Wikipedia hawiki https://ha.wikipedia.org/wiki/Babban_shafi MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Midiya Musamman Tattaunawa User Tattaunawar user Wikipedia Tattaunawar Wikipedia Fayil Tattaunawar fayil MediaWiki Tattaunawar MediaWiki Samfuri Tattaunawar samfuri Taimako Tattaunawar taimako Rukuni Tattaunawar rukuni TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Musulunci 0 2610 835487 835296 2026-05-13T18:33:48Z Ashiru Lawal 24821 835487 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Belajar_Membaca_Al-Qur%27an.jpg |thumb| Wata yarinya a Karanta Alqur'ani Mai girma]] [[Fayil:Kaaba Mirror like.jpg|thumb|[[Fayil:Allah-green-transparent.svg|thumb]]dakin Allah (S WA)]] [[Fayil:Modern Makkah.JPG|thumb|gurin ibadan musulmai]] <ref>https://islamqa.info/en/answers/172775</ref>'''Addinin Musulunci''' (Islama;<ref>{{cite web |title=English pronunciation of Islam |url=https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam |website=Cambridge Dictionary |access-date=19 Dec 2023 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122222922/https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam |url-status=live }}</ref> {{lang-ar|ٱلْإِسْلَام|al-Islām}}, Turanci: Islam) Shi ne shaidawa babu abun bautawa da gaskiya sai [[Allah]], kuma [[Annabi Muhammad]] (S A W) bawan Allah ne kuma manzon Allah ne.<ref>https://www.britannica.com/topic/Islam</ref><ref>https://www.islamic‑relief.org.uk/resources/knowledge‑base/five‑pillars‑of‑islam/shahada/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shahada</ref><ref>https://fredericksburgmuslimcommunity.org/shahada‑declaration‑of‑faith/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.quransheikh.com/shahada‑five‑pillars‑of‑islam/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.muhammadiah.com/en/shahada/</ref> Addinin yana da alaƙa da [[Annabi Ibrahim]] kuma ya ƙunshi hukunce-hukunce daga [[Alƙur'ani]] da kuma koyarwar Manzon tsira Annabi Muhammad s a w wanda shine ya zo da littafin sannan akwai aƙalla mabiya addinin [[musulunci]] mutum biliyan ɗaya da ɗugo tara (1.9B). Addinin musulunci shine addini na biyu dangane da yawan mabiya bayan addinin [[Kirista]].<ref name="www.pewresearch.org-2022">{{Cite web |date=21 December 2022 |title=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center |url=https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205195540/https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |archive-date=5 February 2023 |access-date=27 November 2023}}</ref><ref>https://religionmediacentre.org.uk/factsheets/islam/</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref> [[Annabi Muhammad]] (S AW) tsira da amincin Allah su tabbata a gareshi,<ref>https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam</ref> shine manzo wanda [[Allah]] ya aiko shi zuwa ga mutane baki ɗaya kuma na ƙarshen/cikamakin annabawa a Duniya domin ya sake jaddada addinin Allah, a yi imani da Allah wanda ya halicci kowa da komai. Addinin musulunci na da mabiya a duk faɗin ƙasashen duniya kuma mafiya yawa su na zaune ne a yankin gabas ta tsakiya, da yankin Afirka ta arewa waɗanda mafi yawancinsu Larabawa ne masu bin addinin musulunci, sai dai akwai ɗinbin mabiya addinin musulunci a ko'ina a faɗin duniya.<ref>https://www.britannica.com/topic/Islam</ref> Ma'anar addinin Musulunci shine yarda da miƙa wuya da kaɗaita [[Allah]] Maɗaukakin Sarki, wato shaidawa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah kuma Annabi Muhammad (s.a.w) Manzon Allah ne.<ref>https://www.pewresearch.org/religion/2025/06/09/muslim-population-change/</ref><ref>https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country</ref><ref>{{Cite web |url=https://religionsfacts.com/what-does-shahada-mean-in-islam/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-06-24 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101205/https://religionsfacts.com/what-does-shahada-mean-in-islam/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.educaislam.com/basic/shahadah-declaration-of-faith/</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref> Musulmai sun yi imani cewa addinin Musulunci shine cikakken addini kuma addini na gaskiya wanda aka turo [[Annabi|Annabawa da manzanni]] da yawa a baya, wanda suka haɗa da kakanmu [[Adamu a Musulunci|Annabi Adamu]], Annabi Nuhu, [[Annabi Ibrahim]], [[Annabi Musa]] da kuma [[Annabi Isah]].<ref>https://qurantutorsacademy.com/islam/islam-and-prophets/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://islamqa.info/en/answers/172775</ref><ref>https://islamic-invitation.com/article/details/English/155/Islam-Is-the-Religion-of-All-the-Prophets</ref><ref>https://americanislamicoutreach.org/islam-and-prophets/</ref> Har wa yau, Musulmai sunyi imani cewa Alƙur'ani maganar Allah ne, kuma saƙon Ubangiji ne na ƙarshe wanda babu tawaya a cikin shi. Tare da AlKur'ani, Musulmai sunyi imani da sauran littattafan da aka turo kamar Attawra, Zabura da Injila. Kuma Annabi [[Muhammad|Muhammad (SAW)]] shine cikamakin Annabawan Musulunci, kuma ta shine addinin Musulunci ya cika. Koyarwarsa da umurninsa ana ƙiran su da [[Sunnah]] wanda aka rubuta a littattafai da ake ƙira [[Hadisi]], wanda ke koyar da tsarin mulki da rayuwa. ==Manazarta.== ridga1vkco5o3ts8culk7mcw55hkpsx 835488 835487 2026-05-13T18:34:12Z Ashiru Lawal 24821 835488 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Belajar_Membaca_Al-Qur%27an.jpg |thumb| Wata yarinya a Karanta Alqur'ani Mai girma]] [[Fayil:Kaaba Mirror like.jpg|thumb|[[Fayil:Allah-green-transparent.svg|thumb]]dakin Allah (S WA)]] [[Fayil:Modern Makkah.JPG|thumb|gurin ibadan musulmai]] <ref>https://islamqa.info/en/answers/172775</ref>'''Addinin Musulunci''' (Islama;<ref>{{cite web |title=English pronunciation of Islam |url=https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam |website=Cambridge Dictionary |access-date=19 Dec 2023 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122222922/https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam |url-status=live }}</ref> {{lang-ar|ٱلْإِسْلَام|al-Islām}}, Turanci: Islam) Shi ne shaidawa babu abun bautawa da gaskiya sai [[Allah]], kuma [[Annabi Muhammad]] (S A W) bawan Allah ne kuma manzon Allah ne.<ref>https://www.britannica.com/topic/Islam</ref><ref>https://www.islamic‑relief.org.uk/resources/knowledge‑base/five‑pillars‑of‑islam/shahada/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shahada</ref><ref>https://fredericksburgmuslimcommunity.org/shahada‑declaration‑of‑faith/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.quransheikh.com/shahada‑five‑pillars‑of‑islam/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.muhammadiah.com/en/shahada/</ref> Addinin yana da alaƙa da [[Annabi Ibrahim]] kuma ya ƙunshi hukunce-hukunce daga [[Alƙur'ani]] da kuma koyarwar Manzon tsira Annabi Muhammad (s a w) wanda shine ya zo da littafin sannan akwai aƙalla mabiya addinin [[musulunci]] mutum biliyan ɗaya da ɗugo tara (1.9B). Addinin musulunci shine addini na biyu dangane da yawan mabiya bayan addinin [[Kirista]].<ref name="www.pewresearch.org-2022">{{Cite web |date=21 December 2022 |title=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center |url=https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205195540/https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |archive-date=5 February 2023 |access-date=27 November 2023}}</ref><ref>https://religionmediacentre.org.uk/factsheets/islam/</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref> [[Annabi Muhammad]] (S AW) tsira da amincin Allah su tabbata a gareshi,<ref>https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam</ref> shine manzo wanda [[Allah]] ya aiko shi zuwa ga mutane baki ɗaya kuma na ƙarshen/cikamakin annabawa a Duniya domin ya sake jaddada addinin Allah, a yi imani da Allah wanda ya halicci kowa da komai. Addinin musulunci na da mabiya a duk faɗin ƙasashen duniya kuma mafiya yawa su na zaune ne a yankin gabas ta tsakiya, da yankin Afirka ta arewa waɗanda mafi yawancinsu Larabawa ne masu bin addinin musulunci, sai dai akwai ɗinbin mabiya addinin musulunci a ko'ina a faɗin duniya.<ref>https://www.britannica.com/topic/Islam</ref> Ma'anar addinin Musulunci shine yarda da miƙa wuya da kaɗaita [[Allah]] Maɗaukakin Sarki, wato shaidawa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah kuma Annabi Muhammad (s.a.w) Manzon Allah ne.<ref>https://www.pewresearch.org/religion/2025/06/09/muslim-population-change/</ref><ref>https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country</ref><ref>{{Cite web |url=https://religionsfacts.com/what-does-shahada-mean-in-islam/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-06-24 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101205/https://religionsfacts.com/what-does-shahada-mean-in-islam/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.educaislam.com/basic/shahadah-declaration-of-faith/</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref> Musulmai sun yi imani cewa addinin Musulunci shine cikakken addini kuma addini na gaskiya wanda aka turo [[Annabi|Annabawa da manzanni]] da yawa a baya, wanda suka haɗa da kakanmu [[Adamu a Musulunci|Annabi Adamu]], Annabi Nuhu, [[Annabi Ibrahim]], [[Annabi Musa]] da kuma [[Annabi Isah]].<ref>https://qurantutorsacademy.com/islam/islam-and-prophets/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://islamqa.info/en/answers/172775</ref><ref>https://islamic-invitation.com/article/details/English/155/Islam-Is-the-Religion-of-All-the-Prophets</ref><ref>https://americanislamicoutreach.org/islam-and-prophets/</ref> Har wa yau, Musulmai sunyi imani cewa Alƙur'ani maganar Allah ne, kuma saƙon Ubangiji ne na ƙarshe wanda babu tawaya a cikin shi. Tare da AlKur'ani, Musulmai sunyi imani da sauran littattafan da aka turo kamar Attawra, Zabura da Injila. Kuma Annabi [[Muhammad|Muhammad (SAW)]] shine cikamakin Annabawan Musulunci, kuma ta shine addinin Musulunci ya cika. Koyarwarsa da umurninsa ana ƙiran su da [[Sunnah]] wanda aka rubuta a littattafai da ake ƙira [[Hadisi]], wanda ke koyar da tsarin mulki da rayuwa. ==Manazarta.== 1cgce0nsdkprtqg1ps6hdyhss9melhx 835489 835488 2026-05-13T18:35:01Z Ashiru Lawal 24821 835489 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Belajar_Membaca_Al-Qur%27an.jpg |thumb| Wata yarinya a Karanta Alqur'ani Mai girma]] [[Fayil:Kaaba Mirror like.jpg|thumb|[[Fayil:Allah-green-transparent.svg|thumb]]dakin Allah (S WA)]] [[Fayil:Modern Makkah.JPG|thumb|gurin ibadan musulmai]] <ref>https://islamqa.info/en/answers/172775</ref>'''Addinin Musulunci''' (Islama;<ref>{{cite web |title=English pronunciation of Islam |url=https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam |website=Cambridge Dictionary |access-date=19 Dec 2023 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122222922/https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam |url-status=live }}</ref> {{lang-ar|ٱلْإِسْلَام|al-Islām}}, Turanci: Islam) Shi ne shaidawa babu abun bautawa da gaskiya sai [[Allah]], kuma [[Annabi Muhammad]] (S A W) bawan Allah ne kuma manzon Allah ne.<ref>https://www.britannica.com/topic/Islam</ref><ref>https://www.islamic‑relief.org.uk/resources/knowledge‑base/five‑pillars‑of‑islam/shahada/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shahada</ref><ref>https://fredericksburgmuslimcommunity.org/shahada‑declaration‑of‑faith/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.quransheikh.com/shahada‑five‑pillars‑of‑islam/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.muhammadiah.com/en/shahada/</ref> Addinin yana da alaƙa da [[Annabi Ibrahim]] kuma ya ƙunshi hukunce-hukunce daga [[Alƙur'ani]] da kuma koyarwar Manzon tsira Annabi Muhammad (s a w) wanda shine ya zo da littafin sannan akwai aƙalla mabiya addinin [[musulunci]] mutum biliyan ɗaya da ɗugo tara (1.9B). Addinin musulunci shine addini na biyu dangane da yawan mabiya bayan addinin [[Kirista]].<ref name="www.pewresearch.org-2022">{{Cite web |date=21 December 2022 |title=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center |url=https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205195540/https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |archive-date=5 February 2023 |access-date=27 November 2023}}</ref><ref>https://religionmediacentre.org.uk/factsheets/islam/</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref> [[Annabi Muhammad]] (S AW) tsira da amincin Allah su tabbata a gareshi,<ref>https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam</ref> shine manzo wanda [[Allah]] ya aiko shi zuwa ga mutane baki ɗaya kuma na ƙarshen/cikamakin annabawa a Duniya domin ya sake jaddada addinin Allah, a yi imani da Allah wanda ya halicci kowa da komai. Addinin musulunci na da mabiya a duk faɗin ƙasashen Duniya kuma mafiya yawa su na zaune ne a yankin gabas ta tsakiya, da yankin Afirka ta arewa waɗanda mafi yawancinsu Larabawa ne masu bin addinin musulunci, sai dai akwai ɗinbin mabiya addinin musulunci a ko'ina a faɗin duniya.<ref>https://www.britannica.com/topic/Islam</ref> Ma'anar addinin Musulunci shine yarda da miƙa wuya da kaɗaita [[Allah]] Maɗaukakin Sarki, wato shaidawa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah kuma Annabi Muhammad (s.a.w) Manzon Allah ne.<ref>https://www.pewresearch.org/religion/2025/06/09/muslim-population-change/</ref><ref>https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country</ref><ref>{{Cite web |url=https://religionsfacts.com/what-does-shahada-mean-in-islam/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-06-24 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101205/https://religionsfacts.com/what-does-shahada-mean-in-islam/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.educaislam.com/basic/shahadah-declaration-of-faith/</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref> Musulmai sun yi imani cewa addinin Musulunci shine cikakken addini kuma addini na gaskiya wanda aka turo [[Annabi|Annabawa da manzanni]] da yawa a baya, wanda suka haɗa da kakanmu [[Adamu a Musulunci|Annabi Adamu]], Annabi Nuhu, [[Annabi Ibrahim]], [[Annabi Musa]] da kuma [[Annabi Isah]].<ref>https://qurantutorsacademy.com/islam/islam-and-prophets/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://islamqa.info/en/answers/172775</ref><ref>https://islamic-invitation.com/article/details/English/155/Islam-Is-the-Religion-of-All-the-Prophets</ref><ref>https://americanislamicoutreach.org/islam-and-prophets/</ref> Har wa yau, Musulmai sunyi imani cewa Alƙur'ani maganar Allah ne, kuma saƙon Ubangiji ne na ƙarshe wanda babu tawaya a cikin shi. Tare da AlKur'ani, Musulmai sunyi imani da sauran littattafan da aka turo kamar Attawra, Zabura da Injila. Kuma Annabi [[Muhammad|Muhammad (SAW)]] shine cikamakin Annabawan Musulunci, kuma ta shine addinin Musulunci ya cika. Koyarwarsa da umurninsa ana ƙiran su da [[Sunnah]] wanda aka rubuta a littattafai da ake ƙira [[Hadisi]], wanda ke koyar da tsarin mulki da rayuwa. ==Manazarta.== nswian8m8f91fks0vxfvp0t9wco5hx0 835490 835489 2026-05-13T18:35:39Z Ashiru Lawal 24821 835490 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Belajar_Membaca_Al-Qur%27an.jpg |thumb| Wata yarinya a Karanta Alqur'ani Mai girma]] [[Fayil:Kaaba Mirror like.jpg|thumb|[[Fayil:Allah-green-transparent.svg|thumb]]dakin Allah (S WA)]] [[Fayil:Modern Makkah.JPG|thumb|gurin ibadan musulmai]] <ref>https://islamqa.info/en/answers/172775</ref>'''Addinin Musulunci''' (Islama;<ref>{{cite web |title=English pronunciation of Islam |url=https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam |website=Cambridge Dictionary |access-date=19 Dec 2023 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122222922/https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam |url-status=live }}</ref> {{lang-ar|ٱلْإِسْلَام|al-Islām}}, Turanci: Islam) Shi ne shaidawa babu abun bautawa da gaskiya sai [[Allah]], kuma [[Annabi Muhammad]] (S A W) bawan Allah ne kuma manzon Allah ne.<ref>https://www.britannica.com/topic/Islam</ref><ref>https://www.islamic‑relief.org.uk/resources/knowledge‑base/five‑pillars‑of‑islam/shahada/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shahada</ref><ref>https://fredericksburgmuslimcommunity.org/shahada‑declaration‑of‑faith/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.quransheikh.com/shahada‑five‑pillars‑of‑islam/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.muhammadiah.com/en/shahada/</ref> Addinin yana da alaƙa da [[Annabi Ibrahim]] kuma ya ƙunshi hukunce-hukunce daga [[Alƙur'ani]] da kuma koyarwar Manzon tsira Annabi Muhammad (s a w) wanda shine ya zo da littafin sannan akwai aƙalla mabiya addinin [[musulunci]] mutum biliyan ɗaya da ɗugo tara (1.9B). Addinin musulunci shine addini na biyu dangane da yawan mabiya bayan addinin [[Kirista]].<ref name="www.pewresearch.org-2022">{{Cite web |date=21 December 2022 |title=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center |url=https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205195540/https://www.pewresearch.org/topic/religion/religious-demographics/pew-templeton-global-religious-futures-project/ |archive-date=5 February 2023 |access-date=27 November 2023}}</ref><ref>https://religionmediacentre.org.uk/factsheets/islam/</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref> [[Annabi Muhammad]] (S AW) tsira da amincin Allah su tabbata a gareshi,<ref>https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam</ref> shine manzo wanda [[Allah]] ya aiko shi zuwa ga mutane baki ɗaya kuma na ƙarshen/cikamakin annabawa a Duniya domin ya sake jaddada addinin Allah, a yi imani da Allah wanda ya halicci kowa da komai. Addinin musulunci na da mabiya a duk faɗin ƙasashen Duniya kuma mafiya yawa su na zaune ne a yankin gabas ta tsakiya, da yankin Afirka ta arewa waɗanda mafi yawancinsu Larabawa ne masu bin addinin musulunci, sai dai akwai ɗinbin mabiya addinin musulunci a ko'ina a faɗin duniya.<ref>https://www.britannica.com/topic/Islam</ref> Ma'anar addinin Musulunci shine yarda da miƙa wuya da kaɗaita [[Allah]] Maɗaukakin Sarki, wato shaidawa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah kuma Annabi Muhammad (s.a.w) Manzon Allah ne.<ref>https://www.pewresearch.org/religion/2025/06/09/muslim-population-change/</ref><ref>https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country</ref><ref>{{Cite web |url=https://religionsfacts.com/what-does-shahada-mean-in-islam/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-06-24 |archive-date=2025-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124101205/https://religionsfacts.com/what-does-shahada-mean-in-islam/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.educaislam.com/basic/shahadah-declaration-of-faith/</ref><ref>https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html</ref> Musulmai sun yi imani cewa addinin Musulunci shine cikakken addini kuma addini na gaskiya wanda aka turo [[Annabi|Annabawa da manzanni]] da yawa a baya, wanda suka haɗa da kakanmu [[Adamu a Musulunci|Annabi Adamu]], Annabi Nuhu, [[Annabi Ibrahim]], [[Annabi Musa]] da kuma [[Annabi Isah]].<ref>https://qurantutorsacademy.com/islam/islam-and-prophets/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://islamqa.info/en/answers/172775</ref><ref>https://islamic-invitation.com/article/details/English/155/Islam-Is-the-Religion-of-All-the-Prophets</ref><ref>https://americanislamicoutreach.org/islam-and-prophets/</ref> Har wa yau, Musulmai sun yi imani cewa Alƙur'ani maganar Allah ne, kuma saƙon Ubangiji ne na ƙarshe wanda babu tawaya a cikin shi. Tare da AlKur'ani, Musulmai sunyi imani da sauran littattafan da aka turo kamar Attawra, Zabura da Injila. Kuma Annabi [[Muhammad|Muhammad (SAW)]] shine cikamakin Annabawan Musulunci, kuma ta shine addinin Musulunci ya cika. Koyarwarsa da umurninsa ana ƙiran su da [[Sunnah]] wanda aka rubuta a littattafai da ake ƙira [[Hadisi]], wanda ke koyar da tsarin mulki da rayuwa. ==Manazarta.== 5wemfvt246l14wmiw6ksg7b667qvlib Kano 0 6159 835652 824595 2026-05-14T07:09:57Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835652 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:Kano Pronouncing.wav|thumb|right|250px|Kano]] [[Fayil:Kano State, road in Kano 12.jpg|thumb|Hanya 'a jiharKano]] [[Fayil:Kano State collage.png|thumb|Kofofin tarihe 'a jihar Kano]] [[Fayil: Ƙofar Naisa - Kano City Gate.jpg|thumb|Ƙofar Na'isa jihar Kano]] [[File:Kano State, road in Kano 33.jpg|thumb|Kano_State,_road_in_Kano_33]] [[File:Kano State, road in Kano 02.jpg|thumb|Kano_State,_road_in_Kano_02]] '''Kano ('''[[Ajami]] :كنو) ita ce babban birnin [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tana ɗaya daga cikin garuruwan da suke da yawan mutane a jahohin Najeriya. Yawan al'ummar da ke a Arewa maso yammacin ƙasar [[Najeriya]] dake [[Yammacin Afirka|yammacin Afrika]]. Garin ya kasance babban wurin da al'umma ke rayuwa na tsawon dubunnan shekaru da suka wuce. Shi ne birni na biyu mafi yawan jama'a, yana da yawan jama'a a cikin iyakokin birnin, tare da sama da Dan Kasa miliyan Huɗu. a cikin 5,700km. Yankin [[gargajiya]] ne na tsohuwar daular dabo mai ƙarni biyu (2) waɗanda tun a ƙarni na (19) suka kasance akwai sarakunan gargajiya. na cikin garin har zuwa yankin Kano, lokacin da garin ya- mamaye daular [[Birtaniya]] wato ƙasar Ingila. [[Majalisar Masarautar Kano]] ita ce cibiyar masarautar yanzu a cikin iya Hausa biranen jihar Kano, kuma ƙarƙashin ikon [[Gwamnatin Jihar Kano]] . [[File:Kano State flag official.png|thumb|Tutar kano ta mussaman]] [[Fayil:Gate to the palace of Sarkin Kano.jpg|thumb|masarautar Kano kafin yanzu]]. Garin yana ƙarƙashin Kudu da [[Sahara]], kuma yana ɗaya daga cikin [[Hausa Bakwai|masarautu bakwai]] na zamani a cikin ƙasar Hausa. kuma manyan mazaunan garin su ne aru-aru kafin mulkin mallakar [[Linda Ejiofor|Birtaniya]], Kano ta kasance mai cikakkiyar iko da yawan [[Larabawa]], [[Mutanen Kanuri|Kanuri]], [[Abzinawa|Baburawa]] da [[Fulani]] da sauransu kuma ta kasance tana tare da [[Harshen Hausa.|harshen Hausa da ake]] magana da shi a matsayin harshen yare da masu magana da miliyan saba'in a cikin yankin. [[Musulunci a Najeriya|Addinin musulunci]] ya isa garin a goma sha ɗaya, ko kuma a farkon ta hanyar kasuwancin [[Sahara]]. Kuma sakamakon haka ya zama mai wadata, kuma cibiyar kasuwanci na yankin [[Arewacin Najeriya]], kuma har yanzun ana danganta ta a matsayin " cibiyar kasuwanci " a Arewacin Najeriya. Da laƙabin da ake mata, "[[Kano (birni)|Kano ko]] da me kazo An fika". == Bayanin Asalin == [[File:Kano Eitoku - Cypress Trees.jpg|thumb|Kano_Eitoku_-_Cypress_Trees]] '''Kano''' ta samo asali ne daga garin Dala, [[Dutsen Dala]]/bayan tsiburin kuma ana kiran ta haka. har zuwa karshen ƙarni na goma sha biyar (15) da farkon ƙarni na goma sha shida (16) ga [[Daular Kanem-Bornu|majiyoyin Borno]] . == Tarihi == === Kafa da daular Bagauda === [[File:Barth_1857_Kano_from_Mount_Dala.jpg|left|thumb|174x174px| 1857 lithograph na kano, wanda aka zana bayan zanen da [[Heinrich Barth|Heinrich Barth yayiDala. A cikin ƙarni na (7), [[Dutsen Dala]], wani tsauni ne da yake a Kano, ya kasance wurin farauta da tara jama'ar da ke aikin baƙin ƙarfe. ( [[Al'adar Nok|al'adun Nok]] ); ba a sani ba ko wadannan Hausawa ne. ko kuwa masu magana da yarukan Nijar, Dalao. Tarihin Kano ya nuna cewa Barbushe, jarumi ne na tsaunin Dala. kuma mace mai bautar ruhi da aka sani da suna (Tsumburbura), Barbushe ta fito ne daga ''tsatson'' gidan mafarautan (mafarauta).— waɗanda suka fara zama a garin ( Elizabeth Isichei ta lura cewa bayanin Barbushe ya yi kama da juna ga mutanen Sao). [[File:Plan_of_the_city_of_Kano,_Soudan,_ca.1836.jpg|left|thumb|172x172px| Tsarin birnin kano, Soudan, ca. 1836 daga Thomas Scott]] Duk da yake a baya akwai ƙananan sarakuna a yankin, kamar yadda yake a Tarihin Kano, Bagauda dan bawo da jikan jarumin. [[Bayajidda|almara]]. mai suna [[Bayajidda]], ya zama sarkin Kano na farko a shekara ta (999), yana mulki har zuwa shekara ta alif da ɗari da sittin da Uku (1063). <ref>Britannica, [https://www.britannica.com/place/Kano-Nigeria Kano], britannica.com, USA, accessed on July 7, 2019</ref>Jikansa Gijimasu (1095-1134), sarki na uku,(3) ya fara gina ganuwar garin (badala / ganuwa) a kasan Dutsen Dala. Sunansa, Tsaraki (1136–1194), sarki na biyar,(5) ya kammala su a zamanin mulkinsa. === Tsakiyar Zamani: yaɗuwar Musulunci da kasuwanci === A karni na goma sha biyu (12) Ali Yaji mai matsayin Sarkin Kano ya yi mubaya'a daga barin tsafin Tsumburbura, ya [[Musulunci a Najeriya|musulunta]] kuma ya yi daular Sarauta wanda zai kasance har zuwa faduwarta a karni na (19). Mulkin Yaji ya biyo bayan zamanin faɗaɗawa wanda ya ga Kano ta zama babban birni na daular Habe ta karya. [[File:The_Kano_State_Emirs_Palace_entrance.jpg|left|thumb|309x309px| [[Gidan Rumfa]] [[Muhammad Rumfa|wanda Muhammadu Rumfa ya]] gina a karni na 16]]. A shekarar alif dari hudu da sittin da uku,(1463) [[Muhammad Rumfa]] (ya yi zamani a shekara ta 1463, zuwa shekarar ta 1499). ya hau gadon sarauta. A lokacin mulkinsa, matsin lamba daga siyasa da ya tashi daga Daular (Songhai) ya tilasta shi ya dauki Auwa, diyar [[Askia Mohammad I|Askiyah Mai Girma]] a matsayin matar sa. Ta kasance daga baya ta zama mace ta farko a garin (Kano). Rumfa sarki ne attajiri da ban nishaɗi. Kayan sawa na alfarma da takalmin gashin jimina masu tsada sun kasance ruwan dare tsakanin jami'an gwamnati. An kuma fara amfani da kakaki a lokacin mulkinsa. Dukiyarsa tana bin bashin kasuwancin Kano a wannan lokacin. Babu shakka Kano ta samu ɗaukaka sosai a matsayinta na muhimmiyar cibiyar kasuwanci. ta kasuwancin Sahara a tsakiyar zamanai a lokacin mulkinsa. Bayanin Leo Africanus game da Kano ya yi amannar na zamanin Rumfa ne. Ya bayyana mazauna yankin a matsayin "attajirai 'yan kasuwa kuma ƙwararrun masu fasaha" sannan ya yaba da dokin sojojin Sarkin Musulmi. Ya kuma lura da yalwar shinkafa, masara, auduga da 'ya'yan itatuwa (citrus). Rumfa ya gyara birni, ta faɗaɗa Sahelian [[Gidan Rumfa]] (Fadar Sarki), kuma ya taka rawa wajen kara musuluntar da mutanen garin, kamar yadda ya bukaci mashahuran mazauna garin su tuba. Tarihin Kano ya danganta duka "sa babbin abubuwa" guda goma sha biyu (12) zuwa Rumfa. <ref>Nast, p. 61</ref> A cikin littafin Tarihin Kano, Sarki na talatin da bakwai (37) ( [[Jerin sarakunan Kano|Sarkin Kano]] ), shi ne Mohammed Sharef (1703–1731), Magajinsa, Kumbari dan Sharefa (1731–1743), ya shiga manyan yakukuwa tare da [[Sokoto (birni)|Sakkwato]] a matsayin hamayya ta dogon lokaci. === Mulkin Fulani: ƙarƙashin daular Suleiman da dabo === [[File:Vol1BritishEmpireInAfrica_0017.jpg|left|thumb|168x168px| Sarakuna a Kano (6) a wani taro a Kano (c. 1910)]] A farkon karSudan (19), shugaban [[Fulani|Fulani na musulunci]] [[Usman Dan Fodiyo|Usman dan Fodio]] ya jagoranci [[Jihadi|jihadi da ya]] shafi yawancin yankin tsakkiyar Sudan. wanda ya rusa masarautar Habe, wanda ya haifar da bayyanar [[Daular Sokoto|Khalifanci na Sakkwato]] . A shekara ta 1805 Sarkin Yabe na Fulanin ya ci Sarkin Kano na karshe, kuma Kano ta zama Masarautar Khadamanci. Kano ta riga ta kasance mafi girma da ci gaba a daular. [[Heinrich Barth|Heinrich Barth ya]] kira Kano babbar masarautar tsakiyar Afirka; ya kasance masanin Bajamushe ne wanda ya kwashe shekaru da dama. a' arewacin Najeriya a cikin shekarun (1850). kuma ya kiyasta yawan bayi a Kano ya kai a kalla (50%), mafi yawansu suna zaune ne a kauyukan bayi. Wannan shine bayan manyan ƙungiyoyin bayi na ƙarshe, tare da yawan kaso mai yawa na bautar bayi. tun bayan da aka yanke cinikin bayi na Atlantika. [[File:Emir_of_Kano-1911.jpg|left|thumb|167x167px| Sarkin kano Calvary (c. 1911)]] Garin ya sha fama da fari da yunwa daga 1807 zuwa shekara ya 1810, a cikin 1830s, 1847, 1855, 1863, 1873, 1884, kuma daga shekara ta 1889 zuwa 1890. Daga shekarata (1893) har zuwa (1895), masu neman sarauta biyu sun yi yakin basasa, ko ''Basasa'' , tarre da taimakon bayin masarauta, Yusufu ya ci nasara a kan dan'uwansa [[Tukur]]. kuma ya dauki matsayin sarki. === Mulkin mallaka na Burtaniya, mulkin bayan fage, da 'yanci === [[File:Ex-king_of_Kano.jpg|left|thumb|202x202px| Muhammad Abbas sarki ya fara sarauta bayan yakin kano]]. A watan Maris na shekara ta (1903) bayan wata 'yar gwagwarmaya, Turawan Mulkin Mallaka suka mamaye ganuwar Kano, nan take ta maye gurbin [[Lokoja]] a matsayin cibiyar gudanarwar [[Arewacin Najeriya]] . An maye gurbinsa a matsayin cibiyar gwamnati ta [[Zungeru]]. sannan daga baya [[Kaduna (birni)|Kaduna]] kuma kawai ta sake dawo da mahimmancin mulki. tare da kirkirar jihar Kano. bayan independence ('yancin kai) na ƙasar (Najeriya). Daga shekara ta (1913) zuwa (1914), yayin da kasuwancin gyaɗa ke kara fadada, Kano ta yi fama da babban fari, wanda ya haifar da yunwa. Sauran lokutan yunwa a lokacin mulkin (Birtaniyya) sun faru a shekara ta 1908, 1920, 1927, 1943, 1951, 1956, da 1958. Zuwa 1922, dan kasuwar gyada [[Alhassan Dantata]]. ya zama hamshakin attajiri a Masarautar Kano, ya zarta sauran ƴan kasuwa Umaru Sharubutu Koki da Maikano Agogo. [[File:Mittelholzer-kano.jpg|left|thumb|168x168px| Kano a Disambar 1930. Hoton iska da matukin jirgin sama na Switzerland kuma mai daukar hoto Walter Mittelholzer ya dauka .]] [[File:HMA_Bob_Dewar_visit_to_the_Emir_of_Kano_(3541396651).jpg|left|thumb|172x172px| Sarki [[Ado Bayero]] da Robert Dewar babban kwamishinan Burtaniya, 2009]]. A watan Mayun shekara ta(1953), wani faɗan kabilanci da ya soma saboda kudancin jaridu na rahin bada rahoto a kan yanayin da bambancin ra'ayi. A tsakanin arewaci da kudancin 'yan siyasa a majalisar wakilai Dubun-dubatar ‘yan Najeriya 'yan asalin kudu sun mutu sakamakon wani rikici da ya haifar da siyasa. <ref>Uwazie et al., p. 73</ref> [[Ado Bayero]] ya zama sarkin Kano a shekaran (1963). Gwamnatin soja ta Tarayya ce ta kirkiro jihar Kano.A shekarar (1967) daga Arewacin Najeriya na wancan lokacin. An yabawa kwamishinan ‘yan sanda na soja na farko, [[Audu Bako]]. da gina kakkarfan tushe don ci gaban zamantakewar zamani. Ya fara ayyukan ci gaba da yawa kamr irin su hanyoyi, da ingantaccen ruwan sha na birane. Shi kansa manomi ne mai son tallafi da samar da madatsun ruwa. Godiya ga manufofin sa. Kano ta samar da duk nau'ikan da ake samarwa da fitar Da shi zuwa jihohin makwabta. Gwamnan farar hula na farko shi ne [[Abubakar Rimi]] . A cikin watan (Disamba) na shekarar (1980), mai wa’azi mai tsattsauran ra'ayi [[Maitatsine|Mohammed Marwa Maitatsine]] ya jagoranci [[Rikicin Kano na shekarar 1980|tarzoma]] . Jami'an tsaro sun kashe shi, A watan (Oktoba) na shekarar (2001). <ref>[http://www.voanews.com/content/a-13-a-2001-10-16-32-obasanjo-67542777/286046.html (Obasanjo) Assesses Riot Damage in Kano – 2001-10-16]. </ref> A watan Nubemba na shekarar (2007), Rikicin siyasa ya barke a garin bayan [[Peoples Democratic Party|Jam’iyyar Democratic Party]] (PDP) ta zargi All Nigeria Peoples Party (ANPP) da murde zaben kananan hukumomin da aka yi a ranar 17 ga watan Nuwamba. (ANPP ta yi nasara a kananan hukumomi 36 daga cikin(jihar). Daruruwan matasa sun fito kan tituna, sama da mutane 300 aka kame aqalla mutane 25 aka kashe. Gine-ginen da aka cinnama wuta sun hada da ofishin ‘yan sanda na sharia, da cibiyar addinin Islama, da sakatariyar karamar hukuma. An girke sojojin tarayya guda (280) a kewayen birnin. A watan (Janairun) shekarar (2012), wasu jerin hare-haren bam sun kashe mutane (162). An kai hari kan ofisoshin 'yan sanda hudu, hedkwatar hukumar tsaro ta Jiha, ofisoshin fasfo da cibiyoyin shige da fice. Mayakan Jihadi da ake kira [[Boko Haram]] Sun dauki Alhakin hakan. Bayan tashin bama-bamai, An sanya Kano a cikin dokar hana fita. Rikicin [[Rikicin Boko Haram|Boko Haram ya]] ci Gaba da kisan mutane a watan (Maris) din shekarar (2013), Nuwambar (2014) da Fabrairun (2015) . A ranar (6) ga watan yunin shekarar (2014), Sarki [[Ado Bayero]]. wanda ya yi sarauta a matsayin [[Masarautar Kano|Sarkin Kano]] tsawon shekaru fiye da hamsin ya mutu, kuma rikicin sarauta ya barke tsakanin dangin masarautar. A ranar (8) ga watan Yunin shekarar (2014), [[Sanusi Lamido Sanusi]] jikan tsohon Sarki [[Muhammadu Sanusi I]] ya zama sabon Sarkin Kano. Haduwarsa ta haifar Da zanga-zanga mai yawa daga magoya bayan [[Sanusi Ado Bayero]]. na Chiroman Kano (Yariman Masarauta) kuma da ga marigayi Sarki Ado Bayero, tare da zargin cewa Gwamna [[Rabi'u Musa Kwankwaso|Rabiu Kwankwaso ya]] tsoma baki cikin tsarin sarauta. A shekarar (2019), Gwamna [[Abdullahi Umar Ganduje|Abdullahi Umar Ganduje ya]] raba masarautar Kano zuwa sabbin masarautu hudu; Bichi, Rano, Gaya da Karaye. Wannan matakin da ba a taba ganin irinsa ba ya soki dattawa. A dokar dai, daga cikin kananan Hukumomi (44) da ke jihar, Sanusi a matsayin Sarkin Kano zai jagoranci kananan hukumomi (10) kawai; tare da sauran sassan da aka sassaka tsakanin sabbin masarautu. A ranar (9) ga watan Maris din shekarar (2020), Gwamna Abdullahi Ganduje ne ya dare karagar mulkin Sanusi. Ba tare da bata lokaci ba aka tasa keyar sarkin zuwa karkashin tsaro mai karfi zuwa wani gida cikin al'ajabi, jihar Nasarawa. Sai da babbar kotun tarayya da ke Abuja ta shiga tsakani don ba da umarnin a sake shi daga tsare a Nasarawa. == Labarin kasa == === Wuri === Birnin Kano yana kudu da [[Sahara|hamadar Sahara]] a cikin yankin Savanna na Sudan wanda ya fadi kudu da Sahel . Garin yana kusa da inda kogunan Kano da Challawa da suke kwararowa daga kudu maso yamma suka hadu suka zama Kogin [[Kogin Hadejia|Hadejia]], wanda daga karshe ya malala zuwa [[Tabkin Chadi|Tafkin Chadi]] zuwa gabas. === Yanayi === [[File:Shoptite, Kano State 08.jpg|thumb|Shoptite,_Kano_State_08]] Kano tana da {{Convert|481|m|ft}} sama da matakin teku . Kano tana da yanayin savanna na wurare masu zafi . Birni yana da kusan kimanin {{Convert|980|mm|in|1}} na hazo a kowace shekara, yawancinsu suna faduwa ne daga Yuni zuwa Satumba. [[Labarin kasa na Nijeriya|Kamar mafi yawan Nijeriya]], Kano tana da zafi sosai a mafi yawancin shekara, tana yin sama a cikin watan Afrilu. Daga Disamba zuwa Fabrairu, garin ba shi da zafi sosai, tare da yanayin daren lokacin watannin Disamba, Janairu da Fabrairu suna da matsakaicin yanayin zafi na {{Convert|14|to|16|°C}} .{{Weather box}} === Gundumomi === Kano na da yankuna shida: * Tsohon Birni * - Bompai, * [[Fagge|- Fagge]] , * Sabon Gari, * Quasar Siriya , * da Nassarawa . == Tattalin arziki == Tarihin tattalin arzikin Kano ya samo asali ne tun daga zamanin biranen na farko lokacin da garin ya kasance mafi kudu maso kudu na shahararrun hanyoyin kasuwanci tsakanin Sahara . Kano tana da kyakkyawar alaka da birane da yawa a Arewacin Afirka da wasu biranen a kudancin Turai. <ref>Barau, A.S. (2007) The Great Attractions of Kano.</ref> A shekara ta 1851, birnin Kano ya samar da takalmi miliyan 10 da fatun tan miliyan 5 kowace shekara don fitarwa, tare da wasu kayayyaki da suka hada da kayan yadi, fata da hatsi. Kano ta hadu da kasuwancin Trans-Atlantic a cikin shekarar 1911 lokacin da hanyar jirgin kasa ta isa Kano. Kano babbar cibiya ce ta samarwa da kuma fitar da kayayyakin amfanin gona kamar fatu, fata, gyada, da auduga . Birnin yana kula da tattalin arzikinsa ta hanyar kasuwancin tun a karni na 21 tare da samar da mutum mafi arziki a Afirka - [[Aliko Dangote]] - wanda babban mahaifin sa [[Alhassan Dantata]] shi ne mafi arziki a Yammacin Afirka a tsakiyar karni na 20. Tsawon shekarun da suka gabata, manufofin gwamnati da ba su dace ba da kuma samar da wutar lantarki nan da can ya kawo cikas ga masana'antu da masana'antu, ta yadda tattalin arzikin Kano ya dogara ne kacokam kan kasuwanci, tallace-tallace da aiyuka. Akwai shirye-shiryen kafa filin shakatawa na fasahar bayanai a cikin gari. == Al'adu == === Dawakai === [[File:September_2016_Durbar_in_Kano_-_Arrival_of_the_Emir.jpg|thumb| Bikin Durbar a Kano]] A al'adance Kano tana da mahaɗan dawakai kuma ana bayyana wannan yayin bikin Durbar na shekara-shekara don nuni da kuma yin bukukuwa biyu na Musulmai na shekara [[Sallar Idi ƙarama|Eid al Fitr]] (don nuna ƙarshen Watan Ramadan mai alfarma ) da [[Sallar Idi Babba|Eid al-Adha]] (don bikin [[Aikin Hajji|aikin Hajji)]] Harami Mai Tsarki). Ana fara bikin ne da kwararrun mahaya daga fadar masarauta da masu kishin alfarma tare da mawaƙa, maharba, da da'iran gargajiya a cikin jerin gwanon arziki da launuka masu kayatarwa ta cikin garin akan hanyar zuwa gidan sarki. Da zarar sun taru a kusa da fadar, mahayan dawakan sun shiga kungiyoyinsu, kowane a karkashin tutar shugaban gundumar (hakimai) ko kuma wani mai martaba daga fadar sarki (masarauta), su karba bi da bi su caji sarki, suna tafe da kafa daya a gaban manyan mutane da ke zaune don ba su girmamawa da biyayya. A lokacin bikin, sarki ya yi kyakykyawar bayyana a (https://www.majalisarmu.com/hawan-sallah-a-kano/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230513092311/https://www.majalisarmu.com/hawan-sallah-a-kano/ |date=2023-05-13 }} launuka daban-daban sanye da ado) da adon sarki. A karon farko cikin shekaru 200, an soke bikin dawaki na durban a shekarar 2012 saboda mummunan yanayin rashin lafiyar sarkin kano. Wasu masu sharhi na nuna cewa sokewar ya hada da kasancewar karuwar munanan hare-haren kungiyar Boko Haram a yankin arewacin Najeriya a wancan lokacin. === Gine-gine === Gine-ginen kano tsawon shekaru sun sama ga banbance banbance, musamman daga na gargajiya zuwa na zamani. Birnin babban yanki ne na gine-ginen Sudano-Sahelian, yana haɓaka tsarin [[Gine-Ginen Hausawa|Tubali na]] cikin gida wanda ya bayyana a masallatai, bango, mahaɗan gama gari, da ƙofofi. Fassara fasalin gine-gine ya kasance kuma har yanzu ana amfani dashi sosai a cikin gine-ginen Kano, tare da garin yana dauke da ƙwararrun masu fasaha. == Tambarin kasa == [[File:Kano_municipal_council_gate.jpg|thumb|290x290px| Kofar majalisar birni ta kano (2009)]] === Tsohon Birni === Ganuwa ta mamaye, yawancin ƙofofin zuwa Old City suna rayuwa. Tsohon garin yana dauke da babbar [[Kasuwar Kurmi|Kasuwar Kurmi, wacce]] aka san ta da sana'arta, yayin da tsofaffin ramin rini-har yanzu ana amfani da su - suna nan kusa. A cikin Tsohon garin akwai Fadar Sarki, Babban Masallaci, da Gidan Tarihi na Gidan Makama. === Wuraren Bauta === Daga cikin wuraren ibadar, galibi masallatan [[Musulunci|musulmai ne.]] <ref>J. Gordon Melton, Martin Baumann, ‘‘Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices’’, ABC-CLIO, USA, 2010, p. 2107</ref> Hakanan akwai majami'u na Krista don ɗariku da yawa da suka hada da : * Cocin na Najeriya ( Anglican Communion ); * Roman Catholic Diocese na Kano ( Cocin Katolika ); * Yarjejeniyar Baptist ta Nijeriya ( Baptist World Alliance ); * Cocin Presbyterian na Nijeriya ( Commungiyar Hadin Gwiwar Ikklisiya ta Duniya ); * Majami’un majami’ar Pentikostal da suka hada da; Majalisun Allah, Cocin Living Faith Church a Duniya ; Ikilisiyar Krista ta Allah da aka Karɓa === Ganuwa === [[File:Nigerian Public Domain 703.jpg|thumb|Tsohuwar garin Kano daga sama.]] An [[Ganuwa a Birnin Kano|Gina Tsoffin Ganuwan Kano]] a matsayin katangar kariya tare da gina harsashin da Sarki Gijimasu ya kafa (r. 1095–1134), wato sarki na uku na Masarautar Kano a cikin Tarihin Kano . A tsakiyar karni na 14 a zamanin Zamnagawa, an kammala katangar kafin a kara fadada ta a karni na 16. A cewar masana tarihi, Janar-Janar na Mulkin Mallaka da Kariyar [[Najeriya]], [[Frederick Lugard|Fredrick Lugard]], ya rubuta a cikin rahoton 1903 game da Ganuwar Kano cewa "bai taɓa ganin kamarsa a Afirka ba" bayan kama tsohon garin Kano tare Sojojin Burtaniya. === Tsoffin gidajen sarauta da wuraren zama === Yawancin tsofaffin gidajen masarauta suna rayu har zuwa yau, galibi a cikin tsohon birni da kewaye. Irin wadannan gidaje masu zaman kansu sun hada da Gidan Chiroma, Filin Chiranchi, da sauransu. Manyan fadoji, sun hada da [[Gidan Rumfa]], [[Gidan Makama]], da kuma lokacin sanyi na sarki. == Ilimi == [[File:Bayero1.jpg|right|thumb| Bayero University kano harabar]] [[Jami'ar Bayero|Jami'ar Bayero ta Kano]] ita ce tsohuwar jami'a mafi tsufa a garin. [[Isa Kaita]] ne ya fara kafa jami'ar a shekarar 1962. Ta zama jami'ar jihar a cikin 1975, kuma har yanzu tana da muhimmiyar cibiyar koyarwa a yau. Kwalejin [[Kwalejin Kimiyya da fasaha ta Kano|Fasaha ta Jihar Kano]] an kafa ta ne a shekarar 1975. [[File:Kano3.jpg|left|thumb| Kano da daddare]] Kano tana da tashar jirgin kasa mai dauke da jiragen kasa zuwa Legas da aka bi ta Kaduna, yayin da [[Filin jirgin sama na Mallam Aminu Kano|Filin jirgin saman Malam Aminu Kano]] yake kusa da nan. [[Madatsar Ruwan Challawa|Challawa Gorge Dam]] wanda ke kusa da shi ya wadatar da garin, wanda ake la'akari da shi a matsayin tushen tushen wutar lantarki. Kasancewar Kano tana arewacin mahadar jirgin kasa a [[Kaduna (birni)|Kaduna]], tana da damar yin daidai da tashar jirgin ruwa a [[Lagos (birni)|Lagos]] da [[Port Harcourt|Fatakwal]] . Kamfanin jirgin sama [[Kamfanin Kabo Air|Kabo Air]] yana da babban ofishinsa a cikin birni. <ref>"[http://www.kaboair.com/contact.html Contact Us]." [[Kabo Air]]. </ref> Har ila yau, Kano ita ce hedkwatar kamfanin jiragen sama na Azman, da [[Max Air]] da kuma wasu kamfanonin tafiye-tafiye marasa daidaito. [[File:Kofar_Nasarawa_-_Kano_City_Gate.jpg|thumb| An sake gina Tsohuwar Kofar Garin Kano a shekarar 2014]] Bayan hutu na shekaru masu yawa, an gyara layin dogo daga Kano zuwa [[Lagos (birni)|Legas zuwa a 2013.]] Jirgin kasa na jirgin kasa zuwa Lagos yana daukar awanni 30 kuma ya yi daidai da dalar Amurka 12, kwata kwata na kwatankwacin kudin bas. <ref>[https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21571481-renovated-railway-line-welcome-more-are-still-sorely-needed-slow "Trains in Nigeria: A slow but steady new chug,"] ''[[The Economist]]''</ref> A shekarar 2014, ana fara aikin gina sabon layin dogo, layin ma'auni na zamani daga [[Lagos (birni)|Legas]] . Daga shekarar 2006 zuwa 2015, tare da tallafin mai da tsadar mai, manyan titunan mota, gadoji na sama da sauran kayayyakin sufuri gwamnatin jihar ce ta gina su. Mafi shaharar wadannan sune gadar gadar sama ta Jubilee a Kofar Nassarawa, babbar hanyar Kofar Kabuga da kuma manyan tituna-layi 6 a cikin garin. Kwanan nan, Mataimakin Shugaban Kasar Najeriya Yemi Osibanjo ya kasance a Kano domin kaddamar da gadar gadar Alhassan da ke kan titin Murtala Muhammad Way da Tijjani Hashim da ke Kofar Ruwa. A shekarar 2017, Ma’aikatar Ayyukan Gidaje & Sufuri ta Jihar Kano ta sanar da hanyar jirgin kasa mai tsawon kilomita 74, mai layi hudu. tare da kwangilar dalar Amurka biliyan 1.8 da aka sanya hannu tare da kamfanin gine-ginen Railway na kasar Sin . == Sanannun mutane == * * [[Sani Abacha]], tsohon Shugaban kasar Najeriya<ref>https://aminiya.ng/tuna-baya-tarihin-janar-sani-abacha-shugaban-najeriya-10/</ref> * [[Pamela Abalu]], 'yar kasuwar Ba-Amurke kuma jagorar zane. * Lawan Musa Abdullahi, lauya kuma dan siyasa * [[Aliko Dangote]], dan kasuwa * [[Alhassan Dantata]], dan kasuwa * [[Abdullahi Umar Ganduje]], Dan siyasa tsohon Gwamnan jihar Kano daga 2015 zuwa 2023. * [[Rabi'u Musa Kwankwaso|Rabiu Kwankwaso]], dan siyasa, Tsohon Gwamnan jihar Kano Har ila yau Tsohon Ministan Tsaro da Albarkatun Ruwa Engr * [[Murtala Mohammed]], Tsohon Shugaban Kasashe, Tarayyar [[Najeriya]] * [[Isyaka Rabi'u|Isyaku Rabiu]], dan kasuwa * Muhammadu [[Abubakar Rimi]] tsohon gwamnan jihar Kano. * [[Sanusi Lamido Sanusi]], tsohon gwamnan babban bankin Najeriya daga 2009 zuwa 2014, tsohon sarkin jihar Kano. * [[Ibrahim Shekarau]], dan siyasa, Tsohon Gwamnan Jihar Kano Kuma Tsohon Ministan Ilimi, a halin yanzu [[Majalisar Dattijai ta Najeriya|Majalisar Dattawan Najeriya mai]] wakiltar Kano ta Tsakiya * [[Abdullah al-Thani]], tabbatacce ne na [[Libya]] * [[Alhassan Yusuf]], dan kwallon kafa, a yanzu haka yana buga wa kungiyar kwallon kafa ta IFK Göteborg ta kasar Sweden * [[Ado Bayero|Ado Abdullahi Bayero]], tsohon Sarkin kano me Rasuwa *[[Aminu Ibrahim Daurawa]] Malamin addinin musulunci. *[[Sani Umar Rijiyar Lemo|Sani Umar Rijiyan Lemo]] malamin addinin musulunci. *Auwalu Abdullahi Rano<ref>{{Cite web |url=https://aarano.org.ng/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-05-22 |archive-date=2024-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240522192053/https://aarano.org.ng/ |url-status=dead }}</ref> Dan kasuwa. *Abba Ahmad Gabari Dan Gwagwarmaya mai fafutikar wayarwa da matasa kai, a kan lamuran tafiyar da tsarin rayuwa. *Salima Ibrahim mai make-up *Alhaji Idi Gabari, wanda ya rasu a shekarar 1990, Dan Kasuwa kuma abokin kasuwancin su Alhaji Nagoda. == Duba kuma == * [[Majalisar Masarautar Kano]] ==Manazarta== {{reflist}} {{Kananan Hukumomin Jihar Kano}} [[Category:Biranen Najeriya]] [[Category:Wurare masu masu yawan jama'a a jihar Kano]] [[Category:Manyan Birane a Najeriya]] [[Category:Tsari a Wikidata]] [[Category:Mukalai masu dauke da haruffan Larabci]] [[Category:Kananan hukumomin Jihar Kano]] rlc22uk0h1r3412xl8dpg01yab90pi6 Jihar Ogun 0 9184 835491 794362 2026-05-13T18:54:01Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835491 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jihar Ogun''' Listen ⓘ ( Yoruba {{IPA|yo|ìk͡pĩ́lɛ̀ ògũ̀|}} ) [[Jerin jihohi a Nijeriya|jiha]] ce da ke kudu maso yammacin [[Najeriya]] . [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] da kuma gabar tekun Benin suna da iyaka da kudu, [[Ondo (jiha)|jihar Ondo]] a gabas kuma tana da iyaka da jihohin [[Oyo (jiha)|Oyo]] da [[Osun]] a arewa, yayin da iyakar yammacinta ta kasance wani ɓangare na iyakar ƙasa da [[Benin|Jamhuriyar Benin]] . Babban birni kuma mafi girma shine [[Abeokuta]], kuma jihar ta rabu zuwa ƙananan hukumomi 20. Daga cikin jihohi 36 da ke ƙasar, Ogun ita ce ta [[Jerin Jihohin Najeriya dangane da faɗin ƙasa|24 mafi girma a yankin]], amma daga cikin [[Jerin Jihohin Najeriya bisa yawan jama'a|manyan birane 15 mafi yawan jama'a]], tare da kimanin mutane miliyan 6.4 a shekarar 2020. A fannin yanayin ƙasa, jihar tana cikin [[Jerin yankuna a Najeriya|yankunan]] [[Kananan Dazuzzukan Najeriya|dazuzzukan ƙasa masu zafi na Najeriya]], kodayake sassan arewacin jihar sun koma cikin [[Ginin daji da savannah na Guinea|dajin Guinea-savanna mosaic]] da wasu daga cikin kudancin bakin teku sun isa [[Jerin yankuna a Najeriya|yankin]] [[Mangroves na Afirka ta Tsakiya|mangrove na Tsakiyar Afirka]] . Kogunan [[Kogin Ogun|Ogun]] da [[Kogin Yewa|Yewa]] sune manyan hanyoyin ruwa na jihar yayin da [[Gandon daji na Omo|Ma'ajiyar Dajin Omo]] da ke yankin kudu maso gabashin jihar yana ɗaya daga cikin muhimman wuraren kiyayewa a ƙasar - gida ga nau'ikan tsuntsaye iri-iri tare da wasu daga cikin sauran 'yan Najeriya na ƙarshe [[Nigeria-Cameroon chimpanzee|- 'yan birai na Kamaru]] da giwayen dajin Afirka . <ref>{{Cite journal |last=Olmos |first=Fabio |last2=Turshak |first2=Longtong G. |date=September 2009 |title=A survey of birds in Omo Forest Reserve, south-western Nigeria |url=https://www.biodiversitylibrary.org/partpdf/309880 |journal=Bulletin of the African Bird Club |volume=16 |issue=2 |pages=184–196 |doi=10.5962/p.309880 |access-date=16 April 2025 |doi-access=free}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Forest Programme |url=https://ncfnigeria.org/forest-green-recovery-nigeria/ |access-date=16 April 2025 |website=Nigerian Conservation Foundation}}</ref> A fannin al'umma, [[Yarbawa|kabilar Yarabawa]] su ne mafi girman ƙabila a jihar—musamman ƙabilun Awori, [[Mutanen Egba|Egba]], Ijebu, da [[Yewa]], da kuma ƙananan ƙungiyoyi kamar Ketu, Ohori, [[Ilaje]], [[Okitipupa|Ikale]] da Anago. <ref>{{Cite web |title=Official Website for Ogun State :::Iseya |url=https://ogunstate.gov.ng/contact_us |access-date=25 January 2026 |website=ogunstate.gov.ng}}</ref> Bugu da ƙari, akwai ƙabilun ƙabilu marasa asali a cikin birane da kuma [[Mutanen Ogu|'yan asalin Egun]] a kan iyakar Benin. Dangane da addini, yawancin al'ummar jihar Kiristoci ne tare da Musulmai marasa rinjaye. A tarihi, sassan Jihar Ogun ta zamani sun kasance cikin masarautu da dama, ciki har da jihohin [[Masarautar Benin|Benin]], Ijebu, da [[Masarautar Oyo|Oyo]] . A ƙarshen ƙarni na sha tara, balaguron Birtaniya sun mamaye yankin kuma Abeokuta ta zama babbar cibiyar ayyukan mishan da ilimi. A farkon zamanin mulkin mallaka, yankin yana cikin [[yankin Kudancin Najeriya]], wanda daga baya ya haɗu zuwa [[Mallakar Najeriya|Najeriya ta mulkin mallaka]] . Bayan samun 'yancin kai a shekarar 1960, yankin ya kasance ɓangare na [[Jihar Yammacin Najeriya|Yankin Yamma]] har zuwa lokacin da aka ƙirƙiri Jihar Ogun a shekarar 1976 daga tsohuwar [[Jihar Yammacin Najeriya|Jihar Yamma]] . A fannin tattalin arziki, Jihar Ogun babbar cibiyar masana'antu ce wadda take da ci gaban masana'antu da kamfanoni, musamman a kan hanyar Lagos-Ibadan Expressway . Noma ta kasance mai matukar muhimmanci a yankunan karkara, inda ake noma muhimman amfanin gona kamar [[rogo]], koko, da masara tare da [[shinkafar Ofada]] ta asali. Jihar kuma sanannu ne saboda al'adunta na gargajiya, sana'o'i, da al'adun yadi tare da fasaha. Ogun tana cikin [[Jerin Jihohi Najeriya dangane da Ma'aunin Cigaban Jama'a|matsakaicin matsayi]] a cikin Ma'aunin Ci gaban Dan Adam kuma tana da GDP na takwas mafi girma a kasar. == Tarihi == A zamanin mulkin mallaka, yankin yammacin Ogun na yau wanda yanzu mutanen Egba da Yewa ke zaune a ciki mallakar [[masarautar Oyo]] ne, wanda ya faɗa cikin yaƙin basasa a tsakiyar shekarun 1800. Kudancin Ogun, a ƙaramin tsibirin [[Lagos (birni)|Legas]], Turawan Birtaniya suna da sansanin sojojin ruwa kusa da inda garin mai suna iri ɗaya ya girma cikin sauri. Har zuwa [[Taron Berlin|taron Berlin Congo]] a shekarar 1885, Birtaniya ta mayar da hankali kan wasu sansanonin jiragen ruwanta na kasuwanci da na ruwa, kamar Legas da [[Kalaba|Calabar]], kuma ba ta da sha'awar al'ummomin da ke ci gaba a can. Bayan da Turawan mulkin mallaka na Turai suka raba yankunan da suke da sha'awa a shekarar 1885 a Berlin (waɗannan suna aiki ne kawai idan wata ƙasa ba ta riga ta kawo yankin da ake magana a kai a ƙarƙashin ikonta ba), Birtaniya ta faɗaɗa yankinta cikin sauri a yankin Niger da aka keɓe. Ogun ta yau ta zama wani ɓangare na "Kariyar Legas" (sabanin Mulkin mallaka na Legas ; iyakar da ke tsakanin waɗannan biyun iri ɗaya ce da kan iyaka ta zamani tsakanin Jihar Legas da Jihar Ogun - mazaunan wani yanki ana ɗaukar su a matsayin waɗanda ke da cikakken iko a ƙarƙashin mulkin mallaka na Burtaniya, waɗanda ke cikin kariya ba su kasance ba) a cikin 1893 kuma daga baya na "Kariyar ƙasar Yarabawa", a cikin 1906 na "Kariyar Kudancin Najeriya" da kuma a cikin 1914 na duk Najeriya. A cikin 1899 ta sami hanyar haɗin jirgin ƙasa zuwa Legas, "Jirgin Ruwa" ya ratsa ta Ogun zuwa Apapa kuma don haka ya haɗa yankin da duniya baki ɗaya. A cikin 1899, shekaru da yawa da suka gabata a wannan yanki fiye da sauran yankuna a Yammacin da Tsakiyar Afirka waɗanda ba su da alaƙa da bakin teku. A shekarun 1930, Ogun ta kasance cibiyar [[Tawayen Matan Abeokuta|ƙungiyar mata ta Najeriya]] a ƙarƙashin jagorancin [[Funmilayo Ransome-Kuti]] (mahaifiyar [[Fela Kuti]] ). Dimokuraɗiyya a Najeriyar da ta yi mulkin mallaka bayan 1922 ta wanzu ne kawai a Legas da Calabar; 'yan Najeriya ba za su iya shiga siyasa a wani wuri ba (duba [[Tarihin Najeriya|a nan]] ). A shekarun 1940, an raba abinci sosai a Najeriya. An hukunta jigilar abinci daga Ogun mai noma zuwa birnin Lagos mai fama da yunwa (Pullen Scheme, duba [[Tarihin Najeriya|nan]] ). A zaɓen farko da aka yi a Ogun, 1954, ƙungiyar "Action Group" (AG) mai ra'ayin gurguzu a ƙarƙashin jagorancin [[Obafemi Awolowo|Babban Awólwọ]] ta zama jam'iyya mafi ƙarfi a Yankin Yamma, wadda Ogun ma ta kasance a ciki. Bayan samun 'yancin kai a shekarar 1960, yankin [[Yarbawa|Yarabawa]], musamman Ogun, ya shiga cikin rikici tsakanin sassan ɓangaren [[Obafemi Awolowo|Obáfẹ́mi Awólọ́wọ̀]] da [[Samuel Akintola|Samuel Ládòkè Akíntọ́lá]] na jam'iyyar AG ("Operation Wetie", duba [[Tarihin Najeriya|nan]] ). A watan Yulin 1966, an kashe mai mulkin Najeriya na lokacin, [[Johnson Aguiyi-Ironsi|Johnson Agulyi-Ironsi]], a [[Ibadan]] a juyin mulki na biyu na shekarar, wanda shine farkon [[Yaƙin basasan Najeriya|Yaƙin Biafra]] . An kafa jihar a ranar 3 ga Fabrairu, 1976 daga wani ɓangare na tsohuwar jihar "Yamma". == Yanayin ƙasa == Jihar Ogun tana iyaka da Jamhuriyar [[Benin]] daga Yamma tsawon kimanin shekaru 185.&nbsp;km, [[Oyo (jiha)|Jihar Oyo]] da [[Osun|Jihar Osun]] (na 84)&nbsp;km) zuwa Arewa, [[Ondo (jiha)|Jihar Ondo]] a gabas, [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] a Kudu na kimanin 283&nbsp;km, kuma yana da 31.6&nbsp;Kilomita na bakin teku a gefen tekun Benin a kudu, bakin tekun Araromi mallakar ƙasar Irokun ne a ƙaramar hukumar Ogun Waterside (lardin Ijebu) amma jihar Ondo ta yi iƙirarin mallakarsa saboda kwararar bakin haure daga al'ummomin da ke makwabtaka da Ilaje da kuma saboda rashin kulawa da gwamnatin jihar Ogun ta ba wa wannan yanki. === Manyan koguna === * [[Kogin Ogun]] * [[Kogin Yewa]] * [[Kogin Osun]] === Wuraren da ke da yawan jama'a === Jihar Ogun ta ƙunshi [[Ƙananan hukumomin Najeriya|ƙananan hukumomi]] ashirin. Sun haɗa da:   === Yanayi === Jihar Ogun tana da yanayi mai zafi da danshi da bushewa ko kuma savanna. Matsakaicin zafin birnin a kowace shekara shine 29.34&nbsp;°C (84.81)&nbsp;°F) kuma ya yi ƙasa da -0.12% idan aka kwatanta da matsakaicin Najeriya. Ogun tana samun kimanin milimita 141.58 (inci 5.57) na ruwan sama kuma tana da kwanaki 224.18 na ruwan sama (61.42% na lokacin) a kowace shekara. <ref>{{Cite web |title=Ogun, NG Climate Zone, Monthly Weather Averages and Historical Data |url=https://tcktcktck.org/nigeria/ogun |access-date=30 June 2023 |website=tcktcktck.org}}</ref> == Tattalin Arziki == Jihar tana da yawan masana'antu (ta biyu mafi yawan masana'antu bayan [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] ) kuma tana ɗaya daga cikin mafi ƙarancin yawan waɗanda ke fama da talauci mai tsanani (kusan kashi 5% na yawan jama'a idan aka kwatanta da matsakaicin ƙasa na kashi 31%) a cewar bayanan Bankin Duniya daga 2018. <ref>{{Cite web |title=Geospatial Poverty Portal: Interactive Maps |url=https://pipmaps.worldbank.org/en/data/datatopics/poverty-portal/poverty-interactivemap |access-date=22 January 2024 |website=World Bank |language=en}}</ref> Manyan kamfanoni a Ogun sun haɗa da masana'antar [[Kamfanin Siminti na Dangote Plc|siminti ta Dangote]] da ke Ibese, <ref>{{Cite web |title=Ibese Cement Plant—Dangote Cement |url=http://dangote.com/cement/ibese.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160611065332/http://dangote.com/cement/ibese.html |archive-date=11 June 2016 |access-date=28 May 2017 |website=dangote.com}}</ref> [[Nestle Najeriya|Nestle]], <ref>{{Cite web |title=Nestlé Flowergate Factory, Ogun |url=http://www.foodprocessing-technology.com/projects/nestleflowergatefact/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170529203039/http://www.foodprocessing-technology.com/projects/nestleflowergatefact |archive-date=29 May 2017 |access-date=28 May 2017 |website=Food Processing Technology}}</ref> masana'antar siminti ta Lafarge da ke [[Ewekoro]], Memmcol a Orimerunmu, <ref>{{Cite web |title=Electricity Meter Manufacturing Company |url=https://www.memmcol.com/ |access-date=6 August 2020 |website=www.memmcol.com}}</ref> Coleman Cables a [[Sagamu]] da [[Arepo, Najeriya|Arepo]], <ref>{{Cite web |title=Coleman Wires and Cables |url=http://www.colemancables.com/contact/ |access-date=28 May 2017 |website=www.colemancables.com}}</ref> [[Procter & Gamble]] a [[Ado-Odo/Ota|Agbara]] . <ref>{{Cite web |title=P&G in Nigeria |url=https://www.pgcareers.com/location-Nigeria |access-date=24 May 2020 |website=www.pgcareers.com |language=en}}</ref> A watan Satumba na 2024, Gwamnatin Jihar Ogun ta sanar da kafa masana'antar sake amfani da batir ta dala miliyan 5 da wani kamfani na Burtaniya ya samar. <ref>{{Cite web |last=Ademola |first=Cyrus |date=19 September 2024 |title=Dapo Abiodun announces $5 million UK battery plant investment in Ogun State |url=https://nairametrics.com/2024/09/19/dapo-abiodun-announces-5-million-uk-battery-plant-investment-in-ogun-state/ |access-date=25 September 2024 |website=Nairametrics |language=en-US}}</ref> === Babban fanni === Ma'adinai da noma suna daga cikin muhimman fannoni na tattalin arziki a Ogun. Ana haƙo duwatsun dutse, alli, phosphate da tsakuwa, sannan ana girbe hatsi, shinkafa, masara, [[rogo]], [[doya]], ayaba, koko, goro, roba, [[Manja|man dabino]] da kuma ƙwayoyin dabino . Jihar ita ce mafi girma a fannin samar da kolanut a Najeriya. === Albarkatun Ma'adinai a Jihar Ogun === Ga albarkatun ma'adinai a Jihar Ogun: <ref>{{Cite web |title=Natural Resources – Welcome To The Embassy of Nigeria |url=https://nigerianembassythehague.nl/about-nigeria/natural-resources/ |access-date=19 December 2021 |language=en-US}}</ref> * [[Yumbu|Laka]] * Dutse da Phosphate * Bitumen * Kaolin * Dutsen dutse mai daraja * Feldspar === Sashen sakandare, sarrafa ƙarfe === Ogún kuma sunan allahn ( Orisha ) ne na aikin ƙarfe a addinin dabi'ar Yarabawa na gida, kamar Hephaestus na Girka ko allahn Romawa Vulcan (tunda duniyar da ta daɗe tana da alaƙar ciniki da Najeriya ta yanzu, wannan ba lallai bane ya zama daidai ba). Jihar ta cika wannan suna ta hanyar zama cibiyar aikin ƙarfe ta Najeriya. Ga misalai biyu: * Kamfanin Proforce yana ƙera motocin sulke a Ode-Remo (25)&nbsp;kilomita daga Lagos), waɗanda kuma ake sayar wa Turai. Tun daga shekarar 2008, kamfanin ya faɗaɗa kewayon kayayyakinsa kuma yana samar da jiragen sama marasa matuƙa don ɓangaren tsaro. * Kamfanin haɗa motocin hawa a [[Kajola]] shine kawai kamfanin da ke kera, kulawa da kuma gyara motocin jirgin ƙasa a Yammacin Afirka. <ref>{{Cite web |last=Anagor-Ewuzie |first=Amaka |date=23 May 2023 |title=Nigeria's first wagon assembly plant to produce 500 yearly |url=https://businessday.ng/transport/article/nigerias-first-wagon-assembly-plant-to-produce-500-yearly/ |access-date=26 February 2024 |website=Businessday NG |language=en-US}}</ref> Ogun kuma tana samar da katako, kayayyakin yumbu, tayoyin kekuna, kafet, manne da sauran kayayyaki. === Cibiyoyin yawon bude ido a jihar Ogun === * Olumo Rock * [[Olusegun Obasanjo Presidential Library|Laburaren Shugaban Kasa na Olusegun Obasanjo]] * Omu Resort Abeokuta * Wurin ibada na Oronna, Ilaro == Siyasa == Gwamnatin jihar tana ƙarƙashin jagorancin gwamna da aka zaɓa ta hanyar dimokuraɗiyya wanda ke aiki tare da 'yan majalisar dokokin jihar. Babban birnin jihar shine Abeokuta. === Tsarin zaɓe === Ana zaɓen gwamnan jihar ta hanyar amfani da tsarin zagaye biyu da aka gyara. Domin a zaɓe shi a zagaye na farko, dole ne ɗan takara ya sami kuri'u da yawa da kuma sama da kashi 25% na ƙuri'un a aƙalla kashi biyu bisa uku na ƙananan hukumomin jihar. Idan babu ɗan takara da ya wuce iyaka, za a yi zagaye na biyu tsakanin babban ɗan takara da kuma ɗan takara na gaba da ya sami ƙuri'u da yawa a mafi yawan ƙananan hukumomin jihar. === Gwamna === Gwamnan da ke kan mulki a yanzu shine [[Dapo Abiodun|Yarima Dapo Abiodun]], memba na [[All Progressives Congress|All Progressives Congress (APC)]], wanda ke jagorantar Majalisar Zartarwa ta Jihar Ogun . <ref>{{Cite web |title=Executives |url=http://ogunstate.gov.ng/the-executives/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922103032/http://ogunstate.gov.ng/the-executives/ |archive-date=22 September 2020 |access-date=24 May 2020 |website=Ogun State Government Official Website |language=en-US}}</ref> A ranar Laraba 29 ga Mayu 2019, an rantsar da Dapo Abiodun a matsayin Gwamna na biyar na Jihar a filin wasa na MKO Abiola, Kuto, Abeokuta. <ref>{{Cite web |date=29 May 2019 |title=Abiodun takes oath of office as Ogun. In 2023, he was re-elected for a second term of office. Gov |url=https://punchng.com/breaking-abiodun-takes-oath-of-office-as-ogun-gov/ |access-date=4 February 2022 |website=Punch Newspapers |language=en-US}}</ref> An sake zabensa a karo na biyu a kan mulki kafin Maris 2023. === Kananan hukumomin === Jihar Ogun ta rabu zuwa gundumomi uku na 'yan majalisar dattawa: # [[Abeokuta ta Arewa]] # [[Abeokuta ta Kudu]] # [[Ado-Odo/Ota]] # [[Ewekoro]] # [[Ifo]] # [[Ijebu ta Gabas]] # [[Ijebu ta Arewa]] # [[Ijebu ta Arewa maso Gabas|Ijebu Arewa maso Gabas]] # [[Ijebu Ode]] # [[Ikenne]] # [[Imeko Afon]] # [[Ipokia]] # [[Obafemi Owode]] # [[Odogbolu]] # [[Odeda]] # [[Ogun Waterside|Kogin Ruwa na Ogun]] # [[Remo ta Arewa|Remo Arewa]] # [[Yewa ta Arewa|Yewa Arewa]] # [[Yewa ta Kudu|Kudancin Yewa]] # [[Sagamu]] ;* Ogun ta tsakiya: Ogun ta tsakiya ta kunshi galibin Egba da ke da kananan hukumomi shida: Abeokuta North (Akomoje), Abeokuta South (Ake), Ewekoro (Itori), Ifo (Ifo), Obafemi Owode (Owode egba) da Odeda (Odeda). ;* Ogun Gabas: Ogun Gabas ta ƙunshi galibin Ijebu da Remo da ke da ƙananan hukumomi 9: Ijebu East (Ogẹrẹ), Ijebu North (Ijebu Igbo), Ijebu North East (Attan), Ijebu ode (Ijebu ode), Ikenne (Ikenne Remo), Odogbolu (Odogbolu), Ogun waterside (Abigi), Remo (Imo North) ;* Ogun Yamma: Ogun ta Yamma ta kunshi mafi yawan [[Yewa]] da ke da kananan hukumomi 5: Ado odo Ota (Otta), Imeko Afon (Imeko), Ipokia (Ipokia), Yewa ta Arewa (Ayetoro) da Yewa ta Kudu (Ilaro). == Alƙaluma == Manyan kabilu a Jihar Ogun sune [[Mutanen Egba|Egba]], Ijebu, Remo, [[Yewa]], Awori da kuma wasu tsirarun kabilun Egun. Akwai kuma ƙananan ƙungiyoyi kamar Ikale, Ketu, Ohori da Anago. <ref>{{Cite web |date=27 July 2017 |title=6 Important Facts about Ogun State You Probably Didn't Know |url=https://www.vanguardngr.com/2017/07/6-important-facts-about-ogun-state-you-probably-didnt-know/ |access-date=6 December 2021 |website=Vanguard News |language=en-US}}</ref> Harsunan Jihar Ogun da LGA ta lissafa: {| class="wikitable" !Ƙaramar Hukuma ! Harsuna |- | [[Abeokuta ta Arewa]] | [[Yarbanci|Yarbawa]] ; [[Mutanen Egba|Egba]], [[Yewa]] |- | [[Abeokuta ta Kudu]] | Yarbawa; [[Mutanen Egba|Egba]] ) |- | [[Ado-Odo/Ota]] | Awori |- | [[Ewekoro]] | Yarbawa; [[Mutanen Egba|Egba]] |- | [[Ifo]] | Yarbawa; [[Mutanen Egba|Egba]] |- | [[Ijebu ta Gabas|Gabas ta Ijebu]] | Yarbanci; Ijebu |- | [[Ijebu ta Arewa]] | Yarbanci; ( Ijebu ) |- | [[Ijebu ta Arewa maso Gabas|Ijebu Arewa maso Gabas]] | Yarbanci; Ijebu |- | [[Ijebu Ode]] | Yarbanci; Ijebu |- | [[Ikenne]] | Yarbanci; (Remo), Ijebu |- | [[Imeko Afon]] | [[Harshen Gun|Gun/]], Yarbanci; Ketu, Ohori, [[Yewa]] |- | [[Ipokia]] | [[Harshen Gun|Gun]], Yarbawa; Anago, Awori/Eyo, [[Yewa]] |- | [[Obafemi Owode]] | Yarbawa; [[Mutanen Egba|Egba]] |- | [[Odogbolu]] | Yarbanci; Ijebu |- | [[Odeda]] | Yarbawa; [[Mutanen Egba|Egba]], [[Masarautar Oyo|Oyo]] |- | [[Ogun Waterside|Kogin Ruwa na Ogun]] | Yarbawa; Ijebu, [[Okitipupa|Ikale]], [[Ilaje]] |- | [[Remo ta Arewa|Remo Arewa]] | Yarbanci; (Remo), Ijebu |- | [[Yewa ta Arewa|Yewa Arewa]] | Yarbanci; Ketu, Ohori, [[Yewa]] |- | [[Yewa ta Kudu|Kudancin Yewa]] | Yarbanci; Ketu, Ohori, [[Yewa]] |- | [[Sagamu]] | Yarbanci; (Remo), Ijebu |} == Addini == [[Fayil:Ogun_shrine_(2).jpg|thumb|Haikalin Orisha (allahn wuta da ƙarfe), Ogun]] Mazauna jihar Ogun galibi Musulmai ne da Kiristoci, wasu kuma suna bin [[Addinin Yarabawa|addinin gargajiya na Yarbawa]] . Lardin Anglican na Legas a cikin Ikilisiyar Najeriya ya haɗa da Dioceses goma na Awori karkashin jagorancin Bishop [[Johnson Akin Atere]] (2009), Egba (1976) karkashin jagorancin Bishopo [[Emmanuel Adekunle]] (2009), Egbe West (2007) karkashin jagorancinishopo Samuel Oludele Ogundeji (2010), Ifo (2007) karkashin jagoranfin Bishop Nathaniel Oladejo Ogundipe (2012), Ijebu karkashin jagorancin bishop Peter Rotimi Oludipe (2020), Ijebu-North karkashin jagorancin Obus Bishop Solomon Kupeheh (2004), tsohon Bishop Odubebebebe South (2004), Shugaba Eundú) karkashin jagorancin Michael Fbybybyby (2014), Shugaba (2014), Shugab Katolika 179,014 (2020) a cikin Dioceses na [http://Diocese%20of%20Abeokuta%7Cof Abeokuta]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (1997) tare da parishes 60 a ƙarƙashin Bishop [[Peter Kayode Odetoyinbo]] (2014) da [http://Diocese%20of%20Ijebu-Ode Ijebu-Ode]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (1969) tare da parishes 40 a ƙarƙashin Bishop [[Francis Obafemi Adesina]] (2019), duka 'yan sufragan na Archdiocese na Legas . === Wuraren addini masu shahara === * [[Sungbo's Eredo|Wurin ibada na Bilikisu Sungbo]], Oke-Eiri, kusa da Ijebu-Ode. An ayyana shi a matsayin wani ɓangare na [[Hukumar Kula da Gidajen Tarihi da Tarihi ta Kasa|gadon ƙasa]] a shekarar 1964, kuma Ijebus sun yi imanin cewa shi ne wurin binne [[Bilkisu|Sarauniyar Sheba]] . Yana aiki a matsayin wurin ibada ga [[Addinin Yarabawa|masu bin al'adun gargajiya na Yarabawa]], Musulmai na Yarabawa da Kiristocin Yarabawa. * Celestial City, (Imeko, Ogun State, Nigeria) * Christ Embassy Camp Ground (Asese, Off Lagos-Ibadan Expressway, Obafemi-Owode LGA) * Church of the Lord (Aladura), [[Ogere Remo]] * [[Cocin Deeper Christian Life Ministry|Cibiyar Taro ta Deeper Life (DLCC) da Filin Sansanin]], (Km. 42, Titin Lagos-Ibadan Expressway) * Foursquare Camp, (Ajebo, Ogun State, Nigeria) * [[The Gospel Faith Mission International|Gospel City]], (Lagos-Ibadan Expressway) * Living Faith Church Worldwide, (Canaanland, Km. 10, Idiroko Road, Ota, Ogun State, Nigeria) * Birnin Addu'a na MFM (Titin Babban Titin Ibadan na Legas) * [[NASFAT|NASFAT Annual Lailatul Qadr]], (Lagos-Ibadan Expressway) * Birnin Fansa (Titin Babban Titin Ibadan na Legas) == Ilimi == Jihar Ogun tana da makarantun sakandare guda uku na tarayya; Kwalejin 'Yan Mata ta Gwamnatin Tarayya, Sagamu <ref>{{Cite web |title=Federal Government Girls College, Sagamu {{!}} School Website |url=https://www.fggcsagamu.org.ng/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805234132/https://www.fggcsagamu.org.ng/ |archive-date=5 August 2020 |access-date=24 May 2020 |website=www.fggcsagamu.org.ng}}</ref> da [[Kwalejin Gwamnatin Tarayya, Odogbolu]] <ref>{{Cite web |title=Federal Government College, Odogbolu {{!}} School Website |url=https://fgcodogbolu.com.ng/ |access-date=24 May 2020 |website=fgcodogbolu.com.ng}}</ref> da Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Tarayya, Ijebu-Imushin. <ref>{{Cite web |title=Federal Science And Technical College, Ijebu Imushin {{!}} School Website |url=https://fstcijebuimusin.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805203548/https://fstcijebuimusin.com/ |archive-date=5 August 2020 |access-date=24 May 2020 |website=fstcijebuimusin.com}}</ref> Jihar Ogun tana da Jami'o'in Tarayya guda biyu; Jami'ar Aikin Gona ta Tarayya, Abeokuta (FUNAAB) <ref>{{Cite web |title=Federal University of Agriculture, Abeokuta, teaching, learning, research |url=https://unaab.edu.ng/ |access-date=6 August 2020}}</ref> da [https://tasued.edu.ng/ Jami'ar Ilimi ta Tai Solarin, Ijebu Ode] da kuma Kwalejin Ilimi ta Tarayya, FCE Osiele (dukansu a yankin karamar hukumar Odeda), kwalejin ilimi ta gwamnatin jiha guda daya, wacce aka sanya wa suna bayan marigayi masanin ilimin Najeriya na duniya Augustus Taiwo Solarin a shekarar 1994 a matsayin Kwalejin Ilimi ta Tai Solarin (TASCE <ref>{{Cite web |title=:::TASCE |url=https://tasce.edu.ng/ |access-date=6 August 2020 |website=tasce.edu.ng}}</ref> ), (wanda a da aka sani da Kwalejin Ilimi ta Jihar Ogun, Ijagun, Ijebu-Ode, Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Tarayya guda daya, Ilaro). An sanya wa ɗaya suna bayan marigayi hamshakin ɗan kasuwan Najeriya kuma wanda ya lashe zaɓen 12 ga Yuni 1993, Basorun Moshood Kasimawo Olawale Abiola a matsayin Moshood Abiola Polytechnic (MAPOLY <ref>{{Cite web |title=Moshood Abiola Polytechnic |url=https://mapoly.edu.ng/web/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806013452/https://mapoly.edu.ng/web/ |archive-date=6 August 2020 |access-date=6 August 2020}}</ref> ), wacce a da aka fi sani da Ogun State Polytechnic, Ojere, Abeokuta, Wata Gateway Polytechnic Saapade, <ref name="net.nbte.gov.ng">{{Cite web |title=List of NBTE approved State government owned Polytechnics in Nigeria |url=https://net.nbte.gov.ng/state%20polytechnics |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320093223/https://net.nbte.gov.ng/state%20polytechnics |archive-date=20 March 2023 |access-date=29 December 2021 |website=NBTE portal}}</ref> Remo (GAPOSA), Abraham Adesanya Polytechnic <ref name="net.nbte.gov.ng" /> Ijebu-Igbo (Aapoly) (wanda a da aka fi sani da 'The Polytechnic Ijebu-Igbo) an sanya mata suna ne bayan [[Ibrahim Adesanya|Chief Abraham Aderibigbe Adesanya]] wanda ɗan siyasa ne, lauya kuma mai fafutukar kare haƙƙin ɗan adam a Najeriya. Jami’o’in gwamnatin jiha daya: [[Jami'ar Olabisi Onabanjo|Jami’ar Olabisi Onabanjo]], Ago Iwoye (wanda aka fi sani da Jami’ar Jihar Ogun). Jihar Ogun tana da jimillar jami'o'i tara da aka yi wa rijista, mafi girma fiye da kowace jiha a Najeriya. Tana da jami'o'i masu zaman kansu guda biyar. <ref>{{Cite web |title=Ogun State |url=https://ogunsmartcity.com/ogun-state/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220119012455/https://ogunsmartcity.com/ogun-state/ |archive-date=19 January 2022 |access-date=25 February 2022 |website=Ogun Smart City |language=en-US}}</ref> Daga cikinsu akwai Jami'ar Chrisland, Jami'ar Hallmark da ke Ijebu-itele, [[Jami'ar Fasaha ta Bells|Jami'ar Fasaha ta Abeokuta Bells]] da ke [[Ota, Ogun|Ota]], [[Jami'ar Covenant University|Jami'ar Covenant]] da [[Jami'ar Babcock]] da ke Ilisan-Remo, wacce ita ce jami'a ta farko mai zaman kanta a kasar. <ref name="ogunsmartcity">{{Cite web |title=Ogun State |url=https://ogunsmartcity.com/ogun-state/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220119012455/https://ogunsmartcity.com/ogun-state/ |archive-date=19 January 2022 |access-date=24 May 2020 |website=Ogun Smart City |language=en-US}}</ref> Jihar tana da manyan asibitoci guda biyu na gwamnati: [[Federal Medical Centre, Abeokuta|Cibiyar Kiwon Lafiya ta Tarayya]] da ke Abeokuta, da kuma [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Olabisi Onabanjo]] da ke [[Sagamu]] . Sansanin Kula da Matasa na Zamani [[Hukumar Yiwa Kasa Hidima (NYSC)|na Hukumar Kula da Matasa ta Ƙasa]] ( [[Hukumar Yiwa Kasa Hidima (NYSC)|NYSC]] ) yana yankin ƙaramar hukumar Sagamu a jihar. <ref name="ogunsmartcity"/> Gwamnatin jihar Ogun ta fara aikin titin Itele. <ref>{{Cite web |title=Mindat.org |url=https://www.mindat.org/feature-2337031.html |access-date=16 February 2023 |website=www.mindat.org}}</ref> === Cibiyoyin manyan makarantu === [[Fayil:Moshood_Abiola_Polytechnic_entrance_gate,_Abeokuta,_Ogun_state.jpg|thumb|Ƙofar shiga Moshood Abiola Polytechnic, Abeokuta, jihar Ogun]] * [[Jami'ar Babcock]], Ilisan Remo * [[Jami'ar Fasaha ta Bells]], Ota <ref>{{Cite web |title=About Bells University of Technology |url=https://www.bellsuniversity.edu.ng/about-bells-university/ |access-date=27 June 2024 |website=Bells University of Technology |language=en-US}}</ref> * Chrisland University, Abeokuta <ref>{{Cite web |title=Home—Chrisland University |url=https://www.chrislanduniversity.edu.ng/ |website=www.chrislandtuniversity.edu.ng}}</ref> * Christopher University, Lagos Ibadan Express Way Makun, Sagamu * [[Jami'ar Covenant University|Jami'ar Covenant]], Ota <ref>{{Cite web |title=Home—Covenant University |url=https://www.covenantuniversity.edu.ng/ |website=www.covenantuniversity.edu.ng}}</ref> * Jami'ar Crawford, Igbesa * [[Jami'ar Crescent]], [[Abeokuta]] * [[Makarantar Fasaha ta Tarayya, Ilaro|Fasaha ta Tarayya, Ilaro]] * Jami'ar Noma ta Tarayya, Abeokuta * Hallmark University, Ijebu Itele * Jami'ar McPherson, Seriki-Sotayo <ref>{{Cite web |date=15 July 2014 |title=McPherson University |url=http://www.mcu-edu.ng/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715005117/http://www.mcu-edu.ng/ |archive-date=15 July 2014 |access-date=6 August 2020}}</ref> * Moshood Abiola Polytechnic, Ojere * Jami'ar Mountain Top, Lagos-Ibadan Expressway * [[Buɗaɗɗiyar Jami'a ta Ƙasa, Najeriya|Jami'ar Buɗaɗɗiyar Ƙasa ta Najeriya]], Kobape, [[Abeokuta]] * [[Kwalejin Fasahar Lafiya ta Jihar Ogun|Ogun State College of Health Technology]], Ilese, [[Ijebu Ode]] * [[Jami'ar Olabisi Onabanjo|Olabisi Onabanjo University]], Ago Iwoye * Tai Solarin University of Education, Ijagun, [[Ijebu Ode|Ijebu-Ode]] === Tankunan tunani === * Cibiyar Ci Gaban Afirka da Nazarin Dabaru (ACDESS) == Sufuri == Ogun tana amfana daga kusancinta da babban birnin [[Lagos (birni)|Legas]] da sabuwar [[Tashar jiragen ruwa ta Lekki|tashar jiragen ruwa mai zurfi]] da kuma sabuwar [[Matatar Dangote|matatar mai ta Dangote]] da ke Lekki (tun daga shekarar 2024). Filin jirgin saman da aka tsara zai kasance kusa da kan iyaka da jihar Ogun. === Layin dogo === ==== Kamfanin Layin Jirgin Ƙasa na Najeriya ==== Jihar Ogun ta ci gajiyar hanyar jirgin ƙasa ta zamani daga Legas zuwa [[Abeokuta]] zuwa [[Ibadan]] tun daga shekarar 2021. ''Jirgin'' da aka tsara zai haɗa tsakiyar jihar da tashar jiragen ruwa ta Legas. Abeokuta kuma za ta haɗu da Legas da ƙarfe 77 na yamma&nbsp;kilomita na [[Nigerian Railway Corporation|Layin Jirgin Ƙasa na Yamma]] (wanda aka gina a shekarar 1899), wanda har yanzu ake amfani da shi don jiragen jigilar kaya. ==== Sufuri na Babban Titin Legas (Lamata) ==== Tashar jirgin ƙasa ta "Jan Layin" ta layin dogo na birnin Legas tana cikin Agbado, wanda wani ɓangare ne na haɗakar jiragen ƙasa ta Legas amma mallakar jihar Ogun ne a fannin gudanarwa. Shi ya sa za a ajiye jiragen ƙasa da ke ɗauke da manyan motoci na jihar Legas, a tsaftace su, a kuma kula da su a Ogun. <ref>{{Cite web |title=Lagos Redline Metro – First metro infrastructure limited |url=https://first-metro.com/lagos-redline-metro/ |access-date=26 February 2024 |language=en-US}}</ref> === Filin Jirgin Sama === Gwamnan Jihar Ogun, [[Dapo Abiodun|Dapo Abiodun,]] a ranar 7 ga Oktoba, 2025, ya ƙaddamar da jirgin farko na kasuwanci na Filin Jirgin Sama na Gateway International da ke [[Ilishan-Remo]] . Filin jirgin yana shirin jigilar fasinjoji zuwa ƙasashen waje. <ref name="1st-commercial-flight">{{Cite web |last=Release |first=Press |date=7 October 2025 |title=Ogun gov flags off historic 1st commercial flight at Gateway International Airport |url=https://www.premiumtimesng.com/promoted/826421-ogun-gov-flags-off-historic-1st-commercial-flight-at-gateway-international-airport.html |website=Premium Times}}</ref> Wani jirgin sama mallakar kamfanin ValueJet, mai lambar rajista 5N-BXS da fasinjoji 90, ya tashi daga filin jirgin da ƙarfe 10:10 na safe zuwa Abuja a matsayin jirgin kasuwanci na farko da ya tashi a hukumance daga filin jirgin. <ref name="1st-commercial-flight" /> === Hanyoyi === Manyan hanyoyin gwamnatin tarayya sune: * A1 arewa daga Legas a matsayin wani ɓangare na Titin African Unity TAH2 Babbar Hanya ta Trans-African 2, * Babban titin E1 na Lagos zuwa Ibadan zuwa jihar Oyo, * A5 arewa daga Legas ta hanyar Abeokuta da gabas zuwa Jihar Oyo a Omin Adio, * A121 gabas daga A1 a [[Sagamu]] a matsayin babbar hanyar Benin-Sagamu ta hanyar Ijebu-Ode zuwa Jihar Ondo a Kajola a matsayin wani ɓangare na babbar hanyar Trans-African 8 (TAH 8) ta Legas-Mombasa. Hanyoyi uku zuwa Jamhuriyar [[Benin]] : * titin Sango Ota-Idi-Iroko dake Idiroko a wani bangare na babbar hanyar Legas- [[Badagry]] - [[Porto-Novo|Porto Novo]] daga yamma zuwa RNIE 1, * Titin Oja-Odan daga Ilaro a Obelle zuwa RN3 a Pobè , * F102 yamma daga [[Sagamu]] ta Abeokuta zuwa Meko a Idofa zuwa RNIE 4 zuwa Kétou . Sauran manyan hanyoyi sun haɗa da: * titin Epe-Ijebu-Ode kudu daga [[Sagamu]] zuwa jihar Legas a Agboju, * Titin Iken-Sekungba da ke kudu daga titin Awa-Itokin daga Egbe zuwa Jihar Legas a Omu, * Titin Agbara-Atan da ke kudu daga Atan zuwa Jihar Legas a Morogbo, * titin Abeokuta-Igboora-Iseyin arewa daga titin Ayetoro dake Rounda Roundabout zuwa jihar Oyo a matsayin titin Ibara-Orile-Ijeun, * Titin Ibadan-Eruwa yamma daga A5 a Ilugun zuwa Jihar Oyo a Olokemeji, * Titin Ibadan-Ijebu-Ode daga arewa daga Ilaporu zuwa Oyo State a Mamu, * Titin Ibadan-Ijebu-Igbo a arewa maso gabas daga Ilaporu zuwa Jihar Oyo a Olugbuyi. == Mutane masu shahara == <div class="div-col" style="column-width: 35em;"> * [[Abraham Adesanya]] (1922-2008), ɗan siyasa * [[Adebayo Adedeji]] (1930–2018), masanin tattalin arziki * [[Adebayo Ogunlesi]] (an haife shi a shekarar 1953), lauya, ma'aikacin banki na saka hannun jari * [[Adegboyega Dosunmu Amororo II]], film producer, Olowu of Owu Kingdom * [[Adewale Oke Adekola]] * [[Afolabi Olabimtan]] * [[Anthony Joshua]] * [[Aṣa|Asha]], mawaƙiya * [[Babafemi Ogundipe]] * [[Babatunde Osotimehin]] * [[Bisi Onasanya]] * [[Bola Ajibola]] * [[Bola Kuforiji Olubi]] * [[Bosun Tijani]] (b. 1977), Dan kasuwa * [[Cornelius Taiwo]] * [[Dapo Abiodun]] * [[David Alaba]], ɗan George Alaba, basaraken Ogere Remo * [[Dimeji Bankole]] * [[Ebenezer Obey]], [[Jùjú|mawakin jùjú]] * [[Ernest Shonekan]] * [[Fela Kuti]] (1938–1997), mai amfani da kayan kida da yawa, shugaban ƙungiyar mawaƙa, mawaƙi, mai fafutukar siyasa, ɗan gwagwarmayar Afirka ta Kudu * [[Fireboy DML]], mawaƙi * [[Femi Okurounmu]], dan siyasa * [[Fola Adeola]] * Sanata Solomon Olamilekan Adeola, ɗan siyasa. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Accuracy dispute#Disputed statement|<span title="The material near this tag is possibly inaccurate or nonfactual. (February 2018)">mai shakku</span>]]&#x20;&#x2013; [[Talk:Ogun State#Fola Adeola|tattauna]]'' &#x5D;</sup>, ɗan kasuwa, ɗan siyasa * [[Funmilayo Ransome-Kuti]] (1900–1978), malami, mai fafutukar kare hakkin mata * [[Funke Akindele]] (b. 1977), Jaruma * [[Gbenga Daniel]] (b. 1956), ɗan siyasa * [[Hannah Idowu Dideolu Awolowo]] (1915–2015), 'yar kasuwa kuma 'yar siyasa * [[Hubert Ogunde]] (1916–1990), ɗan wasan kwaikwayo, marubucin wasan kwaikwayo, manajan wasan kwaikwayo kuma mawaƙi * [[Ibikunle Amosun]] (b. 1958), ɗan siyasa, Sanata, Gwamnan Jihar Ogun a 2011-2019 * [[Idowu Sofola]] (1934–1982), lauya, Shugaban Ƙungiyar Lauyoyi ta Najeriya a 1980–1982 * [[Joseph Adenuga]] (an haife shi a shekarar 1982), wanda aka fi sani da Skepta, mawakin Birtaniya kuma furodusa * Farfesa [[Lateef Akinola Salako]] CON, farfesa a fannin harhada magunguna da kuma therapeutics * [[Jubril Martins-Kuye]] (b. 1942), ɗan siyasa * [[K1 De Ultimate]] (an haife shi a shekarar 1957), mawaƙin Fuji * [[Kehinde Sofola]] (1924-2007), masanin shari'a * [[Kemi Adeosun]] (an haife ta a shekarar 1967), tsohuwar Ministan Kuɗi ta Najeriya * [[Kizz Daniel]], mawaƙi * [[Kunle Soname]], Ɗan Kasuwa, Ɗan Siyasa * [[Laycon]] (an haife shi a shekarar 1993), sunan ƙwararre na Olamilekan Moshood Agbeleshe, fitaccen jarumi a talabijin, mawakin rap, mawaƙi kuma marubuciya * [[Lukmon Atobatele]], ɗan majalisa * [[Mike Adenuga]] * [[Moshood Abiola]] * [[Mr Macaroni|Mista Macaroni]], mai ƙirƙirar abun ciki, ɗan wasan kwaikwayo * [[Oba Otudeko]] (an haife shi a shekarar 1943), ɗan kasuwa * [[Obafemi Awolowo]] (1909–1987) * [[Ola Rotimi]] * [[Olabisi Onabanjo]] * [[Oladipo Diya]] * [[Olamide]] * [[Olawunmi Banjo]] * [[Olu Oyesanya]] * [[Olusegun Obasanjo]] * [[Olusegun Osoba]] * [[Paul Adefarasin]] * [[Peter Akinola]] * [[Salawa Abeni]] * [[Sarah Forbes Bonetta]] * [[Tai Solarin]] (1922–1994), malami, marubuci, mai fafutukar kare hakkin jama'a * [[Thomas Adeoye Lambo]] (1923–2004), malami, mai gudanarwa, likitan tabin hankali, Mataimakin Darakta Janar na Hukumar Lafiya ta Duniya * [[Tomi Favored]], mai zane-zanen bishara * [[Tunde Kelani]], dan kasuwa, mai shirya fina-finai * [[Tunde Bakare]] (an haife shi a shekarar 1954), fasto na Annabi-Manzo, ɗan siyasa * [[Tunji Olurin]] (b. 1944), Janar mai ritaya * [[Wizkid]], mawaƙi * [[Wole Soyinka]] (an haife shi a 1934), 1986 Lambar Yabo ta Nobel ga Adabi * [[Yemi Osinbajo]] (an haife shi a shekarar 1957), ɗan siyasa, lauya </div> == Nassoshi == {{reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * {{Official website|https://www.ogunstate.gov.ng/}} * [https://aapoly.edu.ng/ Abraham Adesanya Polytechnic], Ijebu-Igbo * [http://www.mercylandschools-ng.com/ Mercyland International Schools Homepage] * [https://gaposa.edu.ng Gateway Polytechnic, Saapade] * {{Cite web |title=List of NBTE approved State government owned Polytechnics in Nigeria |url=https://net.nbte.gov.ng/state%20polytechnics |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320093223/https://net.nbte.gov.ng/state%20polytechnics |archive-date=20 March 2023}} [[Rukuni:Jihohin Nijeriya]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] q2z9hx9yxm3hx6gwfd1bj7ymras3eih Bayajidda 0 9594 835653 834891 2026-05-14T07:24:30Z Ashiru Lawal 24821 835653 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo dayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da tayi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da Wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi Tarihin Zuwan Bayajidda da kafa masarautar daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 0gefujxxklfv68gvuxm0sjbq739v7w6 835655 835653 2026-05-14T07:25:07Z Ashiru Lawal 24821 835655 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo dayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da Wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi Tarihin Zuwan Bayajidda da kafa masarautar daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 1d1j313wf36ylxyl756k3bt50dxsnqg 835656 835655 2026-05-14T07:25:44Z Ashiru Lawal 24821 835656 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da Wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi Tarihin Zuwan Bayajidda da kafa masarautar daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> ifflh3lnmgwfsokob0ib9xwb3uxl28p 835657 835656 2026-05-14T07:26:06Z Ashiru Lawal 24821 835657 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi Tarihin Zuwan Bayajidda da kafa masarautar daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 9x0e5dxn2j7h5zsovd02bljx21vbieq 835658 835657 2026-05-14T07:26:41Z Ashiru Lawal 24821 835658 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi Tarihin Zuwan Bayajidda da kafa masarautar daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> p5145fu3lufjy95x1n0oggz31d309g0 835659 835658 2026-05-14T07:27:21Z Ashiru Lawal 24821 835659 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi tarihin Zuwan Bayajidda da kafa masarautar daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> c9vh42jtt45n9gnth4un2yn32o9ce44 835660 835659 2026-05-14T07:27:57Z Ashiru Lawal 24821 835660 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da kafa masarautar daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> sr8742c1mjxhcs98xf76lp1g4vuk1yk 835661 835660 2026-05-14T07:28:14Z Ashiru Lawal 24821 835661 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> apupq99h9ecdnxmnekwyt6cfrnm73o9 835662 835661 2026-05-14T07:28:30Z Ashiru Lawal 24821 835662 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin arewacin Nigeria. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> jvpmmdcuvb0ee2os81eu90gr6bo4og5 835663 835662 2026-05-14T07:29:06Z Ashiru Lawal 24821 835663 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Nigeria. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> pusu2tfrrmx4g7tvc60sp5bzbtwlh03 835664 835663 2026-05-14T07:29:56Z Ashiru Lawal 24821 835664 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> pihpadwzfghakzzse7nri4srr9896be 835665 835664 2026-05-14T07:30:32Z Ashiru Lawal 24821 835665 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> i5rup0qaipt94sjngz5ttivktrarnxh 835667 835665 2026-05-14T07:30:54Z Ashiru Lawal 24821 835667 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> ivr17sw9tqsmz36tcbs2wd1svoxnpiq 835668 835667 2026-05-14T07:31:32Z Ashiru Lawal 24821 835668 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == dafarko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> a1ytn0z5xf2lhaqspzno6jkfharj91t 835669 835668 2026-05-14T07:32:51Z Ashiru Lawal 24821 835669 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da diyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> fo2mdhc9m5cws5ynk3x3c7z6wl9hcta 835670 835669 2026-05-14T07:33:30Z Ashiru Lawal 24821 835670 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai yaji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> iuy7k7pzurq5ykfi9pqmg25dqlhcdkc 835672 835670 2026-05-14T07:34:45Z Ashiru Lawal 24821 835672 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> pphbz5exj6tzqk6zdtda5t4lj7t5a54 835673 835672 2026-05-14T07:35:29Z Ashiru Lawal 24821 835673 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa kasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> muhpjol8s6wav62o01bmalibj3fdete 835674 835673 2026-05-14T07:36:14Z Ashiru Lawal 24821 835674 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 86uwakp0fijlxswg42krrcvo8os356m 835675 835674 2026-05-14T07:36:43Z Ashiru Lawal 24821 835675 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda kishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 2ini8nstxvzacgxqx4cilv6ufvkkv2h 835676 835675 2026-05-14T07:37:15Z Ashiru Lawal 24821 835676 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa yakamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> tw8hu07rp3writewndefl0y1kj8dubu 835677 835676 2026-05-14T07:38:16Z Ashiru Lawal 24821 835677 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kamashi, ya bukaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> kqtr7neukryu2pbcs4yrzuj9ugmfc6j 835678 835677 2026-05-14T07:39:54Z Ashiru Lawal 24821 835678 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kamashi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani katon maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> d502unaflmo4ggh39sp5y4d4vwbcw26 835679 835678 2026-05-14T07:40:49Z Ashiru Lawal 24821 835679 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kamashi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take dashi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> b3eqp485p6aa82m9k5v56qtkb4gox31 835681 835679 2026-05-14T07:41:48Z Ashiru Lawal 24821 835681 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kamashi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take da shi ya kare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> sx1q87ec6i27vf3vtgouqcnwi79z9kt 835682 835681 2026-05-14T07:42:16Z Ashiru Lawal 24821 835682 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kamashi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take da shi ya ƙare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 3obyca68c32wiv2fkavv86ypsh2cd14 835683 835682 2026-05-14T07:43:08Z Ashiru Lawal 24821 835683 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kama shi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take da shi ya ƙare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya Sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 7ngha2tuhyhpt1jz5frk1vcg0wlre7k 835684 835683 2026-05-14T07:44:06Z Ashiru Lawal 24821 835684 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kama shi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take da shi ya ƙare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> h479q6wbjtw8odsc73cet54t2yse3mr 835685 835684 2026-05-14T07:44:31Z Ashiru Lawal 24821 835685 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren Lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojinsa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kama shi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take da shi ya ƙare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> k2md1y2ro3mwsc4x9owezcnjf9j7vmc 835687 835685 2026-05-14T07:45:01Z Ashiru Lawal 24821 835687 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren Lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojin sa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kama shi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take da shi ya ƙare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a dibu ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 2174zgznbjmx73dc3wzx5xng0tr0cfb 835688 835687 2026-05-14T07:45:46Z Ashiru Lawal 24821 835688 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren Lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojin sa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kama shi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take da shi ya ƙare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a ɗebo ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a karshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 2u5ava8h60qf6sclcv3yi66enca3a8a 835689 835688 2026-05-14T07:47:00Z Ashiru Lawal 24821 835689 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Gate to the Gidan Rumfa (2009) in Kano, Nigeria..jpg|thumb|Ƙofar shiga ta gidan Rumfa a shekara ta (2009) dake Kano, Najeriya.]] '''Bayajidda,''' Wanda cikakken sunan sa shi ne(Abu Yazid ne) asalinsa ɗa ne ga sarkin [[Baghdad]] ne na sa cikin shi ana bayar da tarihin shi ne a matsayin wani jarumi wanda yazo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. Inda a wancan lokacin an yi wata macijiya dake cikin garin. take kuma takura ma mutanan dake cikin garin na Daura. inda macijiyar ke hana ɗibar ruwan rijiyar sai a rana guda ɗaya ce ake ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) har ya kai tana kashe mutanen da duk suke zuwa ɗibar ruwa a rijiyar ta (kusugu) in har ba ranar juma'a ba, A Wannan lokacin bayajidda ya kasance matafiyi ne tafiya ta kai shi cikin garin (Daura) a inda ya sauka gidan wata tsohuwa me suna (Ayyana) Dake cikin garin na Daura a inda wata mace ke sarautar garin na Daura me suna (Daurama) A Wannan lokacin Bayajidda ya isa garin a gajiye yunwa da kuma ƙishin ruwa na damun shi. A inda tsohuwar da ya sauka gidan ta, ta kawo masa abinci ya ci ya ƙoshi ya nemi ta kawo masa ruwan sha sai ta nuna masa ba ta da ruwan da za ta iya ba shi ya sha domin kowa ɗibar Ruwan yake yana ajewa wanda har zai kai shi ƙarshen satin dama kuma cikin daren Lahadi ne a inda tsohuwar Ke ba shi labarin halin da garin yake baki ɗaya wajen ruwan sha a inda ya nuna mata shi fa zai je ya ɗebo ruwan a cikin rijiyar nan wadda kowa ke tsoron ta a kusugu a duk faɗin garin na Daura. Jin hakan ya tayar wa tsohuwa da hankali sosai, domin ta san in har ya je to ajalinsa ne ya yi domin kuwa mutuwa zai yi dole. Saboda haka ta yi iya yin ta wajen ba shi haƙuri da kuma nuna masa hatsarin da macijiyar take da shi, amma ya kauda kai ya ƙi ji,inda ya nemi tsohuwa ta ba shi abun ɗibar ruwan ta ya je ya ɗebo ruwan. Ba yadda ta iya tana kuka har da riƙe shi dan kada ya je amma sai da ya tafi a cikin daren, wanda a Wannan lokacin kowa nata bacci har da munshari ya je bakin rijiyar ta [[kusugu]] ya jefa Guga a cikin rijiya sai ya ji an riƙe, ya ja ya ja ya ji shiru ya yi magana mutum ko aljani ya ji shiru wanda hakan ya sa ya jawo gugar daƙyar-daƙyar har ya iso bakin rijiyar inda ya lura cewar macijiyar ce ta nannaɗe Gugar, wanda hakan ya sa ya jawo ta, macijiyar ta fasa kai wanda ke nuni da cewar za ta cutar da shi inda ya sa Takobin sa mai kaifi ya sare mata kai ya raba kanta da kuma gangar jikin na ta, sai ya ɗebi ruwan ya sha kuma ya wanke jikin shi har ma ya cika wa tsohuwar abun ɗibar ruwan ta ya kawo mata gida. Sai dai bayan wannan lokacin ne ya bar waren takalmin sa guda ɗaya a bakin rijiyar ta kusugu wanda safiya na yi kowa ya fito ɗibar ruwa sai ya koma gida a guje ya ga abun mamaki macijiya a kwance wanda hakan ya sa labari ya karaɗe gari baki ɗaya inda labari har ya kai fadar sarauniya Daurama wadda ke mulki a lokacin inda ta zo da kanta ta gani abun ya yi matuƙar yi mata daɗi inda ta sa a nemo mata wanda ya yi wannan jarumtar domin ta biya shi tukwuici mai tsoka, a wannan lokacin ne gimbiya Daurama ta sa kyauta mai tsoka inda akaita zuwa amma ba a samu wanda ya yi aikin ba, abun kamar da wasa har ya kai fadar sarauniya Daurama inda ta sa aka kawo waren ƙafar takalmin da Bayajidda ya bari a bakin Rijiyar ta Kusugu kowa ya zo ya ce nashi ne amma ina ba a samu ba wanda hakan ya sa aka yi shela duka Ƙauyukan dake ƙarƙashin ikonta da kowa ya zo ya gwada takalmin nan da aka bari bakin rijiyar amma ba a samu wanda takalmin ya yi wa daidai ba, daga ya yi kaɗan sai ya yi yawa kowa yazo ba asamu wanda ya yi ma daidai ba, daman kuma ya bar warin takalmin sa ne domin ya san dole a neme shi. Tsohuwa na ganin haka ta gane cewar to ba kowa ya yi aikin nan ba sai baƙon ta daya sauka gidan ta na jiya da daddare ta tafi gida ta sanar da shi abun dake faruwa a gari wanda hakan ya sa shima ya isa har cikin fadar sarauniya Daurama a inda shima yace shi ya kashe macijiya hakan yasa aka nemi shaida sai kuwa gashi ya fiddo kan maciya a jakar shi. kuma ya gwada takalmin aka ga yayi mashi cif-cif da ƙafar sa ya fiddo ɗayan waren takalmin a cikin jakar shi yasa a nan ne fada ta cika da mamakin wannan baƙo gimbiya Daurama kuma ta cika alƙawarin da ta yi inda ta ba shi kyautuka masu yawa harma da rabin gari sarauniya Daurama ta ba shi, ƙarshe dai ya yanke shawarar za ta aure shi bada dadewa ba abunka da daurin auren sarakai baifi sati biyu ba aka tara mutane aka ɗaura aure. Aka sha bikin da ba a taɓa yin irin saba a duk fadin daular ta Daura inda ya auri sarauniya [[Daurama]]. Hakan ya yi matuƙar burge mutanan dake ciki da wajen masarautar ta Daura. A inda suka zaman auren su har aka samu ƙaruwar ƴaƴa da dama wanda ake kira da Hausa Bakwai da kuma banza Bakwai dake cikin fadin Arewacin Najeriya. Bibiyi tarihin zuwan Bayajidda da ƙafa masarautar Daura ta sarauniya Daurama. Gabatarwa. '''Bayajidda''' Ana bayar da tarihin shi a matsayin wani jarumi wanda ya zo daga [[Baghdad]], ya zauna a cikin garin [[Daura]]. inda ya kashe maciya, sannan kuma ya auri sarauniya [[Daurama]].<ref>https://www.researchgate.net/publication/354947062_Memorializing_a_Legendary_Figure_Bayajidda_the_Prince_of_Bagdad_in_Hausa_Land</ref> == Tarihi == Da farko ya sauka a [[Borno]] a inda aka aurar masa da ɗiyar Sarkin Daular Borno wato Mai,sai ya ji raɗe-raɗin cewa sarkin zai kashe shi ya gaje sojojin sa. Sai matarsa ta ce su gudu, sai suka gudu cikin dare. Sa'annan daga bisani ya tafi zuwa ƙasar Hausa, an ce ya sauka a garin [[Daura]] cikin dare a gidan wata tsohuwa, inda ƙishirwa ya kama shi, ya buƙaci tasamo masa ruwa,a lokacin kuma bata da ruwa ruwan da take da shi ya ƙare sai ya tambaye ta, a ina ne akwai rijiya sai ta gaya masa cewar akwai (wani ƙaton maciji dake hana a ɗebo ruwa da daddare), amma Bayajidda bai tsorata ba, yaje rijiyar, Sarkin(Maciji) yafito ya nemi hana shi dibar ruwan, Bayajidda yayi fada dashi yasamu ya sare masa Kai a ƙarshe dai ya kashe Sarki, kuma ya diba ruwarsa yakawo wa tsohuwa, ta cika da mamakin yadda yasamo mata ruwa acikin daren nan yakawo mata. Da gari yawaye, mutanen gari sunzo dibar ruwa, sai suka tarar da sarki a kwance, gashi ansare masa kai, al'umman gari suka fara murna da biki, cewar daga wannan lokaci babu abinda zai rika hanasu dibar ruwa, sai dai ba'asan wanda yayi wannan jaruntakar ba, har yasamu yakashe Sarkin, amma sai aka sama yamance da warin takalminsa kafa daya a gindin ko bakin rijiya. == Mulki == Daga nan sai Sarauniyar Daura tayi alƙawarin bayar da rabin gari ga duk wanda yayi wannan jarunta, kawai dayan sawun takalminsa dan a tabbatar, sai tsohuwa tazo ta bayar da labarin abinda yafaru da daddare, aka kira Bayajidda Sarauniya ta aurar masa da kanta, Bayajidda daga bisani tanada yaro da akekira "Bawo" da "Biram" daga matarsa Sarauniyar Borno, da kuma wani yaron "karbogari" daga kuyangarsa Bagwariya. == Hausa bakwai da banza bakwai == Bawo ne ya gaji mahaifinsa kuma yahaifa ya'ya shida(6), wadanda sune suka zama Sarakunan Daura, [[Katsina]], [[Zazzau]], [[Gobir]], [[Kano]] da [[Rano]]. Wadannan, tareda [[Hadejia|Biram]], wadda Shugaban ta shine dan Bayajidda daga wurin matarsa Sarauniyar Borno, sune suka Samar da "Hausa Bakwai" ko "Hausa 7". Dukda yake, dansa Karbogari wanda kuyangarsa BaGwariya ta Haifa masa, shima tanada ya Bakawai sune suka mulki [[Kebbi]], [[Zamfara]], Gwari, Jukun, Yoruba, Nupe da [[Yauri, Nigeria|Yauri]] wadanda akekira da "Banza Bakwai" ko "Fake 7"<ref>{{Cite book|title=West African History for the Certificate Year|last=Aigbokhai|first=S.O|publisher=George Allen & Unwin Ltd.|year=1971|isbn=0 04 966010 1|location=Great Brittain|pages=14}}</ref><ref>Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. p.45-46</ref> == Bibiliyo == * Miles, William F. S. (1994). ''Hausaland divided : colonialism and independence in Nigeria and Niger''. Ithaca: Cornell University Press. <nowiki>ISBN 978-0-8014-7010-3</nowiki>. ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Jarumi a ƙasar Hausa]] == Labarin Jarumtarshi == === Fitowar Jarumin daga Baghdad da kuma zamansa a Borno === A cewar tarihin, Bayajidda yarima ne daga [[Bagdaza|Bagadaza]] (babban birnin [[Iraƙi|Iraki]] a yanzu) kuma ɗan Sarki Abdullahi, amma an kore shi daga garinsu bayan Sarauniya Zidam, <ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> wacce aka fi sani da Zigawa taci birnin. Bayan ya bar Baghdad, yayita tafiya a fadin [[Afirka]] tare da mayaƙa da yawa har ya isa [[Daular Kanem-Bornu|Borno]].<ref name="lange" /> Da isar shi Borno, labaru sun bambanta game da abin da ya haifar da tashin hankali tsakanin shi da sarkin yankin. A cewar wani labari, Bayajidda ya fahimci cewa sojojinsa sun fi na sarki karfi; saboda wannan, ya yi niyyar hambarar da shi. Koyaya, sarki ya ji labarin makircin kuma, bayan tuntuɓar masu ba shi shawara, ya ba Bayajidda 'yarsa, Magaram (wanda aka fi sani da Magira) da [[aure]]. Daga baya, lokacin da sarki ya kai hari kuma ya mallaki garuruwa da yawa, sai ya yaudari sabon surukinsa ya bar mutanensa su kare garuruwan, don haka ya rage yawan mutanen da Bayajidda ke da shi. Bayajidda ya fahimci cewa ana yaudarar shi lokacin da ya bar matarsa da bawa daya; da daddare, sun gudu zuwa Garun Gabas, wanda yanzu yake cikin yankin [[Haɗejiya|Hadeja]].<ref name="lange">{{Cite web |last=Abdurrahman |first=Alasan |last2=transcribed by Dierk Lange |title=Oral version of the Bayajidda legend |url=http://dierklange.com/pdf/fulltexts/hausa/08_Sources-Bayajidda-legend.pdf |access-date=2006-12-20 |website=Ancient Kingdoms of West Africa}}</ref> Yayinda yake can, Magaram ta haifi ɗan fari na Bayajidda, Biram, kakannin da ake kira karamin masarautar Gabas-ta-Biram ("gabas da Biram"). <ref name="yahaya" /> Komadai yane, a cewar wani labarin, Bayajidda an maraba da shi a cikin Borno, ya auri Magaram kuma ya zama sananne a tsakanin mutane. Saboda haka, sarki ya yi masa kishi kuma ya yi makirci a kansa; bayan matarsa ta sanar da shi, sai ya gudu daga Borno tare da ita. === Zuwan Daura da kashe maciji === Bayajidda ya bar matarsa da yaronsa a Garun Gabas ya ci gaba zuwa kauyen Gaya da ke kusa da Kano - wanda wasu ke ganin cewa Gaya ne a Nijar ta zamani - inda ya sa maƙeran gida suka yi masa wuka. [1] Daga nan sai ya zo garin Daura (wanda ke cikin jihar Katsina ta zamani), inda ya shiga wani gida ya nemi wata tsohuwa ruwa. Sai ta sanar da shi cewa wani maciji mai suna Sarki ( Sarki ce da Hausa ) ke gadin rijiyar kuma ana barin mutane su rika diban ruwa sau daya a mako. Bayajidda ya tashi ya nufi rijiyar ya kashe macijin da takobi ya fille kansa da wukar da maƙeran suka yi masa, bayan ya sha ruwan ya sa kan a cikin jaka, ya koma gidan tsohuwar. [2] ( Rijiyar Kusugu inda aka ce hakan ya faru a zamanin yau abin sha'awar yawon bude ido ne.) [3] Kashegari, mutanen Daura sun taru a rijiyar, suna mamakin wanda ya kashe maciji; [[Kabara|Magajiya]] [[Daurama]], sarauniyar yankin, ta ba da ikon mallakar fiye da rabin garin ga duk wanda zai iya tabbatar da cewa ya kashe macijin. Mutane da yawa sun kawo kawunan maciji gaba, amma kawunan ba su dace da jiki ba. Tsohuwar mace, mai gidan Bayajidda da ke zaune, ta sanar da sarauniya cewa baƙinta ya kashe ta, bayan haka Daurama ya kira Bayajidda. Bayan ya gabatar da kan maciji, ya tabbatar mata cewa shi ne wanda ya kashe Sarki, sai ya ƙi tayin rabin garin, a maimakon haka ya nemi hannunta a aure; ta auri shi saboda godiya ga kashe maciji. === Dangantaka da Magajiya Daurama === Saboda ya saba wa al'adar mutanen Daura don sarauniyarsu su yi aure, Daurama ta yi sulhu da Bayajidda kuma ta ce za ta yi jima'i da shi ne kawai daga baya; saboda wannan, ta ba shi Ƙwaraƙwarar mai suna Bagwariya. (Dangane da labarin fadar sarauta, Daurama ta ba shi Bagwariya saboda tana so ta karya "alkawarin sarauniya na kasancewa budurwa," amma dole ne ta yi al'ada don yin hakan.) Bagwariya tana da ɗa daga Bayajidda kuma ta ba shi suna ''Karap da Gari'', ko ''Karbagari'' wanda ke nufin "ya kwace garin" a cikin [[Harshen Hausa|Hausa]]. Wannan ya ''Ba'u'' da Daurama, kuma lokacin da ta haifi ɗanta (wanda Bayajidda ya haifa), sai ta ba shi suna Baw wanda ke nufin "ka dawo da shi". === Ƙungiyoyi biyu na zuriya === A duk rayuwarsa, Bayajidda an ce ya haifi 'ya'ya uku tare da mata uku daban-daban.<ref name="book">{{Cite journal |last=Bivins |first=Mary Wren |year=1997 |title=Daura and Gender in the Creation of a Hausa National Epic |journal=African Languages and Cultures |volume=10 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1080/09544169708717810 |jstor=1771812}}</ref> Baw ya haifi 'ya'yansa maza shida, wadanda sunayensu sune Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zazzau. Tare da Biram, ɗan Magaram, waɗannan bakwai sun ci gaba da mulkin [[Hausa Bakwai|Jihohin Hausa]] guda bakwai, [[Hausa Bakwai]] . (Wasu sassan labarin sun bar Baw da Magaram gaba ɗaya, tare da Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano, da Zaria su ne 'ya'yan Bayajidda da Daurama). Zuriyar Karbagari, a halin yanzu, sun kafa jihohi bakwai "marasa izini", [[Hausa Bakwai|Banza Bakwai]] . Masarautar Hausa ta fara ne a matsayin jihohi bakwai da aka kafa ta hanyar Bayajidda da 'ya'ya maza shida na Baw da kansa, ban da ɗan jarumin Ibrahim na auren da ya gabata. Garuruwan su ne Kano, da Katsina, da Daura, da Zazzau, da Rano, da Gobir da kuma Biram. Amma farfesan ya yarda cewa Daura ce asalin ƙasar Hausa.<ref>karatu nayi</ref> Sai dai Farfesa Tijjani Muhammad Naniya na sashen Tarihi a Jami'ar Bayero bai yarda da batun cewa ba a yi Bayajidda gaba ɗaya a tarihin Hausawa ba, yana mai cewa babu wani abu a duniya da ake zancensa ba tare da babu shi ba.<ref>K</ref> "Duk abin da ka ga ana maganarsa to akwai shi. Zan yarda idan aka ce ƙila an yi ƙarin gishiri, ko kuma an yi wani kuskure a labarin, amma ba wai a ce babu shi ɗungurungum ba<nowiki>''</nowiki>.<ref>karatu </ref> == Ayoyin tambaya game da sahihancin labarin Bayajidda<ref>K</ref> == Masana da dama sun sha ɗiga ayoyin tambaya game da sahihancin wasu iƙirari da aka yi a labarin Bayajidda, musamman sashen da ke cewa shi ne ya kafa ƙasar Hausa da kuma batun Banza Bakwai da Hausa Bakwai.<ref>k</ref> Farfesa Aliyu Muhammad Bunza na Jami'ar Usmanu Danfodiyo da ke Sokoto ɗaya ne daga cikin masana harshe da al'adun Hausa, waɗanda ke ganin babu gaskiya a waɗannan iƙirarin biyu.<ref>k</ref> Ya zayyana wa BBC wasu daga cikin dalilansa kamar haka:<ref>k</ref> '''Ƙasar Daura ta yi shekaru da dama kafin Bayajidda''' Farfesa Bunza ya ce alamu sun nuna cewa mazauna Daura da Bayajidda ya tarar sun shafe shekaru masu yawa kafin zuwansa.<ref>k</ref> Dalili shi ne, mutanen har sun yi zaman da za su haƙa rijiya, kuma suke da tsarin mulki irin na sarauta.<ref>k</ref> Duk al'ummar da ta gina rijiya tana da daɗewa kenan, kamar yadda ake kafa misali da rijiyar Zamzam ta garin Makka.<ref>k</ref> '''Wane littafi Bayajidda ya taɓa wallafawa?''' Farfesa Bunza na ganin duk Larabawa da Turawan da suka shigo ƙasar kan taho ko kuma su rubuta littafi game da rayuwarsu a garin.<ref>K</ref> Abin tambaya shi ne, wane littafi Bayajidda ya taɓa rubutawa?<ref>k</ref> '''Ina ne kabarin Bayajidda?''' Wani abu da ba a sani ba shi ne inda aka binne Bayajidda bayan mutuwarsa.<ref>k</ref> Farfesa Bunza ya ce akwai ƙabarin jikan Sayyadina Ali wanda ya rasu bayan zuwansa ƙasar Hausa.<ref>k</ref> '''Maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai ba gaskiya ba ce'''<ref>j</ref> Farfesan ya ce wasu masana sun ƙarƙare cewa Turawan mulkin mallaka ne suka ƙirƙiro maganar Hausa Bakwai da Banza Bakwai, domin babu ita a tarihin Hausawa.<ref>l</ref> A cewarsa, idan har da gaske 'ya'yan Bayajidda wato Bawo da Kamagari ne suka kafa garuruwan Banza Bakawai da Hausa Bakwai, me ya sa ba a taɓa samun wani jar fata ba a cikin sarakunansu tun da mahaifinsu Balarabe ne?<ref>k</ref> Ya ƙara da cewa babu wata tatsuniya ko waƙa ta Hausawa da ke nuni ga maganar Hausa Bakwai ko Banza Balkwai.<ref>k</ref> Haka nan, babu wani sarki a ƙasar Hausa da ke alaƙanta kan sa da wannan taken.<ref>k</ref> Shi ma Farfesa Abdallah Uba ya ce: " Babu yadda za a yi a ce sarakunan da suka mulki garuruwan Hausawa maguzawa ne, amma kuma a ce wai mahaifinsu Balarabe ne Musulmi daga garin Bagadaza.<ref>k</ref> 6oswh7hkpsc1lghdtb25h1zewqthsh7 Jon Fortt 0 14519 835573 827751 2026-05-13T23:49:00Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835573 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jon Fortt''' (an haife shi a ranar 12 ga watan Disamba, 1976) ɗan jaridar Amurika ne<ref>{{Cite web|title=Jon Fortt {{!}} Sam Whitmore's Media Survey|url=https://www.mediasurvey.com/cms/taxonomy/term/766|access-date=2020-07-21|website=www.mediasurvey.com|archive-date=2020-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200722084953/https://www.mediasurvey.com/cms/taxonomy/term/766|url-status=dead}}</ref> sannan yana watsa labaran [[CNBC]]<ref>{{Cite web|title=Jon Fortt {{!}} C-SPAN.org|url=https://www.c-span.org/person/?johfortt|access-date=2020-07-21|website=www.c-span.org}}</ref> na [[Squawk Alley]] wanda ke fitowa daga Kasuwar Hannun Jari ta New York.<ref>{{Cite web|title=Jon Fortt {{!}} Aspen Ideas|url=https://www.aspenideas.org/speakers/jon-fortt?fbrefresh=1595370498|access-date=2020-07-21|website=Aspen Ideas Festival|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2011-07-11|title=Jon Fortt|url=https://www.cnbc.com/jon-fortt/|access-date=2020-07-21|website=CNBC|language=en}}</ref> Shine ya ƙirƙiri kuma mai masaukin baki na Fortt Knox,<ref>{{Cite web|date=2018-01-16|title=Fortt Knox|url=https://www.cnbc.com/fortt-knox/|access-date=2020-07-27|website=CNBC|language=en}}</ref> masanin fasaha, jagoranci da kuma sabon abu wanda ya wanzu azaman fayel<ref name=":0">{{Cite web|title=Fortt Knox|url=https://www.stitcher.com/s?fid=125061|access-date=2020-07-27|website=www.stitcher.com|language=en}}</ref> da shirin (streaming program)<ref>{{Cite web|title=Fortt Knox - YouTube|url=https://www.youtube.com/channel/UC8Tffzr12XPmdEevbOg3I9g|access-date=2020-07-27|website=www.youtube.com}}</ref> tun daga 2016 kuma yanzu yana da matakin farko akan Linkedin.<ref>{{Cite web|title=A New Home and Format for Fortt Knox, on LinkedIn Live|url=https://www.linkedin.com/pulse/new-home-format-fortt-knox-linkedin-live-jon-fortt|access-date=2020-07-27|website=www.linkedin.com|language=en}}</ref> A shirin<ref>{{Cite web|title=CNBC TV Commercial, 'Fortt Knox Podcast'|url=http://www.ispot.tv/ad/wc_D/cnbc-tt-knox-podcast|access-date=2020-07-27|website=iSpot.tv|language=en}}</ref> ya yi hira da ‘yan kasuwa, shuwagabanni da mashahuran mutane da suka haɗa da [[Michael Dell]], [[Adena Friedman]], [[Reid Hoffman]], [[Daymond John]], [[Satya Nadella]], [[Katrina Lake]], [[Michael Phelps]], [[Q-Tip (musician)]] da [[Gene Simmons]].<ref name=":0" /> == Rayuwar farko da ilimi == [[File:L-22-10-25-C-322 (52454601573).jpg|thumb|Jon Fortt]] An haifi Fortt a [[Long Island, New York]]. Daga baya danginsa suka koma Washington, DC Ya halarci makarantar sakandare ta [[Montgomery Blair High School]], inda a shekarar sa ta farko ya sami kyautar Karatuttukan ilimin aikin jarida na Knight-Ridder Minority.<ref>{{Cite web|title=A Good Fit|url=https://www.depauw.edu/news-media/latest-news/details/31698/|access-date=2020-07-27|website=DePauw University|language=en|archive-date=2020-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727051321/https://www.depauw.edu/news-media/latest-news/details/31698/|url-status=dead}}</ref> Ya halarci [[DePauw University|Jami'ar DePauw]] kuma ya kammala karatun Digiri na farko a fannin Fasaha a Turanci.<ref>{{Cite web|title=CNBC's Jon Fortt '98 to Receive DePauw's Young Alumni Award|url=https://www.depauw.edu/news-media/latest-news/details/30925/|access-date=2020-07-21|website=DePauw University|language=en}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|date=2011-07-11|title=Jon Fortt|url=https://www.cnbc.com/jon-fortt/|access-date=2020-07-21|website=CNBC|language=en}}</ref> == Ayyuka == Fortt ya fara aikinsa na kwaleji a Lexington [[Herald-Leader]] a [[Lexington, Kentucky]], inda aka ba shi fasahar ta doke a 1999 bayan da wani mai ba da rahoto ya daina aiki. Daga baya wannan shekarar ya koma California don shiga [[San Jose Mercury News]], jaridar garin [[Silicon Valley]].<ref>{{Cite web|title=TECH REALITY CHECK WITH JON FORTT|url=http://www.athleisuremag.com/the-latest/2018/3/13/tech-reality-check-with-jon-fortt|access-date=2020-07-21|website=Athleisure Mag |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=BlackFacts.com|title=Jon Fortt, Journalist|url=https://www.blackfacts.com/fact/jon-fortt-journalist|access-date=2020-07-21|website=Blackfacts.com|language=en-US}}</ref> A 2006 ya je mujallar [[Business 2.0]] a matsayin babban edita mai kula da sashen shirin "What Works".<ref>{{Cite web|date=2010-07-08|title=Fortt to join CNBC from Fortune|url=https://talkingbiznews.com/they-talk-biz-news/fortt-joins-cnbc-from-fortune/|access-date=2020-07-21|website=Talking Biz News|language=en-US}}</ref> A 2007, ya shiga [[Fortune Magazine|Mujallar Fortune]] a matsayin babban marubuci wanda ya shafi manyan kamfanoni da suka haɗa da Apple, Hewlett-Packard da Microsoft.<ref>{{Cite web|title=About Jon Fortt|url=https://fortune.com/2009/08/06/about-jon-fortt/|access-date=2020-07-21|website=Fortune|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Chief information officers get sexy - Feb. 12, 2009|url=https://money.cnn.com/2009/02/11/technology/cios.fortune/index.htm?postversion=2009021204|access-date=2020-07-21|website=money.cnn.com}}</ref> [[File:L-22-10-25-C-135 (52454095261).jpg|thumb|Jon Fortt]] Fortt ya fara aiki wa [[CNBC]] a cikin shekara ta 2010 a matsayin mai ba da labari na tushen silicon Valley.<ref>{{Cite web|title=Speaker details|url=http://www.citeconference.com/ereg/popups/speakerdetails.php?eventid=29527&language=eng&speakerid=40348&|access-date=2020-07-21|website=www.citeconference.com}}</ref><ref>{{Cite web|last=Cohen{{!}}July 8|first=David|last2=2010|title=CNBC Adds Jon Fortt as Tech Correspondent|url=https://www.adweek.com/digital/cnbc-adds-jon-fortt-as-tech-correspondent/|access-date=2020-07-21|website=www.adweek.com|language=en-US}}</ref> CNBC ta kawo shi hedkwatar yankin ta New York a shekarar 2013.<ref>{{Cite web|title=@Work Livestream Series|url=https://www.cnbcevents.com/work-livestream/|access-date=2020-07-22|website=CNBC Events|language=en-US}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} [[category:Rayayyun Mutane]] [[category:Haifaffun 1976]] g7frlpk3jbemhjl440ab8sj0a1tiu5m Kemi Adekoya 0 15682 835837 649156 2026-05-14T11:28:44Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835837 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Oluwakemi Adekoya''' (an haife ta a ranar 16 sha shidda ga wata shekarar alif dari tara da casa'in da uku 1993) haifaffiyar Najeriya ce wacce ke tsere a fagen tsere wanda ya ke fafatawa da Bahrain. Ta ƙware a cikin tseren mta dari hudu 400 kuma tana da kyan gani na dakika 54.59 - tarihin Bahrain . A watan Janairun shekarar alif dubu biyu da sha Tara 2019, an bayar da rahoton cewa Adekoya ta yi gwajin tabbatacce harbuwa da steroid stanozolol a gwajin da ba a gasar ba a watan Nuwamba shekarar dubu biyu da sha takwas 2018 kuma an dakatar da ita na ɗan lokaci. Dukkanin sakamakon da ta samu bayan 24 ga watan Agustan shekarar 2018 suma an cire su. == Tarihin rayuwa == [[File:468 finale 400m dames (25490329314).jpg|thumb|Kemi Adekoya]] Ta kafu a matsayinta na mai buga garambawul a matakin kasa a Najeriya a shekarar 2011, inda ta zama ta biyar a gasar Najeriya. A shekarar 2012, ta kuma inganta kwazonta zuwa dakika 57.16 don zama ta biyu a taron kungiyar 'yan wasan guje guje ta Afirka a [[Warri]] . A waccan shekarar ta kasance ta kuma biyu a gasar wasannin Olympics ta Najeriya, amma ba ta da cikakkiyar matsayin cancanta. <ref name="Curious">Omogbeja, Yomi (2014-05-16). [http://www.athletics-africa.com/s/opinion/editorial/curious-case-kemi-adekoya-bahraini-colours-8191 The curious case of Kemi Adekoya in Bahraini colours]. Athletics Africa. Retrieved on 2014-06-20.</ref> An zaba ta ne a Gasar Cin Kofin Duniya ta Junior a shekarar 2012 amma ba ta fafata ba. A cikin shekarar 2013, ta saita sabon mafi kyawun mutum na dakika 55.30, wanda ya zo na biyu zuwa [[Muizat Ajoke Odumosu]], [[Muizat Ajoke Odumosu|fitacciyar mai guguwa a]] Najeriya, sannan kuma ta kafa madaidaiciyar mita 400 mafi kyau na sakan 52.57. <ref name="Tilas">[http://www.tilastopaja.org/db/atw.php?ID=81434&Season=2013&Odd=0 Kemi Adekoya]. Tilastopaja. Retrieved on 2014-06-20.</ref> Matsalolin da ta fuskanta sun fi mata kyau a cikin manyan 'yan wasa talatin da suka fi sauri a duniya a shekarar. <ref>[http://www.iaaf.org/records/toplists/hurdles/400-metres-hurdles/outdoor/women/senior/2013 400 Metres Hurdles - women - senior - outdoor - 2013]. IAAF. Retrieved on 2014-06-20.</ref> Wasan tsere na farko na Adekoya na shekarar 2014 ya nuna babban canji ga aikinta. Yin wasan farko a gasar Diamond League, ta kayar da manyan mutane 400&nbsp;m Filin wasa a nasara mai ban mamaki. <ref>Rowbottom, Mike (2014-05-09). [http://www.iaaf.org/news/report/ivan-ukhov-high-jump-iaaf-diamond-league Ukhov back on top again in Doha – IAAF Diamond League]. IAAF. Retrieved on 2014-06-20.</ref> Lokacin ta na dakika 54.59 ya kasance a gaba-gaba a duniya, sannan kuma ya zama tarihi na kasar Bahrain - ta sauya shekar ta zuwa kasar mai arzikin mai a farkon shekarar kuma ta nuna tuta mai cewa "I ♥ Bahrain" bayan nasarar ta. Wannan matakin bai kasance sananne ba ne ga shugaban kungiyar wasan tsere ta Najeriya, Solomon Ogba, wanda ya halarci gasar a Doha kuma ya shigar da korafi ga Associationungiyar ofungiyoyin Athan Wasannin guje guje ta Internationalasa, tana mai cewa matakin nata ba shi da tsari. <ref name="Curious"/> Koyaya, kamar yadda Adekoya bai taba yin rijista tare da tarayya ba, kasar ba za ta iya hana wannan motsi ba. <ref name="VN">Efe, Ben (2014-06-07). [http://www.vanguardngr.com/2014/06/kemi-adekoya-loss-nigerian-athletics/ Kemi Adekoya: A loss to Nigerian athletics]. ''Vanguard Nigeria''. Retrieved on 2014-06-20.</ref> Jami'an Najeriya da kafofin watsa labarai sun lura da lamarin a matsayin misali na kasashen Afirka da suka rasa manyan 'yan wasansu na gida zuwa kasashen da ba na Afirka ba (' yan tseren Najeriya Samuel Francis da Femi Ogunode duk sun koma [[Qatar]] ). A tseren ta na Diamond League karo na biyu tana kusa da Kaliese Spencer a wasannin Bislett, <ref>[http://www.athleticsweekly.com/featured/oslo-bislett-games-3807/ Souleiman and Alamirew among winners as Judd runs PB in Oslo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140613214845/http://www.athleticsweekly.com/featured/oslo-bislett-games-3807/ |date=2014-06-13 }}. ''[[Athletics Weekly]]'' (2014-06-11). Retrieved on 2014-06-20.</ref> sannan ta hau matsayi na uku a taron Golden Spike Ostrava . <ref name="Tilas"/> A ranar Asabar, 13 ga watan Agusta shekarar 2016 a ranar 9 na Wasannin Rio shekarar 2016 na Gasar a [[Brazil]], Kemi ta zage dantse mafi kyau na 50.72 don ta zo ta biyu bayan Phyllis Francis Ba’amurke wanda ya yi tsere a cikin dakika 50.58 a can ta tsallake zuwa wasan dab da na 3. [https://web.archive.org/web/20160826181815/https://www.rio2016.com/en/athletics-womens-400m-round-1-heat-3] A watan Janairun shekarar 2019, an bayar da rahoton cewa Adekoya ta yi gwajin tabbatacce na haramtacciyar steroid stanozolol a gwajin da ba a gasar ba a watan Nuwamba shekarar 2018 kuma an dakatar da ita na dan lokaci. Dukkanin sakamakon nata da aka samu bayan 24 ga watan Agusta shekarar 2018 suma an cire su, gami da lambobin zinare guda biyu a cikin matsaloli 400 da kuma 4x400 hade da relay a wasannin Asiya na shekarar 2018 . == Nasarori na kashin kai == * Matakai na mita 400 - sakan 54.12 (2015) NR * Mita 400 - sakan 50.86 (2015) NR * Mita 400 - sakan 50.72 (2016) NR == Manazartai == {{Reflist}}8. ^ [https://www.rio2016.com/en/athletics-womens-400m-round-1-heat-3 https://www.rio2016.com/am/ matan-lejin--400m- kewaye-1-heat-3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160826181815/https://www.rio2016.com/en/athletics-womens-400m-round-1-heat-3 |date=2016-08-26 }} [[Category:Ƴan tsere a Najeriya]] ll9dso3sbkr3li7kf0d8edwwpo0n8k5 Teresa Colom i Pich 0 18039 835802 718383 2026-05-14T10:41:25Z Ummun Sultan 23935 835802 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Colom Teresa i Pich,'''(An haife shi 12 ga watan Disamba 1973 a La Seu d'Urgell) Mawaƙiya ce kuma marubuciya ƴar ƙasar [[Andorra|Andorran.]] Ta lashe kyautar shekarar 2000 Miquel Martí i Pol . Ta kammala karatu a jami'ar Pompeu Fabra . == Ayyuka == * ''Com mesos de juny'', Edicions del Diari d'Andorra, 2001 * ''La temperatura d'uns llavis'', Edicions del Diari d'Andorra, 2002 * ''Elegies del final conegut'', Abadia Editocin, 2005 * ''Gabaɗaya'', Editocin Pagès, 2009 * ''La meva mare es preguntava per la mort'', Editocin Pagès, 2012 * ''La senyoreta Keaton i altres besties Masarauta'' La Huerta Grande, 2015 * ''Consciència, Masarautu,'' 2019 == Manazarta == == Sauran yanar gizo == * [https://www.bondia.ad/cultura/teresa-colom-novellista-transferiries-la-teva-consciencia-un-ordinador-si-fos-possible Teresa Colom, a littafin Wallalista: “Canja wurin lambobin sadarwa a cikin tsari, zai yiwu?”] , Bondia, 13/11/2019 {{authority control}} [[Category:Mata Marubuta]] [[Category:Mawaƙa]] [[Category:Waɗanda Suka Samu Kyautar Nobel]] rmogbli1nrdqkoalwa3sdjl4nmc1vxl Nura Mohammed 0 18979 835835 467380 2026-05-14T11:19:57Z M Bash Ne 12403 835835 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mohammed Nur''' (an haife shi ranar 2 ga watan Disamba, 2002). ɗan wasan [[Kwallan Kwando|ƙwallon ƙafa ta]] [[duniya]] wanda ke buga wa [[Jigawa Golden Stars F.C.|Jigawa Golden Stars]], A matsayin ɗan wasan gaba. == Ayyuka == Ya buga wasan kwallon kafa a kungiyoyin El-Kanemi Feeders, [[El-Kanemi Warriors F.C.|El-Kanemi Warriors]], Kada City da [[Jigawa Golden Stars F.C.|Jigawa Golden Stars]]. Ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Nijeriya]] tamaula a shekara ta 2018. An zabi Nur ne a cikin kungiyar kwallon kafa ta kasashen Afirka ta 2018 kuma ya kafa tarihi a matsayin matashin dan wasa da ya taba fitowa a gasar yana da shekaru 15.<ref name = "NFT">{{NFT player|pid=69962|accessdate=21 February 2021}}</ref><ref>{{cite web|title=Meet Mohammed Nur, The Youngest Player At The Ongoing African Nations Championship|url=http://www.konbini.com/ng/lifestyle/meet-mohammed-nur-youngest-player-ongoing-2018-chan/|author=Prince Jacon|publisher=konbini|accessdate=14 November 2018}}</ref><ref>{{Cite news|title=Meet the 15-year-old boy who plays for the Super Eagles|url=https://www.pulse.ng/sports/football/15-year-old-nura-mohammed-who-plays-for-the-super-eagles-id7861406.html|date=24 January 2018|author=Tosin Abayomi|accessdate=14 November 2018|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} [[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Nijeriya]] [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Haifaffun 2002]] [[Category:'Yan wasan kungiyar Jigawa Golden Stars]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] [[Category:Yan kwallon kafa]] [[Category:Maza]] 3hrck5so2vnb7568e2r6tfby5fqwoj6 Wikipedia:Sabbin editoci 4 21908 835556 835001 2026-05-13T21:27:35Z AmmarBot 13973 Sabunta shafin sabbin editoci 835556 wikitext text/x-wiki Wannan shafin ya na ƙunshe da sabbin editocin da sukayi rajista a Hausa Wikipedia. Robot yana sabunta wannan shafin duk bayan wasu sa'o'i. Kada ku gyara wannan shafin, duk chanjin da akayi, robot zaya yi overwriting din shi a lokacin sabunta shafin. {| class="wikitable sortable" !Numba !Edita !Gudummuwa !Lokacin rajista |- |1 |[[User:Chinweikpe Okorie Eze|Chinweikpe Okorie Eze]] |[[Special:Contributions/Chinweikpe Okorie Eze|Gudummuwa]] |Talata, 12 ga Mayu 2026 |- |2 |[[User:Mutark2026|Mutark2026]] |[[Special:Contributions/Mutark2026|Gudummuwa]] |Talata, 12 ga Mayu 2026 |- |3 |[[User:Roudra123|Roudra123]] |[[Special:Contributions/Roudra123|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |4 |[[User:Txemaq|Txemaq]] |[[Special:Contributions/Txemaq|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |5 |[[User:Timothee.dauchelle2101|Timothee.dauchelle2101]] |[[Special:Contributions/Timothee.dauchelle2101|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |6 |[[User:Hongli zhu|Hongli zhu]] |[[Special:Contributions/Hongli zhu|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |7 |[[User:Gothwinona|Gothwinona]] |[[Special:Contributions/Gothwinona|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |8 |[[User:Niger ADER|Niger ADER]] |[[Special:Contributions/Niger ADER|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |9 |[[User:Cnt89|Cnt89]] |[[Special:Contributions/Cnt89|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |10 |[[User:Jjanhone|Jjanhone]] |[[Special:Contributions/Jjanhone|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |11 |[[User:Espete2023|Espete2023]] |[[Special:Contributions/Espete2023|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |12 |[[User:Smmanzo|Smmanzo]] |[[Special:Contributions/Smmanzo|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |13 |[[User:Wrznr|Wrznr]] |[[Special:Contributions/Wrznr|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |14 |[[User:Johanxhi|Johanxhi]] |[[Special:Contributions/Johanxhi|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |15 |[[User:Vitadaprof|Vitadaprof]] |[[Special:Contributions/Vitadaprof|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |16 |[[User:Elopez76|Elopez76]] |[[Special:Contributions/Elopez76|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |17 |[[User:Splatqr|Splatqr]] |[[Special:Contributions/Splatqr|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |18 |[[User:Adegeras|Adegeras]] |[[Special:Contributions/Adegeras|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |19 |[[User:Caer0|Caer0]] |[[Special:Contributions/Caer0|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |20 |[[User:مريم أنور سالم|مريم أنور سالم]] |[[Special:Contributions/مريم أنور سالم|Gudummuwa]] |Laraba, 13 ga Mayu 2026 |- |} g262snsyu3ymjfxsdc5gknsoor6zzxs Kaga-Bandoro 0 22461 835643 288588 2026-05-14T05:29:03Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835643 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kaga-Bandoro''' gari ne na kasuwa kuma babban birni na lardin Nana-Grébizi na [[Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya]]. Tana wakiltar kujerar Katolika ta Katolika ta Kaga – Bandoro. == Tarihi == [[File:Seleka_fighter_in_Kaga-Bandoro.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seleka_fighter_in_Kaga-Bandoro.png|left|thumb|250x250px|Séléka ɗan faɗa a Kaga-Bandoro, 2014]] [[File:The impact of the violence (11237153606).jpg|thumb|Kaga-Bandoro]] A ranar 25 ga Disambar 2012 ‘yan tawaye daga kawancen Séléka suka karbe ikon Kaga-Bandoro.<ref>{{cite news|url=http://www.france24.com/en/20121225-central-african-rebels-seize-another-town-military|archive-url=https://archive.today/20130123124247/http://www.france24.com/en/20121225-central-african-rebels-seize-another-town-military|url-status=dead|archive-date=23 January 2013|title=Central African rebels seize another town: military|publisher=[[France 24]]|agency=Agence France-Presse|date=25 December 2012|access-date=26 December 2012}}</ref> A ranar 14 ga Disambar 2015 ‘yan tawaye suka sanar da samun‘ yancin Jamhuriyar Logone a Kaga-Bandoro. A watan Satumbar 2016 Kaga-Bandoro aka ruwaito yana karkashin ikon hadin gwiwa na kungiyoyin MPC da FPRC masu dauke da makamai.<ref>[https://www.ipisresearch.be/mapping/webmapping/car/v2/#7.001762693533692/19.17933940887451/11.623224325595721/4/2/ IPI Map Car v2]</ref> A cikin watan Disambar 2019 wasu kungiyoyi masu dauke da makamai sun kasance a Kaga-Bandoro: MPC, FPRC, Anti-balaka da UPC. A ranar 10 ga Afrilu 2021, FACA da kawayensu na Rasha suka shiga garin Kaga-Bandoro.<ref name=":0">{{Cite web|title=Centrafrique: l'armée et ses alliés reprennent la ville stratégique de Kaga-Bandoro|url=https://fr.news.yahoo.com/centrafrique-l-arm%C3%A9e-reprend-contr%C3%B4le-133700753.html|access-date=2021-04-12|website=fr.news.yahoo.com|language=fr-FR|archive-date=2021-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20211114122100/https://fr.news.yahoo.com/centrafrique-l-arm%C3%A9e-reprend-contr%C3%B4le-133700753.html|url-status=dead}}</ref> Wannan ya haifar da tserewar sojojin tawayen da suka mamaye garin a baya zuwa arewa zuwa Kabo da Batangafo.<ref name=":0" /> == Yanayi == Tsarin rarraba yanayin Köppen-Geiger ya rarraba yanayinsa a matsayin ruwa mai zafi da bushe (Aw).<ref name="Climate-Data.org">{{Cite web|url=http://en.climate-data.org/location/764228/|title=Climate: Kaga-Bandoro - Climate graph, Temperature graph, Climate table|publisher=Climate-Data.org|access-date=21 October 2013}}</ref> {{Weather box|metric first=yes|precipitation colour=green|Mar low C=15.9|Apr low C=17.3|May low C=18|Jun low C=17.8|Jul low C=18.7|Aug low C=19.8|Sep low C=18.4|Oct low C=18.3|Nov low C=13.4|Dec low C=10.5|Jan precipitation mm=2|Jan low C=9.9|Feb precipitation mm=7|Mar precipitation mm=38|Apr precipitation mm=61|May precipitation mm=132|Jun precipitation mm=157|Jul precipitation mm=224|Aug precipitation mm=242|Sep precipitation mm=246|Oct precipitation mm=167|Nov precipitation mm=19|Dec precipitation mm=2|Feb low C=12.1|Dec mean C=20.8|single line=yes|Oct high C=31.9|location=Kaga-Bandoro|temperature colour=pastel|Jan high C=32.2|Feb high C=33.9|Mar high C=34|Apr high C=32.8|May high C=32|Jun high C=30.5|Jul high C=30.1|Aug high C=31.8|Sep high C=30.9|Nov high C=31.3|Nov mean C=22.3|Dec high C=31.2|Jan mean C=21|Feb mean C=23|Mar mean C=24.9|Apr mean C=25|May mean C=25|Jun mean C=24.1|Jul mean C=24.4|Aug mean C=25.8|Sep mean C=24.6|Oct mean C=25.1|source 1=''Climate-Data.org'', altitude: 425m<ref name="Climate-Data.org"/>}} == Manazarta == m2objf8iw479ya7wzwkf07pid64fmxd Joey Muthengi 0 24082 835548 827741 2026-05-13T21:26:14Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835548 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Joey Muthengi.jpg|200px|right|thumbJoey_Muthengi]] '''Joey Muthengi hali''' ya kuma kasan ce mai kafofin watsa labarai kuma yar wasan kwaikwayo. Shigowarta a masana'antar watsa labarai ta [[Kenya]] ya zo ne ta hanyar kasancewa mutumcin [[rediyo]] a kan 98.4 Capital FM daga 2009-2013 inda ta shirya kuma ta gabatar da shahararren shirin matasa 'Hits Not Homework. <ref>http://www.capitalfm.co.ke/lifestyle/2010/01/25/exclusive-multifaceted-presenter-joey/. Capital Fm. Retrieved 1 May 2016.</ref> Mafi yawan kwanan nan (Yuni 2016-Gabatarwa), a matsayin wani bangare na sabon sake fasalin karin kumallo na Power Breakfast akan Citizen TV, Joey Muthengi yanzu yana ɗaukar nauyin wasan yau da kullun tare da Fred Indimuli da Willis Raburu. <ref>http://www.sde.co.ke/article/2000205462/after-leaving-ebru-tv-joey-muthengi-lands-new-tv-job {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180725183759/https://www.sde.co.ke/article/2000205462/after-leaving-ebru-tv-joey-muthengi-lands-new-tv-job |date=2018-07-25 }}. Standard Digital Entertainment. Retrieved 8 July 2016.</ref> Yayin da take a Citizen TV, ita ma ta dauki nauyin wasan nishadi ''sama da 10'' . Joey daga baya a cikin 2018, ta bar aikinta daga Royal Media.<ref>{{Cite web|title=Exclusive: Why Joey Muthengi has quit Citizen TV in a huff|url=https://nairobinews.nation.co.ke/news/exclusive-why-joey-muthengi-has-quit-citizen-tv-in-a-huff|access-date=2020-11-09|website=Nairobi News|language=en-US}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|last=https://www.the-star.co.ke/authors/lyndsaynyawira|title=Joey Muthengi admits to difficult period after quitting TV job|url=https://www.the-star.co.ke/sasa/entertainment/2019-11-04-joey-muthengi-admits-to-difficult-period-after-quitting-tv-job/|access-date=2020-11-09|website=The Star|language=en-KE}}</ref> == Rayuwar farko == [[File:Joey Muthengi.jpg|thumb|Joey Muthengi]] An haifi Joey a Kijabe, Rift Valley kuma ta kaura zuwa [[Amurka]] lokacin tana dan shekara 2. Joey ta dawo gida kuma ta halarci Kwalejin Rift Valley, daga baya ta koma Amurka inda ta halarci Kwalejin Hope ta ci gaba da manyan ayyuka biyu a Sadarwa da Gudanar da Kasuwanci . <ref>http://www.trendingpost.co.ke/2015/09/11-amazing-things-you-probably-didnt-know-about-joey-muthengi.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923062741/http://www.trendingpost.co.ke/2015/09/11-amazing-things-you-probably-didnt-know-about-joey-muthengi.html |date=2016-09-23 }}. Trending Post. Retrieved 6 May 2016.</ref> Joey yana da ɗan'uwa David Muthengi wanda ke cikin ƙima, masanin saka hannun jari, mawaƙa kuma ya kasance mai masaukin baki a Rauka TV Show akan Citizen, wanda aka fi sani da Holy Dave.<ref>{{Cite web|last=Nderitu|first=Wangeci|date=2020-01-23|title=Joey Muthengi shares awkward experience working with brother in same company|url=https://www.tuko.co.ke/336369-ex-tv-girl-joey-muthengi-shares-awkward-experience-working-brother-holy-dave-company.html|access-date=2020-11-09|website=Tuko.co.ke - Kenya news.|language=en}}</ref> == Sana'a == [[File:Joey Muthengi at a photo shoot.jpg|thumb|Joey Muthengi]] Tsakanin 2011 da 2014, Joey ta kasance VJ na Kenya na 1 na farko ( Video Jockey ) don tashar tashar kida ta [[Afirka ta Kudu]] Channel O inda ta wakilci kidan Kenya, nishaɗi, da al'adu ga sauran nahiyoyin. <ref>http://channelo.dstv.com/2011/10/meet-your-new-channel-o-africa-vjs/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161008205119/http://channelo.dstv.com/2011/10/meet-your-new-channel-o-africa-vjs/ |date=2016-10-08 }}. Channel O. Retrieved 11 May 2016.</ref> A cikin 2013 ta karbi bakuncin Lokaci na 6 na babban wasan kiɗa na gaskiya a Gabashin Afirka 'Tusker Project Fame', akan Citizen TV wanda a baya ya kasance yana da hannu a cikin 'Tusker All Stars' wanda aka watsa a 2011. <ref>http://www.capitalfm.co.ke/lifestyle/2013/09/02/joey-muthengi-replaces-sheila-mwanyigha-as-the-tpf-host/. Capital FM Lifestyle. Retrieved 6 May 2016.</ref> #WTCJoey Muthengi yayi aiki a Royal Media Services a Citizen Tv a matsayin mai masaukin baki ''sama da 10.'' Ta bar gidan talabijin na CitizenTV bayan sauka a cikin matsaloli tare da mai aikin ta bayan kamfanin Betin wanda shine kamfanin yin caca a matsayin alamar su. == Rayuwar mutum == Joey tana da sha'awar kida da magana waƙar kalma. <ref>http://www.kenyanpoetslounge.com/joey-muthengi/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201015051634/http://www.kenyanpoetslounge.com/joey-muthengi/ |date=2020-10-15 }}. Kenya Poets Lounge. Retrieved 11 May 2016.</ref> == Kyautatawa == Joey shine mai hadin gwiwa kuma Darakta na Gidauniyar Muthengi, kungiyar ba da agaji mai zaman kanta wacce ke da niyyar haɓaka karfafawa tattalin arziki ta hanyar ilimi. <ref>https://kiss100.co.ke/tag/muthengi-foundation/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201017140735/https://kiss100.co.ke/tag/muthengi-foundation/ |date=2020-10-17 }}. Kiss 100. Retrieved 11 May 2016.</ref> == wasan kwaikwayo == [[File:Joey Muthengi and Tusker Project Fame Co-host Dr. Mich.jpg|thumb|Joey Muthengi]] A matsayinta na 'yar wasan kwaikwayo, ta kasance wani bangare na wasan kwaikwayo na gida da yawa, gami da wasan kwaikwayo na Iyali mai suna' Sauya Lokaci 'wanda aka watsa a Gidan Talabijin na Kenya daga 2010-2012. <ref>http://nairobinews.nation.co.ke/chillax/joeya-lady-who-takes-challenges-head-on/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201018072354/https://nairobinews.nation.co.ke/chillax/joeya-lady-who-takes-challenges-head-on |date=2020-10-18 }}. Nairobi News. Retrieved 11 May 2016.</ref> Ta kasance jagorar jagora a jerin wasan kwaikwayo 'Prem' wanda aka fara watsawa a KTN a 2013-2014 sannan daga baya akan Africa Magic akan DSTV . <ref>http://www.ghafla.co.ke/news/tv/8477-joey-muthengi-set-for-her-acting-debut-on-ktn-s-prem{{Dead link|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Ghafla. Retrieved 11 May 2016.</ref> === talabijin === {| class="wikitable sortable" !shekara ! aikin ! rawar ! cibiyar sadarwa ! bayanin kula |- | 2012 {{En dash}} 2013 | " Sauya lokutan (jerin TV) " | | KTN | jerin yau da kullun |- | 2013 {{En dash}} 2014 | farko | | KTN | jerin yau da kullun |- | 2016 | sukari da kayan yaji | mai masaukin baki | ebru africa tv | |- | 2016 {{En dash}} yanzu | ikon karin kumallo | mai masaukin baki | Talabijin tv | tare da fred indimuli da willis raburu |- | 2016 {{En dash}} Nuwamba 2018 | 10 zuwa 10 | mai masaukin baki | Talabijin tv | tare da willis raburu |} == Manazarta == tklipa85jh8ykng1iyvr0l10mvjhqgi Katherine Arden 0 31732 835747 513201 2026-05-14T09:47:24Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835747 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:BEAR.jpg|200px|right|thumbnail|Bangon littafin BEAR kenan da Katherine Arden, ta Wallafa]] [[Fayil:Katherine Arden (53761728837).jpg|thumb|Katherine Arden]] '''Katherine Arden Burdine''' wacce aka fi sani da '''katherine Arden'''<ref>https://web.archive.org/web/20180506104505/http://www.addisonindependent.com/201701brandon-author-signs-three-book-deal-major-publisher</ref> (an haife ta ranar 22 ga watan Oktoba, 1987). ta kasance marubuciyar littafai ce yar Amurka. anfi saninta da littafan [[Winternight trilogy]] of [[fantasy]],<ref>https://www.nytimes.com/books/best-sellers/2019/01/27/hardcover-fiction/</ref> masu taken labarun Rasha na da kuma sun samu gabatarwa a zaben lambar yabo na [[Hugo]] and [[Locus]], har wa yau itace marubuciyan jerin littafin Small Spaces na ban tsoro na yara yan [[Makaranta]]. Aikin littafinta na karshen jerin littafanta, Small Spaces, ya lashe Lambar Yabo na [[Vermont Golden Dome Book Awards]] a shekara ta dubu biyu da ashirin 2020. ==Farkon rayuwa da Karatu== An haifi Arden a [[Austin, Texas]], kuma a yanzu tana zama a birnin [[Vermont]]. Ta zauna na shekara ɗaya a birnin [[Moscow]] bayan kammala babbar makaranta kafin ta dawo [[Vermont]].<ref>https://web.archive.org/web/20170126053928/http://www.unboundworlds.com/2017/01/katherine-arden-debuts-different-kind-coming-winter/</ref> Ta halarci [[Middlebury college]], tayi digiri a harshen Rasha da Faransanci a shekarar dubu biyu da sha ɗaya 2011. ==Ayyuka== [[Fayil:Katherine Arden (53762830708).jpg|thumb|Katherine Arden]] Bayan Kammala karatu, batada tabbacin aikin abinda da take so, Arden ta fara a wani gidan gona a [[Hawaii]]. saboda rashin jin daɗin aikin, ta soma rubuce-rubuce a sauran lokutanta, sauran rubutunta ya zama ta hanyar a tsagaita a kuma fara". <ref name=":0">https://www.cnet.com/culture/katherine-arden-the-girl-in-the-tower-female-fantasy-writers/</ref>Rubuce-rubucen Arden ya samo nasaba daga [[J.R.R Tolkien]], [[Mary Renault]], [[Naomi Novik]], [[Patrick O'brian]], [[Dorothy Dunnett]], [[Diana Gabaldon]], and [[RobIn Mckinley|Robin Mckinley]].<ref name=":0" /><ref>https://www.goodreads.com/author/show/13922215.Katherine_Arden</ref> ==Bibiliyo== === '''Winternight trilogy''' === * [[The Bear and the Nightingale]] (2017) * [[The Girl in the Tower]] (2017) * [[The Winter of the Witch]] (2019) === '''Small Spaces series''' === * Small Spaces (2018)<ref>https://www.penguinrandomhouse.com/books/565884/small-spaces-by-katherine-arden/</ref> * Dead Voices (2019)<ref>https://www.penguinrandomhouse.com/books/565885/dead-voices-by-katherine-arden/</ref> * Dark Waters (2021)<ref>https://www.penguinrandomhouse.com/books/623109/dark-waters-by-katherine-arden/9780593109151</ref> * Empty Smiles (2022)<ref>https://www.penguinrandomhouse.com/books/623110/empty-smiles-by-katherine-arden/</ref> ==Lambar Yabo da gabatarwa== * 2018: Finalist for the [[John W.Campbell Award for Best New Writer]]<ref>http://www.sfadb.com/Katherine_Arden</ref> * 2018: Finalist for the [[Locus Award for Best First Novel]], The Bear and the Nightingale<ref>https://locusmag.com/2018/06/2018-locus-awards-winners/</ref> * 2019: finalist for the W.Campbell Award for Best New Writer<ref>{{Cite web |url=https://vcfa.edu/vba-finalists-winners/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2022-05-16 |archive-date=2021-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507121946/https://vcfa.edu/vba-finalists-winners/ |url-status=dead }}</ref> * 2020: Finalist for the [[Hugo Award for Best Series]] , Winternight trilogy<ref>https://www.thehugoawards.org/hugo-history/2020-hugo-awards/</ref> * 2020: Winner of the [[Vermont Golden Dome Book Award]], Small Spaces<ref>https://libraries.vermont.gov/sites/libraries/files/GDWinners.pdf</ref> ==Manazarta== {{reflist|2}} [[Category:Haifaffun 1987]] [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Mawallafa daga Austin, Texas]] [[Category:Mawallafa daga Vermont]] [[Category:Mawallafa daga Texas]] [[Category:Tsofaffin Dalibai daga kwalejin Middlebury]] [[Category:Marubuta mata]] 5ux305mz44y41qe4cye28xqgpj4nni9 Kairou Amoustapha 0 31810 835645 178607 2026-05-14T05:37:31Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835645 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Abdoul Kairou Amoustapha''' (an haife shi a ranar 1 ga watan Janairu, shekara ta 2001) ɗan [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Nijar wanda a halin yanzu yake bugawa Cancún wasa a gasar La Liga de Expansión MX. <ref>{{Cite web|url=https://www.loudoununitedfc.com/news_article/show/1088826-loudoun-united-fc-have-acquired-abdoul-kairou-amoustapha-and-massimo-ferrin|title=Loudoun United FC have acquired Abdoul Kairou Amoustapha and Massimo Ferrin|date=February 20, 2020|website=Loudoun United FC|access-date=May 16, 2022|archive-date=January 18, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118215658/https://www.loudoununitedfc.com/news_article/show/1088826-loudoun-united-fc-have-acquired-abdoul-kairou-amoustapha-and-massimo-ferrin|url-status=dead}}</ref> == Sana'a == Amoustapha ya koma ASN Nigelec zuwa Loudoun United a gasar USL a ranar 20 ga watan Fabrairu shekara ta 2020. Ya fara wasansa na farko a ranar 2 ga watan Agusta shekarar 2020, yana farawa da Hartford Athletic a cikin rashin nasara 1 zuwa 4. A watan Oktoba shekara ta 2020, Amostapha ya fara horo tare da ƙungiyar iyayen Loudoun DC United bayan kammala kakar Loudoun. A cikin watan Oktoba shekarar 2021, an sake kiran Amoustapha zuwa kulob ɗin iyayensa, MFK Vyskov. Daga baya an aika shi zuwa Cancún FC nan da nan bayan dawowarsa daga Loudoun. <ref>{{Cite web|url=https://www.uslchampionship.com/hartfordathletic-loudoununitedfc-2092783|title=Hartford Athletic vs. Loudoun United FC - August 2, 2020 &#124; USLChampionship.com|website=www.uslchampionship.com}}</ref> === Ƙasashen Duniya === Amoustapha ya buga wasanni uku kowacce a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Niger U-17 da U-20. Ya ci ƙwallon sa na farko ta ƙasa da ƙasa tare da tawagar 'yan ƙasa da shekaru 20 a gasar cin kofin Afrika na 'yan ƙasa da shekaru 20, a ranar 9 ga watan Fabrairu, shekara ta 2019, a kan 'yan wasan Burundi na 'yan ƙasa da shekaru 20, a wasan da suka tashi 3-3. season.<ref>{{Cite web|last=Keefer|first=Ryan|date=2020-10-19|title=Kairou Amoustapha proving to be worth the wait for Loudoun|url=https://www.blackandredunited.com/2020/10/19/21505255/kairou-amoustapha-loudoun-united-dc-united|access-date=2020-10-19|website=Black And Red United|language=en}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A ranar 31 ga watan Oktoba, shekara ta 2020, babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Niger ta kira Amoustapha a matsayin wani bangare na tawagar share fagen shiga gasar cin kofin kasashen Afrika na shekarar 2021. Daga baya ya buga wasansa na farko tare da tawagar ƙasar a ranar 13 ga watan Nuwamba, inda ya shigo a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da Nijar ta doke Ethiopia da ci 1-0. <ref>{{Cite web|last=Staff|date=2021-10-05|title=Loudoun United FC Announce that Midfielder Kairou Amoustapha Has Been Recalled to his Parent Club, MFK Vyskov|url=https://www.loudoununitedfc.com/news_article/show/1187129-loudoun-united-fc-announce-that-midfielder-kairou-amoustapha-has-been-recalled-to-his-parent-club-mfk-vyskov|access-date=2022-01-13|website=Loudoun United FC|language=en-us|archive-date=2022-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113180531/https://www.loudoununitedfc.com/news_article/show/1187129-loudoun-united-fc-announce-that-midfielder-kairou-amoustapha-has-been-recalled-to-his-parent-club-mfk-vyskov|url-status=dead}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} [[Category:Rayayyun mutane]] nva388erzuuwukjnpzmce7yya8s2gv0 Joseph Arthur Ankarah 0 33168 835578 366038 2026-05-14T00:29:19Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835578 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joseph Arthur Ankrah''' (18 Agusta 1915 - 25 Nuwamba 1992). Janar ne na sojojin Ghana wanda ya zama shugaban Ghana na biyu daga 1966 zuwa 1969 a matsayin shugaban majalisar 'yantar da kasa.<ref>http://www.worldcat.org/identities/lccn-nb2003050614/</ref> Ankrah ya kuma taɓa zama shugaban ƙungiyar haɗin kan Afrika daga ranar 24 ga watan Fabrairun 1966 zuwa 5 ga watan Nuwamban shekarar 1966. Kafin ya zama shugaban kasa, Ankrah ya taɓa zama babban kwamandan sojojin Ghana na farko. ==Farkon rayuwa== An haifi Ankrah a ranar 18 ga Agusta 1915 a Accra ga dangin ga na [[Samuel Paul Cofie Ankrah]], mai kula da Ƙungiyar Mishan ta Kirista, da Beatrice Abashie Quaynor, ɗan kasuwa.<ref>https://www.gettyimages.com/photos/joseph-ankrah{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Karatu== Ankrah ya fara karatunsa ne a shekarar 1921 a Makarantar Methodist ta Wesleyan da ke birnin [[Accra]], inda ake yi masa lakabi da 'Ankrah Patapaa' saboda "karfin jayayya da kuma taka rawar jagoranci a tsakanin abokan zamansa". A 1932, ya shiga Accra Academy, daya daga cikin manyan makarantun sakandare na[[Ghana]], inda ya kafa kansa a matsayin dan wasan kwallon kafa nagari.<ref>https://www.myheritage.no/names/joseph_ankrah </ref> Ya samu takardar shedar makarantar Senior Cambridge a shekarar 1937. Sannan ya shiga aikin bautar kasa na Ghana. ==Aikin soja== Ankrah ya shiga Regiment na Gold Coast a shekara ta 1939. A lokacin yakin duniya na biyu, an hada Ankrah cikin rundunar sojojin da ke gaba da yammacin Afirka. Yayin da Brigade ya kasance a Gabashin Afirka a cikin 1940, an canza shi zuwa ofishin rikodin da ke Accra tare da matsayin Warrant Officer Class II kuma ya zama na biyu a cikin kwamandan. A watan Oktoban 1946, ya je Sashen horar da Jami’an Cadets na Marshfield a Burtaniya kuma ya kammala karatunsa a watan Fabrairun 1947 a matsayin hafsan Afirka na farko a cikin Sojojin Gold Coast. An ba shi mukamin Laftanar a 1947 kuma ya zama kwamandan sansanin Afirka na farko a hedkwatar sojoji. Daga baya aka nada shi Babban Malami na Sashen ilimi na Ghana na farko. An kara masa girma zuwa Major a 1956 kuma ya zama dan Afirka na farko da ya jagoranci wani kamfani na Afirka baki daya, Kamfanin Charlie na Battalion na farko a Tamale, Ghana. Daga baya ya zama Laftanar Kanar ya karbi ragamar mulkin bataliyar baki daya. Ya kai matsayin Kanar ne a shekarar 1960, a lokacin da jami’an Ghana kadan ne a wannan matakin. A lokacin aikin Majalisar Dinkin Duniya a Kongo, ya kasance Kwamandan Birged na rundunar da ke Luluabourg, Kasai a Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo a yau. Shi ne dan Ghana daya tilo da ya samu kyautar Military Cross a Leopoldville saboda ayyukan da ba a taba ganin irinsa ba a Kongo a shekarar 1961. Labarin ya karanta: Tare da hankali, Nutsuwa, da dabara, wannan jami'in ya magance wani yanayi mai wuya wanda in ba haka ba zai haifar da mummunan sakamako a Leopoldville da yawancin sassan Kongo. Kanar Ankrah, ba tare da mutunta ransa ba, ya kwance wa wani sojan Armée Nationale Congolaise (ANC) makamai, wanda, dauke da carbine na sten machine, ya yi yunkurin ya harbi Mista Lumumba. Ya dauki Firai Ministan ne a cikin motar da ‘yan kwanton baunar ANC suka harba. Idan da ba don gaggawar matakin da Kanar Ankrah ya dauka na kasadar rayuwarsa ba, da an dauki rayuwar Mista Lumumba da wani sakamako mara misaltuwa a lokacin. Bayan gogewarsa a Kongo, ya samu karin girma cikin sauri zuwa Birgediya sannan Manjo Janar ya zama kwamandan Ghana na farko na sojojin Ghana a 1961 sannan kuma mataimakin babban hafsan hafsoshin tsaro. An kore shi daga aikin sojan Ghana a watan Yulin 1965 bisa zarginsa da hannu a wani yunkurin juyin mulki. ==Shugaban kasa== Ankrah ya zama shugaban bankin zuba jari na kasa bayan ya bar aikin soja. Duk da haka, ya zama Shugaban kasa kuma Shugaban Majalisar 'Yanci ta Kasa bayan juyin mulkin 24 ga Fabrairu 1966.<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://ghanaianmuseum.com/a-letter-from-lt-general-joseph-arthur-ankrah-to-the-american-president-lyndon-baines-johnson/ |access-date=2022-06-13 |archive-date=2022-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620183702/https://ghanaianmuseum.com/a-letter-from-lt-general-joseph-arthur-ankrah-to-the-american-president-lyndon-baines-johnson/ |url-status=dead }}</ref> A watan Janairun 1967, ya shiga tsakanin bangarorin yakin basasar Najeriya da suka fafata a kasar Biafra. An tilasta masa yin murabus daga mukaminsa na Shugaban NLC kuma shugaban kasa kan badakalar karbar cin hanci da ya shafi wani dan kasuwan Najeriya. ==Wasanni== Ankrah ya kasance shugaban farko na Majalisar Ma'aikatan Accra Hearts of Oak S.C. kuma ya jagoranci kungiyar kwallon kafa na tsawon lokaci. ==Iyali== A cikin 1965 ya auri matarsa ​​ta uku, Mildred Christina Akosiwor Fugar (12 Yuni 1938 - 9 Yuni 2005), a [[Accra]].<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://mobile.ghanaweb.com/person/Joseph-Arthur-Ankrah-5179 |access-date=2022-06-13 |archive-date=2023-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203141836/https://mobile.ghanaweb.com/person/Joseph-Arthur-Ankrah-5179 |url-status=dead }}</ref> ==Manazarta== {{reflist}} [[category:Mutuwan 1992]] qnx88jhonu8a9ug5jfi0axfuw8pyyur Jerin Sunayen Makarantun Kimiyyar Kere-Kere a Najeriya 0 33596 835392 814036 2026-05-13T13:45:27Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835392 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan labarin ya ba da '''jerin sunayen makarantun kimiyyar kere -kere a [[Najeriya]]''', da kuma kwalejojin aikin gona da sauran manyan makarantun ilimi wadanda ke ba da horo a aikace. Ba ya haɗa da jami'o'i ko cibiyoyin horar da malamai. [[Ma'aikatar Ilimi ta Tarayyan Najeriya|Ma'aikatar Ilimi ta Tarayyar Najeriya]] ce ke kula da makarantun Polytechnics da kwalejoji . Yawancin mallakar gwamnatin tarayya ne ko na Jiha. Wasu daga cikin kwalejojin sun fara ba da digiri. Harshen Ingilishi shine matsakaicin koyarwa. Shekarar ilimi daga Oktoba zuwa Satumba.<ref>{{cite web |url = http://www.fme.gov.ng/index.php?option=com_content&view=article&id=82&Itemid=53 |title = Departments - Tertiary |publisher = Ministry of Education (Nigeria |accessdate = 2010-03-17 |url-status = dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110723180148/http://www.fme.gov.ng/index.php?option=com_content&view=article&id=82&Itemid=53 |archivedate = 2011-07-23 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://schooljamb.com/polytechnics/|title=List of Polytechnics in Nigeria|website=www.schooljamb.com|access-date=2017-01-12|archive-date=2017-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226141224/https://schooljamb.com/polytechnics/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url = http://nigeria.usembassy.gov/nigeria_education_profile.html |title = About nigeria - education |publisher = US Diplomatic Mission to Nigeria |accessdate = 2010-03-17 |url-status = dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100317014614/http://nigeria.usembassy.gov/nigeria_education_profile.html |archivedate = 2010-03-17 }}</ref> {| class="wikitable sortable" !State !Name !Type !Location !Status |'''Website''' |- valign="top" |[[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|Abuja FCT]] |Dorben Polytechnic |Polytechnic |[[Abuja]] |Private |https://poly.dorben.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624215614/https://poly.dorben.edu.ng/ |date=2022-06-24 }} |- |[[Abuja|Abuja FCT]] |Citi Polytechnic |Polytechnic |[[Abuja]] |Private |https://citipoly.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211129102356/http://citipoly.com.ng/ |date=2021-11-29 }} |- valign="top" |[[Abiya|Abia State]] |Abia State Polytechnic |Polytechnic |[[Aba]] |State |https://abiastatepolytechnic.edu.ng/ |- valign="top" |[[Adamawa|Adamawa State]] |[[Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jihar Adamawa|Adamawa State Polytechnic]] |Polytechnic |[[Yola]] |State |http://adamawapoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Adamawa|Adamawa State]] |Federal Polytechnic, Mubi |Polytechnic |[[Mubi (Birni)|Mubi]] |Federal |https://fpmubieportal.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221123060231/https://fpmubieportal.edu.ng/ |date=2022-11-23 }} |- valign="top" |[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] |Akwa Ibom State Polytechnic |Polytechnic |[[Ikot Ekpene]] |State |https://akwaibompoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] |Akwa Ibom State College of Education |College |Afaha Nsit |State |https://akscoe.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220704024753/https://akscoe.edu.ng/ |date=2022-07-04 }} |- valign="top" |[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] |Foundation College of Technology |Innovation polytechnic |[[Ikot Ekpene]] |Private |http://www.foundationpoly.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120083437/http://www.foundationpoly.com.ng/ |date=2022-01-20 }} |- valign="top" |[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] |[[Heritage Polytechnic]] |Polytechnic |[[Eket]] |Private |https://www.heritagepoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] |[[Kwalejin Maritime ta Najeriya|Maritime Academy of Nigeria]] |College |[[Oron (Nijeriya)|Oron]] |Federal |https://maritimeacademy.gov.ng/ |- |[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] |Southern Atlantic Polytechnic |Polytechnic |[[Uyo]] |Private |http://southernatlanticpolytechnic.org/ |- valign="top" |[[Anambra|Anambra State]] |Ekwenugo Okeke Polytechnic |Polytechnic |Anambra |State |https://coou.edu.ng/our-history/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240520233217/https://coou.edu.ng/our-history/ |date=2024-05-20 }} |- valign="top" |[[Anambra|Anambra State]] |[[Federal Polytechnic, Oko]] |Polytechnic |Oko |Federal |https://federalpolyoko.edu.ng/ |- valign="top" |[[Anambra|Anambra State]] |The UA College of Science and Technology, Isuofia |Innovation Polytechnic |Anambra |Private |http://uapoly.org/home-_about_us {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250426154056/http://uapoly.org/home-_about_us |date=2025-04-26 }} |- valign="top" |[[Bauchi (jiha)|Bauchi State]] |Abubakar Tafari Ali Polytechnic |Polytechnic |Bauchi |State | |- valign="top" |[[Bauchi (jiha)|Bauchi State]] |[[Federal Polytechnic, Bauchi]] |Polytechnic |[[Bauchi (birni)|Bauchi]] |Federal |https://atapoly-bauchi.edu.ng/sci_tech.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220619212002/https://atapoly-bauchi.edu.ng/sci_tech.php |date=2022-06-19 }} |- valign="top" |[[Bayelsa|Bayelsa State]] |Bayelsa State College of Arts and Science |Polytechnic | |State | |- valign="top" |[[Bayelsa|Bayelsa State]] |Federal Polytechnic Ekowe Bayelsa State |Polytechnic |Ekowe |Federal |https://www.federalpolyekowe.edu.ng/ |- valign="top" |[[Benue (jiha)|Benue State]] |[[Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jihar Benuwai|Benue State Polytechnic]] |Polytechnic |ugbokolo |State |https://benpolyonline.edu.ng/ |- valign="top" |[[Benue (jiha)|Benue State]] |Akperan Orshi College of Agriculture |Agricultural |[[Gboko|Yandew]] |State |https://www.aocay.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240602093843/https://aocay.edu.ng/ |date=2024-06-02 }} |- valign="top" |[[Borno|Borno State]] |Mohamet Lawan College of Agriculture |Agricultural |Borno |State |https://molca.edu.ng/?page_id=66 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211017144542/https://molca.edu.ng/?page_id=66 |date=2021-10-17 }} |- valign="top" |[[Borno|Borno State]] |[[Ramat Polytechnic]] |Polytechnic |[[Maiduguri]] |State |https://ramatpoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Cross River|Cross River State]] |[[Kwalejin Aikin Gona ta Ibrahim Babangida|Ibrahim Babangida College of Agriculture]] |Agricultural |[[Obubra]] |State | |- valign="top" |[[Cross River|Cross River State]] |Divine Polytechnic, Mkpani |Polytechnic |Mkpani |Private | |- valign="top" |[[Delta (jiha)|Delta State]] |Delta State Polytechnic (three institutions) |Polytechnic |Otefe-Oghara/[[Ogwashi-Uku|Ogwashi-Ukwu]] |State | |- valign="top" |[[Delta (jiha)|Delta State]] |[[Petroleum Training Institute]] |Miscellaneous |Effurun |Federal |https://pti.edu.ng/ |- valign="top" |[[Ebonyi|Ebonyi State]] |Akanu Ibiam Federal Polytechnic |Polytechnic |Unwana |Federal |https://www.polyunwana.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831152549/https://www.polyunwana.net/ |date=2021-08-31 }} |- |[[Ebonyi|Ebonyi State]] |Federal College of Agriculture, Ishiagu |Agricultural |Ishiagu |Federal |http://www.fcaishiagu.edu.ng/ |- |Ebonyi State |Savannah Institute of Technology |College |Ishieke |Private |http://savannah.edu.ng/ |- valign="top" |[[Edo|Edo State]] |Edo State Polytechnic Usen |Polytechnic |Usen |State |https://www.edopoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Edo|Edo State]] |Auchi Polytechnic |Polytechnic |Auchi |Federal |https://auchipoly.edu.ng/ap/ |- valign="top" |[[Edo|Edo State]] |[[Kings Polytechnic]] |Polytechnic |Ubiaja |Private |https://kingspolytechnic.com/ |- valign="top" |[[Edo|Edo State]] |[[Shaka Polytechnic]] |Polytechnic |[[Benin City (Birnin Benin)|Benin city]] |Private |https://shakapoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220406164937/https://shakapoly.edu.ng/ |date=2022-04-06 }} |- valign="top" |[[Ekiti|Ekiti State]] |[[Federal Polytechnic, Ado-Ekiti]] |Polytechnic |[[Ado-Ekiti|Ado Ekiti]] |Federal |https://fedpolyado.edu.ng/ |- |[[Enugu (jiha)|Enugu State]] |Enugu State Polytechnic |Polytechnic |Iwollo |State |https://espoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Enugu (jiha)|Enugu State]] |Federal School of Dental Technology &amp;amp; Therapy |College |[[Enugu (birni)|Enugu]] |Federal |https://fedcodtten.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220616133222/https://fedcodtten.edu.ng/ |date=2022-06-16 }} |- valign="top" |[[Enugu (jiha)|Enugu State]] |Institute of Management Technology, Enugu |Polytechnic |[[Enugu (birni)|Enugu]] |State |https://imt.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240514024525/https://imt.edu.ng/ |date=2024-05-14 }} |- valign="top" |[[Enugu (jiha)|Enugu State]] |Our Saviour Institute of Science and Technology |Polytechnic |[[Enugu (birni)|Enugu]] |Private |https://osisat.edu.ng/ |- valign="top" |[[Imo|Imo State]] |Federal College of Land Resources Technology, Owerri |Miscellaneous |[[Owerri]] |Federal |http://www.fecolartow.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525203127/https://www.fecolartow.ng/ |date=2022-05-25 }} |- valign="top" |[[Imo|Imo State]] |[[Federal Polytechnic, Nekede]] |Polytechnic |Nekede |Federal |https://fpno.edu.ng/ |- valign="top" |[[Abiya|Abia State]] |[[Jami'ar Temple Gate|Temple Gate Polytechnic]] |Polytechnic |[[Aba]] |Private |https://templegatepolytechnic.edu.ng/{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- valign="top" |[[Imo|Imo State]] |[[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar Imo|Imo State Polytechnic]] |Polytechnic |Umuagwo |State |https://www.imopoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Imo|Imo State]] |Imo State Technological Skills Acquisition Center |Polytechnic | | | |- valign="top" |[[Jigawa|Jigawa State]] |[[Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Hussaini Adamu|Hussaini Adamu Federal Polytechnic]] |Polytechnic |[[Kazaure]] |Federal | |- valign="top" |[[Jigawa|Jigawa State]] |Hussani Adamu Polytechnic |Polytechnic |Jigawa |State |https://www.imopoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |College of Agriculture and Animal Science |Agricultural |[[Kaduna (birni)|Kaduna]] |Federal |https://dac.abu.edu.ng/caas/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220303111752/https://dac.abu.edu.ng/caas/ |date=2022-03-03 }} |- valign="top" |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |Nigerian Institute of Leather and Science Technology |Miscellaneous |[[Zariya|Zaria]] |Federal |https://www.nilest.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220809175241/https://nilest.edu.ng/ |date=2022-08-09 }} |- valign="top" |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |Federal College of Forestry Mechanisation |Miscellaneous |Afaka |Federal |https://fcfmafaka.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624224405/https://fcfmafaka.edu.ng/ |date=2022-06-24 }} |- valign="top" |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |[[Kadpoly|Kaduna Polytechnic]] |Polytechnic |[[Kaduna (birni)|Kaduna]] |Federal |https://kadunapoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |Nigerian College of Aviation Technology |Miscellaneous |[[Zariya|Zaria]] |Federal |https://ncat.gov.ng/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- valign="top" |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |federal school of statistics Manchok |Miscellaneous |Manchok Ibadan Enugu |Federal |http://www.fssibadan.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220520094451/https://fssibadan.edu.ng/ |date=2022-05-20 }} |- valign="top" |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |[[Nuhu Bamalli Polytechnic]] |Polytechnic |[[Zariya|Zaria]] |State |https://nubapoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |Samaru College of Agriculture |Agricultural |[[Zariya|Zaria]] |Federal |https://dac.abu.edu.ng/sca/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624224356/https://dac.abu.edu.ng/sca/ |date=2022-06-24 }} |- valign="top" |[[Kano (jiha)|Kano State]] |[[Makarantar Aikin Gona Ta Audu Bako|Audu Bako School of Agriculture]] |Agricultural |[[Dambatta]] |State |https://www.abcoad.edu.ng/ |- valign="top" |[[Kano (jiha)|Kano State]] |[[Kwalejin Kimiyya da fasaha ta Kano|Kano State Polytechnic]] |Polytechnic |[[Kano (birni)|Kano]] |State |https://kanopoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Kano (jiha)|Kano State]] |Mohammed Abdullahi Wase Polytechnic |Polytechnic |kano |State | |- valign="top" |[[Katsina (jiha)|Katsina State]] |[[Hassan Usman Katsina Polytechnic]] |Polytechnic |[[Katsina (birni)|Katsina]] |State |https://hukpoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240526081028/https://hukpoly.edu.ng/ |date=2024-05-26 }} |- valign="top" |[[Kebbi|Kebbi State]] |College of Agriculture, Zuru |Agricultural |[[Zuru]] |State |https://www.fuaz.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240526101250/https://www.fuaz.edu.ng/ |date=2024-05-26 }} |- valign="top" |[[Kebbi|Kebbi State]] |Federal Polytechnic, Birnin-Kebbi |Polytechnic |[[Birnin Kebbi]] |Federal |https://wufpbk.edu.ng/index/ |- valign="top" |[[Kebbi|Kebbi State]] |Kebbi State Polytechnic |Polytechnic |Kebbi |State |https://kespodak.edu.ng/ |- valign="top" |[[Kogi|Kogi State]] |College of Agriculture, Kabba |Agricultural |[[Kabba]] |Federal |https://dac.abu.edu.ng/kca/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624223825/https://dac.abu.edu.ng/kca/ |date=2022-06-24 }} |- valign="top" |[[Kogi|Kogi State]] |Federal Polytechnic, Idah |Polytechnic |[[Idah]] |Federal |https://fepoda.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240526100727/https://www.fepoda.edu.ng/ |date=2024-05-26 }} |- valign="top" |[[Kogi|Kogi State]] |[[Kwalejin kimiyya ta jihar kogi|Kogi State Polytechnic]] |Polytechnic |Lokoja |State |https://www.kogistatepolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220627090226/https://kogistatepolytechnic.edu.ng/ |date=2022-06-27 }} |- valign="top" |[[Kwara (jiha)|Kwara State]] |Federal Polytechnic, Offa |Polytechnic |[[Offa (Nijeriya)|Offa]] |Federal |https://www.fpo.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624170015/http://www.fpo.edu.ng/ |date=2022-06-24 }} |- valign="top" |[[Kwara (jiha)|Kwara State]] |[[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar kwara|Kwara State Polytechnic]] |Polytechnic |Kwara |State |https://kwarastatepolytechnic.edu.ng/ |- |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Coastal Polytechnic |Polytechnic |[[Apapa]] |Private |https://coastalpoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118012451/https://coastalpoly.edu.ng/ |date=2022-01-18 }} |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Federal College of Fisheries and Marine Technology |Miscellaneous |[[Lagos (birni)|Lagos]] |Federal |https://fcfmt.edu.ng/ |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Grace Polytechnic |Polytechnic |[[Lagos (birni)|Lagos]] |Private |https://gracepolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220926094827/https://gracepolytechnic.edu.ng/ |date=2022-09-26 }} |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Lagos City Polytechnic |Polytechnic |[[Lagos (birni)|Lagos]] |Private |https://elearning.lagoscitypolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921001951/https://elearning.lagoscitypolytechnic.edu.ng/ |date=2021-09-21 }} |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Lagos State Polytechnic |Polytechnic |Lagos |State |https://mylaspotech.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240603180708/https://mylaspotech.edu.ng/ |date=2024-06-03 }} |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Ronik Polytechnic |Polytechnic |[[Lagos (birni)|Lagos]] |Private |https://www.ronikpolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220519065338/https://ronikpolytechnic.edu.ng/ |date=2022-05-19 }} |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |School of Agriculture, Ikorodu |Agricultural |[[Ikorodu]] |State |https://mylaspotech.edu.ng/school-of-agriculture/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521052541/https://mylaspotech.edu.ng/school-of-agriculture/ |date=2021-05-21 }} |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Wavecrest College of Hospitality |Monotechnic |[[Lagos (birni)|Lagos]] |Private |https://wavecrest.edu.ng/ |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Wolex Polytechnic |Polytechnic |[[Lagos (birni)|Lagos]] |Private |https://wolexpolytechnic.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701133620/https://wolexpolytechnic.com.ng/ |date=2022-07-01 }} |- valign="top" |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |Yaba College of Technology |Polytechnic |[[Lagos (birni)|Lagos]] |Federal |https://www.yabatech.edu.ng/ |- valign="top" |[[Nasarawa|Nasarawa State]] |College of Agriculture, Lafia |Agricultural |[[Lafia]] |State |http://coalafia.edu.ng/{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- valign="top" |[[Nasarawa|Nasarawa State]] |Maurid Institute of Management &amp;amp; Technology, Nasarawa |Polytechnic |[[Nasarawa (Nasarawa)|Nasarawa]] |Private | |- valign="top" |[[Nasarawa|Nasarawa State]] |[[Federal Polytechnic Nasarawa]] |Polytechnic |[[Nasarawa (Nasarawa)|Nasarawa]] |Federal |https://fedpolynas.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220524213158/https://fedpolynas.edu.ng/ |date=2022-05-24 }} |- valign="top" |[[Nasarawa|Nasarawa State]] |Nasarawa State Polytechnic |Polytechnic |Lafia |State |https://fedpolynas.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220524213158/https://fedpolynas.edu.ng/ |date=2022-05-24 }} |- valign="top" |[[Neja|Niger State]] |Federal College of Fresh Water Fisheries Technology |College |New Bussa |Federal |https://www.fcfft-newbussa.edu.ng/ |- valign="top" |[[Neja|Niger State]] |Federal College of Wildlife Management |Miscellaneous |New Bussa |Federal | |- valign="top" |[[Neja|Niger State]] |[[Kwalejin kimiyya da fasaha ta tarayya Bida|Federal Polytechnic, Bida]] |Polytechnic |[[Bida]] |Federal |https://fedpolybida.edu.ng/ |- valign="top" |[[Neja|Niger State]] |Niger State College of Agriculture |Agricultural |[[Mokwa]] |State |http://www.collegeofagricmokwa.edu.ng/index.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521053949/http://www.collegeofagricmokwa.edu.ng/index.php |date=2021-05-21 }} |- valign="top" |[[Neja|Niger State]] |[[Niger State Polytechnic]] |Polytechnic |[[Zungeru]] |State |http://www.polyzungeruonline.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220627234213/http://www.polyzungeruonline.com/ |date=2022-06-27 }} |- valign="top" |[[Ogun|Ogun State]] |Abraham Adesanya Polytechnic |Polytechnic |Ijebu-Igbo |State |https://my.aapoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Ogun|Ogun State]] |Allover Central Polytechnic |Polytechnic |[[Ota, Ogun|Sango-Ota]] |Private |https://alloverpoly.com.ng/{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- valign="top" |[[Ogun|Ogun State]] |Federal Polytechnic, Ilaro |Polytechnic |Ilaro |Federal |https://federalpolyilaro.edu.ng/ |- valign="top" |[[Ogun|Ogun State]] |Gateway Polytechnic Saapade |Polytechnic |Saapade |State |https://new.gaposa.edu.ng/ |- valign="top" |[[Ogun|Ogun State]] |Moshood Abiola Polytechnic |Polytechnic |[[Abeokuta]] |State |https://mapoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604202639/https://mapoly.edu.ng/ |date=2023-06-04 }} |- |[[Ogun|Ogun State]] |Ogun State Institute of technologyy |Polytechnic |[[Ipokia|Igbesa]] |State |https://ogitech.edu.ng/registration/index.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220621134456/https://ogitech.edu.ng/registration/index.php |date=2022-06-21 }} |- valign="top" |[[Ogun|Ogun State]] |Ogun State College of Health Technology |Polytechnic |[[Ijebu Ode|Ilese-Ijebu]] |State |https://www.oscohtechilese.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220626144225/https://oscohtechilese.edu.ng/ |date=2022-06-26 }} |- valign="top" |[[Ondo (jiha)|Ondo State]] |Rufus Giwa Polytechnic |Polytechnic |[[Owo]] |State |http://www.rugipo.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128101408/http://rugipo.edu.ng/ |date=2012-01-28 }} |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Federal Polytechnic, Ede |Polytechnic |Ede |Federal |https://www.federalpolyede.edu.ng/ |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Osun State College of Technology |Polytechnic |Esa-Oke |State |https://oscotechesaoke.edu.ng/web/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624133513/http://www.oscotechesaoke.edu.ng/web/ |date=2022-06-24 }} |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Osun State Polytechnic |Polytechnic |Iree |State |https://ospoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220629005753/https://ospoly.edu.ng/ |date=2022-06-29 }} |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Igbajo Polytechnic, Igbajo |Polytechnic |Igbajo |Private |https://www.igbajopolytechnic.edu.ng/ |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Iwo City Polytechnic, Iwo |Polytechnic |[[Iwo (Nijeriya)|Iwo]] |Private |https://www.iwocitypolytechnic.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701071257/https://www.iwocitypolytechnic.com/ |date=2022-07-01 }} |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Wolex Polytechnic, Iwo |Polytechnic |[[Iwo (Nijeriya)|Iwo]] |Private |https://www.wolexpolytechnic.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701133620/https://wolexpolytechnic.com.ng/ |date=2022-07-01 }} |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Polytechnic Ile-Ife |Polytechnic |Ile-Ife |Private |https://www.thepolytechnicife.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220123115601/https://www.thepolytechnicife.com/ |date=2022-01-23 }} |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Interlink Polytechnic |Polytechnic |Ijebu-Jesa |Private |https://www.interlinkpolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220629024757/http://interlinkpolytechnic.edu.ng/ |date=2022-06-29 }} |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Southern Nigeria Institute of Innovative Technology (SNIITPOLY) |Polytechnic |Ifewara |Private |https://www.sniitpoly.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411203236/https://sniitpoly.org/ |date=2022-04-11 }} |- |[[Osun|Osun State]] |Villanova Polytechnic Imesi Ile (Formerly- The Polytechnic, Imesi Ile) |Polytechnic |Imesi Ile |Private |https://www.villanovapolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625202252/https://villanovapolytechnic.edu.ng/ |date=2022-06-25 }} |- valign="top" |[[Osun|Osun State]] |Offer Centre Institute of Agriculture |Agricultural |[[Iwo (Nijeriya)|Iwo]] |Private |https://www.offercentre.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220809220554/https://offercentre.edu.ng/ |date=2022-08-09 }} |- valign="top" |[[Oyo (jiha)|Oyo State]] |Federal College of Animal Health &amp;amp; Production Technology |Polytechnic |[[Ibadan]] |Federal |https://fcahptib.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220203072717/https://www.fcahptib.edu.ng/ |date=2022-02-03 }} |- valign="top" |[[Oyo (jiha)|Oyo State]] |Federal College of Forestry, Ibadan |College |[[Ibadan]] |Federal |https://www.fcfibadan.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701132716/https://fcfibadan.edu.ng/ |date=2022-07-01 }} |- |[[Oyo (jiha)|Oyo State]] |Novelty Polytechnic, Kishi |Polytechnic |Kishi |Private |http://www.noveltypolytechnic.edu.ng/payment-guide.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521060538/http://www.noveltypolytechnic.edu.ng/payment-guide.php |date=2021-05-21 }} |- valign="top" |[[Oyo (jiha)|Oyo State]] |The Polytechnic, Ibadan |Polytechnic |[[Ibadan]] |State |http://tpi.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211228021712/http://tpi.com.ng/ |date=2021-12-28 }} |- valign="top" |[[Oyo (jiha)|Oyo State]] |The Kings Poly, Shaki, Oyo |Polytechnic |Shaki, Oyo |Private | |- valign="top" |Oyo State |Tower Polytechnic, Ibadan |Polytechnic |[[Ibadan]] |Private |https://www.towerpolytechnic.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220609182833/http://www.towerpolytechnic.edu.ng/ |date=2022-06-09 }} |- |Oyo State |The Oke-Ogun Polytechnic, Saki |Polytechnic |Saki |State |https://www.tops.edu.ng/{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- valign="top" |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |Federal College of Animal Health and Production Technology, Vom |Agricultural |Vom |Federal |https://portal.fcahptvom.edu.ng/ |- valign="top" |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |Federal College of Education, Pankshin |College |[[Pankshin]] |Federal |http://www.fcepankshin.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304025059/http://www.fcepankshin.edu.ng/ |date=2022-03-04 }} |- valign="top" |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |Federal College of Forestry. Jos |College |[[Jos]] |Federal |https://www.fcfjos.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220119232621/https://www.fcfjos.edu.ng/ |date=2022-01-19 }} |- valign="top" |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |Federal College of Land Resources Technology, Kuru |College |[[Jos]] |Federal |http://www.fecolartow.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525203127/https://www.fecolartow.ng/ |date=2022-05-25 }} |- valign="top" |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |Plateau State College of Agriculture |Agricultural |Plateau |State | |- valign="top" |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |[[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar Filato|Plateau State Polytechnic]] |Polytechnic |Barkin-Ladi |State |https://portal.plapoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220628182609/https://portal.plapoly.edu.ng/ |date=2022-06-28 }} |- valign="top" |[[Jihar Rivers|Rivers State]] |Eastern Polytechnic |Polytechnic |[[Port Harcourt]] |Private |https://www.easternpolytechnic.org/ |- valign="top" |[[Jihar Rivers|Rivers State]] |Port Harcourt Polytechnic (Captain Elechi Amadi Polytechnic) |Polytechnic |[[Port Harcourt]] |State |https://www.portharcourtpoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220525190659/https://www.portharcourtpoly.edu.ng/ |date=2022-05-25 }} |- valign="top" |[[Jihar Rivers|Rivers State]] |Rivers State Polytechnic ( Kenule Beeson Saro-Wiwa Polytechnic ''')''' |Polytechnic |Bori |State |https://www.kenpoly.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705215417/https://kenpoly.edu.ng/ |date=2022-07-05 }} |- valign="top" |[[Taraba|Taraba State]] |College of Agriculture, Jalingo |Agricultural |[[Jalingo]] |State |https://coajalingo.com.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220526043459/https://coajalingo.com.ng/ |date=2022-05-26 }} |- valign="top" |[[Yobe|Yobe State]] |Federal Polytechnic Damaturu |Polytechnic |[[Damaturu]] |Federal |https://www.fedpodam.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220624222846/https://www.fedpodam.edu.ng/ |date=2022-06-24 }} |- valign="top" |[[Yobe|Yobe State]] |Mai Idris Alooma Polytechnic |Polytechnic |[[Geidam]] |State |https://miapoly.edu.ng/ |- valign="top" |[[Zamfara|Zamfara State]] |Abdul Gusau Polytechnic |Polytechnic | |State | |- valign="top" |[[Zamfara|Zamfara State]] |[[Kwalejin Kimiyya da Fasaha, Kaura-Namoda|Federal Polytechnic, Namoda]] |Polytechnic |[[Kaura Namoda|Kaura-Namoda]] |Federal |https://www.fedponam.edu.ng/portal/StartApplication |- valign="top" |[[Zamfara|Zamfara State]] |Abdul Gusau Polytechnic |Polytechnic | |State | |} <references group="4. Abraham Adesanya Polytechnic 'Abraham Adesanya Polytechnic Official Website&quot; http://www.aapoly.edu.ng/" /> == Duba kuma == * Jerin jami'o'in noma da kwalejoji * Jerin Jami'o'in Najeriya == Manazarta == [[Category:Makarantu]] [[Category:Makaranta]] [[Category:Makaranta masu zaman kansu]] [[Category:Makarantan Gwamnatin jihar Katsina]] [[Category:Makarantun Gwamnati]] [[Category:Makarantun Najeriya]] [[Category:Makarantun Jihar Kaduna]] [[Rukuni:Makarantun Fasaha a Nijeriya]] 47sltzpsyrwn6sssld8cfgkv1a79q3u Joy Ogwu 0 33622 835589 722458 2026-05-14T01:37:45Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835589 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joy Uche Angela Ogwu''' (an haife ta ranar 22 ga watan Agusta, shekara ta alif ɗari tara da arba'in da shida 1946 kuma ya mutu a ranar 14 ga Oktoba, 2025) tsohuwar ministar harkokin wajen Najeriya ce kuma tsohuwar wakiliyar Najeriya ta dindindin a [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] a New York 2008-2017. Ita ce mace ta farko da ta rike mukamin dindindin, a Majalisar Dinkin Duniya a tarihin [[Najeriya]] . Kafin aikinta na minista, Ogwu, wadda ta fito daga [[Delta (jiha)|jihar Delta]], ta yi aiki a matsayin Darakta-Janar na Cibiyar Harkokin Kasa da Kasa ta Najeriya (NIIA).<ref>{{Cite web |title=Kwafin ajiya |url=https://guardian.ng/tag/joy-ogwu/ |access-date=2022-06-25 |archive-date=2022-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220625181203/https://guardian.ng/tag/joy-ogwu/ |url-status=dead }}</ref> Ogwu ta shawarci Majalisar Dinkin Duniya kan batutuwan kwance damarar makamai kuma ta wallafa littafai da ke inganta karin alakar Afirka da Latin Amurka. Ita ce tsohuwar shugabar kwamitin amintattu na Cibiyar Nazarin kwance damara ta Majalisar Dinkin Duniya (UNIDIR).<ref>https://nigeriaunmission.org/tag/ambassador-joy-ogwu/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Shugaban [[Olusegun Obasanjo|Najeriya Olusegun Obasanjo]] ne ya nada ta a matsayin ministar harkokin waje a ranar 30 ga Agusta, 2006. A cikin 2008, Ogwu ya zama wakiliyar Najeriya na dindindin a Majalisar Dinkin Duniya a [[New York (birni)|New York]] . Ogwu ya kasance shugaban kwamitin tsaro na Majalisar Dinkin Duniya a watan Yuli 2010 da kuma a watan Oktoba 2011. Ita ce tsohuwar shugabar hukumar zartaswar kungiyar mata ta Majalisar Dinkin Duniya don daidaiton jinsi da karfafa mata. Ogwu ta samu BA da MA a fannin kimiyyar siyasa daga Jami'ar Rutgers .Daga baya ta samu Ph.D. daga Jami'ar Legas a Najeriya. Yayin da take samun Ph.D. a 1977, ta shiga Cibiyar Harkokin Kasa da Kasa a Jami'ar Legas . Ogwu ta fara aikinta ne a matsayin mataimakiyar malamin Kwaleji, a Kwalejin Yaki ta Kasa da Cibiyar Nazarin Siyasa da Dabaru (NIPSS). Daga baya ta shiga NIIA a matsayin malama, inda ta sami haɗin gwiwar bincike inda ta rubuta littafinta na farko, ''Siyasar Harkokin Waje ta Najeriya:''{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}}''Alternative Futures'' (Macmillan, 1986). Daga karshe ta jagoranci sashen bincike a harkokin siyasar duniya, inda ta kai ga matsayinta na mace ta farko da ta zama Darakta Janar.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}}Aikin bambanta a cikin ƙarin mayar da hankali ga ƙasashe masu tasowa na Latin Amurka, yana ba da damar yin bincike kan yuwuwar ƙwararrun dangantakar Kudu maso Kudu tsakanin Afirka ta Kudu da Sahara da Latin Amurka.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}} damar ta gudanar da haɗin gwiwar ziyara a Cibiyar Nazarin Latin Amurka ta Jami'ar London kuma an buga ta da yawa a cikin Portuguese, Spanish, Faransanci da Croatian.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}}A kan al'amuran tsaro, tana aiki a kwamitin ba da shawara na Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya kan al'amuran kwance damara.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}} A matsayinta na macen da ke kan gaba a fagen sana’arta da ta yi fice, Ogwu ta zama mai magana da yawun ci gaban mata da ‘yancin dan Adam. A cikin wannan batu, hangen nesanta ya shafi yankin Asiya Pasifik, Latin Amurka da Afirka kudu da hamadar Sahara tare da wallafe-wallafen da suka shafi yanki na batun.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}} A kokarinta cikin gwamnati a karkashin kulawar NIIA da Kwamitin Ba da Shawarar Shugaban Kasa kan Hulda ta Kasa da Kasa ta ba da gudummawa mai kyau, ga manufofin gwamnati masu amfani kamar gina dangantakar Najeriya da Amurka ta Kudu, a matakin macro da Majalisar Dinkin Duniya. Kungiyar kula da zamantakewa da al'adu ta ilimi ( [[UNESCO]] ) ta tallafa wa shirin koyar da 'yancin ɗan adam a Makarantun Najeriya akan ƙaramin matakin.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}}, ci gaba da rawar da take takawa a tawagar Najeriya ta Majalisar Dinkin Duniya a Majalisar Dinkin Duniya tana ba da gudummawar da ta bayar a matsayin mai tasiri wajen kulla alakar Najeriya da sauran kasashen duniya.<ref>https://www.amazon.com/Anatomy-Consensus-U-Joy-Ogwu/dp/0989382168</ref> == Littattafan data wallafa == * ''Nigerian Foreign Policy: Alternative Futures'', published by the Nigerian Institute of International Affairs in co-operation with Macmillan Nigeria Publishers, 1986<ref>{{Cite book|isbn=9781328126|title=Nigerian Foreign Policy: Alternative Futures|last1=Joy Ogwu|first1=U.|year=1986}}</ref> * ''Africa and Latin America: Perspectives and Challenges''{{Citation needed|date=May 2020}} * ''New Horizons for Nigeria in World Affairs'', 2005<ref>{{Cite book|last=Ogwu|first=U. Joy|url=https://www.worldcat.org/title/new-horizons-for-nigeria-in-world-affairs/oclc/70810530|title=New horizons for Nigeria in world affairs|date=2005|publisher=Nigerian Institute of International Affairs|isbn=978-978-002-056-9|location=Victoria Island, Lagos|language=en|oclc=70810530}}</ref> * * == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * Appearances on C-SPAN * [http://www.newsday.com/news/local/wire/newjersey/ny-bc-nj--nigeria-foreignmi0830aug30,0,5761535.story?coll=ny-region-apnewjersey "Nigeria names Rutgers-trained professor as new foreign minister"], ''Newsday'', August 30, 2006 (Accessed August 31, 2006) * [https://web.archive.org/web/20110719101917/http://inef.uni-due.de/page/documents/EADI_Peacebuild.pdf Reference 1] * [https://web.archive.org/web/20070214221059/http://people.africadatabase.org/en/profile/12644.html Reference 2] * [https://nwc.ndu.edu/ Nigerian National War College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625200518/https://nwc.ndu.edu/ |date=2022-06-25 }} {{S-start}} {{S-off}} {{Succession box}} {{S-end}} {{Foreign Ministers of Nigeria}} [[Category:Haifaffun 1946]] [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Minisatar Harkokin kasar waje]] [[Category:Minisata ta mace]] [[Category:Ambasada]] [[Category:Wakiliyar najeriya ta dindindin a majalisar dinkin duniya]] [[Category:Rayayyiya]] [[Category:Yar kabilar ibo kuma yar siyasa]] [[Category:Yar siyasar jahar Delta]] 9zafqprd6avagea5hgs70nipibs0e6a Juiceslf 0 37831 835595 645689 2026-05-14T02:30:17Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835595 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|image= [[File:Juiceslf taking a picture before his show in the university.jpg|thumb|]]|suna=Juiceslf |caption= Juiceslf taking a picture before his show in the university|birth_name=Ijumdiya Dominic Wadzani |birth_date=27/September/ 2004|occupation= Rapper singer songwriter|citizenship=Nigeria|alias= Juiceslf|organisation=Steadee Records Label & Artist}} '''Ijumdiya Dominic Wadzani''' (11 Afrilu, 2004), wanda aka fi sani da '''Juiceslf''', mawaƙin Najeriya ne, marubuci, kuma marubuci. An san shi da haɗuwa da tarko, hip hop, da afrobeat.<ref>https://menafn.com/1104799437/How-Dynast-Daniel-discovered-new-Steadee-Records-signee-Juiceslf</ref><ref>https://www.musicinafrica.net/directory/juiceslf</ref><ref>https://www.allmusic.com/artist/juiceslf-mn0004488864</ref> = Rayuwar Farko = Juiceslf dan jihar Adamawa ne.Ya fara waka tun yana dan shekara 13.<ref>https://menafn.com/1107883654/Sipping-Juicy-Flows-The-Nigerian-Lyricist-Juiceslf-and-His-AfroVibes</ref> = Sana'a = Ya fara sha'awar waka tun yana karami inda ya shiga gasar fyade. A cikin 2022, Kolo guda ɗaya na afrobeat ya tsara manyan 5 akan Anghami kuma an sake shi ƙarƙashin lakabin Steadee Records. A cikin 2022, ya fito da wasansa na farko na Rap tsawaita wasan '''Cracking''' da '''Rising Above''' tare da Kaina yana bin wani ɗan Rap mai rai '' ''Lifestyle ''.<ref>{{Cite web |url=https://www.dancehallreggaeworld.com/juiceslf-is-rising-above-with-his-new-album.html |title=Kwafin ajiya |access-date=2023-10-02 |archive-date=2023-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004052435/https://www.dancehallreggaeworld.com/juiceslf-is-rising-above-with-his-new-album.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.issuewire.com/nigerian-rapper-juiceslf-drops-new-album-rising-above-featuring-collaborations-with-top-artists-1768953333057413</ref><ref>https://menafn.com/1106451396/From-Struggle-to-Stardom-The-Inspiring-Journey-of-Nigerian-Rapper-Juiceslf</ref><ref>https://ng.bebee.com/producer/celebrating-youth-excellence-the-future-gkJ5HhsN8Pun{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> = Manazarta = {{Reflist}} [[category:Haifaffun 2000]] [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Mawaƙan Nijeriya]] 003tqujsxaje1mqzt9bo6rg9igp9abh Kateřina Teplá 0 38998 835744 511922 2026-05-14T09:42:31Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835744 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fayil:Kateřina Teplá-Šromová (2018).jpg|thumb|Kateřina Teplá]] '''Kateřina Teplá''' 'yar wasan tseren tsalle-tsalle ce ta Czech. Ta wakilci ya awarwn Czechoslovakia, daga baya kuma Jamhuriyar Czech, a cikin tseren tsalle-tsalle a wasannin nakasassu na lokacin hunturu tsakanin 1992 da 2002, ta lashe lambobin yabo tara, zinare biyar da azurfa hudu.<ref>{{Cite web|title=Katerina Tepla - Alpine Skiing {{!}} Paralympic Athlete Profile|url=https://www.paralympic.org/katerina-tepla|access-date=2022-10-08|website=International Paralympic Committee|language=en}}</ref> == Aiki == Teplá ta yi gasa a wasannin nakasassu na lokacin hunturu na 1992 da aka gudanar a Albertville, ta lashe lambobin azurfa a cikin giant slalom da super-G.<ref>{{Cite web|title=IPC Historical Results Archive|url=https://db.ipc-services.org/sdms/hira/web/competition/code/PW1992/sport/AS|access-date=2022-10-08|website=db.ipc-services.org|archive-date=2022-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008235026/https://db.ipc-services.org/sdms/hira/web/competition/code/PW1992/sport/AS|url-status=dead}}</ref> Ta yi gasa a wasannin nakasassu na lokacin hunturu na 1998, ta lashe lambobin zinare a slalom, giant slalom, da super-G.<ref>{{Cite web|title=IPC Historical Results Archive|url=https://db.ipc-services.org/sdms/hira/web/competition/code/PG1998/sport/AS|access-date=2022-10-08|website=db.ipc-services.org|archive-date=2022-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005173201/https://db.ipc-services.org/sdms/hira/web/competition/code/PG1998/sport/AS|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=American Wins Paralympics Gold|url=https://apnews.com/article/c5326425a2b550c454100914892b1602|access-date=2022-10-08|website=AP NEWS|language=en}}</ref> Ta yi fafatawa a wasannin nakasassu na lokacin sanyi na 2002, inda ta lashe lambar zinare a cikin giant slalom na mata, da Super-G na mata, da lambar azurfa a gasar mata.<ref>{{Cite web|title=IPC Historical Results Archive|url=https://db.ipc-services.org/sdms/hira/web/competition/code/PG2002/sport/AS|access-date=2022-10-08|website=db.ipc-services.org|archive-date=2022-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008233904/https://db.ipc-services.org/sdms/hira/web/competition/code/PG2002/sport/AS|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2002-03-14|title=Blind skier Tepla takes gold and silver at Paralympics|url=https://english.radio.cz/blind-skier-tepla-takes-gold-and-silver-paralympics-8059619|access-date=2022-10-08|website=Radio Prague International|language=en}}</ref> == Manazarta == [[Category:Rayayyun mutane]] <references /> == Hanyoyin haɗi na waje == * [https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/katerina-tepla-of-czech-republic-on-her-way-to-silver-in-news-photo/72377546 11 Maris 2002: Katerina Tepla 'yar Jamhuriyar Czech akan hanyarta ta zuwa azurfa a gasar mata ta B3 Super-G a lokacin wasannin nakasassu na lokacin sanyi na Salt Lake City a yankin Snowbasin ski a Ogden, Utah. Adam Pretty / Getty Images.]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Adam Pretty /Getty Images rer9sb0mo8l1u3q839kaw0rwklquqdp Kashe-kashe a Jihar Anambra, Mayu 2022 0 39201 835701 785617 2026-05-14T08:40:55Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835701 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fayil:IPOB logo.jpg|thumb|Tambarin IPOB]] A watan Mayun shekarar 2022, an bayar da rahoton cewa, ƴan bindiga da ke da alaƙa da IPOB, ƙungiyar ƴan awaren [[Biyafara|Biafra]], sun kashe fararen hula fiye da 14 a wasu hare-hare da suka kai a [[Anambra|jihar Anambra]]. Daga cikin waɗanda lamarin ya rutsa da su akwai mace mai ciki da kuma yara. Kisan dai wani ɓangare ne na tada kayar baya a yankin kudu maso gabashin [[Najeriya]].<ref name="Akinwotu">{{cite web| url = https://www.theguardian.com/world/2022/may/30/pro-biafra-militants-accused-of-killing-pregnant-woman-and-children-in-nigeria| title =Pro-Biafra militants accused of killing pregnant woman and children in Nigeria |author=Emmanuel Akinwotu| work = The Guardian | date = 30 May 2022 | access-date = 30 May 2022}}</ref><ref>{{cite news|url= https://dailytrust.com/woman-4-kids-murdered-by-ipob-buried-in-anambra|date= 25 May 2022|accessdate= 26 May 2022|publisher= daily trust.com|title= Woman, 4 Kids Murdered By IPOB Buried In Anambra|last= Adeuyi|first= Seun|archive-date= 26 May 2022|archive-url= https://web.archive.org/web/20220526101042/https://dailytrust.com/woman-4-kids-murdered-by-ipob-buried-in-anambra|url-status= dead}}<br>{{cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2022/05/cso-condemns-gruesome-murder-of-pregnant-woman-4-children-in-anambra|date=25 May 2022|accessdate=26 May 2022|publisher=Vanguardngr.com|title=some murder of pregnant woman, 4 children in Anambra|last=Onyegbula|first=Esther}}<br>{{cite news|url= https://tribuneonlineng.com/can-arewa-groups-condemn-killing-of-pregnant-woman-four-children-in-anambra/|date= 25 May 2022|accessdate= 26 May 2022|publisher= Tribuneonlineng.com|title= CAN, Arewa Groups Condemn Killing Of Pregnant Woman, Four Children In Anambra|last= Sabi'u|first= Muhammad}}<br>{{cite news|url= https://dailynigerian.com/ipob-kill-woman/|date= 24 May 2022|accessdate= 26 May 2022|publisher= dailynigerian.com|title= Pregnant woman, 4 children, 6 others killed in Anambra as IPOB terrorists target Northerners}}<br>{{cite news|url=https://prnigeria.com/2022/05/25/muric-condemns-ipob-killing/|date=25 May 2022|accessdate=26 May 2022|title=MURIC Condemns IPOB for Killing Muslim Northern Woman, Children in Anambra|publisher=Prnigeria.com}}<br>{{cite news|url= https://www.legit.ng/nigeria/1471481-names-details-woman-4-children-killed-by-ipob-gunmen-revealed/|date= 26 May 2022|accessdate= 26 May 2022|publisher= legit.ng.com|title= Names, Details of Woman, 4 Children Killed by IPOB Gunmen Revealed as They're Buried in Anambra|last= Lawal|first= Nuruddeen}}<br>{{cite news|url=https://independent.ng/ipob-allegedly-kills-woman-4-kids-6-other-northerners-in-anambra/|publisher=Independent.ng|title=IPOB Allegedly Kills Woman, 4 Kids, 6 Other Northerners In Anambra|last=Babatunde|first=Adedayo}}<br>{{cite news|url= https://hausa.legit.ng/news/1471183-yan-ipob-sun-kashe-wata-mata-yara-4-da-wasu-yan-arewa-6-a-anambra/|date= 24 May 2022|accessdate= 26 May 2022|publisher= legit.hausa.ng|title= Yan IPOB Sun Kashe Wata Mata Mai Juna Biyu, Yaranta 4 Da Wasu 'Yan Arewa 6 a Anambra|last= Ibrahim|first= Aminu|language= ha}}<br>{{cite news|url=https://www.bbc.com/hausa/topics/cjgn7kzz4x9t|date=25 May 2022|accessdate=26 May 2022|publisher=BBC Hausa.Com|title=Ƴan awaren IPOB. Abinda Buhari yace gameda kisan Jarirai Jibril da ƴaƴanta huɗu a jihar Anambra|language=ha}}<br>{{cite news|url= https://hausa.leadership.ng/ina-cikin-wani-hali-an-kashe-matata-da-ciki-wata-9-da-yara-4-mijin-matar-da-ipob-suka-kashe/|date= 25 May 2022|accessdate= 26 May 2022|publisher= leadership.hausa.ng|title= Ina Cikin Wani Hali, An Kashe Matata Da Ciki Wata 9 Da Yara 4” —Mijin Matar Da IPOB Suka Kashe|language= ha}}</ref> ==Bayan fage == A watan Janairun 2021, an samu tashin hankali a yankin kudu maso gabashin [[Najeriya]], wanda akasari 'yan [[Inyamurai|ƙabilar Igbo ne ke]] marawa baya. Jami'an tsaro da 'yan awaren da ke ɗauke da makamai sun fara artabu da karin karfi a cikin watanni masu zuwa. Fitacciyar ƙungiyar masu fafutukar neman kafa kasar Biafra (IPOB), a hukumance ta ci gaba da ikirarin cewa ta na da niyyar ganin ta samu ƴancin kai na Biafra ta hanyar da ba ta dace ba. Sai dai kungiyar ta IPOB ta kafa wasu dakarai masu ɗauke da makamai, watau Eastern Security Network, kuma ana zarginta da kai hare-hare da dama a yankin kudu maso gabashin Najeriya.<ref name="Akinwotu" /> Ɗaya daga cikin manyan dabarun da masu fafutukar neman ɓallewar yankin ke amfani da su shi ne zanga-zangar neman kafa kasar Biafra wacce ake aiwatarwa ta hanyar tashin hankali da kuma tsoratarwa.<ref name="Akinwotu" /> Wani ɓangare na zanga-zangar na da nufin matsawa gwamnatin Najeriya lamba kan ta saki [[Nnamdi Kanu]], shugaban kungiyar IPOB.<ref name="humanglemedia">{{Cite web|url=https://humanglemedia.com/many-vacate-anambra-communities-as-terrorists-kill-mother-children/|title=Many Vacate Anambra Communities As Terrorists Kill Mother, Children|date=24 May 2022}}</ref> == Kashe-kashe == An sace ɗan majalisar dokokin [[Majalisar dokokin Anambura|jihar Anambra]] Okechukwu Okoye, tare da wani mataimaki a ranar 15 ga Mayu 2022. An gano kan Okoye a wani wurin shakatawa a [[Nnewi ta Kudu]] a ranar 21 ga Mayu.<ref name="cnn">{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2022/05/23/africa/nigerian-lawmaker-beheaded-anambra-intl/index.html|title=Severed head of missing Nigerian lawmaker found in park, police say|first=Story by|last=Reuters|website=CNN}}</ref><ref name="channel">{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2022/05/22/anambra-assembly-condemns-barbaric-murder-of-lawmaker-tasks-soludo-on-security/|title=Anambra Assembly Condemns 'Barbaric Murder' Of Lawmaker, Tasks Soludo On Security}}</ref><ref name="BBC Pidgin">{{cite news|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-61582874 |title=Anambra killing: President Buhari tok tough over killing for South East |publisher=BBC Hausa |date= 25 May 2022 |accessdate=30 May 2022 |language= pcm}}</ref> Daga baya kuma an gano sauran jikinsa da kuma gawar mataimakinsa.<ref name="Akinwotu" /> A ranar 22 ga Mayu 2022, an ba da rahoton cewa 'yan bindiga sun yi kisan kiyashi guda biyu. A karon farko kungiyar masu fafutukar kafa kasar Biafra sun yi wa Harira Jibril kwanton bauna da iyalanta. An haifi Harira Jibril a [[Adamawa|jihar Adamawa]], ƴar ƙabilar [[Hausawa|Hausa]]<nowiki/>wa ce kuma mazauniyar [[Orumba ta Kudu]]. Ta ziyarci 'yan uwanta kuma tana kan hanyarta ta komawa gidanta acikin motar haya lokacin da mayakan suka kai hari a Isulo, [[Orumba ta Arewa|Orumba North]]. An kashe matar mai ciki da ‘ya’yanta huɗu masu shekaru biyu zuwa tara, yayin da direbansu ya tsere. Daga baya aka ɗauki hoton gawarwakin dangin tare da ɗaukar hoto, kuma aka buga a [[Twitter|shafin Twitter]] tare da danganta kisan wacce ta fito daga arewacin kasar.<ref name="Elijah">{{cite web | url = https://www.pulse.ng/news/local/ipob-kills-woman-4-kids-6-other-northerners-in-anambra/c42ndjv | title = IPOB kills woman, 4 kids, 6 other northerners in Anambra | author = Ima Elijah | work = pulse.ng | date = 24 May 2022 | access-date = 30 May 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="dailytrust">{{Cite web|url=https://dailytrust.com/ipob-kills-woman-4-kids-6-other-northerners-in-anambra|title=IPOB kills woman, 4 kids, 6 other northerners in Anambra|date=24 May 2022|website=Daily Trust|access-date=23 November 2022|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524214841/https://dailytrust.com/ipob-kills-woman-4-kids-6-other-northerners-in-anambra|url-status=dead}}</ref> A wannan rana, an kashe wasu mahaya babur 5 ‘yan kasuwa a Onocha, watakila saboda kin bin umarnin IPOB na zama a gida. Maharan sun kona gawar wani direban babur da aka kashe. Bugu da ƙari, an kashe wani mai siyar da kaya a gefen hanya a Nnanka.<ref name="Elijah" /> Masu tuka babur da masu saide-saiden ‘yan asalin arewacin Najeriya ne.<ref name="dailytrust" /> ‘Yan sandan yankin sun alaƙanta harin da kungiyar IPOB.<ref name="Akinwotu" /><ref name="BBC Hausa">{{cite news|url=https://www.bbc.com/hausa/labarai-61563581 |title=IPOB: 'Yan Najeriya sun fusata kan 'kisan mace mai ciki da ƴaƴa huɗu' a Anambra |publisher=BBC Hausa |date= 25 May 2022 |accessdate= 30 May 2022 |language= ha}}</ref> Kungiyar ta IPOB ta musanta cewa tana da alhakin kisan.<ref name="BBC Pidgin" /> == Waɗanda abin ya shafa == Gabaɗaya, fararen hula 14 ne aka kashe yayin hare-haren.<ref name="Akinwotu" /> An tabbatar da cewa mutane masu hada-hada gun sun kasance waɗanda aka kashe a watan Mayun 2022 a jihar Anambra: {{div col}} * Okechukwu Okoye, [[Aguata|Aguata 2 Constituency]] representative in the [[Anambra State House of Assembly]]<ref name="cnn" /><ref name="channel" /> * Cyril Chiegboka, aide to Okechukwu Okoye<ref name="channel" /> * Harira Jibril, ƴar shekara 32 <ref name="Elijah" /> * Fatima Jibril, ƴar shekara 9<ref name="Elijah" /> * Khadijah Jibril, ƴar shekara 7<ref name="Elijah" /> * Hadiza Jibril, ƴar shekara 5<ref name="Elijah" /> * Zaituna Jibril, ƴar shekara 2<ref name="Elijah" /> * Abdullahi, salesman<ref name="Elijah" /> {{div col end}} == Bayan haka == Kisan gillar da aka yi a watan Mayu ya sa mutane da yawa ‘yan asalin Arewa, galibi [[Hausawa]], barin gidajensu ko kuma rufe shagunansu a jihar Anambra.<ref name="humanglemedia" /><ref name="Elijah" /> Alhaji Usman Abdullahi, Sarkin Hausawan [[Ihiala]] a Anambra ya yi hijira. Kisan gillar da aka yi, musamman mutuwar Harira Jibril da iyalanta, ya tayar da hankulan ‘yan arewacin Najeriya a shafukan sada zumunta.<ref name="BBC Hausa" /> Gwamnan jihar Anambra, Charles Chukwuma Soludo, ya bayar da tukuicin [[naira]] miliyan 10, kwatankwacin dalar Amurka 24,000 ga duk wanda ya bayar da bayanai kan waɗanda suka kashe Okechukwu Okoye<ref name="cnn" /> tare da yin alkawarin cewa za a kama waɗanda suka kashe iyalan Harira Jibril. Shugaban Najeriya [[Muhammadu Buhari]] ya yi Allah-wadai da hare-haren, inda ya ce hare-haren na daji da dabbanci da kuma na banza.<ref name="BBC Pidgin" /> == Duba kuma == * ’Yan asalin Biafra == Manazarta == {{Reflist}} [[Category:2022 Kashe-kashe a Najeriya]] [[Category:Jihar Anambra]] 9v0uk94e87lj9lr9rey4ir5e1f36c3h Jubair Muhammad 0 41442 835593 535139 2026-05-14T02:12:57Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835593 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fayil:Jubair Muhammed Music Director.jpg|thumb|Mawaki Jubair Muhammad ]] [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Articles with hCards]] [[Fayil:The Great Umayyed Mosque of Damascus, Syria - 8.jpg|thumb|Jubair Muhammad]] '''Jubair Muhammed''' mawakin Indiya ne kuma mawakin sake kunnawa wanda ke aiki a sinimar Malayalam .<ref>{{cite news |title='Oru Adaar Love' fame Jubair's new song makes waves. |url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/music/2018/05/07/oru-adaar-love-fame-jubair-new-song-makes-waves.html |work=Manorama Online English |date=10 May 2018 }}</ref> Jubair ya yi aiki a fina-finan Malayalam, Tamil, Kannada, [[Talgu|Telugu]] da [[Harshen Hindu|Hindi]], bidiyoyi kiɗa da gajeren fina-finai. == Rayuwar farko == An haifi Jubair Muhammed ga Abdul Shukkoor da Haseena Beevi a cikin garin Attingal, wanda ke cikin gundumar Thiruvananthapuram na [[Kerala]], Indiya. Ya yi karatunsa a Makarantar Sakandare ta Gwamnati, Navaikulam, Kallambalam, kuma ya kammala digirinsa na farko a fannin adabin Larabci daga Kwalejin Jami'ar Thiruvananthapuram . Bayan kammala karatunsa na digiri na farko, ya kafa kamfanin kera kayan cikin gida a garinsu. == Sana'a == Jubair ya shiga harkar waka ne ta hanyar yin ayyukan gajeren fina-finai da tallace-tallacen talabijin a Malayalam. Fim dinsa na farko a matsayin daraktan waka fim ne da ba a fito da shi ba a Tamil.<ref>{{cite news |title='Jubair Muhammed |url=https://www.lyricsmall.com/jubair-muhammed-biography/ |work=Lyricsmall |date=5 November 2019 |access-date=31 January 2023 |archive-date=17 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210917135818/https://www.lyricsmall.com/jubair-muhammed-biography/ |url-status=dead }}</ref> Ayyukansa na gaba, wanda ya nuna alamar shiga Malayalam sinema, na fim din Malayalam ''Chunkzz'', wanda Omar Lulu ya ba da umarni.<ref>{{cite news |title=Chunkzz's promo video song is here! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/chunkzzs-promo-video-song-is-here/articleshow/58701721.cms |work=The Times of India |date=16 May 2017 }}</ref> Fitowar baƙon sa a cikin ''Oru Adaar Love'' a matsayin mawaƙi ya ƙara shahararsa.<ref>{{cite news |title='Priya Prakash Verrier is scared to step out the house' says 'Oru Adaar Love' co-star Jubair Muhammed |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-priya-prakash-verrier-is-scared-to-step-out-the-house-says-oru-adaar-love-co-star-jubair-muhammed-2584222 |work=DNA India |date=16 January 2018 }}</ref><ref>{{cite news |title=Very Difficult to Cope All Attention Priya Prakash Varrier's Family |url=https://www.thenewsminute.com/article/very-difficult-cope-all-attention-priya-prakash-varriers-family-76376 |work=The News Minute |date=16 January 2018 }}</ref> == Hotuna == === Ƙididdigar Ayyuka === {| class="wikitable" !Shekara ! Fim ! Matsayi |- | 2018 | Oru Adaar Love | Mai yin Mataki |} === Fina-finai === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Shekara ! class="unsortable" scope="col" | Fim ! class="unsortable" scope="col" | Harshe ! class="unsortable" scope="col" | Jawabi |- | 2017 | Chunkzz<ref>{{cite news |title=Sweet music to their ears |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/music/280517/sweet-music-to-their-ears.html |work=Deccan Chronicle |date=28 May 2017 }}</ref> | Malayalam | Daraktan kiɗa - Promo Song |- | rowspan="4" | 2019 | ''Netaji'' | Irula | Daraktan kiɗa<ref>{{cite news |title=Gokulam Gopalan makes acting debut in Nethaji |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jan/01/gokulam-gopalan-makes-acting-debut-in-nethaji-1918969.html |work=The New Indian Express |date=14 January 2019 |access-date=31 January 2023 |archive-date=3 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503105414/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/jan/01/gokulam-gopalan-makes-acting-debut-in-nethaji-1918969.html |url-status=dead }}</ref> |- | Thamara | Thulu | Makin Baya |- | Jeem Boom Ba | rowspan="2" | Malayalam | rowspan="2" | Daraktan kiɗa |- | ''Tsoho Ne Zinariya''<ref>{{cite news |title=Grabbing one gold pie |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/music/100118/grabbing-one-gold-pie.html |work=Deccan Chronicle |date=15 January 2018 }}</ref><ref>{{cite news |title=Remya strikes gold |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/100518/remya-strikes-gold.html |work=Deccan Chronicle |date=15 May 2018 }}</ref> |- | 2020 | Sautin Ciwo | Turanci | rowspan="2" | Daraktan kiɗa |- | | Aminci | rowspan="3" | Malayalam |- | 2021 | Ente Maavum Pookkum | Makin Baya |- | 2022 | Vichithram | Daraktan kiɗa |} === Albom === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Shekara ! class="unsortable" scope="col" | Album ! class="unsortable" scope="col" | Harshe ! class="unsortable" scope="col" | Jawabi |- | 2016 | Uyire Neeye En Kadhal | Tamil | rowspan="8" | Daraktan kiɗa |- | 2017 | Tamanin | Malayalam |- | 2018 | Rawa | Malayalam |- | 2020 | Gani na Karshe | Kannada, Tamil, Telugu, [[Harshen Hindu|Hindi]] |- | rowspan="4" | 2021 | Tu Hi Hai Meri Zindagi<ref>{{cite news|date=28 January 2021|title=Tu hi hai meri zindagi|work=News 18 Malayalam|url=https://malayalam.news18.com/news/film/here-is-the-first-look-for-omar-lulu-directed-music-album-tu-hi-hai-meri-zindagi-mm-342035.html}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | Hindi |- | Jaana Mere Jaana<ref>{{cite news |title= Omar Lulu: Didn't expect such a great response for 'Jaana Mere Jaana' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/omar-lulu-didnt-expect-such-a-great-response-for-jaana-mere-jaana/articleshow/82653207.cms |work=Timesofindia |date=15 May 2021 }}</ref> | rowspan="3" | Malayalam |- | Manasinte Ullil Ninnoliyunna<ref>{{Cite web|title=പ്രണയപ്പാട്ടുമായി വീണ്ടും ഒമർ ലുലു; 'മനസ്സിന്റെ ഉള്ളിൽ' ഹിറ്റ്, വിഡിയോ|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/07/26/manasinte-ullil-ninnoliyunna-musical-album.html|access-date=2021-07-30|website=ManoramaOnline|language=ml}}</ref> |- | Neyam Nizhalil<ref>{{Cite web|title=Malayalam Gana New Video Songs Geet 2021: Latest Malayalam Song 'Varshith Radhakrishnan' Sung by Varshith Radhakrishnan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/malayalam/malayalam-gana-new-video-songs-geet-2021-latest-malayalam-song-varshith-radhakrishnan-sung-by-varshith-radhakrishnan/videoshow/84724973.cms|access-date=2021-07-30|website=timesofindia.indiatimes.com|language=en}}</ref> |} === Gajerun fina-finai === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" !Shekara ! class="unsortable" scope="col" | Short Film ! class="unsortable" scope="col" | Harshe ! class="unsortable" scope="col" | Jawabi |- | 2016 | Orupad Thamasikum Orupad | rowspan="9" | Malayalam | rowspan="8" | Daraktan kiɗa |- | rowspan="7" | 2018 | Ah Sai Ji |- | Sunan mahaifi Padam |- | Gada |- | Kidaya |- | Jeevanum Nidhiyum |- | Ka'idar Hargitsi |- | Na'ahe |- | rowspan="3" | 2020 | Aika Rana | Makin Baya |- | 420 Fare's Fair | Malayalam | rowspan="2" | Daraktan kiɗa |- | Vyakhyana | Kannada |} == Girmamawa da kyaututtuka == Jubair Muhammed ya shiga cikin kundin tarihin duniya na Guinness don fim ɗin Netaji a matsayin Daraktan kiɗa.<ref>{{cite web |url=https://keralakaumudi.com/news//news.php?id=86006&u=gokulam-gopalans-film-netaji-wins-guinness-award |title=ഗിന്നസ് റെക്കാഡുമായി നേതാജി|language=Malayalam|trans-title=Netaji with a Guinness record|publisher=keralakoumadi}}</ref> ; Guinness World Records * ''Littafin Guinness na Records'' - Daraktan kiɗa na fim ɗin Netaji === Wasu === * Waƙar Jigo na Jami'ar Kerala 2018 == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * {{IMDb name|nm9195809}} [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Haihuwan 1994]] == Early life == Bayan kammala karatun digirinsa na farko, ya fara kamfanin ƙira na ciki a garinsu. 7xqplojwbxbp287am73z0oilil8b3gr Al-kubus 0 43838 835824 552426 2026-05-14T10:48:56Z Ummun Sultan 23935 835824 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Wiki Loves Africa14.JPG|thumb]] [[Fayil:Sweet potato Steamed bread - 2.jpg|thumb|yanda ake kwaba alkubus]] [[Fayil:Alkubus.jpg|thumb|alkubus da miya]] [[Fayil:Steamed breakfast bread with banana and earl grey tea leaves.jpg|thumb|masu sarrafa alkubus]] '''Al-kubus''' ya kasance nau'in abincin Hausawa na gargajiya wanda mafi yawancin su suna zaune ne a arewacin kasar Najeriya, Abinci ne mai dadi, inganci da kara lafiya wanda ake sarrafa shi da fulawa ko garin alkama wanda ake cin shi da miya, kayan lambu,kamar Miyan alayyahu, Miyan Ogun da dai sauransu ko yaji, amma anfi hada shi da miyan ganye. <ref>https://afrifoodnetwork.com/recipes/main-course-recipes/alkubus-recipe/</ref> ==Kayan Hadi== Ana hada al-kubus ne da fulawa ko zallan garin alkama ko kuma a hade dukkan su domi sarrafawa. <ref>https://afrifoodnetwork.com/recipes/main-course-recipes/alkubus-recipe/</ref> ==Yadda ake Hada Al-Kubus== Al-kubus yanada sauki wajen hadawa cikin lokaci kankani. 1. Za'a kwaba alkama da fulawa da gishiri a mazubi guda, Sai a kwaba yiss a mazubi daban. 2. A gargajiyance an fi so a kwaba su da hannu. 3. A dan zuba mai, sai a zuba yiss din a cikin kwabin, sai a kara kwabawa. 4. Sai a bashi lokaci domin ya kumbura. 5. <ref>https://afrifoodnetwork.com/recipes/main-course-recipes/alkubus-recipe/</ref> ==Yadda ake Cin Al-Kubus== Ana cin Al-kubus da miya mai dadi wanda murun yake ra'ayi, amma an fi cin shi ne da miyan taushe. ==Amfani Al-Kubus== 2. Yana kawar da guba 3. Yana Iya Taimakawa Da Narkewa 4. Yana iya hanzarta metabolism 5. Yana Iya Rage Cholesterol 6. Zai Iya Habaka Tsarin Kariya 7. Yana iya ba ku kuzari 8. Zai Iya Inganta Ayyukan Fahimci 9. Zai Iya Taimakawa Ciwon Suga 10. Zai Iya Taimakawa Arthritis <ref>https://ha.drink-drink.ru/pol-za-rostkov-pshenicy-10-prichin-chtoby-nasladit-sya/</ref> ==Manazarta== {{Reflist}} [[Category: Abincin Hausawa]] oms0gq33mh5bjdwv2wxa9li7mbgwaj0 835825 835824 2026-05-14T10:49:14Z Ummun Sultan 23935 835825 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Wiki Loves Africa14.JPG|thumb]] [[Fayil:Sweet potato Steamed bread - 2.jpg|thumb|yanda ake kwaba alkubus]] [[Fayil:Alkubus.jpg|thumb|alkubus da miya]] [[Fayil:Steamed breakfast bread with banana and earl grey tea leaves.jpg|thumb|masu sarrafa alkubus]] '''Al-kubus''' ya kasance nau'in abincin Hausawa na gargajiya wanda mafi yawancin su suna zaune ne a arewacin ƙasar Najeriya, Abinci ne mai dadi, inganci da kara lafiya wanda ake sarrafa shi da fulawa ko garin alkama wanda ake cin shi da miya, kayan lambu,kamar Miyan alayyahu, Miyan Ogun da dai sauransu ko yaji, amma anfi hada shi da miyan ganye. <ref>https://afrifoodnetwork.com/recipes/main-course-recipes/alkubus-recipe/</ref> ==Kayan Hadi== Ana hada al-kubus ne da fulawa ko zallan garin alkama ko kuma a hade dukkan su domi sarrafawa. <ref>https://afrifoodnetwork.com/recipes/main-course-recipes/alkubus-recipe/</ref> ==Yadda ake Hada Al-Kubus== Al-kubus yanada sauki wajen hadawa cikin lokaci kankani. 1. Za'a kwaba alkama da fulawa da gishiri a mazubi guda, Sai a kwaba yiss a mazubi daban. 2. A gargajiyance an fi so a kwaba su da hannu. 3. A dan zuba mai, sai a zuba yiss din a cikin kwabin, sai a kara kwabawa. 4. Sai a bashi lokaci domin ya kumbura. 5. <ref>https://afrifoodnetwork.com/recipes/main-course-recipes/alkubus-recipe/</ref> ==Yadda ake Cin Al-Kubus== Ana cin Al-kubus da miya mai dadi wanda murun yake ra'ayi, amma an fi cin shi ne da miyan taushe. ==Amfani Al-Kubus== 2. Yana kawar da guba 3. Yana Iya Taimakawa Da Narkewa 4. Yana iya hanzarta metabolism 5. Yana Iya Rage Cholesterol 6. Zai Iya Habaka Tsarin Kariya 7. Yana iya ba ku kuzari 8. Zai Iya Inganta Ayyukan Fahimci 9. Zai Iya Taimakawa Ciwon Suga 10. Zai Iya Taimakawa Arthritis <ref>https://ha.drink-drink.ru/pol-za-rostkov-pshenicy-10-prichin-chtoby-nasladit-sya/</ref> ==Manazarta== {{Reflist}} [[Category: Abincin Hausawa]] 1nq6scecv1dmb7vh4c9g4tiaqaox2ck Kaddour Beldjilali 0 44501 835638 478114 2026-05-14T05:16:36Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835638 wikitext text/x-wiki {{databox|2}} '''Kaddour Beldjilali''' (an haife shi a ranar 28 ga watan Nuwambar 1988), [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Aljeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya na kai hari.<ref>{{cite web |url=https://www.footalgerien.com/mercato-beldjilali-sengage-club-de-d2-saoudien-de-bisha/ |title=Mercato : Beldjilali s’engage avec le club de D2 saoudienne de Bisha |website=footalgerien.com |date= 13 September 2021 |accessdate= 14 September 2021}}</ref> == Aikin kulob == Beldjilali ya fara aikinsa a matsayin matashi na MC Oran kafin ya koma USM Blida sannan JS Saoura .<ref>{{cite web|url=http://www.letempsdz.com/content/view/85794/1/|title=Transfert : trois clubs étrangers sur les traces de Beldjilali (JS Saoura), selon Zerouati|author=APS|publisher=Le Temps d'Algérie|language=French|date=February 15, 2013|accessdate=July 28, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140811024803/http://www.letempsdz.com/content/view/85794/1/|archive-date=August 11, 2014|url-status=dead}}</ref> Bayan shekaru uku tare da JS Saoura, Beldjilali ya koma kulob ɗin [[Tunisiya|Tunisia]] Étoile du Sahel, tare da 'yan Tunisiya suna biyan kuɗin canja wuri na € 360,000.<ref>{{cite web|url=http://www.dzfoot.com/2014/07/08/transferts-kadour-beldjilali-file-a-les-sahel-48711.php|title=Kadour Beldjilali file à l’ES Sahel|author=Toufik O.|publisher=DZfoot|date=July 8, 2014|accessdate=July 28, 2014|language=French|archive-date=July 20, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720145728/http://www.dzfoot.com/2014/07/08/transferts-kadour-beldjilali-file-a-les-sahel-48711.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lebuteur.com/article/detail?id=9825&titre=mca-beldjilali-dribble-le-mouloudia-et-opte-pour-letoile-du-sahel|title=Beldjilali dribble le Mouloudia et opte pour l’Etoile du Sahel|publisher=Le Buteur|author=KM|date=July 8, 2014|accessdate=July 28, 2014|language=French}}</ref>A cikin shekarar 2020, Beldjilali ya sanya hannu kan kwangila tare da [[ASO Chlef]] . [[File:Stade rennais vs USM Alger, July 16th 2016 - Meftah Beldjilali Gourcuff.jpg|thumb|Kaddour Beldjilali]] A ranar 15 ga watan Yunin 2022, Beldjilali ya shiga Al-Sadd .<ref>{{cite web |title=تعاقدت إدارة نادي السد برئاسة الأستاذ / عبدالله أحمد الخطيفي مع اللاعب الجزائري / قدور بلجيلالي |url=https://twitter.com/alsadd_club/status/1537144703522676737}}</ref> == Ayyukan kasa da kasa == [[Fayil:Stade rennais vs USM Alger, July 16th 2016 - Gourcuff Bellahcene Sylla.jpg|thumb]] A cikin watan Mayun 2013, Beldjilali ya kira tawagar ƙwallon ƙafar Aljeriya A' a karon farko domin buga wasan sada zumunci da Mauritania. <ref>{{cite web|url=http://www.dzfoot.com/2013/05/17/en-a-la-liste-devoilee-10-joueurs-de-lusma-convoques-23462.php|title=EN A’ : La liste dévoilée, 10 joueurs de l’USMA convoqués !|author=Nabil A-O|publisher=DZfoot|language=French|date=May 17, 2013|accessdate=July 27, 2014}}</ref> Ya fara buga wasansa na farko a duniya a wasan da Aljeriya ta samu nasara da ci 1-0, kafin a tafi hutun rabin lokaci.<ref>{{cite web|url=http://www.dzfoot.com/2013/05/26/chan-2014-amical-algerie-1-0-mauritanie-cest-bon-pour-le-moral-12496.php|title=Amical, Algérie 1-0 Mauritanie, c’est bon pour le moral|publisher=DZfoot|language=French|date=May 26, 2013|accessdate=July 27, 2014}}</ref> == Girmamawa == Tare da [[USM Alger]] : * Aljeriya Professionnelle 1 (1): 2015-16 * [[File:Stade rennais vs USM Alger, July 16th 2016 - Gourcuff Bellahcene Sylla.jpg|thumb|Kaddour Beldjilali]]Super Cup na Algeria (1): 2016 == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * Kaddour Beldjilali at DZFoot.com (in French) * {{Soccerway|kadour-beldjilali/265351}} [[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Aljeriya]] [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Haihuwan 1988]] c3qbjm3t0ji0lu2sb39tg3mcblplogk Julius Kakeeto 0 51946 835603 321996 2026-05-14T03:27:48Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835603 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Julius Kakeeto''', a akawu ne dan kasar Uganda, dan kasuwa, kuma [[Banki|shugaban bankin]]. Ya yi aiki a matsayin manajan darakta kuma babban jami'in gudanarwa na PostBank Uganda tun a watan Nuwamba 2019.<ref name="1R">{{cite web |url=https://kampalapost.com/content/meet-julius-kakeeto-post-banks-new-managing-director |title=Meet Julius Kakeeto Post Bank's New Managing Director |publisher=Kampala Post |date=12 November 2019 |author=Kampala Post |access-date=20 July 2020 |location=Kampala, Uganda }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kafin haka, daga shekarun 2015 zuwa 2019, ya kasance manajan darakta kuma Shugaba na Bankin Orient, bankin kasuwanci na Uganda.<ref name="2R">{{cite web |url=http://www.ugandabankers.org/data/smenu/4/data/mmenu/7/Contacts.html |title=Uganda Bankers' Association: CEO's of Member Banks |publisher=Uganda Bankers' Association |date=2014 |author=Uganda Bankers' Association |access-date=20 July 2020 |location=Kampala |format=Archived from the original on 30 January 2015 |archive-url=https://archive.today/20150130211009/http://www.ugandabankers.org/data/smenu/4/data/mmenu/7/Contacts.html |archive-date=30 January 2015 |url-status=dead}}</ref> == Tarihi da ilimi == An haifi Julius Kakeeto a Asibitin St. Francis Nsambya a [[Kampala]], Uganda. Ya halarci Kwalejin St. Mary's Kisubi kafin ya shiga Jami'ar Strathmore da ke [[Nairobi]], [[Kenya]], ya samu digirinsa na farko. Yana da Master of Business Administration, daga Manchester Business School, a United Kingdom. Shi ma'aikaci ne na Ƙungiyar Ƙwararrun Ƙwararru (FCCA). Shi ma memba ne a Cibiyar Certified Public Accountants of Uganda (ICPAU).<ref name="1R"/><ref name="3R">{{cite web | url=https://majesticbrands.co.ug/julius-c-kakeeto/ | date=2020 | title=Biorapy of Julius Kakeeto | work=Majestic Brands Uganda | access-date=20 July 2020 | author=Majestic Brands | location=Kampala | archive-date=20 July 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200720204254/https://majesticbrands.co.ug/julius-c-kakeeto/ | url-status=dead }}</ref> == Sana'a == Kakeeto yayi aiki tare da Ernst &amp;amp; Young daga shekarun 1998 zuwa 2000. Ya shiga Citibank Uganda a 2000 ya tashi zuwa matsayin Babban Jami'in Kuɗi a cikin sabon reshen. Bayan haka, ya yi aiki a hedkwatar Sashen Afirka na Citibank a [[Johannesburg|Johannesburg, Afirka ta Kudu]]. Daga nan sai ya koma ofisoshin Citibank da ke [[Landan]] a farko a cikin tawagar dabarun da tsare-tsare kafin ya koma sashin hada-hadar banki na zuba jari inda ya yi aiki a matsayin mataimakin shugaban kasa yana mai da hankali kan kasuwannin tasowa.<ref name="4R">{{cite web|url=https://www.ceo.co.ug/orient-banks-julius-kakeeto-to-head-post-bank/ |title=Orient Banks Julius Kakeeto To Head Post Bank |publisher=CEO Magazine Uganda | date=28 August 2019 |author=Muereza Kyamutetera | access-date=21 July 2020 |location=Kampala}}</ref> Kafin ya koma Orient Bank, ya yi aiki a matsayin Daraktan Kudi a Bankin Equity (Uganda). A cikin 2015, an nada shi Babban Jami'in Gudanarwa a Bankin Orient, bayan ya jagoranci cibiyar a matsayin riko tun a shekarar 2014. Tun daga wannan lokacin, ya inganta bankin Orient daga kasancewa mafi girman asara da ke yin banki a Uganda zuwa babban rabin masana'antar.<ref name="4R"/><ref name="5R">{{cite web |url=https://mbararacity.com/suspended-top-postbank-managers-replaced/ |title=Suspended top PostBank managers replaced |publisher=Mbararacity.com |date=12 May 2019 |author=Agnes Kihembo |access-date=21 July 2020 |location=Mbarara City, Uganda |archive-date=20 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200720235539/https://mbararacity.com/suspended-top-postbank-managers-replaced/ |url-status=dead }}</ref> A shekarar 2019, PostBank Uganda ta dauki Kakeeto aiki, a matsayin sabon manajan darakta kuma babban jami'in gudanarwa, wanda ya maye gurbin Steven Mukweli wanda ke yaki da tuhume-tuhumen cin hanci da rashawa.<ref name="4R"/><ref name="5R"/> Tun bayan nadin nasa, ya jagoranci wani tsari na sake fasalin ayyukan bankin, wanda hakan ya sanya babban bankin ya baiwa PostBank lasisin daraja ta daya wanda zai ba shi damar gudanar da cikakken aiki a matsayin babban bankin kasuwanci na Tier 1.<ref name="FullR">{{cite web|work=[[Daily Monitor]] |date=15 December 2021 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/business/finance/post-bank-becomes-uganda-s-27th-commercial-bank-3653394?view=htmlamp | title=Post Bank becomes Uganda’s 27th commercial bank | author=Dorothy Nakaweesi |access-date=29 January 2022 | location=Kampala, Uganda}}</ref> == Duba kuma == * Jerin bankuna a Uganda * Banki a Uganda * Tattalin arzikin Uganda == Manazarta == == Hanyoyin haɗi na waje == * [https://www.postbank.co.ug/ PostBank Uganda Homepage] * [http://www.monitor.co.ug/Magazines/Jobs-Career/CEO-apprentices-graduate/-/689848/2118968/-/ytdtlu/-/index.html CEO Apprenties Graduate] * [http://www.monitor.co.ug/Business/Orient-Bank-raises-war-on-cybercrime/-/688322/2307736/-/urmjboz/-/index.html Orient Bank Raises War On Cybercrime] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225718/http://www.monitor.co.ug/Business/Orient-Bank-raises-war-on-cybercrime/-/688322/2307736/-/urmjboz/-/index.html |date=2016-03-03 }} == Manazarta == [[Category:Rayayyun mutane]] 8zhzu7x507alzt2ecwd5r8gqwnidode Junaid Khan (actor) 0 53619 835606 758538 2026-05-14T03:38:17Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835606 wikitext text/x-wiki [[File:Junaid_Khan_(actor).jpg |thumb|Junaid Khan ]] A cikin 2022 ya zama furodusa tare da ''Jeem Films'', gidan samarwa da kamfani wanda ya ɗauka a matsayin dandamali don haɓaka sabbin ƙwarewa.   A cikin shekarar ta 2022 ya zama furodusa tare da ''Jeem Films'', gidan samarwa da kamfani wanda ya ɗauka a matsayin dandamali don habɓaka sabbin ƙwarewa. [[Category:Articles with hCards]] '''Junaid Khan''' (an haife shi a matsayin '''Junaid Khan Niazi''' 2 Nuwamba 1981) ɗan wasan Pakistan ne, furodusa kuma marubuci-mawaƙi. Tun daga farkon shekarar ta 2000s shi ne jagoran mawaƙin na Lahore-based rock band Call, wanda ya fitar da albam biyu masu nasara na kasuwanci, ''Jilawatan'' da ''Dhoom.'' A matsayinsa na ɗan wasan kwaikwayo ya fi shahara da rawar da ya taka a jerin shirye-shiryen ''Sun Yaara'' (2017), ''Ishq Tamasha'' (2018) da ''Yaariyan'' (2019), Ya yi suna ta hanyar nuna nagartaccen hali na Dokta Talal Sikandar a cikin wasan kwaikwayo na 2017 ''Sun Yaara'' akan Ary Digital. A cikin 2012 Khan ya kasance an zabi Khan a Lux Style Awards a fannoni daban-daban guda biyu Mafi kyawun Jarumin TV don serial ''Dil Ki Lagi'' da Best Album of the Year don album ''Dhoom'' . [[Fayil:Junaid Khan party at Pali Bhawan.jpg|thumb|Junaid Khan]] A cikin 2022 ya zama furodusa tare da ''Jeem Films'', gidan samarwa da kamfani wanda ya ɗauka a matsayin dandamali don habɓaka sabbin ƙwarewa. == Rayuwar farko == An haifi Junaid Khan Niazi a ranar 2 ga Nuwamba 1981 ga dangin [[musulmi]] na zuriyar Pashtun a Multan, Punjab, Pakistan . <ref>Web Desk (11 March 2014), [https://tribune.com.pk/story/679700/hottie-of-the-week-junaid-khan/ "Hottie of the week: Junaid Khan"], ''The Express Tribune''. Retrieved 21 April 2019.</ref> Khan ya kammala karatun sa na farko (aji na 1 zuwa 5) a Dibisional Public School da kuma na Ibne Sina College Defence (Matric). Bayan ya kammala Matric, ya shiga FC College sannan ya shiga Sashen Injiniya na UET Lahore don yin digiri a Injiniya. A cikin shekara ta uku a UET, yayin da yake karatu, Khan ya fara aikin waka. Tsoffin membobin Kira ne suka saurare shi kuma an zaɓe shi ya zama ɓangaren ƙungiyar. Daga baya Khan ya sami digirin sa na Master of Business Administration (MBA) daga Kwalejin Imperial da ke Lahore . <ref>[http://magtheweekly.com/25-31july2015/interview3.asp "Making the Right Call"], magtheweekly.com, 25 July 2015; accessed 8 December 2015.</ref> Shi, tare da Khurram Jabbar Khan da Sultan Raja, sun kasance membobin Call band a lokacin. Daga baya Khan ya kawo mawaka guda biyu, Farooq Nasir da Usman Nasir, a cikin ƙungiyar. Ba da daɗewa ba ƙungiyar ta fito da waƙarsu ta farko, "Nishaan", <ref>[http://www.dailytimes.com.pk/sunday/Default.aspx?c=my_life_1.htm Daily Times Sunday. Upclose and Personal with Junaid Khan]</ref> wacce ta yadu akan intanet kuma nan da nan Kira ya kasance cikin manyan masu fasaha na ƙasar. Ba da daɗewa ba, ƙungiyar ta fito da bidiyon kiɗa na farko na waƙar "Pukaar". <ref>[http://jang.com.pk/thenews/sep2012-weekly/nos-09-09-2012/instep/mainarticle.asp "Instep News Magazine. "The journey is never ending..." "], jang.com.pk; accessed 14 August 2015.</ref> Ba da daɗewa ba ƙungiyar ta fara yin kai tsaye a wani biki daban-daban a duk faɗin Pakistan da ma na duniya. Khan da Farooq Nasir sun shirya albam ɗin ''Jilawatan'' kuma suna yin rikodin a Xulfiqar Jabbar Khan 's (memba na ƙungiyar Entity Paradigm a lokaci) studio audio a [[Lahore]] . Daga baya Farooq da Usman Nasir suka bar ƙungiyar saboda alƙawarin da suka yi na kansu kuma Khan ya nemi Xulfiqar Jabbar Khan ya shiga ƙungiyar a matsayin jagorar guitarist. Kungiyar ta kammala samar da albam ɗin kuma an kammala ''Jilawatan'' a kusa da 2005. <ref>[https://web.archive.org/web/20070819161009/http://www.umrevolution.com/features_02.html ''Call'' – The Next Big Thing], web.archive.org; retrieved 14 August 2015.</ref> Da yake bayyana canjin da ya yi zuwa wasan kwaikwayo wanda ya faru daga baya a cikin aikinsa, ya ce yana da mahaifiyar mai zane wanda ya kasance mai lambar zinare a cikin Fine Arts, shi da kansa ya shiga ayyukan fasaha a lokacin karatunsa, wato zane da wasan kwaikwayo, na ƙarshen yana zama tushe ga makomarsa a matsayin Ɗan wasan kwaikwayo. <ref>Bushra Zafar Khan (23 November 2017), [https://dailytimes.com.pk/145622/tv-industry-stronger-film-industry-moment-junaid-khan/ "Our TV industry is stronger than our film industry at the moment: Junaid Khan"], ''Daily Times''. Retrieved 14 October 2018.</ref> == Sana'a == === Tare da Kira === Khan ya rubuta ballad ɗin sa na farko, "Sab Bhulla Kay", <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=5Q8S8-eSrLw "Sab Bhulla Kay Video"]</ref> a cikin 2005. Ƙungiyar ta fitar da albam ɗin ''Jilawatan'' da wakar a cikin wannan shekarar. Ƙungiyar ta fitar da kundin tare da bidiyon waƙar dutsen punk "Main Esa Hi Hoon". Khan ya sake fitar da wata waka, "Badal do Zamana", tare da Pepsi don gasar cin kofin duniya ta T20 a 2010. Daga baya, ya fito a cikin wasan kwaikwayo mai suna ''Kabhi Na Kabhi'', wanda kuma Khan ne ya tsara sautinsa. Ya buga jagora a cikin wani serial daga wannan gidan samarwa, kuma daga baya Moomal Productions ya jefa shi a matsayin jagora a cikin ''Mata-e-Jaan Hai Tu'', ''Sanam Saeed'', ''Sarwat Gillani'', ''[[Yahan Pyar Nahi Hai]]'', ''Saba Qamar'', <ref>[http://splus.nation.com.pk/E-Paper/Lahore/2012-09-30/page-55 "Sunday Plus. Interview with Junaid Khan"]</ref> da ''Mawra Hussain'' a farkon 2012. Domin aikinsa a ''Dil Ki Lagi'', an zabe shi a matsayin Mafi kyawun Jarumin TV (Terrestrial) a Lux Style Award, wanda ya faru a ƙarshen 2012. [[Fayil:Salman Khan, Junaid Khan, Rani Mukerji, Arpita Khan at 'Junnon' charity match (8).jpg|thumb|Junaid Khan a cikin mutane ]] Khan ya rattaba hannu kan wasu serials guda biyu tare da Moomal Productions, ''Madiha Maliha'' da ''Qadoorat'' . Na farko a halin yanzu yana kan iska{{When|date=July 2019}}</link> kuma na biyu yana ƙarƙashin samarwa. Ya fara aiki akan kundi na solo kuma ya fitar da waƙar solo na farko, "So Close So Distant". A ƙarshen 2012, Khan ya yanke shawarar barin Kira don neman aikin solo a cikin kiɗa. === Solo music === A cikin 2011, yayin da yake shirin zuwa New York don yin fim ɗin Mata-e-Jaan Hai Tu, Khan ya haɗa kai da mawakiyar Amurka Jennifer Jandris. Khan ya tsara kuma ya samar da waƙar, kuma ya harbe bidiyon tare da Jandris a Washington DC a ƙarshen 2011. An saki waƙar a ranar soyayya a cikin 2012. <ref>[http://e.thenews.com.pk/newsmag/mag/detail_article.asp?id=2149&magId=9 Us.A chat with Junaid Khan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120501085013/http://e.thenews.com.pk/newsmag/mag/detail_article.asp?magId=9&id=2149 |date=2012-05-01 }}, e.thenews.com.pk; accessed 3 December 2015.</ref> A cikin 2021, ya fito da sabuwar waƙar solo ɗin sa "Taqdeer". Kade-kade da haɗa wakar Khan ne da kansa. == Hotuna == === Albums tare da Kira === * " Jilawan " (2005) * " Dhom " (2011) === Coke Studio === * "Mein Raasta" Duet tare da Momina Mustehsan (Season 9). === Bidiyon kiɗa === * "Nishaan" (2003) from Jilawatan * "Pukaar" (2003) from Jilawatan * "Shayad" (2004) from Jilawatan * "Sab Bhula Kai" (2005) from Jilawatan * "Bichar Kai Bhee" (2006) from Jilawatan * "Kuch Naheen" (2006) from Jilawatan * "Kal Hamara Hai" (2006) * "Hum Se Hai Yeh Zamana" (2007) from Dhoom * "Aasmaan" (2007) daga Dhoom * "Ho Jaane De" (2009) daga Dhoom * "Main esa hi hoon" (2011) daga Dhoom * "Don haka kusa da nisa" (2012) * "Taqdeer" (2021) === Talabijin OST === * "Marzi" (2016) * "Sun Yara" (2017) * "Tashi" (2018) == Filmography == === Talabijin === {| class="wikitable" |+Maɓalli | style="background:#ffc;" | {{Dagger|alt=Film that have not yet been released}} | Yana nuna fim/jerin da ba a fito ba tukuna |} {| class="wikitable sortable" style="width:80%;" |+ !Year !Title !Genre !Character !Notes |- | rowspan="3" |2011 |''Kabhi Na Kabhi'' |Sitcom |Junaid |Hum TV |- |''Dil Ki Lagi'' |Serial |Sam |ATV |- |''Mujhay Roothnay Na Daina'' |Serial |Shehroz |Hum TV |- | rowspan="4" |2012 |''Mata-e-Jaan Hai Tu'' |Serial |Adam |Hum TV |- |''Yahan Pyar Nahi Hai'' |Serial |Saeem |Hum TV |- |''Madiha Maliha'' |Serial |Shehryaar |Hum TV |- |''Ek Maamooli si Larki'' |Telefilm |Akaash |Hum TV |- | rowspan="4" |2013 |''Ooper Gori Ka Makaan'' |Telefilm |Adeel |Express Entertainment |- |''Kadoorat'' |Serial |Daniyaal |Hum TV |- |''Meri Beti'' |Serial |Asad |ARY Digital |- |''Gumman'' |Serial |Faisal |ARY Digital |- | rowspan="5" |2014 |''Zara aur mehrunisssa'' |Serial |Zian |ARY Digital |- |''Mere Humdum Mere Dost'' |Serial |Mazhar |Urdu1 |- |''Firaaq'' |Serial |Shams |Hum Tv |- |''Jaane Kyun'' |Serial |Uzair |ARY Digital |- |''Rasam'' |Serial |Hamza |Geo Tv |- | rowspan="5" |2015 |''Nikah'' |Serial |Rohel |Hum TV |- |''Bin Roye'' |Film |Safir |Later also appeared in <nowiki><i id="mwATY">Bin Roye</i></nowiki> drama |- |''Yeh Mera Deewanapan Hai'' |Serial |Jehangir |APlus Entertainment |- |''[[Duaa (Geo TV)|Duaa]]'' |Serial |Murtaza |Geo TV |- |''Unsuni'' |Serial |Yasif |PTV Home |- | rowspan="5" |2016 |''Ranj e Aashnai'' |Serial |Asad |A Tv |- |''Dil-e-Beqarar'' |Serial |Mazhar |Hum TV |- |''Mumkin'' |serial |Muneeb |ARY Digital |- |''Marzi'' |Serial |Zain |Geo TV |- |''Main Kaisay Kahun'' |Serial |Rowaid |Urdu1 |- |- |- |- |- |- | rowspan="5" |2017 |''Sun Yaara'' |Serial |Dr Talaal |Ary Digital |- |''Ghari Do Ghari'' |Serial |Aurangzeb |A-Plus Entertainment |- |''Tere Liye Hai Mera Dil'' |Telefilm |Aazar |Hum TV |- |''Tumhari Marium'' |Serial |Hasan Shiraz |Hum TV |- |''Aadat'' |Serial |Azar |TV ONE |- | rowspan="6" |2018 |''Silsilay'' |Serial |Jawad |Geo Entertainment |- |''Ishq Tamasha'' |Serial |Mehrab |Hum TV |- |''Thays'' |Serial |Ashar |A-Plus Entertainment |- |''Khasara'' |Serial |Moonis |ARY Digital |- |''Ro Raha Hai Dil'' |Serial |Ahad |TVOne Pakistan |- |''Kyunke Ishq Baraye Farokht Nahi'' |Serial |Shahzain |A-Plus Entertainment |- | rowspan="5" |2019 |''Kam Zarf'' |Serial |Azar |Geo Entertainment |- |''Hania'' |Serial |Junaid |ARY Digital |- |''Yaariyan'' |Serial |Ahmer |Geo Entertainment |- |''Mohabbat Na Kariyo'' |Serial |Asad |Geo Entertainment |- |''Adhooray Hain Hum'' |Serial | |Express Entertainment |- | rowspan="3" |2020 |''Kashf'' |Serial |Wajdaan |Hum TV |- |''[[Kasak (TV series)|Kasak]]'' |Serial |Daniyal |ARY Digital |- |''Mohabbatain Chahatain'' |Serial | |Hum TV |- | rowspan="4" |2021 |''Khuda Aur Muhabbat 3'' |Serial |Sikandar |Geo Entertainment |- |''[[Ek Jhoota Lafz Mohabbat]]'' |Serial |Maaz |Express Entertainment |- |''Berukhi'' |Serial |Irteza |ARY Digital |- |''Inteha e Ishq'' |Serial | |A-Plus TV |- | rowspan="4" |2022 |''Hum Tum'' |Serial |Sarmad Sultan |Hum TV |- |''Chand Si Dulhan'' |Telefilm |Sunny |ARY Digital |- |''Thori Sazish Thori Mudakhlat'' |Telefilm |Saarim |Hum TV |- |''Agar'' |Serial |Shawaiz |Hum TV |- |2023 |''Adan'' |Serial | |Aan TV |} {{Reflist}} [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Haifaffun 1981]] [[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 442y9rwhzg5qxm5vmdjwk5stn8djwls Johan Vasquez 0 57483 835558 793444 2026-05-13T21:31:58Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835558 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Johan Vásquez.jpg|thumb|Johan Vasquez]] '''Johan Felipe Vásquez Ibarra''' (an haife shi ranar 22 ga Oktoban shekarar1998) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na [[Mexico (ƙasa)|Mexico]] wanda ke taka leda a matsayin tsakiya don ƙungiyar Serie A [[Genoa]] da ƙungiyar [[Mexico (ƙasa)|Mexico]]. == Aikin kulob == Bayan shekaru biyu a makarantar Pumas UNAM, Vásquez ya fara shiga makarantar Tigres UANL a cikin shekarar 2015. Daga nan ya koma Poblado Miguel Alemán FC a takaice a 2016 kafin ya zauna a Cimarrones de Sonora, ya samu nasarar shiga cikin sahu har ya kai ga matakin farko kuma ya yi fice. ƙwararriyar halarta ta farko a cikin Ascenso MX.<ref>https://ligamx.net/cancha/jugador/111222/eyJpZENsdWIiOiAxNH0=/johan-felipe-vasquez-ibarra</ref> A cikin Afrilun shekarar 2018, Vásquez ya shiga Monterrey akan yarjejeniyar lamuni na shekaru biyu tare da zaɓin siye.[5] A ƙarshe Monterrey ya saye shi akan dalar Amurka miliyan biyu, wanda hakan ya sanya shi canja wuri mafi tsada tsakanin manyan matakai biyu na ƙwallon ƙafa na Mexico.<ref>https://www.futboltotal.com.mx/futbol-mexicano/liga-mx/cimarrones-de-sonora-una-cantera-para-la-liga-mx/2021/05</ref> A cikin Disamban shekara ta 2019, Vásquez ya shiga UNAM akan lamuni tare da zaɓin siye.<ref>{{Cite web |url=https://dalepumas.bolavip.com/ligamx/Johan-Vasquez-llegara-a-Pumas-UNAM-con-un-prestamo-a-dos-anos-con-opcion-a-compra-20191223-0005.html |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-07-15 |archive-date=2023-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406012942/https://dalepumas.bolavip.com/ligamx/Johan-Vasquez-llegara-a-Pumas-UNAM-con-un-prestamo-a-dos-anos-con-opcion-a-compra-20191223-0005.html |url-status=dead }}</ref> Bayan watanni biyu, bayan wasan kwaikwayo masu ban sha'awa, UNAM ta saya kashi 50 na hakkokinsa.<ref>https://www.soyfutbol.com/ligas/Pumas-habria-comprado-parte-de-la-carta-de-Johan-Vasquez-20200221-0032.html{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A ranar 16 ga Agustan shekara ta 2021, Vásquez ya koma kulob din Seria A Genoa kan lamuni na tsawon lokaci tare da wajibcin siye bayan wasan daya buga.<ref>https://www.marca.com/claro-mx/futbol/mexicanos-mundo/2021/08/16/611a6b70e2704e4a7f8b45bc.html</ref> <ref>https://www.transfermarkt.us/genoa-loan-vasquez-from-unam-pumas-purchase-option-after-one-game/view/news/391120{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>A ranar 17 ga Oktoba, Vásquez ya fara buga wasa tare da ƙungiyar a wasan lig da suka buga da Sassuolo, inda ya zura a ragar ƙungiyar tasa da ci 2-2.<ref>https://espndeportes.espn.com/futbol/italia/nota/_/id/9374440/johan-vasquez-gol-debut-genoa-nomada-liga-mx-historia</ref> A ranar 18 ga Yunin shekara ta 2022, Vásquez ya ƙaura zuwa Cremonese da aka haɓaka kwanan nan akan lamuni tare da zaɓi don siye.<ref>{{Cite web |url=https://www.uscremonese.it/johan-vasquez-e-un-nuovo-giocatore-della-cremonese/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-07-15 |archive-date=2022-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220622170331/https://www.uscremonese.it/johan-vasquez-e-un-nuovo-giocatore-della-cremonese/ |url-status=dead }}</ref> Ya koma Genoa bayan karshen kakar wasa.<ref>https://www.mediotiempo.com/futbol/serie-a/johan-vasquez-permaneceria-serie-proxima-campana-genoa</ref> ==Manazarta== {{Reflist}} [[Category:Haifaffun 1998]] [[Category:Rayayyun Mutane]] {{Stub}} r8nx3dez0kz3059cksgpapfrmdqip3b Jeep Gladiator (SJ) 0 57597 835382 402222 2026-05-13T12:25:06Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835382 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:Jeep Gladiator J-3000 als Feuerwehrfahrzeug.jpg|Jeep_Gladiator_J-3000_als_Feuerwehrfahrzeug|right|300px]] [[File:1964 Jeep Pick-Up (14503282143).jpg|1964_Jeep_Pick-Up_(14503282143)|right|300px|right|300px]] [[File:AMC Jeep pickup (4142790926).jpg|AMC_Jeep_pickup_(4142790926)|right|300px]] [[File:1967 Jeep J3000 Pick-Up (14217989506).jpg|1967_Jeep_J3000_Pick-Up_(14217989506)|right|300px]] [[File:1964 Jeep Grand Wagoneer (12670036305).jpg|1964_Jeep_Grand_Wagoneer_(12670036305)|right|300px]] '''[[Jeep Willys|Jeep]] Gladiator''', '''Jeep Pickup''' ko '''J-jerin''' jerin manyan manyan motocin daukar kaya ne bisa babban dandalin Jeep SJ ( Wagoneer ), wanda aka gina kuma aka sayar da shi a karkashin tambura masu yawa daga 1962 har zuwa 1988. Tsarin Jeep Gladiator/Kwaƙwal yana da mahimmanci don ci gaba da samarwa sama da shekaru 26 akan tsarin dandamalin mota guda ɗaya. Gladiator shine tushen manyan motocin sojojin Amurka na farko bayan yakin da aka tsara don zama motocin farar hula kuma sun dace da amfani da sojoji. An gina nau'ikan jigilar Jeep da yawa a wasu kasuwanni, ciki har da Mexico ta Vehículos Automotores Mexicanos (VAM) da [[Argentina]] ta Industrias Kaiser Argentina (IKA). An sake farfado da farantin sunan Gladiator akan wata babbar motar daukar kaya mai girman gaske dangane da Jeep Wrangler (JL) na ƙarni na huɗu. An buɗe shi a Nunin Mota na [[Los Angeles]] a kan Nuwamba 28, 2018. == Tarihin motar daukar hoto == Motar ɗaukar hoto ta asali ita ce Willys-Overland ton-ton 4x4 kuma ana samunta a cikin gungumen azaba, chassis cab, ko nau'ikan chassis da aka kera daga 1947 har zuwa 1965. Kaiser ne ya ƙera da yawa na manyan motocin dakon kaya na Forward Control tare da ƙirar taksi daga 1957 zuwa 1966. <ref name="Barfield" /> Kaiser ne ya ƙera manyan motocin daukar kaya na farko na Gladiator a farkon shekarun 1960 kuma an ci gaba da ingantawa tun cikin shekarun 1970 ta American Motors Corporation (AMC) da kuma a kasuwannin duniya. Motocin da ke Gladiator Jeep SJ cikakkun nau'ikan manyan motocin daukar kaya, da kuma kananan motocin Jeep Comanche na tushen XJ, Chrysler ya dakatar da shi bayan ya sami AMC. Chrysler ya yi iƙirarin ƙarancin iya aiki don kera sabbin ƙirar ƙirar Jeep. Duk da haka, bayan fiye da shekaru 25, Jeep ya sake shiga kasuwa ta hanyar amfani da sunan Gladiator don babbar mota mai matsakaicin kofa guda hudu dangane da dandalin Jeep Wrangler. Sabuwar Gladiator yana cikin ra'ayi mai kama da ƙaramin kofa biyu Jeep CJ-8 (Scrambler), doguwar sigar wheelbase na CJ-7 wanda aka yi daga 1981 zuwa 1986, amma yana ba da ƙarin abubuwan more rayuwa da fasali. == Gladiator 1962-1971 == [[File:1964_Jeep_Pick-Up_(14296525169).jpg|left|thumb| 1964 short wheelbase Jeep Gladiator Townside]] [[File:Jeep_Gladiator_J300_(2406095893).jpg|left|thumb| Dogon ƙafar ƙafar J300 tare da hular gadon kaya na bayan kasuwa]] [[File:IKA_Jeep_Gladiator.jpg|thumb| IKA Jeep Gladiator mai tsayin taksi]] Alfadarin ci gaba na Jeep na farko ya fara aiki a kusan watan Mayun 1960, kimanin watanni uku bayan motar raya irin wagon ta farko. An gabatar da shi a cikin 1962 don shekarar ƙirar ta 1963, Gladiator wani ƙirar ɗabi'a ce ta al'ada wacce ta raba tsarin gine-ginenta na asali da ƙarshen gaba tare da motar motar motar Jeep Wagoneer mai taya huɗu. <ref name="allpargladiator" /> Gladiators suna samuwa a cikin RWD da 4WD, tare da zaɓin ƙafafun baya biyu na zaɓi. Wani gagarumin bidi'a shi ne samuwan dakatarwar gaba mai zaman kanta (IFS) maimakon madaidaiciyar axle na gaba akan manyan motocin Gladiator rabin-ton 4WD. Wani tsari ne mai sauƙi na IFS tare da sashin cibiyar Dana 44, wanda ya tabbatar da matsala, bai sayar da kyau ba, kuma an share zaɓin a 1965. Mai yiwuwa kaɗan ne aka samar da wannan zaɓi. Motocin Gladiator sun kasance kamar: Cab da Chassis; Mai rushewa; Kangin Gindi; da chassis -saka sansanoni tare da tsawaita madafun iko. Zaɓuɓɓukan gadon kaya sune Townside, Thriftside (gado na al'ada, kama da Ford "Flareside" ko Chevrolet "Stepside"), da Bed Stake, tare da har zuwa {{Convert|8600|lb|kg|0}} GVW da kusan ton biyu iya aiki. Wani sabon kyamarar motar Jeep Tornado {{Convert|230|CID|L|1}} madaidaiciya-shida samar da {{Convert|140|hp|kW PS|0}} ya kasance daidai. Ita ce farkon samar da ingin cam a cikin motar lantarki ko SUV ta Amurka kuma ɗayan injunan OHC na farko da wani ɗan Amurka ke bayarwa. Ƙarin ƙirƙira don ƙwanƙwasa masu taya huɗu sun haɗa da watsawa ta atomatik na zaɓi na zaɓi (wani masana'antu na farko), da kuma birki na wutar lantarki, tuƙin wuta, da kuma kamar farkon yaƙin Jeeps da aka kashe don kayan haɗi da yawa waɗanda suka haɗa da garma dusar ƙanƙara da turawa. faranti. A farkon 1963, Willys Motors ya canza suna zuwa Kaiser Jeep Corporation . A lokacin 1965, {{Convert|327|CID|L|1}} Injin AMC V8 ya samu. Ya samar {{Convert|250|hp|kW PS|0}} da {{Convert|340|lb.ft|N·m|0}} na karfin juyi a 2600&nbsp;rpm. An maye gurbin daidaitaccen injin Tornado da American {{Convert|232|CID|L|1}} OHV layi na shida . A cikin 1967 duk (RWD) nau'ikan tuƙi mai taya biyu, ban da isar da kwamiti na J-100, an yi watsi da su saboda ƙarancin tallace-tallace. <ref>[http://www.jeeptech.com/models/jpu.htm Full Size Jeeps - J-Series Pickups — JeepTech]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Domin 1968, an jefar da ƙirar-fender-fender Thriftside yayin da aka ƙara sabon zaɓi na sansanin don J-3600. Daga 1968 zuwa 1971 Jeep pickups ya ba da Buick {{Convert|350|CID|L|1}} {{Convert|230|hp|kW PS|0}} Dauntless V8 azaman injin zaɓi. Kamfanin Motocin Amurka (AMC) ya sayi ayyukan Kaiser Jeep a cikin 1970 lokacin da Kaiser Industries ya yanke shawarar barin kasuwancin mota. Motocin Jeep sun koma duk injunan AMC don inganta aiki da daidaita samarwa da hidima. An maye gurbin injin Buick da {{Convert|360|CID|L|1}} ya da {{Convert|401|CID|L|1}} AMC V8s . A cikin 1970, Gladiator's front grille ya canza zuwa zane iri ɗaya da Jeep Wagoneer SUV. Wannan ita ce canjin salo na farko da motar ta yi tun bayan shigarta. An kuma saka alamar AMC akan gasa. == Jirgin Jeep 1971-1988 == [[File:Jeep_J-10_pick-up_blue_f_md.jpg|thumb| Jeep J10]] [[File:Wellington_Free_Ambulance_Jeep_-_Flickr_-_111_Emergency_(1).jpg|thumb| Ambulance na tushen J20 wanda aka gina kamar chassis-sansanin (New Zealand)]] An bar sunan Gladiator bayan 1971, bayan haka an san layin kawai azaman Jeep pickup ko J-jerin. An ƙirƙiri abubuwan ɗaukar hoto azaman samfuran J2000 da J4000 (an jefar da jerin 3000 a cikin 1971) har zuwa 1973, sannan azaman samfuran J10 da J20 daga 1974 zuwa 1988. Daga 1971 zuwa 1972 Jeep pickups sun ba da AMC {{Convert|304|CID|L|1}} {{Convert|210|hp|kW PS|0}} V8 azaman injin zaɓi. Farashin {{Convert|258|CID|L|1}} An ƙaddamar da injin I6 a cikin 1972 kuma an ba da shi ta 1988. Injin ya samar da {{Convert|112|hp|kW PS|0}} da {{Convert|210|lb.ft|N·m|0}} na karfin juyi. An ba da AMC 360 cu in (5.9L) a cikin 1971 zuwa 1988. Ana samarwa a farkon sigar {{Convert|175|hp|kW PS|0}} da {{Convert|245|lb.ft|N·m|0}} na karfin juyi. Daga baya 360s sun samar da {{Convert|195|hp|kW PS|0}} da {{Convert|295|lb.ft|N·m|0}} na karfin juyi. An sauƙaƙa ƙirar ƙirar don 1974, tare da J-2000 da J-4000, waɗanda ke zayyana wheelbase, ana musayar su don J-10 da J-20, suna zayyana ƙarfin biya. An yi manyan birki daidai gwargwado kuma radius na juyawa ya ragu. Tsarin Quadra-Trac ya kasance yanzu tare da duk injuna. Farashin {{Convert|401|CID|L|1}} an bayar daga 1974 zuwa 1978. An san waɗannan injunan don taurinsu da ingantaccen ƙarfin wutar lantarki. Injin 401 ya samar da {{Convert|330|hp|kW PS|0}} da {{Convert|430|lb.ft|N·m|0}} na karfin juyi. Domin 1977, Jeep J-10 pickups sun haɗa da na'urar Dana ta tsarin tuƙi mai ƙafa huɗu, mafi ƙarfi {{Convert|258|CID|L|1}} injin silinda guda shida, da bututun axle masu nauyi, yayin da birki na gaban fayafai ya zama daidaitaccen kayan aiki kuma mafi girman girman ƙimar nauyin abin hawa (GWV) J-20s ya haɗa da AMC's {{Convert|360|CID|L|1}} injin V8. Na {{Convert|401|CID|L|1}} injin na zaɓi ne, haka kuma Quadra-Trac cikakken lokaci da kuma watsawa ta atomatik da ta hannu. 1983 ya ga sabon tsarin tuƙi huɗu na cikakken lokaci, Selec-Trac, maye gurbin Quadra-Trac. Daga 1981 zuwa 1985 an sake gina sigar J-10 kuma an sayar da ita a matsayin [[Jeep CJ|Jeep CJ-10]], mai dauke da hanci da taksi irin na CJ, da kuma wani gado mai cike da dambe da aka sake tsarawa, mai kama da na na Land-Rover. Chrysler ya sayi AMC a cikin 1987. Babban layin Jeep Pickup ba kawai samfurin tsufa ba ne, amma kuma ya yi gogayya kai tsaye tare da faffadan manyan motocin Dodge . Chrysler ya dakatar da manyan manyan motocin Jeep masu girman gaske, amma ya ci gaba da gina babban kaya mai girman gaske kuma mai fa'ida sosai Grand Wagoneer, wanda ya raba chassis tare da manyan masu daukar kaya. Bayan siyan Chrysler, ƙaramin Jeep Comanche pickup (dangane da dandalin Jeep Cherokee (XJ) ya sami ƴan canje-canje kaɗan kawai kuma samarwa ya ci gaba har zuwa 1992. [[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] lyd6cgcyanawjmkbk2srtxhdf2jq511 Kamerun National Congress 0 58004 835649 436897 2026-05-14T06:11:01Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835649 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kamerun National Congress''' (KNC) jam'iyyar siyasa ce a Kudancin Kamaru. == Tarihi == An kafa KNC ne a shekarar 1952 a matsayin hadakar jam'iyyu biyu masu fafutukar kafa kasar,wato Kamerun United National Congress da kuma Kamarun National Federation.<ref name="MDD">Mark Dike DeLancey, Rebecca Neh Mbuh & Mark W DeLancey (2010) ''Historical Dictionary of the Republic of Cameroon'', Scarecrow Press, p215</ref> Shugabannin jam'iyyar sun hada da [[EML Endley|EML Endeley]],Salomon Tandeng Muna,John Ngu Foncha da [[Sampson George]] .Duk da haka, yayin da Endeley ya jagoranci jam’iyyar zuwa ga ra’ayin Najeriya,Foncha ya jagoranci wata kungiyar da ta balle ta kafa jam’iyyar Kamerun National Democratic Party (KNDP)a shekarar 1955.<ref name="MDD1">DeLancey et al, p216</ref>Wani ballewar ya kai ga kafa jam’iyyar Kamerun People’s Party (KPP).<ref name="MDD">Mark Dike DeLancey, Rebecca Neh Mbuh & Mark W DeLancey (2010) ''Historical Dictionary of the Republic of Cameroon'', Scarecrow Press, p215</ref> Jam'iyyar KNC ta samu kashi 45% na kuri'un da aka kada a zaben 'yan majalisar dokoki na shekarar 1957, inda ta lashe kujeru shida daga cikin 13 kuma ta zama jam'iyya mafi girma a majalisar dokoki.<ref>Sternberger, D, Vogel, B, Nohlen, D & Landfried, K (1969) ''Die Wahl der Parlamente: Band II: Afrika, Erster Halbband'', p913</ref>Zaben 1959 ya sa KNC ta shiga kawance da KPP.Kawancen ya samu kashi 37 cikin 100 na kuri'un da aka kada,inda ya samu kujeru 12 daga cikin 26 da jam'iyyar KNC ta samu takwas.<ref>[http://africanelections.tripod.com/cm.html Elections in Cameroon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903053954/http://africanelections.tripod.com/cm.html |date=2011-09-03 }} African Elections Database</ref>Sai dai jam'iyyar KNDP ta lashe zaben da kujeru 14. KNC da KPP sun haɗu a 1960 don kafa [[Babban taron jama'ar Kamaru|taron jama'ar]] Kamaru.<ref name="MDD1">DeLancey et al, p216</ref> ==Manazarta== {{Reflist}} [[Category: Jam'iyyun Siyasa a Kamaru]] prsrc2nk1d5voqkzon0ampugld7ck19 Jerin ƙauyuka a Niue 0 58933 835474 453616 2026-05-13T17:35:51Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835474 wikitext text/x-wiki {{Databox}} An raba Niue zuwa ƙauyuka 14 (wato,gundumomi).Kowane kauye yana da majalisar ƙauyen da ke zabar shugabanta.Kauyukan a lokaci guda kuma gundumomin zabe ne.Kowane ƙauye yana aika ɗan majalisa zuwa Majalisar Niue..<ref>{{Cite web |url=http://www.paclii.org/nu/legis/num_act/nivco1967321/ |title=Niue Village Councils Ordinance 1967 |access-date=2023-09-06 |archive-date=2016-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161228174814/http://www.paclii.org/nu/legis/num_act/nivco1967321/ |url-status=dead }}</ref> == Jerin == Teburin ya jera ƙauyuka masu yawan jama'a da yanki.Waɗannan su ne sassan gudanarwa na Niue.Wasu daga cikinsu sun haɗa da ƙananan ƙauyuka da ƙauyuka. Kauyukan Alofi Arewa da Alofi Kudu tare suna zama babban birnin Niue, Alofi (pop.614).A cikin tebur mai zuwa, an jera ƙauyuka a jere a jere. {| class="wikitable" ! align="right" |A'a. ! align="left" | Kauye ! align="right" | Yawan jama'a<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ( Kidayar 2017) ! align="right" | Wuri <ref>[http://www.spc.int/prism/country/NU/stats/Nu_Environment/NU_Land/Land.htm The Total Land Area of Niue]</ref><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> (km <sup>2</sup> ) ! align="right" | Pop. Yawan yawa<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> (da <sup>km2</sup> ) |- | colspan="5" align="center" style="background: #EEE;" | '''Motu''' (yankin kabilanci na tarihi a arewa) |- | align="right" | 1 | [[Makefu]] | align="right" | 70 | align="right" | 17.13 | align="right" | 4.1 |- | align="right" | 2 | Tuapa | align="right" | 112 | align="right" | 12.54 | align="right" | 8.9 |- | align="right" | 3 | Namukulu | align="right" | 11 | align="right" | 1.48 | align="right" | 7.4 |- | align="right" | 4 | [[Hikutavake]] | align="right" | 49 | align="right" | 10.17 | align="right" | 4.8 |- | align="right" | 5 | Toi | align="right" | 22 | align="right" | 4.77 | align="right" | 4.6 |- | align="right" | 6 | Mutalau | align="right" | 100 | align="right" | 26.31 | align="right" | 3.8 |- | align="right" | 7 | [[Lakepa]] | align="right" | 87 | align="right" | 21.58 | align="right" | 4 |- | align="right" | 8 | Liku | align="right" | 98 | align="right" | 41.64 | align="right" | 2.4 |- | colspan="5" align="center" style="background: #EEE;" | '''Tafiti''' (yankin kabilanci a kudu) |- | align="right" | 9 | Hakupu | align="right" | 220 | align="right" | 48.04 | align="right" | 4.6 |- | align="right" | 10 | [[Wayi]] | align="right" | 115 | align="right" | 5.40 | align="right" | 21.3 |- | align="right" | 11 | Avatele | align="right" | 143 | align="right" | 13.99 | align="right" | 10.2 |- | align="right" | 12 | Tamakautoga | align="right" | 160 | align="right" | 11.93 | align="right" | 13.4 |- | align="right" | 13 | Alofi Kudu | align="right" | 427 | rowspan="2" align="right" | 46.48 | rowspan="2" align="right" | 12.8 |- | align="right" | 14 | Alofi Arewa | align="right" | 170 |- style="background: #DDD;" | align="right" | | '''Niue''' | align="right" | 1,784 | align="right" | 261.46 | align="right" | 6.8 |- |} ==Manazarta== {{Reflist}} [[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] lm63a20ptfhepjnmvwme81einjfv27e Mustapha Ismail 0 60903 835792 322075 2026-05-14T10:37:23Z Ummun Sultan 23935 835792 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mustapha Ismail''' ya kasance mai kula da [[Ȯra Kwara|jihar Kwara]] daga watan Disamban shekarar 1993 zuwa na Satumba 1994, sannan ya kasance mai kula da mulkin soja a [[Adamawa|jihar Adamawa]] tsakanin watan Satumba 1994 zuwa Agusta 1996 a lokacin mulkin soja na Janar [[Sani Abacha]].<ref>{{cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-01-01}}</ref> A watan Janairun 1995 ya buɗe babban taro na 16 na Kungiyoyin Watsa Labarai na Najeriya (BON) a [[Yola]], Jihar Adamawa, inda ya nemi wakilan da su taimaka wajen gina ƙasa da bege, alfahari, haɗin kai da zaman lafiya mai dorewa.<ref>{{cite web|url=http://www.broadcastnigeria.org/generalAssemblies.php|title=Bon General Assemblies|publisher=Broadcasting Organizations of Nigeria|access-date=2010-01-01|archive-date=2009-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091230110533/http://www.broadcastnigeria.org/generalAssemblies.php|url-status=dead}}</ref> == Lokacin mulki == Com. Pol Mustapha Ismail ya shiga [[Rundunar ƴan Sandan Najeriya|aikin ‘yan sandan Najeriya]] a shekarar 1973 kuma ya kai matsayin kwamishinan ‘yan sanda. A watan Disamba 1993, gwamnatin mulkin soja ta [[Sani Abacha|Janar Sani Abacha]] ta naɗa shi [[Gwamna|gwamnan]] [[Ȯra Kwara|jihar Kwara]]. A matsayin Gwamna, Com. Pol Mustapha Ismail ya maida hankali wajen inganta ababen more rayuwa a jihar Kwara. Ya gyara madatsar ruwa ta Duku-Lake a ƙaramar hukumar Edu, dam din ya ruguje a shekarar 1989, dam din yana iya bar ruwan noman shinkafa sama da hekta 3,000, kuma gyaran da aka yi ya kasance wani babban ci gaba ga harkar noma a jihar Kwara, ya kuma maido da yadda aka saba na samar da ruwan sha ga Ilorin tare da sayo sabbin motocin bas J-5 ga Kamfanin Sufuri na Jihar Kwara. Haka kuma gwamnatin Ismail ta yi fice wajen jajircewarta na neman ilimi. Ya kafa [[Jami'ar Jihar Kwara|Jami’ar Jihar Kwara]] a Malete da kuma [[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar kwara|Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jihar Kwara]] da ke birnin Ilorin, sannan ya gabatar da wasu gyare-gyare ga harkar ilimi a Jihar. <ref name="auto">[https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf Part Two]abubakarbukolasaraki.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230814121938/https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf |date=2023-08-14 }}</ref> == Bayan nan == Com. Pol Mustapha Ismail ya yi murabus daga mukamin gwamna a watan Agustan 1994. Daga nan ya rike mukamin shugaban mulkin soja na jihar Adamawa daga watan Agusta 1996 zuwa Agusta 1998. Dan wasa ne mai sha’awar buga wasan tennis da Golf sannan kuma memba ne a kungiyar agaji ta Red Cross ta Najeriya da kuma ‘yan sandan Najeriya.<ref name="auto"/> == Manazarta== {{Reflist}} [[Category:Rayayyun mutane]] 6fx9354ukn8tm7m37e0ycjmn4a2ipxs 835793 835792 2026-05-14T10:37:36Z Ummun Sultan 23935 835793 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mustapha Ismail''' ya kasance mai kula da [[Ȯra Kwara|jihar Kwara]] daga watan Disamban shekarar 1993 zuwa na Satumban shekarar 1994, sannan ya kasance mai kula da mulkin soja a [[Adamawa|jihar Adamawa]] tsakanin watan Satumba 1994 zuwa Agusta 1996 a lokacin mulkin soja na Janar [[Sani Abacha]].<ref>{{cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-01-01}}</ref> A watan Janairun 1995 ya buɗe babban taro na 16 na Kungiyoyin Watsa Labarai na Najeriya (BON) a [[Yola]], Jihar Adamawa, inda ya nemi wakilan da su taimaka wajen gina ƙasa da bege, alfahari, haɗin kai da zaman lafiya mai dorewa.<ref>{{cite web|url=http://www.broadcastnigeria.org/generalAssemblies.php|title=Bon General Assemblies|publisher=Broadcasting Organizations of Nigeria|access-date=2010-01-01|archive-date=2009-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091230110533/http://www.broadcastnigeria.org/generalAssemblies.php|url-status=dead}}</ref> == Lokacin mulki == Com. Pol Mustapha Ismail ya shiga [[Rundunar ƴan Sandan Najeriya|aikin ‘yan sandan Najeriya]] a shekarar 1973 kuma ya kai matsayin kwamishinan ‘yan sanda. A watan Disamba 1993, gwamnatin mulkin soja ta [[Sani Abacha|Janar Sani Abacha]] ta naɗa shi [[Gwamna|gwamnan]] [[Ȯra Kwara|jihar Kwara]]. A matsayin Gwamna, Com. Pol Mustapha Ismail ya maida hankali wajen inganta ababen more rayuwa a jihar Kwara. Ya gyara madatsar ruwa ta Duku-Lake a ƙaramar hukumar Edu, dam din ya ruguje a shekarar 1989, dam din yana iya bar ruwan noman shinkafa sama da hekta 3,000, kuma gyaran da aka yi ya kasance wani babban ci gaba ga harkar noma a jihar Kwara, ya kuma maido da yadda aka saba na samar da ruwan sha ga Ilorin tare da sayo sabbin motocin bas J-5 ga Kamfanin Sufuri na Jihar Kwara. Haka kuma gwamnatin Ismail ta yi fice wajen jajircewarta na neman ilimi. Ya kafa [[Jami'ar Jihar Kwara|Jami’ar Jihar Kwara]] a Malete da kuma [[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar kwara|Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jihar Kwara]] da ke birnin Ilorin, sannan ya gabatar da wasu gyare-gyare ga harkar ilimi a Jihar. <ref name="auto">[https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf Part Two]abubakarbukolasaraki.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230814121938/https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf |date=2023-08-14 }}</ref> == Bayan nan == Com. Pol Mustapha Ismail ya yi murabus daga mukamin gwamna a watan Agustan 1994. Daga nan ya rike mukamin shugaban mulkin soja na jihar Adamawa daga watan Agusta 1996 zuwa Agusta 1998. Dan wasa ne mai sha’awar buga wasan tennis da Golf sannan kuma memba ne a kungiyar agaji ta Red Cross ta Najeriya da kuma ‘yan sandan Najeriya.<ref name="auto"/> == Manazarta== {{Reflist}} [[Category:Rayayyun mutane]] i24z5fzv6gcdrr46no07zeerz5uf1dz 835794 835793 2026-05-14T10:37:49Z Ummun Sultan 23935 835794 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mustapha Ismail''' ya kasance mai kula da [[Ȯra Kwara|jihar Kwara]] daga watan Disamban shekarar 1993 zuwa na Satumban shekarar 1994, sannan ya kasance mai kula da mulkin soja a [[Adamawa|jihar Adamawa]] tsakanin watan Satumba 1994 zuwa Agusta 1996 a lokacin mulkin soja na Janar [[Sani Abacha]].<ref>{{cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-01-01}}</ref> A watan Janairun 1995 ya buɗe babban taro na 16 na Kungiyoyin Watsa Labarai na Najeriya (BON) a [[Yola]], Jihar Adamawa, inda ya nemi wakilan da su taimaka wajen gina ƙasa da bege, alfahari, haɗin kai da zaman lafiya mai dorewa.<ref>{{cite web|url=http://www.broadcastnigeria.org/generalAssemblies.php|title=Bon General Assemblies|publisher=Broadcasting Organizations of Nigeria|access-date=2010-01-01|archive-date=2009-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091230110533/http://www.broadcastnigeria.org/generalAssemblies.php|url-status=dead}}</ref> == Lokacin mulki == Com. Pol Mustapha Ismail ya shiga [[Rundunar ƴan Sandan Najeriya|aikin ‘yan sandan Najeriya]] a shekarar 1973 kuma ya kai matsayin kwamishinan ‘yan sanda. A watan Disamban shekarar 1993, gwamnatin mulkin soja ta [[Sani Abacha|Janar Sani Abacha]] ta naɗa shi [[Gwamna|gwamnan]] [[Ȯra Kwara|jihar Kwara]]. A matsayin Gwamna, Com. Pol Mustapha Ismail ya maida hankali wajen inganta ababen more rayuwa a jihar Kwara. Ya gyara madatsar ruwa ta Duku-Lake a ƙaramar hukumar Edu, dam din ya ruguje a shekarar 1989, dam din yana iya bar ruwan noman shinkafa sama da hekta 3,000, kuma gyaran da aka yi ya kasance wani babban ci gaba ga harkar noma a jihar Kwara, ya kuma maido da yadda aka saba na samar da ruwan sha ga Ilorin tare da sayo sabbin motocin bas J-5 ga Kamfanin Sufuri na Jihar Kwara. Haka kuma gwamnatin Ismail ta yi fice wajen jajircewarta na neman ilimi. Ya kafa [[Jami'ar Jihar Kwara|Jami’ar Jihar Kwara]] a Malete da kuma [[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar kwara|Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jihar Kwara]] da ke birnin Ilorin, sannan ya gabatar da wasu gyare-gyare ga harkar ilimi a Jihar. <ref name="auto">[https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf Part Two]abubakarbukolasaraki.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230814121938/https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf |date=2023-08-14 }}</ref> == Bayan nan == Com. Pol Mustapha Ismail ya yi murabus daga mukamin gwamna a watan Agustan 1994. Daga nan ya rike mukamin shugaban mulkin soja na jihar Adamawa daga watan Agusta 1996 zuwa Agusta 1998. Dan wasa ne mai sha’awar buga wasan tennis da Golf sannan kuma memba ne a kungiyar agaji ta Red Cross ta Najeriya da kuma ‘yan sandan Najeriya.<ref name="auto"/> == Manazarta== {{Reflist}} [[Category:Rayayyun mutane]] 8uib6yps3q6kflkj01ia2d4p1jrhju6 835795 835794 2026-05-14T10:38:09Z Ummun Sultan 23935 835795 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mustapha Ismail''' ya kasance mai kula da [[Ȯra Kwara|jihar Kwara]] daga watan Disamban shekarar 1993 zuwa na Satumban shekarar 1994, sannan ya kasance mai kula da mulkin soja a [[Adamawa|jihar Adamawa]] tsakanin watan Satumba 1994 zuwa Agusta 1996 a lokacin mulkin soja na Janar [[Sani Abacha]].<ref>{{cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-01-01}}</ref> A watan Janairun 1995 ya buɗe babban taro na 16 na Kungiyoyin Watsa Labarai na Najeriya (BON) a [[Yola]], Jihar Adamawa, inda ya nemi wakilan da su taimaka wajen gina ƙasa da bege, alfahari, haɗin kai da zaman lafiya mai dorewa.<ref>{{cite web|url=http://www.broadcastnigeria.org/generalAssemblies.php|title=Bon General Assemblies|publisher=Broadcasting Organizations of Nigeria|access-date=2010-01-01|archive-date=2009-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091230110533/http://www.broadcastnigeria.org/generalAssemblies.php|url-status=dead}}</ref> == Lokacin mulki == Com. Pol Mustapha Ismail ya shiga [[Rundunar ƴan Sandan Najeriya|aikin ‘yan sandan Najeriya]] a shekarar 1973 kuma ya kai matsayin kwamishinan ‘yan sanda. A watan Disamban shekarar 1993, gwamnatin mulkin soja ta [[Sani Abacha|Janar Sani Abacha]] ta naɗa shi [[Gwamna|gwamnan]] [[Ȯra Kwara|jihar Kwara]]. A matsayin Gwamna, Com. Pol Mustapha Ismail ya maida hankali wajen inganta ababen more rayuwa a jihar Kwara. Ya gyara madatsar ruwa ta Duku-Lake a ƙaramar hukumar Edu, dam din ya ruguje a shekarar 1989, dam din yana iya bar ruwan noman shinkafa sama da hekta 3,000, kuma gyaran da aka yi ya kasance wani babban ci gaba ga harkar noma a jihar Kwara, ya kuma maido da yadda aka saba na samar da ruwan sha ga Ilorin tare da sayo sabbin motocin bas J-5 ga Kamfanin Sufuri na Jihar Kwara. Haka kuma gwamnatin Ismail ta yi fice wajen jajircewarta na neman ilimi. Ya kafa [[Jami'ar Jihar Kwara|Jami’ar Jihar Kwara]] a Malete da kuma [[Kwalejin kimiyya da fasaha ta jihar kwara|Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jihar Kwara]] da ke birnin Ilorin, sannan ya gabatar da wasu gyare-gyare ga harkar ilimi a Jihar. <ref name="auto">[https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf Part Two]abubakarbukolasaraki.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230814121938/https://abubakarbukolasaraki.com/wp-content/uploads/2020/06/Part-Two.pdf |date=2023-08-14 }}</ref> == Bayan nan == Com. Pol Mustapha Ismail ya yi murabus daga mukamin gwamna a watan Agustan shekarar 1994. Daga nan ya rike mukamin shugaban mulkin soja na jihar Adamawa daga watan Agusta 1996 zuwa Agusta 1998. Dan wasa ne mai sha’awar buga wasan tennis da Golf sannan kuma memba ne a kungiyar agaji ta Red Cross ta Najeriya da kuma ‘yan sandan Najeriya.<ref name="auto"/> == Manazarta== {{Reflist}} [[Category:Rayayyun mutane]] d0mac92ekrl2ba8iafmx3mtrvswuyuh Joshua Dobbs 0 61172 835583 609302 2026-05-14T01:06:38Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835583 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Joshua Dobbs & Montez Sweat Cardinals vs Commanders SEP2023.jpg|thumb|Joshua Dobbs]] [[Fayil:Joshua Dobbs March 2018 2.jpg|thumb|Jhoton joshua]] '''Robert Joshua Dobbs''' (An haife shi a ranar 26 ga watan [[Janairu]] acikin shekarar 1995 ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na [[Amurka]] don Cardinal Arizona na National Football League (NFL).<ref>{{Cite web |title=Joshua Dobbs |url=https://www.spotrac.com/nfl/arizona-cardinals/joshua-dobbs-21877/ |access-date=2023-09-28 |website=Spotrac.com |language=en-US}}</ref> Ya buga wasan kwallon kafa na kwaleji a Tennessee, kuma Pittsburgh Steelers ya zabe shi a zagaye na huɗu acikin shekara ta 2017 NFL Draft . == Shekarun farko == Dobbs an haife shi kuma ya girma a Alpharetta, Jojiya, ɗan Stephanie da Robert Dobbs.<ref name="Sports Fest">{{Cite web |date=March 23, 2017 |title=Joshua Dobbs To Speak at Sports Fest 2017 |url=http://www.1045thezone.com/2017/03/23/joshua-dobbs-to-speak-at-sports-fest-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918091040/http://www.1045thezone.com/2017/03/23/joshua-dobbs-to-speak-at-sports-fest-2017/ |archive-date=September 18, 2018 |access-date=April 29, 2017 |website=104–5 The Zone}}</ref> Mahaifiyarsa ta yi ritaya daga United Parcel Service (UPS) a matsayin mai sarrafa yanki a cikin albarkatun jama'a, kuma mahaifinsa babban mataimakin shugaban ƙasa ne na Wells Fargo . <ref name="alopecia">{{Cite web |last=Ubben |first=David |date=August 19, 2016 |title=Face of Vols is True Inspiration |url=http://www.sportsonearth.com/article/196382144/joshua-dobbs-tennessee-quarterback-alopecia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190210194916/http://www.sportsonearth.com/article/196382144/joshua-dobbs-tennessee-quarterback-alopecia |archive-date=February 10, 2019 |access-date=April 29, 2017 |website=Sports on Earth}}</ref> Dobbs yana da alopecia areata, cutar da ke haifar da asarar gashi, wanda ya fara tasowa lokacin da yake sauyawa daga makarantar firamare zuwa ƙaramar sakandare.<ref name="alopecia" /><ref name="Q&A">{{Cite magazine |last1=Evans |first1=Thayer |last2=Thamel |first2=Pete |author-link2=Pete Thamel |date=September 11, 2015 |title=Q&A with Tennessee quarterback Josh Dobbs |magazine=Sports Illustrated |url=https://www.si.com/college-football/2015/09/11/ucla-bruins-freshman-quarterback-josh-rosen-living-hype |url-status=live |access-date=April 29, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170817204821/https://www.si.com/college-football/2015/09/11/ucla-bruins-freshman-quarterback-josh-rosen-living-hype |archive-date=August 17, 2017}}</ref> Dobbs ya fara buga ƙwallon ƙafa tun yana ɗan shekara biyar.<ref name="parents">{{Cite web |last=Potkey |first=Rhiannon |date=September 29, 2016 |title=Joshua Dobbs' parents savoring son's last season as Vols quarterback |url=http://www.tennessean.com/story/sports/college/ut/2016/09/29/joshua-dobbs-tennessee-vols-quarterback-parents-georgia-bulldogs/91297744/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015337/https://www.tennessean.com/story/sports/college/ut/2016/09/29/joshua-dobbs-tennessee-vols-quarterback-parents-georgia-bulldogs/91297744/ |archive-date=October 4, 2022 |access-date=April 29, 2017 |website=The Tennessean |agency=USA Today Network}}</ref> Ya halarci Makarantar Wesleyan sannan ya halarci makarantar sakandare ta Alpharetta . A matsayinsa na babba tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Alpharetta Raiders, ya yi jifa don yadudduka 3,625 tare da taɓawa 29. Dobbs ya kuma kasance mai ɗaukar taurari uku ta Rivals.com da tauraro hudu ta Scout.com .<ref name="Sports Fest" /><ref>{{Cite web |title=Joshua Dobbs, 2013 Pro Style Quarterback |url=https://n.rivals.com/content/prospects/2013/joshua-dobbs-14271 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920054928/https://n.rivals.com/content/prospects/2013/joshua-dobbs-14271 |archive-date=September 20, 2021 |access-date=October 4, 2022 |website=Rivals.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Joshua Dobbs, Alpharetta , Pro-Style Quarterback |url=https://247sports.com/Player/Joshua-Dobbs-16152/high-school-26815/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015338/https://247sports.com/Player/Joshua-Dobbs-16152/high-school-26815/ |archive-date=October 4, 2022 |access-date=October 4, 2022 |website=247Sports |language=en-US}}</ref> Da farko ya himmatu ga Jami'ar Jihar Arizona don buga wasan ƙwallon ƙafa na kwaleji, amma a cikin Fabrairu 2013, ya canza alƙawarinsa zuwa Jami'ar Tennessee .<ref>{{Cite web |last=Fornelli |first=Tom |date=February 6, 2013 |title=QB Joshua Dobbs flips from Arizona State to Tennessee |url=http://www.cbssports.com/collegefootball/eye-on-college-football/21655864/qb-joshua-dobbs-flips-from-arizona-state-to-tennessee |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104065951/http://www.cbssports.com/collegefootball/eye-on-college-football/21655864/qb-joshua-dobbs-flips-from-arizona-state-to-tennessee |archive-date=November 4, 2014 |access-date=February 6, 2013 |website=[[CBSSports.com]]}}</ref> Dobbs ya ƙware a fannin injiniyan sararin samaniya a lokacinsa a Jami'ar Tennessee.<ref name="Q&A" />Jami'ar ta ba shi lambar yabo ta shekarar 2017 Torchbearer Award, lambar yabo mafi girma ga ɗalibi mai digiri, wanda ya gane nasarori a cikin al'umma da kuma ilimi. An sanar da Dobbs a matsayin yana da cikakkiyar maƙasudin maki 4.0 kuma ana sa masa suna zuwa Tsarin Daraja na Ilimi na Kudu maso Gabas.<ref name="Torchbearer">{{Cite news |last=Potkey |first=Rhiannon |date=March 30, 2017 |title=Joshua Dobbs honored as University of Tennessee Torchbearer |work=Knoxville News Sentinel |agency=USA Today Netword |url=http://www.knoxnews.com/story/sports/college/university-of-tennessee/football/2017/03/30/joshua-dobbs-honored-university-tennessee-torchbearer/99824816/ |url-status=live |access-date=April 29, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127225305/https://www.knoxnews.com/story/sports/college/university-of-tennessee/football/2017/03/30/joshua-dobbs-honored-university-tennessee-torchbearer/99824816/ |archive-date=November 27, 2020}}</ref> == Aikin koleji == === kakar 2013 === [[Fayil:Joshua Dobbs Browns 2023 Camp.jpg|thumb|Joshua Dobbs]] A matsayin ɗan wasa na gaskiya a Jami'ar Tennessee a cikin shekarar 2013, Dobbs ya buga wasanni biyar tare da farawa huɗu bayan farawa Justin Worley ya ji rauni a asarar 45–10 akan #1 Alabama Crimson Tide a filin wasa na Bryant – Denny . Dobbs ya shiga wasan a kan hanya a No. 1 Alabama kuma ya kammala 5-of-12 passes for 75 yards.<ref>{{Cite web |date=October 29, 2013 |title=Justin Worley out, Joshua Dobbs in for Tennessee at QB |url=https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/sec/2013/10/29/joshua-dobbs-justin-worley-tennessee-volunteers-quarterback/3310445/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817233010/https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/sec/2013/10/29/joshua-dobbs-justin-worley-tennessee-volunteers-quarterback/3310445/ |archive-date=August 17, 2018 |access-date=August 17, 2018 |website=USA Today |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tennessee at Alabama Box Score, October 26, 2013 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-10-26-alabama.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817230041/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-10-26-alabama.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=October 4, 2022 |website=College Football at Sports-Reference.com |language=en}}</ref> Ya fara wasan sa na farko a kan #10 Missouri Tigers a Faurot Field .<ref>{{Cite news |last=Lewis |first=Daniel |date=October 29, 2013 |title=Freshman quarterback Joshua Dobbs to start for Tennessee at No. 10 Missouri |work=[[Chattanooga Times Free Press]] |location=Knoxville, Tennessee |url=http://nooga.com/164045/freshman-quarterback-joshua-dobbs-to-start-for-tennessee-at-no-10-missouri/ |url-status=live |access-date=October 29, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103035540/http://www.nooga.com/164045/freshman-quarterback-joshua-dobbs-to-start-for-tennessee-at-no-10-missouri/ |archive-date=November 3, 2013}}</ref> Ya kammala 26-of-42 wucewa don yadudduka 240 a cikin asarar 31-3, wanda shine mafi yawan yadudduka masu wucewa a farkon farkon farkon tun daga 2004; Erik Ainge (118) da Brent Schaefer (123) a kan ' yan tawayen UNLV .<ref>{{Cite web |title=Tennessee at Missouri Box Score, November 2, 2013 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-11-02-missouri.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701133425/http://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-11-02-missouri.html |archive-date=July 1, 2017 |access-date=July 6, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> Bayan asarar 55-23 zuwa #7 Auburn Tigers <ref>{{Cite web |title=Auburn at Tennessee Box Score, November 9, 2013 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-11-09-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701134048/http://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-11-09-tennessee.html |archive-date=July 1, 2017 |access-date=July 6, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> da kuma asarar 14-10 ga Vanderbilt Commodores,<ref>{{Cite web |title=Vanderbilt at Tennessee Box Score, November 23, 2013 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-11-23-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701134053/http://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-11-23-tennessee.html |archive-date=July 1, 2017 |access-date=July 6, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> Dobbs sun haɗu da ingantaccen aiki a kan Kentucky Wildcats a filin wasa na Commonwealth . A cikin nasarar 27–14, Dobbs ya jefa ƙetare biyu na farko na aikin taɓawa kuma yana da saurin yadi 40.<ref>{{Cite web |title=Tennessee at Kentucky Box Score, November 30, 2013 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-11-30-kentucky.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701133048/http://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2013-11-30-kentucky.html |archive-date=July 1, 2017 |access-date=July 6, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> Gabaɗaya, ya kammala wucewar 72-na-121 don yadudduka 695 tare da taɓawa biyu da tsangwama guda shida sannan kuma ya garzaya don yadudduka 189 da taɓawa a lokacin sa na gaskiya.<ref>{{Cite web |last=Feldman |first=Bruce |date=March 10, 2014 |title=Volunteers QB Joshua Dobbs impressing on the field, in classroom |url=http://www.cbssports.com/collegefootball/writer/bruce-feldman/24477125/vol-qb-dobbs-impressing-on-field-and-in-classroom |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311105920/http://www.cbssports.com/collegefootball/writer/bruce-feldman/24477125/vol-qb-dobbs-impressing-on-field-and-in-classroom |archive-date=March 11, 2014 |access-date=March 10, 2014 |website=[[CBSSports.com]]}}</ref> === Kakar 2014 === Dobbs ya yi gasa tare da Worley (babba) da Nathan Peterman (mai matsayi na biyu), don zama farkon Tennessee na kakar shekarar 2014. <ref>{{Cite news |last=Brown |first=Patrick |date=March 7, 2014 |title=Jones says Vols' QB competition 'will take care of itself' |work=[[Chattanooga Times Free Press]] |location=Knoxville, Tennessee |url=http://www.timesfreepress.com/news/sports/college/story/2014/mar/07/jones-says-vols-qb-competition-will-take-care-of/133616/ |url-status=live |access-date=March 7, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304050455/http://www.timesfreepress.com/news/sports/college/story/2014/mar/07/jones-says-vols-qb-competition-will-take-care-of/133616/ |archive-date=March 4, 2016}}</ref><ref>{{Cite news |date=March 7, 2014 |title=Healthy QB competition excites Tennessee's Jones |work=[[USA Today]] |agency=[[Associated Press]] |url=https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/2014/03/07/healthy-qb-competition-excites-tennessees-jones/6188657/ |url-status=live |access-date=March 7, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140308023945/http://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/2014/03/07/healthy-qb-competition-excites-tennessees-jones/6188657/ |archive-date=March 8, 2014}}</ref> An sanar da Worley mai farawa, amma Dobbs ya ɗauki matsayin mai farawa a cikin watan Nuwamba bayan Worley ya ji rauni a cikin asarar 34-3 zuwa # 3 Ole Miss Rebels a filin wasa na Vaught-Hemingway .<ref>{{Cite news |last=Slovin |first=Matt |date=November 1, 2014 |title=Vols name Josh Dobbs starting QB |work=[[The Tennessean]] |location=Columbia, South Carolina |url=http://www.tennessean.com/story/vols/2014/11/01/vols-josh-dobbs-starting-against-gamecocks/18336901/ |url-status=live |access-date=November 1, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015338/https://www.tennessean.com/story/vols/2014/11/01/vols-josh-dobbs-starting-against-gamecocks/18336901/ |archive-date=October 4, 2022}}</ref> Ko da yake Dobbs ba a tura shi cikin aiki nan da nan bayan raunin da ya faru, a cikin mako mai zuwa a kan #4 Alabama Crimson Tide, an kira Peterman a matsayin mai farawa, amma Dobbs ya sauke shi da sauri. Dobbs ya yi kyau sosai a cikin shan kashi 34 – 20 ta hanyar yin rikodin yadi 192 da ke wucewa da sauri guda biyu a kan Crimson Tide.<ref>{{Cite web |last=Slovin |first=Matt |date=October 25, 2014 |title=Vols show life, but lose eighth straight to Alabama |url=https://www.tennessean.com/story/sports/college/vols/2014/10/25/tennessee-vols-alabama-crimson-tide-lane-kiffin-sec/17943129/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015338/https://www.tennessean.com/story/sports/college/vols/2014/10/25/tennessee-vols-alabama-crimson-tide-lane-kiffin-sec/17943129/ |archive-date=October 4, 2022 |access-date=August 17, 2018 |website=The Tennessean}}</ref><ref>{{Cite web |title=Alabama at Tennessee Box Score, October 25, 2014 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2014-10-25-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817225627/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2014-10-25-tennessee.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=July 6, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> A kan South Carolina, Dobbs ya yi nasara a kan Gamecocks a filin wasa na Williams – Brice . A cikin nasarar dawowar 45–42 a cikin karin lokaci, Dobbs yana da yadudduka masu wucewa 301, abubuwan wucewa guda biyu, yadudduka 166 masu saurin gudu, da saurin saurin gudu uku.<ref>{{Cite web |last=Strange |first=Mike |date=November 2, 2014 |title=Vols stage furious fourth quarter comeback to stun South Carolina in overtime |url=http://archive.knoxnews.com/sports/vols/football/vols-stage-furious-fourth-quarter-comeback-to-stun-south-carolina-in-overtime-ep-734888102-354012461.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817225749/http://archive.knoxnews.com/sports/vols/football/vols-stage-furious-fourth-quarter-comeback-to-stun-south-carolina-in-overtime-ep-734888102-354012461.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=August 17, 2018 |website=Knoxville News-Sentinel}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tennessee at South Carolina Box Score, November 1, 2014 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2014-11-01-south-carolina.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817230017/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2014-11-01-south-carolina.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=July 6, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> A kan Kentucky Wildcats a filin wasa na Neyland, Dobbs yana da 297 wucewa yadudduka, uku masu wucewa ta hanyar wucewa, 48 yadudduka masu sauri, da kuma hanzari guda ɗaya a cikin nasarar 50-16.<ref>{{Cite web |title=Kentucky at Tennessee Box Score, November 15, 2014 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2014-11-15-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817225948/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2014-11-15-tennessee.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=July 6, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> Dobbs da tawagar sun taimaka wa Tennessee su kai ga wasan kwano na farko tun lokacin shekarar 2010. An naɗa Dobbs MVP na TaxSlayer Bowl na shekarar 2015 a nasarar 45–28 ta Tennessee akan Iowa . A cikin wasan, Dobbs ya wuce yadi 129 da saukowa guda ɗaya kuma ya yi gaggawar yadi 76 da bugun ƙafa biyu.<ref>{{Cite news |title=Vols' Josh Dobbs: From third team to bowl MVP |work=The Tennessean |url=https://www.tennessean.com/story/sports/college/vols/2015/01/02/tennessee-vols-iowa-hawkeyes-taxslayer-bowl-josh-dobbs/21221461/ |url-status=live |access-date=August 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015338/https://www.tennessean.com/story/sports/college/vols/2015/01/02/tennessee-vols-iowa-hawkeyes-taxslayer-bowl-josh-dobbs/21221461/ |archive-date=October 4, 2022}}</ref><ref>{{Cite web |last=Slovin |first=Matt |date=January 2, 2015 |title=Tennessee overwhelms Iowa in TaxSlayer Bowl |url=https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/bowls/2015/01/02/tennessee-overwhelms-iowa-in-taxslayer-bowl-45-28/21209875/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817234033/https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/bowls/2015/01/02/tennessee-overwhelms-iowa-in-taxslayer-bowl-45-28/21209875/ |archive-date=August 17, 2018 |access-date=August 17, 2018 |website=USA Today}}</ref><ref>{{Cite web |title=TaxSlayer Bowl – Iowa vs Tennessee Box Score, January 2, 2015 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-01-02-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817230100/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-01-02-tennessee.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=July 6, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> Dobbs ya jefa don yadudduka 1,206 tare da taɓawa tara da tsangwama shida yayin kakar sa ta biyu. Ya gama kakar 2014 tare da yadudduka 469 da sauri da sauri guda takwas a cikin wasanni shida kawai. Dobbs ya sami lambar yabo guda biyu mai banƙyama na Makon daga Babban Taron Kudu maso Gabas, dukansu biyu sun fito ne daga haɗuwar wucewar sa da sauri don fiye da yadudduka 400 a kowane wasa.<ref>{{Cite web |date=October 11, 2015 |title=Hobbs Named SEC Offensive Player of Week |url=http://www.utsports.com/sports/m-footbl/spec-rel/101215aac.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151013171253/http://www.utsports.com/sports/m-footbl/spec-rel/101215aac.html |archive-date=October 13, 2015 |access-date=October 14, 2015 |website=utsports.com |publisher=[[CBS Interactive]] |location=Birmingham, Alabama}}</ref> === kakar 2015 === [[Fayil:2022 Cleveland Browns Training Camp (52339629787).jpg|thumb|Joshua Dobbs]] Dobbs ya shiga a lokacin shekarar 2015 a zaman farkon kwata-kwata na Tennessee. Ya fara kuma ya bayyana a duk wasanni na 12 na yau da kullum da wasan kwano. Don buɗe lokacin Tennessee a ranar 5 ga watan Satumba, Dobbs ya rubuta yadi 205 masu wucewa, abubuwan wucewa guda biyu, yadudduka 89 masu saurin gudu, da guda ɗaya mai saurin zazzagewa a kan Bowling Green Falcons a nasarar 59 – 30 a filin wasa na Nissan a Nashville, Tennessee .<ref>{{Cite web |title=Bowling Green vs Tennessee Box Score, September 5, 2015 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-09-05-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171101000000/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-09-05-tennessee.html |archive-date=November 1, 2017 |access-date=October 4, 2022 |website=College Football at Sports-Reference.com |language=en}}</ref> A cikin asarar 2OT 31 – 24 zuwa #19 Oklahoma Sooners a cikin mabuɗin gida na Tennessee ɗin shekarar 2015, Dobbs yana da yadi 125 masu wucewa, taɓawa ɗaya wucewa, yadudduka 12 masu gaugawa, da saurin taɓawa guda ɗaya. <ref>{{Cite web |title=Oklahoma at Tennessee Box Score, September 12, 2015 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-09-12-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817225802/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-09-12-tennessee.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=July 5, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> A cikin asarar 28-27 zuwa SEC East kishiya Florida a filin wasa na Ben Hill Griffin, Dobbs yana da yadudduka masu tsalle-tsalle na 136 na kakar wasa kuma yana da 58-yard yana karɓar ƙwanƙwasa wanda abokin aikin Jauan Jennings ya jefa a kan wasan kwaikwayo.<ref>{{Cite web |date=September 26, 2015 |title=Josh Dobbs makes history in Vols' loss to Gators |url=https://www.tennessean.com/story/sports/college/ut/2015/09/26/josh-dobbs-tennessee-vols-florida-gators-history/72915828/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015338/https://www.tennessean.com/story/sports/college/ut/2015/09/26/josh-dobbs-tennessee-vols-florida-gators-history/72915828/ |archive-date=October 4, 2022 |access-date=August 17, 2018 |website=The Tennessean |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tennessee at Florida Box Score, September 26, 2015 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-09-26-florida.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817225712/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-09-26-florida.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=July 5, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> liyafar tabarbarewar Dobbs da Florida ita ce liyafar farko ta wani dan wasan baya na Tennessee tun lokacin da Peyton Manning ya kama tsallaken yadi 10 daga baya Jamal Lewis a 1997 da Arkansas .<ref>{{Cite web |last=Rice |first=Brian |date=September 28, 2015 |title=Tennessee's loss at Florida inside the numbers |url=http://www.sportsradiownml.com/2015/09/28/tennessees-loss-at-florida-inside-the-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817231442/http://www.sportsradiownml.com/2015/09/28/tennessees-loss-at-florida-inside-the-numbers/ |archive-date=August 17, 2018 |access-date=July 5, 2017 |website=Sports Radio WNML}}</ref> A kan abokin hamayyar #19 Georgia Bulldogs, Dobbs yana da yanayi mai girma na yadudduka 312 da ke wucewa da kuma sau uku don tafiya tare da 118 yadudduka masu sauri da biyu.<ref>{{Cite web |date=October 10, 2015 |title=Vols Storm Back To Beat #19/16 UGA, 38–31 |url=https://utsports.com/news/2015/10/10/Vols_Storm_Back_To_Beat_19_16_UGA_38_31.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817225948/https://utsports.com/news/2015/10/10/Vols_Storm_Back_To_Beat_19_16_UGA_38_31.aspx |archive-date=August 17, 2018 |access-date=August 17, 2018 |website=Tennessee Volunteers Athletics}}</ref><ref>{{Cite web |title=Georgia at Tennessee Box Score, October 10, 2015 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-10-10-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817230008/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-10-10-tennessee.html |archive-date=August 17, 2018 |access-date=July 5, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref>Ƙoƙarin da ya yi a wasan ya jagoranci Tennessee zuwa nasarar farko a kan Bulldogs tun a shekarar 2009. A kan #8 Alabama Crimson Tide a wasan hamayyarsu na shekara-shekara, Dobbs yana da yadudduka 171 da ke wucewa da wucewa ɗaya a cikin kunkuntar asarar 19 – 14 a filin wasa na Bryant – Denny.<ref>{{Cite web |last=Talty |first=John |date=October 24, 2015 |title=Rewinding Alabama's 19–14 win against Tennessee |url=https://www.al.com/alabamafootball/2015/10/live_updates_analysis_alabama_4.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015339/https://www.al.com/alabamafootball/2015/10/live_updates_analysis_alabama_4.html |archive-date=October 4, 2022 |access-date=October 4, 2022 |website=AL.com |language=en}}</ref> A kan abokiyar hamayyarta South Carolina, Dobbs ya wuce yadi 255 da taɓo biyu a nasarar gida 27–24.<ref>{{Cite web |title=South Carolina at Tennessee Box Score, November 7, 2015 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-11-07-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702142217/http://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2015-11-07-tennessee.html |archive-date=July 2, 2017 |access-date=July 5, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> Dobbs ya jagoranci Tennessee zuwa rikodin 9 – 4, wanda shine mafi yawan nasara ga shirin Tennessee tun a shekarar 2007.<ref>{{Cite web |title=Tennessee Volunteers School History |url=https://www.sports-reference.com/cfb/schools/tennessee/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180318121052/https://www.sports-reference.com/cfb/schools/tennessee/ |archive-date=March 18, 2018 |access-date=July 5, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> An kammala kakar shekarar 2015 tare da nasara 45–6 akan #12 Northwest Wildcats a cikin 2016 Outback Bowl . A cikin wasan kwano, Dobbs yana da saurin taɓawa guda biyu.<ref>{{Cite web |title=Outback Bowl – Northwestern vs Tennessee Box Score, January 1, 2016 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2016-01-01-tennessee.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171101000000/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2016-01-01-tennessee.html |archive-date=November 1, 2017 |access-date=July 5, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> === kakar 2016 === Dobbs ya shiga lokacin shekarar 2016 a matsayin farkon kwata-kwata na Tennessee a kakarsa ta ƙarshe ta cancantar koli. Ya fara kuma ya bayyana a duk wasanni na 12 na yau da kullum da wasan kwano. Dobbs ya fara kakar wasa tare da m aiki a cikin gida game da Appalachian State . <ref>{{Cite web |last=Strange |first=Mike |date=September 2, 2016 |title=Lost and found: Vols rally to beat Appalachian State in OT, 20–13 |url=http://www.knoxnews.com/sports/vols/football/vols-rally-to-beat-appalachian-state-in-ot-20-13-3b7ea931-b59a-7e8c-e053-0100007f733f-392104051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007021309/http://www.knoxnews.com/sports/vols/football/vols-rally-to-beat-appalachian-state-in-ot-20-13-3b7ea931-b59a-7e8c-e053-0100007f733f-392104051.html |archive-date=October 7, 2016 |access-date=January 22, 2019 |website=Knoxville News Sentinel |language=en}}</ref> A cikin nasara na 20-13 na lokaci-lokaci, Dobbs yana da yadi 192 yana wucewa amma ya yi tsalle a kan layin burin; Abokin wasan ya dawo da kwallon da gudu Jalen Hurd ya baiwa Tennessee nasara. A cikin shekarar 2016 Pilot Flying J Battle a Bristol, Dobbs uku wucewa ta taɓawa don tafiya tare da sautunan gaggawa guda biyu.<ref>{{Cite web |last=Ceide |first=Mike |date=September 11, 2016 |title=Record crowd watches Vols beat Virginia Tech in Battle at Bristol |url=https://wreg.com/2016/09/10/record-crowd-watches-vols-beat-virginia-tech-in-battle-at-bristol/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123010300/https://wreg.com/2016/09/10/record-crowd-watches-vols-beat-virginia-tech-in-battle-at-bristol/ |archive-date=January 23, 2019 |access-date=January 22, 2019 |website=WREG.com |language=en}}</ref>A cikin nasarar dawowar 38-28 a kan #19 Florida Gators, Dobbs yana da yadudduka 319 da suka wuce, huɗu masu wucewa, 80 yadudduka masu sauri, da kuma saurin gudu don jagorantar 'yan agaji zuwa nasarar farko a kan Gators tun 2004 . <ref>{{Cite web |last=Crist |first=John |date=September 24, 2016 |title=Joshua Dobbs engineers furious comeback, Tennessee finally tops Florida |url=https://www.saturdaydownsouth.com/sec-football/joshua-dobbs-engineers-furious-comeback-tennessee-finally-tops-florida/ |access-date=January 22, 2019 |website=Saturday Down South |language=en-US}}</ref> A kan #25 Georgia, Dobbs yana da yadudduka 230 da ke wucewa, saukowa uku masu wucewa, da sauri don cin nasara 34-31.<ref>{{Cite web |last=Waddell |first=Tyler |date=October 4, 2016 |title=Tennessee QB Joshua Dobbs discusses game-winning Hail Mary on SVP show |url=https://www.saturdaydownsouth.com/tennessee-football/josh-dobbs-discusses-hail-mary-win/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123010835/https://www.saturdaydownsouth.com/tennessee-football/josh-dobbs-discusses-hail-mary-win/ |archive-date=January 23, 2019 |access-date=January 22, 2019 |website=Saturday Down South |language=en-US}}</ref> Ƙarshe na Dobbs shine jefar da Hail Mary ga mai karɓar Jauan Jennings yayin da lokaci ya ƙare. Wasan da ya ci nasara mutane da yawa suna kiransa da "Dobbs-Nail Boot".<ref>{{Cite web |last=Green |first=Matt |date=July 21, 2017 |title=Tennessee Volunteers: The Dobbs-Nail Boot |url=https://southboundanddown.com/2017/07/21/tennessee-volunteers-dobbs-nail-boot/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022052527/https://southboundanddown.com/2017/07/21/tennessee-volunteers-dobbs-nail-boot/ |archive-date=October 22, 2019 |access-date=October 22, 2019 |website=South Bound & Down |language=en-US}}</ref> Tare da nasarar, Tennessee ta kasance 5 – 0 tare da Dobbs a matsayin kwata-kwata kuma suna matsayi na sama a saman 10 a wasu zaɓen. A cikin asarar 2OT 45-38 zuwa #8 Texas A &amp;amp; M Aggies a Kyle Field, Dobbs yana da yanayi mai girma na 398 wucewa da yadudduka guda ɗaya. Bugu da ƙari, ya kama karban tabawa daga Jauan Jennings, aikinsa na biyu yana karbar tabawa.<ref>{{Cite web |last=Gleeson |first=Scott |date=October 8, 2016 |title=No. 7 Texas A&M survives No. 9 Tennessee in 2OT SEC thriller |url=https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/sec/2016/10/08/no-7-texas-a-m-aggies-beat-no-9-tennessee-volunteers-2-overtime-sec-thriller/91805896/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123071459/https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/sec/2016/10/08/no-7-texas-a-m-aggies-beat-no-9-tennessee-volunteers-2-overtime-sec-thriller/91805896/ |archive-date=January 23, 2019 |access-date=January 22, 2019 |website=USA TODAY |language=en}}</ref> Dobbs ya ci gaba da taka rawar gani a sauran kakar wasa: yana da yadudduka biyar, 223 yadudduka wucewa da yadudduka 190 a cikin nasara 63–37 akan Missouri da 340 wucewar yadudduka a cikin asarar 45 – 34 akan Vanderbilt a [[Filin wasa na FirstBank|filin wasa na Vanderbilt]] .<ref>{{Cite web |date=November 19, 2016 |title=Dobbs has huge home finale as Vols beat Missouri 63–37 |url=https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/2016/11/19/dobbs-has-huge-home-finale-as-vols-beat-missouri-63-37/94146864/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123014854/https://www.usatoday.com/story/sports/ncaaf/2016/11/19/dobbs-has-huge-home-finale-as-vols-beat-missouri-63-37/94146864/ |archive-date=January 23, 2019 |access-date=January 22, 2019 |website=USA TODAY |language=en |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tennessee at Vanderbilt Box Score, November 26, 2016 |url=https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2016-11-26-vanderbilt.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171101000000/https://www.sports-reference.com/cfb/boxscores/2016-11-26-vanderbilt.html |archive-date=November 1, 2017 |access-date=October 3, 2022 |website=College Football at Sports-Reference.com |language=en}}</ref>Duk da wasansa, Tennessee ya dushe daga farkon su 5-0 zuwa gama 8–4.<ref>{{Cite web |title=Joshua Dobbs 2016 Game Log |url=https://www.sports-reference.com/cfb/players/joshua-dobbs-1/gamelog/2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171025124000/https://www.sports-reference.com/cfb/players/joshua-dobbs-1/gamelog/2016 |archive-date=October 25, 2017 |access-date=October 4, 2022 |website=College Football at Sports-Reference.com |language=en}}</ref> A wasan ƙarshe na aikinsa na Tennessee, Dobbs ya jagoranci masu sa kai bayan #24 Nebraska Cornhuskers da maki 38–28 a cikin shekarar 2016 Music City Bowl a Nissan Stadium a Nashville. Yana da yadi 291 da ke wucewa, ɗaya taɓo ƙasa, 11 gaggãwa don yadudduka 118, da ƙwanƙwasa guda uku. An naɗa Dobbs MVP na wasan.<ref>{{Cite web |date=August 29, 2017 |title=2016 – Tennessee vs. Nebraska |url=http://www.musiccitybowl.com/bowl-game/2016-tennessee-vs-nebraska/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123010636/http://www.musiccitybowl.com/bowl-game/2016-tennessee-vs-nebraska/ |archive-date=January 23, 2019 |access-date=January 22, 2019 |website=Music City Bowl |language=en-US}}</ref> Dobbs ya jagoranci Tennessee zuwa rikodin 9–4 na biyu a jere. Nasarar 18 da Tennessee ta samu tare da Dobbs a helm sune mafi yawa ga makarantar sama da shekaru biyu tun daga shekarar 2006–2007.<ref>{{Cite web |title=Tennessee Volunteers School History |url=https://www.sports-reference.com/cfb/schools/tennessee/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180318121052/https://www.sports-reference.com/cfb/schools/tennessee/ |archive-date=March 18, 2018 |access-date=July 1, 2017 |website=College Football at Sports-Reference.com}}</ref> An shigar da Dobbs zuwa Omicron Delta Kappa a Tennessee a cikin shekarar 2016.<ref>{{Cite web |last=Hall |first=Jason |date=November 8, 2016 |title=Video: Tennessee QB Joshua Dobbs receives surprise induction into Omicron Delta Kappa Leadership Honor Society |url=https://www.saturdaydownsouth.com/tennessee-football/video-tennessee-qb-joshua-dobbs-receives-surprise-induction-omicron-delta-kappa-leadership-honor-society/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417054858/https://www.saturdaydownsouth.com/tennessee-football/video-tennessee-qb-joshua-dobbs-receives-surprise-induction-omicron-delta-kappa-leadership-honor-society/ |archive-date=April 17, 2021 |access-date=October 4, 2022 |website=Saturday Down South |language=en-US}}</ref> === Ƙididdigar ƙwallon ƙafa ta kwaleji === {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="2" |Kaka ! colspan="2" | Wasanni ! colspan="7" | Wucewa ! colspan="7" | Gaggawa |- ! {{Abbr|GP|Games played}} ! {{Abbr|Record|Record as starter}} ! {{Abbr|Cmp|Passes completed}} ! {{Abbr|Att|Passes attempted}} ! {{Abbr|Pct|Completion percentage}} ! {{Abbr|Yds|Passing yards}} ! {{Abbr|Y/A|Yards per passing attempt}} ! {{Abbr|TD|Passing touchdowns}} ! {{Abbr|Int|Interceptions}} ! {{Abbr|Att|Rushing attempts}} ! {{Abbr|Yds|Rushing yards}} ! {{Abbr|Avg|Yards per rushing attempt}} ! {{Abbr|TD|Rushing touchdowns}} |- ! 2013 | 5 | 1-4 | 72 | 121 | 59.5 | 695 | 5.7 | 2 | 6 | 38 | 189 | 5.0 | 1 |- ! 2014 | 6 | 3–3 | 112 | 177 | 63.3 | 1,206 | 6.8 | 9 | 6 | 104 | 469 | 4.5 | 8 |- ! 2015 | 13 | 9–4 | 205 | 344 | 59.6 | 2,291 | 6.7 | 15 | 5 | 146 | 671 | 4.6 | 12 |- ! 2016 | 13 | 9–4 | 225 | 357 | 63.0 | 2,946 | 8.3 | 27 | 12 | 150 | 831 | 5.5 | 13 |- ! [https://www.sports-reference.com/cfb/players/joshua-dobbs-1.html Sana'a] ! 37 ! 22-15 ! 614 ! 999 ! 61.5 ! 7,138 ! 7.1 ! 53 ! 29 ! 438 ! 2,160 ! 4.9 ! 34 |} == Ɓangaren Aiki == Dobbs ya sami gayyata zuwa Babban Bowl kuma an sanya masa suna farkon kwata-kwata na Kudu. Ya kammala wasan yana kammala yunkurin wucewa na 12-na-15 na yadi 102 na wucewa da tsaka-tsaki, yayin da Kudu ta doke Arewa da ci 16–15.<ref>{{Cite web |last=Potkey |first=Rihannon |date=January 28, 2017 |title=Tennessee's Joshua Dobbs, Cam Sutton help South win Senior Bowl |url=https://www.usatoday.com/story/sports/college/university-of-tennessee/football/2017/01/28/tennessees-dobbs-sutton-help-south-win-senior-bowl/97191376/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170817205946/https://www.usatoday.com/story/sports/college/university-of-tennessee/football/2017/01/28/tennessees-dobbs-sutton-help-south-win-senior-bowl/97191376/ |archive-date=August 17, 2017 |access-date=May 27, 2017 |website=USA Today}}</ref> Yawancin kwararrun daftarin NFL da manazarta sun yi hasashen zai zama zagaye na hudu zuwa na biyar. Manazarcin NFL Mike Mayock ya yi hasashen za a zabe shi a zagaye na biyu kuma NFL.com ya yi hasashen za a tsara shi a zagaye na uku.<ref>{{Cite web |last=Griffith |first=Mike |date=April 5, 2017 |title=Mel Kiper Jr.:Tennessee's Josh Dobbs possible 2nd round NFL draft pick |url=https://www.seccountry.com/tennessee/espn-analyst-mel-kiper-jr-josh-dobbs-nfl-draft/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170505211538/https://www.seccountry.com/tennessee/espn-analyst-mel-kiper-jr-josh-dobbs-nfl-draft |archive-date=May 5, 2017 |access-date=May 13, 2017 |website=seccountry.com}}</ref> Bayan halartar NFL Scouting Combine, an sanya shi matsayi na bakwai mafi kyawun kwata-kwata a cikin daftarin ta ESPN, na tara mafi kyawun kwata-kwata ta ''Sports Illustrated'', kuma NFLDraftScout.com ya ba shi matsayi na takwas mafi kyawun kwata a cikin daftarin.<ref>{{Cite magazine |last=Burke |first=Chris |date=April 24, 2017 |title=2017 NFL draft rankings: Top prospects by position |url=https://www.si.com/2017-nfl-draft-position-rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170408130206/https://www.si.com/2017-nfl-draft-position-rankings |archive-date=April 8, 2017 |access-date=May 13, 2017 |magazine=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{Cite web |title=Joshua Dobbs, DS No. 8 QB, Tennessee |url=http://www.nfldraftscout.com/ratings/dsprofile.php?pyid=126989&draftyear=2017&genpos=QB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709140517/http://www.nfldraftscout.com/ratings/dsprofile.php?pyid=126989&draftyear=2017&genpos=QB |archive-date=July 9, 2017 |access-date=May 13, 2017 |website=nfldraftscout.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Legwold |first=Jeff |date=April 22, 2017 |title=Ranking 2017's draft top 100 players |url=http://www.espn.com/nfl/draft2017/story/_/id/19180310/ranking-top-100-prospects-available-2017-nfl-draft-espn-nfl-nation-reporter-jeff-legwold |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170428003954/http://www.espn.com/nfl/draft2017/story/_/id/19180310/ranking-top-100-prospects-available-2017-nfl-draft-espn-nfl-nation-reporter-jeff-legwold |archive-date=April 28, 2017 |access-date=May 13, 2017 |website=ESPN.com}}</ref> Ya halarci Ranar Pro na Tennessee kuma ya rubuta nasa tsarin wasan kwaikwayo; Sauran abokan wasan 19 kuma sun halarci Ranar Pro na Tennessee. Ya gudanar da motsa jiki don ƙungiyoyi shida: Shugabannin Kansas City, Tennessee Titans, Carolina Panthers, San Diego Chargers, Pittsburgh Steelers, da New Orleans Saints .<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Jeremy |date=April 6, 2017 |title=Tennessee QB Josh Dobbs visiting #Titans and #Chiefs, will hold private workouts with #Saints #Chargers #Panthers, among others |url=https://mobile.twitter.com/jfowlerespn/status/850056593911820289 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015338/https://mobile.twitter.com/jfowlerespn/status/850056593911820289 |archive-date=October 4, 2022 |access-date=May 13, 2017 |website=Twitter.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Alper |first=Josh |date=March 23, 2017 |title=Patrick Mahomes, Joshua Dobbs had private workouts with Chargers |url=http://profootballtalk.nbcsports.com/2017/03/23/patrick-mahomes-josh-dobbs-had-private-workouts-for-chargers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170513142510/http://profootballtalk.nbcsports.com/2017/03/23/patrick-mahomes-josh-dobbs-had-private-workouts-for-chargers/ |archive-date=May 13, 2017 |access-date=May 13, 2017 |website=profootballtalk.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Teope |first=Herbie |date=March 23, 2017 |title=Saints held private workout with Tennessee quarterback Joshua Dobbs: Source |url=http://www.nola.com/saints/index.ssf/2017/03/saints_have_private_workout_wi.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170617144951/http://www.nola.com/saints/index.ssf/2017/03/saints_have_private_workout_wi.html |archive-date=June 17, 2017 |access-date=May 13, 2017 |website=NOLA.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Walter Football: Prospect Workouts/Visits |url=http://walterfootball.com/ProspectMeetings/ByProspect |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180810004953/http://www.walterfootball.com/prospectMeetings/byprospect |archive-date=August 10, 2018 |access-date=May 31, 2017 |website=walterfootball.com}}</ref> Pittsburgh Steelers sun zaɓi Dobbs a zagaye na huɗu (135th gabaɗaya) na 2017 NFL Draft .<ref>{{Cite web |last=Patra |first=Kevin |date=April 29, 2017 |title=Pittsburgh Steelers draft Tennessee QB Joshua Dobbs |url=http://www.nfl.com/news/story/0ap3000000804714/article/pittsburgh-steelers-draft-tennessee-qb-joshua-dobbs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229161947/http://www.nfl.com/news/story/0ap3000000804714/article/pittsburgh-steelers-draft-tennessee-qb-joshua-dobbs |archive-date=February 29, 2020 |access-date=January 31, 2020 |website=NFL.com}}</ref> Shi ne wanda aka zaba na kwata-kwata na bakwai, kuma Steelers kuma sun tsara tsohon abokin wasansa na Tennessee da Babban Bowl, kusurwa Cameron Sutton .<ref>{{Cite news |last=Brown |first=Patrick |date=May 1, 2017 |title=Roommate reunion: Dobbs, Sutton teaming up with Steelers |work=GoVols247 |url=https://247sports.com/college/tennessee/Article/Tennessee-Vols-QB-Josh-Dobbs-excited-to-reunite-with-former-roommate-Cameron-Sutton-with-Steelers-52582789/ |url-status=live |access-date=October 29, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015341/https://247sports.com/college/tennessee/Article/Tennessee-Vols-QB-Josh-Dobbs-excited-to-reunite-with-former-roommate-Cameron-Sutton-with-Steelers-52582789/ |archive-date=October 4, 2022}}</ref> Ya maye gurbin Zach Mettenberger bayan daftarin.<ref>{{Cite web |last=Sessler |first=Marc |date=May 1, 2017 |title=Steelers cut Zach Mettenberger after drafting Dobbs |url=https://www.nfl.com/news/steelers-cut-zach-mettenberger-after-drafting-dobbs-0ap3000000805479 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220825185652/https://www.nfl.com/news/steelers-cut-zach-mettenberger-after-drafting-dobbs-0ap3000000805479 |archive-date=August 25, 2022 |access-date=August 25, 2022 |website=NFL.com |language=en-US}}</ref> === Pittsburgh Steelers === A ranar 22 ga watan Mayu, shekarar 2017, Pittsburgh Steelers sun sanya hannu kan Dobbs zuwa shekaru huɗu, $ 2.95.&nbsp;kwangilar miliyan tare da lamunin sa hannu na $554,295.<ref>{{Cite web |title=Sportrac.com: Joshua Dobbs contract |url=http://www.spotrac.com/nfl/pittsburgh-steelers/joshua-dobbs-21877/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170610171738/http://www.spotrac.com/nfl/pittsburgh-steelers/joshua-dobbs-21877/ |archive-date=June 10, 2017 |access-date=May 27, 2017 |website=Sportrac.com}}</ref> An naɗa Dobbs mafarin farkon farkon kakar wasan Steelers a kan New York Giants .<ref>{{Cite web |last=Labriola |first=Bob |date=August 9, 2017 |title=It's official: Dobbs to start friday vs. Giants |url=http://www.steelers.com/news/article-1/Its-official-Dobbs-to-start-Friday-vs-Giants/9d8cccfb-5d57-477b-8311-46004cc6c85b |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170810000745/http://www.steelers.com/news/article-1/Its-official-Dobbs-to-start-Friday-vs-Giants/9d8cccfb-5d57-477b-8311-46004cc6c85b |archive-date=August 10, 2017 |access-date=August 9, 2017 |website=Steelers.com}}</ref> Bayan farawa biyu da bayyanar huɗu a lokacin pre-season, Dobbs ya ciyar da dukan kakarsa a baya Ben Roethlisberger da kuma dogon lokaci madadin Landry Jones .<ref>{{Cite web |last=Norkewicz |first=Jimmy |date=September 5, 2017 |title=2017 Preseason Stats That Stood Out |url=https://www.steelcityunderground.com/2017/09/05/2017-preseason-stats-stood/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015340/https://www.steelcityunderground.com/2017/09/05/2017-preseason-stats-stood/ |archive-date=October 4, 2022 |access-date=October 4, 2022 |website=Steel City Underground}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rutherford |first=Nathanael |date=September 4, 2017 |title=Despite Solid Preseason, Josh Dobbs is Still No. 3 QB in Pittsburgh |url=https://www.rockytopinsider.com/2017/09/04/despite-solid-preseason-josh-dobbs-still-no-3-qb-pittsburgh/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304120310/https://www.rockytopinsider.com/2017/09/04/despite-solid-preseason-josh-dobbs-still-no-3-qb-pittsburgh/ |archive-date=March 4, 2021 |access-date=October 4, 2022 |website=Rocky Top Insider |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Axelrod |first=Ben |date=August 26, 2022 |title=Who is Joshua Dobbs? Meet the Cleveland Browns quarterback impressing during the preseason |url=https://www.wkyc.com/article/sports/nfl/browns/who-is-joshua-dobbs-meet-cleveland-browns-quarterback-impressing-during-preseason/95-c7d59bd7-e0fb-445d-931a-000ed1019e6d |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015840/https://www.wkyc.com/article/sports/nfl/browns/who-is-joshua-dobbs-meet-cleveland-browns-quarterback-impressing-during-preseason/95-c7d59bd7-e0fb-445d-931a-000ed1019e6d |archive-date=October 4, 2022 |access-date=October 4, 2022 |website=wkyc.com |language=en-US}}</ref> Dobbs ya fara buga wasan sa na NFL na yau da kullum a ranar 7 ga watan Oktobar 2018, a cikin 41 – 17 Steelers nasara akan Atlanta Falcons, kamar yadda a wasan karshe na wasan, ya durkusa don asarar yadi 3.<ref>{{Cite web |title=Atlanta Falcons at Pittsburgh Steelers – October 7th, 2018 |url=https://www.pro-football-reference.com/boxscores/201810070pit.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181030211401/https://www.pro-football-reference.com/boxscores/201810070pit.htm |archive-date=October 30, 2018 |access-date=October 4, 2022 |website=Pro-Football-Reference.com |language=en}}</ref> A ranar 4 ga watan Nuwambar 2018, a cikin 23-16 Steelers Week 9 nasara a kan Baltimore Ravens, Dobbs ya kammala 22-yard wucewa zuwa JuJu Smith-Schuster, bayan ya shiga Ben Roethlisberger, wanda ya ji rauni a wasan da ya gabata.<ref>{{Cite web |title=Pittsburgh Steelers at Baltimore Ravens – November 4th, 2018 |url=https://www.pro-football-reference.com/boxscores/201811040rav.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211123103236/https://www.pro-football-reference.com/boxscores/201811040rav.htm |archive-date=November 23, 2021 |access-date=October 4, 2022 |website=Pro-Football-Reference.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Quinn |first=Sam |date=November 4, 2018 |title=Josh Dobbs completes first NFL pass |url=https://247sports.com/nfl/pittsburgh-steelers/Article/Josh-Dobbs-first-NFL-pass-124261297/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112021518/https://247sports.com/nfl/pittsburgh-steelers/Article/Josh-Dobbs-first-NFL-pass-124261297/ |archive-date=November 12, 2020 |access-date=January 31, 2020 |website=247 Sports |language=en-US}}</ref> A cikin mako 14, a kan Oakland Raiders, Dobbs ya sake shiga cikin Roethlisberger, wanda ya sha wahala daga haƙarƙari. Ya gama 4-of-9 don yadi 24 da tsangwama ɗaya a cikin asarar 24 – 21.<ref>{{Cite web |last=Teope |first=Herbie |date=December 9, 2018 |title=Raiders rally after Big Ben returns from rib injury |url=http://www.nfl.com/news/story/0ap3000000997939/article/raiders-rally-after-big-ben-returns-from-rib-injury |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123010607/http://www.nfl.com/news/story/0ap3000000997939/article/raiders-rally-after-big-ben-returns-from-rib-injury |archive-date=January 23, 2019 |access-date=January 22, 2019 |website=NFL.com |language=en}}</ref> Gabaɗaya, a cikin lokacin shekarar 2018, ya bayyana a cikin wasanni biyar kuma ya tafi 6-of-12 don yadi 43 da tsangwama ɗaya.<ref>{{Cite web |title=Joshua Dobbs 2018 Game Log |url=https://www.pro-football-reference.com/players/D/DobbJo00/gamelog/2018/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201103130342/https://www.pro-football-reference.com/players/D/DobbJo00/gamelog/2018/ |archive-date=November 3, 2020 |access-date=January 22, 2019 |website=Pro-Football-Reference.com |language=en}}</ref> === Jacksonville Jaguars === A ranar 9 ga watan Satumba, shekarar 2019, an siyar da Dobbs zuwa Jacksonville Jaguars don zaɓar zagaye na biyar a cikin 2020 NFL Draft .<ref>{{Cite web |last=Alper |first=Josh |date=September 9, 2019 |title=Jaguars trade for Josh Dobbs |url=https://profootballtalk.nbcsports.com/2019/09/09/jaguars-trade-for-josh-dobbs/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920230219/https://profootballtalk.nbcsports.com/2019/09/09/jaguars-trade-for-josh-dobbs/ |archive-date=September 20, 2019 |access-date=October 3, 2022 |website=Pro Football Talk |publisher=NBC Sports}}</ref> An siyar da Dobbs bayan Mason Rudolph ya ci aikin madadin kuma dan wasan Jaguars Nick Foles ya samu rauni a lokacin bude gasar kuma daga baya aka sanya shi a wurin da ya ji rauni. Yayin da yake Jacksonville, Dobbs ya halarci horon horo a Cibiyar Sararin Samaniya ta NASA ta Kennedy.<ref>{{Cite web |last=Berger |first=Cale |date=March 3, 2021 |title=Steelers QB Josh Dobbs Working with NASA for 2nd Straight Year |url=https://steelersnow.com/steelers-qb-josh-dobbs-interning-with-nasa-for-2nd-straight-year/ |access-date=October 4, 2022 |website=Steelers Now |language=en-US}}</ref> A ranar 5 ga watan Satumba, shekarar 2020, Jaguars sun yi watsi da Dobbs.<ref>{{Cite web |date=September 5, 2020 |title=Joshua Dobbs: Shockingly waived |url=https://www.cbssports.com/fantasy/football/news/joshua-dobbs-shockingly-waived/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015840/https://www.cbssports.com/fantasy/football/news/joshua-dobbs-shockingly-waived/ |archive-date=October 4, 2022 |access-date=September 5, 2020 |website=CBSSports.com |language=en}}</ref> [[File:Josh_Dobbs_Science_Bowl.jpg|thumb| Dobbs a cikin 2020]] === Pittsburgh Steelers (lokaci na biyu) === A ranar 6 ga watan Satumba, shekarar 2020, Pittsburgh Steelers, tsohuwar tawagarsa ta yi ikirarin soke Dobbs.<ref>{{Cite web |last=Dajani |first=Jordan |date=September 6, 2020 |title=Steelers bring back two familiar faces in Joshua Dobbs and Sean Davis, reportedly cut 'Duck' Hodges |url=https://www.cbssports.com/nfl/news/steelers-bring-back-two-familiar-faces-in-joshua-dobbs-and-sean-davis-reportedly-cut-duck-hodges/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004015841/https://www.cbssports.com/nfl/news/steelers-bring-back-two-familiar-faces-in-joshua-dobbs-and-sean-davis-reportedly-cut-duck-hodges/ |archive-date=October 4, 2022 |access-date=September 6, 2020 |website=CBSSports.com |language=en}}</ref>Ya sake sanya hannu tare da Steelers akan kwangilar shekara guda akan Afrilu 19, 2021.<ref>{{Cite web |last=Varley |first=Teresa |date=April 19, 2021 |title=Steelers sign Dobbs to a one-year contract |url=https://www.steelers.com/news/steelers-sign-dobbs-to-a-one-year-contract |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419180541/https://www.steelers.com/news/steelers-sign-dobbs-to-a-one-year-contract |archive-date=April 19, 2021 |access-date=April 19, 2021 |website=Steelers.com}}</ref> A ranar 31 ga watan Agusta, shekarar 2021, an sanya Dobbs a ajiyar da ya ji rauni..<ref>{{Cite web |last=Florio |first=Mike |date=August 31, 2021 |title=Steelers' move to 53 includes putting QB Josh Dobbs on IR, cutting Trey Edmunds and Jaylen Samuels |url=https://profootballtalk.nbcsports.com/2021/08/31/steelers-move-to-53-includes-putting-qb-josh-dobbs-on-ir-cutting-trey-edmunds-and-jaylen-samuels/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901004219/https://profootballtalk.nbcsports.com/2021/08/31/steelers-move-to-53-includes-putting-qb-josh-dobbs-on-ir-cutting-trey-edmunds-and-jaylen-samuels/ |archive-date=September 1, 2021 |access-date=September 1, 2021 |website=ProFootballTalk}}</ref> === Cleveland Browns === A ranar 9 ga watan Afrilu, shekarar 2022, Dobbs ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekara guda, dala miliyan 1 tare da Cleveland Browns .<ref>{{Cite web |last=Poisal |first=Anthony |date=April 14, 2022 |title=Browns sign QB Joshua Dobbs |url=https://www.clevelandbrowns.com/news/browns-sign-qb-joshua-dobbs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220418185725/https://www.clevelandbrowns.com/news/browns-sign-qb-joshua-dobbs |archive-date=April 18, 2022 |access-date=October 3, 2022 |website=ClevelandBrowns.com}}</ref> An yi watsi da shi a ranar 28 ga watan Nuwamba, shekarar 2022, bayan Deshaun Watson ya dawo daga dakatarwar.<ref>{{Cite web |last=Kinnan |first=Cory |date=November 28, 2022 |title=Browns waive Josh Dobbs as Deshaun Watson officially returns |url=https://sports.yahoo.com/browns-waive-josh-dobbs-deshaun-192759883.html |access-date=November 28, 2022 |website=Yahoo! Sports}}</ref> === Detroit Lions === A ranar 5 ga watan Disamba, shekarar 2022, an rattaba hannu kan Dobbs zuwa ƙungiyar horarwa ta Detroit Lions .<ref>{{Cite web |last=Lay |first=Ken |date=December 13, 2022 |title=Joshua Dobbs signs with Detroit |url=https://volswire.usatoday.com/2022/12/13/joshua-dobbs-signs-with-detroit-lions/ |access-date=January 8, 2023 |website=Vols Wire |language=en-US}}</ref> === Tennessee Titans === A ranar 21 ga watan Disamba, shekarar 2022, Tennessee Titans sun rattaba hannu akan Dobbs daga ƙungiyar Lions.<ref>{{Cite web |last=Wyatt |first=Jim |date=December 21, 2022 |title=Titans Sign QB Josh Dobbs to 53-Man Roster While Placing OL Dillon Radunz on Injured Reserve |url=https://www.tennesseetitans.com/news/titans-sign-qb-josh-dobbs-to-53-man-roster-while-placing-ol-dillon-radunz-on-inj |access-date=January 8, 2023 |website=TennesseeTitans.com}}</ref> A ranar 29 ga watan Disamba, tare da Ryan Tannehill ya fita don kakar wasa tare da rauni da kuma rookie Malik Willis wanda bai yi nasara ba, Dobbs ya kasance mai suna Starter don Titans Week 17 matchup da Dallas Cowboys .<ref>{{Cite web |last1=Werder |first1=Ed |last2=Davenport |first2=Turron |date=December 29, 2022 |title=Source: Titans to start QB Joshua Dobbs vs. Cowboys |url=https://www.espn.com/nfl/story/_/id/35341950/source-titans-start-qb-joshua-dobbs-vs-cowboys?platform=amp |access-date=December 30, 2022 |website=ESPN.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Owens |first=Jason |date=January 2, 2023 |title=Joshua Dobbs will start over Malik Willis at QB for Titans vs. Jaguars with AFC South title at stake |url=https://ca.sports.yahoo.com/news/joshua-dobbs-will-start-over-malik-willis-at-qb-for-titans-vs-jaguars-with-afc-south-title-at-stake-181224491.html |access-date=January 2, 2023 |website=Yahoo! Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hernandez |first=Keith |date=December 29, 2022 |title=Malik Willis Benched, Joshua Dobbs To Start Thursday |url=https://www.rotoballer.com/player-news/malik-willis-benched-joshua-dobbs-to-start-thursday/1120140 |access-date=January 8, 2023 |website=Rotoballer.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A cikin farkon NFL na farko, Dobbs ya kammala wucewar 20-na-39 don yadudduka 232, fasfon aikin sa na farko,<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Charean |date=December 29, 2022 |title=Joshua Dobbs' first career touchdown pass has Titans within 17–13 |url=https://profootballtalk.nbcsports.com/2022/12/29/joshua-dobbs-first-career-touchdown-pass-has-titans-within-17-13/amp/ |access-date=December 30, 2022 |website=ProFootballTalk |archive-date=December 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230131125/https://profootballtalk.nbcsports.com/2022/12/29/joshua-dobbs-first-career-touchdown-pass-has-titans-within-17-13/amp/ |url-status=dead }}</ref>da tsangwama a cikin asarar 27 – 13.<ref>{{Cite web |last=Wyatt |first=Jim |date=December 29, 2022 |title=QB Josh Dobbs Sparked the Titans, But It Wasn't Enough in a 27–13 Loss to the Cowboys |url=https://www.tennesseetitans.com/news/qb-josh-dobbs-sparked-the-titans-but-it-wasn-t-enough-in-a-27-13-loss-to-the-cow |access-date=December 30, 2022 |website=TennesseeTitans.com}}</ref> A ranar 2 ga watan Janairu, babban kocin Mike Vrabel ya sanar da cewa Dobbs zai fara wasan mako na 18 da Jacksonville Jaguars .<ref>{{Cite web |last=Simmons |first=Myles |date=January 2, 2023 |title=Josh Dobbs to start for Titans in Week 18 |url=https://profootballtalk.nbcsports.com/2023/01/02/josh-dobbs-to-start-for-titans-in-week-18/ |access-date=January 8, 2023 |website=ProFootballTalk |language=en-US}}</ref> Bukatar nasara don cin nasara rabon, Dobbs ya kammala 20-of-29 wucewa don yadudduka 179 don tafiya tare da taɓawa da tsangwama. Duk da yake jagorantar mafi yawan wasan, Dobbs ya kori Dobbs daga baya ta hanyar kare lafiyar Jaguars Rayshawn Jenkins kuma ya zura kwallon, tare da Jaguars sun mayar da shi yadi 37 don ci gaba da tafiya a kasa da mintuna uku. Titans sun yi asarar 20 – 16, a ƙarshe ya ba su damar buga wasan.<ref>{{Cite web |last=Gray |first=Nick |date=January 8, 2023 |title=See Jacksonville Jaguars take lead on Joshua Dobbs strip sack, Josh Allen fumble return TD |url=https://www.tennessean.com/story/sports/nfl/titans/2023/01/08/josh-allen-touchdown-jacksonville-jaugars-tennessee-titans-game-afc-south/69787978007/ |access-date=January 8, 2023 |website=The Tennessean}}</ref> === Cleveland Browns (lokaci na biyu) === A ranar 23 ga watan Maris, shekarar 2023, Dobbs ya rattaba hannu tare da Cleveland Browns .<ref>{{Cite web |last=Poisal |first=Anthony |date=March 23, 2023 |title=Browns sign QB Josh Dobbs |url=https://www.clevelandbrowns.com/news/browns-sign-qb-josh-dobbs-032323 |access-date=2023-05-13 |website=ClevelandBrowns.com}}</ref> === Cardinals Arizona === A ranar 24 ga watan Agusta, shekarar 2023, an siyar da Dobbs zuwa Cardinal na Arizona tare da zaɓe na zagaye na bakwai a cikin 2024 NFL Draft, a musayar zaɓe na zagaye na biyar a cikin 2024 NFL Draft .<ref>{{Cite web |last=Urban |first=Darren |date=August 24, 2023 |title=QB Addition: Cardinals Trade For Joshua Dobbs |url=https://www.azcardinals.com/news/qb-addition-cardinals-trade-for-joshua-dobbs |access-date=August 25, 2023 |website=AZCardinals.com}}</ref> Dobbs ya shiga lokacin 2023 NFL a matsayin farkon kwata-kwata na Cardinals, kamar yadda Kyler Murray ya fara kakar wasa akan ajiyar da ya ji rauni.<ref>{{Cite web |last=Wolfe |first=Damon |date=6 September 2023 |title=Josh Dobbs to Start in Week One for Arizona |url=https://www.si.com/nfl/browns/news/josh-dobbs-to-start-in-week-one-for-arizona |access-date=2023-09-18 |website=Sports Illustrated |language=en}}</ref> [[Fayil:GRC-2022-C-10773.jpeg|thumb|Joshua Dobbs]] A ranar 24 ga watan Satumba, shekarar 2023, Dobbs ya jagoranci Cardinal zuwa nasarar farko ta kakar wasan cikin fushi akan Dallas Cowboys 28–16. A lokacin, an yi rashin nasara akan Cowboys da ci 2-0.<ref>{{Cite web |last=Machota |first=Jon |last2=Haller |first2=Doug |last3=Yousuf |first3=Saad |date=September 24, 2023 |title=Cardinals stun Cowboys as Dobbs gets first win |url=https://theathletic.com/4895541/2023/09/24/cardinals-cowboys-josh-dobbs-takeaways/ |access-date=2023-09-25 |website=The Athletic |language=en}}</ref> == Ƙididdigar aikin NFL == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" |Shekara ! rowspan="2" | Tawaga ! colspan="3" | Wasanni ! colspan="8" | Wucewa ! colspan="4" | Gaggawa |- ! {{Abbr|GP|Games played}} ! {{Abbr|GS|Games started}} ! {{Abbr|Rec|Record}} ! {{Abbr|Cmp|Passes completed}} ! {{Abbr|Att|Passes attempted}} ! {{Abbr|Pct|Completion percentage}} ! {{Abbr|Yds|Passing yards}} ! {{Abbr|Y/A|Yards per passing attempt}} ! {{Abbr|TD|Passing touchdowns}} ! {{Abbr|Int|Interceptions}} ! {{Abbr|Rtg|Passer rating}} ! {{Abbr|Att|Rushing attempts}} ! {{Abbr|Yds|Rushing yards}} ! {{Abbr|Avg|Yards per rushing attempt}} ! {{Abbr|TD|Rushing touchdowns}} |- ! 2017 ! PIT | colspan="15" | {{Abbr|DNP|Did not play}} |- ! 2018 ! PIT | 5 | 0 | - | 6 | 12 | 50.0 | 43 | 3.6 | 0 | 1 | 24.0 | 4 | 11 | 2.8 | 0 |- ! 2019 ! JAX | colspan="15" | {{Abbr|DNP|Did not play}} |- ! 2020 ! PIT | 1 | 0 | - | 4 | 5 | 80.0 | 2 | 0.4 | 0 | 0 | 79.2 | 2 | 20 | 10.0 | 0 |- ! 2021 ! PIT | colspan="15" | {{Abbr|DNP|Did not play}} |- ! rowspan="2" | 2022 ! CLE | colspan="15" | {{Abbr|DNP|Did not play}} |- ! GOMA | 2 | 2 | 0-2 | 40 | 68 | 58.8 | 411 | 6.0 | 2 | 2 | 73.8 | 8 | 44 | 4.5 | 0 |- ! 2023 ! ARI | 4 | 4 | 1-3 | 87 | 123 | 70.7 | 814 | 6.6 | 4 | 0 | 99.4 | 24 | 141 | 5.9 | 1 |- ! colspan="2" | [https://www.pro-football-reference.com/players/D/DobbJo00.htm Sana'a] ! 12 ! 6 ! 1-5 ! 137 ! 208 ! 65.9 ! 1,270 ! 6.1 ! 6 ! 3 ! 86.0 ! 38 ! 216 ! 5.7 ! 1 |} == Manazarta == {{reflist|2}} == Hanyoyin haɗi na waje == * {{Twitter}} * [https://www.azcardinals.com/team/players-roster/joshua-dobbs/ Arizona Cardinals bio] * [http://www.utsports.com/sports/m-footbl/mtt/joshua_dobbs_849454.html Tennessee Volunteers bio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602002623/http://www.utsports.com/sports/m-footbl/mtt/joshua_dobbs_849454.html |date=2017-06-02 }} [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Haihuwan 1995]] [[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] n5honv32r65sd4dtylbvtehoy8ljfc7 Joy Kwesiga 0 65024 835588 546001 2026-05-14T01:35:53Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835588 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joy Constance Kwesiga''' Malama ce 'yar kasar Uganda, mai kula da ilimi, [[Jinsi|kwararriya ce kuma masaniya akan jinsi]], kuma mai fafutukar kare hakkin al'umma. Ita ce mataimakiyar shugabar jami'ar Kabale, cibiyar jama'a ta manyan makarantu a [[Uganda]] kuma Majalisar Kula da [[Ilimi]] ta Uganda ta amince da ita a shekarar 2005.<ref>{{cite web | accessdate=11 November 2016 | url=http://www.unche.or.ug/institutions/private-universities/page/3 | title=Uganda National Council for Higher Education: Private Universities | date=11 November 2016 | last=NCHE | publisher=National Council for Higher Education (NCHE) | location=Kampala | archive-url=https://web.archive.org/web/20150621064601/http://www.unche.or.ug/institutions/private-universities/page/3 | archive-date=21 June 2015 | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | last=WSRU | url=http://wsr-uganda.org/profiles/eminent-women-uganda/professor-joy-c-kwesiga | title=Women's Situation Room Uganda: Eminent Women - Professor Joy C. Kwesiga | publisher=Women's Situation Room Uganda (WSRU) | accessdate=11 November 2016 | date=11 November 2016 | location=Kampala | archive-date=12 November 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161112085919/http://wsr-uganda.org/profiles/eminent-women-uganda/professor-joy-c-kwesiga/ | url-status=dead }}</ref> == Tarihi da Ilimi == An haife ta a gundumar Rukiga ta yau, a yankin Yamma na Uganda a cikin shekarar alif dari tara da arba'in da uku 1943. Ita ce 'yar Andrew Mafigiri, memba na Cocin Anglican Laity, da Esteri Mafigiri, uwar gida.<ref name="Hist"/> Ta halarci makarantar sakandare ta 'yan mata ta Kabale. Daga nan ta wuce makarantar sakandare ta Gayaza don karatunta na O-Level da A-Level. A shekara ta 1964, ta shiga Jami'ar Gabashin Afirka a Makerere, ta kammala karatun digiri a fannin 1968 tare da digiri na farko a fannin ilimin lasa. A cikin shekarar 1979, ta kammala karatun digiri na biyu a fannin gudanarwar jama'a a Cibiyar Gudanar da Jama'a ta Uganda (yanzu Cibiyar Gudanar da Uganda). Tana da Master of Arts a manyan makarantu da kuma Doctor of Philosophy a fannin ilimi da kuma batun jinsi ta samu daga Jami'ar London a shekarun 1987 da 1993, bi da bi.<ref name="Hist">{{cite web | accessdate=11 November 2016 | first=Rehema | last=Aanyu | title=Women are not extensions of men - Professor Kwesiga | date=16 October 2009 | newspaper=[[New Vision]] | url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1234397/women-extensions-eur-prof-kwesiga | location=Kampala}}</ref> == Sana'a == A halin yanzu tana cikin ERASMUS-JMO-2021-MODULE. Wannan aikin shine don Yada karfafa mata da kimar zama dan kasa don habaka Manufofin kungiyar yaki da nuna bambanci da cin zarafi a cikin duniya ta duniya ( https://www.dss.uniroma1.it/it/didattica/SPEAKUP-JM-Module ). Bayan kammala karatunta a Jami'ar Gabashin Afirka a shekarar 1967, ta ci gaba da aiki a matsayin babbar sakatariyar gudanarwa a jami'ar. Ta ci gaba da zama mataimakiyar mai rejista ta karatun digiri ta shekarar 1994. Tsakanin shekarun 1995 zuwa 1998, ta yi aiki a matsayin shugabar Sashen Nazarin Mata da Jinsi a Jami'ar Makerere. Daga shekarun 1998 zuwa 2001, ta kasance shugabar tsangayar ilimin zamantakewa a jami'ar Makerere.<ref name="Hist"/> A shekarar 2001, an naɗa ta mataimakiyar shugabar jami'ar Kabale.<ref>{{Cite web|title=African Books Collective: Joy Kwesiga|url=https://www.africanbookscollective.com/authors-editors/joy-kwesiga|access-date=2021-06-01|website=www.africanbookscollective.com}}</ref> In 2001, she was appointed vice chancellor of [[Kabale University]].<ref>{{cite web | url=https://www.ualberta.ca/~afso/documents/kwesiga.pdf | publisher=[[University of Alberta]] | accessdate=7 September 2014 | title=The Africa Society Profile of Dr. Joy Constance Kwesiga: Dean, Faculty of Social Sciences, Makerere University, Uganda|date=2000}}</ref> == Lauyoyin kare Hakkin Mata == Ta kasance memba na Action for Development (ACFODE) kungiyar kare hakkin mata ta kasa wacce ta karkatar da kungiyar Mata a Uganda a shekarun 1980 da 1990.<ref>{{cite journal |last1=Tadria |first1=Hilda Mary |title=Preface from one of ACFODE's Founder Members, Associate Prof. Hilda Mary Tadria |journal=ARISE: A Women's Development Magazine |date=December 2015 |volume=59 |page=5 |url=https://www.kas.de/c/document_library/get_file?uuid=c5cf4e46-28f9-093a-33a5-a313c56ea4e8&groupId=252038 |access-date=1 June 2021}}</ref> Ta kafa kungiyar kare hakkin mata ta kasa (Action for Development) kuma ta himmatu wajen inganta daidaiton jinsi a fannin ilimi ta hanyar kungiyoyi irin su Forum for African Women Educationalists (FAWE) inda ta wakilci Uganda a Hukumar FAWE Africa,<ref>{{cite web |last1=Forum for African Women Educationalists - FAWE |title=Prof. Joy Constance Kwesiga |url=http://fawe.org/team/prof-joy-constance-kwesiga/ |website=Forum for African Women Educationalists - FAWE |publisher=Forum for African Women Educationalists - FAWE |access-date=1 June 2021}}</ref> Uganda Association of University Mata, da Matan Afirka a Bincike da Ci gaba (AAWORD). Ita kuma memba ce ta KOMAZA (2006) – Kungiyar Jama’a mai zaman kanta mai hedikwata a Kabale, da burin karfafawa al’umma, musamman ‘yan mata da mata, da sauran marasa galihu na al’umma.<ref>{{cite web |last1=Komaza Initiative |title=Professor. Joy C Kwesiga |url=http://komazainitiative.org/people/professor-joy-c-kwesiga/ |website=Komaza Initiative |publisher=Komaza Initiative |access-date=1 June 2021 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Littattafai da aka wallafa == * Women's Access to Higher Education in Africa. Uganda's Experience (Fountain Series in Gender Studies).<ref>{{cite book |last1=Kwesiga |first1=Joy |title=Women's Access to Higher Education in Africa. Uganda's Experience (Fountain Series in Gender Studies) |date=January 2002 |publisher=Fountain Pub Ltd |location=Amazon |isbn=9789970022953 |url=https://www.amazon.com/gp/product/9970022954/ref=dbs_a_def_rwt_hsch_vapi_taft_p1_i0 |access-date=1 June 2021}}</ref> * African Women's Movements : Transforming Political Landscapes:<ref>{{cite book |last1=Tripp |first1=Aili Mari |last2=Casimiro |first2=Isabel |last3=Kwesiga |first3=Joy |last4=Mungwa |first4=Alice |title=African Women's Movements: Transforming Political Landscapes |date=January 2011 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge University Press |isbn=9780511800351 |url=https://www.cambridge.org/core/books/african-womens-movements/24006332A92C3BFFE74F742D8B9B92E1# |access-date=1 June 2021}}</ref> * The Women's Movement in Uganda: History, Challenges, and Prospects:<ref>{{cite book |last1=Tripp |first1=A.M. |last2=Kwesiga |first2=J.C |last3=Escalante |first3=Mijail C. Mendoza |title=The Women's Movement in Uganda : History, Challenges, and Prospects |date=2002 |publisher=Fountain Pub Ltd |location=African Books Collective |isbn=9789970023400 |url=https://www.africanbookscollective.com/books/the-womens-movement-in-uganda |access-date=1 June 2021}}</ref> == Mukaloli da Takardu da aka wallafa == * Gender mainstreaming in the university context: Prospects and challenges at Makerere University, Uganda.<ref>{{cite journal |last1=Kwesiga |first1=Joy C. |last2=Ssendiwala |first2=Elizabeth N. |title=Gender mainstreaming in the university context: Prospects and challenges at Makerere University, Uganda |journal=Women's Studies International Forum |date=December 2006 |volume=29 |issue=6 |page=592 |doi=10.1016/j.wsif.2006.10.002 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0277539506000902 |access-date=1 June 2021}}</ref> * On Student Access and Equity in a Reforming University: Makerere in the 1990s and Beyond.<ref>{{cite journal |last1=Kwesiga |first1=Joy C. |last2=Ahikire |first2=Josephine |title=On Student Access and Equity in a Reforming University: Makerere in the 1990s and Beyond |journal=Journal of Higher Education in Africa |date=2006 |volume=4 |issue=2 |pages=1–46 |jstor=24486258 |url=https://www.jstor.org/stable/24486258 |access-date=1 June 2021}}</ref> * Consultancy research as a barrier to strengthening social science research capacity in Uganda.<ref>{{cite journal |last1=Wight |first1=Daniel |last2=Ahikire |first2=Josephine |last3=Kwesiga |first3=Joy C. |title=Consultancy research as a barrier to strengthening social science research capacity in Uganda |journal=Social Science & Medicine |date=September 2014 |volume=116 |pages=32–40 |doi=10.1016/j.socscimed.2014.06.002 |pmid=24973572 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S027795361400361X |access-date=1 June 2021}}</ref> * Gender Equity in Commonwealth Higher Education: Emerging Themes in Nigeria, South Africa, Sri Lanka, Tanzania and Uganda<ref>{{cite journal |last1=Gunawardena |first1=Chandra |last2=Kwesiga |first2=Joy |last3=Lihamba |first3=Amandina |last4=Morley |first4=Louise |last5=Odejide |first5=Abiola |last6=Shackleton |first6=Lesley |last7=Sorhaindo |first7=Annik |title=Gender Equity in Commonwealth Higher Education: Emerging Themes in Nigeria, South Africa, Sri Lanka, Tanzania and Uganda |date=2004 |page=1 |url=https://www.researchgate.net/publication/239571014 |access-date=1 June 2021}}</ref> * The women's movement in Uganda revisited: will the twenty-first century create a different strand?<ref>{{cite journal |last1=Kwesiga |first1=Joy Constance |title=The women's movement in Uganda revisited: will the twenty-first century create a different strand? |journal=Uganda Journal |date=December 2003 |volume=49 |page=20 |url=https://www.africabib.org/s/rec.php?RID=270069119 |access-date=1 June 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214110/https://www.africabib.org/s/rec.php?RID=270069119 |url-status=dead }}</ref> * The doors have been left ajar: Women in contemporary African higher education.<ref>{{cite web |last1=Kwesiga |first1=Joy Constance |url=https://www.cedol.org/wp-content/uploads/2012/02/145-148-2009.pdf |website=Commonwealth Education Online |publisher=Commonwealth Education Partnerships |access-date=1 June 2021}}</ref> == Duba kuma == * Jerin shugabannin jami'o'i a Uganda == Manazarta == [[Category:Rayayyun mutane]] jkivg3gmahns90wnkjh7a5re49339ac Jill Adler 0 65898 835493 354625 2026-05-13T18:58:08Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835493 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jillian Beryl Adler''' née '''Smidt''' (an haife ta a ranar 31 ga watan Janairu 1951 a [[Johannesburg]])<ref>{{cite web|url=http://www.mathunion.org/o/Organization/GA/GA-Santiago/candidatesCV/ICMI/ICMIAdler.pdf|title=Curriculum Vitae, Professor Jill Adler|publisher=Mathunion.org|accessdate=18 October 2017|language=|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019004931/http://www.mathunion.org/o/Organization/GA/GA-Santiago/candidatesCV/ICMI/ICMIAdler.pdf|archive-date=19 October 2017|url-status=dead}}</ref> Farfesa ce a fannin Ilimin Lissafi na [[Afirka ta Kudu]] a Jami'ar Witwatersrand kuma Shugabar Hukumar Ƙasa da Ƙasa kan Koyarwa ta Lissafi (2017-2020). Ayyukan Adler sun mayar da hankali kan koyarwa da koyan ilimin lissafi musamman a azuzuwan harsuna da yawa. == Sana'a da tasiri == An haifi Jill Adler a [[Johannesburg]],<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.mathunion.org/icmi/activities/awards/the-hans-freudenthal-medal-for-2015/|title=International Mathematical Union (IMU): The Hans Freudenthal Medal for 2015|website=www.mathunion.org|language=en|access-date=2017-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018192143/http://www.mathunion.org/icmi/activities/awards/the-hans-freudenthal-medal-for-2015/|archive-date=2017-10-18|url-status=dead}}</ref> [[Afirka ta Kudu]]. Ta samu digiri na farko da na biyu a Jami'ar [[Witwatersrand]].<ref name=":0"/> A halin yanzu, tana aiki a matsayin Shugabar Ilimin Lissafi a Jami'ar Wits kuma a matsayin Shugabar Hukumar Kula da Lissafi ta Duniya (2017-2020).<ref name=":1">{{Cite news|url=http://africabusinesscommunities.com/news/international-maths-body-appoints-south-african-professor-jill-adler-president.html|title=International Maths Body appoints South African Professor, Jill Adler, President|work=Africa Business Communities|access-date=2017-10-18|language=nl-NL}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ayyukan Adler sun mayar da hankali kan koyarwa da koyan ilimin lissafi musamman a azuzuwan harsuna da yawa da kuma haɓaka ƙwararrun malaman makarantar sakandare.<ref>{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/education/research/jill-adler---sarchi-chair-in-mathematics-education/|title=Jill Adler – SARChI Chair in Mathematics Education – Wits University|last=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|website=www.wits.ac.za|language=en|access-date=2017-10-18|archive-date=19 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019003510/https://www.wits.ac.za/education/research/jill-adler---sarchi-chair-in-mathematics-education/|url-status=dead}}</ref> Tana da ƙimar A, mafi girma mai yiwuwa, daga Gidauniyar Bincike ta Ƙasa ta Afirka ta Kudu.<ref>{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/research/distinguished-researchers/|title=Distinguished Researchers - Wits University|last=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|website=www.wits.ac.za|language=en|access-date=2017-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180528144617/http://www.wits.ac.za/research/distinguished-researchers/|archive-date=2018-05-28|url-status=dead}}</ref> Daga shekarun 2009 zuwa 2014 Farfesa Adler farfesa ce mai ziyara a Kwalejin King [[London]].<ref>{{Cite web|url=https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/en/persons/jill-adler(f593ba9c-dfe9-4174-a39d-30968d8751be).html|title=Professor Jill Adler|last=King's College London|date=2015|access-date=18 October 2017}}</ref> Ita memba ce a Kwalejin Kimiyya ta Afirka ta Kudu.<ref>{{Cite web|url=https://www.assaf.org.za/index.php/about-assaf/members|title=Members|website=www.assaf.org.za|language=en-gb|access-date=2017-10-18}}</ref> == Kyaututtuka da karramawa == * ICMI Hans Freudenthal Medal (2015)<ref name=":0" /> == Manazarta == [[Category:Rayayyun mutane]] kaqzpmoqrznqxhlkju2mddzievih335 Pol Pot 0 66443 835789 619405 2026-05-14T10:36:26Z Ummun Sultan 23935 835789 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Pol Pot University in the 1980s.png|thumb|jami'ar Pol Pot]] '''Pol Pot''' [a] (an haife shi Saloth Sâr; [b] 19 Mayu 1925 - 15 Afrilu 1998) ya kasance ɗan Cambodia ɗan juyin juya hali ne, kama-karya, kuma ɗan siyasa wanda ya mulki Cambodia a matsayin Firayim Minista na Democratic Kampuchea tsakanin 1976 da 1979. A akidar kwaminisanci kuma Khmer Dan kabilanci, ya kasance babban memba na kungiyar Kwaminisanci ta Cambodia, Khmer Rouge, daga 1963 zuwa 1997 kuma ya zama Babban Sakatare na Jam'iyyar Kwaminis ta Kampuchea[c] daga 1963 zuwa 1981. Gwamnatinsa ta mayar da Cambodia zuwa jam'iyyar gurguzu ta jam'iyya daya. kuma suka yi kisan kiyashin Kambodiya.<ref>http://www.phnompenhpost.com/national/pol-pot%E2%80%99s-daughter-weds</ref> == Nazari == <references />{{Stub}} kw7oessvhkvk3ie8ocyv94ugr2p9uq4 835790 835789 2026-05-14T10:36:38Z Ummun Sultan 23935 835790 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Pol Pot University in the 1980s.png|thumb|jami'ar Pol Pot]] '''Pol Pot''' [a] (an haife shi Saloth Sâr; [b] 19 Mayu 1925 - 15 Afrilu 1998) ya kuma kasance ɗan Cambodia ɗan juyin juya hali ne, kama-karya, kuma ɗan siyasa wanda ya mulki Cambodia a matsayin Firayim Minista na Democratic Kampuchea tsakanin 1976 da 1979. A akidar kwaminisanci kuma Khmer Dan kabilanci, ya kasance babban memba na kungiyar Kwaminisanci ta Cambodia, Khmer Rouge, daga 1963 zuwa 1997 kuma ya zama Babban Sakatare na Jam'iyyar Kwaminis ta Kampuchea[c] daga 1963 zuwa 1981. Gwamnatinsa ta mayar da Cambodia zuwa jam'iyyar gurguzu ta jam'iyya daya. kuma suka yi kisan kiyashin Kambodiya.<ref>http://www.phnompenhpost.com/national/pol-pot%E2%80%99s-daughter-weds</ref> == Nazari == <references />{{Stub}} 4w9kw9j3yj84dk258721j2xp4n8rlou 835791 835790 2026-05-14T10:36:53Z Ummun Sultan 23935 835791 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Pol Pot University in the 1980s.png|thumb|jami'ar Pol Pot]] '''Pol Pot''' [a] (an haife shi Saloth Sâr; [b] 19 Mayu 1925 - 15 Afrilu 1998) ya kuma kasance ɗan Cambodia ɗan juyin juya hali ne, kama-karya, kuma ɗan siyasa wanda ya mulki Cambodia a matsayin Firayim Minista na Democratic Kampuchea tsakanin shekarar 1976 da 1979. A akidar kwaminisanci kuma Khmer Dan kabilanci, ya kasance babban memba na kungiyar Kwaminisanci ta Cambodia, Khmer Rouge, daga 1963 zuwa 1997 kuma ya zama Babban Sakatare na Jam'iyyar Kwaminis ta Kampuchea[c] daga 1963 zuwa 1981. Gwamnatinsa ta mayar da Cambodia zuwa jam'iyyar gurguzu ta jam'iyya daya. kuma suka yi kisan kiyashin Kambodiya.<ref>http://www.phnompenhpost.com/national/pol-pot%E2%80%99s-daughter-weds</ref> == Nazari == <references />{{Stub}} q351o8dhip4moevrcfwon412nrgddy4 Haji Bektash Veli 0 66444 835808 546000 2026-05-14T10:43:40Z Ummun Sultan 23935 835808 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Hacı Bektaş Veli - panoramio (2).jpg|thumb|mutum mutumin Haji Bektash Veli]] [[Fayil:Haji bektaş Veli pir.jpg|thumb|gidan tarihin Haji Bektash Veli]] [[Fayil:Баха Валад - Маариф (Миниатюра).jpg|thumb|Haji Bektash Veli]] '''Pol Pot'''<ref>https://web.archive.org/web/20110818163119/http://bektashiorder.com/excerpts-from-babas-book</ref> [a] (an haife shi Saloth Sâr; [b] 19 Mayu 1925 - 15 Afrilu 1998) ya kasance ɗan Cambodia ɗan juyin juya hali ne, kama-karya, kuma ɗan siyasa wanda ya mulki Cambodia a matsayin Firayim Minista na Democratic Kampuchea tsakanin 1976 da 1979. A akidar kwaminisanci kuma Khmer Dan kabilanci, ya kasance babban memba na kungiyar Kwaminisanci ta Cambodia, Khmer Rouge, daga 1963 zuwa 1997 kuma ya zama Babban Sakatare na Jam'iyyar Kwaminis ta Kampuchea[c] daga 1963 zuwa 1981. Gwamnatinsa ta mayar da Cambodia zuwa jam'iyyar gurguzu ta jam'iyya daya. kuma suka yi kisan kiyashin Kambodiya.<ref>https://books.google.com/books?id=H5cQH17-HnMC&pg=PA113</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/H._A._R._Gibb</ref> == Nazari == <references />{{Stub}} dst9qnvyop4gsz0wipt3tawwb3xvr0o 835811 835808 2026-05-14T10:43:58Z Ummun Sultan 23935 835811 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Hacı Bektaş Veli - panoramio (2).jpg|thumb|mutum mutumin Haji Bektash Veli]] [[Fayil:Haji bektaş Veli pir.jpg|thumb|gidan tarihin Haji Bektash Veli]] [[Fayil:Баха Валад - Маариф (Миниатюра).jpg|thumb|Haji Bektash Veli]] '''Pol Pot'''<ref>https://web.archive.org/web/20110818163119/http://bektashiorder.com/excerpts-from-babas-book</ref> [a] (an haife shi Saloth Sâr; [b] 19 Mayu 1925 - 15 Afrilun shekarar 1998) ya kasance ɗan Cambodia ɗan juyin juya hali ne, kama-karya, kuma ɗan siyasa wanda ya mulki Cambodia a matsayin Firayim Minista na Democratic Kampuchea tsakanin 1976 da 1979. A akidar kwaminisanci kuma Khmer Dan kabilanci, ya kasance babban memba na kungiyar Kwaminisanci ta Cambodia, Khmer Rouge, daga 1963 zuwa 1997 kuma ya zama Babban Sakatare na Jam'iyyar Kwaminis ta Kampuchea[c] daga 1963 zuwa 1981. Gwamnatinsa ta mayar da Cambodia zuwa jam'iyyar gurguzu ta jam'iyya daya. kuma suka yi kisan kiyashin Kambodiya.<ref>https://books.google.com/books?id=H5cQH17-HnMC&pg=PA113</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/H._A._R._Gibb</ref> == Nazari == <references />{{Stub}} l9nzmcfutowhfo78q717jzrop6w4cxs 835812 835811 2026-05-14T10:44:15Z Ummun Sultan 23935 835812 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Hacı Bektaş Veli - panoramio (2).jpg|thumb|mutum mutumin Haji Bektash Veli]] [[Fayil:Haji bektaş Veli pir.jpg|thumb|gidan tarihin Haji Bektash Veli]] [[Fayil:Баха Валад - Маариф (Миниатюра).jpg|thumb|Haji Bektash Veli]] '''Pol Pot'''<ref>https://web.archive.org/web/20110818163119/http://bektashiorder.com/excerpts-from-babas-book</ref> [a] (an haife shi Saloth Sâr; [b] 19 Mayu 1925 - 15 Afrilun shekarar 1998) ya kasance ɗan Cambodia ɗan juyin juya hali ne, kama-karya, kuma ɗan siyasa wanda ya mulki Cambodia a matsayin Firayim Minista na Democratic Kampuchea tsakanin 1976 da 1979. A akidar kwaminisanci kuma Khmer Dan kabilanci, ya kasance babban memba na ƙungiyar Kwaminisanci ta Cambodia, Khmer Rouge, daga shekarar 1963 zuwa 1997 kuma ya zama Babban Sakatare na Jam'iyyar Kwaminis ta Kampuchea[c] daga 1963 zuwa 1981. Gwamnatinsa ta mayar da Cambodia zuwa jam'iyyar gurguzu ta jam'iyya daya. kuma suka yi kisan kiyashin Kambodiya.<ref>https://books.google.com/books?id=H5cQH17-HnMC&pg=PA113</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/H._A._R._Gibb</ref> == Nazari == <references />{{Stub}} c6j56xf9wmgc4oq7luz3eqy05j88gp6 Kallum Mantack 0 66984 835648 359616 2026-05-14T05:55:03Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835648 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kallum Kevin Mantack''' (an haife shi 1 ga Mayu 1998) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon]] ƙafa ne na ƙasar Ingila wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|winger]] ko [[Mai buga baya|cikakken baya]] don [[Matlock Town FC|Matlock Town]] . A baya ya taka leda a [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Ingila|Kwallon kafa]] don [[Oldham Athletic]]. == Sana'ar wasa == Mantack ya zo ta hanyar ƙungiyar matasa [[Oldham Athletic AFC|ta Oldham Athletic]] don sanya hannu kan kwantiragin ƙwararrunsa na farko a cikin Afrilu 2016. <ref>"Club list of registered players" (PDF). English Football League. 20 May 2017. Retrieved 30 September 2019</ref> Ya fara wasansa na farko a cikin nasara da ci 2–1 akan [[Wigan Athletic FC|Wigan Athletic]] a wasan [[Kofin EFL|cin kofin EFL]] a [[Park Boundary|Boundary Park]] a ranar 9 ga Agusta 2016. <ref>{{cite news|url=https://www.oldham-chronicle.co.uk/news-features/10/oldham-athletic-news/99274/new-boys-lay-down-the-law|title=New boys lay down the Law|first=Matthew|last=Chambers|newspaper=Oldham Evening Chronicle|date=10 August 2016|accessdate=30 September 2019}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya shiga [[Alfreton Town FC|Alfreton Town]] na [[National League Arewa|National League North]] akan lamunin farko na wata daya akan 16 Satumba 2016. Bayan ya sami matsayi a cikin ƙungiyar farko ta Alfreton, an tsawaita lamunin nasa har zuwa 15 ga Janairu. <ref>https://www.oldhamathletic.co.uk/news/2016/april/four-scholars-offered-professional-contracts/</ref> Ya buga wasanni 17 a dukkan gasa kafin ya koma kulob din iyayensa. <ref name="Soccerway">Chambers, Matthew (10 August 2016). "New boys lay down the Law". ''Oldham Evening Chronicle''. Retrieved 30 September 2019</ref> Ya yi wasansa na farko [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Ingila|na Kwallon kafa]] a kan 26 Agusta 2017 zuwa [[Blackpool FC|Blackpool]] a [[EFL League One|League One]] ; <ref name="sb1718">"Departure: Mantack heads out on loan". Oldham Athletic A.F.C. 16 September 2016. Retrieved 30 September 2019</ref> ya zo bayan mintuna 56 tare da gefensa 2-0, "ya ba su kwarin gwiwar ci gaba" amma wasan ya ƙare 2-1. <ref>{{cite news|url=https://www.blackpoolgazette.co.uk/sport/football/blackpool-fc/match-report-blackpool-2-oldham-athletic-1-1-8723418|title=Match report: Blackpool 2 Oldham Athletic 1|newspaper=Blackpool Gazette|date=26 August 2017|accessdate=30 September 2019}}</ref> Hakan ya tabbatar da kasancewarsa gasar League daya tilo a kulob din. Ya taka leda sau daya a [[Kofin EFL|gasar EFL]] kuma ya ba da lokaci a kan aro a wasu kulob na Arewa guda biyu, [[FC United ta Manchester|FC United na Manchester]] da [[Yankin Stockport|Stockport County]] . Karshen sihirin ya ƙare da wuri lokacin da ya sami karyewar [[fibula]] kuma ya rabu da idon sawunsa sakamakon bugun da ya yi a wasan da suka yi da Alfreton inda ya zura kwallo ɗaya tilo. Oldham ya sake shi a karshen kakar wasa bayan sun koma [[EFL League Biyu|League Biyu]] . <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44042228|title=Oldham Athletic release seven after relegation to League Two|publisher=BBC Sport|date=8 May 2018|accessdate=30 September 2019}}</ref> Mantack ya sanya hannu kan kwangilar ɗan gajeren lokaci tare da Stockport a farkon kakar 2018 – 19, kuma ya yi bayyanuwa bakwai kafin ya ci gaba ta hanyar gwaji tare da [[Blackburn Rovers]] zuwa wani kulob na Arewa ta Arewa, [[Altrincham FC|Altrincham]] . Ya fara wasansa na farko a ranar 24 ga Nuwamba a wasan [[Kofin FA|cin Kofin FA]] da [[Bradford (Park Avenue) AFC|Bradford Park Avenue]], ya zo ne a matsayin wanda zai maye gurbin kuma ya zira kwallaye a ci 4-0. A watan Fabrairun 2019, ya buga bayyanuwa bakwai amma ya yi watsi da tsari don haka ya ci gaba da rangadin Arewa ta Kasa tare da [[Ashton United FC|Ashton United]]. Ya buga wasansa na farko a wasan da suka doke [[York City FC|York City]] da ci 2–0, <ref>{{cite news|url=https://www.yorkpress.co.uk/sport/17421303.live-blog-york-city-2-ashton-united-0/|title=Live blog: York City 2 Ashton United 0|first=Dave|last=Flett|newspaper=The Press|location=York|date=9 February 2019|accessdate=30 September 2019}}</ref> kuma ya kammala kakar wasan da kwallaye uku daga wasanni 15 na gasar. <ref name="Soccerway3">"Departure: Mantack heads out on loan". Oldham Athletic A.F.C. 16 September 2016. Retrieved 30 September 2019</ref> Ya rattaba hannu kan [[Curzon Ashton FC|Curzon Ashton]] a watan Yuni 2019, <ref>"Mantack moves on". Stockport County F.C. 6 November 2018. Retrieved 30 September 2019.</ref> amma ya bar su zuwa [[Stalybridge Celtic]] kafin farkon sabuwar kakar. <ref>{{cite news|url=http://nonleaguedaily.com/stalybridge-sign-ex-stockport-winger-mantack/|title=Stalybridge sign ex-Stockport winger Mantack|website=Non League Daily|date=9 August 2019|accessdate=30 September 2019}}</ref> A watan Agusta 2022, Mantack ya shiga [[Matlock Town FC|garin Matlock]] . <ref>{{Cite web}}</ref> == Kididdigar sana'a == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |[[:en:FA_Cup|FA Cup]] |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="3" |[[:en:Oldham_Athletic_A.F.C.|Oldham Athletic]] |[[:en:2016–17_Oldham_Athletic_A.F.C._season|2016–17]]<ref>{{Soccerbase season|94191|2016|accessdate=30 September 2019}}</ref> |[[:en:EFL_League_One|League One]] |0 |0 |0 |0 |- |[[:en:2017–18_Oldham_Athletic_A.F.C._season|2017–18]]<ref name="sb17182">{{Soccerbase season|94191|2017|accessdate=30 September 2019}}</ref> |League One |1 |0 |0 |0 |- ! colspan="2" |Total !1 !0 !0 !0 |- |[[:en:Alfreton_Town_F.C.|Alfreton Town]] (loan) |[[:en:2016–17_National_League#National_League_North|2016–17]]<ref name="Soccerway2">{{cite web|url=https://uk.soccerway.com/players/kallum-mantack/450656/|title=K. Mantack|website=Soccerway|publisher=Perform Group|accessdate=30 September 2019}}</ref> |[[:en:National_League_North|National League North]] |11 |0 |4 |0 |- |[[:en:F.C._United_of_Manchester|FC United of Manchester]] (loan) |[[:en:2017–18_National_League#National_League_North|2017–18]]<ref name="Soccerway2" /> |National League North |1 |0 |1 |0 |- |[[:en:Stockport_County_F.C.|Stockport County]] (loan) |2017–18<ref name="Soccerway2" /> |National League North |7 |2 | colspan="2" |— |- | rowspan="2" |Stockport County |[[:en:2018–19_National_League#National_League_North|2018–19]]<ref name="Soccerway2" /><ref>{{cite web|url=https://www.stockportcounty.com/fa-cup-report-pics-south-shields-1-2-county/|title=FA Cup Report & Pics: South Shields 1-2 County|first=Gareth|last=Evans|publisher=Stockport County F.C.|date=22 September 2018|accessdate=30 September 2019}}</ref> |National League North |6 |1 |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !13 !3 !1 !0 |} == Manazarta == 13r0m082qvrl17ooe51lsaes01q32hh Jerin fina-finan Najeriya na 1994 0 69725 835399 376251 2026-05-13T14:48:23Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835399 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan jerin fina-finai ne na Najeriya da aka fitar a shekarar '''1994'''. == Fina-finai == {| class="wikitable" width="100%" ! width="21%" |Taken ! width="16%" |Daraktan ! width="22%" |Masu ba da labari ! width="13%" |Irin wannan ! width="28%" |Bayani !Ref |- | colspan="7" {{Year header}} style="text-align:left; background:#e9e9e9" |'''1994''' |- |<nowiki><i id="mwHQ">Ayo Ni Mo Fe</i></nowiki> |[[Tunde Kelani]] |Yomi Ogunmola Bola Obot Yinka Oyedijo [[Kareem Adepoju]] Lere Paimo |Wasan kwaikwayo |Mainframe Films da Television Productions ne suka samar da shi[[Mainframe Films and Television Productions|Mainframe fina-finai da shirye-shiryen talabijin]] An yi fim din a sassa biyu |<ref>{{Citation|last1=Kelani|first1=Tunde|title=Ayọ ni mo fẹ|date=|url=https://www.worldcat.org/oclc/472709617|place=Lagos, Nigeria|publisher=Mainframe Film and Television Productions [distributor]|oclc=472709617|access-date=3 May 2021|last2=Obot|first2=Bola Anike|last3=Ogunmola|first3=Yomi|last4=Paimo|first4=Lere|last5=Adepoju|first5=Kareem}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Haynes|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=cHUpDQAAQBAJ&dq=Koseegbe+1995&pg=PA320|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|date=4 October 2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38795-6|language=en}}</ref> |- |''[[Glamour Girls (fim na 1994)|<nowiki/>'Yan mata masu ban sha'awa]]'' |Chika Onukwufor |[[Eucharia Anunobi]] [[Zack Orji]] [[Liz Benson]] [[Dolly Unachukwu]] [[Gloria Young|Gloria Alozie]] |Wasan kwaikwayo |Kenneth Nnebue (NEK Films) ne ya samar da shi Wannan fim din ya kawo Eucharia Anunobi da Zack Orji cikin haske. Zack Orji ya dakatar da cocinsa saboda wani abu mai rikitarwa a cikin fim din. |<ref>{{Cite web|last=Tayo|first=Ayomide|date=25 July 2018|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|access-date=3 May 2021|website=Pulse Nigeria|language=en|archive-date=23 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 December 2016|title=9 memorable Nigerian movies that ruled the 90s|url=https://www.rockcityfmradio.com/9-memorable-nigerian-movies-ruled-90s/|access-date=3 May 2021|website=Rockcity 101.9 FM|language=en-GB|archive-date=9 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509133305/https://www.rockcityfmradio.com/9-memorable-nigerian-movies-ruled-90s/|url-status=dead}}</ref> |- |''Lagos Na Wah!!: Pidgin Comedy 1-3'' |Kehinde Soaga |James Iroha [[Sunday Omobolanle|Lahadi Omobolanle]] Kayode Odumosu [[Jide Kosoko]] |Wasan kwaikwayo |An harbe shi a cikin Pidgin An sake shi a kan VHS ta hanyar Topway Productions |<ref name=":0" /> |- |''[[Nneka the Pretty Serpent (fim 1994)|Nneka, Kyakkyawan Macijin 1 da 2]]'' |Zeb Ejiro Bolaji Dawodu |Ndidi Obi Okechukwu Ogunjiofor Rita Nzelu [[Kanayo O. Kanayo]] | |Shot a cikin harshen Igbo Gabosky da Videosonic ne suka fitar da shi a kan VHS | |} == Duba kuma == * [[Jerin Finafinan Najeriya|Jerin fina-finai na Najeriya]] == Manazarta == {{Reflist|2}} eqmwl485j9y4b9y3q26wz04i1irxcxd Jerin fina-finan Najeriya na 1995 0 69726 835400 375283 2026-05-13T14:48:59Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835400 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan jerin fina-finai ne na Najeriya da aka fitar a shekarar '''1995'''. == Fina-finai == {| class="wikitable" width="100%" ! width="21%" |Taken ! width="16%" |Daraktan ! width="22%" |Masu ba da labari ! width="13%" |Irin wannan ! width="28%" |Bayani !Ref |- | colspan="7" {{Year header}} style="text-align:left; background:#e9e9e9" |'''1995''' |- |''Aboki Orun'' |Tunde Alabi-Hundeyin |[[Peju Ogunmola]] [[Sola Fosudo|Sai dai Fusudo]] [[Clarion Chukwura]] [[Idowu Philips]] | |Dudu Films ne suka samar da shi | rowspan="6" |<ref name=":1">{{Cite book|last=Haynes|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=cHUpDQAAQBAJ&dq=Koseegbe+1995&pg=PA320|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|date=4 October 2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38795-6|language=en}}</ref> | |- |''Allahn Duhu'' |Andy Amenechi |Regina Askia Layi Ashadele Yinka Craig [[Enebeli Elebuwa]] | |Owoyemi Motion Pictures / Contech Ventures ne suka samar da shi | |- |''Matsalar Mutuwa: Labarin Rayuwa na Gaskiya'' |[[Chico Ejiro]] |[[Dolly Unachukwu]] [[Sam Loco Efe|Sam Mad]] | | | |- |''Sha'awar Mutuwa: Labarin Rayuwa na Gaskiya'' |Zeb Ejiro |Sydney Diala | |Andy Best Productions ne ya samar da shi | |- |''Ikuku (Guguwa) 1'' |[[Nkem Owoh]] Zeb Ejiro |Nkem Owoh [[Pete Edochie]] Zach Orji Sam Mad | |Shot a cikin harshen Igbo An sake shi a kan VHS ta Nonks / Andy Best | |- |''Koseegbe'' |[[Tunde Kelani]] |Amele mai laushi Toyin Babatope Bangaskiya Eboigbe [[Jide Kosoko]] | |An harbe shi a cikin yaren Yoruba An sake shi a kan VHS ta Mainframe. | |- |''Rattlesnake'' |[[Amaka Igwe]] |Francis Duru [[Nkem Owoh]] [[Anne Njemanze]] [[Bob-Manuel Udokwu|Bob Manuel]] Julius Agwu Ernest Obi Tony Mako daya [[Stella Damasus]] [[Genevieve Nnaji]] Chris Okotie |Labarin aikata laifuka |An sake yin fim din a cikin 2020 a matsayin Rattlesnake: Labarin Ahanna |<ref name=":0">{{Cite web|last=Tayo|first=Ayomide|date=25 July 2018|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|access-date=3 May 2021|website=Pulse Nigeria|language=en|archive-date=23 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=13 November 2020|title='A Remake for a New Generation': Rattlesnake, The Ahanna Story Premieres in Cinemas|url=https://www.arise.tv/a-remake-for-a-new-generation-rattlesnake-the-ahanna-story-premieres-in-cinemas/|access-date=3 May 2021|website=Arise News|language=en-US}}</ref> |- |''Confession na Gaskiya'' |Kenneth Nnebue |[[Zack Orji]] [[Liz Benson]] [[Sola Fosudo|Sai dai Fusudo]] Jennifer Ossai |Wasan kwaikwayo | |<ref name=":0" /> |} == Duba kuma == * [[Jerin Finafinan Najeriya|Jerin fina-finai na Najeriya]] == Manazarta == {{Reflist|2}} == Haɗin waje == * 1995 fina-finai a Intanet Movie Database[[IMDb|Bayanan Fim na Intanet]] 4fw8s71kqob0dzob3gwp2q7n4tvxztp Jerin fina-finan Najeriya na 1996 0 69728 835401 376252 2026-05-13T14:49:28Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835401 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan jerin fina-finai ne na Najeriya da aka fitar a shekarar '''1996'''. == Fina-finai == {| class="wikitable" width="100%" ! width="21%" |Taken ! width="16%" |Daraktan ! width="22%" |Masu ba da labari ! width="13%" |Irin wannan ! width="28%" |Bayani !Ref |- | colspan="7" {{Year header}} style="text-align:left; background:#e9e9e9" |'''1996''' |- |''Yaƙin Musanga'' |Bolaji Dawodu |Alex Usifo Chika Anyawu Chiwet Agualu [[Eucharia Anunobi]] Emeka Ani | | |<ref name=":2">{{Cite book|last=Haynes|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=cHUpDQAAQBAJ&dq=Koseegbe+1995&pg=PA320|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|date=4 October 2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38795-6|language=en}}</ref> |- |''Brotherhood na Duhu'' |Andy Amenechi Bond Emeruwa |Patrick Doyle Zachee Orji Okechukwu Ogunjiofor Dolly Unachukwu | |An samar da shi ta hanyar Videosonic |<ref name=":2" /> |- |''Yarjejeniya'' |Chika Onukwafor |Ifeanyi Azodo [[Bob-Manuel Udokwu]] [[Kate Henshaw]] [[Teco Benson]] | | |<ref name=":2" /> |- |''Matattu Ƙarshen 1'' |[[Chico Ejiro]] |[[Zack Orji]] [[Liz Benson]] [[Sandra Achun|Sandra Achums]] Ameze Imariahgbe | |Grand Touch / Amaco da Andy Best ne suka samar da shi |<ref name=":2" /> |- |''Domitilla'' |Zeb Ejiro |[[Sandra Achun|Sandra Achums]] [[Enebeli Elebuwa]] Maureen Ihua Charles Okafor [[Ada Ameh]] [[Kate Henshaw]] Basorge Tariah Jr [[Anne Njemanze]] |Soyayya | |<ref name=":1" /> |- |''Naman da Jinin: Labarin Jessie Chukwuma 1'' |Chico Ejiro |Ameze Imarhiagbe Richard Mofe-Damijo Bassey-Inyang Ekpeyong [[Christy Uduak Essien-Igbokwe|Christy Essien Igbokwe]] | |An haska shi a cikin harshen Ingilishi An sake shi a kan VHS ta hanyar International Artists / Ami Home Entertainment |<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|date=8 December 2016|title=9 memorable Nigerian movies that ruled the 90s|url=https://www.rockcityfmradio.com/9-memorable-nigerian-movies-ruled-90s/|access-date=3 May 2021|website=Rockcity 101.9 FM|language=en-GB|archive-date=9 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509133305/https://www.rockcityfmradio.com/9-memorable-nigerian-movies-ruled-90s/|url-status=dead}}</ref> |- |''<nowiki/>'Yan mata masu ban sha'awa 2: Haɗin Italiyanci'' |Chika Onukwafo |[[Clarion Chukwura|Clarion Chukwuru-Abiola]] Jennifer Okereke [[Zack Orji]] [[Eucharia Anunobi]] | |An haska shi a cikin harshen Ingilishi An sake shi a kan VHS ta hanyar NEK Video Links. |<ref name=":2" /> |- |''Masu garkuwa'' |[[Tade Ogidan]] |Tunji Sotimirin [[Bob-Manuel Udokwu]] Zainab Bukky Ajayi Tope Idowu Lanre Balogun [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]] | |An haska shi a 1991 amma an sake shi shekaru 5 bayan haka. Wannan shi ne fim na farko na Najeriya wanda ya yi amfani da helikofta. |<ref name=":0" /> |- |''Ikuku (Guguwa) 2'' |[[Nkem Owoh]] Zeb Ejiro |Nkem Owoh [[Pete Edochie]] Zach Orji Sam Mad | |Shot a cikin harshen Igbo An sake shi a kan VHS ta Nonks / Andy Best |<ref name=":12">{{Cite book|last=Haynes|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=cHUpDQAAQBAJ&dq=Koseegbe+1995&pg=PA320|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|date=4 October 2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38795-6|language=en}}</ref> |- |''Ƙarya ta Makoma'' |Madu Chikwendu |[[Franca Brown]] Paul Obazele Joe Nwosu [[Jennifer Okere]] | |An yi shi a sassa biyu |<ref name=":2" /> |- |''[[Mortal Inheritance|Gādon Mutuwa]]'' |Andy Amenechi |[[Fred Amata]] [[Omotola Jalade Ekeinde]] [[Kunle Bamtefa]] |Wasan kwaikwayo na soyayya |Zeb Ejiro ne ya samar da shi |<ref>{{Cite web|title=Mortal inheritance (1996)|url=http://dla.library.upenn.edu/dla/vcat/record.html?id=VCAT_3865453&|access-date=3 May 2021|website=dla.library.upenn.edu|archive-date=3 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503125624/http://dla.library.upenn.edu/dla/vcat/record.html?id=VCAT_3865453&|url-status=dead}}</ref> |- |''Dare mara kyau'' |Chico Ejiro |[[Ramsey Nouah]] [[Segun Arinze]] | | |<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|last=Tayo|first=Ayomide|date=25 July 2018|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|access-date=3 May 2021|website=Pulse Nigeria|language=en|archive-date=23 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|url-status=dead}}</ref> |- |''[[Violated (1996 film)|An keta shi]]'' |[[Amaka Igwe]] |[[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]] [[Ego Boyo]] [[Kunle Bamtefa]] [[Joke Silva]] Mildred Iweka Taiwo Obileye Wale Macaulay [[Funlola Aofiyebi-Raimi]] |Wasan kwaikwayo na soyayya | |<ref name=":0">{{Cite web|last=Samuel|first=Mofijesusewa|date=7 February 2020|title=10 Iconic Nollywood Stories From The 90s That Should Get A Remake|url=https://thenet.ng/10-iconic-nollywood-stories-from-the-90s-that-should-get-a-remake-2/|access-date=3 May 2021|website=[[Nigerian Entertainment Today]]|language=en-US}}</ref> |} == Duba kuma == * [[Jerin Finafinan Najeriya|Jerin fina-finai na Najeriya]] == Manazarta == {{Reflist|2}} == Haɗin waje == * [https://www.imdb.com/search/title?at=0&countries=ng&sort=moviemeter,asc&title_type=feature&year=1996,1996 Fim na 1996] a cikin Intanet Movie Database[[IMDb|Bayanan Fim na Intanet]] pqn2hoi3hdzm12wfksx17bxivys6y5a Jerin fina-finan Najeriya na 1997 0 69729 835402 375308 2026-05-13T14:49:57Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835402 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan jerin fina-finai ne na Najeriya da aka fitar a shekarar '''1997'''. == Fina-finai == {| class="wikitable" width="100%" ! width="21%" |Taken ! width="16%" |Daraktan ! width="22%" |Masu ba da labari ! width="13%" |Irin wannan ! width="28%" |Bayani !Ref |- | colspan="7" {{Year header}} style="text-align:left; background:#e9e9e9" |'''1997''' |- |''Komawa Afirka'' |Tony Abulu |Amele mai laushi Ella Asad [[Jimmy Johnson]] [[Lanre Hassan]] | |Black Ivory Communications ne suka samar da shi |<ref name=":0">{{Cite book|last=Haynes|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=cHUpDQAAQBAJ&dq=Koseegbe+1995&pg=PA320|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|date=4 October 2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38795-6|language=en}}</ref> | |- |''[[Blood Money (fim 1997)|Kudin Jini]]'' |[[Chico Ejiro]] |[[Zack Orji]] [[Kanayo O. Kanayo]] [[Francis Agu]] [[Sam Dede]] | | |<ref name=":1" /> | |- |''Hanyar Hanyar Halitta: Farawa'' |Christyn Michaels |Gbenga Richards [[Ngozi Nwosu]] Emeka Ossai [[Kate Henshaw]] | | |<ref name=":0" /> | |- |''Matattu Ƙarshen 2'' |[[Chico Ejiro]] |[[Zack Orji]] [[Liz Benson]] [[Sandra Achun|Sandra Achums]] Ameze Imariahgbe | |Grand Touch / Amaco da Andy Best ne suka samar da shi |<ref name=":0" /> | |- |''Ya mutu'' |Kenneth Nnebue |[[Tony Umez]] [[Eucharia Anunobi]] [[Rachel Oniga|Rahila Oniga]] Ya yi kyau sosai | | |<ref name=":1" /> | |- |''Naman da Jinin: Labarin Jessie Chukwuma 2'' |Chico Ejiro |Ameze Imarhiagbe Richard Mofe-Damijo Bassey-Inyang Ekpeyong [[Christy Uduak Essien-Igbokwe|Christy Essien Igbokwe]] | |An harbe shi a cikin harshen Ingilishi An sake shi a kan VHS ta hanyar International Artists / Ami Home Entertainment |<ref name=":0" /> | |- |''Har abada'' |[[Amaka Igwe]] |[[Justus Esiri]] [[Hilda Dokubo]] John Nwaobi Ohi Alegbe Jaiye Aboderin | | |<ref name=":1">{{Cite web|last=Tayo|first=Ayomide|date=25 July 2018|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|access-date=3 May 2021|website=Pulse Nigeria|language=en|archive-date=23 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|url-status=dead}}</ref> |- |''Masu garkuwa'' |[[Tade Ogidan]] |Tope Idowu Ofuafo Otomewo [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]] [[Bimbo Manuel|Bimbo Manual]] Kalmomin Lanre Tunji Sotimirin [[Bukky Ajayi|Buky Ajayi]] |Ayyuka | |<ref name=":1" /> |- |''Iya Ibeji Eleran Igbe (Uwar Ma'aurata, Mai Sayar da Nama na Bush) '' |Abbey Lanre |Aduke Adeyemo Gbolagade Akinpelu Dupe Johnson Florence Ogunbiyi | |An harbe shi a cikin yaren Yoruba An sake shi a kan VHS ta Ogogo / Amazing . |<ref name=":1" /> |- |''Obe Gbona (Soup mai zafi) '' | |Musa Olaiya Adejumo Iya Sala Adisa Baba Oyin Adejobi | |An harbe shi a cikin yaren Yoruba An sake shi a kan VHS ta Alawada Movies / Bayowa Films. |<ref name=":1" /> |- |''O Le Ku'' |[[Tunde Kelani]] |[[Yemi Shodimu]] Feyikemi Abodunrin Pauline Dike Omolola Amusan |Wasan kwaikwayo na soyayya |Daidaitawar littafin Farfesa Akinwunmi Ishola mai suna iri ɗaya | |- |''Ba a Ƙuntata ba'' |[[Tade Ogidan]] |Richard Mofe Damijo [[Bimbo Akintola]] [[Rachel Oniga|Rachael Oniga]] Steve Rhodes | | | rowspan="3" |<ref name=":1" /> |- |''[[Owo Blow|Ruwan Ruwan Ruwa]]'' |Tade Ogidan |Yarima Leke Ajao [[Bimbo Akintola]] Adewale Elesho [[Lanre Hassan]] [[Sam Loco Efe|Sam Mad Efe]] [[Binta Ayo Mogaji]] Kayode Odumosu [[Rachel Oniga|Rachael Oniga]] [[Adebayo Salami]] | | |- |''[[Sango (fim)|Sango]]'' |[[Obafemi Lasode]] |Wale Adebayo Bunmi Sanya Wale Ogunyemi [[Jimi Solanke|Jimi Sholanke]] [[Antar Laniyan]] | |Bisa ga labarin rayuwar Sango, allahn tsawa na Yoruba. |} == Duba kuma == * [[Jerin Finafinan Najeriya|Jerin fina-finai na Najeriya]] == Manazarta == {{Reflist|2}} == Haɗin waje == * 1997 fina-finai a Intanet Movie Database[[IMDb|Bayanan Fim na Intanet]] sqh17q4efcz025a8jloxtq4wnz92pch Jerin fina-finan Najeriya na 1998 0 69731 835403 375321 2026-05-13T14:50:18Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835403 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan jerin fina-finai ne na Najeriya da aka fitar a shekarar '''1998'''. == Fina-finai == {| class="wikitable" width="100%" ! width="21%" |Taken ! width="16%" |Daraktan ! width="22%" |Masu ba da labari ! width="13%" |Irin wannan ! width="28%" |Bayani !Ref |- | colspan="7" {{Year header}} style="text-align:left; background:#e9e9e9" |'''1998''' |- |''Zob din lu'u-lu'u'' |[[Tade Ogidan]] |[[Liz Benson]] [[Richard Mofe-Damijo]] [[Bimbo Akintola]] [[Bukky Ajayi]] Tunji Bamishigbin [[Sola Sobowale]] Teju Gbade-Oyelakin |Tsoro | |<ref>{{Cite web|last=Samuel|first=Mofijesusewa|date=7 February 2020|title=10 Iconic Nollywood Stories From The 90s That Should Get A Remake|url=https://thenet.ng/10-iconic-nollywood-stories-from-the-90s-that-should-get-a-remake-2/|access-date=3 May 2021|website=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref> |- |''Sakobi'' |Zeb Ejiro |[[Saint Obi]] Susan Patrick [[Tony Umez]] Edith Ujay [[Sunday Omobolanle|Lahadi Omobolanle]] Zik Okafor | | | rowspan="7" |<ref>{{Cite web|last=Tayo|first=Ayomide|date=25 July 2018|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|access-date=3 May 2021|website=Pulse Nigeria|language=en|archive-date=23 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|url-status=dead}}</ref> |- |''ƙaunatattun su'' |Andy Amenechi |[[Enebeli Elebuwa]] Saint Obi [[Bimbo Akintola]] Adaora Okoh Bitrus Bruno Keppy Ekpeyong Bassey | | |- |''Aikin Kisan Kai'' |[[Fred Amata]] |Richard Mofe-Damijo [[Regina Askia-Williams|Regina Askia]] Ameze Imarhiagbe Obot Etuk Patrick Doyle Peter Bunor Jr. | | |- |''Magana'' |Andy Amenechi |[[Pete Edochie]] Yarima James Uche [[Enebeli Elebuwa]] Charles Okafor Saint Obi | | |- |''Sakamakon da za a daidaita'' |[[Chico Ejiro]] |Richard Mofe Damijo Liz Benson [[Omotola Jalade Ekeinde]] | | |- |''Yogo Pam'' |Kingsley Ogoro |[[Nkem Owoh]] [[Okey Bakassi|Okey Bakasi]] | | |- |''Mafi Bukatar'' |Tunji Bamishigbin |[[Regina Askia-Williams|Regina Askia]] [[Ibinabo Fiberesima|Ibinabo Fiberisima]] [[Ayo Adesanya]] Liz Benson [[Genevieve Nnaji]] [[Antar Laniyan]] |Ayyukan aikata laifuka |Wani fim na aikata laifuka na Hollywood mai suna [[Jada Pinkett Smith]], Queen Latifah, Vivica A. Fox da Kimberly Elise. |- |''Karishika'' |Ifeanyi Ikpoenyi |[[Bob-Manuel Udokwu|Bob Manuel Udokwu]] Becky Okorie Sandra Achums Obi Mmadubugo Amaechi Muonagor Sunny Mc-Don Adaora Ukoh Ifeanyi Ikpoenyi Andy Chukwu Steve Eboh |Tsoro |An dauke shi daya daga cikin fina-finai na [[Nollywood]] mafi tsoratarwa a kowane lokaci | |} == Duba kuma == * [[Jerin Finafinan Najeriya|Jerin fina-finai na Najeriya]] == Manazarta == {{Reflist|2}} == Haɗin waje == * Fim din 1998 a gidan yanar gizon Intanet[[IMDb|Bayanan Fim na Intanet]] 4glzh2l0dcauiwmqac4om879xflpjry Jerin fina-finan Najeriya na 1999 0 69732 835404 375325 2026-05-13T14:50:47Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835404 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan jerin fina-finai ne na Najeriya da aka fitar a shekarar '''1999'''. == Fina-finai == {| class="wikitable" width="100%" ! width="21%" |Taken ! width="16%" |Daraktan ! width="22%" |Masu ba da labari ! width="13%" |Irin wannan ! width="28%" |Bayani !Ref |- | colspan="7" {{Year header}} style="text-align:left; background:#e9e9e9" |'''1999''' |- |''Amina: Haɗin kai a cikin Bambancin'' | rowspan="3" |Ndubuisi Okoh |[[Pete Edochie]] [[Olu Jacobs|Olu Yakubu]] Kashimu Yaro [[Enebeli Elebuwa]] | | |<ref name=":1">{{Cite book|last=Haynes|first=Jonathan|url=https://books.google.com/books?id=cHUpDQAAQBAJ&dq=Koseegbe+1995&pg=PA320|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|date=4 October 2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38795-6|language=en}}</ref> |- |''Halin da ake ciki'' |[[Liz Benson]] [[Pete Edochie]] Ernest Asuzu Onyeka Onwenu [[Rita Edochie]] | | |<ref name=":0">{{Cite web|last=Tayo|first=Ayomide|date=25 July 2018|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|access-date=3 May 2021|website=Pulse Nigeria|language=en|archive-date=23 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|url-status=dead}}</ref> |- |''Maƙaryaci'' |[[Onyeka Onwenu]] Charles Okafor Larry Koldsweat [[Nkem Owoh]]. | | |<ref name=":0" /> |- |''Bikin Wutar'' | rowspan="2" |[[Chico Ejiro]] |[[Kanayo O. Kanayo]] [[Regina Askia-Williams|Regina Askia]] [[Saint Obi]] Victoria Inyama | | rowspan="2" |An harbe shi a cikin harshen Ingilishi An sake shi a kan VHS ta hanyar Grand Touch | rowspan="4" |<ref name=":1" /> |- |''<nowiki/>'Yanci 1 da 2'' |Richard Mofe-Damijo Rita Nzelu Peter Edochie Jayke Aernan | |- |''Holygans'' |Tony Muonagor |Kingsley Ogbonna Ejike Metusella Charles Okafor | |An harbe shi a cikin Pidgin An sake shi a kan VHS ta One-Week Productions. |- |''Igodo'' |Andy Amenechi da Don Pedro Obaseki |[[Pete Edochie]] Matashi mai daraja Joe Layode Charles Okafor, Ignis Ekwe [[Chidi Mokeme]] Sam Dede | |An ba da izini don shirya hanyar fina-finai na Nollywood. An harbe wasu sassan fim din a Osun Osogbo grove . | |- |''Ijele: Ɗan Masquerade'' |[[Fred Amata]] |[[Eucharia Anunobi]] Olu Yakubu Sam Dede [[Sam Loco Efe|Sam Mad Efe]] | |An harbe shi a cikin harshen Ingilishi An sake shi a kan VHS ta manyan fina-finai. | rowspan="2" |<ref name=":1" /> |- |''Sarki Jaja na Opobo'' |Harry Agina |Haji Bello Ineye Johnny Dudafa [[Enebeli Elebuwa]] Femi Shaka | |An harbe shi a cikin harshen Ingilishi An sake shi a kan VHS ta Sanctus Okereke / Stonechold Pictures. |- |''[[Saworoide]]'' |[[Tunde Kelani]] |Ayantunji Amoo [[Kunle Bamtefa]] Kayode Olaiya [[Yemi Shodimu]] Kola Oyewo Lere Paimo [[Bukky Wright]] [[Khabirat Kafidipe]] Kunle Afolayan |Wasan kwaikwayo | |<ref name=":0" /> |- |''Odum: Labari daga Mutuwar Blue Lake'' |[[Chico Ejiro]] |[[Jimi Solanke|Jimi Sholanke]] Femi Fatoba Nnamdi Eze | |An harbe shi a cikin harshen Ingilishi Amaco ne ya fitar da shi a kan VHS. |<ref name=":1" /> |- |''Karishika 2'' |Ifeanyi Ikpoenyi Becky Okorie [[Sandra Achun|Sandra Achums]] Obi Mmadubogu Ernest Asuzu Sunny Mc-Don Adaora Ukoh Mellisa Yesuf Uche Odoputa Frank Ello Chukwudi Onu Ifeanyi Ikpoenyi Andy Chukwu Joseph Okechukwu |Tsoro |An dauke shi daya daga cikin fina-finai na [[Nollywood]] mafi tsoratarwa a kowane lokaci |<ref name=":1" /> |} == Duba kuma == * [[Jerin Finafinan Najeriya|Jerin fina-finai na Najeriya]] == Manazarta == {{Reflist|2}} 49y04ndq9qoaig719m0x0tc24wuslo2 Jerin fina-finan Ghana na 1980 0 70626 835398 379152 2026-05-13T14:43:39Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835398 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan jerin fina-finai ne na Ghana da aka fitar a shekarar 1980.<ref>{{cite web|url=https://www.myjoyonline.com/opinion/2013/October-29th/who-killed-the-ghana-film-industry.php|title=Who Killed The Ghana Film Industry? - MyJoyOnline.com|website=Myjoyonline.com|accessdate=9 January 2019|archive-date=10 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181110200201/https://www.myjoyonline.com/opinion/2013/October-29th/who-killed-the-ghana-film-industry.php|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" !Taken !Daraktan !Cast <small> (Maganar shirin) </small> !Irin wannan !Bayani !Ranar fitarwa |- |''[[Love Brewed in the African Pot (fim)|Ƙaunar da aka shayar a cikin tukunyar Afirka]]'' |Kwaw Ansah |Reginald Tsiboe, Anima Misa Amoah | | | |} == Manazarta == {{Reflist}} mapkqvbsvmqj7fmfvitrtv7v5e0pxld Yaren Pol 0 71578 835788 611190 2026-05-14T10:35:41Z Ummun Sultan 23935 835788 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Pol''' yare ne na Bantu na Kamaru . Ana magana da yaren Pol a tsakiyar ƙasar Kamaru; ana magana da yarukan Pomo da Kweso a Kongo da CAR kusa da iyakar Kamaru == Yawan jama'a == Polri Asóm, yaren kudancin yaren Polri a cikin garin Bertoua, ana samunsa a cikin garin Dimako, kusa da Kwakum . Asóm suna da'awar fahimtar [[Kinda language|Kinda]] kuma akasin haka. Masu magana da Kwakum sun kuma yi iƙirarin fahimtar Polri Asóm . Ana magana da Polri Asóm a ƙauyuka tara: huɗu a gabashin Doumé (ƙauyen Dimako, sashen Haut-Nyong, Yankin Gabas) da biyar a arewacin Bertoua (kudancin Pol Canton a cikin garin Bélabo, sashen Lom-et-Djerem, Yankin Gabas). Ana magana da Polri Kinda a ƙauyuka uku: Mambaya zuwa arewa, da Mansa da Ona . B kamata a rikita yaren Asóm da yaren Asón na Bébil ba. Ana kuma magana da Polri a [[Jamhuriyar Kwango|Jamhuriyar Kongo]]. A Kamaru, akwai masu magana 38,676. == Bayanan da aka ambata == {{Reflist}} [[Category:Harsuna]] [[Category:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] hnssbgvy857v932hxvjufk5jwd8r8bm Jean Paul Amoussou 0 71591 835377 618213 2026-05-13T12:00:13Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835377 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jean Paul Amoussou''' (an haife shi a shekara ta 1970), wanda aka fi sani da sunansa na mataki '''Oncle Bazar''', ɗan wasan kwaikwayo ne [[Benin|na Benin]], ɗan wasan barkwanci, darekta, furodusa, darektan bidiyo da marubucin allo.<ref>{{Cite web |title=SPLA - Jean Paul Amoussou (Oncle Bazar) |url=http://www.spla.pro/file.person.jean-paul-amoussou-oncle-bazar.19198.html |access-date=2021-10-01 |website=Spla |language=en}}</ref><ref name="Paul">{{Cite web |title=Personnes - Africultures : Amoussou Jean Paul |url=http://africultures.com/personnes/?no=19198 |access-date=2021-10-01 |website=Africultures |language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web |title=Les propositions de Oncle Bazar |url=https://5minutes.news/wp-content/uploads/sites/2/2021/02/562-du-26-Fev.pdf |access-date=2021-10-01 |website=5minutes.news |archive-date=2021-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211001113034/https://5minutes.news/wp-content/uploads/sites/2/2021/02/562-du-26-Fev.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rayuwa ta sirri == An haife shi a cikin shekarar 1970 a Treichville, [[Benin]]. A cikin shekarar 2017, an yi masa fashi a daren 3 ga watan Yuni 2017 a Grand-Popo a cikin sashin Mono, inda wani ɗan sanda da ke aiki a Lokossa da wani soja da ke aiki a Rundunar Sojan Ruwa ta Grand-Popo suka aikata laifin.<ref>{{Cite web |last=ZOHOUN |first=Judicaël |date=2017-06-05 |title=Le comédien " Oncle Bazar " victime d'un braquage |url=https://www.24haubenin.info/?Le-comedien-Oncle-Bazar-victime-d-un-braquage |access-date=2021-10-01 |website=www.24haubenin.info |language=fr }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Sana'a == A lokacin rayuwarsa a makarantar firamare, ya shiga rukunin wasan kwaikwayo na makaranta kuma ya yi wasanni da yawa. Daga baya ya ci kyautuka da dama a kan waɗannan wasannin kwaikwayo na makaranta. Bayan ya shiga makarantar sakandare, ya haɗu da Justin Avolonto, sannan Daraktan CSP, Course na Sakandare na Furotesta. A ƙarƙashin jagorancin Avolonto, Amoussou ya haɓaka ƙwarewar wasan kwaikwayo ta hanyar shiga ayyukan fasaha da al'adu da yawa na makarantar sakandare. Sannan ya haɗu da marigayi Farfesa Momby. Tare da shahararrun wasan kwaikwayo da kuma shirye-shiryen talabijin, ya zama abin burgewa a fagen fasaha da al'adu na Afirka a ƙarƙashin sunan "Oncle Bazar".<ref name="Paul" /><ref name="Oncle">{{Cite web |title=L'événement Précis – Entretien avec un acteur du cinéma béninois: Oncle Bazar en tournage à Hollywood |url=https://levenementprecis.com/2015/05/22/entretien-avec-un-acteur-du-cinema-beninois-oncle-bazar-en-tournage-a-hollywood/ |access-date=2021-10-01 |language=fr-FR |archive-date=2021-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211001113036/https://levenementprecis.com/2015/05/22/entretien-avec-un-acteur-du-cinema-beninois-oncle-bazar-en-tournage-a-hollywood/ |url-status=dead }}</ref> Daga baya ya kafa kamfanin "Oncle Bazar Productions" kuma yayi aiki tare da fitattun mutane kamar marigayi Gbomagniavoko, Prince Yadjo.<ref>{{Cite web |title=RDC-Cultures - Bazar Films Productions (ex Oncle Bazar Productions) |url=http://rdc.spla.pro/es/ficha.organizacion.bazar-films-productions-ex-oncle-bazar.5070.html |access-date=2021-10-01 |website=Spla |language=en}}</ref> A halin yanzu, ya fara samar da kaset na sauti kamar "Le Doute Du Président" da "Trouble D'Amour". A cikin shekarar 1999, kamfanin ya fara samar da sauti na farko a cikin VCD mai suna ''Petit Pipi''. A wancan lokacin, VCD ta kasance ta farko a tarihin kafofin watsa labaru na Benin. Bayan babbar sha'awar jama'a, kamfanin ya fara samarwa da yawa na ƙasa kamar ''Agbako'' (2004), ''Assougbo'' (2006), ''Gbèto dida'' (2007). A cikin shekarar 2008, ya biyo bayan shahararrun jerin 'yan sanda ''Djibiti, Volume 1 da 2'', wanda daga baya ya zama nasara a duniya. A cikin shekarar 2009, ya yi jerin jerin ''Houédjizo'' (Gidan wuta). A shekara ta 2003 Amoussou ya sami matsayin Knight na Order of Merit na Benin. Sa'an nan a cikin shekarar 2004, an gane shi a matsayin Best Artist na Year. A shekara ta 2010, ya shirya fim ɗin ''The Black Hand'' wanda aka zaɓa don bikin Khourigha African Film Festival a [[Moroko|Morocco]]. Daga baya a cikin shekarar 2011, Fim ɗinsa ''Houedjizo'' ya zaɓe shi ta wannan bikin kuma ya wakilci bikin fina-finai na Pan-African na [[Ouagadougou]] (Fespaco) 2011. Sauran fina-finansa guda uku: ''Djibiti'', ''La Main noire'' da ''Houédjizo'' an zaɓo su a Rencontres audiovisuelles de [[Douala]] (Rado), Kamaru. Fim ɗin ''Djibiti'' ya sayar da kusan kwafin VCD (CD na Bidiyo) kusan dubu arba'in. Tare da nasarar kasuwanci, an fitar da kashi na biyu na fim ɗin ''Djibiti 2'' a watan Nuwamba 2008 wanda aka kiyasta ya kai CFA miliyan 16.<ref>{{Cite web |title=Africiné - Entretien avec Oncle Bazar, producteur et acteur du film Djibiti |url=http://www.africine.org/critique/africine/9380 |access-date=2021-10-01 |website=Africiné |language=fr}}</ref> A cikin shekarar 2014, ya yi fina-finan TV ''Mon invité'' da ''Mon ménage'' . == Filmography == {| class="wikitable" !Shekara ! Fim ! Matsayi ! Salon ! Ref. |- | 2008 | ''Jibiti'' | ɗan wasan kwaikwayo | Fim | |- | 2008 | ''Djibouti 2'' | ɗan wasan kwaikwayo | Fim | |- | 2010 | ''Main noire (La)'' | darekta | Fim | |- | 2010 | ''Main noire II (La)'' | darekta | Fim | |- | 2011 | ''Kalebasse (La)'' | darekta | Fim | |- | 2016 | ''Mon gayyata'' | darekta | Fim | |} == Manazarta == [[Category:Haihuwan 1966]] [[Category:Rayayyun mutane]] oiuvll5a3rm8q6etg29hd2hnspg7sp3 Leni Riefenstahl 0 72567 835771 540911 2026-05-14T10:17:32Z Mahuta 11340 An kirkira ta fassara "__LEAD_SECTION__" daga shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353027273|Leni Riefenstahl]]" 835771 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Leni Riefenstahl''' (1902-2003) ɗan asalin Jamus ne mai daukar hoto. An fi saninta a duk duniya saboda takardun fim ɗinta na gasar Olympics ta Berlin na shekarar alif 1936 da kuma haɗin kai da mutanen [[Nuba]] a Sudan{{stub}} == __LEAD_SECTION__ == Riefenstahl, wacce kwararriyar mai ninkaya ce kuma mai fasaha, ta fara sha'awar rawa a lokacin yarintarta, tana ɗaukar darussa da kuma yin wasa a duk faɗin Turai. Ana ɗaukar fina-finan a matsayin biyu daga cikin fina-finan farfaganda mafi inganci da kuma sabbin fasahohi da aka taɓa yi. ==Manazarta== {{Reflist}} hiydac3j5tv0hm2pw2pgww3gxywip2y 835773 835771 2026-05-14T10:19:31Z Mahuta 11340 835773 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Leni Riefenstahl''' (1902-2003) ɗan asalin Jamus ne mai daukar hoto. An fi saninta a duk duniya saboda takardun fim ɗinta na gasar Olympics ta Berlin na shekarar alif 1936 da kuma haɗin kai da mutanen [[Nuba]] a Sudan{{stub}} == Sashen Gabatarwa == Riefenstahl, wacce kwararriyar mai ninkaya ce kuma mai fasaha, ta fara sha'awar rawa a lokacin yarintarta, tana ɗaukar darussa da kuma yin wasa a duk faɗin Turai. Ana ɗaukar fina-finan a matsayin biyu daga cikin fina-finan farfaganda mafi inganci da kuma sabbin fasahohi da aka taɓa yi. ==Manazarta== {{Reflist}} 2fqfhb55ahshx6ppm57xh7vmbsmfb6s 835774 835773 2026-05-14T10:20:12Z Mahuta 11340 835774 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Leni Riefenstahl''' (1902-2003) ɗan asalin Jamus ne mai daukar hoto. An fi saninta a duk duniya saboda takardun fim ɗinta na gasar Olympics ta Berlin na shekarar alif 1936 da kuma haɗin kai da mutanen [Nuba] a Sudan{{stub}} == Sashen Gabatarwa == Riefenstahl, wacce kwararriyar mai ninkaya ce kuma mai fasaha, ta fara sha'awar rawa a lokacin yarintarta, tana ɗaukar darussa da kuma yin wasa a duk faɗin Turai. Ana ɗaukar fina-finan a matsayin biyu daga cikin fina-finan farfaganda mafi inganci da kuma sabbin fasahohi da aka taɓa yi. ==Manazarta== {{Reflist}} ar1t97j136qg7mtvq2i2qftq2gi02nn John Charles Njie 0 73152 835560 388872 2026-05-13T22:03:01Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835560 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''John Charles Njie''' (Arabic), [[Ɗan wasa|ɗan wasan kwaikwayo]] ne na ƙasar [[Gambiya|Gambian]] .<ref>{{cite web | url=https://standard.gm/prudence-monica-davies/| title=Prudence Monica Davies | publisher=The Standard Newspaper (The Gambia) | accessdate=8 October 2020}}</ref> == Ayyuka == A shekara ta 2011, ya fara yin fim din fim tare da fim din The Mirror Boy . An saki fim din ta hanyar [[Netflix]]. A shekara ta 2013, an zabi shi a matsayin Mafi kyawun Actor don [[Nollywood]] da Africa People's Choice Awards a Afirka Movie Academy Awards don fim din Hand of fate .<ref>{{cite web | url=https://allafrica.com/stories/201309021606.html| title=Gambian Actress Nominated for an African Oscar Award | publisher=allafrica | accessdate=8 October 2020}}</ref> == Hotunan fina-finai == {| class="wikitable" !Shekara !Fim din !Matsayi !Irin wannan !Tabbacin. |- |2011 |''Yaron madubi'' |Samba |fim din |<ref>{{cite web| url=https://flixable.com/actor/?name=John+Charles+Njie| title=John Charles Njie movies| publisher=flixable| accessdate=8 October 2020}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |2013 |''Hannun ƙaddara'' |Momodou Turay |fim din | |- |2014 |''Sarata'' |Mista Camara |fim din | |} == Manazarta == {{Reflist|30em}} == Haɗin waje == * {{IMDb name|nm4501113}} [[Category:Rayayyun mutane]] 8yyq0ihcrhfmqb9rtvcaurjn9v4zl3i Joyce Chepchumba 0 75371 835590 468694 2026-05-14T01:40:56Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835590 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=MedalTableTop{{!}}Chepchumba, Joyce.jpg{{!}}150px|awards=MedalBronze|citizenship=Kenya|occupation=Sport|organisation=Olympic Games|known=Marathon}} [[File:Chepchumba,_Joyce.jpg |thumb| Joyce Chepchumba]] '''Joyce Chepchumba''' (an haife ta 6 Nuwamba 1970 a Kericho ) 'yar [[Wasannin Motsa Jiki|wasa]] ce mai nisa daga [[Kenya]], wacce ta ci lambar tagulla a tseren gudun fanfalaki a gasar Olympics ta bazara ta 2000. == Nasarorin da aka samu == * 1995 ** Tilburg Ten Miles winner ** Parelloop 10Kwinner * 1997 ** London Marathon winner<ref>Arrs.net: [https://www.arrs.run/HP_Pll10.htm List of Parelloop winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180917174535/https://www.arrs.run/HP_Pll10.htm |date=2018-09-17 }}</ref> * 1998 ** Chicago Marathon winner * 1999 ** London Marathon winner ** Chicago Marathon winner ** Berlin Half Marathon winner ** Great North Run winner * 2000 ** Tokyo International Women's Marathon winner ** 2000 Summer Olympics bronze medallist ** Berlin Half Marathon winner * 2001 ** Berlin Half Marathon winner * 2002 ** New York City Marathon winner * 2004 ** Lisbon Half Marathon winner ** Berlin Half Marathon winner == Hanyoyin haɗi na waje == * {{World Athletics}} == Nassoshi == [[Category:Rayayyun mutane]] [[Category:Haifaffun 1970]] qhql82fpju5f0uofvu48lyfe726ppct Josephine Nkrumah 0 76756 835582 547418 2026-05-14T00:58:31Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835582 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Josephine Nkrumah''' lauya ce ta Ghana wacce a halin yanzu ke aiki a matsayin shugabar Hukumar Ilimi ta Kasa a Ghana.<ref>{{Cite web |date=2020-06-27 |title=NCCE outlines plans to vamp up education against stigmatisation of recovered Covid-19 patients |url=https://www.myjoyonline.com/news/ncce-outlines-plans-to-vamp-up-education-against-stigmatisation-of-recovered-covid-19-patients/ |access-date=2020-11-20 |website=MyJoyOnline.com |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-06-12 |title=NCCE receives 50 cars, ¢2.517m support from government for its Covid-19 public education |url=https://www.myjoyonline.com/news/national/ncce-receives-50-cars-¢2-517m-support-from-government-for-its-covid-19-public-education/ |access-date=2020-11-20 |website=MyJoyOnline.com |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-11-07 |title=NCCE Boss Explains December Referendum |url=https://dailyguidenetwork.com/ncce-boss-explains-december-referendum/ |access-date=2020-11-20 |website=DailyGuide Network |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Arrest Adamant COVID-19 MPs For Going To Parliament – NCCE Boss |url=https://www.modernghana.com/news/1009331/arrest-adamant-covid-19-mps-for-going-to-parliamen.html |access-date=2020-11-21 |website=Modern Ghana |language=en}}</ref> == Ilimi == Nkrumah tana da digiri na farko a fannin shari'a da Faransanci daga Jami'ar Ghana, Legon.<ref>{{Cite web |date=2016-12-20 |title=Mahama Appoints Joseph & Josephine Heads of CHRAJ, NCCE |url=https://newsghana.com.gh/mahama-appoints-joseph-josephine-heads-of-chraj-ncce/ |access-date=2020-11-20 |website=News Ghana |language=en-US}}</ref> An kira ta zuwa Ghana Bar a watan Fabrairun shekara ta 1997. Har ila yau, tana da digiri na Master's of Law (LLM) daga Cibiyar Shari'ar Ruwa ta Duniya (IMO), Malta, ƙwararre a Dokar Ruwa.<ref>{{Cite web |title=NKRUMAH, Josephine |url=https://imli.org/students/nkrumah-josephine/ |access-date=2020-11-20 |website=IMO International Maritime Law Institute (IMLI) |language=en}}</ref> == Ayyuka == John Mahama ne ya nada Nkrumah ya zama mataimakin shugaban Hukumar Ilimi ta Kasa (NCCE) a Ghana a shekarar 2015 a matsayin mai kula da Kudi da Gudanarwa.<ref>{{Cite web |date=2016-12-20 |title=Mahama appoints Joseph and Josephine as CHRAJ, NCCE bosses |url=https://www.myjoyonline.com/news/mahama-appoints-joseph-and-josephine-as-chraj-ncce-bosses/ |access-date=2020-11-20 |website=MyJoyOnline.com |language=en-US}}</ref> Daga baya [[John Mahama]] ya inganta ta don zama Shugaban Hukumar Ilimi ta Kasa a Ghana a shekarar 2016 bayan an nada shugaban.[[Charlotte Osei]] a matsayin Shugaban [[Hukumar Zabe ta Ghana|Hukumar Zabe]].<ref>{{Cite web |date=2016-12-20 |title=President Mahama swears in new bosses for CHRAJ and NCCE |url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/appointments-president-mahama-swears-in-new-bosses-for-chraj-and-ncce/8rtvg7g |access-date=2020-11-20 |website=Pulse Ghana |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dogbevi |first=Emmanuel |date=2016-12-20 |title=President Mahama swears-in new CHRAJ, NCCE heads |url=https://www.ghanabusinessnews.com/2016/12/20/president-mahama-swears-in-new-chraj-ncce-heads/ |access-date=2020-11-20 |website=Ghana Business News |language=en-US}}</ref> == Bayanan da aka ambata == [[Category:Rayayyun mutane]] b1cogu355xlzrkmpxxe07d5y35nic3f Julia Vincent 0 77475 835599 517237 2026-05-14T02:55:19Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835599 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Julia-Schneider Pressfoto(VincentVillwock) (cropped).jpg|thumb|Julia Vincent]] '''Julia Catherine Vincent''' (an haife ta a ranar 13 ga watan Agusta a shekarar 1994) ƴar Afirka ta Kudu ce mai sana'a.<ref>{{Cite web |title=VINCENT Julia Catherine |url=https://www.rio2016.com/en/athlete/julia-catherine-vincent |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160826130416/https://www.rio2016.com/en/athlete/julia-catherine-vincent |archive-date=26 August 2016 |access-date=2016-08-30 |website=Rio 2016}}</ref> Ta yi gasa a Gasar Cin Kofin Duniya ta 2015 . Ta kasance dalibi-masu wasa a Jami'ar Kudancin Carolina kuma ta cancanci gasar Olympics ta 2016 a cikin mita 3. A wasannin Olympics na bazara na 2016, ta gama a matsayi na 29 a cikin na farko kuma ba ta ci gaba zuwa wasan kusa da na karshe ba. Ta kuma cancanci gasar Olympics ta bazara ta 2020 a tseren mita 3. == Bayanan da aka ambata == {{reflist}} == Haɗin waje == * [http://www.gamecocksonline.com/sports/c-swim/mtt/julia_vincent_921453.html Gamecocksonline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180805111335/http://www.gamecocksonline.com/sports/c-swim/mtt/julia_vincent_921453.html |date=2018-08-05 }} * [http://www.dailygamecock.com/article/2016/04/julia-vincent-a-diving-lion Dailygamecock] * [http://www.the-sports.org/julia-vincent-diving-spf246047.html the-sports.org] * [https://www.sc.edu/study/colleges_schools/public_health/about/news/2016/julia_vincent_olympics.php sc.edu] * [http://www.iol.co.za/olympics-rio-2016/swimming/julia-diving-into-the-unknown-2044995 iol.co.za] * [http://www.gettyimages.com/photos/julia-vincent-diver?excludenudity=true&sort=mostpopular&mediatype=photography&phrase=julia%20vincent%20diver Hotuna masu kyau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240424084043/https://www.gettyimages.com/photos/julia-vincent-diver?excludenudity=true&sort=mostpopular&mediatype=photography&phrase=julia%20vincent%20diver |date=2024-04-24 }} [[Category:Haihuwan 1994]] [[Category:Rayayyun mutane]] jrh5cidnwsqyrxi2fes9kys73gs292u Jerin ɗakunan karatu a Najeriya 0 78171 835483 732670 2026-05-13T17:44:44Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835483 wikitext text/x-wiki <ref>{{Template:Cite web |title=You Read Initiative |url=https://www.gtbank.com/about/corporate-social-responsibility/education/you-read-initiative |access-date=2024-01-29 |website=www.gtbank.com}}</ref> Ga jerin ɗakunan karatu a [[Najeriya]]. [[Fayil:National Library of Nigeria Annual Reading Campaign 03.jpg|thumb|Babban dakin karatun najeriya]] == Jeri == {| class="wikitable sortable" !Library !Location !State !Year Established !Website !Type |- |[[Laburaren Jami'ar Abubakar Tafawa Balewa|Abubakar Tafawa Balewa University Library]] |[[Bauchi (birni)|Bauchi]] |[[Bauchi (jiha)|Bauchi State]] |1981<ref>{{Template:Cite web |title=ATBU Library |url=http://portal.atbu.edu.ng/library/history.php |access-date=2020-02-07 |website=portal.atbu.edu.ng}}</ref> |https://portal.atbu.edu.ng/library/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240511010629/http://portal.atbu.edu.ng/library/ |date=2024-05-11 }} |Academic library |- |[https://uia.org/s/or/en/1100033713 African Heritage Research Library and Cultural Center] |[[Adeyipo Village, Ibadan]] |[[Oyo (jiha)|Oyo State]] |1988<ref name="stanford" /> |https://uia.org/s/or/en/1100033713 |Research Library |- |Kashim Ibrahim Library, Ahmadu Bello University Zaria Kaduna |Zaria |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |1962 |https://library.abu.edu.ng/ |Academic library |- |Akwa Ibom State Library<ref name="punch2012" /> |[[Uyo]] |[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] |2007 |https://aksu.edu.ng/newsite/library/# |Public library |- |[[Laburaren jama'a na Azaiki|Azaiki Public Library]] |[[Yenagoa]] |[[Bayelsa|Bayelsa State]] |1998<ref>{{Template:Cite web |title=Homepage |url=https://www.azaikilibrary.org/ |access-date=April 15, 2022 |website=Azaiki Public Library}}</ref> |https://www.azaikilibrary.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240530183621/https://www.azaikilibrary.org/ |date=2024-05-30 }} |Public library |- |[[Ibom E-Library|Ibom E-library]] |[[Uyo]] |[[Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] |2007<ref>{{Template:Cite web |date=2012-12-17 |title=Akwa Ibom e-library finally opens, with a fee - Premium Times Nigeria |url=https://www.premiumtimesng.com/news/111509-akwa-ibom-e-library-finally-opens-with-a-fee.html,%20https://www.premiumtimesng.com/news/111509-akwa-ibom-e-library-finally-opens-with-a-fee.html |access-date=2022-06-23 |language=en-GB}}</ref> |https://en.wikipedia.org/wiki/Ibom_E-Library |Public library |- |Federal University of Technology Owerri Library |Owerri |[[Imo|Imo State]] |1982 |https://library.futo.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510143625/https://library.futo.edu.ng/ |date=2024-05-10 }} |Academic library |- |[[Federal University Birnin-Kebbi]] |Birnin Kebbi |[[Kebbi|Kebbi State]] |2014 |http://www.library.fubk.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210919163820/http://library.fubk.edu.ng/ |date=2021-09-19 }} |Academic library |- |[[Federal University Dutsinma]] |Dutsin-Ma |Kastina State |2011 |http://elibrary.fudutsinma.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205090943/http://elibrary.fudutsinma.edu.ng/ |date=2022-12-05 }} |Academic library |- |Federal University Lafia |Lafia |Nasarawa |2011 |http://library.fulafia.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510143625/https://library.fulafia.edu.ng/ |date=2024-05-10 }} |Academic library |- |Federal University Lokoja |Lokoja |Kogi |2011 |https://en.wikipedia.org/wiki/Federal_University,_Lokoja |Academic library |- |[[National Centre for Agricultural Mechanization (NCAM) Library]] |[[Ilorin]] |[[Ȯra Kwara|Kwara State]] |2004<ref>{{Template:Cite web |title=AUN Library -- American University of Nigeria |url=https://librarytechnology.org/library/28271 |access-date=2020-02-07 |website=librarytechnology.org}}</ref> | |Research library |- |[[Jami'ar American University of Nigeria|American University of Nigeria]] library<ref name="stanford">{{Template:Cite web |title=African Libraries and Archives |url=http://www-sul.stanford.edu/depts/ssrg/africa/libaf.html |access-date=6 June 2013 |website=Africa South of the Sahara |publisher=Stanford University}}</ref> |[[Yola]] |[[Adamawa|Adamawa State]] |2003 |http://library.aun.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510143625/http://library.aun.edu.ng/ |date=2024-05-10 }} |Academic library |- |[[Enugu State Library Board, Central Library]] |[[Enugu (birni)|Enugu]] |[[Anambra|Enugu State]] |1955<ref name="saur2011" /> |https://en.wikipedia.org/wiki/Enugu_State_Library |Public library |- |[[Anambra State Library Board.]] |[[Onitsha|Awka Onitsha]], Abagana, [[Nnewi]], [[Ajalli]], [[Nkpologwu]], Amichi, Adazi Nnukwu, Ozubulu, Ihembosi |[[Anambra|Anambra State]] |1966<ref name="punch2012" /> |http://anambraelibrary.org.ng/index.php/en/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510143623/http://anambraelibrary.org.ng/index.php/en/ |date=2024-05-10 }} |Public library |- |[[Badagry Divisional Library]]<ref name="punch2012" /> |Badagry |Ojo | |https://libraryboard.lagosstate.gov.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510202101/https://libraryboard.lagosstate.gov.ng/ |date=2024-05-10 }} |Public library |- |Bauchi State Library Board |[[Bauchi (birni)|Bauchi]] |[[Bauchi (jiha)|Bauchi State]] |1976<ref name="saur2011" /> |https://hotels.ng/places/library/1371-bauchi-state-library |Public library |- |Bayelsa Public Library |Yenagoa |[[Bayelsa]] |Construction began 2002 (ongoing)<ref name="punch2012" /> | |Public library |- |[[Jami'ar Bayero|Bayero University]] library |kano |[[Kano (jiha)|Kano State]] |1964 |https://library.buk.edu.ng/ |Academic library |- |[[Borno House Library]]<ref name="punch2012" /> |Jakande Estate, [[Amuwo-Odofin|Amuwo Odofin]] |Lagos state | |https://hotels.ng/places/library/1373-borno-house-library-lagos |Public library |- |[[Laburaren Jihar Cross River|Cross River State Library]]<ref name="punch2012" /> |[[Kalaba|Calabar]] |[[Cross River|Cross River State]] |1989<ref>{{Template:Cite web |date=2018-02-06 |title=Citizens bemoan shameful condition of C-River library |url=https://www.vanguardngr.com/2018/02/citizens-bemoan-shameful-condition-c-river-library/ |access-date=2022-06-23 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref> |https://en.wikipedia.org/wiki/Cross_River_State_Library |Public library |- |Delta State Polytechnic Library |Oghara |[[Delta (jiha)|Delta State]] |Nov 2002 |https://ogharapoly.edu.ng/academics/library {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211027181639/https://ogharapoly.edu.ng/academics/library |date=2021-10-27 }} |Academic library |- |[[Edo State Library Board]] |[[Benin City (Birnin Benin)|Benin City]] |[[Edo|Edo State]] |1971<ref name="saur2011" /> |https://nigerianobservernews.com/2023/11/for-the-love-of-books-edo-library-board-seeks-to-reawaken-reading-culture/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240416131759/https://nigerianobservernews.com/2023/11/for-the-love-of-books-edo-library-board-seeks-to-reawaken-reading-culture/ |date=2024-04-16 }} |Public library |- |[[Laburare na Jihar Enugu|Enugu State Central Library]] |[[Enugu (birni)|Enugu]] |[[Enugu (jiha)|Enugu State]] |1958 |https://en.wikipedia.org/wiki/Enugu_State_Library |Public library |- |Epe Divisional Library<ref name="punch2012" /> |Epe |Lagos state | | |Public library |- |[https://www.goethe.de/ins/ke/en/kul/bib.html Goethe Institute library] |[[Lagos (birni)|Lagos]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |1962<ref name="sitzman1988" /> |https://hotels.ng/places/school/1376-goethe-institute-library |Public Library |- |[[Jami'ar jihar Gombe|Gombe State University]] Library |[[Gombe (birni)|Gombe]] |[[Gombe (jiha)|Gombe State]] |2004{{Template:Ana bukatan hujja|date=February 2024}} |https://en.wikipedia.org/wiki/Gombe_State_University |Academic Library |- |Henry Carr Library<ref name="punch2012" /> |[[Agege]], Lagos |Lagos state | | |Public library |- |Herbert Macaulay Library<ref name="punch2012" /> |[[Yaba, Lagos]] |Lagos State |1966 |https://www.gtbank.com/about/corporate-social-responsibility/education/you-read-initiative{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |Public library |- |High Court Library of Lagos State |Ikeja |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |1900{{Template:Ana bukatan hujja|date=January 2021}} | |Law library |- |Ikeja Secretariat Library |[[Ikeja]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |1980<ref name="punch2012">{{Template:Cite web |date=1 January 2012 |title=Shame of a nation: Problem-ridden public libraries |url=http://www.punchng.com/feature/shame-of-a-nation-problem-ridden-public-libraries/ |access-date=6 June 2013 |website=[[The Punch]]}}</ref> |https://ikejarecord.com/where-you-can-find-public-libraries-in-lagos/ |Public library |- |Ikorodu Divisional Library<ref name="punch2012" /> |[[Ikorodu]]<ref name="businesses.connectnigeria.com">{{Template:Cite web |title=Ikorodu Divisional Library - Nigerias Information Portal, Nigeria Business Directory |url=https://businesses.connectnigeria.com/view_details/ikorodu-divisional-library-590948.html |access-date=2020-02-07 |website=businesses.connectnigeria.com |language=en}}</ref> |Lagos State<ref name="businesses.connectnigeria.com" /> | |https://hotels.ng/places/library/1313-ikorodu-divisional-library |Public library |- |Ilupeju Public Library<ref name="punch2012" /> |Ilupeju |Lagos state | |https://hotels.ng/places/library/2132-ilupeju-library |Public library |- |Imo State Library Board<ref name="saur2011" /> |[[Owerri]] |[[Imo|Imo State]] |1976 | |Public library |- |International Institute of Tropical Agriculture library |Ibadan |oyo state |1967<ref>{{Template:Cite web |title=You are being redirected... |url=https://www.iita.org/about/ |access-date=2024-02-28 |website=www.iita.org}}</ref> | | |- |Ipaja Public Library<ref name="punch2012" /> |Shagari Estate |Lagos state | |https://hotels.ng/places/library/1379-ipaja-public-library |Public library |- |Isolo Public Library<ref name="punch2012" /> |[[Oshodi-Isolo|Isolo]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] | |https://en.wikipedia.org/wiki/Isolo_Public_library |Public library |- |Jenta Reads Community Library |[[Jenta Mangoro, Jos]] |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |2017 | |Public library |- |Jos Museum library |[[Jos]] |Plateau State |1952<ref name="sitzman1988" /> |https://en.wikipedia.org/wiki/Jos_Museum |Public library |- |Kaduna State Library Board |[[Kaduna (birni)|Kaduna]] |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |1952<ref name="saur2011" /> |https://kdsg.gov.ng/2021/03/06/kaduna-state-library-board/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220904064348/https://kdsg.gov.ng/2021/03/06/kaduna-state-library-board/ |date=2022-09-04 }} |Public library |- |Kano State Library Board |Kano |[[Kano (jiha)|Kano State]] |1968<ref name="saur2011" /> |https://www.kanostatelibrary.com/about.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129164638/https://www.kanostatelibrary.com/about.html |date=2024-01-29 }} |Public library |- |Kenneth Dike Memorial Library<ref name="punch2012" /> |[[Awka]] |[[Anambra|Anambra State]] | | | |- |[[Kenneth Dike Library, University of Ibadan]] |[[Ibadan]] |[[Oyo (jiha)|Oyo State]] |1948<ref>{{Template:Cite book|ref=etal}}</ref> |http://library.ui.edu.ng/ |Academic library |- |[[Laburaren jihar Kwara|Kwara State Library]]<ref name="punch2012" /> |[[Ilorin]] |[[Ȯra Kwara|Kwara State]] |1968<ref name="saur2011" /> |https://en.wikipedia.org/wiki/Kwara_state_library |Public library |- |Lagos City Libraries<ref name="saur2011" /> |[[Lagos (birni)|Lagos]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] | | |Public library |- |Lagos Library<ref name="saur2011" /> |[[Lagos (birni)|Lagos]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |1932<ref>{{Template:Cite journal |last=C.C. Aguolu |year=1980 |title=Evolution of the National Library of Nigeria: Antecedents, Establishment, and Recent Development |journal=Journal of Library History |location=USA |volume=15}}</ref> | |Subscription library |- |Lagos State e-learning Centre<ref name="punch2012" /> |[[Lagos (birni)|Lagos]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |2012 |https://hotels.ng/places/library/1382-lagos-state-e-learning-centre |Public library |- |Lagos State Library Board |[[Ikeja]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |1964<ref name="saur2011" /> |https://libraryboard.lagosstate.gov.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510202101/https://libraryboard.lagosstate.gov.ng/ |date=2024-05-10 }} |Public library |- |Medical Research Institute library |[[Lagos (birni)|Lagos]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |1945{{Template:Ana bukatan hujja|date=January 2021}} |https://www.mri.gov.lk/units/health-information/mri-library/ |Medical library |- |[[Laburari na kasa, Najeriya|National Library of Nigeria]] |[[Abuja]] |[[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|Federal Capital Territory]] |1962 |https://www.nln.gov.ng/ |National library |- |National Library, Calabar<ref name="punch2012" /> |[[Kalaba|Calabar]] |[[Cross River|Cross River State]] |1964 | |National |- |[[National Library, Kwara]] |[[Ilorin]] |[[Ȯra Kwara|Kwara State]] |1980 |https://hotels.ng/places/library/1384-national-library-of-nigeria-kwara |National |- |[[Gidan Tarihi ta Kasa Najeriya|National Museum library]] |[[Lagos (birni)|Lagos]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |1957<ref name="sitzman1988" /> |https://en.wikipedia.org/wiki/Nigerian_National_Museum |national museum of Nigeria, |- |[[Nile University of Nigeria Library]] |[[Abuja]] |[[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|Federal Capital Territory]] |2009 |https://nileuniversity.edu.ng/nile-library/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510105720/https://www.nileuniversity.edu.ng/nile-library/ |date=2024-05-10 }} |Academic library |- |Northern Regional Library |[[Kaduna (birni)|Kaduna]] |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |1967<ref name="olden1985" /> | |Public library |- |Ogun State Library |[[Abeokuta]] |[[Ogun|Ogun State]] |1976 | |Public library |- |Ondo State Library Board |[[Akure]] |[[Ondo (jiha)|Ondo State]] |1976<ref name="saur2011" /> | |Public library |- |Orolu Local Government Library |[[Ifon Osun]] |[[Osun|Osun State]] |1990<ref name="saur2011" /> | |Public library |- |Oyo State Library<ref name="punch2012" /> |[[Ibadan]] |[[Oyo (jiha)|Oyo State]] |1954<ref name="saur2011" /> | |Public library |- |Plateau State Library Board |[[Jos]] |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |1976<ref name="saur2011" /> | |Public library |- |Rivers State Central Library |[[Port Harcourt]] |[[Jihar Rivers|Rivers State]] |1962<ref name="saur2011" /> | |Public library |- |Tolu Public Library<ref name="punch2012" /> |[[Ajegunle]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] | | |Public library |- |[https://unesdoc.unesco.org/about Unesco mobile library] | |[[Enugu (jiha)|Enugu State]] |1958<ref name="olden1985">{{Template:Cite journal |last=Anthony Olden |year=1985 |title=Constraints on the Development of Public Library Service in Nigeria |journal=[[Library Quarterly]] |location=USA |volume=55}}</ref> | |Mobile library |- |[[University of Jos Library, Jos]] |[[Jos]] |[[Plateau (jiha)|Plateau State]] |1972 |https://www.unijos.edu.ng/library |Academic library |- |[[Jami'ar Najeriya, Nsukka|University of Nigeria, Nsukka]] libraries |[[Nsukka]] |[[Enugu (jiha)|Enugu State]] |1960 |http://unn.edu.ng/library {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240222193744/https://www.unn.edu.ng/Library/ |date=2024-02-22 }} |Academic library |- |[[Zaccheus Onumba Dibiaezue Memorial Libraries]] |[[Ikoyi]] |[[Lagos (jiha)|Lagos State]] |2000 |http://zodml.org/ | |- |Federal University of Agriculture, Abeokuta |[[Abeokuta]] |[[Ogun|Ogun State]] |1988<ref>{{Template:Cite web |title=Historical Background of 'Nimbe Adedipe Library Library, FUNAAB |url=http://library.unaab.edu.ng/history/ |access-date=April 15, 2022 |website=FUNAAB}}</ref> |[http://library.unaab.edu.ng/ Nimbe Adedipe Library, FUNAAB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230708101121/http://library.unaab.edu.ng/ |date=2023-07-08 }} |Academic library |- |[[Donald E. U. Ekong Library, University of Port Harcourt]] |[[Port Harcourt]] |[[Jihar Rivers|Rivers State]] | |http://library.uniport.edu.ng/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240525134046/https://www.library.uniport.edu.ng/ |date=2024-05-25 }} |Academic library |- |Olusegun Obasanjo Presidential Library |[[Abeokuta]] |[[Ogun|Ogun state]] |2017<ref>{{Template:Cite journal |last=Pungitore |first=Verna L. |date=December 1993 |title=State Standards, Planning, and Public Library Size |journal=Public Library Quarterly |volume=13 |issue=4 |pages=45–56 |doi=10.1300/j118v13n04_06 |issn=0161-6846}}</ref> |https://oopl.org.ng/ |Private library |- |[https://library.abu.edu.ng/pages/amp_library.php Abdullahi Mohammed Public Library, A.B.U Samaru] |[[Samaru]] - Zaria |[[Kaduna (jiha)|Kaduna State]] |1963 |https://librarytechnology.org/library/42624 |Public Library |} == Duba kuma == * [[Jerin Jami'o'in Najeriya]] * [[Jerin Sunayen Makarantun Kimiyyar Kere-Kere a Najeriya|Jerin Polytechnics a Najeriya]] == Manazarta == irdlg82hknpq2051oena7nz4844uq34 Kate Bilankulu 0 78321 835735 519651 2026-05-14T09:24:21Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835735 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Nkhnsani Kate Bilankulu''' (an haife ta 14 Fabrairun shekarar 1966) ɗan siyasan Afirka ta Kudu ce daga Limpopo . Ta kasance ' yar majalisa (MP) a majalisar dokokin Afirka ta Kudu tun watan Mayun 2019. Ita mamba ce a jam'iyyar African National Congress . == Aikin majalisa == An sanya Bilankulu lamba 1 a cikin jerin sunayen Limpopo na yanki na Majalisar Wakilan Afirka na 8 ga Mayu 2019 na kasa da na larduna . <ref>{{Cite web |date=17 March 2019 |title=ANC national and provincial lists for 2019 elections |url=https://www.politicsweb.co.za/documents/anc-national-and-provincial-lists-for-2019-electio |access-date=28 January 2019 |website=Politicsweb}}</ref> Bayan zaben ne aka ba ta kujera a majalisar dokokin kasar . An rantsar da ita a majalisar dokoki ta 6 a ranar 22 ga Mayu. A kan 29 Yuni 2019, an nada ta zuwa Kwamitin Fayil kan Ci gaban Jama'a. A ranar 12 ga Yuli, 2019, an zabe ta shugabar kwamitin kula da mata na jam’iyyu da yawa.<ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=ANNOUNCEMENTS, TABLINGS AND COMMITTEE REPORTS |url=https://www.aprav.co.za/wp-content/uploads/2019/07/List-of-members-of-all-the-Portfolio-Committees-for-the-6th-Parliament-published-27-June-2019.pdf |access-date=8 February 2023 |publisher=Parliament of the Republic of South Africe |archive-date=5 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705062148/https://www.aprav.co.za/wp-content/uploads/2019/07/List-of-members-of-all-the-Portfolio-Committees-for-the-6th-Parliament-published-27-June-2019.pdf |url-status=dead }}</ref> Ita ce mataimakiyar shugabar kungiyar mata ta ANC . == Magana == {{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * Ms Nkhensani Kate Bilankulu at People's Assembly * [https://www.parliament.gov.za/person-details/14 Ms Nkhensani Kate Bilankulu]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at Parliament of South Africa [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1966]] 2920rw3boeyrzhkctq0t5vrlqgge4ge Tukzar 0 78833 835801 429549 2026-05-14T10:41:00Z Ummun Sultan 23935 835801 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tukzar''' birni ne, da ke gundumar Sancharak a lardin Sar-e Pol, a ƙasar [[Afghanistan]]. Garin shine cibiyar gudanarwa na gundumar Sancharak. ==Yanayi== Tukzar yana kuma da yanayin yanayi mai zafi na lokacin rani (Köppen: Dsa) tare da lokacin zafi da lokacin sanyi. A cikin hunturu, ana samun ruwan sama da yawa a Tokzar fiye da lokacin rani.<ref>{{cite web |url = http://en.climate-data.org/location/1058614/ |title = Climate: Tokzar- Climate-Data.org |accessdate = 5 September 2022}}</ref> Yuli shine watan mafi zafi na shekara, yanayin zafi a watan Yuli yana kaiwa 24.0 ° C (75.2 ° F). A watan Janairu, matsakaicin zafin jiki shine -0.8 °C (30.6 °F), shine mafi ƙarancin zafin jiki na duk shekara. {{Weather box | location = Tokzar, Sar-e Pol Province | metric first = Yes | single line = Yes | Jan high C = 5.3 | Feb high C = 6.9 | Mar high C = 13.7 | Apr high C = 19.2 | May high C = 24.4 | Jun high C = 29.1 | Jul high C = 30.9 | Aug high C = 29.7 | Sep high C = 25.6 | Oct high C = 19.9 | Nov high C = 12.7 | Dec high C = 7.6 | Jan mean C = -0.8 | Feb mean C = 0.7 | Mar mean C = 7.1 | Apr mean C = 12.6 | May mean C = 17.6 | Jun mean C = 21.9 | Jul mean C = 24.0 | Aug mean C = 22.7 | Sep mean C = 18.6 | Oct mean C = 13.3 | Nov mean C = 6.7 | Dec mean C = 1.4 | Jan low C = -6.8 | Feb low C = -5.5 | Mar low C = 0.4 | Apr low C = 6.0 | May low C = 10.8 | Jun low C = 14.7 | Jul low C = 17.0 | Aug low C = 15.7 | Sep low C = 11.5 | Oct low C = 6.6 | Nov low C = 0.7 | Dec low C = -4.8 |precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 55 | Feb precipitation mm = 69 | Mar precipitation mm = 85 | Apr precipitation mm = 95 | May precipitation mm = 59 | Jun precipitation mm = 6 | Jul precipitation mm = 1 | Aug precipitation mm = 0 | Sep precipitation mm = 2 | Oct precipitation mm = 15 | Nov precipitation mm = 43 | Dec precipitation mm = 42 |Jan humidity = 64 |Feb humidity = 67 |Mar humidity = 64 |Apr humidity = 64 |May humidity = 54 |Jun humidity = 36 |Jul humidity = 32 |Aug humidity = 33 |Sep humidity = 40 |Oct humidity = 51 |Nov humidity = 62 |Dec humidity = 62 |source 1 = Climate-Data.org<ref>{{cite web |url = http://en.climate-data.org/location/1058614/ |title = Climate: Tokzar- Climate-Data.org |accessdate = 5 September 2022}}</ref> }} ==Manazarta== jhoh3oxg2jvwdft4591jq3uaa0nhiiz Jerin jami'o'i da kwalejoji a Kenya 0 79424 835425 706717 2026-05-13T15:45:37Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835425 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Kenya_(orthographic_projection).svg|thumb|Wurin Kenya]] Wannan jerin jami'o'i ne da kwalejoji a Kenya. [[Kenya]] tana da jami'o'i da yawa da sauran cibiyoyin ilimi mafi girma. Akwai jami'o'i 30 na jama'a, jami'o-i masu zaman kansu 30 da jami'oʼi 30 tare da Wasikar Hukumar Wakilai (LIA). Wadannan jami'o'i an kafa su ne ta hanyar Ayyukan Majalisa a karkashin Dokar Jami'o'in, 2012 wanda ke ba da ci gaban ilimin jami'a, kafawa, izini da shugabancin jami'oʼi. Dangane da rahoton shekara ta 2004 game da sake fasalin ilimi mafi girma a Kenya, saurin fadada ilimin jami'a a kasar ya kasance martani ne na kai tsaye ga karuwar bukatar ilimi mafi girma da ake buƙata ta hanyar karuwar ɗalibai daga makarantu. Daga watan Yulin 2014, duk cibiyoyin gwamnati da masu zaman kansu da ke ba da ilimi da horo na fasaha an sanya su a ƙarƙashin [[TVET (ilimi da horo na fasaha da sana'a)|TVET (Ilimi da Horarwa na Fasaha da Kwarewa)]] . <ref>{{Cite web |title=TVETA |url=http://kenyalaw.org/kenya_gazette/gazette/volume/MTAyMw--/Vol.%20CXVI-No.%2060 |access-date=10 October 2016 |archive-date=10 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010125940/http://kenyalaw.org/kenya_gazette/gazette/volume/MTAyMw--/Vol.%20CXVI-No.%2060 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Background information – Technical and Vocational Education and Training Authority |url=http://www.tvetauthority.go.ke/background-information/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010130958/http://www.tvetauthority.go.ke/background-information/ |archive-date=2016-10-10 |access-date=2018-08-10 |publisher=Tvetauthority.go.ke}}</ref> Wannan aikin ya daidaita wannan bangaren yayin da cibiyoyin da ba a amince da su ba suka lalata shi ''Ka'idar'' yadda The Standard da The Star suka bayyana. <ref>{{Cite web |title=The Standard |url=http://www.standardmedia.co.ke/m/story.php?articleID=1144017076&story_title=move-to-weed-out-fake-colleges&pageNo=2/}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 December 2015 |title=The Star |url=http://www.the-star.co.ke/news/2015/12/02/blacklist-colleges-shut-down_c1252870 |access-date=11 June 2024 |archive-date=22 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522021844/https://www.the-star.co.ke/news/2015/12/02/blacklist-colleges-shut-down_c1252870 |url-status=dead }}</ref> Ya zuwa Oktoba akwai cibiyoyi 540 da Hukumar ta amince da su.<ref>{{Cite web |date=2016 |title=Register |url=http://www.tvetauthority.go.ke/wp-content/uploads/2016/09/TVETA-Register.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010130814/http://www.tvetauthority.go.ke/wp-content/uploads/2016/09/TVETA-Register.pdf |archive-date=2016-10-10 |access-date=2016-10-11 |website=www.tvetauthority.go.ke}}</ref> == Jami'o'in jama'a == {| class="wikitable" !A'A'A !Sunan !Yankin !Shekarar da aka ba da hayar !Sunan asali !Shekarar da aka kafa !Cibiyar |- |1 |[[Jami'ar Nairobi]] |[[Nairobi]] |1970 |Kwalejin Fasaha ta Royal, Kwalejin Royal Nairobi |1956 |Babban harabar, harabar Kikuyu, harabar Chiromo, harabar Lower Kabete, harabar Upper Kabete, makarantar Parklands, harabar Kimiyya ta Kenya, harabar Kisumu, harabar Mombasa |- |2 |[[Jami'ar Moi]] |Eldoret |1984 |Jami'ar Moi |1984 |Cibiyar Odera Akang'o Yala, Cibiyar Mombasa, Cibiyar Kericho, Cibiyar Nairobi, Cibiyar Alupe, Kwalejin Jami'ar Bomet |- |3 |[[Jami'ar Kenyatta]] |Nairobi |1985 |Kwalejin Jami'ar Kenyatta |1965 |Babban harabar, harabar Parklands, harabar Ruiru, harabar City, harabar Kitui, harabar Mombasa, harabar Nakuru. |- |4 |[[Jami'ar Egerton]] |Njoro |1988 |Makarantar Noma ta Egerton, Kwalejin Aikin Gona ta Egertón |1939 |Babban harabar - Njoro, Kwalejin Kwalejin Nakuru Town (NTCC), harabar Kenyatta . <ref>{{Cite web |title=Egerton University Campuses |url=https://www.egerton.ac.ke/all-campuses |access-date=2021-10-08}}</ref> |- |5 |[[Jami'ar Maseno]] |Maseno |1991 |Gwamnatin Maseno. Cibiyar Horarwa, Kwalejin Malamai ta Siriba |1955 |Jami'ar Oginga Odinga |- |6 |Jami'ar Aikin Gona da Fasaha ta Jomo Kenyatta |Kiambu |1994 |Kwalejin Aikin Gona ta Jomo Kenyatta |1981 |Kwalejin Jami'ar Multimedia ta Kenya, Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Jami'ar Meru, Kwaleji ta Jami'a Murang'a <ref>{{Cite web |title=Murang'a University College - Home |url=http://www.mruc.ac.ke/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140508111105/http://www.mruc.ac.ke/ |archive-date=2014-05-08 |access-date=2014-05-08}}</ref> |- |7 |[[Jami'ar Fasaha ta Mombasa]] |[[Mombasa]] |2007 |Cibiyar Ilimi ta Musulmi ta Mombasa (MIOME) |1948 | |- |8 |Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Masinde Muliro |Kakamega |2007 |Kwalejin Fasaha da Kimiyya ta Yamma |1972 | |- |9 |Jami'ar Fasaha ta Dedan Kimathi |Nyeri |2012 |Cibiyar Fasaha ta Kimathi, Kwalejin Fasaha ta Jami'ar Kimathi (2007) a matsayin kwalejin kafa ta Jami'an Aikin Gona da Fasaha ta Jomo KenyattaJami'ar Aikin Gona da Fasaha ta Jomo Kenyatta |1972 |Babban Cibiyar, Nyeri |- |10 |[Https://www.chuka.ac.ke/ Jami'ar Chuka] |Chuka |2012 |Kwalejin Jami'ar Chuka, Kwalejin Jama'ar Chuk (2004) a matsayin kwalejin Jami'an Egerton[[Jami'ar Egerton]] |2004 |Babban Cibiyar, Chuka |- |11 |Jami'ar Laikipia |Wikipedia |2013 |LSFTC (1965), AHITI (1979), Cibiyar [[Jami'ar Egerton]] (1990), Kwalejin Jami'ar Laikipia, a matsayin kwalejin Jami'an Egerton | |Babban Cibiyar, Cibiyar Nyahururu, Cibiyar Naivasha, Cibiyar Nakuru, Ci gaban Maralal |- |12 |Jami'ar Kudancin Gabashin Kenya | Kitui |2013 |Cibiyar Aikin Gona ta Ukamba (Ukai), Kwalejin Jami'ar Kudu maso Gabas (Seuco) |2008 |Babban Cibiyar SEKU, Cibiyar Machakos Town, Cibiyar Kitui Town, Ci gaban garin, Cibiyar Mtito-Andei, Cibiyar Nazarin Nairobi |- |13 |[[Jami'ar Kisii]] |Kisii |2013 |Kwalejin Malamai na Firamare, Kwalejin Makarantar Sakandare (Diploma), Kwalejin Jami'ar Kisii, |1965 |Babban Cibiyar, Cibiyar Eldoret, Cibiyar Nairobi, Cibiyar Kapenguria, Cibiyar Kericho |- |14 |Jami'ar Multimedia ta Kenya |[[Nairobi]] |2013 |Makarantar Horar da Tsakiya (CTS) don yin hidima ga Makarantar Horarwa ta Gabashin Afirka (1948), (KCCT) Kwalejin Fasahar Sadarwa ta Kenya (1992), Kwalejin Jami'ar Multimedia ta Kenya |2008 | (MMU) Babban Cibiyar |- |15 |[[Jami'ar Kabianga]] |Kericho |2013 |Makarantar Gwamnati, Kabianga (1925), Kwalejin Horar da Malamai na Kabianga (1929), Kabianga Framers Training Cente (1959), Kabianga Campus na Jami'ar Moi (2007), Kwalejin Jami'ar Kabianga |2009 | (UoK) Babban Cibiyar, Cibiyar Kapkatet, Cibiyar Satellite ta Kericho, Cibiyar Nazarin Satellite |- |16 |[[Jami'ar Karatina]] |Karatina |2013 |Jami'ar Moi Cibiyar Kenya, Kwalejin Jami'ar Karatina |2008 |Babban Cibiyar, Cibiyar Karatina, Cibiyar Itiati, Cibiyar Nanyuki, Cibiyar Riverbank |- |17 |Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Meru |Meru |2013 | (MECOTECH) Kwalejin Fasaha ta Meru (1979), (MUCST) Kwaleji ta Kimiyya da Fasaha ta Jami'ar Meru |2008 |Dole ne Babban Cibiyar, Cibiyar Birnin Meru |- |18 |Jami'ar Kirinyaga |Kerugoya |2016 |Cibiyar Fasaha ta Kirinyaga (1971), Kwalejin Jami'ar Kirinyaga (2011) |2016 |Babban Cibiyar, garin Kutus Kirinyaga County |- |19 |Jami'ar Pwani |Kilifi<ref>[[Kilifi County]]</ref>  |2013 |Cibiyar Aikin Gona ta Kilifi |2007 |Babban Cibiyar (Kilifi), Cibiyar Mombasa |- |20 |[[Jami'ar Fasaha ta Murang'a]] |Murang'a |2016 |Kwalejin Fasaha ta Murang'a, Kwalejin Jami'ar Murang' a | | |- |21 |[[Jami'ar Machakos]] |Machakos |2016 | (MTTI) Cibiyar Horar da Fasaha ta Machakos (1979), (MUC) Kwalejin Jami'ar Machakos |2013 |Babban Cibiyar MksU | |- |22 |[[Jami'ar Eldoret]] |Eldoret, Kenya |2013 |Kwalejin mazabar Chepkoilel ta Jami'ar Moi |2013 |Babban Cibiyar (Chepkoilel, Eldoret), Cibiyar Cibiyar Eldoret | |- |23 |Jami'ar Kibabii |Gundumar Bungoma |2015 | | | | |- |24 |[[Jami'ar Maasai Mara]] |Narok |2009 |Kwalejin Horar da Malamai ta Narok, Kwalejin Koyarwa ta Jami'ar Moi |2013 |Narok |- |25 |[[The Co-operative University of Kenya|Jami'ar hadin gwiwa ta Kenya]] |Nairobi |1968 |Jami'ar Aikin Gona da Fasaha ta Jomo Kenyatta |2016 |CUK Babban harabar, karen |- |26 |[https://rongovarsity.ac.ke/ Jami'ar Rongo] |Rongo da Migori |2016 |Cibiyar Fasaha ta Moi (MIT), Kwalejin Jami'ar Rongo |1983 | (RU) Babban Cibiyar |- |27 |[[Jami'ar Fasaha ta Kenya]] |[[Nairobi]] |2013 |Kenya Polytechnic |1961 |Babban Cibiyar (Nairobi) |- |28 |[https://www.gau.ac.ke/ Jami'ar Garissa] |Garissa |2017 | | |Babban Cibiyar (Garissa) |- |29 |[[Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Jaramogi Oginga]] |Bondo |2013 |Kwalejin Jami'ar Bondo |2009 |Babban Cibiyar (Bondo) |- |30 |[https://www.ttu.ac.ke/ Jami'ar Taita Taveta] |Hanyar murya |2016 |Jami'ar Aikin Gona da Fasaha ta Jomo Kenyatta (JKUAT) Taita Taveta Campus |2007 |Babban Cibiyar (Voi) |- |31 |[https://embuni.ac.ke/ Jami'ar Embu] |Embu |2016 |Kwalejin Horar da Ma'aikatan Aikin Gona ta Embu (EAST) |1947 |Babban Cibiyar (Embu) |- |32 |[https://ndu.ac.ke/ Jami'ar Tsaro ta Kasa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240522192730/https://ndu.ac.ke/ |date=2024-05-22 }} |Nakuru |2021 |Babban Cibiyar (Nakuru) | | |- |33 |[https://ouk.ac.ke/ Open Jami'ar Kenya] |Konza Technopolis |2023 |An kafa shi |2023 |Babban Cibiyar (Konza), mai kama da juna | |- |34 |[https://kafu.ac.ke/ Jami'ar Abokai ta Kaimosi] |Vihiga |2023 |An kafa shi |2023 |Babban Cibiyar (Kaimosi) |} == Jami'o'i masu zaman kansu == {| class="wikitable sortable" |+ ! !Sunan jami'a !Sunan asali !Shekarar da aka kafa |+ |1 |Jami'ar K.A.G ta Gabas |Makarantar tauhidin Gabashin Afirka |2024 |- |2 |Jami'ar Mount Kenya (MKU) |Cibiyar Fasaha ta Thika |2006 |- |3 |Kwalejin Jami'ar Uzima (kwalejin kafa ta CUEA) | |- |4 |[[Jami'ar Gabashin Afirka, Baraton|Jami'ar Gabashin Afirka]], Baraton |Cibiyar Binciken Kiwon Dabbobi ta Baraton |1980 |- |5 |Jami'ar Daystar |Kwalejin Jami'ar Daystar |1989 |- |6 |[[Jami'ar Nazarene ta Afirka]] |Jami'ar Nazarene ta Afirka |1994 |- |7 |Jami'ar Scott Christian |Kwalejin tauhidin Scott |1962 |- |8 |Jami'ar Kabarak |Jami'ar Kabarak |2001 |- |9 |Jami'ar Kasa da Kasa ta Amurka Afirka (USIU - Afirka) |Jami'ar Kasa da Kasa ta Amurka, Cibiyar Nairobi |1970 |- |10 |Jami'ar Strathmore |Kwalejin Strathmore |1961 |- |11 |Jami'ar Zetech |Kwalejin Zetech |1990 |- |12 |[[Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Mata ta Kiriri]] |Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Mata ta Kiriri |2001 |- |13 |Jami'ar Katolika ta Gabashin Afirka (CUEA) |Cibiyar Katolika ta Gabashin Afirka |1984 |- |14 |Jami'ar Kirista ta Pan Africa |Kwalejin Littafi Mai Tsarki |1978 |- |15 |Jami'ar Methodist ta Kenya |Jami'ar Methodist ta Kenya |1997 |- |16 |[[Jami'ar Adventist ta Afirka]] |Jami'ar Adventist ta Afirka |2005 |- |17 |Jami'ar Gretsa |Jami'ar Gretsa |2006 |- |18 |Jami'ar Great Lakes ta Kisumu |Cibiyar Kula da Lafiya da Ci Gaban Al'umma ta Tropical |1998 |- |19 |Jami'ar Presbyterian ta Gabashin Afirka |Kwalejin Presbyterian |1994 |- |20 |Jami'ar St. Paul |Makarantar Allahntaka ta St Paul, Kwalejin tauhidin St Paul |1903 |- |21 |[[Jami'ar KCA]] |Kwalejin Lissafi ta Kenya |1989 |- |22 |Jami'ar Afirka ta Duniya |Makarantar Digiri ta Nazarin tauhidin Nairobi |1983 |- |23 |[[Jami'ar Riara]] | |2012 |- |24 |Jami'ar Gudanarwa ta Afirka |Jami'ar Gudanarwa ta Afirka |1993 |- |25 |Jami'ar Amref ta Duniya (AMIU) |Cibiyar Horar da Kasa ta Amref (AITC) |2017 |- |26 |[https://umma.ac.ke/ Jami'ar Umma (UMMA)] |Kwalejin Thika don Shari'a da Nazarin Musulunci |1997 |- |27 |[[Jami'ar Aga Khan]] | |1958 (Pakistan) |- |28 |[[Jami'ar Kenya Highlands]] (KHU) |Kwalejin Littafi Mai Tsarki ta Kenya Highlands |1932 |} == Sauran == {| class="wikitable" !Jami'ar hadin gwiwa ta Kenya !Matsayin jami'a !Sunan asali !Shekarar da aka kafa |- |Cibiyar Nazarin Software ta Nairobi <ref>{{Cite web |last=Software Development |first=Nairobi Institute |date=18 May 2021 |title=Nairobi Institute of Software Development |url=Nairobi Institute |website=[[Educartis]]}}</ref> |Kwalejin masu zaman kansu da aka yi rajista |Cibiyar Nazarin Software ta Nairobi |2014 |- |Makarantar tauhidin kasa da kasa ta Nairobi |Jami'ar mai zaman kanta da aka yi rajista |Makarantar tauhidin kasa da kasa ta Nairobi |1981 |- |Makarantar tauhidin Gabashin Afirka |Jami'ar mai zaman kanta da aka yi rajista |Makarantar tauhidin Gabashin Afirka |1979 |- |Asibitin Koyarwa na Jami'ar Aga Khan |Hukumomin wucin gadi (LIA) |- |Jami'ar Lukenya |Wasikar Hukuma ta wucin gadi |Jami'ar Lukenya |2014 |- |Jami'ar Gabashin Afirka |Hukumomin wucin gadi (LIA) | | |- |Cibiyar Koyarwa Mai Tsarki |Kwalejin sakandare da aka yi rajista |Kamfanonin Bungoma da Nairobi |2005 |- |Hanyar horar da fasaha |Kwalejin sakandare da aka yi rajista |ELDORET (Hadin kai a Aikin Gona, TTC, ICT, Injiniya, Kasuwanci, Kiwon Lafiya da Kimiyya na Lafiya, Yawon Bude Ido), BOMET da LODWAR Campuses |2005 |- |Makarantar Nazarin Kwararru ta Kenya (SPS) | | |1988 (Nairobi) |} [[Fayil:The Kenya High School Main Gate.jpg|thumb|daya daga cikin manyan makarantun kanya]] == Cibiyoyin Ilimi da Horarwa na Fasaha da Kwarewa == * [https://ambritch.ac.ke/ Kwalejin Fasaha ta Ambritch]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Cibiyar Nazarin Gabashin Afirka * Cibiyar Talanta * Cibiyar watsa labarai ta Afirka - ADMI <ref>{{Cite web |title=ADMI - Africa Digital Media Institute - Passion to Profession. |url=https://admi.ac.ke/ |access-date=2018-03-13 |website=Africa Digital Media Institute |language=en-GB }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Kwalejin Kasa da Kasa ta AirSwiss <ref>{{Cite web |last=richie |date=2018-09-22 |title=AirSwiss International College Fees Structure 2020 |url=https://kenyadmission.com/airswiss-international-college-fees-structure/ |access-date=2020-05-25 |website=Kenyadmission.com |language=en-US |archive-date=2020-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201102120643/https://kenyadmission.com/airswiss-international-college-fees-structure/ |url-status=dead }}</ref> * Cibiyar Kula da Karɓar Baƙi da Fasaha ta Amboseli - Thika, Nakuru <ref>{{Cite web |title=Home - Amboseli Institute of Hospitality & Technology |url=https://www.amboseliinstitute.com/ |website=Amboseli Institute of Hospitality & Technology |access-date=2024-06-11 |archive-date=2024-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301032139/http://amboseliinstitute.com/ |url-status=dead }}</ref> * Cibiyar Nazarin Software ta Nairobi * NairoBits Collage * Cibiyar Masana'antu ta Nairobi * Kwalejin Atlas -Eastleigh Nairobi * Cibiyar Hanyar Kenya da Fasahar Gine-gine (KIHBT) - Nairob * Kwalejin Nazarin Kwararru - Nakuru . <ref>{{Cite web |date=2016-10-22 |title=Adept College of Professional Studies - Courses, Fees Structure, Contacts |url=http://www.elimucentre.com/adept-college-of-professional-studies/ |access-date=2020-05-25 |website=Elimu Centre |language=en-US |archive-date=2020-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813133105/https://www.elimucentre.com/adept-college-of-professional-studies/ |url-status=dead }}</ref> * Cibiyar Nazarin Afirka da Ci Gaban, Kwalejin Bandari * Kwalejin Horar da Malamai ta Baraton - Nandi Central Kapsabet * Kwalejin Fasaha ta Bungoma ta Arewa -Naitiri <ref name="www.bungomanorthtvc.ac.ke">{{Cite web |title=Home - Bungoma North Technical Vocational College |url=http://www.bungomanorthtvc.ac.ke/ |website=Bungoma North Technical Vocational College |access-date=2024-06-11 |archive-date=2024-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240518123441/https://bungomanorthtvc.ac.ke/ |url-status=dead }}</ref> * Cibiyar Cocin Consolata -Nyeri <ref name="cathedralinstitute.ac.ke">{{Cite web |title=Home - Consolata Cathedral Institute |url=http://www.cathedralinstitute.ac.ke |website=Consolata Cathedral Institute}}</ref> * Cibiyar Kula da Karɓar Baƙi ta Cascade - Thika <ref name="cascade.co.ke">{{Cite web |title=Home - Cascade Institute of Hospitality |url=http://www.cascade.co.ke/ |website=Cascade Institute of Hospitality |access-date=2024-06-11 |archive-date=2017-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171218132456/http://www.cascade.co.ke/ |url-status=dead }}</ref> * Hanyar horar da fasaha <ref name="eldorettti.ac.ke">{{Cite web |title=ADMI - ELDORET TECHNICAL TRAINING INSTITUTE - an ideology for the betterment of Humanity. |url=https://eldorettti.ac.ke/ |access-date=2018-03-13 |website=eldorettti.ac.ke |language=en-GB}}</ref> * Eldoret Polytechnic - Eldoret * Cibiyar Koyar da Fasaha ta Emma Daniel (EDATI) <ref>{{Cite web |title=Courses offered at Emma Daniel Arts Training Institute {{!}} Study in Kenya |url=https://studyinkenya.co.ke/courses-offered-at-emma-daniel-arts-training-institute |access-date=2020-05-25 |website=studyinkenya.co.ke}}</ref> * Cibiyar Horar da Gwamnati (GTI) * Cibiyar Fasaha ta Gusii * Cibiyar Nazarin Ci Gaban Harvard - Thika <ref>{{Cite web |title=Havard Institute |url=http://www.havardinst.ac.ke/ |website=www.havardinst.ac.ke |access-date=2024-06-11 |archive-date=2021-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205165024/http://havardinst.ac.ke/ |url-status=dead }}</ref> * Kwalejin Hemland na Kwararru da Nazarin Fasaha - Thika <ref>{{Cite web |title=Hemland College of Professional and Technical Studies |url=https://www.hemlandcollege.ac.ke |website=www.hemlandcollege.ac.ke }}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Wutar Wutar Wuta da Ceto - Thika * Cibiyar Fasahar Kayan Kayan Kwarewa ta Indiya- IIHT Westlands, Nairobi * Cibiyar Fasaha ta Duniya (ICT-Thika) - Thika * Cibiyar Horar da Intraglobal -Nairobi CBD * Cibiyar Horar da Intraglobal -Kisumu * Cibiyar Horar da Intraglobal -Kisii * Cibiyar Horar da Intraglobal -Embu * Cibiyar Horar da Intraglobal -Nakuru * Cibiyar Horar da Intraglobal -Donholm * Cibiyar Nazarin Kwararru ta Jaffery - Mombasa<ref>[http://www.jips.ac.ke Jaffery Institute of Professional Studies]</ref> * Kabete National Polytechnic * Kwalejin Kagumo * Cibiyar Horar da Fasaha ta Kaiboi * Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Kenya * Kwalejin Kula da dazuzzuka ta Kenya - Londiani * Cibiyar Binciken dazuzzuka ta Kenya * Makarantar Gwamnati ta Keshnya (tsohuwar Cibiyar Gudanarwa ta Kenya (KIA)) * Cibiyar Kimiyya da Fasaha ta Kenya - Nakuru * Cibiyar Gudanarwa ta Kenya (KIM) * Cibiyar Sadarwar Jama'a ta Kenya - Kudancin C * Cibiyar Kulawa da Nazarin Bincike ta Kenya (KIMES) - Nakuru * Cibiyar Injiniyan Software ta Kenya - Thika * Cibiyar Horar da Likitoci ta Kenya (KMTC) * Makarantar Gwamnati ta Kenya * Makarantar Kimiyya da Fasaha ta Kenya * Makarantar Nazarin Kudi ta Kenya - Ruaraka * Kwalejin Malaman Kimiyya ta Kenya, [[Jami'ar Nairobi]] * Kwalejin Malamai ta Fasaha ta Kenya (KTTC) * Kwalejin Kenya Utalii * Cibiyar Ruwa ta Kenya - Kudancin C, [[Nairobi]] * Cibiyar Horar da Kula da Kayan daji ta Kenya - Naivasha * Cibiyar Kimiyya da Fasaha ta Kiambu * Kwalejin Malamai ta Kigari - Embu * Kwalejin Malamai ta Kilimambogo - Kilimambog * Kwalejin Fasaha da Kwarewa ta Kipkabus (KTVC) <ref>{{Cite web |title=Kipkabus Technical and Vocational College – Technology and Innovation |url=http://ktvc.ac.ke |website=ktvc.ac.ke}}</ref> * Kisumu Polytechnic - Makasembo * Cibiyar Fasaha ta Kitale - Kitale * [[Machakos]]_Institute_of_Technology" id="mwAtk" rel="mw:WikiLink" title="Machakos Institute of Technology">Cibiyar Fasaha ta Machakos - Machakos * Kwalejin Kwadago ta Mboya - Kisumu * Cibiyar Fasaha ta Michuki - Muranga * Kwalejin Jirgin Sama ta Nairobi - Kisumu Campus * Cibiyar Ba da Shawara da Horarwa ta Nakuru - Nakuru * [[Cibiyar Horar da Fasaha ta PC Kinyanjui|Cibiyar Horar da Fasaha ta PC Kinyanjui (PCKTTI)]] * Cibiyar Horar da Jirgin ƙasa - Kudancin B, Nairobi * Cibiyar Fasaha ta Ramogi - Kisumu * Cibiyar Horar da Fasaha ta Rift Valley - Nakuru <ref>{{Cite web |title=Rift Valley Technical Training Institute – Eldoret – Technology and Innovation |url=http://rvti.ac.ke |website=rvti.ac.ke}}</ref> * Cibiyar Koyarwa Mai Tsarki - Kamfanonin Bungoma da Nairobi * Cibiyar Kasuwanci da Ilimin Bayanai ta Savannah - Nakuru * Cibiyar Fasaha ta Sensei don Horar da Mai Gudanar da Shuka * Makarantar Kwalejin Matasa ta Sirisia * Kwalejin Malamai * Cibiyar Horar da Fasaha (MTTI) - [[Mombasa]] * Cibiyar Horar da Fasaha ta Thika - Thika <ref>{{Cite web |url=https://thikatechnical.ac.ke/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-06-11 |archive-date=2024-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613164005/https://thikatechnical.ac.ke/ |url-status=dead }}</ref> * Techno Links Ltd * Kwalejin Afirka ta United - Nairobi * Cibiyar Kimiyya da Fasaha ta Rift Valley - Nakuru * Cibiyar Horar da Bayani - Nairobi * Cibiyar Horar da Bayani - Kitengela * Cibiyar Horar da Taurari ta Vision - Nairobi * Cibiyar Nazarin Ci Gaban Kenya (K.I.D.S.) - Nairobi == Makarantu masu mallakar == * Kwalejin Ayyukan Jama'a ta Afirka * Cibiyar Nazarin Afirka da Ci Gaban * Kwalejin Kasa da Kasa ta AirSwiss - Nairobi * Cibiyar Tafiya ta Jirgin Sama * Kwalejin Alphax - Eldoret * Kwalejin Amani * Kwalejin Arkline - Nairobi * Ayyukan Kwamfuta masu alaƙa - Gidan Ci Gaban, Nairobi * Kwalejin Kwamfuta ta AUGAB - Garissa * Kwalejin Augustana - Kasarani - Nairobi * Cibiyar Nazarin Australiya (AUSI) - Westlands, Nairobi * Cibiyar Fasaha ta Bell - Nairobi * Kwalejin Kasa da Kasa ta Belmont-O Santa Rongai - Kajiado * Kwalejin Littafi Mai-Tsarki na Gabashin Afirka, Kasarani - Nairobi * BizSmart Inter Technology * Cibiyar Horar da Fasaha ta Bungoma - Bungoma * Cibiyar Horar da Ayyuka - Nairobi * Cibiyar Kula da Karɓar Baƙi ta Cascade - Thika <ref name="cascade.co.ke"/> * Cibiyar Nisa da Ilimi ta Intanet - Nairobi * Kwalejin Century Park - Machakos * Cibiyar Fasaha ta Tekun * Kwalejin Kimiyya ta Gudanarwa - Nairobi CBD * Kwalejin Compuera - Nairobi * Kwalejin Compugoal - Nairobi * Cibiyar Koyon Kwamfuta (CLC) - Nairobi * Cibiyar Horar da Girman Kwamfuta - Nairobi * Cibiyar Horar da Kwamfuta - Nairobi * NEWVIEW COLLEGE - Nairobi * Cibiyar Horar da Kasa ta Duniya- Nairobi * Cibiyar Cocin Consolata -Nyeri * Cibiyar Sadarwa da Fasaha ta Consolata - Nyeri-Mathari * Cibiyar Horar da Cornerstone - Nairobi * [http://www.dtinaivasha.ac.ke/ Cibiyar Horar da Madara ta Naivasha (DTI Naivasha)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240322043129/https://dtinaivasha.ac.ke/ |date=2024-03-22 }} * [[Digital Resource Center|Cibiyar Bayar da Bayani ta Dijital]] (DRC) - Karama Estate, Nakuru * Makarantar Kwamfuta ta Digiworld - Meru * Garin Don Bosco Boy - Karen * Cibiyar Nazarin Gudanarwa ta Don Bosco, Nairobi * Kwamfutocin Duolotech - Gachie da Thika * Kwalejin Jirgin Sama ta Eagle (EAAC) - Ongata Rongai * Kwalejin Gudanarwa ta Eagle * Cibiyar Nazarin Gabashin Afirka - Nairobi * Makarantar Jarida ta Gabashin Afirka (EASJ) - Jamuhuri show ground * Makarantar Gudanarwa ta Gabashin Afirka - Nairobi * Cibiyar Bayani ta Gabashin Afirka * Cibiyar watsa labarai ta Gabashin Afirka (EAMI) - Nairobi * Makarantar Jirgin Sama ta Gabashin Afirka - Embakasi, Nairobi * Cibiyar Horar da Fasaha ta Eldoret - Eldoret <ref name="eldorettti.ac.ke"/><ref>{{Cite web |title=ETTI-Leading Agricultural College,Engineering, Civil And Building, Nutrition & Health Trainer - ETTI |url=http://www.eldorettti.ac.ke |website=etti}}</ref> * Cibiyar Horar da Jiragen Sama ta Eldoret - EldoretEldoret * Cibiyar Elite - Embakasi - Nairobi, Mlolongo kusa da Bankin hadin gwiwa, Cibiyar Horar da Mataki, Nakuru * Cibiyar Kasuwanci ta Elite - Embakasi, Syokimau, rassan tauraron dan adam * Cibiyar Nazarin Bayanai ta Elix - Lokichar-Turkana * Kwalejin Kwamfuta ta Emanex - Kahawa * Kwalejin Esmart - garin Kikuyu * Kwalejin Felma - Nairobi - Embakasi * Cibiyar Nazarin Kwararru ta Jamus - Nairobi * Kwalejin Globoville Shanzu Beach - [[Mombasa]] * Kwalejin Graffins - Westlands, Nairobi * Cibiyar Fasaha ta Gusii - Kisii * Kwalejin Nazarin Kwararru ta Hansons - Gachie Nairobi/Kuimbu * Cibiyar Kwamfuta ta Hemland - Thika, Thika Arcade 5th Floor * Cibiyar Nazarin Kwararru ta Hi-tec - Mombasa CBDCBD * Cibiyar Nazarin Ci Gaban - CBD, Nairobi * Kwalejin Rosary Mai Tsarki - Tala * Wutar Wutar Wuta da Ceto na ICT * Kwalejin iNet - Ginin Bankin hadin gwiwa na Bungoma, bene na uku, gundumar Bungoma * Cibiyar Fasaha ta Ci gaba - Gidan Loita, titin Loita, Buruburu, Nairobi * Cibiyar Ci gaban Fasaha - Westlands * Cibiyar Kasuwanci da Fasaha - Nakuru * Cibiyar Nazarin Fasahar Bayanai da Bincike - Nairobi, Ambank Hse, Hanyar Jami'ar * Cibiyar Fasahar Fasaha - Nairobi CBD * Cibiyar Ci Gaban Afirka - NACICO Plaza 4th Floor, Nairobi * [[Cibiyar Fasaha ta Duniya]] (ICT-Thika) - Thika <ref>{{Cite web |title=ICT COLLEGE-Leading Fire Fighter1,EMT, Health and Safety and Disaster Management Trainer - ICT COLLEGE |url=http://www.ict.ac.ke |website=ICT COLLEGE}}</ref> * Kwalejin Kasa da Kasa ta Kenya - Nairobi/Machakos * Cibiyar Otal da Yawon Bude Ido ta Duniya - Nairobi * Kwalejin InterWorld - Nairobi * Cibiyar Horar da Kasuwanci ta Duniya - Nairobi, Kisumu, Nakuru, Embu, Kisii * Kwalejin Fasaha ta Jodan - Thika * Kwalejin Kasuwanci ta Jogoo - Nakuru * Cibiyar Fasaha ta Karatina (KIT-Karatina) - Karatina * Kwalejin Ma'adinai da Fasaha ta Keiway - Bankin Equity Bldg, Mtwapa <ref>{{Cite web |title=Welcome to Keiway |url=http://keiwayminingtech.ac.ke/ |website=keiwayminingtech.ac.ke |access-date=2024-06-11 |archive-date=2024-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240115081145/http://keiwayminingtech.ac.ke/ |url-status=dead }}</ref> * Tafiye-tafiye na Kenair da kuma karatun da suka danganci - Nairobi da Mombasa * Kwalejin Jirgin Sama ta Kenya (Aviation, Injiniya & Cabin Crew) Filin jirgin saman Wilson - Nairobi * Cibiyar Horar da Masana'antu ta Kirista ta Kenya (KCITI) - Cibiyar Eastleigh * Kwalejin Fasahar Sadarwa ta Kenya - Mbagathi, Nairobi * Kwalejin Kiwon Lafiya da Nazarin da suka danganci Kenya - Nairobi * Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Kenya * Kwalejin Kwarewa da Ci gaban Kwarewa ta Kenya - Embakasi * Cibiyar Gudanarwa ta Kenya (KIA) - Kabete * Cibiyar Kimiyya ta Kenya * Cibiyar Kimiyya da Fasaha ta Kenya (KIBSAT) - NakuruNakuru * Cibiyar Nazarin Ci Gaban Kenya (KIDS) - Nairobi * Cibiyar Gudanarwa ta Kenya (KIM) - Nairobi * Cibiyar Sadarwar Jama'a ta Kenya - Kudancin C, Nairobi * Cibiyar watsa labarai da fasaha ta Kenya (KIMT) - Nairobi * Cibiyar Nazarin Kwararru ta Kenya - Nairobi * [[Cibiyar Ayyukan Jama'a da Ci gaban Al'umma ta Kenya]] (KISWCD) - CBD, Nairobi * Cibiyar Ilimi ta Musamman ta Kenya (KISE) - Kasarani, Nairobi * Makarantar Lissafi da Kudi ta Kenya - Kitale da Kisii * Makarantar Kwararru da Kimiyyar Halin Kenya (KSCBS) * Makarantar Nazarin Kwararru ta Kenya (KSPS) - Parklands, Nairobi * Makarantar Nazarin Fasaha ta Kenya (KSTS) - Thika * Kwalejin Malaman Kimiyya ta Kenya - Jamhuri, Nairobi * Kwalejin Malamai ta Fasaha ta Kenya - Gigiri, Nairobi * Kwalejin Kenya Utalii - Nairobi * Cibiyar Ruwa ta Kenya - Kudancin C, Nairobi * Cibiyar Horar da Kula da Kayan daji ta Kenya - Naivasha * Kwalejin Malamai ta Kericho - Kericho * Cibiyar Kimiyya da Fasaha ta Kiambu - Kiambu * Kwalejin Malamai ta Kigari - Embu * Kwalejin Malamai ta Kilimambogo - Kilimambog * Makarantar tauhidin Kasa da Kasa ta Kima (KIST) - Kima, Lardin Yammacin Kenya * Kamfanonin Kimathi * Cibiyar Horar da Fasaha ta Kinyanjui - Riruta, Nairobi * [[Kisumu]] Polytechnic - Makasembo, Kisumu * Koyarwar Kasuwanci da Shawara - Naivasha, Kwa Muhia * Cibiyar Horar da Lakeview - Gidan Naivasha Kangiri * Makarantar Harshe a Kenya, The - Chania Avenue, Kilimani [[Nairobi]] <ref>http://www.languageschoolkenya.org</ref> * Jami'ar Mark ta IT - Uganda * Cibiyar Fasaha ta Mawego - Kendu Bay * Kwalejin Maxton na Media & Sadarwa - Nairobi Umo * Cibiyar Fasaha ta Meru - Meru * Kwalejin Malamai na Migori, Migori * Kwalejin Malamai ta Mosoriot - EldoretEldoret * Motion City International - Makarantar Multimedia, The Make Up Place * Cibiyar Fasaha ta Murang'a - Murang' a * Cibiyar Horar da Rap - Cibiyar Yaya * Kwalejin Jirgin Sama ta Nairobi - Nairobi * Makarantar Fim ta Nairobi - Hanyar Kipande, a gaban Gidan Tarihi na Kasa na Kenya * Cibiyar Nazarin Kasuwanci ta Nairobi (NIBS) * Cibiyar Nazarin Software ta Nairobi - Nairobi * [[Nairobi Institute of Technology|Cibiyar Fasaha ta Nairobi]] WestlandsYammacin Yamma * Kwalejin Nazarin Kwamfuta da Kasuwanci ta Naivasha - Naivasha Kenya * Kwalejin Kimiyya da Gudanarwa ta Nakuru - KFA da Cibiyar Nunawa, Nakuru * Cibiyar Ba da Shawara da Horarwa ta Nakuru, Cibiyar Bege - Nakuru * Cibiyar Fasahar Sadarwa ta Nakuru * Kwalejin Malamai ta Narok - Narok * Horar da Malamai na Narok - Narok * Cibiyar Injiniyan Matasa ta Kasa - Nairobi * Kwalejin Otal da Yawon Bude Ido ta Kasa (NHTC) - Nakuru * Kwalejin Lutheran ta Neema - Nyamira * Cibiyar Fasaha ta Nkabune * Kwalejin Oshwal - Parklands, Nairobi * [[Makarantar tauhidin Pan African|Makarantar tauhidin Pan African (PAST)]] - Nyahururu, Kenya * Kwalejin Horar da Shalom ta PCEA - Eastleigh, Nairobi * Cibiyar Horar da Pioneer - Nairobi, Umoja * Cibiyar Ci Gaban Afirka ta Farko - Vision Plaza, Msa Road, Nairobi * Kwalejin Firayim Minista na Karɓar Baƙi da Nazarin Kasuwanci - Biashara Street * Kwalejin Firimiya ta Nazarin Kwararru Ltd - Nairobi * Kwalejin da Kwalejin - Nakuru * Cibiyar Gudanar da Kasuwanci ta Yankin - Nairobi CBDCBD * Cibiyar Yankin Yawon Bude Ido da Harshen Ƙasashen Waje - Eagle House, a gaban Tacos Club * Cibiyar Horar da Yankin - CBD, Nairobi * Kwalejin Kasa da Kasa ta Yankin * Cibiyar Nazarin Kasuwanci ta Rift Valley Nakuru da KerichoKericho * Kwalejin Rehoboth - Nairobi, yankin Ngumo * Kwalejin Kasuwanci ta Riccatti ta Gabashin Afirka * Cibiyar Kimiyya da Fasaha ta Rift Valley - Nakuru * Makarantar Kasuwanci ta Rochester - View Park Towers, Nairobi * Cibiyar Nazarin Kimiyya ta Royal - MeruMeru * Cibiyar Fasaha ta Tafkin Mai Tsarki - Kiirua, tare da Hanyar Meru Nanyuki<ref>{{Cite web |date=25 September 2015 |title=Sacred Lake Institute of Technology - Knowledge by Hand and Mind |url=http://sacredlakeinstitute.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925161217/http://sacredlakeinstitute.com/ |archive-date=2015-09-25}}</ref> * Cibiyar Fasaha ta Sagana * Makarantar ICT & Hairdressing da Kyau - Kwalejin Pioneer * Makarantar Nazarin Kwararru - Parklands, Nairobi * Cibiyar Fasahar Bayanai ta Shalom - Gidan Shalom, daga Ngong Road, Nairobi * Kwalejin Malamai ta Shanzu - Shanzu, Mombasa[[Mombasa]] * Cibiyar Ilimi da Bincike ta Gidauniyar Makiyaya - Buruburu, Nairobi * Kwalejin Kasuwancin Skynet - CBD, Nairobi * Kwalejin Jirgin Sama ta Skypath - Filin jirgin saman Wilson AMREF KCO gini, Nairobi * SMA Swiss Management Academy - New Muthaiga, Nairobi * Cibiyar Kwamfuta ta Softpro - Pipeline Tumaini S/mkt blg, bene na 3, Pipeline (Embakasi) * Kwalejin Kasa da Kasa ta Kudu Rift (SORICO) - AM Plaza, KerichoKericho * Kwalejin Pre-Medical ta St. Andrew - [[Mombasa|Mumbasa]] * Cibiyar Horar da Kwarewar St. Joseph - Mlolongo * Kwalejin Horar da Likitoci ta St Joseph - Nyabondo * Makarantar St. Mary's na Kiwon Lafiya - Mumias * Kwalejin Stanbridge - Voi * Cibiyar watsa labarai ta Star - Kudancin B Estate, Southgate Ctr 1st Floor, Nairobi * Kwalejin Starnet - Nairobi * Kwalejin Stonebic - Westlands, Nairobi * Babban rukuni na Kwalejoji Intl. * Cibiyar baiwa - Nairobi * Kwalejin Horar da Malamai ta Tambach - Kerio Valley, Rift Valley * Kwalejin Tangaza * Kwalejin Koyarwa ta Taznaam - Nairobi * Cibiyar Gudanarwa ta Tec - Nairobi da EldoretEldoret * Kwalejin Kwamfuta da Gudanar da Kasuwanci ta Thomas Asingo * Cibiyar Horar da Lokaci - Mombasa * Ƙungiyar Kwalejoji ta Duniya - Nairobi CBDCBD * Cibiyar Nazarin Kwararru - Nairobi da Mombasa * Cibiyar Horar da Taurari ta Vision * Kwalejin Fasaha ta Wang Point * Kwalejin Yammacin Baƙi da Nazarin Kwararru - Kwalejin Wechaps, Kisumu * Kwalejin Zetech - Nairobi * Cibiyar Fasaha ta Kenyaplex Mwala == Bayanan da aka ambata == {{reflist|2}} 0yprlv78019f16l9pdoug5vwomubeki Jerin ɗakunan karatu a Ghana 0 79920 835481 793414 2026-05-13T17:39:53Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835481 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wadannan sune jerin dakunan karatu a [[Ghana]]. == Tebur == {| class="wikitable sortable" !Laburaren karatu !Wurin da yake !Shekarar da aka kafa !Shafin yanar gizo !Irin wannan |- |[[Gidan karatu na titi na Ghana]] |[[Accra]] |2011 | |Jama'a- Matasa da Yara |- |Babban ɗakin karatu na Accra <ref name="ghanaweb2007">{{Cite web |date=29 May 2007 |title=Library Board no longer dependant on donations |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=124811 |access-date=5 June 2013 |website=[[GhanaWeb]]}}</ref> |[[Accra]] |1956 (kimanin kwanan wata) <ref>{{Cite journal |last=E.J.A. Evans |year=1956 |title=New Central Library Accra |journal=Library Association Record |volume=58}}</ref> | |Jama'a |- |Laburaren Jami'ar Fasaha ta Accra |[[Accra]] |1949 <ref name="saur2011" /> |http://atu.edu.gh/library/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126113656/https://atu.edu.gh/library/ |date=2022-11-26 }} |Ilimi |- |Cibiyar Horar da Fasaha ta Accra Library |[[Accra]] |1966 <ref name="saur2011" /> | |Ilimi |- |Laburaren Makarantar Achimota |[[Accra]] |1927 <ref name="saur2011" /> | |Ilimi |- |[[Jami'ar Akenten Appiah-Menka ta Kwarewa Horar da Kasuwanci]] |Kumasi |1966 |https://aamusted.edu.gh/library/ |Ilimi |- |Laburaren Yankin Ashanti <ref name="ghanaweb2007" /> |[[Kumasi]] |1954 | |Jama'a |- |[[Laburaren Balme|Balme Library, Jami'ar Ghana]] |Legon |1959 <ref>{{Cite web |title=About Us |url=http://library.ug.edu.gh/screens/balme/about_us.html |access-date=5 June 2013 |publisher=University of Ghana, Balme Library}}</ref> |[http://library.ug.edu.gh/screens/balme/index.html] |Ilimi |- |Laburaren yankin Bolgatanga <ref name="asamoah2012" /> |Bolgatanga | | | |- |Laburaren Jami'ar Fasaha ta Bolgatanga |Bolgatanga |1999 |https://www.bolgatu.edu.gh/ |Ilimi |- |Jami'ar Media, Arts da Sadarwa (UniMAC-GIJ) |[[Accra]] |1959<ref name="saur2011" /><ref>{{Cite web |title=Overview |url=https://gij.edu.gh/overview/ |access-date=2024-05-21 |website=Ghana Institute of Journalism |language=en-US |archive-date=2023-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728192636/https://gij.edu.gh/overview/ |url-status=dead }}</ref> |https://gij.edu.gh/library/ |Ilimi |- |Cibiyar Gudanarwa da Laburaren Gudanar da Jama'a ta Ghana |[[Accra]] |1961 <ref name="saur2011" /> |https://www.gimpa.edu.gh/academics/libraries/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230607214353/https://www.gimpa.edu.gh/academics/libraries/ |date=2023-06-07 }} |Ilimi |- |Makarantar Shari'a ta Ghana |[[Accra]] |1958 <ref name="saur2011" /><ref>{{Cite web |date=2024-01-18 |title=OvervieW |url=https://gslaw.edu.gh/overview/ |access-date=2024-05-21 |website=Ghana School of Law |language=en-US |archive-date=2024-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521121953/https://gslaw.edu.gh/overview/ |url-status=dead }}</ref> | |Kwararru |- |Babban Laburaren Yankin Accra <ref name="ghanaweb2007" /> |Accra |1949 |[https://www.library.gov.gh/#/web-home/web-home https://www.library.gov.gh/#/web-gida/web-gida] |Jama'a |- |Laburaren yankin Ho <ref name="asamoah2012" /> |<Ho> | | | |- |Cibiyar Kehillah da Laburaren Jama'a |Accra |2022 |https://goo.gl/maps/RbXrJxotK5gbDotb9 |Jama'a |- |Koforidua yankin library <ref name="asamoah2012" /> |<Koforidua> | | | |- |Cibiyar Nazarin Fasaha ta Kpandu |Kpandu |1972 <ref name="saur2011" /> | |Ilimi |- |Kwame Nkrumah Jami'ar Kimiyya da Fasaha Library |[[Kumasi]] |1952 <ref name="saur2011" /> |https://library.knust.edu.gh/ |Ilimi |- |Laburaren Yankin Arewa <ref name="ghanaweb2007" /> |[[Tamale, Ghana|Tamale]] | | | |- |George Padmore Research Library <ref>{{Cite web |title=George Padmore Research Library |url=http://www.ghanalibraryboard.com/glb_iSelect_detail.cfm?tblNewsCatID=11&tblNewsID=29 |access-date=5 June 2013 |publisher=Ghana Library Board |archive-date=1 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301125356/http://www.ghanalibraryboard.com/glb_iSelect_detail.cfm?tblNewsCatID=11&tblNewsID=29 |url-status=dead }}</ref> |[[Accra]] | | |Kasar kasa |- |Jami'ar Kasuwanci da Nazarin Ci Gaban SD Dombo |Wa |2019 |https://ubids.edu.gh/library |Ilimi |- |Laburaren Jami'ar Fasaha ta Sunyani |Sunyani |1997 <ref name="saur2011" /><ref>{{Cite web |url=https://www.stu.edu.gh/about-us#history |access-date=2024-05-21 |website=www.stu.edu.gh}}</ref> | |Ilimi |- |Laburaren yankin Sunyani <ref name="asamoah2012" /> | | | | |- |Laburaren Kotun Koli | |1909 | | |- |Takoradi Polytechnic Library |Takoradi |1958 <ref name="saur2011" /> | |Ilimi |- |Todd da Ruth Warren Library, Jami'ar Ashesi |Berekuso |2002 |http://www.ashesi.edu.gh/academics/library.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221005121905/https://www.ashesi.edu.gh/academics/library.html |date=2022-10-05 }} |Ilimi |- |Laburaren Kwalejin Trinity |[[Accra]] |1948 <ref name="saur2011" /> | |Ilimi |- |Jami'ar Nazarin Ci Gaban |[[Tamale, Ghana|Tamale]] |1993 <ref name="saur2011" /> |https://uds.edu.gh/library/ |Ilimi |- |Sam Jonah Library, Jami'ar Cape Coast |Kogin Cape |1962 <ref name="saur2011" /><ref>{{Cite web |title=History {{!}} Libraries - University of Cape Coast |url=https://library.ucc.edu.gh/aboutus/about-the-libraries/history |access-date=2024-05-21 |website=library.ucc.edu.gh }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |https://library.ucc.edu.gh/ |Ilimi |- |Jami'ar Ilimi Laburaren |Winneba |1992 <ref name="saur2011" /> |https://www.uew.edu.gh/main/library {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230104001455/https://www.uew.edu.gh/main/library |date=2023-01-04 }} |Ilimi |- |Jami'ar Media, Arts da Sadarwa - GIJ Library |Accra |[https://unimac.edu.gh/# 2020]<ref>{{Cite web |title=University of Media, Arts and Communication |url=http://staging.unimac.edu.gh/ |access-date=2024-05-21 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |https://library.gij.edu.gh/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708141511/https://library.gij.edu.gh/ |date=2024-07-08 }} |Ilimi |- |Laburaren Yankin Gabas na Gabas <ref name="ghanaweb2007" /> |[Bolgatanga] | | | |- |Laburaren Yankin Yammacin Yamma <ref name="asamoah2012" /> |<Wa> | | | |- |Laburaren Yammacin Yamma <ref name="ghanaweb2007" /> |Sekondi |1955 <ref name="saur2011" /> | | |- |[[Wechiau Community Library|Laburaren Al'umma na Wechiau]] |[[Wechiau, Ghana|Wechiau]] |2011 |www.wechiau.org |Janar |- |[[Koforidua Technical University Library]] |Koforidua |1997 |https://library.ktu.edu.gh/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240619053349/https://library.ktu.edu.gh/ |date=2024-06-19 }} |Ilimi |- |[[Tamale Technical University Library|Laburaren Jami'ar Fasaha ta Tamale]] |[[Tamale, Ghana|Tamale]] |1963 |https://tatu.edu.gh/library/ |Ilimi |- |[[Cape Coast Technical University Library|Laburaren Jami'ar Fasaha ta Cape Coast]] |Kogin Cape |1986<ref>{{Cite web |title=Cape Coast Technical University |url=https://cctu.edu.gh/site/page.php?id=49277 |access-date=2024-05-21 |website=cctu.edu.gh}}</ref> |https://cctu.edu.gh/site/page.php?id=69357 |Ilimi |- |[[Ho Technical University Library|Laburaren Jami'ar Fasaha ta Ho]] |Ho |1968 |https://library.htu.edu.gh/services/ |Ilimi |- |[[Hilla Liman Technical University Library]] |Wa |1999 |https://dhltu.edu.gh/ |Ilimi |- |[[China Europe International Business School Library|China Turai Makarantar Kasuwanci ta Duniya]] |[[Accra]] |2008 |https://library.ceibs.edu/en |Ilimi |- |[[Zenith University College Library|Laburaren Kwalejin Jami'ar Zenith]] |[[Accra]] |2001 |https://www.zucghana.org/site/contents/academics/13 |Ilimi |- |[[Jayee University Library|Laburaren Jami'ar Jayee]] |[[Accra]] |1988 |https://juc.edu.gh/page?id=8543299 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708233655/https://juc.edu.gh/page?id=8543299 |date=2024-07-08 }} |Ilimi |- |} == Manazarta == {{reflist}} == Ƙarin karantawa == ; An buga shi a karni na 20 * {{Cite journal |last=G.M. Pitcher |year=1970 |title=Libraries and Librarianship in Ghana, 1944-1969 |journal=Ghana Library Journal}} * {{Cite journal |last=A.A. Alemna |year=1983 |title=Development of School Libraries in Ghana |journal=International Library Review |volume=15 |issue=2 |pages=217–223 |doi=10.1016/0020-7837(83)90011-0}} == Haɗin waje == * [http://www.carligh.org/ Kungiyar Litattafan Ilimi da Bincike a Ghana] * [http://www.ghanalibraryboard.com/ Hukumar Laburaren Ghana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230930052451/http://www.ghanalibraryboard.com/ |date=2023-09-30 }} * [http://www.indiana.edu/~libsalc/african/ALN125/125DigLibsGhana.html Gidajen karatu na dijital a Ghana], 2008 63xr7r5gzwmtourizezmxq43qe6x5zo Kalisito Biaukula 0 81072 835647 586123 2026-05-14T05:48:51Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835647 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kalisito Biaukula''' ɗan gwagwarmayar kare hakkin ɗan Adam ɗan kasar [[Fiji]] ne, wanda yake vakasalewalewa. A shekarar 2019 sun halarci taron matasa na makon kungiyoyin farar hula na duniya. <ref>{{Cite web |title="Open Up The Space": A call for inclusivity by CIVICUS Youth |url=https://www.civicus.org/index.php/es/component/content/article/133-media-resources/blogs/3859-open-up-the-space-a-call-for-inclusivity-by-civicus-youth?Itemid=1523 |access-date=2022-05-30 |website=www.civicus.org |language=es-es |archive-date=2021-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210608195923/https://www.civicus.org/index.php/es/component/content/article/133-media-resources/blogs/3859-open-up-the-space-a-call-for-inclusivity-by-civicus-youth?Itemid=1523 |url-status=dead }}</ref> A cikin shekarar 2022 sun kasance wani ɓangare na ƙoƙarin tuntuɓar shirin ci gaban [[Majalisar Ɗinkin Duniya]] (UNDP), gabanin taron Stockholm 50. <ref>{{Cite web |title=Youths gather to amplify their voices for Stockholm+50 {{!}} UNDP in the Pacific |url=https://www.pacific.undp.org/content/pacific/en/home/presscenter/pressreleases/2022/youths-gather-to-amplify-their-voices-for-stockholm50.html |access-date=2022-05-30 |website=UNDP |language=en |archive-date=2022-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524212641/https://www.pacific.undp.org/content/pacific/en/home/presscenter/pressreleases/2022/youths-gather-to-amplify-their-voices-for-stockholm50.html |url-status=dead }}</ref> Sun yi aiki ga [[Youth Voices Count]], wata kungiya mai zaman kanta ga matasa LGBTQ+ da ke aiki don magance matsalolin 'yancin ɗan adam. <ref>{{Cite web |title=Youth |url=https://yvc-asiapacific.org/youth/ |access-date=2022-05-30 |website=Make Your Voice Count |language=en-US}}</ref> An kuma yi magana game da yadda, a wasu gidajen Fijian, maganin juzu'i ya dace da tashin hankali da cin zarafin gida. <ref name=":0" /> == Wallafe-wallafen da aka zaɓa == * Chandra-Mouli, Venkatraman, et al. "Maganin siyasa, bincike, shirye-shirye, da zamantakewa game da jima'i da lafiyar matasa da kuma haifuwa a cikin shekarar shekaru 25 tun bayan taron ƙasa da ƙasa kan yawan jama'a da ci gaba." ''Jaridar Lafiyar Matasa'' 65.6 (2019): S16-S40. <ref>{{Cite journal |last=Chandra-Mouli |first=Venkatraman |last2=Ferguson |first2=B. Jane |last3=Plesons |first3=Marina |last4=Paul |first4=Mandira |last5=Chalasani |first5=Satvika |last6=Amin |first6=Avni |last7=Pallitto |first7=Christina |last8=Sommers |first8=Marni |last9=Avila |first9=Ruben |last10=Eceéce Biaukula |first10=Kalisito Va |last11=Husain |first11=Scheherazade |date=2019 |title=The Political, Research, Programmatic, and Social Responses to Adolescent Sexual and Reproductive Health and Rights in the 25 Years Since the International Conference on Population and Development |url=https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2019.09.011 |journal=Journal of Adolescent Health |volume=65 |issue=6 |pages=S16–S40 |doi=10.1016/j.jadohealth.2019.09.011 |issn=1054-139X |pmid=31761001 |s2cid=208273755 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> * Plesons, M., Cole, CB, Hainsworth, G., Avila, R., Biaukula, KVE, Husain, S., ... & Chandra-Mouli, V. (2019). Gaba, tare: hanyar haɗin gwiwa zuwa cikakkiyar lafiyar jima'i da samari da haifuwa da haƙƙoƙi a zamaninmu. ''Jaridar Lafiyar Matasa'', ''65'' (6), S51-S62. <ref>{{Cite journal |last=Plesons |first=Marina |last2=Cole |first2=Claire B. |last3=Hainsworth |first3=Gwyn |last4=Avila |first4=Ruben |last5=Va Eceéce Biaukula |first5=Kalisito |last6=Husain |first6=Scheherazade |last7=Janušonytė |first7=Eglė |last8=Mukherji |first8=Aditi |last9=Nergiz |first9=Ali Ihsan |last10=Phaladi |first10=Gogontlejang |last11=Ferguson |first11=B. Jane |date=2019 |title=Forward, Together: A Collaborative Path to Comprehensive Adolescent Sexual and Reproductive Health and Rights in Our Time |url=https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2019.09.009 |journal=Journal of Adolescent Health |volume=65 |issue=6 |pages=S51–S62 |doi=10.1016/j.jadohealth.2019.09.009 |issn=1054-139X |pmid=31761004 |s2cid=208276997 |url-access=subscription}}</ref> * Biaukula, Kalisito, et al. "Matasa Mabuɗin Jama'a a cikin Amsar HIV a cikin Asiya da Pacific" (2021) == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 9lpkmuxt2rj6w85jlgiv6kwhnek1nsi Mohammad Bashir Qant Chah Abi 0 81453 835800 826419 2026-05-14T10:40:25Z Ummun Sultan 23935 835800 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Mohammad Bashir Qant Chah Abi''' ya zama Gwamnan Sar-e Pol daga Agusta shekarar 2008 har zuwa 25 ga Mayun shekarar 2010. <ref name="nps sare-pul">[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4b/SariPul_Exec_Sum.pdf People of Ghazni] wikimedia.org</ref> Bashir kwamandan Hizb-e Islami ne daga gundumar Shah Ab ta arewacin Lardin Takhar . <ref name="nps sare-pul">[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4b/SariPul_Exec_Sum.pdf People of Ghazni] wikimedia.org</ref> == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 7nixdc4xv45u3izoqs4ftclnl94fmvm Juyin mulki a Najeriya, 1996 0 81594 835615 526241 2026-05-14T04:09:15Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835615 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Nigeria flag map.png|thumb|Tutar najeriya]] Juyin mulki Najeriya a shekarar 1996 dai wani juyin mulkin [[Rundunar Tsaron Nijar|soja]] ne wanda ya faru a ranar 27 ga watan Janairun 1996 a [[Niamey]], [[Nijar (ƙasa)|Nijar]]. Ya kori shugaban farko na Nijar wanda aka zaba ta hanyar dimokuradiyya, [[Mahamane Ousmane]] bayan kusan shekaru uku a mulki kuma ya sanya Janar [[Ibrahim Baré Maïnassara]] a matsayin shugaban kasa. An kama [[Jerin Firaminista a Nijar|Firayim Minista]] [[Hama Amadou]] a juyin mulkin kuma an kashe sojoji da masu tsaron shugaban kasa da yawa a cikin fada.<ref name=":1">[https://www.nytimes.com/1996/01/28/world/world-news-briefs-niger-s-elected-president-ousted-in-military-coup.html?pagewanted=1 Niger's Elected President Ousted in Military Coup] New York Times, January 28, 1996</ref> == Tarihi == A ranar 27 ga watan Maris na shekara ta 1993, an gudanar da zaben shugaban kasa na farko na dimokuradiyya a Nijar a karkashin tsarin mulki wanda aka yi wahayi zuwa gare shi ta Jamhuriyar Faransa ta Biyar. An zabi [[Mahamane Ousmane]] a matsayin [[Jerin shugabannin ƙasar Nijar|Shugaban Jamhuriyar]] tare da kashi 55.42% na kuri'un da aka kada a kan [[Mamadou Tandja]], shugaban National Movement for the Development of Society (MNSD). <ref>{{Cite web |title=Elections in Niger |url=https://africanelections.tripod.com/ne.html |access-date=2021-07-21 |website=africanelections.tripod.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A lokacin shugabancinsa, Ousmane ya fuskanci rikice-rikicen zamantakewa da tattalin arziki, da kuma tawaye na Tuareg. Ya sanya hannu kan yarjejeniyar zaman lafiya tare da Tuaregs a ranar 24 ga Afrilu 1995. Koyaya, bayan juyin juya halin kawance, Ousmane ya sami kansa a matsayin 'yan tsiraru a majalisar dokokin Najeriya. Ya yi kira ga zaben majalisa da wuri a watan Fabrairun 1995, wanda MNSD, babbar jam'iyyar adawa ta lashe. Wani amintaccen Mamadou Tandja, [[Hama Amadou]], ya zama Firayim Minista a karkashin zama tare da shugaban kasar Ousmane, yana ba da damar wani yanayi na siyasa mai rikitarwa a cikin har yanzu dimokuradiyya.<ref name=":0"/> Rikicin da ke tsakanin shugaban kasa da Firayim Minista ya gurgunta kasar kusan kusan shekara guda, yayin da yanayin tattalin arziki ya riga ya zama bala'i bayan rikice-rikice a tattaunawar da ke tsakanin masu tallafawa kudi saboda rashin kwanciyar hankali na siyasa, faduwar farashi ga fitar da Nijar kawai, uranium, da kuma raguwar [[Naira|Naira na Najeriya]] wanda ya soke tasirin rage darajar CFA franc. Bugu da ƙari, annobar [[Sanƙarau|meningitis]] a cikin 1995 ta kara tsananta mummunan halin da ake ciki, tare da amsa mara kyau daga hukumomin kiwon lafiya na Nijar.<ref name=":0"/> A kan shugaban janar na [[Rundunar Tsaron Nijar|Sojojin Nijar']] shine [[Ibrahim Baré Maïnassara]], wani jami'in paratrooper wanda ya shiga cikin juyin mulkin [[Seyni Kountché|Seyni Kountché's]] na 1974 wanda ya kori shugaban farko na Nijar, [[Hamani Diori]] . Bayan juyin mulkin, Baré Maïnassara ya kasance kusa da masu mulki na Nijar. A matsayinsa na tsohon jami'in soja da jakada a birnin Paris, an kuma san shi sosai ga tsohon mai mulkin mallaka na Nijar, [[Faransa]], kasar da tasirinsa da iko ya kasance mai mahimmanci. Baré Maïnassara ya yi barazanar Ousmane da shiga tsakani na soja a karo na farko a shekarar 1995, kuma an sami ɗan gajeren sulhu. Koyaya, bayan 'yan makonni kawai, tashin hankali ya kai sabon matsayi, wanda ya jagoranci Ousmane ya yi barazanar rushe Majalisar Dokoki ta Kasa da kuma mafi rinjaye na majalisa da kuma barazanar tsige Ousmane.<ref name=":0">Thomas Sotinel, «Un putschiste en campagne au Niger» (in French), ''Le Monde'', 7 juillet 1996 ([https://www.lemonde.fr/archives/article/1996/07/07/un-putschiste-en-campagne-au-niger_3539817_1819218.html#5Z0fpSZT5klfRvL4.99 lire en ligne]).</ref><ref name=":2">Jacques de Barrin, «La communauté internationale contraint la junte nigérienne à hâter le retour des civils au pouvoir» (in French), ''Le Monde'', 22 février 1996 [https://www.lemonde.fr/archives/article/1996/02/22/la-communaute-internationale-contraint-la-junte-nigerienne-a-hater-le-retour-des-civils-au-pouvoir_3699745_1819218.html#RRxv1VLs86auxJrG.99 (lire en ligne]).</ref> == Abubuwan da suka faru == A yammacin 27 ga watan Janairun shekara ta 1996, sojoji, karkashin jagorancin Colonel Baré Maïnassara, sun shiga aiki ta hanyar ɗaure manyan mambobi uku na gwamnati da kuma dakatar da jam'iyyun siyasa. Sojoji da yawa da mambobin tsaron shugaban kasa sun mutu yayin yakin.<ref name=":1"/> Daga baya aka ba da jagorancin Nijar ga Majalisar Tsaro ta Kasa mai mambobi goma sha biyu tare da Baré Maïnassara yana ɗaukar matsayin shugabanci.<ref name=":0"/> == Sakamakon haka == An sake fasalin kundin tsarin mulkin Najeriya bayan juyin mulkin don karfafa ikon shugaban kasa. Koyaya, a ƙarƙashin matsin ƙasa da ƙasa, an tilasta wa Baré Maïnassara gudanar da sabon zaben shugaban kasa. Don waɗannan zaɓuɓɓuka, an sake ba da izini ga jam'iyyun siyasa a watan Mayu 1996. Wadannan jam'iyyun siyasa sun gabatar da 'yan takara hudu, ciki har da wanda aka tsige kwanan nan Mahamane Ousmane da Mamadou Tanja, shugaban MNSD. Baré Maïnassara, wanda tun daga lokacin ya ayyana kansa janar "bisa ga bukatar shugabanci," shi ne dan takarar shugaban kasa na biyar, yana dagewa kan 'yancin kansa daga sauran jam'iyyun da suka halarta.<ref name=":0"/> An gudanar da zaben ne a watan Yulin shekara ta 1996, amma ana shakkar halayensu.<ref name=":3">Rédaction LM, « Paris « s'interroge » sur la régularité de l'élection présidentielle au Niger» (in French), ''Le Monde'', 12 juillet 1996 ([https://www.lemonde.fr/archives/article/1996/07/12/paris-s-interroge-sur-la-regularite-de-l-election-presidentielle-au-niger_3725552_1819218.html#rTIYjbBpltTJybTh.99 read online])</ref><ref name=":4">Collectif, ''[http://www.harmatheque.com/ebook/tchad--niger--escroqueries-a-la-democratie Tchad, Niger, escroqueries à la démocratie]'', Paris, Éd. l'Harmattan, 1996, p. 111</ref> Baré Maïnassara ya rushe Hukumar Zabe ta Kasa mai zaman kanta don samun nasara. An gudanar da zaben majalisa a watan Nuwamba na shekara ta 1996 amma jam'iyyun adawa sun kaurace su don nuna rashin amincewa da cin hanci da rashawa da ya faru a lokacin zaben shugaban kasa na watan Yulin shekara ta 1996, kuma ta haka ne kowane kujerar da ke cikin Majalisar Dokoki ta Kasa ya lashe 'yan takarar da ke goyon bayan Baré Maïnassara.<ref>Abdourhamane Boubacar Issa, « [https://www.cairn.info/revue-politique-africaine-1999-2-page-85.htm Alternances militaires au Niger] », ''Revue Politique africaine'', <abbr>vol.</abbr> 2, <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 74, 1999, <abbr>p.</abbr> 85-94</ref> Baré Maïnassara ya sami damar amfani da waɗannan zaɓuɓɓuka don riƙe iko duk da niyyarsa ta mayar da gwamnati ga mulkin farar hula da wuri-wuri.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> Maïnassara ya kasance a mulki har zuwa watan Afrilu na shekara ta 1999, lokacin da aka hambarar da mulkinsa kuma aka kashe shi a juyin mulkin Najeriya na shekara ta 1999. == Bayanan da aka ambata == [[Category: Tarihin Najeriya]] gsv3bdj689yiq9usob7xebfkkk9sshx Kajol D'Souza 0 81943 835646 570823 2026-05-14T05:41:14Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835646 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kajol D'Souza''' (an haife ta 28 ga watan Afrilu shekara ta dubu biyu da shida 2006) kwararriyar [[Kungiyar Kwallon Kafa|yar wasan kwallon kafa]] ne daga [[Maharashtra]], wanda ke taka leda a matsayin yar wasan tsakiya ga Sethu FC <ref>{{Cite web |date=2023-04-28 |title=IWL 2023: Sethu FC Humble Churchill, Kajol D'Souza Scores Four Goals {{!}} The Fan Garage (TFG) |url=https://thefangarage.com/articles/19004-iwl-2023-sethu-fc-humble-churchill-kajol-dsouza-scores-four-goals |access-date=2023-09-16 |website=thefangarage.com}}</ref> a cikin Gasar Mata ta Indiya . Ta kuma wakilci Indiya a matakin matasa. == Rayuwar farko == Mahaifiyarta Gratia ta karfafa Kajol, ta fara wasan kwallon kafa a shekara ta 2014 kuma ta fara wasa a yankinta tare da yara maza tare da dan'uwanta Kian. <ref>{{Cite web |last=Writer |first=Guest |date=2022-10-18 |title=Kajol D’Souza fights off the struggle to exist and then survive! |url=https://www.arunfoot.com/kajol-dsouza-fights-off-the-struggle-to-exist-and-then-survive/ |access-date=2023-09-16 |website=Arunava about Football |language=en-GB}}</ref> Mahaifiyarta, 'yar tsere, 'yar Mangalore ce kuma mahaifinta daga Pune ne. Ta yi karatu a The Bishop's School, kuma ta shiga shirin Makarantar Arsenal. A halin yanzu tana atisaye a LaLiga Academy, Madrid, Spain. == Sana'a == * 2018: Babbar gasa ta farko ta Kajol ita ce ta 64th na 'yan kasa da Hukumar Wasannin Makarantu ta Indiya ta shirya kuma ta ci Maharashtra kwallaye tara, wanda ya ci tagulla. <ref name=":0">{{Cite web |last=Dolare |first=Rahul |date=2022-10-17 |title=Pune-born India Junior World Cup Footballer Kajol D’Souza Shows That Determination Pays Off |url=https://www.punekarnews.in/pune-born-india-junior-world-cup-footballer-kajol-dsouza-shows-that-determination-pays-off/ |access-date=2023-09-16 |website=Punekar News |language=en-US}}</ref> * 2019: Kasashen 65th wanda Kungiyar Wasannin Makarantu ta Indiya ta shirya; Makarantun kwallon kafa na La Liga zuwa tallafin karatu na Spain; <ref>{{Cite web |last=Arés |first=Ruby |date=2022-10-26 |title=Kajol, la futbolista con ‘ADN LaLiga’ que ha jugado el Mundial Sub-17 femenino |url=https://as.com/futbol/femenino/kajol-la-futbolista-con-adn-laliga-que-ha-jugado-el-mundial-sub-17-femenino-n/ |access-date=2023-09-16 |website=Diario AS |language=es }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2020: An buga wa Pune, wanda ya ci gasar Inter-district a Jalgaon. <ref name=":0" /> * 2021: An buga wa Makarantun La Liga, Pune da Parikrama Club a cikin IWL; <ref>{{Cite web |last=Desk |first=The Bridge |date=2023-05-02 |title=With Kajol D'Souza's career on the rise, Pune sees interest in women's football grow |url=https://thebridge.in/football/with-kajol-dsouzas-career-on-the-rise-pune-sees-interest-in-womens-football-grow-41536 |access-date=2023-09-16 |website=thebridge.in |language=en}}</ref> * 2022: Yawon shakatawa na Italiya don gasar kwallon kafa ta mata ta Torneo ta 6 da yawon shakatawa na Norway don Buɗe Gasar Nordic U-16; * 2022: Farawa don Junior India. An buga gasar cin kofin duniya na mata na FIFA Under-17 ; (Wasanni na rukuni da Amurka, <ref>{{Cite web |date=2022-10-13 |title=FIFA U-17 Women's World Cup: LaLiga Football Schools student Kajol Dsouza living the dream |url=https://www.hindustantimes.com/sports/football/fifa-u-17-women-s-world-cup-laliga-football-schools-student-kajol-dsouza-living-the-dream-101665665277155.html |access-date=2023-09-16 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> Morocco da Brazil; * 2023: AFC U-20 Matan Gasar Cin Kofin Asiya a Vietnam; == Manazarta == <references /> == Hanyoyin hadi na waje == * {{Official website|https://kajoldsouza.com/}} {{DEFAULTSORT:D'Souza, Kajol}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Yan indiya]] [[Rukuni:Yan adam]] tqzo46sxo3g1v95wzhuul9q2jvueh4i Jerry Ziesmer 0 82062 835485 481317 2026-05-13T18:15:04Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835485 wikitext text/x-wiki '''Jerry Ziesmer''' (Mayu 31, 1939 - Agusta 1, 2021) mataimakin darektan amurka ne, manajan samarwa kuma dan wasan kwaikwayo na lokaci-lokaci. An san shi da rawar da ya taka a matsayin Jerry a cikin fim din 1979 ''Apocalypse Yanzu wanda'' a cikinsa ya ba da layin mara kyau " ya Kare da matsanancin son zuciya ". Ana zargin halinsa wani yanki ne na CORDS ko DOD Command Staff. == Rayuwar farko == An haifi Jerry Ziesmer a Milwaukee, Wisconsin, ga ma'aikacin gidan waya da matarsa, 'yar baki na Holland. Ya sauke karatu a kan tallafin karatu daga Milwaukee's Rufus King High School a 1957. Ya sami digiri na farko a fannin aiki daga Jami'ar Northwest a 1961. Bayan kammala karatunsa ya kaura zuwa Beverly Hills kuma ya dauki aiki a matsayin ma'aikacin gidan waya na Amurka kuma daga baya, malamin ƙaramin sakandare na dan lokaci. <ref name="famous" /> A 1964 ya auri Mary Kate Denny, wanda ya haifi 'ya'ya uku. Daga baya ya sami digiri na biyu daga UCLA . <ref>{{Cite web |year=2007 |title=Jerry Ziesmer |url=http://www.rkhs.org/index.php/alumni/distinguished/180-2007-jerry-ziesmer-1957 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716153413/http://www.rkhs.org/index.php/alumni/distinguished/180-2007-jerry-ziesmer-1957 |archive-date=2011-07-16 |publisher=Rufus King High School}}</ref> Ya sami takardar shedar horar da Daraktoci Guild don mataimakan daraktoci a cikin 1969, yana amfani da shirin bayan karanta wani talla a cikin ''iri-iri'' . <ref name="dga">{{Cite web |year=2006 |title=Jerry Ziesmer to receive Frank Capra Achievement Award |url=http://www.dga.org/news/dgamonthly-0106/news_awards-jerryz-106.php3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061001082254/http://www.dga.org/news/dgamonthly-0106/news_awards-jerryz-106.php3 |archive-date=2006-10-01 |publisher=Directors Guild of America}}</ref> == Sana'a == Ziesmer ya yi aiki a kan fina-finai fiye da 50, yawanci a matsayin mataimakin darekta . Aikin fim din sa na farko da ba a san shi ba ya kasance a matsayin mai horarwa a cikin Hello, Dolly! . Kididdigarsa sun haɗa da Hanyar da Muke, Kusa da Kwararru na Nau'i na Uku, Scarface, Ba bisa ka'ida ba, Gudun Tsakar dare, Tarihin Duniya, Sashe na I, Annie, Say Komai, Kusan Famous, da Jerry Maguire . [1] [2] Ya dauki kananan sassa a cikin wasu fina-finansa, misali wasa matukin jirgi a Blue Thunder da mai sayarwa a Rocky II. Shahararriyar rawar da ya taka ita ce jami'in leken asiri na farar hula mai suna Jerry a fim din Francis Ford Coppola na Vietnam War, Apocalypse Yanzu, inda ya furta abin da wasu ke kira layin da ya fi tunawa da fim din, [3] "Kashe, tare da tsattsauran ra'ayi", zuwa umurci jaruman fim din da su aiwatar da kisan gilla . Coppola, wanda ya nemi dan wasan da ya dace na tsawon watanni, ya ba da gudummawa ga Ziesmer a lokacin. A cikin 2000 Ziesmer ya rubuta abin tunawa, ''Shirye lokacin da kake, Mista Coppola, Mr. Spielberg, Mista Crowe'', wanda ya ba da labarin abubuwan da ya samu tare da wasu shahararrun taurari na Hollywood. <ref name="confessions">{{Cite journal |last=Gene D. Phillips |author-link=Gene D. Phillips |year=2000 |title=Confessions of an Assistant Director |url=https://oa.mg/work/347009844 |journal=Literature/Film Quarterly |location=[[Salisbury, Maryland]] |publisher=[[Salisbury University]] |volume=28 |pages=234-235 |jstor=43796996 |via=OA.mg }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ziesmer ya yi aiki a majalisar gudanarwar Guild ta Amurka daga 1987 zuwa 1998, tsawon shekaru uku a matsayin shugaba. Ya taimaka wajen kafa shirin nasiha ga mata da daraktoci marasa farar fata. <ref name="dga" /> Shekaru da yawa shi da matarsa, Suzanne, sun koyar da kwas na Mataimakin Darakta a makarantar Extension UCLA. A cikin 2006, ya sami lambar yabo ta "Frank Capra Achievement Award" na DGA, lambar yabo ta aiki da aka ba wa mataimakan daraktoci. <ref name="dga"/> <ref>{{Cite web |title=58th Annual DGA Awards |url=http://www.dga.org/multimedia/dga-awards-06/pages/044.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060516112456/http://www.dga.org/multimedia/dga-awards-06/pages/044.htm |archive-date=2006-05-16 |publisher=Directors Guild of America}}</ref> == Rayuwa ta sirri == A cikin 1981, Ziesmer ya sake haduwa kuma ya fara neman budurwarsa ta makarantar sakandare da kwanan watan 1957, Suzanne. Sun yi aure a 1982. Suzanne ya hadu da shi akan saiti, 'yan wasan kwaikwayo na koyarwa ciki har da Mel Gibson . Ziesmer ya mutu a ranar 1 ga Agusta, 2021, yana da shekaru 82. <ref>{{Cite web |title=SAG-AFTRA magazine – Fall/Winter 2021 |url=https://digital.copcomm.com/i/1433871-fall-winter-2021/141? |access-date=7 December 2021 |website=SAG-AFTRA}}</ref> <ref>{{Cite web |date=20 October 2021 |title=Remembering Jerry Ziesmer |url=https://www.dga.org/News/Guild-News/2021/November2021/Remembering-Jerry-Ziesmer.aspx |access-date=7 December 2021 |website=Directors Guild of America}}</ref> == Yan fim == === A matsayin dan wasan kwaikwayo === {| class="wikitable sortable" !Shekara ! Fim ! Matsayi |- | 1978 | ''The Bad News Bears je Japan'' | Eddie na Network |- | rowspan="2" | 1979 | ''Apocalypse Yanzu'' | Jerry |- | ''Rocky II'' | Mai siyarwa |- | 1983 | ''Blue Thunder'' | Matukin jirgi |- | 1989 | ''Kace Komai...'' | Lauyan Amurka |- | 1992 | ''Marasa aure'' | Jordan Fisher |- | 1996 | ''Jerry Maguire'' | Mai horo |- |} == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin hadi na waje == * {{IMDb name|956310}} {{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Ziesmer, Jerry}} [[Rukuni:Matattun 2021]] [[Rukuni:Haifaffun 1939]] [[Rukuni:Yan adam]] mb5fqdvodx1e7dzjruitkdh34eyvwz1 Kaanapali, Hawaii 0 82564 835621 500493 2026-05-14T04:39:17Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835621 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info ---------------->|official_name=Kaanapali, Hawai'i|other_name=|native_name=Kā{{okina}}anapali|nickname=|settlement_type=[[Census-designated place]]|motto=<!-- images and maps ----------->|image_skyline=Kaanapalibeach.jpg|imagesize=|image_caption=Beach|image_flag=|flag_size=|image_seal=|seal_size=|image_shield=|shield_size=|image_blank_emblem=|blank_emblem_type=|blank_emblem_size=|image_map=Maui_County_Hawaii_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Kaanapali_Highlighted.svg|mapsize=|map_caption=Location in [[Maui County, Hawaii|Maui County]] and the state of [[Hawaii]]|image_map1=|mapsize1=|map_caption1=|image_dot_map=|dot_mapsize=|dot_map_caption=|dot_x=|dot_y=|pushpin_map=<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->|pushpin_label_position=<!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->|pushpin_map_caption=|pushpin_mapsize=<!-- Location ------------------>|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]|subdivision_name=United States|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]|subdivision_name1=[[Hawaii]]|subdivision_type2=[[List of counties in Hawaii|County]]|subdivision_name2=[[Maui County, Hawaii|Maui]]|subdivision_type3=|subdivision_name3=|subdivision_type4=|subdivision_name4=<!-- Politics ----------------->|government_footnotes=|government_type=|leader_title=|leader_name=|leader_title1=|leader_name1=|leader_title2=|leader_name2=|leader_title3=|leader_name3=|leader_title4=|leader_name4=|established_title=|established_date=|established_title2=<!-- Incorporated (town) -->|established_date2=|established_title3=<!-- Incorporated (city) -->|established_date3=<!-- Area --------------------->|area_magnitude=|unit_pref=Imperial|area_footnotes=<ref name="CenPopGazetteer2020">{{cite web|title=2020 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2020_Gazetteer/2020_gaz_place_15.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=December 18, 2021}}</ref>|area_total_km2=16.41|area_land_km2=12.96|area_water_km2=3.45|area_total_sq_mi=6.33|area_land_sq_mi=5.00|area_water_sq_mi=1.33|area_water_percent=|area_urban_km2=|area_urban_sq_mi=|area_metro_km2=|area_metro_sq_mi=|area_blank1_title=|area_blank1_km2=|area_blank1_sq_mi=<!-- Population ----------------------->|population_as_of=[[2020 United States Census|2020]]|population_footnotes=|population_note=|population_total=1161|population_density_km2=89.59|population_density_sq_mi=232.06|population_metro=|population_density_metro_km2=|population_density_metro_sq_mi=|population_urban=|population_density_urban_km2=|population_density_urban_sq_mi=|population_blank1_title=|population_blank1=|population_density_blank1_km2=|population_density_blank1_sq_mi=<!-- General information --------------->|timezone=[[Hawaii-Aleutian Standard Time Zone|Hawaii-Aleutian]]|utc_offset=-10|timezone_DST=|utc_offset_DST=|coordinates={{coord|20|56|5|N|156|40|46|W|region:US_type:city|display=inline,title}}|elevation_footnotes=|elevation_m=0|elevation_ft=0 <!-- Area/postal codes & others -------->|postal_code_type=[[ZIP code]]|postal_code=96761<ref>{{cite web|url=https://www.zipdatamaps.com/96761|title=Kaanapali HI ZIP Code|publisher=zipdatamaps.com|year=2024|access-date=February 5, 2024}}</ref>|area_code=[[Area code 808|808]]|blank_name=[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]|blank_info=15-20000|blank1_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID|blank1_info=0359603|website=|footnotes=|pop_est_as_of=|pop_est_footnotes=|population_est=}} [[Fayil:Historic Mokus of Maui Map (Kaanapali).svg|thumb|tasbiran Kaanapali, Hawaii]] '''Kaanapali''' (Hawaiian: ) wani yanki ne da aka tsara a cikin Maui kasar Hawaii, Amurka, a tsibirin Maui wanda ke cikin Tsohon Hawaii ahupuaa na Hanakaʻō, kamar yadda yake a cikin wannan sunan na kudancin ƙarshen Hanakaʻoʻō Canoe Beach na Kaanapali. Yawan jama'a ya kai 1,161 a ƙidayar jama'a ta 2020. Don dalilai na kididdiga, Ofishin Ƙididdigar Amurka ya bayyana Kaanapali a matsayin wurin da aka tsara (CDP). == Yanayin ƙasa == A cewar , CDP tana da jimlar yanki na murabba'in kilomita 6.3 (16.3 ), wanda murabba'i kilomita 4.9 (12.8 km2) ƙasa ne kuma murabba'insa kilomita 1.3 (3.4 km2), ko 21.19%, ruwa ne.<ref>{{Cite web |title=Geographic Identifiers: 2010 Demographic Profile Data (G001): Kaanapali CDP, Hawaii |url=https://www.census.gov |access-date=December 28, 2011 |publisher=[[United States Census Bureau]]}}</ref> === Yanayi === Dangane da Rarrabawar yanayi na Köppen, Kaanapali yana da yanayin zafi, yanayin zafi (''BSh''), tare da hunturu mai zafi da lokacin zafi. Yankin arewacin Kaanapali yana da ruwan sama na shekara-shekara fiye da kudancin Kaanapale, yayin da yake zaune a kan canjin yanayi na yammacin Maui: garin tarihi na Lahaina yana da 'yan mil a kudu kuma yana karɓar rabin ruwan sama na kowace shekara, yayin da ruwan sama ya ninka sau biyu kawai a arewacin Napili da Kapalua. {{Weather box}} {| class="wikitable mw-collapsible" style="width:70%;text-align:center;line-height:1.2em;margin-left:auto;margin-right:auto" ! colspan="14" |Bayanan yanayi na Kaanapali |- !Wata !Jan !Fabrairu !Tekun !Afrilu !Mayu !Yuni !Yuli !Aug !Satumba !Oktoba !Nuwamba !Disamba ! style="border-left-width:medium" |Shekara |- !Matsakaicin zafin teku ° F (° C) | style="background:#FF6700;color:#000000;" |76.5(24.7)<br /> | style="background:#FF6900;color:#000000;" |76.3(24.6)<br /> | style="background:#FF6D00;color:#000000;" |75.9(24.4)<br /> | style="background:#FF6400;color:#000000;" |76.8(24.9)<br /> | style="background:#FF5C00;color:#000000;" |77.5(25.3)<br /> | style="background:#FF5200;color:#000000;" |78.4(25.8)<br /> | style="background:#FF5000;color:#000000;" |78.6(25.9)<br /> | style="background:#FF4600;color:#000000;" |79.5(26.4)<br /> | style="background:#FF3E00;color:#000000;" |80.2(26.8)<br /> | style="background:#FF4400;color:#000000;" |79.7(26.5)<br /> | style="background:#FF5000;color:#000000;" |78.6(25.9)<br /> | style="background:#FF6000;color:#000000;" |77.2(25.1)<br /> | style="background:#FF5700;color:#000000;border-left-width:medium" |77.9(25.5)<br /> |- !Matsakaicin sa'o'in hasken rana | style="background:#F7F722;color:#000000;" |11.0 | style="background:#F7F722;color:#000000;" |11.0 | style="background:#FFFF33;color:#000000;" |12.0 | style="background:#FFFF44;color:#000000;" |13.0 | style="background:#FFFF44;color:#000000;" |13.0 | style="background:#FFFF44;color:#000000;" |13.0 | style="background:#FFFF44;color:#000000;" |13.0 | style="background:#FFFF44;color:#000000;" |13.0 | style="background:#FFFF33;color:#000000;" |12.0 | style="background:#FFFF33;color:#000000;" |12.0 | style="background:#F7F722;color:#000000;" |11.0 | style="background:#F7F722;color:#000000;" |11.0 | style="background:#FFFF34;color:#000000;border-left-width:medium" |12.1 |- !Matsakaicin UltravioletAlamar Ultraviolet | style="background:#f85900;color:#000000;" |7 | style="background:#d8001d;color:#000000;" |9 | style="background:#6b49c8;color:#000000;" |11 | style="background:#6b49c8;color:#000000;" |11 | style="background:#6b49c8;color:#000000;" |11 | style="background:#6b49c8;color:#000000;" |11+ | style="background:#6b49c8;color:#000000;" |11+ | style="background:#6b49c8;color:#000000;" |11+ | style="background:#6b49c8;color:#000000;" |11 | style="background:#d8001d;color:#000000;" |9 | style="background:#f85900;color:#000000;" |7 | style="background:#f85900;color:#000000;" |6 | style="background:#d8001d;color:#000000;border-left-width:medium" |9.6 |- ! colspan="14" style="background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;" |Tushen: Weather Atlas <ref name="Weather Atlas">{{Cite web |title=Kaanapali, Hawaii, USA - Monthly weather forecast and Climate data |url=https://www.weather-us.com/en/hawaii-usa/kaanapali-climate |access-date=11 March 2019 |publisher=Weather Atlas |archive-date=21 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121112754/https://www.weather-us.com/en/hawaii-usa/kaanapali-climate |url-status=dead }}</ref> |} == Yawan jama'a ==   [[Fayil:The_Royal_Lahaina_Hotel.jpg|thumb|Rainbow a filin Otal din Royal Lahaina]] Ya zuwa ƙidayar jama'a na 2000, akwai mutane 1,375 , gidaje 537, da iyalai 380 da ke zaune a cikin CDP.<ref name="GR2">{{Cite web |title=U.S. Census website |url=https://www.census.gov |access-date=2008-01-31 |publisher=[[United States Census Bureau]]}}</ref> Yawan jama'a ya kasance mazauna .8 a kowace murabba'in mil (109.2/km2). Akwai gidaje 1,775 a matsakaicin matsakaicin 365.1 a kowace murabba'in mil (141.0 / km). Tsarin launin fata na CDP ya kasance 79.07% fari, 0.95% Ba'amurke Ba'amurkiya, 0.15% 'Yan asalin Amurka, 17.42% Asiya, 3.04% Pacific Islander, 1.96% daga wasu kabilu, da 7.42% daga kabilu biyu ko fiye. Hispanic ko Latino na kowane kabila sun kasance 0.55% na yawan jama'a. Akwai gidaje 537, daga cikinsu kashi 20.5% suna da yara a ƙarƙashin shekaru 18 da ke zaune tare da su, kashi 59.4% [[Aure|ma'aurata]] ne da ke zaune mmogo, kashi 7.3% suna da mace mai gida ba tare da miji ba, kuma kashi 29.1% ba iyalai ba ne. 16.6% na dukkan gidaje sun kunshi mutane, kuma 6.0% suna da wani da ke zaune shi kaɗai wanda ke da shekaru 65 ko sama da haka. Matsakaicin girman iyali ya kasance 2.56 kuma matsakaicin girman iyalin ya kasance 2.73. A cikin CDP yawan jama'a ya bazu, tare da 16.3% a ƙarƙashin shekaru 18, 3.4% daga 18 zuwa 24, 30.6% daga 25 zuwa 44, 33.8% daga 45 zuwa 64, da 15.9% waɗanda suka kai shekaru 65 ko sama da haka. Matsakaicin shekarun ya kasance shekaru 45. Ga kowane mata 100, akwai maza 111.5 . Ga kowane mata 100 masu shekaru 18 da sama, akwai maza 113.5. Matsakaicin kuɗin shiga na iyali a cikin CDP ya kasance $ 79,288, kuma matsakaicin kuɗin haya na iyali ya kasance $ 86,647. Maza suna da matsakaicin kuɗin shiga na $ 48,393 tare da $ 41,625 ga mata. Kudin shiga na kowane mutum na CDP ya kai $ 48,506. Kimanin kashi 1.6% na iyalai da kashi 2.7% na yawan jama'a sun kasance a ƙasa da layin talauci, gami da babu wanda ba shi da shekaru goma sha takwas ko sittin da biyar ko sama da haka. == Tarihi == [[Fayil:Kaanapali_West_in_Maui_Hawaii_(44826247695).jpg|thumb|Gidan shakatawa na Westin a Kaanapali, Maui, Hawaii]] [[Fayil:Kaanapali_Beach_Maui.jpg|thumb|Rairayin bakin teku a Kaanapali Beach a yammacin gabar Maui, Hawaii]] Amfac, Inc. ya fara bunkasa Kaanapali Beach Resort a cikin shekarun 1960, a kan Kaanapali Coast mai tsawon mil a yammacin gabar Maui, mil biyu a arewacin tsohon garin kifi na Lahaina . Tun daga wannan lokacin, an gina wasu otal-otal da gidaje da yawa a kan Kaanapali Beach da kuma mil da yawa sama da ƙasa a bakin tekun, kuma Lahaina ya zama yankin cinikin yawon bude ido. Manyan otal-otal na wurin shakatawa a yanzu a kan Kaanapali Beach (don haka daga kudancin da ya fi kusa da Lahaina zuwa arewacin) sune Hyatt Regency Maui (wanda aka buɗe a 1980), Maui Marriott (wanda aka bude a 1982, yanzu ya zama lokaci), Westin Maui Resort & Spa (wanda aka fara buɗewa a matsayin Maui Surf a 1971, sannan aka sake gina shi a matsayin Westin 1987), Outrigger Kaanapali Coast Hotel (1963 amma an sake gina shi gaba ɗaya a 1996), Lahaina da Mapali a matsayin Royal Hale da Mawana a matsayin Mapali.<ref>[http://www.mauiluxuryrealestateteam.com/condos/maui_kaanapali_villas/index_maui_kaanapali_villas.php Maui Kaanapali Villas]</ref> Har ila yau, akwai gine-ginen condominium a kan rairayin bakin teku na Kaanapali. Zuwa Lahaina tsakanin Marriott da Westin shine Alii . Motsawa zuwa arewa a kan rairayin bakin teku na Kaanapali tsakanin Whalers Village (cibiyar siyayya) da Otal din Kaanapali Beach, shine Whaler. A gefen arewacin Kaanapali Beach (arewacin Black Rock) akwai sabbin gine-gine guda biyu. Westin Ka'anapali Ocean Resort Villas wani wurin shakatawa ne na mallakar hutu, tare da Kudancin Kudancin da aka buɗe a watan Satumbar 2003 da Arewacin Kudanci da aka buɗe A watan Yulin 2007. Gidan Honua Kai yana kudu da Aston Mahana condominiums (tsohon ResortQuest Hawaii) da Ka'anapali Beach Club. == Filin jirgin sama == [[Kapalua, Hawaii|Kapalua]]_Airport" id="mwtg" rel="mw:WikiLink" title="Kapalua Airport">Filin jirgin saman Kapalua-West Maui karamin filin jirgin sama ne na yankin da ke aiki da West Maui, gami da Kaanapali, Lahaina, Kapalua da Napili-Honokowai . Filin jirgin saman yana aiki tun 1987.<ref>[http://hawaii.gov/jhm/airport-information/airport-history Airport History - Hawaii Airports]</ref> Daga 1965 zuwa 1986, Kaanapali yana da filin jirgin sama na kansa wanda ke cikin yankin Kaanapali North Beach, wanda aka haɓaka a matsayin Westin Ka'anapali Ocean Resort Villas da Honua Kai condo complex.<ref name="abandoned">[http://www.airfields-freeman.com/HI/Airfields_HI_Maui.htm] [[Abandoned & Little-Known Airfields]]: Hawaii, Maui Island</ref>  {{Ana bukatan hujja|date=September 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> == manazarta == {{Reflist}} == Haɗin waje ==   * {{Commons category-inline}} {{Hawaii}}{{Maui County, Hawaii}} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 4cjdangbppnq830ufp89rv985eo49xx Johnny Sins 0 85492 835821 823985 2026-05-14T10:47:00Z Ummun Sultan 23935 835821 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Steven Wolfe''' (an haife shi a ranar 31 ga watan Disamba, shekara ta 1978), wanda aka fi sani da shahara da sunan Johnny Sins, ɗan wasan fim ne na ƙasar Amurka, darekta ne, kuma mai amfani da kafar sadarwa ta yutub. Yana daga cikin shahararrun fina-finai na maza masu basira kuma an san shi da aske kansa, jiki mai tsoka, da idanu masu launin shudi a kamalar jiki.<ref>{{Cite web |last=Rodellar |first=Pol |last2=Iris Simón |first2=Ana |date=January 9, 2018 |title=Las tendencias de consumo de porno en España 2017 nos han hecho pensar |url=https://www.vice.com/es/article/yw5qzw/jordi-nino-polla-actor-porno-resultados-pornhub-2017-espana |access-date=September 3, 2018 |publisher=Vice Media}}</ref> yasamu Kyaututtuka wadanda sun hada da AVN Awards guda uku don Maza na Shekara. <ref name="IAFD1">{{Cite web |last=Vanzetti |date=November 28, 2014 |title=AVN Awards Nominations 2015: Individual Performer Awards |url=https://blog.iafd.com/2014/11/28/avn-awards-nominations-2015-individual-performer-awards/ |access-date=August 30, 2018 |publisher=[[Internet Adult Film Database]]}}</ref> Ya kasance mai batun Memes wanda ke ci gaba da manyan ayyuka iri-iri da halayensa na batsa suka yi aiki.<ref>{{Cite web |last=Bateman |first=Effie |date=February 4, 2022 |title=Scotty From Marketing Now On Par With Johnny Sins For Amount Of Different Jobs He's Tried Out |url=https://www.betootaadvocate.com/uncategorized/scotty-from-marketing-now-on-par-with-johnny-sins-for-amount-of-different-jobs-hes-tried-out/ |access-date=September 7, 2022 |website=The Betoota Advocate |language=en-AU}}</ref> An haifi johnny Sins wato Steven Wolfe <ref name="Vice">{{Cite web |last=Urdaneta |first=Diego |date=July 5, 2017 |title=10 domande che hai sempre voluto fare al pelato di Brazzers |url=https://www.vice.com/it/article/zmvnpy/johnny-sins-brazzers-10-domande |access-date=August 30, 2018 |publisher=[[Vice Media]]}}</ref> a ==Manazarta== {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1978]] muppklpaob6kbq3r06pnq29dz0aop71 Kadek Agung 0 89762 835639 561784 2026-05-14T05:17:06Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835639 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''I Kadek Agung Widnyana Putra''' (an haife shi a ranar 25 ga watan Yunin shekara ta 1998) [[Mai buga tsakiya|dan wasan tsakiya]] ne na ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa na ƙungiyar Lig 1 Bali United . Ya fi taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|dan wasan tsakiya mai kai hari]], amma kuma yana iya taka leda a dan wasan tsaki da kuma reshe.<ref>{{Cite web |title=Kadek Agung Widnyana - Bali United {{!}} Ligina Database Stats |url=http://www.shsti.net/pemain/view/3124/kadek-agung-widnyana.html |access-date=18 January 2018 |website=www.shsti.net |language=id |archive-date=19 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180119060705/http://www.shsti.net/pemain/view/3124/kadek-agung-widnyana.html |url-status=dead }}</ref> == Ayyukan kulob din == === Bali United === A ranar 18 ga watan Janairun 2018, Agung ya sanya hannu kan kwangilar sana'arsa ta farko, yarjejeniyar shekaru biyu tare da kungiyar Lig 1 Bali United <ref>{{Cite web |date=18 January 2018 |title=RESMI! BALI UNITED KONTRAK EMPAT PEMAIN JEBOLAN TIM U-19 {{!}} Bali United Official Website |url=http://www.baliutd.com/news/media-news/resmi-bali-united-kontrak-empat-pemain-jebolan-tim-u-19/ |access-date=18 January 2018 |website=Bali United Official Website}}</ref> bayan an inganta shi daga Bali United U-19 kuma an gabatar da shi a matsayin dan wasan gwaji a ranar 4 ga watan Disamba 2017. Ya sabunta kwangilar, ya ci gaba da kasancewa cikin tawagar har zuwa karshen kakar shekara ta 2021.<ref>{{Cite web |date=4 December 2017 |title=RESMI! BALI UNITED PERKENALKAN TIGA PUNGGAWA ANYAR SERTA EMPAT PEMAIN TRIAL {{!}} Bali United Official Website |url=http://www.baliutd.com/news/media-news/resmi-bali-united-perkenalkan-tiga-punggawa-anyar-serta-empat-pemain-trial/ |access-date=18 January 2018 |website=Bali United Official Website}}</ref> Agung ya fara buga wasan gwagwalada farko da kuma wasan farko na Bali United a wasan 1-0 da ya ci Mitra Kukar a ranar 15 ga Oktoba 2018 a matsayin mai gwagwalada maye gurbin Irfan Bachdim a minti na 73. <ref>{{Cite web |title=BALI UNITED VS. MITRA KUKAR 1 - 0 |url=https://id.soccerway.com/matches/2018/10/15/indonesia/super-liga/persisam-putra-samarinda/mitra-kukar-kartanegara/2758880/ |access-date=15 October 2018 |publisher=soccerway.com}}</ref> A ranar 25 ga Oktoba, Agung ya zira kwallaye na farko a gasar Ligue 1 ta 2018 a Bali United a wasan 2-2 a kan Borneo a Filin wasa na Kapten I Wayan Dipta . <ref>{{Cite web |title=LAGA KONTRA BORNEO FC JADI BUKTI NYATA KUALITAS KADEK AGUNG WIDNYANA |url=https://www.baliutd.com/news/media-news/laga-kontra-borneo-fc-jadi-bukti-nyata-kualitas-kadek-agung-widnyana/ |access-date=25 October 2018 |publisher=baliutd.com |language=id}}</ref> == Ayyukan kasa da kasa == Kadek Agung ya buga wa tawagar kasa da shekaru 22 ta Indonesia wasa a gasar zakarun matasa ta AFF U-22 ta shekara ta 2019. Ya sami kira don shiga babbar Kungiyar kwallon kafa ta ƙasar Indonesia a watan Mayu 2021. Ya samu lambar yabo ta farko a wasan sada zumunci da Oman a ranar 29 ga Mayu 2021. <ref>{{Cite web |title=Starting XI Timnas Indonesia vs Oman Egy Maulana Vikri Starter |url=https://www.kumparan.com/amp/kumparanbola/starting-xi-timnas-indonesia-vs-oman-egy-maulana-vikri-starter-1vq8dQOgC1Y |website=kumparan.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Resmi, Ini 28 Pemain Timnas Indonesia Untuk Kualifikasi Piala Dunia 2022 |url=https://bola.tempo.co/read/1461987/resmi-ini-28-pemain-timnas-indonesia-untuk-kualifikasi-piala-dunia-2022 |website=bola.tempo.com}}</ref> A ranar 3 ga Yuni 2021, ya zira kwallaye na farko na kasa da kasa a kan Thailand a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2022, gwagwa inda Indonesia ta zira kwallayen 2-2.<ref>{{Cite web |date=3 June 2021 |title=Hasil Akhir Thailand vs Indonesia: Gol I Kadek Agung dan Evan Dimas Buat Pertandingan Berakhir Imbang 2-2 |url=https://kabarbesuki.pikiran-rakyat.com/bola/pr-192000857/hasil-akhir-thailand-vs-indonesia-gol-i-kadek-agung-dan-evan-dimas-buat-pertandingan-berakhir-imbang-2-2 |access-date=4 June 2021 |website=pikiranrakyat.com |language=id}}</ref> == Kididdigar aiki == === Kungiyar === {{Updated|20 December 2024.}}<ref name="soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/i-kadek-agung-widnyana-putra/573158/|title=Indonesia - K. Agung - Profile with news, career statistics and history|website=Soccerway|accessdate=2020-10-07}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" ! rowspan="2" |Kungiyar ! rowspan="2" |Lokacin ! colspan="3" |Ƙungiyar ! colspan="2" |Kofin ! colspan="2" |Yankin nahiyar ! colspan="2" |Sauran ! colspan="2" |Jimillar |- !Rarraba !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin |- | rowspan="7" |Bali United |2018 | rowspan="1" valign="center" |Lig 1 |7 |1 |0 |0 | colspan="2" | - |0 |0 |7 |1 |- |2019 | rowspan="1" valign="center" |Lig 1 |9 |0 |0 |0 | colspan="2" | - |0 |0 |9 |0 |- |2020 | rowspan="1" valign="center" |Lig 1 |2 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |2 |0 |- |2021–22 | rowspan="1" valign="center" |Lig 1 |11 |0 |0 |0 |0 |0 |2{{Efn|Appearances in [[2021 Menpora Cup|Menpora Cup]].}} |0 |13 |0 |- |2022–23 | rowspan="1" valign="center" |Lig 1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- |2023–24 |Lig 1 |28 |1 |0 |0 |5 |0 |0 |0 |33 |1 |- |2024–25 |Lig 1 |12 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |12 |0 |- ! colspan="3" |Cikakken aikinsa !69 !2 !0 !0 !5 !0 !2 !0 !76 !2 |} ; Bayani {{Reflist|group=lower-alpha}} === Kasashen Duniya === {{Updated|match played 29 December 2021}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanawa da burin ta ƙungiyar ƙasa da shekara !Ƙungiyar ƙasa !Shekara !Aikace-aikacen !Manufofin |- |Indonesia |2021 |10 |1 |- ! colspan="2" |Jimillar !10 !1 |} === Manufofin kasa da kasa === ''Manufofin Indonesia'' {| class="wikitable collapsible collapsed" !# !Ranar !Wurin da ake ciki !Abokin hamayya !Sakamakon !Sakamakon !Gasar |- |1. |3 Yuni 2021 |Filin wasa na Al Maktoum, [[Dubai (birni)|Dubai]], [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] |{{Fb|THA}} | align="center" |1–1 | align="center" |2–2 |cancantar gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2022 |} == Daraja == === Kungiyar === ; Bali United * Lig 1: 2019, <ref>{{Cite web |title=Bali United Juara Liga 1 Usai Penantian Lima Tahun |url=https://www.cnnindonesia.com/olahraga/20191201153907-142-453121/bali-united-juara-liga-1-usai-penantian-lima-tahun |website=cnnindonesia.com}}</ref> 2021-222021–22 === Kasashen Duniya === '''Indonesia U-22''' * Gasar Matasa ta AFF U-22: 2019 <ref>{{Cite web |last=Yan |date=26 February 2019 |title=Indonesia beat Thailand 2-1 to win AFF U-22 Championship |url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-02/26/c_137852625.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190227120813/http://www.xinhuanet.com/english/2019-02/26/c_137852625.htm |archive-date=February 27, 2019 |access-date=27 February 2019 |publisher=Xinhua News Agency}}</ref> '''Indonesia''' * Wanda ya ci gaba a Gasar cin kofin AFF: 2020 <ref>{{Cite web |title=Piala AFF 2020 Indonesia vs Thailand: Statistik Pertandingan Tunjukkan Kelemahan Garuda {{!}} liputan6.com |url=https://www.liputan6.com/bola/read/4844069/piala-aff-2020-indonesia-vs-thailand-statistik-pertandingan-tunjukkan-kelemahan-garuda |access-date=30 December 2021 |website=www.liputan6.com}}</ref> == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1998]] nqek7hco7mcpkkrp8jpizfvijbo9x13 Jules Sylvain 0 89885 835596 793515 2026-05-14T02:33:44Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835596 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Axel Stig Hansson''' (an haifeshi ranar 11 ga watan Yuni, 1900 - 29 ga watan Oktoba, 1968) wanda aka fi sani da '''Jules Sylvain''', mawakin ƙasar Sweden ne, kuma Marubuci. ==Farkon rayuwa== An haifi Sylvain a [[Stockholm]] ga ɗan wasan kwaikwayo Axel Hansson da kuma 'yar wasan kwaikwayo kuma malamin Valborg Hansson. <ref>{{Cite web |title=Jules Sylvain, Stig Hansson |url=http://78-varvare.atspace.cc/stihan.htm |access-date=23 October 2014 |publisher=Atspace}}</ref> A lokacin da yake da shekaru 11,Sylvain ya fara karatun kiɗa a Makarantar kwana ta Lundsbergs amma ya gudu daga makarantar bayan shekaru hudu. Yayi karatun piano a Musikaliska Akademien tsakanin 1918 da 1920 sannan ya ci gaba da karatu a makarantar sakandare ta Music a Weimar tsakanin 1920 da 1922. Ya sami kuɗin shiga na farko a shekarar alif 1918 a matsayin dan wasan piano a Stockholm. A gidansa yazo a shekarar 1923 ya yi wa kansa suna a Kristallsalongen tare da melodi ''Det är den dagliga dosisen som gör'et.'' A cikin 1925 har zuwa 1928,Sylvain ya yi aiki a matsayin mai kula da ɗakin sujada ga Karl Gerhard kuma ya kirkiro waƙoƙin mawaƙin da yawa. Da zaran fim din ya zama mai sautin Sylvain ya fara yin kiɗa na fim waƙar farko ita ce Säg det i toner 1929,ya kuma kasance mai ba da shawara na kiɗa ga Svensk Filmindustri na shekaru da yawa.<ref>{{Cite web |title=A Stig (Jules Sylvain) Hansson – Svenskt Biografiskt Lexikon |url=http://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=12600 |access-date=23 October 2014 |publisher=Riksarkivet.se |archive-date=1 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701133211/https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=12600 |url-status=dead }}</ref> Sylvain ya kirkiro operettas da yawa wanda aka fi sani da shi shine ''Zorina'' wanda aka fara bugawa a Stockholmsoperan a shekarar 1943. Sylvain kuma ya sake yin aiki da kiɗa don wasan kwaikwayo The Merry Widow don farfadowa ta a shekarar 1931. Wani kuma shi ne cewa yana sha'awar mawaƙin Faransa Maurice Yvain,kuma saboda haka yana son sunan da ya yi kama da haka.<ref>{{Cite web |last=[[Dan Koehl]] – Aumpage Network |title=Jules Sylvain |url=http://www.everttaube.info/index.php?id=254 |access-date=23 October 2014 |publisher=everttabue.info |archive-date=23 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141023234331/http://www.everttaube.info/index.php?id=254 |url-status=dead }}</ref> ==Manazarta== {{Reflist}} [[Category:Haifaffun 1900]] [[Category:Mutuwan 1968]] 6ztil5b2a1k6w7t6pabspievueey6o5 Saturn Return (fim) 0 90420 835804 565743 2026-05-14T10:42:32Z Ummun Sultan 23935 835804 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Saturn Return''' (Spanish: ) fim ne na wasan kwaikwayo na shekarar 2024 wanda Isaki Lacuesta da Pol Rodríguez suka shirya tare da Daniel Ibáñez, Stéphanie Magnin, da Cristalino . An kafa shi a ƙarshen shekarun 1990 a kan yanayin kiɗa na [[Granada]], makircin ya kwatanta tsarin kirkirar da ke bayan kundi na uku na Los Planetas.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="cabrero">{{Cite web |last=Cabrero |first=José E. |date=10 March 2023 |title=Isaki Lacuesta rueda en Granada 'Segundo premio', el biopic de la música indie |url=https://www.ideal.es/culturas/cine/isaki-lacuesta-rueda-granada-segundo-premio-biopic-20230310121119-nt.html |website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref> Fim din ya fara ne a ranar 5 ga Maris 2024, a gasar a bikin fina-finai na 27 na Málaga, inda ya lashe kyautar Golden Biznaga, a gaban fitowar wasan kwaikwayo na Mutanen Espanya a ranar 24 ga Mayu 2024 ta BTeam Pictures. An zaba shi a matsayin gabatarwar Mutanen Espanya don Mafi kyawun Fim na Duniya a 97th Academy Awards . == Labarin Fim == [[Granada]]. Karni na 20. Wani mutum da wata mace suna tafiya daga gangaren kankara. Mutumin (mai raira waƙa) ya zargi matar (Mayu) game da shawarar da ta yanke na barin [ƙungiyar] (Los Planetas). Matar ta tuna cewa ba yadda abubuwa suka faru ba ne, kuma ta ci gaba da ba da labarin ta, fasalin bassist wanda ya yi rayuwa tare da ita ga masu sauraro da kuma memba wanda ya bar aikin kiɗa. A cewarta, tana da shekaru 27, lokacin da sauran mambobin suka so su saki kundi, matar kawai ta so ta tashi. Mai kunna guitar din yana kunna wasu guitar chords ga mawaƙin. Fim din ya nuna mawaƙa da guitarist suna yin wasan kwaikwayo a gidan talabijin tare da kiɗa da aka riga aka yi rikodin, gwagwarmayar guitarist tare da shan miyagun ƙwayoyi, mawaƙi da guitarist yana neman kamfanin rikodin rikodin su a [[Madrid]] don yin rikodin kundi na uku a [[New York (birni)|Birnin New York]], mawaƙi kuma guitarist suna neman mai bugawa da bassist, suna sarrafawa don ɗaukar tsohon, wanda ke yin amfani da abin da Granada na musamman game da yanayin kiɗa. Makircin ya nuna mafarki da tunanin guitarist bayan wani gig, wani taro na yau da kullun na guitarist tare da May, wanda ya fara digiri na jami'a, da kuma masifar guitarist wanda ya sa shi a asibiti, tare da hannayensa a ɗaure. Yayinda suke da cikakken layi, ƙungiyar suna ƙoƙari su cika ƙayyadaddun ƙirarsu tare da lakabin, kuma mai kunna guitar ya gaya wa mawaƙin cewa Mayu ba ta tafi ba saboda abubuwan haɗarin. Mawakin ya sadu da May mai tayar da kayar baya a jami'ar kuma daga baya suka yi magana da shan taba a kan wani bene. Bayan sun halarci wannan procession, mai bugawa da mai bugawa sun hadu kuma sun yi tambaya game da shirye-shiryen NYC na mawaƙa. Mai kunna guitar yana fuskantar hallucinations tare da NYC. Mai kunna guitar ya ba da shawarar ga mawaƙa da mai bugawa su ɓoye kansu don saduwa da ƙayyadaddun ƙirar su tare da kundin. Kungiyar ta nuna ci gaban su ga shugabannin lakabin kiɗa. An tura guitarist don ci gaba da aiki a kan waƙar da aka buga kuma ya ba da shawarar barin guitarist a baya idan sun yi tafiya zuwa NYC don yin rikodin kundin. Mawakin ya kira May don yin magana game da ci gaban ƙungiyar kuma ya kasa shawo kanta ta sake komawa ƙungiyar. A ƙarshe mawaƙin ya yi tafiya zuwa NYC ba tare da guitarist ba, wanda Santa ya kai shi Madrid don yin farfadowa. Tunatarwar guitarist tana damun mawaƙin, wanda ya kira guitarist kuma ya ba shi shawarar sake shiga ƙungiyar a NYC. Mai kunna guitar da mawaƙa sun sake haduwa a can kuma ƙungiyar ta yi rikodin kundi na uku, Una semana en el motor de un autobús [es]. May ta sami kwafin faifan faifan kundin. == Ƴan Wasan Fim == * Daniel Ibáñez as the singer<ref name="holland" /> * [[Stéphanie Magnin]] as May, the bassist<ref name="medina" /> * Cristalino as the guitarist<ref name="holland" /> * Mario Fernández "Mafo"<ref name="planetas" /> * Javier "Chesco" Ruiz<ref name="planetas">{{Cite web|url=https://www.ideal.es/culturas/cine/planetas-isaki-lacuesta-20230517002927-nt.html|website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]]|publisher=[[Grupo Vocento]]|first1=Juan Jesús|last1=García|first2=José E.|last2=Cabrero|date=17 May 2023|title=Estos son Los Planetas de Isaki Lacuesta}}</ref> == Samarwa == Saturn Return da farko an shirya shi ne don Jonas Trueba ya ba da umarni, amma Trueba daga ƙarshe ya bar aikin saboda dalilan da ba a bayyana ba kuma Isaki Lacuesta ya karɓi mulki, yayin da Fernando Navarro ya kasance a cikin ayyukan rubuce-rubuce.<ref>{{Cite web |date=18 April 2023 |title=Jonás Trueba se despide del rodaje de la película de Los Planetas |url=https://www.radioluzdalias.com/es/noticia-13575/jonas-trueba-se-despide-del-rodaje-de-la-pelicula-de-los-planetas |website=Radio Luz}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 March 2023 |title=La historia de Los Planetas inspira una película |url=https://www.elindependientedegranada.es/cultura/historia-planetas-inspira-pelicula |website=El Independiente de Granada}}</ref><ref name="delafuente" /> Fim din ya hada kai da Mutanen Espanya da Faransanci ta La Terraza Films, Áralan Films, Ikiru Films, Capricci Films, Bteam Prods., Sideral Cinema, Los Ilusos Films, da Toxicosmos AIE samarwa.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="cabrero">{{Cite web |last=Cabrero |first=José E. |date=10 March 2023 |title=Isaki Lacuesta rueda en Granada 'Segundo premio', el biopic de la música indie |url=https://www.ideal.es/culturas/cine/isaki-lacuesta-rueda-granada-segundo-premio-biopic-20230310121119-nt.html |website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref><ref name="fmalaga">{{Cite web |date=6 February 2024 |title=Los últimos trabajos de David Trueba, Celia Rico e Isaki Lacuesta con Pol Rodríguez competirán en el 27 Festival de Málaga |url=https://festivaldemalaga.com/actualidad/ver-noticia/?id=2189 |website=Festival de Málaga}}</ref> A watan Afrilu na shekara ta 2023, kwanaki kafin fara samarwa, 'yar Lacuesta da Isa Campo Luna ta yi rashin lafiya, don haka Lacuesta ta ba da umarnin fim din daga asibiti, tare da hadin gwiwar mataimakin darektan Pol Rodríguez.<ref>{{Cite web |last=Bermejo |first=Andrea G. |date=28 May 2024 |title=Un rodaje a distancia, un director que se marchó del proyecto... Así es 'Segundo premio', la película sobre Los Planetas que ya es historia del cine español |url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/segundo-premio-pelicula-los-planetas-historia-cine-espanol-5288235/ |website=[[Cinemanía]] |via=[[20minutos.es]]}}</ref> An sadaukar da fim din ga Luna, wanda ya mutu daga cutar sankara kafin fara fim din.<ref>{{Cite web |last=Gómez |first=Víctor A. |date=10 March 2024 |title=El cine es alegría y vida, a pesar de todo |url=https://www.laopiniondemalaga.es/festival-cine-malaga/2024/03/09/cine-alegria-vida-pesar-99261308.html |website=[[La Opinión de Málaga]] |publisher=[[Prensa Ibérica]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cortés |first=Iker |date=18 September 2024 |title='Segundo premio', la película de Los Planetas, representará a España en los Oscar |url=https://www.lasprovincias.es/pantallas/cine/academia-anuncia-hoy-pelicula-representara-espana-oscar-20240918091534-ntrc.html |website=[[Las Provincias]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref> Wuraren harbi a [[Granada]] sun hada da Campo del Príncipe . <ref>{{Cite web |date=8 May 2023 |title=Comienza en Granada el rodaje de la película 'Segundo premio', inspirada en la historia del grupo Los Planetas |url=https://www.europapress.es/andalucia/noticia-comienza-granada-rodaje-pelicula-segundo-premio-inspirada-historia-grupo-planetas-20230508120441.html |website=[[Europa Press (news agency)|Europa Press]]}}</ref> An kuma harbe fim din a [[Sevilla|Seville]], [[Madrid]], da New York.<ref>{{Cite web |last=Úbeda-Portugués |first=Alberto |date=22 May 2024 |title=Los estrenos del 24 de mayo. 'Segundo premio'. Canciones planetarias |url=https://www.aisge.es/los-estrenos-del-24-de-mayo-segundo-premio |website=Aisge}}</ref> == Saki ==   BTeam Pictures a Spain da Capricci Films a Faransa ne suka rarraba fim din.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> Latido Films ta sami haƙƙin tallace-tallace na duniya.<ref name="delafuente" /> Don fara fitowa a duniya, <ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Dulce María |date=3 November 2024 |title=Pol Rodríquez: “'Segundo premio' es un juego de espejos entre la realidad y la ficción” |url=https://www.eluniversal.com/entretenimiento/194158/pol-rodriquez-segundo-premio-es-un-juego-de-espejos-entre-la-realidad-y-la-ficcion |website=[[El Universal (Caracas)|El Universal]]}}</ref> an gabatar da fim din a bikin fina-finai na Málaga na 27 a ranar 5 ga Maris 2024. <ref>{{Cite web |date=5 March 2024 |title='Segundo premio' reinterpreta la creación de uno de los mejores discos del 'indie' español |url=https://www.malagahoy.es/festival-cine-malaga/Segundo-premio-reintrepreta-creacion-discos-indie-espanol_0_1881713387.html |website=Málaga Hoy |publisher=[[Grupo Joly]]}}</ref> An kuma zaba shi don nunawa a 14th {{Interlanguage link|D'A Film Festival Barcelona|ca}} , 25th Buenos Aires International Festival of Independent Cinema (BAFICI), 39th Guadalajara International Film Festival (Ibero-American Fiction Feature Film selection), da kuma Seattle Film Festival.<ref>{{Cite web |last=Meseguer |first=Astrid |date=4 April 2024 |title=El cine de autor e independiente más arriesgado aterriza en Barcelona con el D'A Film Festival |url=https://www.lavanguardia.com/cultura/20240404/9586867/da-film-festival-cine-autor-arriesgado-barcelona.html |website=[[La Vanguardia]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 April 2024 |title=Festival de Cine de Buenos Aires celebra su primer cuarto de siglo con una amplia programación |url=https://www.cronica.com.mx/escenario/festival-cine-buenos-aires-celebra-primer-cuarto-siglo-amplia-programacion.html |website=[[La Crónica de Hoy]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Quiroga |first=Ricardo |date=7 May 2024 |title=Con Diego Luna y C. Tangana, alistan el FIC Guadalajara 2024 |url=https://www.eleconomista.com.mx/arteseideas/Con-Diego-Luna-y-C.-Tangana-alistan-el-FIC-Guadalajara-2024-20240507-0085.html |website=[[El Economista (Mexico)|El Economista]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=18 September 2024 |title=Oscars 2025: Spain Picks 'Saturn Return' for International Feature Race |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/2025-oscars-spain-international-feature-saturn-return-1236005491/ |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> An sake shi a wasan kwaikwayo a Spain a ranar 24 ga Mayu 2024.<ref>{{Cite web |last=Elices |first=R. |date=31 May 2024 |title='Segundo premio': 5 curiosidades de la (no) película de Los Planetas |url=https://www.rtve.es/television/20240531/segundo-premio-5-curiosidades-no-pelicula-planetas/16127754.shtml |website=[[rtve.es]]}}</ref> Hotunan waje sun sami haƙƙin Arewacin Amurka ga fim ɗin.<ref>{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=21 November 2024 |title=Outsider Pictures Snags Costa Rican Oscar Entry ‘Memories of a Burning Body,’ Cannes’ ‘Something Old, Something New,’ Toronto Winner ‘They Will Be Dust’ (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/global/outsider-pictures-oscars-reinas-they-will-be-dust-1236216291/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Karɓuwa == === Amsa mai mahimmanci === On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, kashi 83% na sake dubawa na masu sukar 12 suna da kyau, tare da matsakaicin darajar 8.4/10.[22] Jonathan Holland na ScreenDaily ya yi la'akari da fim din a matsayin wani abu "mai kallo sosai kuma mai gamsarwa".<ref name="holland">{{Cite web |last=Holland |first=Jonathan |date=12 March 2024 |title='Saturn Return': Malaga Review |url=https://www.screendaily.com/reviews/saturn-return-malaga-review/5191481.article |website=[[ScreenDaily]]}}</ref> Andrea G. Bermejo na Cinemanía ya kimanta ''Fim din'' 5 daga cikin taurari 5 kuma ya yaba da aikin simintin, duka mawaƙa waɗanda ba su taɓa yin aiki ba da kuma 'yan wasan kwaikwayo waɗanda ba su da harshen Granadan.<ref>{{Cite web |last=Bermejo |first=Andrea G. |date=22 May 2024 |title=Crítica de 'Segundo premio': no es una película sobre Los Planetas pero es lo que ellos merecían |url=https://www.20minutos.es/cinemania/criticas/segundo-premio-critica-estreno-reparto-5252443/ |website=[[Cinemanía]] |via=[[20minutos.es]]}}</ref> Raúl Julián na ''Mondo Sonoro'' ya ba fim din 8 daga cikin 10, yana rubuta game da "minti 100 na mayar da hankali da kusanci da aka cire daga al'ada kuma masu shirya fina-finai suna kula da shi sosai, tare da goyon bayan 'yan wasan kwaikwayo a cikin halin alheri".<ref>{{Cite web |last=Julián |first=Raúl |date=23 May 2024 |title=Crítica de 'Segundo premio' de Isaki Lacuesta y Pol Rodríguez |url=https://www.mondosonoro.com/criticas/cine-series/segundo-premio-pelicula/ |website=[[Mondo Sonoro]]}}</ref> Eulàlia Iglesias na Ara ya kimanta fim din 41⁄2 daga cikin taurari 5, ''Yanzu'' nuna cewa wasu siffofi a cikin fim din "sun cire shawarar daga ayyukan da ake yi na raye-raye na kiɗa tare da cikakkiyar sana'a, mimetic da Wikipedist".<ref>{{Cite web |last=Iglesias |first=Eulàlia |date=23 May 2024 |title='Segundo premio': el rock'n'roll, la història d'amor de la nostra joventut |url=https://www.ara.cat/cultura/cinema/critiques/segundo-premio-critica-planetas-lacuesta-isaki-rock-roll-historia-amor-nostra-joventut_1_5038020.html |website=[[Ara (newspaper)|Ara]]}}</ref> Sergi Sánchez na La Razón ya kimanta fim din 5 daga cikin taurari 5, yana la'akari da shi daya daga cikin " fina-finai mafi ban sha'awa game da abota da kirkirar fasaha da fim din Mutanen Espanya na baya-bayan nan ya samar".<ref>{{Cite web |last=Sánchez |first=Sergi |date=24 May 2024 |title=Crítica de "Segundo premio": imprimir la leyenda ★★★★★ |url=https://www.larazon.es/cultura/critica-segundo-premio-imprimir-leyenda_20240524664fde853a4a7f000132fb37.html |website=[[La Razón (Madrid)|La Razón]]}}</ref> Marta Medina na El Confidencial ta ba da fim din 4 daga cikin taurari 5, tana la'akari da shi "ɗaya daga cikin fina-finai masu ban sha'awa na shekara".<ref name="medina">{{Cite web |last=Medina |first=Marta |date=24 May 2024 |title='Segundo premio': biografía apócrifa de Los Planetas, los reyes del 'indie' español |url=https://www.elconfidencial.com/cultura/cine/2024-05-24/segundo-premio-planetas_3887586/ |website=[[El Confidencial]]}}</ref> Carlos Aguilar na Variety ya sami fim din yana daya daga cikin "mafi gaskiya da sake ƙarfafa tarihin kiɗa a cikin shekaru".<ref>{{Cite web |last=Aguilar |first=Carlos |date=28 November 2024 |title=‘Saturn Return’ Review: Spain’s Oscar Submission Is a Chaotically Honest and Formally Audacious Music Biopic |url=https://variety.com/2024/film/reviews/saturn-return-review-segundo-premio-1236225737/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> A watan Satumbar 2024, Kwalejin Cinematographic Arts da Kimiyya ta Spain ta zaɓi Saturn Return don gajerun jerin fina-finai 3 don ƙayyade gabatarwar su ta ƙarshe don Mafi kyawun Fim na Duniya a Kyautar Kwalejin ta 97, <ref>{{Cite web |last=Barranco |first=Justo |date=5 September 2024 |title='The Blue Star', 'Marco' and 'Saturn Return' to represent Spanish cinema at the Oscars |url=https://www.lavanguardia.com/mediterranean/20240905/9913872/blue-star-marco-saturn-return-preselected-film-oscars-spain-cinema.html |website=Mediterranean |via=[[La Vanguardia]]}}</ref> daga ƙarshe ya zama gabatarwar Spain ga kyautar da aka ambata a sama. <ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=18 September 2024 |title=Oscars: Spain Submits 'Saturn Return' By Isaki Lacuesta And Pol Rodríguez For International Feature Film Race |url=https://deadline.com/2024/09/oscars-spain-second-prize-isaki-lacuesta-pol-rodriguez-international-feature-film-race-2024-1236092722/ |access-date=20 September 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> === Gilashin === Fim din ya bayyana a cikin jerin sunayen masu sukar fina-finai na Mutanen Espanya na 2024: {{Columns-list|* '''1st''' — ''[[El Periódico de Catalunya]]'' (critics and journalists)<ref>{{cite web|url=https://www.elperiodico.com/es/ocio-y-cultura/20241225/10-mejores-peliculas-espanolas-2024-112700105|website=[[El Periódico de Catalunya]]|publisher=[[Prensa Ibérica]]|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024|first=Rafael|last=Tapounet|date=25 December 2024}}</ref> * '''1st''' — ''[[El Cultural]]''<ref>{{Cite web|website=[[El Cultural]]|via=[[El Español]]|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024: primer premio para la leyenda de Los Planetas|date=19 December 2024|url=https://www.elespanol.com/el-cultural/cine/20241219/mejores-peliculas-espanolas-primer-premio-leyenda-planetas/906409779_0.html}}</ref> * '''2nd''' — ''[[Cadena SER]]'' (consensus)<ref name="ser">{{Cite web|url=https://cadenaser.com/nacional/2024/12/26/las-10-mejores-peliculas-espanolas-de-2024-de-una-madre-arrepentida-a-encarar-la-muerte-y-mucha-musica-cadena-ser/|website=[[Cadena SER]]|date=26 December 2024|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024: de una madre arrepentida a encarar la muerte y mucha música|first=P.|last=Blanes|first2=E.|last2=Castro|first3=José M.|last3=Romero}}</ref> * '''2nd''' — ''[[Cadena SER]]'' (José M. Romero)<ref name="ser" /> * '''2nd''' — ''[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]'' (Luis Martínez)<ref>{{Cite web|date=12 December 2024|first=Luis|last=Martínez|title=Las 20 mejores películas españolas de 2024|url=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2024/12/12/67596846fdddff60bb8b45a1.html|website=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]}}</ref> * '''3rd''' — ''[[Cadena SER]]'' (Elio Castro)<ref name="ser" /> * '''5th''' — ''[[Cadena SER]]'' ({{ill|Pepa Blanes|es}})<ref name="ser" />}} === Godiya gaisuwa === {| |- | rowspan = "4" | {{center|2024}} || rowspan = "3" | [[27th Málaga Film Festival]] || colspan = "2" | [[Golden Biznaga|Golden Biznaga for Best Spanish Film]] || {{won}} || rowspan = "3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/a60146168/festival-de-malaga-2024-palmares-completo-ganadores/|website=[[Fotogramas]]|date=9 March 2024|title=Festival de Málaga 2024: Palmarés completo con todos los ganadores de la edición|first=Rafael|last=Sánchez Casademont}}</ref> |- | Best Director || Isaki Lacuesta, Pol Rodríguez || {{won}} |- | Best Editing || Javi Frutos || {{won}} |- | [[30th Forqué Awards]] || colspan = "2" | [[Forqué Award for Best Film|Best Film]] || {{nom}} || <ref>{{Cite web|url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/palmares-completo-los-premios-forque-2024-5663985/|website=[[Cinemanía]]|via=[[20minutos.es]]|title=Palmarés completo de los Premios Forqué 2024: 'El 47' y 'Querer' hacen pleno y ganan en el 30 aniversario|first=Enrique|last=Abenia|date=14 December 2024}}</ref> |- | rowspan = "29" | {{center|2025}} || rowspan = "9" | [[17th Gaudí Awards]] || colspan = "2" | Best Non-Catalan Language Film || {{pending}} || rowspan = "9" | <ref>{{Cite web|url=https://www.3cat.cat/324/el-47-record-de-nominacions-als-premis-gaudi-amb-18-candidatures-consulta-la-llista/noticia/3325382/|website=[[3/24]]|via=[[Televisió de Catalunya|3Cat]]|title="El 47", rècord de nominacions als Premis Gaudí amb 18 candidatures: consulta la llista|first=Pere|last=Gaviria|date=5 December 2024|language=ca|access-date=5 December 2024}}</ref> |- | Best Original Screenplay || Fernando Navarro || {{pending}} |- | Best New Actor || Cristalino || {{pending}} |- | Best Production Supervision || Carlos Amoedo || {{pending}} |- | Best Editing || Javier Frutos || {{pending}} |- | Best Costume Design || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | Best Makeup and Hairstyles || Yolanda Piña, Inés Díaz || {{pending}} |- | Best Sound || Diana Sagrista, Alejandro Castillo, Eva Valiño, Antonin Dalmasso || {{pending}} |- | Best Visual Effects || María Magnet, Marion Delgado, Iñaki Gil "Ketxu", Sebastien Launay || {{pending}} |- | rowspan = "9" | [[4th Carmen Awards]] || colspan = "2" | Best Film|| {{pending}} || rowspan = "9" | <ref>{{Cite web|url=https://cineconn.es/nominaciones-a-los-premios-carmen-2025-solos-rita/|website=CineconÑ|title=‘Solos en la noche’ y ‘Rita’ encabezan las nominaciones a los Premios Carmen del Cine Andaluz|date=17 December 2024}} </ref> |- | Best Adapted Screenplay || Fernando Navarro || {{pending}} |- | Best New Actor || Cristalino || {{pending}} |- | Best Costume Design || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | Best Sound || Diana Sagrista || {{pending}} |- | Best Editing || Javier Frutos || {{pending}} |- | Best Art Direction || Pepe Domínguez, Gigia Pellegrini || {{pending}} |- | Best Makeup and Hairstyles || Yolanda Piña || {{pending}} |- | Best Special Effects || María Magnet, Marian Delgado || {{pending}} |- | rowspan = "11" | [[39th Goya Awards]] || colspan = "2" | [[Goya Award for Best Film|Best Film]] || {{pending}} || rowspan = "11" | <ref>{{Cite web|website=[[Cinemanía]]|via=[[20minutos.es]]|url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/premios-goya-2025-nominaciones-directo-gala-cine-espanol-5664953/|date=18 December 2024|first=Daniel de|last=Partearroyo|title=Premios Goya 2025: 'El 47' domina con 14 nominaciones, seguida de 'La infiltrada'}}</ref> |- | [[Goya Award for Best Director|Best Director]] || Isaki Lacuesta, Pol Rodríguez || {{pending}} |- | rowspan = "2" | [[Goya Award for Best New Actor|Best New Actor]] || Cristalino || {{pending}} |- | Daniel Ibáñez|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Cinematography|Best Cinematography]] || Takuro Takeuchi || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Editing|Best Editing]] || Javi Frutos || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Original Song|Best Original Song]] || "Love Is the Worst" by Alondra Bentley, Isaki Lacuesta|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Art Direction|Best Art Direction]] || Pepe Domínguez del Olmo|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Costume Design|Best Costume Design]] || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Sound|Best Sound]] || Diana Sagrista, Eva Valiño, Alejandro Castillo, Antonin Dalmasso || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Production Supervision|Best Production Supervision]] || Carlos Amoedo || {{pending}} |} == Duba kuma == * Jerin fina-finai na Mutanen Espanya na 2024 * Jerin abubuwan da aka gabatar a cikin lambar yabo ta 97th Academy Awards for Best International Feature Film * Jerin gabatarwar Mutanen Espanya don Kyautar Kwalejin don Mafi Kyawun Fim na Duniya == Manazarta == {{Reflist|2}} == Haɗin waje == * {{IMDb title|27518776}} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 3qzh4yw8j2kpb59o0wiszikdzir7f4c 835806 835804 2026-05-14T10:42:53Z Ummun Sultan 23935 835806 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Saturn Return''' (Spanish: ) fim ne na wasan kwaikwayo na shekarar 2024 wanda Isaki Lacuesta da Pol Rodríguez suka shirya tare da Daniel Ibáñez, Stéphanie Magnin, da Cristalino . An kafa shi a ƙarshen shekarun 1990 a kan yanayin kiɗa na [[Granada]], makircin ya kwatanta tsarin kirkirar da ke bayan kundi na uku na Los Planetas.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="cabrero">{{Cite web |last=Cabrero |first=José E. |date=10 March 2023 |title=Isaki Lacuesta rueda en Granada 'Segundo premio', el biopic de la música indie |url=https://www.ideal.es/culturas/cine/isaki-lacuesta-rueda-granada-segundo-premio-biopic-20230310121119-nt.html |website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref> Fim din ya fara ne a ranar 5 ga Maris 2024, a gasar a bikin fina-finai na 27 na Málaga, inda ya lashe kyautar Golden Biznaga, a gaban fitowar wasan kwaikwayo na Mutanen Espanya a ranar 24 ga Mayu 2024 ta BTeam Pictures. An zaba shi a matsayin gabatarwar Mutanen Espanya don Mafi kyawun Fim na Duniya a 97th Academy Awards . == Labarin Fim == [[Granada]]. Ƙarni na 20. Wani mutum da wata mace suna tafiya daga gangaren kankara. Mutumin (mai raira waƙa) ya zargi matar (Mayu) game da shawarar da ta yanke na barin [ƙungiyar] (Los Planetas). Matar ta tuna cewa ba yadda abubuwa suka faru ba ne, kuma ta ci gaba da ba da labarin ta, fasalin bassist wanda ya yi rayuwa tare da ita ga masu sauraro da kuma memba wanda ya bar aikin kiɗa. A cewarta, tana da shekaru 27, lokacin da sauran mambobin suka so su saki kundi, matar kawai ta so ta tashi. Mai kunna guitar din yana kunna wasu guitar chords ga mawaƙin. Fim din ya nuna mawaƙa da guitarist suna yin wasan kwaikwayo a gidan talabijin tare da kiɗa da aka riga aka yi rikodin, gwagwarmayar guitarist tare da shan miyagun ƙwayoyi, mawaƙi da guitarist yana neman kamfanin rikodin rikodin su a [[Madrid]] don yin rikodin kundi na uku a [[New York (birni)|Birnin New York]], mawaƙi kuma guitarist suna neman mai bugawa da bassist, suna sarrafawa don ɗaukar tsohon, wanda ke yin amfani da abin da Granada na musamman game da yanayin kiɗa. Makircin ya nuna mafarki da tunanin guitarist bayan wani gig, wani taro na yau da kullun na guitarist tare da May, wanda ya fara digiri na jami'a, da kuma masifar guitarist wanda ya sa shi a asibiti, tare da hannayensa a ɗaure. Yayinda suke da cikakken layi, ƙungiyar suna ƙoƙari su cika ƙayyadaddun ƙirarsu tare da lakabin, kuma mai kunna guitar ya gaya wa mawaƙin cewa Mayu ba ta tafi ba saboda abubuwan haɗarin. Mawakin ya sadu da May mai tayar da kayar baya a jami'ar kuma daga baya suka yi magana da shan taba a kan wani bene. Bayan sun halarci wannan procession, mai bugawa da mai bugawa sun hadu kuma sun yi tambaya game da shirye-shiryen NYC na mawaƙa. Mai kunna guitar yana fuskantar hallucinations tare da NYC. Mai kunna guitar ya ba da shawarar ga mawaƙa da mai bugawa su ɓoye kansu don saduwa da ƙayyadaddun ƙirar su tare da kundin. Kungiyar ta nuna ci gaban su ga shugabannin lakabin kiɗa. An tura guitarist don ci gaba da aiki a kan waƙar da aka buga kuma ya ba da shawarar barin guitarist a baya idan sun yi tafiya zuwa NYC don yin rikodin kundin. Mawakin ya kira May don yin magana game da ci gaban ƙungiyar kuma ya kasa shawo kanta ta sake komawa ƙungiyar. A ƙarshe mawaƙin ya yi tafiya zuwa NYC ba tare da guitarist ba, wanda Santa ya kai shi Madrid don yin farfadowa. Tunatarwar guitarist tana damun mawaƙin, wanda ya kira guitarist kuma ya ba shi shawarar sake shiga ƙungiyar a NYC. Mai kunna guitar da mawaƙa sun sake haduwa a can kuma ƙungiyar ta yi rikodin kundi na uku, Una semana en el motor de un autobús [es]. May ta sami kwafin faifan faifan kundin. == Ƴan Wasan Fim == * Daniel Ibáñez as the singer<ref name="holland" /> * [[Stéphanie Magnin]] as May, the bassist<ref name="medina" /> * Cristalino as the guitarist<ref name="holland" /> * Mario Fernández "Mafo"<ref name="planetas" /> * Javier "Chesco" Ruiz<ref name="planetas">{{Cite web|url=https://www.ideal.es/culturas/cine/planetas-isaki-lacuesta-20230517002927-nt.html|website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]]|publisher=[[Grupo Vocento]]|first1=Juan Jesús|last1=García|first2=José E.|last2=Cabrero|date=17 May 2023|title=Estos son Los Planetas de Isaki Lacuesta}}</ref> == Samarwa == Saturn Return da farko an shirya shi ne don Jonas Trueba ya ba da umarni, amma Trueba daga ƙarshe ya bar aikin saboda dalilan da ba a bayyana ba kuma Isaki Lacuesta ya karɓi mulki, yayin da Fernando Navarro ya kasance a cikin ayyukan rubuce-rubuce.<ref>{{Cite web |date=18 April 2023 |title=Jonás Trueba se despide del rodaje de la película de Los Planetas |url=https://www.radioluzdalias.com/es/noticia-13575/jonas-trueba-se-despide-del-rodaje-de-la-pelicula-de-los-planetas |website=Radio Luz}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 March 2023 |title=La historia de Los Planetas inspira una película |url=https://www.elindependientedegranada.es/cultura/historia-planetas-inspira-pelicula |website=El Independiente de Granada}}</ref><ref name="delafuente" /> Fim din ya hada kai da Mutanen Espanya da Faransanci ta La Terraza Films, Áralan Films, Ikiru Films, Capricci Films, Bteam Prods., Sideral Cinema, Los Ilusos Films, da Toxicosmos AIE samarwa.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="cabrero">{{Cite web |last=Cabrero |first=José E. |date=10 March 2023 |title=Isaki Lacuesta rueda en Granada 'Segundo premio', el biopic de la música indie |url=https://www.ideal.es/culturas/cine/isaki-lacuesta-rueda-granada-segundo-premio-biopic-20230310121119-nt.html |website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref><ref name="fmalaga">{{Cite web |date=6 February 2024 |title=Los últimos trabajos de David Trueba, Celia Rico e Isaki Lacuesta con Pol Rodríguez competirán en el 27 Festival de Málaga |url=https://festivaldemalaga.com/actualidad/ver-noticia/?id=2189 |website=Festival de Málaga}}</ref> A watan Afrilu na shekara ta 2023, kwanaki kafin fara samarwa, 'yar Lacuesta da Isa Campo Luna ta yi rashin lafiya, don haka Lacuesta ta ba da umarnin fim din daga asibiti, tare da hadin gwiwar mataimakin darektan Pol Rodríguez.<ref>{{Cite web |last=Bermejo |first=Andrea G. |date=28 May 2024 |title=Un rodaje a distancia, un director que se marchó del proyecto... Así es 'Segundo premio', la película sobre Los Planetas que ya es historia del cine español |url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/segundo-premio-pelicula-los-planetas-historia-cine-espanol-5288235/ |website=[[Cinemanía]] |via=[[20minutos.es]]}}</ref> An sadaukar da fim din ga Luna, wanda ya mutu daga cutar sankara kafin fara fim din.<ref>{{Cite web |last=Gómez |first=Víctor A. |date=10 March 2024 |title=El cine es alegría y vida, a pesar de todo |url=https://www.laopiniondemalaga.es/festival-cine-malaga/2024/03/09/cine-alegria-vida-pesar-99261308.html |website=[[La Opinión de Málaga]] |publisher=[[Prensa Ibérica]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cortés |first=Iker |date=18 September 2024 |title='Segundo premio', la película de Los Planetas, representará a España en los Oscar |url=https://www.lasprovincias.es/pantallas/cine/academia-anuncia-hoy-pelicula-representara-espana-oscar-20240918091534-ntrc.html |website=[[Las Provincias]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref> Wuraren harbi a [[Granada]] sun hada da Campo del Príncipe . <ref>{{Cite web |date=8 May 2023 |title=Comienza en Granada el rodaje de la película 'Segundo premio', inspirada en la historia del grupo Los Planetas |url=https://www.europapress.es/andalucia/noticia-comienza-granada-rodaje-pelicula-segundo-premio-inspirada-historia-grupo-planetas-20230508120441.html |website=[[Europa Press (news agency)|Europa Press]]}}</ref> An kuma harbe fim din a [[Sevilla|Seville]], [[Madrid]], da New York.<ref>{{Cite web |last=Úbeda-Portugués |first=Alberto |date=22 May 2024 |title=Los estrenos del 24 de mayo. 'Segundo premio'. Canciones planetarias |url=https://www.aisge.es/los-estrenos-del-24-de-mayo-segundo-premio |website=Aisge}}</ref> == Saki ==   BTeam Pictures a Spain da Capricci Films a Faransa ne suka rarraba fim din.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> Latido Films ta sami haƙƙin tallace-tallace na duniya.<ref name="delafuente" /> Don fara fitowa a duniya, <ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Dulce María |date=3 November 2024 |title=Pol Rodríquez: “'Segundo premio' es un juego de espejos entre la realidad y la ficción” |url=https://www.eluniversal.com/entretenimiento/194158/pol-rodriquez-segundo-premio-es-un-juego-de-espejos-entre-la-realidad-y-la-ficcion |website=[[El Universal (Caracas)|El Universal]]}}</ref> an gabatar da fim din a bikin fina-finai na Málaga na 27 a ranar 5 ga Maris 2024. <ref>{{Cite web |date=5 March 2024 |title='Segundo premio' reinterpreta la creación de uno de los mejores discos del 'indie' español |url=https://www.malagahoy.es/festival-cine-malaga/Segundo-premio-reintrepreta-creacion-discos-indie-espanol_0_1881713387.html |website=Málaga Hoy |publisher=[[Grupo Joly]]}}</ref> An kuma zaba shi don nunawa a 14th {{Interlanguage link|D'A Film Festival Barcelona|ca}} , 25th Buenos Aires International Festival of Independent Cinema (BAFICI), 39th Guadalajara International Film Festival (Ibero-American Fiction Feature Film selection), da kuma Seattle Film Festival.<ref>{{Cite web |last=Meseguer |first=Astrid |date=4 April 2024 |title=El cine de autor e independiente más arriesgado aterriza en Barcelona con el D'A Film Festival |url=https://www.lavanguardia.com/cultura/20240404/9586867/da-film-festival-cine-autor-arriesgado-barcelona.html |website=[[La Vanguardia]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 April 2024 |title=Festival de Cine de Buenos Aires celebra su primer cuarto de siglo con una amplia programación |url=https://www.cronica.com.mx/escenario/festival-cine-buenos-aires-celebra-primer-cuarto-siglo-amplia-programacion.html |website=[[La Crónica de Hoy]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Quiroga |first=Ricardo |date=7 May 2024 |title=Con Diego Luna y C. Tangana, alistan el FIC Guadalajara 2024 |url=https://www.eleconomista.com.mx/arteseideas/Con-Diego-Luna-y-C.-Tangana-alistan-el-FIC-Guadalajara-2024-20240507-0085.html |website=[[El Economista (Mexico)|El Economista]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=18 September 2024 |title=Oscars 2025: Spain Picks 'Saturn Return' for International Feature Race |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/2025-oscars-spain-international-feature-saturn-return-1236005491/ |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> An sake shi a wasan kwaikwayo a Spain a ranar 24 ga Mayu 2024.<ref>{{Cite web |last=Elices |first=R. |date=31 May 2024 |title='Segundo premio': 5 curiosidades de la (no) película de Los Planetas |url=https://www.rtve.es/television/20240531/segundo-premio-5-curiosidades-no-pelicula-planetas/16127754.shtml |website=[[rtve.es]]}}</ref> Hotunan waje sun sami haƙƙin Arewacin Amurka ga fim ɗin.<ref>{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=21 November 2024 |title=Outsider Pictures Snags Costa Rican Oscar Entry ‘Memories of a Burning Body,’ Cannes’ ‘Something Old, Something New,’ Toronto Winner ‘They Will Be Dust’ (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/global/outsider-pictures-oscars-reinas-they-will-be-dust-1236216291/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Karɓuwa == === Amsa mai mahimmanci === On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, kashi 83% na sake dubawa na masu sukar 12 suna da kyau, tare da matsakaicin darajar 8.4/10.[22] Jonathan Holland na ScreenDaily ya yi la'akari da fim din a matsayin wani abu "mai kallo sosai kuma mai gamsarwa".<ref name="holland">{{Cite web |last=Holland |first=Jonathan |date=12 March 2024 |title='Saturn Return': Malaga Review |url=https://www.screendaily.com/reviews/saturn-return-malaga-review/5191481.article |website=[[ScreenDaily]]}}</ref> Andrea G. Bermejo na Cinemanía ya kimanta ''Fim din'' 5 daga cikin taurari 5 kuma ya yaba da aikin simintin, duka mawaƙa waɗanda ba su taɓa yin aiki ba da kuma 'yan wasan kwaikwayo waɗanda ba su da harshen Granadan.<ref>{{Cite web |last=Bermejo |first=Andrea G. |date=22 May 2024 |title=Crítica de 'Segundo premio': no es una película sobre Los Planetas pero es lo que ellos merecían |url=https://www.20minutos.es/cinemania/criticas/segundo-premio-critica-estreno-reparto-5252443/ |website=[[Cinemanía]] |via=[[20minutos.es]]}}</ref> Raúl Julián na ''Mondo Sonoro'' ya ba fim din 8 daga cikin 10, yana rubuta game da "minti 100 na mayar da hankali da kusanci da aka cire daga al'ada kuma masu shirya fina-finai suna kula da shi sosai, tare da goyon bayan 'yan wasan kwaikwayo a cikin halin alheri".<ref>{{Cite web |last=Julián |first=Raúl |date=23 May 2024 |title=Crítica de 'Segundo premio' de Isaki Lacuesta y Pol Rodríguez |url=https://www.mondosonoro.com/criticas/cine-series/segundo-premio-pelicula/ |website=[[Mondo Sonoro]]}}</ref> Eulàlia Iglesias na Ara ya kimanta fim din 41⁄2 daga cikin taurari 5, ''Yanzu'' nuna cewa wasu siffofi a cikin fim din "sun cire shawarar daga ayyukan da ake yi na raye-raye na kiɗa tare da cikakkiyar sana'a, mimetic da Wikipedist".<ref>{{Cite web |last=Iglesias |first=Eulàlia |date=23 May 2024 |title='Segundo premio': el rock'n'roll, la història d'amor de la nostra joventut |url=https://www.ara.cat/cultura/cinema/critiques/segundo-premio-critica-planetas-lacuesta-isaki-rock-roll-historia-amor-nostra-joventut_1_5038020.html |website=[[Ara (newspaper)|Ara]]}}</ref> Sergi Sánchez na La Razón ya kimanta fim din 5 daga cikin taurari 5, yana la'akari da shi daya daga cikin " fina-finai mafi ban sha'awa game da abota da kirkirar fasaha da fim din Mutanen Espanya na baya-bayan nan ya samar".<ref>{{Cite web |last=Sánchez |first=Sergi |date=24 May 2024 |title=Crítica de "Segundo premio": imprimir la leyenda ★★★★★ |url=https://www.larazon.es/cultura/critica-segundo-premio-imprimir-leyenda_20240524664fde853a4a7f000132fb37.html |website=[[La Razón (Madrid)|La Razón]]}}</ref> Marta Medina na El Confidencial ta ba da fim din 4 daga cikin taurari 5, tana la'akari da shi "ɗaya daga cikin fina-finai masu ban sha'awa na shekara".<ref name="medina">{{Cite web |last=Medina |first=Marta |date=24 May 2024 |title='Segundo premio': biografía apócrifa de Los Planetas, los reyes del 'indie' español |url=https://www.elconfidencial.com/cultura/cine/2024-05-24/segundo-premio-planetas_3887586/ |website=[[El Confidencial]]}}</ref> Carlos Aguilar na Variety ya sami fim din yana daya daga cikin "mafi gaskiya da sake ƙarfafa tarihin kiɗa a cikin shekaru".<ref>{{Cite web |last=Aguilar |first=Carlos |date=28 November 2024 |title=‘Saturn Return’ Review: Spain’s Oscar Submission Is a Chaotically Honest and Formally Audacious Music Biopic |url=https://variety.com/2024/film/reviews/saturn-return-review-segundo-premio-1236225737/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> A watan Satumbar 2024, Kwalejin Cinematographic Arts da Kimiyya ta Spain ta zaɓi Saturn Return don gajerun jerin fina-finai 3 don ƙayyade gabatarwar su ta ƙarshe don Mafi kyawun Fim na Duniya a Kyautar Kwalejin ta 97, <ref>{{Cite web |last=Barranco |first=Justo |date=5 September 2024 |title='The Blue Star', 'Marco' and 'Saturn Return' to represent Spanish cinema at the Oscars |url=https://www.lavanguardia.com/mediterranean/20240905/9913872/blue-star-marco-saturn-return-preselected-film-oscars-spain-cinema.html |website=Mediterranean |via=[[La Vanguardia]]}}</ref> daga ƙarshe ya zama gabatarwar Spain ga kyautar da aka ambata a sama. <ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=18 September 2024 |title=Oscars: Spain Submits 'Saturn Return' By Isaki Lacuesta And Pol Rodríguez For International Feature Film Race |url=https://deadline.com/2024/09/oscars-spain-second-prize-isaki-lacuesta-pol-rodriguez-international-feature-film-race-2024-1236092722/ |access-date=20 September 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> === Gilashin === Fim din ya bayyana a cikin jerin sunayen masu sukar fina-finai na Mutanen Espanya na 2024: {{Columns-list|* '''1st''' — ''[[El Periódico de Catalunya]]'' (critics and journalists)<ref>{{cite web|url=https://www.elperiodico.com/es/ocio-y-cultura/20241225/10-mejores-peliculas-espanolas-2024-112700105|website=[[El Periódico de Catalunya]]|publisher=[[Prensa Ibérica]]|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024|first=Rafael|last=Tapounet|date=25 December 2024}}</ref> * '''1st''' — ''[[El Cultural]]''<ref>{{Cite web|website=[[El Cultural]]|via=[[El Español]]|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024: primer premio para la leyenda de Los Planetas|date=19 December 2024|url=https://www.elespanol.com/el-cultural/cine/20241219/mejores-peliculas-espanolas-primer-premio-leyenda-planetas/906409779_0.html}}</ref> * '''2nd''' — ''[[Cadena SER]]'' (consensus)<ref name="ser">{{Cite web|url=https://cadenaser.com/nacional/2024/12/26/las-10-mejores-peliculas-espanolas-de-2024-de-una-madre-arrepentida-a-encarar-la-muerte-y-mucha-musica-cadena-ser/|website=[[Cadena SER]]|date=26 December 2024|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024: de una madre arrepentida a encarar la muerte y mucha música|first=P.|last=Blanes|first2=E.|last2=Castro|first3=José M.|last3=Romero}}</ref> * '''2nd''' — ''[[Cadena SER]]'' (José M. Romero)<ref name="ser" /> * '''2nd''' — ''[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]'' (Luis Martínez)<ref>{{Cite web|date=12 December 2024|first=Luis|last=Martínez|title=Las 20 mejores películas españolas de 2024|url=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2024/12/12/67596846fdddff60bb8b45a1.html|website=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]}}</ref> * '''3rd''' — ''[[Cadena SER]]'' (Elio Castro)<ref name="ser" /> * '''5th''' — ''[[Cadena SER]]'' ({{ill|Pepa Blanes|es}})<ref name="ser" />}} === Godiya gaisuwa === {| |- | rowspan = "4" | {{center|2024}} || rowspan = "3" | [[27th Málaga Film Festival]] || colspan = "2" | [[Golden Biznaga|Golden Biznaga for Best Spanish Film]] || {{won}} || rowspan = "3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/a60146168/festival-de-malaga-2024-palmares-completo-ganadores/|website=[[Fotogramas]]|date=9 March 2024|title=Festival de Málaga 2024: Palmarés completo con todos los ganadores de la edición|first=Rafael|last=Sánchez Casademont}}</ref> |- | Best Director || Isaki Lacuesta, Pol Rodríguez || {{won}} |- | Best Editing || Javi Frutos || {{won}} |- | [[30th Forqué Awards]] || colspan = "2" | [[Forqué Award for Best Film|Best Film]] || {{nom}} || <ref>{{Cite web|url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/palmares-completo-los-premios-forque-2024-5663985/|website=[[Cinemanía]]|via=[[20minutos.es]]|title=Palmarés completo de los Premios Forqué 2024: 'El 47' y 'Querer' hacen pleno y ganan en el 30 aniversario|first=Enrique|last=Abenia|date=14 December 2024}}</ref> |- | rowspan = "29" | {{center|2025}} || rowspan = "9" | [[17th Gaudí Awards]] || colspan = "2" | Best Non-Catalan Language Film || {{pending}} || rowspan = "9" | <ref>{{Cite web|url=https://www.3cat.cat/324/el-47-record-de-nominacions-als-premis-gaudi-amb-18-candidatures-consulta-la-llista/noticia/3325382/|website=[[3/24]]|via=[[Televisió de Catalunya|3Cat]]|title="El 47", rècord de nominacions als Premis Gaudí amb 18 candidatures: consulta la llista|first=Pere|last=Gaviria|date=5 December 2024|language=ca|access-date=5 December 2024}}</ref> |- | Best Original Screenplay || Fernando Navarro || {{pending}} |- | Best New Actor || Cristalino || {{pending}} |- | Best Production Supervision || Carlos Amoedo || {{pending}} |- | Best Editing || Javier Frutos || {{pending}} |- | Best Costume Design || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | Best Makeup and Hairstyles || Yolanda Piña, Inés Díaz || {{pending}} |- | Best Sound || Diana Sagrista, Alejandro Castillo, Eva Valiño, Antonin Dalmasso || {{pending}} |- | Best Visual Effects || María Magnet, Marion Delgado, Iñaki Gil "Ketxu", Sebastien Launay || {{pending}} |- | rowspan = "9" | [[4th Carmen Awards]] || colspan = "2" | Best Film|| {{pending}} || rowspan = "9" | <ref>{{Cite web|url=https://cineconn.es/nominaciones-a-los-premios-carmen-2025-solos-rita/|website=CineconÑ|title=‘Solos en la noche’ y ‘Rita’ encabezan las nominaciones a los Premios Carmen del Cine Andaluz|date=17 December 2024}} </ref> |- | Best Adapted Screenplay || Fernando Navarro || {{pending}} |- | Best New Actor || Cristalino || {{pending}} |- | Best Costume Design || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | Best Sound || Diana Sagrista || {{pending}} |- | Best Editing || Javier Frutos || {{pending}} |- | Best Art Direction || Pepe Domínguez, Gigia Pellegrini || {{pending}} |- | Best Makeup and Hairstyles || Yolanda Piña || {{pending}} |- | Best Special Effects || María Magnet, Marian Delgado || {{pending}} |- | rowspan = "11" | [[39th Goya Awards]] || colspan = "2" | [[Goya Award for Best Film|Best Film]] || {{pending}} || rowspan = "11" | <ref>{{Cite web|website=[[Cinemanía]]|via=[[20minutos.es]]|url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/premios-goya-2025-nominaciones-directo-gala-cine-espanol-5664953/|date=18 December 2024|first=Daniel de|last=Partearroyo|title=Premios Goya 2025: 'El 47' domina con 14 nominaciones, seguida de 'La infiltrada'}}</ref> |- | [[Goya Award for Best Director|Best Director]] || Isaki Lacuesta, Pol Rodríguez || {{pending}} |- | rowspan = "2" | [[Goya Award for Best New Actor|Best New Actor]] || Cristalino || {{pending}} |- | Daniel Ibáñez|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Cinematography|Best Cinematography]] || Takuro Takeuchi || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Editing|Best Editing]] || Javi Frutos || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Original Song|Best Original Song]] || "Love Is the Worst" by Alondra Bentley, Isaki Lacuesta|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Art Direction|Best Art Direction]] || Pepe Domínguez del Olmo|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Costume Design|Best Costume Design]] || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Sound|Best Sound]] || Diana Sagrista, Eva Valiño, Alejandro Castillo, Antonin Dalmasso || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Production Supervision|Best Production Supervision]] || Carlos Amoedo || {{pending}} |} == Duba kuma == * Jerin fina-finai na Mutanen Espanya na 2024 * Jerin abubuwan da aka gabatar a cikin lambar yabo ta 97th Academy Awards for Best International Feature Film * Jerin gabatarwar Mutanen Espanya don Kyautar Kwalejin don Mafi Kyawun Fim na Duniya == Manazarta == {{Reflist|2}} == Haɗin waje == * {{IMDb title|27518776}} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] ni39v8o3j59i3kjjuplmkd1m4swpwjq 835807 835806 2026-05-14T10:43:10Z Ummun Sultan 23935 835807 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Saturn Return''' (Spanish: ) fim ne na wasan kwaikwayo na shekarar 2024 wanda Isaki Lacuesta da Pol Rodríguez suka shirya tare da Daniel Ibáñez, Stéphanie Magnin, da Cristalino . An kafa shi a ƙarshen shekarun 1990 a kan yanayin kiɗa na [[Granada]], makircin ya kwatanta tsarin kirkirar da ke bayan kundi na uku na Los Planetas.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="cabrero">{{Cite web |last=Cabrero |first=José E. |date=10 March 2023 |title=Isaki Lacuesta rueda en Granada 'Segundo premio', el biopic de la música indie |url=https://www.ideal.es/culturas/cine/isaki-lacuesta-rueda-granada-segundo-premio-biopic-20230310121119-nt.html |website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref> Fim din ya fara ne a ranar 5 ga Maris 2024, a gasar a bikin fina-finai na 27 na Málaga, inda ya lashe kyautar Golden Biznaga, a gaban fitowar wasan kwaikwayo na Mutanen Espanya a ranar 24 ga Mayu 2024 ta BTeam Pictures. An zaba shi a matsayin gabatarwar Mutanen Espanya don Mafi kyawun Fim na Duniya a 97th Academy Awards . == Labarin Fim == [[Granada]]. Ƙarni na 20. Wani mutum da wata mace suna tafiya daga gangaren kankara. Mutumin (mai raira waƙa) ya zargi matar (Mayu) game da shawarar da ta yanke na barin [ƙungiyar] (Los Planetas). Matar ta tuna cewa ba yadda abubuwa suka faru ba ne, kuma ta ci gaba da ba da labarin ta, fasalin bassist wanda ya yi rayuwa tare da ita ga masu sauraro da kuma memba wanda ya bar aikin kiɗa. A cewarta, tana da shekaru 27, lokacin da sauran mambobin suka so su saki kundi, matar kawai ta so ta tashi. Mai kunna guitar din yana kunna wasu guitar chords ga mawaƙin. Fim din ya nuna mawaƙa da guitarist suna yin wasan kwaikwayo a gidan talabijin tare da kiɗa da aka riga aka yi rikodin, gwagwarmayar guitarist tare da shan miyagun ƙwayoyi, mawaƙi da guitarist yana neman kamfanin rikodin rikodin su a [[Madrid]] don yin rikodin kundi na uku a [[New York (birni)|Birnin New York]], mawaƙi kuma guitarist suna neman mai bugawa da bassist, suna sarrafawa don ɗaukar tsohon, wanda ke yin amfani da abin da Granada na musamman game da yanayin kiɗa. Makircin ya nuna mafarki da tunanin guitarist bayan wani gig, wani taro na yau da kullun na guitarist tare da May, wanda kuma ya fara digiri na jami'a, da kuma masifar guitarist wanda ya sa shi a asibiti, tare da hannayensa a ɗaure. Yayinda suke da cikakken layi, ƙungiyar suna ƙoƙari su cika ƙayyadaddun ƙirarsu tare da lakabin, kuma mai kunna guitar ya gaya wa mawaƙin cewa Mayu ba ta tafi ba saboda abubuwan haɗarin. Mawakin ya sadu da May mai tayar da kayar baya a jami'ar kuma daga baya suka yi magana da shan taba a kan wani bene. Bayan sun halarci wannan procession, mai bugawa da mai bugawa sun hadu kuma sun yi tambaya game da shirye-shiryen NYC na mawaƙa. Mai kunna guitar yana fuskantar hallucinations tare da NYC. Mai kunna guitar ya ba da shawarar ga mawaƙa da mai bugawa su ɓoye kansu don saduwa da ƙayyadaddun ƙirar su tare da kundin. Kungiyar ta nuna ci gaban su ga shugabannin lakabin kiɗa. An tura guitarist don ci gaba da aiki a kan waƙar da aka buga kuma ya ba da shawarar barin guitarist a baya idan sun yi tafiya zuwa NYC don yin rikodin kundin. Mawakin ya kira May don yin magana game da ci gaban ƙungiyar kuma ya kasa shawo kanta ta sake komawa ƙungiyar. A ƙarshe mawaƙin ya yi tafiya zuwa NYC ba tare da guitarist ba, wanda Santa ya kai shi Madrid don yin farfadowa. Tunatarwar guitarist tana damun mawaƙin, wanda ya kira guitarist kuma ya ba shi shawarar sake shiga ƙungiyar a NYC. Mai kunna guitar da mawaƙa sun sake haduwa a can kuma ƙungiyar ta yi rikodin kundi na uku, Una semana en el motor de un autobús [es]. May ta sami kwafin faifan faifan kundin. == Ƴan Wasan Fim == * Daniel Ibáñez as the singer<ref name="holland" /> * [[Stéphanie Magnin]] as May, the bassist<ref name="medina" /> * Cristalino as the guitarist<ref name="holland" /> * Mario Fernández "Mafo"<ref name="planetas" /> * Javier "Chesco" Ruiz<ref name="planetas">{{Cite web|url=https://www.ideal.es/culturas/cine/planetas-isaki-lacuesta-20230517002927-nt.html|website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]]|publisher=[[Grupo Vocento]]|first1=Juan Jesús|last1=García|first2=José E.|last2=Cabrero|date=17 May 2023|title=Estos son Los Planetas de Isaki Lacuesta}}</ref> == Samarwa == Saturn Return da farko an shirya shi ne don Jonas Trueba ya ba da umarni, amma Trueba daga ƙarshe ya bar aikin saboda dalilan da ba a bayyana ba kuma Isaki Lacuesta ya karɓi mulki, yayin da Fernando Navarro ya kasance a cikin ayyukan rubuce-rubuce.<ref>{{Cite web |date=18 April 2023 |title=Jonás Trueba se despide del rodaje de la película de Los Planetas |url=https://www.radioluzdalias.com/es/noticia-13575/jonas-trueba-se-despide-del-rodaje-de-la-pelicula-de-los-planetas |website=Radio Luz}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 March 2023 |title=La historia de Los Planetas inspira una película |url=https://www.elindependientedegranada.es/cultura/historia-planetas-inspira-pelicula |website=El Independiente de Granada}}</ref><ref name="delafuente" /> Fim din ya hada kai da Mutanen Espanya da Faransanci ta La Terraza Films, Áralan Films, Ikiru Films, Capricci Films, Bteam Prods., Sideral Cinema, Los Ilusos Films, da Toxicosmos AIE samarwa.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="cabrero">{{Cite web |last=Cabrero |first=José E. |date=10 March 2023 |title=Isaki Lacuesta rueda en Granada 'Segundo premio', el biopic de la música indie |url=https://www.ideal.es/culturas/cine/isaki-lacuesta-rueda-granada-segundo-premio-biopic-20230310121119-nt.html |website=[[Ideal (newspaper)|Ideal]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref><ref name="fmalaga">{{Cite web |date=6 February 2024 |title=Los últimos trabajos de David Trueba, Celia Rico e Isaki Lacuesta con Pol Rodríguez competirán en el 27 Festival de Málaga |url=https://festivaldemalaga.com/actualidad/ver-noticia/?id=2189 |website=Festival de Málaga}}</ref> A watan Afrilu na shekara ta 2023, kwanaki kafin fara samarwa, 'yar Lacuesta da Isa Campo Luna ta yi rashin lafiya, don haka Lacuesta ta ba da umarnin fim din daga asibiti, tare da hadin gwiwar mataimakin darektan Pol Rodríguez.<ref>{{Cite web |last=Bermejo |first=Andrea G. |date=28 May 2024 |title=Un rodaje a distancia, un director que se marchó del proyecto... Así es 'Segundo premio', la película sobre Los Planetas que ya es historia del cine español |url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/segundo-premio-pelicula-los-planetas-historia-cine-espanol-5288235/ |website=[[Cinemanía]] |via=[[20minutos.es]]}}</ref> An sadaukar da fim din ga Luna, wanda ya mutu daga cutar sankara kafin fara fim din.<ref>{{Cite web |last=Gómez |first=Víctor A. |date=10 March 2024 |title=El cine es alegría y vida, a pesar de todo |url=https://www.laopiniondemalaga.es/festival-cine-malaga/2024/03/09/cine-alegria-vida-pesar-99261308.html |website=[[La Opinión de Málaga]] |publisher=[[Prensa Ibérica]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cortés |first=Iker |date=18 September 2024 |title='Segundo premio', la película de Los Planetas, representará a España en los Oscar |url=https://www.lasprovincias.es/pantallas/cine/academia-anuncia-hoy-pelicula-representara-espana-oscar-20240918091534-ntrc.html |website=[[Las Provincias]] |publisher=[[Grupo Vocento]]}}</ref> Wuraren harbi a [[Granada]] sun hada da Campo del Príncipe . <ref>{{Cite web |date=8 May 2023 |title=Comienza en Granada el rodaje de la película 'Segundo premio', inspirada en la historia del grupo Los Planetas |url=https://www.europapress.es/andalucia/noticia-comienza-granada-rodaje-pelicula-segundo-premio-inspirada-historia-grupo-planetas-20230508120441.html |website=[[Europa Press (news agency)|Europa Press]]}}</ref> An kuma harbe fim din a [[Sevilla|Seville]], [[Madrid]], da New York.<ref>{{Cite web |last=Úbeda-Portugués |first=Alberto |date=22 May 2024 |title=Los estrenos del 24 de mayo. 'Segundo premio'. Canciones planetarias |url=https://www.aisge.es/los-estrenos-del-24-de-mayo-segundo-premio |website=Aisge}}</ref> == Saki ==   BTeam Pictures a Spain da Capricci Films a Faransa ne suka rarraba fim din.<ref name="delafuente">{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=9 May 2023 |title=Latido Snags San Sebastian Film Fest Multi-Winner Isaki Lacuesta's 'Saturn Return' (Exclusive) |url=https://variety.com/2023/film/global/latido-films-isaki-lacuesta-1235607215/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> Latido Films ta sami haƙƙin tallace-tallace na duniya.<ref name="delafuente" /> Don fara fitowa a duniya, <ref>{{Cite web |last=Ramos |first=Dulce María |date=3 November 2024 |title=Pol Rodríquez: “'Segundo premio' es un juego de espejos entre la realidad y la ficción” |url=https://www.eluniversal.com/entretenimiento/194158/pol-rodriquez-segundo-premio-es-un-juego-de-espejos-entre-la-realidad-y-la-ficcion |website=[[El Universal (Caracas)|El Universal]]}}</ref> an gabatar da fim din a bikin fina-finai na Málaga na 27 a ranar 5 ga Maris 2024. <ref>{{Cite web |date=5 March 2024 |title='Segundo premio' reinterpreta la creación de uno de los mejores discos del 'indie' español |url=https://www.malagahoy.es/festival-cine-malaga/Segundo-premio-reintrepreta-creacion-discos-indie-espanol_0_1881713387.html |website=Málaga Hoy |publisher=[[Grupo Joly]]}}</ref> An kuma zaba shi don nunawa a 14th {{Interlanguage link|D'A Film Festival Barcelona|ca}} , 25th Buenos Aires International Festival of Independent Cinema (BAFICI), 39th Guadalajara International Film Festival (Ibero-American Fiction Feature Film selection), da kuma Seattle Film Festival.<ref>{{Cite web |last=Meseguer |first=Astrid |date=4 April 2024 |title=El cine de autor e independiente más arriesgado aterriza en Barcelona con el D'A Film Festival |url=https://www.lavanguardia.com/cultura/20240404/9586867/da-film-festival-cine-autor-arriesgado-barcelona.html |website=[[La Vanguardia]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 April 2024 |title=Festival de Cine de Buenos Aires celebra su primer cuarto de siglo con una amplia programación |url=https://www.cronica.com.mx/escenario/festival-cine-buenos-aires-celebra-primer-cuarto-siglo-amplia-programacion.html |website=[[La Crónica de Hoy]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Quiroga |first=Ricardo |date=7 May 2024 |title=Con Diego Luna y C. Tangana, alistan el FIC Guadalajara 2024 |url=https://www.eleconomista.com.mx/arteseideas/Con-Diego-Luna-y-C.-Tangana-alistan-el-FIC-Guadalajara-2024-20240507-0085.html |website=[[El Economista (Mexico)|El Economista]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=18 September 2024 |title=Oscars 2025: Spain Picks 'Saturn Return' for International Feature Race |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/2025-oscars-spain-international-feature-saturn-return-1236005491/ |website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> An sake shi a wasan kwaikwayo a Spain a ranar 24 ga Mayu 2024.<ref>{{Cite web |last=Elices |first=R. |date=31 May 2024 |title='Segundo premio': 5 curiosidades de la (no) película de Los Planetas |url=https://www.rtve.es/television/20240531/segundo-premio-5-curiosidades-no-pelicula-planetas/16127754.shtml |website=[[rtve.es]]}}</ref> Hotunan waje sun sami haƙƙin Arewacin Amurka ga fim ɗin.<ref>{{Cite web |last=de la Fuente |first=Anna Marie |date=21 November 2024 |title=Outsider Pictures Snags Costa Rican Oscar Entry ‘Memories of a Burning Body,’ Cannes’ ‘Something Old, Something New,’ Toronto Winner ‘They Will Be Dust’ (Exclusive) |url=https://variety.com/2024/film/global/outsider-pictures-oscars-reinas-they-will-be-dust-1236216291/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> == Karɓuwa == === Amsa mai mahimmanci === On the mai tarawashafin yanar gizonTumatir da ya lalace, kashi 83% na sake dubawa na masu sukar 12 suna da kyau, tare da matsakaicin darajar 8.4/10.[22] Jonathan Holland na ScreenDaily ya yi la'akari da fim din a matsayin wani abu "mai kallo sosai kuma mai gamsarwa".<ref name="holland">{{Cite web |last=Holland |first=Jonathan |date=12 March 2024 |title='Saturn Return': Malaga Review |url=https://www.screendaily.com/reviews/saturn-return-malaga-review/5191481.article |website=[[ScreenDaily]]}}</ref> Andrea G. Bermejo na Cinemanía ya kimanta ''Fim din'' 5 daga cikin taurari 5 kuma ya yaba da aikin simintin, duka mawaƙa waɗanda ba su taɓa yin aiki ba da kuma 'yan wasan kwaikwayo waɗanda ba su da harshen Granadan.<ref>{{Cite web |last=Bermejo |first=Andrea G. |date=22 May 2024 |title=Crítica de 'Segundo premio': no es una película sobre Los Planetas pero es lo que ellos merecían |url=https://www.20minutos.es/cinemania/criticas/segundo-premio-critica-estreno-reparto-5252443/ |website=[[Cinemanía]] |via=[[20minutos.es]]}}</ref> Raúl Julián na ''Mondo Sonoro'' ya ba fim din 8 daga cikin 10, yana rubuta game da "minti 100 na mayar da hankali da kusanci da aka cire daga al'ada kuma masu shirya fina-finai suna kula da shi sosai, tare da goyon bayan 'yan wasan kwaikwayo a cikin halin alheri".<ref>{{Cite web |last=Julián |first=Raúl |date=23 May 2024 |title=Crítica de 'Segundo premio' de Isaki Lacuesta y Pol Rodríguez |url=https://www.mondosonoro.com/criticas/cine-series/segundo-premio-pelicula/ |website=[[Mondo Sonoro]]}}</ref> Eulàlia Iglesias na Ara ya kimanta fim din 41⁄2 daga cikin taurari 5, ''Yanzu'' nuna cewa wasu siffofi a cikin fim din "sun cire shawarar daga ayyukan da ake yi na raye-raye na kiɗa tare da cikakkiyar sana'a, mimetic da Wikipedist".<ref>{{Cite web |last=Iglesias |first=Eulàlia |date=23 May 2024 |title='Segundo premio': el rock'n'roll, la història d'amor de la nostra joventut |url=https://www.ara.cat/cultura/cinema/critiques/segundo-premio-critica-planetas-lacuesta-isaki-rock-roll-historia-amor-nostra-joventut_1_5038020.html |website=[[Ara (newspaper)|Ara]]}}</ref> Sergi Sánchez na La Razón ya kimanta fim din 5 daga cikin taurari 5, yana la'akari da shi daya daga cikin " fina-finai mafi ban sha'awa game da abota da kirkirar fasaha da fim din Mutanen Espanya na baya-bayan nan ya samar".<ref>{{Cite web |last=Sánchez |first=Sergi |date=24 May 2024 |title=Crítica de "Segundo premio": imprimir la leyenda ★★★★★ |url=https://www.larazon.es/cultura/critica-segundo-premio-imprimir-leyenda_20240524664fde853a4a7f000132fb37.html |website=[[La Razón (Madrid)|La Razón]]}}</ref> Marta Medina na El Confidencial ta ba da fim din 4 daga cikin taurari 5, tana la'akari da shi "ɗaya daga cikin fina-finai masu ban sha'awa na shekara".<ref name="medina">{{Cite web |last=Medina |first=Marta |date=24 May 2024 |title='Segundo premio': biografía apócrifa de Los Planetas, los reyes del 'indie' español |url=https://www.elconfidencial.com/cultura/cine/2024-05-24/segundo-premio-planetas_3887586/ |website=[[El Confidencial]]}}</ref> Carlos Aguilar na Variety ya sami fim din yana daya daga cikin "mafi gaskiya da sake ƙarfafa tarihin kiɗa a cikin shekaru".<ref>{{Cite web |last=Aguilar |first=Carlos |date=28 November 2024 |title=‘Saturn Return’ Review: Spain’s Oscar Submission Is a Chaotically Honest and Formally Audacious Music Biopic |url=https://variety.com/2024/film/reviews/saturn-return-review-segundo-premio-1236225737/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> A watan Satumbar 2024, Kwalejin Cinematographic Arts da Kimiyya ta Spain ta zaɓi Saturn Return don gajerun jerin fina-finai 3 don ƙayyade gabatarwar su ta ƙarshe don Mafi kyawun Fim na Duniya a Kyautar Kwalejin ta 97, <ref>{{Cite web |last=Barranco |first=Justo |date=5 September 2024 |title='The Blue Star', 'Marco' and 'Saturn Return' to represent Spanish cinema at the Oscars |url=https://www.lavanguardia.com/mediterranean/20240905/9913872/blue-star-marco-saturn-return-preselected-film-oscars-spain-cinema.html |website=Mediterranean |via=[[La Vanguardia]]}}</ref> daga ƙarshe ya zama gabatarwar Spain ga kyautar da aka ambata a sama. <ref>{{Cite web |last=Ntim |first=Zac |date=18 September 2024 |title=Oscars: Spain Submits 'Saturn Return' By Isaki Lacuesta And Pol Rodríguez For International Feature Film Race |url=https://deadline.com/2024/09/oscars-spain-second-prize-isaki-lacuesta-pol-rodriguez-international-feature-film-race-2024-1236092722/ |access-date=20 September 2024 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> === Gilashin === Fim din ya bayyana a cikin jerin sunayen masu sukar fina-finai na Mutanen Espanya na 2024: {{Columns-list|* '''1st''' — ''[[El Periódico de Catalunya]]'' (critics and journalists)<ref>{{cite web|url=https://www.elperiodico.com/es/ocio-y-cultura/20241225/10-mejores-peliculas-espanolas-2024-112700105|website=[[El Periódico de Catalunya]]|publisher=[[Prensa Ibérica]]|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024|first=Rafael|last=Tapounet|date=25 December 2024}}</ref> * '''1st''' — ''[[El Cultural]]''<ref>{{Cite web|website=[[El Cultural]]|via=[[El Español]]|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024: primer premio para la leyenda de Los Planetas|date=19 December 2024|url=https://www.elespanol.com/el-cultural/cine/20241219/mejores-peliculas-espanolas-primer-premio-leyenda-planetas/906409779_0.html}}</ref> * '''2nd''' — ''[[Cadena SER]]'' (consensus)<ref name="ser">{{Cite web|url=https://cadenaser.com/nacional/2024/12/26/las-10-mejores-peliculas-espanolas-de-2024-de-una-madre-arrepentida-a-encarar-la-muerte-y-mucha-musica-cadena-ser/|website=[[Cadena SER]]|date=26 December 2024|title=Las 10 mejores películas españolas de 2024: de una madre arrepentida a encarar la muerte y mucha música|first=P.|last=Blanes|first2=E.|last2=Castro|first3=José M.|last3=Romero}}</ref> * '''2nd''' — ''[[Cadena SER]]'' (José M. Romero)<ref name="ser" /> * '''2nd''' — ''[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]'' (Luis Martínez)<ref>{{Cite web|date=12 December 2024|first=Luis|last=Martínez|title=Las 20 mejores películas españolas de 2024|url=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2024/12/12/67596846fdddff60bb8b45a1.html|website=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]}}</ref> * '''3rd''' — ''[[Cadena SER]]'' (Elio Castro)<ref name="ser" /> * '''5th''' — ''[[Cadena SER]]'' ({{ill|Pepa Blanes|es}})<ref name="ser" />}} === Godiya gaisuwa === {| |- | rowspan = "4" | {{center|2024}} || rowspan = "3" | [[27th Málaga Film Festival]] || colspan = "2" | [[Golden Biznaga|Golden Biznaga for Best Spanish Film]] || {{won}} || rowspan = "3" | <ref>{{Cite web|url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/a60146168/festival-de-malaga-2024-palmares-completo-ganadores/|website=[[Fotogramas]]|date=9 March 2024|title=Festival de Málaga 2024: Palmarés completo con todos los ganadores de la edición|first=Rafael|last=Sánchez Casademont}}</ref> |- | Best Director || Isaki Lacuesta, Pol Rodríguez || {{won}} |- | Best Editing || Javi Frutos || {{won}} |- | [[30th Forqué Awards]] || colspan = "2" | [[Forqué Award for Best Film|Best Film]] || {{nom}} || <ref>{{Cite web|url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/palmares-completo-los-premios-forque-2024-5663985/|website=[[Cinemanía]]|via=[[20minutos.es]]|title=Palmarés completo de los Premios Forqué 2024: 'El 47' y 'Querer' hacen pleno y ganan en el 30 aniversario|first=Enrique|last=Abenia|date=14 December 2024}}</ref> |- | rowspan = "29" | {{center|2025}} || rowspan = "9" | [[17th Gaudí Awards]] || colspan = "2" | Best Non-Catalan Language Film || {{pending}} || rowspan = "9" | <ref>{{Cite web|url=https://www.3cat.cat/324/el-47-record-de-nominacions-als-premis-gaudi-amb-18-candidatures-consulta-la-llista/noticia/3325382/|website=[[3/24]]|via=[[Televisió de Catalunya|3Cat]]|title="El 47", rècord de nominacions als Premis Gaudí amb 18 candidatures: consulta la llista|first=Pere|last=Gaviria|date=5 December 2024|language=ca|access-date=5 December 2024}}</ref> |- | Best Original Screenplay || Fernando Navarro || {{pending}} |- | Best New Actor || Cristalino || {{pending}} |- | Best Production Supervision || Carlos Amoedo || {{pending}} |- | Best Editing || Javier Frutos || {{pending}} |- | Best Costume Design || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | Best Makeup and Hairstyles || Yolanda Piña, Inés Díaz || {{pending}} |- | Best Sound || Diana Sagrista, Alejandro Castillo, Eva Valiño, Antonin Dalmasso || {{pending}} |- | Best Visual Effects || María Magnet, Marion Delgado, Iñaki Gil "Ketxu", Sebastien Launay || {{pending}} |- | rowspan = "9" | [[4th Carmen Awards]] || colspan = "2" | Best Film|| {{pending}} || rowspan = "9" | <ref>{{Cite web|url=https://cineconn.es/nominaciones-a-los-premios-carmen-2025-solos-rita/|website=CineconÑ|title=‘Solos en la noche’ y ‘Rita’ encabezan las nominaciones a los Premios Carmen del Cine Andaluz|date=17 December 2024}} </ref> |- | Best Adapted Screenplay || Fernando Navarro || {{pending}} |- | Best New Actor || Cristalino || {{pending}} |- | Best Costume Design || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | Best Sound || Diana Sagrista || {{pending}} |- | Best Editing || Javier Frutos || {{pending}} |- | Best Art Direction || Pepe Domínguez, Gigia Pellegrini || {{pending}} |- | Best Makeup and Hairstyles || Yolanda Piña || {{pending}} |- | Best Special Effects || María Magnet, Marian Delgado || {{pending}} |- | rowspan = "11" | [[39th Goya Awards]] || colspan = "2" | [[Goya Award for Best Film|Best Film]] || {{pending}} || rowspan = "11" | <ref>{{Cite web|website=[[Cinemanía]]|via=[[20minutos.es]]|url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/premios-goya-2025-nominaciones-directo-gala-cine-espanol-5664953/|date=18 December 2024|first=Daniel de|last=Partearroyo|title=Premios Goya 2025: 'El 47' domina con 14 nominaciones, seguida de 'La infiltrada'}}</ref> |- | [[Goya Award for Best Director|Best Director]] || Isaki Lacuesta, Pol Rodríguez || {{pending}} |- | rowspan = "2" | [[Goya Award for Best New Actor|Best New Actor]] || Cristalino || {{pending}} |- | Daniel Ibáñez|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Cinematography|Best Cinematography]] || Takuro Takeuchi || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Editing|Best Editing]] || Javi Frutos || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Original Song|Best Original Song]] || "Love Is the Worst" by Alondra Bentley, Isaki Lacuesta|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Art Direction|Best Art Direction]] || Pepe Domínguez del Olmo|| {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Costume Design|Best Costume Design]] || Lourdes Fuentes || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Sound|Best Sound]] || Diana Sagrista, Eva Valiño, Alejandro Castillo, Antonin Dalmasso || {{pending}} |- | [[Goya Award for Best Production Supervision|Best Production Supervision]] || Carlos Amoedo || {{pending}} |} == Duba kuma == * Jerin fina-finai na Mutanen Espanya na 2024 * Jerin abubuwan da aka gabatar a cikin lambar yabo ta 97th Academy Awards for Best International Feature Film * Jerin gabatarwar Mutanen Espanya don Kyautar Kwalejin don Mafi Kyawun Fim na Duniya == Manazarta == {{Reflist|2}} == Haɗin waje == * {{IMDb title|27518776}} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] ipuk9gfa93mwj236d5tustpw72yeexh Katrin Meissner (masanin kimiyya) 0 92192 835776 599801 2026-05-14T10:21:50Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835776 wikitext text/x-wiki  {{databox}} '''Katrin Juliane Meissner''' ƙwararren masanin teku ne kuma [[Climatology|masanin kimiyyar yanayi]] da aka sani da ƙirar yanayin da ke tantance tasirin canjin yanayi ba zato ba tsammani akan hawan keken halittu na ƙasa da na ruwa. == Ilimi da aiki == Meissner ta girma a Berlin, na kasar Jamus, inda ta halarci Französisches Gymnasium Berlin . <ref name=":0">{{Cite web |title=Katrin Meissner |url=https://katrinmeissner.org/ |access-date=2021-05-08 |language=en-US}}</ref> Meissner ya kammala digiri na injiniya a Ecole Centrale de Lille a 1995. <ref name=":0" /> Meissner ta koma Jami'ar Pierre et Marie Curie, Paris VI, [[Faransa]] inda ta binciki hasashen hasashen damina ta yammacin Afirka dangane da kwararar yanayin teku a gabar tekun Senegal. <ref name=":0" /> Meissner ta sami Ph.D. a Alfred Wegener Cibiyar Nazarin Polar da Marine a Jami'ar Universität Bremen, [[Jamus]] a 1999. <ref>{{Cite web |date=2013-03-17 |title=Australian Research Council's (ARC) Centre of Excellence for Climate System Science |url=https://www.climatescience.org.au/staff/profile/kmeissner/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130317112135/http://www.climatescience.org.au/staff/profile/kmeissner |archive-date=17 March 2013 |access-date=2021-05-08 |language=en-US}}</ref> Ta ɓullo da samfurin yanayi da samfurin ƙanƙara na teku kuma ta haɗa duka biyu zuwa samfurin teku da ake da su don yin nazari na dogon lokaci na canjin yanayin zagayawa na thermohaline . <ref>{{Cite web |title=Langfristige Variabilität der thermohalinen Zirkulation in einem gekoppelten Ozean-, Meereis-, Atmosphärenmodell |url=https://suche.suub.uni-bremen.de/cgi-bin/CiXbase/brewis/CiXbase_search?act=peid&XML_STYLE=/styles/url.xml&peid=B31129459&CID=&index=L&Hitnr=1&dtyp=j&rtyp=a |access-date=2021-07-05 |website=suche.suub.uni-bremen.de}}</ref> Don wannan aikin ta sami lambar yabo ta Annette Barthelt don ingantaccen bincike a fannin kimiyyar ruwa a 2000. Meissner ya kammala karatun digiri a Jami'ar Victoria, Kanada, 2000-2002 kuma daga baya ya kasance mataimakin farfesa a can a Makarantar Duniya da Kimiyyar Tekun daga 2002 har zuwa 2009. <ref name=":0"/> A 2009, ta koma Jami'ar New South Wales, Sydney, Australia. <ref name=":0" /> Matsawar ta daga matsayin da ta yi aiki a Victoria wani bangare ne saboda batutuwan dogon lokaci na rage kudade don kimiyyar canjin yanayi a duk fadin Kanada. A cikin 2010, an ba ta lambar yabo ta Ƙungiyar Bincike ta Australiya Future Fellowship. <ref name=":0" /> A cikin 2020 an ba ta suna Fellow of the Royal Society of New South Wales (FRSN). <ref name=":1">{{Cite web |title=Fellows of the Royal Society of NSW |url=https://royalsoc.org.au/images/fellows-pages/RSN-M-Fellows.html#fellow-meissner-katrin |access-date=2021-05-08 |website=royalsoc.org.au |archive-date=2021-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508201932/https://royalsoc.org.au/images/fellows-pages/RSN-M-Fellows.html#fellow-meissner-katrin |url-status=dead }}</ref> Kamar yadda na 2021, ita ce Darakta na Cibiyar Nazarin Canjin Yanayi <ref>{{Cite web |title=Professor Katrin Meissner {{!}} Climate Change Research Centre (CCRC) |url=https://www.ccrc.unsw.edu.au/ccrc-team/academic-research/katrin-meissner |access-date=2021-07-05 |website=www.ccrc.unsw.edu.au}}</ref> kuma tana da matsayi na farfesa a Jami'ar Victoria, Kanada da matsayi mai ladabi a Jami'ar Jihar Oregon . <ref>{{Cite web |date=2013-03-17 |title=Climate Science |url=https://www.climatescience.org.au/staff/profile/kmeissner/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130317112135/http://www.climatescience.org.au/staff/profile/kmeissner |archive-date=17 March 2013 |access-date=2021-07-05 |language=en-US}}</ref> Ta kasance memba na Kwamitin Kwararru <ref>{{Cite web |date=November 6, 2020 |title=Mitgliederliste Expertengremium |url=https://www.gwk-bonn.de/fileadmin/Redaktion/Dokumente/Papers/Mitgliederliste_Expertengremium_Exzellenzstrategie_2020-11-06.pdf |access-date=2025-01-30 |archive-date=2021-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121154037/https://www.gwk-bonn.de/fileadmin/Redaktion/Dokumente/Papers/Mitgliederliste_Expertengremium_Exzellenzstrategie_2020-11-06.pdf |url-status=dead }}</ref> don Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Jamus. Meissner yana kan kwamitin gudanarwa don aikin PAGES (Canje-canje na Duniya na baya) <ref>{{Cite web |title=SSC membership history |url=http://pastglobalchanges.org/about/structure/scientific-steering-committee/ssc-membership-history |access-date=2021-05-08 |website=pastglobalchanges.org |language=en-gb |archive-date=2021-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508215830/http://pastglobalchanges.org/about/structure/scientific-steering-committee/ssc-membership-history |url-status=dead }}</ref> wanda ke daidaitawa da haɓaka binciken canjin yanayi. A cikin 2015, ta kasance ɗaya daga cikin fitattun masana kimiyya a cikin aikin Joe Duggan game da motsin zuciyar masana kimiyya waɗanda aikinsu ya mayar da hankali kan sauyin yanayi. An bi wannan aikin a cikin 2020. <ref>{{Cite web |date=2020-03-07 |title='I'm profoundly sad, I feel guilty': scientists reveal their personal fears about the climate crisis |url=http://www.theguardian.com/environment/2020/mar/08/im-profoundly-sad-i-feel-guilty-scientists-reveal-personal-fears-about-the-climate-crisis |access-date=2021-03-12 |website=the Guardian |language=en}}</ref> Meissner kuma ta bayyana damuwarta game da sauyin yanayi a cikin wani labari na ABC's Lateline a cikin 2017 da kuma a cikin labarin ra'ayi a cikin ''Sydney Morning Herald'' . Ta kasance mai bitar " Climate Feedback " don ABC 's ''Media Watch'' . <ref>{{Cite web |date=2 December 2019 |title=Ep 42 - the Australian defends Plimer |url=https://www.abc.net.au/mediawatch/episodes/plimer/11758240 |website=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref> A cikin Yuni 2018, ta kasance mawallafin takarda <ref>{{Cite journal |last=Fischer |first=Hubertus |last2=Meissner |first2=Katrin J. |last3=Zhou |first3=Liping |date=25 June 2018 |title=Palaeoclimate constraints on the impact of 2 °C anthropogenic warming and beyond |url=https://hal-cea.archives-ouvertes.fr/cea-01883055/file/Fis.pdf |journal=Nature Geoscience |volume=11 |issue=7 |pages=474–485 |bibcode=2018NatGe..11..474F |doi=10.1038/s41561-018-0146-0 |s2cid=134357605}}</ref> a cikin ''Nature Geoscience'' wanda ya nuna cewa hasashen yanayi na tushen samfurin na yanzu na iya yin la'akari da ƙimar dumama. <ref>{{Cite web |last=Cimons X. |first=Marlene |date=2018-07-19 |title=The Climate Has Always Changed. Why Is This Time so Much Worse? |url=https://nexusmedianews.com/from-ice-ages-to-interglacial-periods-the-climate-has-always-changed-3592bc06f5a8/ |access-date=2021-03-12 |website=Nexus Media News |language=en-US}}</ref> == Bincike == Babban yanki na Meissner na bincike da haɗin gwiwar kimiyya akan canjin yanayi. Yayin da yake Jami'ar Victoria, ta haɗu da samfurin ciyayi mai ƙarfi da tsarin tsarin ƙasa zuwa yanayin yanayin yanayi-teku-teku na kankara <ref>{{Cite journal |last=Avis |first=Christopher A. |last2=Weaver |first2=Andrew J. |last3=Meissner |first3=Katrin J. |date=2011 |title=Reduction in areal extent of high-latitude wetlands in response to permafrost thaw |url=https://www.nature.com/articles/ngeo1160 |journal=Nature Geoscience |language=en |volume=4 |issue=7 |pages=444–448 |bibcode=2011NatGe...4..444A |doi=10.1038/ngeo1160 |issn=1752-0908}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Meissner |first=K. J. |last2=Weaver |first2=A. J. |last3=Matthews |first3=H. D. |last4=Cox |first4=P. M. |date=2003-12-01 |title=The role of land surface dynamics in glacial inception: a study with the UVic Earth System Model |url=https://doi.org/10.1007/s00382-003-0352-2 |journal=Climate Dynamics |language=en |volume=21 |issue=7 |pages=515–537 |bibcode=2003ClDy...21..515M |doi=10.1007/s00382-003-0352-2 |issn=1432-0894 |s2cid=29381932}}</ref> kuma ta gabatar da masu gano isotopic da yawa a cikin yanayin yanayi don sauƙaƙe kwatantawa tare da paleoproxies a cikin yanayi. rumbun adana bayanai. <ref>{{Cite journal |last=Brennan |first=C. E. |last2=Weaver |first2=A. J. |last3=Eby |first3=M. |last4=Meissner |first4=K. J. |date=2012-12-01 |title=Modelling Oxygen Isotopes in the University of Victoria Earth System Climate Model for Pre-industrial and Last Glacial Maximum Conditions |url=https://doi.org/10.1080/07055900.2012.707611 |journal=Atmosphere-Ocean |volume=50 |issue=4 |pages=447–465 |doi=10.1080/07055900.2012.707611 |issn=0705-5900 |s2cid=129157048}}</ref> A cikin bincikenta game da abubuwan da suka faru na sauyin yanayi ba zato ba tsammani, Meissner ta haɓaka kuma ta haɗa abubuwa da yawa zuwa Tsarin Yanayin Yanayi na Duniya wanda ke taimakawa sauƙaƙe kwatancen ma'ajin yanayi na baya da kuma haɗa tsarin tsarin ƙasa masu rikitarwa a cikin ƙirar. <ref>{{Cite journal |last=Alexander |first=Kaitlin |last2=J. Meissner |first2=Katrin |last3=J. Bralower |first3=Timothy |date=2015 |title=Sudden spreading of corrosive bottom water during the Palaeocene–Eocene Thermal Maximum |url=https://www.nature.com/articles/ngeo2430 |journal=Nature Geoscience |language=en |volume=8 |issue=6 |pages=458–461 |bibcode=2015NatGe...8..458A |doi=10.1038/ngeo2430 |issn=1752-0908 |hdl-access=free}}</ref> Meissner kuma yana haɗa nau'ikan yanayin yanayi tare da bayanan palaeoclimate don haɓaka fahimtar mahimman hanyoyin canjin yanayi da sauyin yanayi, <ref>{{Cite journal |last=Fischer |first=Hubertus |last2=Meissner |first2=Katrin J. |last3=Mix |first3=Alan C. |last4=Abram |first4=Nerilie J. |last5=Austermann |first5=Jacqueline |last6=Brovkin |first6=Victor |last7=Capron |first7=Emilie |last8=Colombaroli |first8=Daniele |last9=Daniau |first9=Anne-Laure |last10=Dyez |first10=Kelsey A. |last11=Felis |first11=Thomas |date=2018 |title=Palaeoclimate constraints on the impact of 2 °C anthropogenic warming and beyond |url=https://www.nature.com/articles/s41561-018-0146-0 |journal=Nature Geoscience |language=en |volume=11 |issue=7 |pages=474–485 |bibcode=2018NatGe..11..474F |doi=10.1038/s41561-018-0146-0 |issn=1752-0908 |s2cid=134357605 |hdl-access=free}}</ref> musamman a cikin mahallin marine da terrestrial biochemical cycles, kewayar teku, da canjin yanayin sinadarai na murjani reefs. <ref>{{Cite journal |last=Meissner |first=K. J. |last2=Lippmann |first2=T. |last3=Sen Gupta |first3=A. |date=2012-06-01 |title=Large-scale stress factors affecting coral reefs: open ocean sea surface temperature and surface seawater aragonite saturation over the next 400 years |url=https://doi.org/10.1007/s00338-011-0866-8 |journal=Coral Reefs |language=en |volume=31 |issue=2 |pages=309–319 |bibcode=2012CorRe..31..309M |doi=10.1007/s00338-011-0866-8 |issn=1432-0975 |s2cid=16814102}}</ref> Ayyukanta da ƙungiyarta sun haɓaka nazarin samfurin akan saurin sauyin yanayi a Ostiraliya. <ref>{{Cite journal |last=Abram |first=Nerilie J. |last2=Henley |first2=Benjamin J. |last3=Sen Gupta |first3=Alex |last4=Lippmann |first4=Tanya J. R. |last5=Clarke |first5=Hamish |last6=Dowdy |first6=Andrew J. |last7=Sharples |first7=Jason J. |last8=Nolan |first8=Rachael H. |last9=Zhang |first9=Tianran |last10=Wooster |first10=Martin J. |last11=Wurtzel |first11=Jennifer B. |date=2021-01-07 |title=Connections of climate change and variability to large and extreme forest fires in southeast Australia |url=https://www.nature.com/articles/s43247-020-00065-8 |journal=Communications Earth & Environment |language=en |volume=2 |issue=1 |page=8 |bibcode=2021ComEE...2....8A |doi=10.1038/s43247-020-00065-8 |issn=2662-4435 |s2cid=231670874 |hdl-access=free}}</ref> === wallafe-wallafen da aka zaɓa === * {{Cite journal |last=Eby |first=M. |last2=Montenegro, A. |last3=Archer, D. |last4=Meissner, K.J. |date=2009 |title=Lifetime of anthropogenic climate change: Millennial time-scales of potential CO2 and surface temperature perturbations |journal=Journal of Climate |volume=22 |issue=7 |pages=2501–2511 |bibcode=2009JCli...22.2501E |doi=10.1175/2008JCLI2554.1 |s2cid=36845074 |doi-access=free}} * {{Cite journal |last=Meissner |first=K.J. |last2=Weaver, A.J. |last3=Matthews, H.D. |last4=Cox, P.M. |date=2003 |title=The role of land-surface dynamics in glacial inception: a study with the UVic Earth System Model |journal=Climate Dynamics |volume=21 |issue=7–8 |pages=515–537 |bibcode=2003ClDy...21..515M |doi=10.1007/s00382-003-0352-2 |s2cid=29381932}} * {{Cite journal |last=Avis |first=C.A.A. |last2=Weaver, A.J. |last3=Meissner, K.J. |date=2011 |title=Evolution of high-latitude wetlands in response to permafrost thaw |journal=Nature Geoscience |volume=4 |issue=7 |pages=444–448 |doi=10.1038/ngeo1160}} *   * {{Cite journal |last=Meissner |first=K.J. |last2=Lippmann, T. |last3=Sen Gupta, A. |date=2012 |title=Large-scale stress factors affecting coral reefs: open ocean sea surface temperature and surface seawater aragonite saturation over the next 400 years |journal=Coral Reefs |volume=31 |issue=2 |pages=309–319 |bibcode=2012CorRe..31..309M |doi=10.1007/s00338-011-0866-8 |s2cid=16814102}} == Kyaututtuka da karramawa == * Annette Barthelt Prize (2000) * Fellow, Royal Society of New South Wales (2020) <ref name=":1"/> * Petersen Excellence Farfesa (2023) <ref name="foo-bar">{{Cite web |title=Professor Katrin Meissner awarded Petersen Excellence Professorship from the GEOMAR Helmholtz Centre for Ocean Research |url=https://www.unsw.edu.au/news/2023/07/professor-katrin-meissner-awarded-petersen-excellence-professorship-from-the-geomar-helmholtz-centre-for-ocean-research |access-date=2024-01-03 |website=UNSW Sites |language=en}}</ref> == Kafofin yada labarai na baya-bayan nan == * Ɗaukar Zazzabi na Kimiyyar Yanayi. The Pulse. 07 Afrilu 2023 <ref>{{Cite web |date= |title=Taking the Temperature of Climate Science |url=https://www.npr.org/2023/04/28/1172734520/taking-the-temperature-of-climate-science |access-date=2023-04-28 |website=NPR}}</ref> * Ba wanda yake son yin gaskiya game da wannan: tsoro da fushin masana kimiyyar yanayi yayin da hasashen duniya ke fitowa. The Guardian. 25 ga Yuli, 2023 <ref>{{Cite web |title=No one wants to be right about this: climate scientists' horror and exasperation as global predictions play out |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2023/jul/25/northern-hemisphere-heatwaves-europe-greece-italy-wildfires-extreme-weather-climate-experts |access-date=2023-07-25 |website=The Guardian}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * {{Official website}} {{Authority control}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 4dv964abv92og9ev2y51fp3a0aivfw4 Karen Kavanagh 0 92341 835829 730110 2026-05-14T11:04:42Z ~2026-28999-43 44863 835829 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Karen L. Kavanagh''' farfesa ce a fannin kimiyyar lissafi a Jami'ar Simon Fraser da ke Burnaby, British Columbia, Kanada, inda take jagorantar Kavanagh Lab, dakin bincike da ke aiki a kan semiconductor [[Nanotechnology|Nanoscience]] . <ref>{{Cite web |title=Kavanagh Lab |url=http://schottky.phys.sfu.ca |access-date=9 November 2012 |publisher=Simon Fraser University}}</ref> == Ilimi == Kavanagh ya sami BSc a cikin Chemical-Physics daga Jami'ar Sarauniya a 1978, ya biyo bayan shekaru 3 a Bell Northern Research a Ottawa a cikin Laboratory na Fasaha ta Ci gaba. Ta sami digirinta na PhD a kimiyyar kayan aiki da injiniya a 1987 a [[Cornell|Jami'ar Cornell]] da ke Ithaca, New York . <ref>{{Cite web |title=Karen Kavanagh, Professor |url=http://www.physics.sfu.ca/people/profiles/kavanagh |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131201013131/http://www.physics.sfu.ca/people/profiles/kavanagh |archive-date=1 December 2013 |access-date=9 November 2012 |website=Department of Physics |publisher=Simon Fraser University}}</ref> == Ayyuka == Bayan aikin digiri na biyu a IBM da MIT, Kavanagh ya karɓi matsayi na ilimi a Sashen Injiniyan Lantarki da Kwamfuta. a Jami'ar California, San Diego. Ta kasance a Jami'ar Simon Fraser tun shekara ta 2000.<ref>{{Cite web |title=Physics - Karen L. Kavanagh |url=https://physics.aps.org/authors/karen_l_kavanagh |access-date=2025-06-11 |website=physics.aps.org |language=en}}</ref> Babban filin sha'awarta shine kimiyyar kayan lantarki - nazarin tasirin lahani a kan kaddarorin kayan semiconductor da na'urori. Ta yi aiki a kan shakatawa a cikin heterostructures na semiconductor da ba daidai ba, shingen watsawa da lambobin sadarwa na lantarki don silicon da III-V semiconductor, ci gaban epitaxial da nucleation, da jigilar lantarki ta hanyar fina-finai da kuma hanyoyin sadarwa. Ayyukanta a kan kayan aikin halayyar da suka hada da microscopy na lantarki, Rutherford backscattering, x-ray diffraction, da kuma binciken microscopy.[1] Ita Fellow ce ta Cibiyar Physics <ref>{{Cite web |title=Karen L. Kavanagh |url=http://physics.aps.org/authors/karen_l_kavanagh |access-date=9 November 2012 |website=Physics |publisher=American Physical Society}}</ref> kuma ita ce marubuciyar takardun mujallu sama da 200 da kuma taron taron, kamar yadda aka nuna a kan ORCID . <ref>{{Cite web |last=ORCID |title=Karen L. Kavanagh (0000-0002-3059-7528) |url=https://orcid.org/0000-0002-3059-7528 |access-date=2021-02-09 |website=orcid.org |language=en}}</ref> <ref>[https://chipapex.com/ ChipApex]</ref>A cikin 2022, an zaɓi Kavanagh a matsayin Fellow na Kungiyar Binciken Kayan aiki (MRS). <ref>{{Cite web |title=List of MRS Fellows |url=https://www.mrs.org/advancing-careers/award-central/spring-awards/mrs-fellows/list-of-mrs-fellows |access-date=2025-06-11 |website=www.mrs.org |language=en}}</ref> == Kyaututtuka == * Vancouver YWCA Women of Distinction Award (2006) <ref>{{Cite web |date=15 June 2006 |title=Kavanagh a woman of distinction |url=https://www.sfu.ca/archive-sfunews/sfu_news/archives/sfunews06150604.shtml |access-date=5 November 2014 |publisher=Simon Fraser University}}</ref> * Kwalejin Jami'ar NSERC (1999) <ref>{{Cite web |title=SF News – May 20, 1999 – 100 per cent success rate in NSERC awards |url=https://www.sfu.ca/archive-sfunews/sfnews/1999/May20/femalerep.html |access-date=2018-03-24 |publisher=Simon Fraser University}}</ref> * Kyautar Matashin Mai Bincike na Shugaban kasa na NSF (1991) <ref>{{Cite web |last=Kavanagh |first=Karen |title=Presidential Young Investigator Award: Kavanagh, Karen |url=http://grantome.com/grant/NSF/DMR-9157724 |access-date=5 November 2014 |publisher=Grantome}}</ref> Manazarta [[Rukuni:Rayayyun mutane]] sfqkmj48atna0em3r50ltou5l0gvbvv 835833 835829 2026-05-14T11:14:26Z WikiBayer 8280 Reverted edit by [[Special:Contributions/~2026-28999-43|~2026-28999-43]] ([[User talk:~2026-28999-43|talk]]) to last revision by [[User:Amadee619|Amadee619]] 730110 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Karen L. Kavanagh''' farfesa ce a fannin kimiyyar lissafi a Jami'ar Simon Fraser da ke Burnaby, British Columbia, Kanada, inda take jagorantar Kavanagh Lab, dakin bincike da ke aiki a kan semiconductor [[Nanotechnology|Nanoscience]] . <ref>{{Cite web |title=Kavanagh Lab |url=http://schottky.phys.sfu.ca |access-date=9 November 2012 |publisher=Simon Fraser University}}</ref> == Ilimi == Kavanagh ya sami BSc a cikin Chemical-Physics daga Jami'ar Sarauniya a 1978, ya biyo bayan shekaru 3 a Bell Northern Research a Ottawa a cikin Laboratory na Fasaha ta Ci gaba. Ta sami digirinta na PhD a kimiyyar kayan aiki da injiniya a 1987 a [[Cornell|Jami'ar Cornell]] da ke Ithaca, New York . <ref>{{Cite web |title=Karen Kavanagh, Professor |url=http://www.physics.sfu.ca/people/profiles/kavanagh |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131201013131/http://www.physics.sfu.ca/people/profiles/kavanagh |archive-date=1 December 2013 |access-date=9 November 2012 |website=Department of Physics |publisher=Simon Fraser University}}</ref> == Ayyuka == Bayan aikin digiri na biyu a IBM da MIT, Kavanagh ya karɓi matsayi na ilimi a Sashen Injiniyan Lantarki da Kwamfuta. a Jami'ar California, San Diego. Ta kasance a Jami'ar Simon Fraser tun shekara ta 2000.<ref>{{Cite web |title=Physics - Karen L. Kavanagh |url=https://physics.aps.org/authors/karen_l_kavanagh |access-date=2025-06-11 |website=physics.aps.org |language=en}}</ref> Babban filin sha'awarta shine kimiyyar kayan lantarki - nazarin tasirin lahani a kan kaddarorin kayan semiconductor da na'urori. Ta yi aiki a kan shakatawa a cikin heterostructures na semiconductor da ba daidai ba, shingen watsawa da lambobin sadarwa na lantarki don silicon da III-V semiconductor, ci gaban epitaxial da nucleation, da jigilar lantarki ta hanyar fina-finai da kuma hanyoyin sadarwa. Ayyukanta a kan kayan aikin halayyar da suka hada da microscopy na lantarki, Rutherford backscattering, x-ray diffraction, da kuma binciken microscopy.[1] Ita Fellow ce ta Cibiyar Physics <ref>{{Cite web |title=Karen L. Kavanagh |url=http://physics.aps.org/authors/karen_l_kavanagh |access-date=9 November 2012 |website=Physics |publisher=American Physical Society}}</ref> kuma ita ce marubuciyar takardun mujallu sama da 200 da kuma taron taron, kamar yadda aka nuna a kan ORCID . <ref>{{Cite web |last=ORCID |title=Karen L. Kavanagh (0000-0002-3059-7528) |url=https://orcid.org/0000-0002-3059-7528 |access-date=2021-02-09 |website=orcid.org |language=en}}</ref> A cikin 2022, an zaɓi Kavanagh a matsayin Fellow na Kungiyar Binciken Kayan aiki (MRS). <ref>{{Cite web |title=List of MRS Fellows |url=https://www.mrs.org/advancing-careers/award-central/spring-awards/mrs-fellows/list-of-mrs-fellows |access-date=2025-06-11 |website=www.mrs.org |language=en}}</ref> == Kyaututtuka == * Vancouver YWCA Women of Distinction Award (2006) <ref>{{Cite web |date=15 June 2006 |title=Kavanagh a woman of distinction |url=https://www.sfu.ca/archive-sfunews/sfu_news/archives/sfunews06150604.shtml |access-date=5 November 2014 |publisher=Simon Fraser University}}</ref> * Kwalejin Jami'ar NSERC (1999) <ref>{{Cite web |title=SF News – May 20, 1999 – 100 per cent success rate in NSERC awards |url=https://www.sfu.ca/archive-sfunews/sfnews/1999/May20/femalerep.html |access-date=2018-03-24 |publisher=Simon Fraser University}}</ref> * Kyautar Matashin Mai Bincike na Shugaban kasa na NSF (1991) <ref>{{Cite web |last=Kavanagh |first=Karen |title=Presidential Young Investigator Award: Kavanagh, Karen |url=http://grantome.com/grant/NSF/DMR-9157724 |access-date=5 November 2014 |publisher=Grantome}}</ref> Manazarta [[Rukuni:Rayayyun mutane]] k7buig089m3t5p30wj0fmb93gz14vzz Pol Monen 0 93692 835783 611421 2026-05-14T10:34:34Z Ummun Sultan 23935 835783 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pol Montañés Enrich''' (an haife shi a ''Ƙaunar'' 22 ga watan Yulin shekara ta 1994), wanda aka fi sani da '''Pol Monen''', ɗan wasan kwaikwayo ne na Mutanen Espanya wanda kuma ya zama sananne saboda rawar da ya taka a matsayin Carlos a Amar, <ref>{{Cite web |date=8 March 2019 |title=Pol Monen: "Me gustaría que el feminismo no fuera solo una moda, que hubieran cambios reales" {{!}} Nostromo Magazine |url=https://www.nostromomagazine.es/entrevista-pol-monen/ |access-date=2021-02-13 |website=www.nostromomagazine.es}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Weston |first=Christopher |date=2021-02-03 |title=Where is Black Beach filmed? Netflix movie filming locations |url=https://www.hitc.com/en-gb/2021/02/03/where-is-black-beach-filmed-netflix/ |access-date=2021-02-06 |website=HITC |language=en-GB |archive-date=2023-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102210921/https://www.hitc.com/en-gb/2021/02/03/where-is-black-beach-filmed-netflix/ |url-status=dead }}</ref> fim ɗin da aka zaba shi don Mafi Kyawun Sabon Actor a Goya Awards, <ref>{{Cite web |title=Los nominados a Mejor Actor Revelación vistos por sus directores » Premios Goya 2021 |url=https://www.premiosgoya.com/32-edicion/articulos/ver/los-nominados-a-mejor-actor-revelacion-vistos-por-sus-directores/ |access-date=2021-02-02 |website=www.premiosgoya.com}}</ref> da kuma fim ɗin Wanene Za ku Ɗauki zuwa Tsibirin Deserted?.<ref name="bluper">{{Cite web |last=Rabazo |first=Jorge |date=4 August 2020 |title=Pol Monen: "Me preocupa lo de contratar a actores por sus seguidores" |url=https://www.elespanol.com/bluper/television/20200804/pol-monen-preocupa-contratar-actores-seguidores/509949652_0.html |access-date=14 February 2021 |website=Bluper |publisher=[[El Español]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-06-20 |title=Pol Monen. Ser viejoven is the new black |url=https://madmenmagazine.com/entrevista-con-pol-monen-soy-un-viejoven/ |access-date=2021-02-02 |website=MADMENMAG |language=es}}</ref> A cikin 2022 ya fito a cikin jerin Netflix Original The Girl in the Mirror, a matsayin Bruno . == Tarihin rayuwa == An haifi Pol Montañés Enrich a [[Barcelona]] a ranar 22 ga watan Yulin shekara ta 1994.<ref>{{Cite web |last=Aragón |first=El Periódico de |date=14 April 2019 |title=María Pedraza y Pol Monen: el retrato generacional de Netflix |url=https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/television/maria-pedraza-pol-monen-retrato-generacional-netflix_1355710.html |access-date=2021-02-06 |website=El Periódico de Aragón |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 April 2017 |title=Fotomatón a Pol Monen |url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/g18701467/fotomaton-a-pol-monen/ |website=[[Fotogramas]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 March 2023 |title=El actor Pol Monen escribe su mejor papel como modelo |url=https://www.neo2.com/pol-monen-actor-estreno-entrevista-modelo/ |website=Neo2}}</ref> An san shi da sunan mataki na Pol ''Monen'' (Monen shine haɗuwa da sunayen danginsa guda biyu, 'Montañés' da 'Enrich'). <ref name="fotogramas" /> Ya yi karamin fitowa a fim din 2004 La Mala Educación, lokacin da yake dan shekara 10, yayin da ya fara fitowa a talabijin a shekara ta 2005 tare da rawar baƙo a cikin TV3's El cor de la ciutat. <ref name="vanityfair">{{Cite web |last=Hernández |first=Nuria |date=28 December 2017 |title=Así es Pol Monen: el actor nominado a los Goya que habla hebreo y practica boxeo |url=https://www.revistavanityfair.es/cultura/entretenimiento/articulos/pol-monen-actor-nominado-goya-revelacion-pelicula-amar-habla-hebreo-boxeo-bardem-jerusalem/28028 |website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref><ref name="bluper"/> Ya koma Madrid yana da shekaru 18, inda ya yi karatun [[Journalism|aikin jarida]].<ref name="fotogramas">{{Cite web |last=Llongueras |first=Por Fotos: Pablo Sarabia Maquillaje y Peluquería Pilar Llorens para |date=2017-04-20 |title=Fotomatón a Pol Monen |url=http://www.fotogramas.es/noticias-cine/g18701467/fotomaton-a-pol-monen/ |access-date=2021-02-06 |website=[[Fotogramas]] |language=es-ES}}</ref><ref name="huffpost">{{Cite web |last=Gonzálvez |first=Paula M. |date=31 August 2018 |title=Pol Monen, el actor al que comparan con Javier Bardem de joven |url=https://www.huffingtonpost.es/2018/08/31/pol-monen-el-actor-al-que-comparan-con-javier-bardem-de-joven_a_23501338/ |website=[[HuffPost]]}}</ref> Ya horar da shi a matsayin ɗan wasan kwaikwayo a ƙarƙashin Juan Carlos Corazza . Babban aikinsa a matsayin ''Carlos'' a cikin fim din wasan kwaikwayo na soyayya na 2017 Tare da Kai Har zuwa Ƙarshe ya ba shi gabatarwa ga Kyautar Goya don Mafi Kyawun Sabon Actor a 32nd Goya Awards . <ref name="vanityfair"/> A cikin 2018, ya shiga aikin [[Telemundo]] da [[Netflix]] jerin La Reina del Sur (lokaci na 2). <ref name="reinadelsur">{{Cite web |last=Palenzuela |first=Fernando |date=3 June 2018 |title='La Reina del Sur': Pol Monen ficha por la segunda temporada de la serie en Netflix |url=https://www.formulatv.com/noticias/80500/la-reina-del-sur-pol-monen-ficha-segunda-temporada-netflix/ |website=FormulaTV}}</ref> Ya fito a matsayin Eze a cikin Wanene Zai Yi zuwa Tsibirin Daular? kuma ya taka rawar Said a So My Grandma's a Lesbian! , <ref name="hobby">{{Cite web |last=Hernández Luján |first=Raquel |date=11 April 2019 |title=Crítica de la película de Netflix ¿A quién te llevarías a una isla desierta? |url=https://www.hobbyconsolas.com/reviews/critica-quien-te-llevarias-isla-desierta-ya-netflix-403933 |website=[[Hobby Consolas]]}}</ref> duka fina-finai biyu da aka fitar a cikin 2019.<ref name="decider">{{Cite web |last=Budowski |first=Jade |date=24 January 2021 |title=Stream It Or Skip It: 'So My Grandma's A Lesbian!' On Netflix, A Spanish Comedy With A Big Heart & Stellar Cast |url=https://decider.com/2021/01/24/so-my-grandmas-a-lesbian-netflix-review/ |website=[[Decider.com]]}}</ref> Ya taka muhimmiyar rawa a cikin jerin shirye-shiryen TV na Campamento Albanta, <ref name="recio">{{Cite web |last=Recio |first=Franc |date=25 July 2020 |title=Pol Monen ('Campamento Albanta'): "Al trabajar con actores como José Coronado aprendes a desmitificarlos" |url=https://www.elperiodico.com/es/yotele/20200725/pol-monen-campamento-albanta-trabajar-actores-como-jose-coronado-ensena-humanizarlos-8053009 |access-date=2021-02-14 |website=[[El Periódico de Catalunya|El Periódico]] |language=es}}</ref> wanda aka saki a cikin 2020 a kan Atresplayer Premium . == Hotunan fina-finai == ; Fim {| class="wikitable sortable" !Shekara !Taken !Matsayi ! class="unsortable" |Bayani ! class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | align="center" |2017 |Amar (''Amar: Tare da Kai Har zuwa Ƙarshen Duniya'') |Carlos |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Reguera |first=Iván |date=21 April 2017 |title='Amar': prótesis sexuales y risas flojas |url=https://www.cuartopoder.es/cultura/2017/04/21/amar-protesis-sexuales-y-risas-flojas/ |website=Cuarto Poder |access-date=23 February 2025 |archive-date=22 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422125229/https://www.cuartopoder.es/cultura/2017/04/21/amar-protesis-sexuales-y-risas-flojas/ |url-status=dead }}</ref> |- | align="center" |2018 |''Ɗanka'' (Ya'''Ɗanka'') |Markus | | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Silvestre |first=Juan |date=15 October 2018 |title='Tu hijo': José Coronado, padre coraje en el tráiler |url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/a23772287/tu-hijo-trailer-jose-coronado-pol-monen/ |website=[[Fotogramas]]}}</ref> |- | rowspan="2" align="center" |2019 |Wanene za ka kai ka tsibirin da ba kowa ba? (Wane ne Za Ka kai zuwa Tsibirin da Ba a Yi?) |Eze |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref name="hobby"/> |- |Salir del ropero (''Don haka kakata 'yar luwaɗi ce!'') |Ka ce | | align="center" |<ref name="decider"/> |- | rowspan="2" align="center" |2021 |''Tare da wanda kake tafiya'' (Carpoolers) |Miguel | | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Úbeda-Portugués |first=Alberto |date=7 September 2021 |title=Los estrenos del 10 de septiembre. 'Con quién viajas'. Pasajeros inquietos |url=https://www.aisge.es/los-estrenos-del-10-de-septiembre-con-quien-viajas |website=Aisge}}</ref> |- |''Kai'' |Jorge | | align="center" |<ref name="20min">{{Cite web |date=5 July 2021 |title=María Pedraza es su peor enemiga en el tráiler de 'Ego' |url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/maria-pedraza-peor-enemiga-trailer-ego-4753683/ |access-date=1 November 2021 |website=[[Cinemanía]] |publisher=[[20minutos.es]] |language=es}}</ref> |- | align="center" |2022 |''Budurwar Amurka'' |Sautin |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref>{{Cite web |title=Alfonso Albacete shooting La novia de América |url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/398738/ |access-date=2022-08-17 |website=Cineuropa - the best of european cinema |language=en}}</ref> |} ; Talabijin {| class="wikitable sortable" !Shekara !Taken !Matsayi ! class="unsortable" |Bayani ! class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | align="center" |2018 |Rayuwa ba tare da izini ba (Ridaitawa ba) |Saurayin Lara | | align="center" | |- | align="center" |2019 |''Sarauniyar Kudu'' |Juan |Lokaci na 2 | align="center" |<ref name="reinadelsur"/> |- | align="center" |2020 |''sansanin Albanta'' |Habila | | align="center" |<ref name="bluper"/> |- | align="center" |2022 |''Alma'' (''Yarinyar da ke cikin madubi'') |Bruno |Matsayi mai mahimmanci | |} == Kyaututtuka da gabatarwa == {| class="wikitable" !Shekara !Kyautar !Sashe !Ayyuka !Sakamakon !{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="2" align="center" |2018 |Kyautar Goya ta 32 |Mafi Kyawun Sabon Actor | rowspan="2" |''Ƙaunar''| {{Nom}} | align="center" |<ref name="goyas2018">{{Cite web |date=4 February 2018 |title=Todos ganadores de los Premios Goya 2018 |url=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2018/02/04/5a764fad468aeb08288b4643.html |website=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]}}</ref> |- |Kyautar CEC ta 73 |Mafi Kyawun Sabon Actor| {{Nom}} | align="center" |<ref>{{Cite web |date=25 January 2018 |title='La librería' y 'El autor', con ocho candidaturas, favoritas en las Medallas CEC 2018 |url=https://www.audiovisual451.com/la-libreria-y-el-autor-con-ocho-las-candidaturas-favoritas-en-las-medallas-cec-2018/ |website=Audiovisual451}}</ref> |- | align="center" |2019 |34th {{Interlanguage link|Cinema Jove|es}} [es] |Kyautar "Financi na gaba" | align="center" | -| {{Won}} | align="center" |<ref>{{Cite web |date=28 June 2019 |title=Nuria Herrero y Pol Monen reciben su premio 'Un futuro de cine' |url=https://valenciaplaza.com/nuria-herrero-y-pol-monen-reciben-su-premio-un-futuro-de-cine |website=Valencia Plaza}}</ref> |} == Manazarta == {{Reflist|2}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1994]] babxoo64oajtzp9luuevijvol4fdh4y 835785 835783 2026-05-14T10:34:57Z Ummun Sultan 23935 835785 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pol Montañés Enrich''' (an haife shi a ''Ƙaunar'' 22 ga watan Yulin shekara ta 1994), wanda aka fi sani da '''Pol Monen''', ɗan wasan kwaikwayo ne na Mutanen Espanya wanda kuma ya zama sananne saboda rawar da ya taka a matsayin Carlos a Amar, <ref>{{Cite web |date=8 March 2019 |title=Pol Monen: "Me gustaría que el feminismo no fuera solo una moda, que hubieran cambios reales" {{!}} Nostromo Magazine |url=https://www.nostromomagazine.es/entrevista-pol-monen/ |access-date=2021-02-13 |website=www.nostromomagazine.es}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Weston |first=Christopher |date=2021-02-03 |title=Where is Black Beach filmed? Netflix movie filming locations |url=https://www.hitc.com/en-gb/2021/02/03/where-is-black-beach-filmed-netflix/ |access-date=2021-02-06 |website=HITC |language=en-GB |archive-date=2023-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102210921/https://www.hitc.com/en-gb/2021/02/03/where-is-black-beach-filmed-netflix/ |url-status=dead }}</ref> fim ɗin da aka zaba shi don Mafi Kyawun Sabon Actor a Goya Awards, <ref>{{Cite web |title=Los nominados a Mejor Actor Revelación vistos por sus directores » Premios Goya 2021 |url=https://www.premiosgoya.com/32-edicion/articulos/ver/los-nominados-a-mejor-actor-revelacion-vistos-por-sus-directores/ |access-date=2021-02-02 |website=www.premiosgoya.com}}</ref> da kuma fim ɗin Wanene Za ku Ɗauki zuwa Tsibirin Deserted?.<ref name="bluper">{{Cite web |last=Rabazo |first=Jorge |date=4 August 2020 |title=Pol Monen: "Me preocupa lo de contratar a actores por sus seguidores" |url=https://www.elespanol.com/bluper/television/20200804/pol-monen-preocupa-contratar-actores-seguidores/509949652_0.html |access-date=14 February 2021 |website=Bluper |publisher=[[El Español]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-06-20 |title=Pol Monen. Ser viejoven is the new black |url=https://madmenmagazine.com/entrevista-con-pol-monen-soy-un-viejoven/ |access-date=2021-02-02 |website=MADMENMAG |language=es}}</ref> A cikin 2022 ya fito a cikin jerin Netflix Original The Girl in the Mirror, a matsayin Bruno . == Tarihin rayuwa == An kuma haifi Pol Montañés Enrich a [[Barcelona]] a ranar 22 ga watan Yulin shekara ta 1994.<ref>{{Cite web |last=Aragón |first=El Periódico de |date=14 April 2019 |title=María Pedraza y Pol Monen: el retrato generacional de Netflix |url=https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/television/maria-pedraza-pol-monen-retrato-generacional-netflix_1355710.html |access-date=2021-02-06 |website=El Periódico de Aragón |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 April 2017 |title=Fotomatón a Pol Monen |url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/g18701467/fotomaton-a-pol-monen/ |website=[[Fotogramas]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 March 2023 |title=El actor Pol Monen escribe su mejor papel como modelo |url=https://www.neo2.com/pol-monen-actor-estreno-entrevista-modelo/ |website=Neo2}}</ref> An san shi da sunan mataki na Pol ''Monen'' (Monen shine haɗuwa da sunayen danginsa guda biyu, 'Montañés' da 'Enrich'). <ref name="fotogramas" /> Ya yi karamin fitowa a fim din 2004 La Mala Educación, lokacin da yake dan shekara 10, yayin da ya fara fitowa a talabijin a shekara ta 2005 tare da rawar baƙo a cikin TV3's El cor de la ciutat. <ref name="vanityfair">{{Cite web |last=Hernández |first=Nuria |date=28 December 2017 |title=Así es Pol Monen: el actor nominado a los Goya que habla hebreo y practica boxeo |url=https://www.revistavanityfair.es/cultura/entretenimiento/articulos/pol-monen-actor-nominado-goya-revelacion-pelicula-amar-habla-hebreo-boxeo-bardem-jerusalem/28028 |website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref><ref name="bluper"/> Ya koma Madrid yana da shekaru 18, inda ya yi karatun [[Journalism|aikin jarida]].<ref name="fotogramas">{{Cite web |last=Llongueras |first=Por Fotos: Pablo Sarabia Maquillaje y Peluquería Pilar Llorens para |date=2017-04-20 |title=Fotomatón a Pol Monen |url=http://www.fotogramas.es/noticias-cine/g18701467/fotomaton-a-pol-monen/ |access-date=2021-02-06 |website=[[Fotogramas]] |language=es-ES}}</ref><ref name="huffpost">{{Cite web |last=Gonzálvez |first=Paula M. |date=31 August 2018 |title=Pol Monen, el actor al que comparan con Javier Bardem de joven |url=https://www.huffingtonpost.es/2018/08/31/pol-monen-el-actor-al-que-comparan-con-javier-bardem-de-joven_a_23501338/ |website=[[HuffPost]]}}</ref> Ya horar da shi a matsayin ɗan wasan kwaikwayo a ƙarƙashin Juan Carlos Corazza . Babban aikinsa a matsayin ''Carlos'' a cikin fim din wasan kwaikwayo na soyayya na 2017 Tare da Kai Har zuwa Ƙarshe ya ba shi gabatarwa ga Kyautar Goya don Mafi Kyawun Sabon Actor a 32nd Goya Awards . <ref name="vanityfair"/> A cikin 2018, ya shiga aikin [[Telemundo]] da [[Netflix]] jerin La Reina del Sur (lokaci na 2). <ref name="reinadelsur">{{Cite web |last=Palenzuela |first=Fernando |date=3 June 2018 |title='La Reina del Sur': Pol Monen ficha por la segunda temporada de la serie en Netflix |url=https://www.formulatv.com/noticias/80500/la-reina-del-sur-pol-monen-ficha-segunda-temporada-netflix/ |website=FormulaTV}}</ref> Ya fito a matsayin Eze a cikin Wanene Zai Yi zuwa Tsibirin Daular? kuma ya taka rawar Said a So My Grandma's a Lesbian! , <ref name="hobby">{{Cite web |last=Hernández Luján |first=Raquel |date=11 April 2019 |title=Crítica de la película de Netflix ¿A quién te llevarías a una isla desierta? |url=https://www.hobbyconsolas.com/reviews/critica-quien-te-llevarias-isla-desierta-ya-netflix-403933 |website=[[Hobby Consolas]]}}</ref> duka fina-finai biyu da aka fitar a cikin 2019.<ref name="decider">{{Cite web |last=Budowski |first=Jade |date=24 January 2021 |title=Stream It Or Skip It: 'So My Grandma's A Lesbian!' On Netflix, A Spanish Comedy With A Big Heart & Stellar Cast |url=https://decider.com/2021/01/24/so-my-grandmas-a-lesbian-netflix-review/ |website=[[Decider.com]]}}</ref> Ya taka muhimmiyar rawa a cikin jerin shirye-shiryen TV na Campamento Albanta, <ref name="recio">{{Cite web |last=Recio |first=Franc |date=25 July 2020 |title=Pol Monen ('Campamento Albanta'): "Al trabajar con actores como José Coronado aprendes a desmitificarlos" |url=https://www.elperiodico.com/es/yotele/20200725/pol-monen-campamento-albanta-trabajar-actores-como-jose-coronado-ensena-humanizarlos-8053009 |access-date=2021-02-14 |website=[[El Periódico de Catalunya|El Periódico]] |language=es}}</ref> wanda aka saki a cikin 2020 a kan Atresplayer Premium . == Hotunan fina-finai == ; Fim {| class="wikitable sortable" !Shekara !Taken !Matsayi ! class="unsortable" |Bayani ! class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | align="center" |2017 |Amar (''Amar: Tare da Kai Har zuwa Ƙarshen Duniya'') |Carlos |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Reguera |first=Iván |date=21 April 2017 |title='Amar': prótesis sexuales y risas flojas |url=https://www.cuartopoder.es/cultura/2017/04/21/amar-protesis-sexuales-y-risas-flojas/ |website=Cuarto Poder |access-date=23 February 2025 |archive-date=22 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422125229/https://www.cuartopoder.es/cultura/2017/04/21/amar-protesis-sexuales-y-risas-flojas/ |url-status=dead }}</ref> |- | align="center" |2018 |''Ɗanka'' (Ya'''Ɗanka'') |Markus | | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Silvestre |first=Juan |date=15 October 2018 |title='Tu hijo': José Coronado, padre coraje en el tráiler |url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/a23772287/tu-hijo-trailer-jose-coronado-pol-monen/ |website=[[Fotogramas]]}}</ref> |- | rowspan="2" align="center" |2019 |Wanene za ka kai ka tsibirin da ba kowa ba? (Wane ne Za Ka kai zuwa Tsibirin da Ba a Yi?) |Eze |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref name="hobby"/> |- |Salir del ropero (''Don haka kakata 'yar luwaɗi ce!'') |Ka ce | | align="center" |<ref name="decider"/> |- | rowspan="2" align="center" |2021 |''Tare da wanda kake tafiya'' (Carpoolers) |Miguel | | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Úbeda-Portugués |first=Alberto |date=7 September 2021 |title=Los estrenos del 10 de septiembre. 'Con quién viajas'. Pasajeros inquietos |url=https://www.aisge.es/los-estrenos-del-10-de-septiembre-con-quien-viajas |website=Aisge}}</ref> |- |''Kai'' |Jorge | | align="center" |<ref name="20min">{{Cite web |date=5 July 2021 |title=María Pedraza es su peor enemiga en el tráiler de 'Ego' |url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/maria-pedraza-peor-enemiga-trailer-ego-4753683/ |access-date=1 November 2021 |website=[[Cinemanía]] |publisher=[[20minutos.es]] |language=es}}</ref> |- | align="center" |2022 |''Budurwar Amurka'' |Sautin |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref>{{Cite web |title=Alfonso Albacete shooting La novia de América |url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/398738/ |access-date=2022-08-17 |website=Cineuropa - the best of european cinema |language=en}}</ref> |} ; Talabijin {| class="wikitable sortable" !Shekara !Taken !Matsayi ! class="unsortable" |Bayani ! class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | align="center" |2018 |Rayuwa ba tare da izini ba (Ridaitawa ba) |Saurayin Lara | | align="center" | |- | align="center" |2019 |''Sarauniyar Kudu'' |Juan |Lokaci na 2 | align="center" |<ref name="reinadelsur"/> |- | align="center" |2020 |''sansanin Albanta'' |Habila | | align="center" |<ref name="bluper"/> |- | align="center" |2022 |''Alma'' (''Yarinyar da ke cikin madubi'') |Bruno |Matsayi mai mahimmanci | |} == Kyaututtuka da gabatarwa == {| class="wikitable" !Shekara !Kyautar !Sashe !Ayyuka !Sakamakon !{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="2" align="center" |2018 |Kyautar Goya ta 32 |Mafi Kyawun Sabon Actor | rowspan="2" |''Ƙaunar''| {{Nom}} | align="center" |<ref name="goyas2018">{{Cite web |date=4 February 2018 |title=Todos ganadores de los Premios Goya 2018 |url=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2018/02/04/5a764fad468aeb08288b4643.html |website=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]}}</ref> |- |Kyautar CEC ta 73 |Mafi Kyawun Sabon Actor| {{Nom}} | align="center" |<ref>{{Cite web |date=25 January 2018 |title='La librería' y 'El autor', con ocho candidaturas, favoritas en las Medallas CEC 2018 |url=https://www.audiovisual451.com/la-libreria-y-el-autor-con-ocho-las-candidaturas-favoritas-en-las-medallas-cec-2018/ |website=Audiovisual451}}</ref> |- | align="center" |2019 |34th {{Interlanguage link|Cinema Jove|es}} [es] |Kyautar "Financi na gaba" | align="center" | -| {{Won}} | align="center" |<ref>{{Cite web |date=28 June 2019 |title=Nuria Herrero y Pol Monen reciben su premio 'Un futuro de cine' |url=https://valenciaplaza.com/nuria-herrero-y-pol-monen-reciben-su-premio-un-futuro-de-cine |website=Valencia Plaza}}</ref> |} == Manazarta == {{Reflist|2}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1994]] 2780egkr150cv7j93sbiwk3d44th8xj 835787 835785 2026-05-14T10:35:14Z Ummun Sultan 23935 835787 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pol Montañés Enrich''' (an haife shi a ''Ƙaunar'' 22 ga watan Yulin shekara ta 1994), wanda aka fi sani da '''Pol Monen''', ɗan wasan kwaikwayo ne na Mutanen Espanya wanda kuma ya zama sananne saboda rawar da ya taka a matsayin Carlos a Amar, <ref>{{Cite web |date=8 March 2019 |title=Pol Monen: "Me gustaría que el feminismo no fuera solo una moda, que hubieran cambios reales" {{!}} Nostromo Magazine |url=https://www.nostromomagazine.es/entrevista-pol-monen/ |access-date=2021-02-13 |website=www.nostromomagazine.es}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Weston |first=Christopher |date=2021-02-03 |title=Where is Black Beach filmed? Netflix movie filming locations |url=https://www.hitc.com/en-gb/2021/02/03/where-is-black-beach-filmed-netflix/ |access-date=2021-02-06 |website=HITC |language=en-GB |archive-date=2023-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102210921/https://www.hitc.com/en-gb/2021/02/03/where-is-black-beach-filmed-netflix/ |url-status=dead }}</ref> fim ɗin da aka zaba shi don Mafi Kyawun Sabon Actor a Goya Awards, <ref>{{Cite web |title=Los nominados a Mejor Actor Revelación vistos por sus directores » Premios Goya 2021 |url=https://www.premiosgoya.com/32-edicion/articulos/ver/los-nominados-a-mejor-actor-revelacion-vistos-por-sus-directores/ |access-date=2021-02-02 |website=www.premiosgoya.com}}</ref> da kuma fim ɗin Wanene Za ku Ɗauki zuwa Tsibirin Deserted?.<ref name="bluper">{{Cite web |last=Rabazo |first=Jorge |date=4 August 2020 |title=Pol Monen: "Me preocupa lo de contratar a actores por sus seguidores" |url=https://www.elespanol.com/bluper/television/20200804/pol-monen-preocupa-contratar-actores-seguidores/509949652_0.html |access-date=14 February 2021 |website=Bluper |publisher=[[El Español]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-06-20 |title=Pol Monen. Ser viejoven is the new black |url=https://madmenmagazine.com/entrevista-con-pol-monen-soy-un-viejoven/ |access-date=2021-02-02 |website=MADMENMAG |language=es}}</ref> A cikin 2022 ya fito a cikin jerin Netflix Original The Girl in the Mirror, a matsayin Bruno . == Tarihin rayuwa == An kuma haifi Pol Montañés Enrich a [[Barcelona]] a ranar 22 ga watan Yulin shekara ta 1994.<ref>{{Cite web |last=Aragón |first=El Periódico de |date=14 April 2019 |title=María Pedraza y Pol Monen: el retrato generacional de Netflix |url=https://www.elperiodicodearagon.com/noticias/television/maria-pedraza-pol-monen-retrato-generacional-netflix_1355710.html |access-date=2021-02-06 |website=El Periódico de Aragón |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 April 2017 |title=Fotomatón a Pol Monen |url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/g18701467/fotomaton-a-pol-monen/ |website=[[Fotogramas]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 March 2023 |title=El actor Pol Monen escribe su mejor papel como modelo |url=https://www.neo2.com/pol-monen-actor-estreno-entrevista-modelo/ |website=Neo2}}</ref> An san shi da sunan mataki na Pol ''Monen'' (Monen shine haɗuwa da sunayen danginsa guda biyu, 'Montañés' da 'Enrich'). <ref name="fotogramas" /> Ya yi karamin fitowa a fim din 2004 La Mala Educación, lokacin da yake dan shekara 10, yayin da ya fara fitowa a talabijin a shekara ta 2005 tare da rawar baƙo a cikin TV3's El cor de la ciutat. <ref name="vanityfair">{{Cite web |last=Hernández |first=Nuria |date=28 December 2017 |title=Así es Pol Monen: el actor nominado a los Goya que habla hebreo y practica boxeo |url=https://www.revistavanityfair.es/cultura/entretenimiento/articulos/pol-monen-actor-nominado-goya-revelacion-pelicula-amar-habla-hebreo-boxeo-bardem-jerusalem/28028 |website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]}}</ref><ref name="bluper"/> Ya koma Madrid yana da shekaru 18, inda ya yi karatun [[Journalism|aikin jarida]].<ref name="fotogramas">{{Cite web |last=Llongueras |first=Por Fotos: Pablo Sarabia Maquillaje y Peluquería Pilar Llorens para |date=2017-04-20 |title=Fotomatón a Pol Monen |url=http://www.fotogramas.es/noticias-cine/g18701467/fotomaton-a-pol-monen/ |access-date=2021-02-06 |website=[[Fotogramas]] |language=es-ES}}</ref><ref name="huffpost">{{Cite web |last=Gonzálvez |first=Paula M. |date=31 August 2018 |title=Pol Monen, el actor al que comparan con Javier Bardem de joven |url=https://www.huffingtonpost.es/2018/08/31/pol-monen-el-actor-al-que-comparan-con-javier-bardem-de-joven_a_23501338/ |website=[[HuffPost]]}}</ref> Ya horar da shi a matsayin ɗan wasan kwaikwayo a ƙarƙashin Juan Carlos Corazza . Babban aikinsa a matsayin ''Carlos'' a cikin fim din wasan kwaikwayo na soyayya na 2017 Tare da Kai Har zuwa Ƙarshe ya ba shi gabatarwa ga Kyautar Goya don Mafi Kyawun Sabon Actor a 32nd Goya Awards . <ref name="vanityfair"/> A cikin 2018, ya shiga aikin [[Telemundo]] da [[Netflix]] jerin La Reina del Sur (lokaci na 2). <ref name="reinadelsur">{{Cite web |last=Palenzuela |first=Fernando |date=3 June 2018 |title='La Reina del Sur': Pol Monen ficha por la segunda temporada de la serie en Netflix |url=https://www.formulatv.com/noticias/80500/la-reina-del-sur-pol-monen-ficha-segunda-temporada-netflix/ |website=FormulaTV}}</ref> Ya kuma fito a matsayin Eze a cikin Wanene Zai Yi zuwa Tsibirin Daular? kuma ya taka rawar Said a So My Grandma's a Lesbian! , <ref name="hobby">{{Cite web |last=Hernández Luján |first=Raquel |date=11 April 2019 |title=Crítica de la película de Netflix ¿A quién te llevarías a una isla desierta? |url=https://www.hobbyconsolas.com/reviews/critica-quien-te-llevarias-isla-desierta-ya-netflix-403933 |website=[[Hobby Consolas]]}}</ref> duka fina-finai biyu da aka fitar a cikin 2019.<ref name="decider">{{Cite web |last=Budowski |first=Jade |date=24 January 2021 |title=Stream It Or Skip It: 'So My Grandma's A Lesbian!' On Netflix, A Spanish Comedy With A Big Heart & Stellar Cast |url=https://decider.com/2021/01/24/so-my-grandmas-a-lesbian-netflix-review/ |website=[[Decider.com]]}}</ref> Ya taka muhimmiyar rawa a cikin jerin shirye-shiryen TV na Campamento Albanta, <ref name="recio">{{Cite web |last=Recio |first=Franc |date=25 July 2020 |title=Pol Monen ('Campamento Albanta'): "Al trabajar con actores como José Coronado aprendes a desmitificarlos" |url=https://www.elperiodico.com/es/yotele/20200725/pol-monen-campamento-albanta-trabajar-actores-como-jose-coronado-ensena-humanizarlos-8053009 |access-date=2021-02-14 |website=[[El Periódico de Catalunya|El Periódico]] |language=es}}</ref> wanda aka saki a cikin 2020 a kan Atresplayer Premium . == Hotunan fina-finai == ; Fim {| class="wikitable sortable" !Shekara !Taken !Matsayi ! class="unsortable" |Bayani ! class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | align="center" |2017 |Amar (''Amar: Tare da Kai Har zuwa Ƙarshen Duniya'') |Carlos |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Reguera |first=Iván |date=21 April 2017 |title='Amar': prótesis sexuales y risas flojas |url=https://www.cuartopoder.es/cultura/2017/04/21/amar-protesis-sexuales-y-risas-flojas/ |website=Cuarto Poder |access-date=23 February 2025 |archive-date=22 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422125229/https://www.cuartopoder.es/cultura/2017/04/21/amar-protesis-sexuales-y-risas-flojas/ |url-status=dead }}</ref> |- | align="center" |2018 |''Ɗanka'' (Ya'''Ɗanka'') |Markus | | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Silvestre |first=Juan |date=15 October 2018 |title='Tu hijo': José Coronado, padre coraje en el tráiler |url=https://www.fotogramas.es/noticias-cine/a23772287/tu-hijo-trailer-jose-coronado-pol-monen/ |website=[[Fotogramas]]}}</ref> |- | rowspan="2" align="center" |2019 |Wanene za ka kai ka tsibirin da ba kowa ba? (Wane ne Za Ka kai zuwa Tsibirin da Ba a Yi?) |Eze |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref name="hobby"/> |- |Salir del ropero (''Don haka kakata 'yar luwaɗi ce!'') |Ka ce | | align="center" |<ref name="decider"/> |- | rowspan="2" align="center" |2021 |''Tare da wanda kake tafiya'' (Carpoolers) |Miguel | | align="center" |<ref>{{Cite web |last=Úbeda-Portugués |first=Alberto |date=7 September 2021 |title=Los estrenos del 10 de septiembre. 'Con quién viajas'. Pasajeros inquietos |url=https://www.aisge.es/los-estrenos-del-10-de-septiembre-con-quien-viajas |website=Aisge}}</ref> |- |''Kai'' |Jorge | | align="center" |<ref name="20min">{{Cite web |date=5 July 2021 |title=María Pedraza es su peor enemiga en el tráiler de 'Ego' |url=https://www.20minutos.es/cinemania/noticias/maria-pedraza-peor-enemiga-trailer-ego-4753683/ |access-date=1 November 2021 |website=[[Cinemanía]] |publisher=[[20minutos.es]] |language=es}}</ref> |- | align="center" |2022 |''Budurwar Amurka'' |Sautin |Matsayin da ya fi dacewa | align="center" |<ref>{{Cite web |title=Alfonso Albacete shooting La novia de América |url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/398738/ |access-date=2022-08-17 |website=Cineuropa - the best of european cinema |language=en}}</ref> |} ; Talabijin {| class="wikitable sortable" !Shekara !Taken !Matsayi ! class="unsortable" |Bayani ! class="unsortable" |{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | align="center" |2018 |Rayuwa ba tare da izini ba (Ridaitawa ba) |Saurayin Lara | | align="center" | |- | align="center" |2019 |''Sarauniyar Kudu'' |Juan |Lokaci na 2 | align="center" |<ref name="reinadelsur"/> |- | align="center" |2020 |''sansanin Albanta'' |Habila | | align="center" |<ref name="bluper"/> |- | align="center" |2022 |''Alma'' (''Yarinyar da ke cikin madubi'') |Bruno |Matsayi mai mahimmanci | |} == Kyaututtuka da gabatarwa == {| class="wikitable" !Shekara !Kyautar !Sashe !Ayyuka !Sakamakon !{{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="2" align="center" |2018 |Kyautar Goya ta 32 |Mafi Kyawun Sabon Actor | rowspan="2" |''Ƙaunar''| {{Nom}} | align="center" |<ref name="goyas2018">{{Cite web |date=4 February 2018 |title=Todos ganadores de los Premios Goya 2018 |url=https://www.elmundo.es/cultura/cine/2018/02/04/5a764fad468aeb08288b4643.html |website=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]}}</ref> |- |Kyautar CEC ta 73 |Mafi Kyawun Sabon Actor| {{Nom}} | align="center" |<ref>{{Cite web |date=25 January 2018 |title='La librería' y 'El autor', con ocho candidaturas, favoritas en las Medallas CEC 2018 |url=https://www.audiovisual451.com/la-libreria-y-el-autor-con-ocho-las-candidaturas-favoritas-en-las-medallas-cec-2018/ |website=Audiovisual451}}</ref> |- | align="center" |2019 |34th {{Interlanguage link|Cinema Jove|es}} [es] |Kyautar "Financi na gaba" | align="center" | -| {{Won}} | align="center" |<ref>{{Cite web |date=28 June 2019 |title=Nuria Herrero y Pol Monen reciben su premio 'Un futuro de cine' |url=https://valenciaplaza.com/nuria-herrero-y-pol-monen-reciben-su-premio-un-futuro-de-cine |website=Valencia Plaza}}</ref> |} == Manazarta == {{Reflist|2}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1994]] o6nzz743rkasp9vg1nyxmvhvpru547h Joi Lansing 0 95602 835572 734362 2026-05-13T23:44:24Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835572 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Joi Lansing''' (an haife ta Joy Rae Brown; a ranar 6 ga watan Afrilu, na shekara ta 1929 - 7 ga Agustan shekarar 1972) ta kasance samfurin Amurka, 'yar fim da talabijin, kuma mawaƙiya gidan rawa na dare. An san ta da hotunan da ta taka a fina-finai na B, da kuma rawar da ta taka wajen fitowa a cikin sanannen wasan kwaikwayo na Orson Welles na shekarar 1958 Touch of Evil . Lansing sau da yawa ana jefa ta a cikin matsayi mai kama da waɗanda Jayne Mansfield da Mamie Van Doren suka buga. Sau da yawa tana sanye da kayan ado da bikinis waɗanda suka jaddada siffarta (34D bust), amma ba ta taɓa yin tsirara ba. == Rayuwa ta farko == An haifi Lansing a Cibiyar Kiwon Lafiya ta Yankin Salt Lake a Salt Lake City, Utah, a cikin shekarar 1929 ga Jack Glen Brown (wanda aka fi sani da Glen Jack Brown da Glenn Jack Brown), mai sayar da takalma da mawaƙa, da Virginia Grace (née Shupe) Brown, uwar gida. Daga baya aka san ta da sunayen iyayenta, watau Wassmansdorff da Loveland . A shekara ta 1940, iyalinta suka koma [[Los Angeles]], inda aka haifi 'yan uwanta. == Ayyuka == Ta fara yin samfurin ne tun tana 'yar shekara 14.  {{Ana bukatan hujja|date=August 2022}}Arthur Freed, mai gabatarwa, ya gano Lansing yana da shekaru 14, kuma ya sanya hannu kan kwangilar makarantar baiwa ta MGM. Lansing ya kammala makarantar sakandare a filin studio. Yayinda take daliba a Jami'ar [[California]], Los Angeles, wani marubuci na The Bob Cummings Show ya hango ta, kuma an rubuta wani ɓangare a cikin wasan kwaikwayon a gare ta.<ref name="nytimes/1972/lansing-dies" /> === Fim din === Ayyukan fim na Lansing ya fara ne a 1948, kuma a 1952 ta taka rawar da ba a san ta ba a cikin MGM's Singin' in the Rain . Ta sami babban kuɗin shiga a cikin ''Hot Cars'' (1956), wasan kwaikwayo na aikata laifuka wanda ya shafi motar sata. A shekara ta 1958, ta bayyana a cikin sanannen jerin buɗewa na Orson Welles's Touch of Evil a matsayin Zita, mai rawa wanda ya mutu a fashewar mota a ƙarshen bin diddigin da aka tsawaita bayan ya yi ihu ga mai tsaron iyaka "Ina ci gaba da jin wannan sautin a cikin kaina!" Tana da takaitaccen rawar a matsayin budurwa ta ɗan saman jannati a cikin sci-fi parody Queen of Outer Space (1958) kuma tana da biyan kuɗi na huɗu a cikin tarihin kimiyya The Atomic Submarine (1959). A cikin shekarun 1960, ta fito a cikin gajeren fina-finai na kiɗa don tsarin bidiyo na Scopitone. Waƙoƙinta sun haɗa da "The Web of Love" da "The Silencers". A shekara ta 1964, mai gabatarwa Stanley Todd ya tattauna wani aikin fim tare da Lansing, wanda ake kira Project 22, tare da harbi na wuri da aka shirya a Yugoslavia, kuma tare da George Hamilton da Geraldine Chaplin da aka sanya su a cikin simintin. Ba a taɓa yin fim ɗin ba. Lansing ta buga "Lola" a cikin wasan kwaikwayo na soyayya Marriage on the Rocks (1965), tare da simintin da suka hada da [[Frank Sinatra]], Deborah Kerr, da Dean Martin . Lansing a baya ya bayyana a cikin wasan kwaikwayo na Sinatra A Hole in the Head (1959) da kuma a cikin wasan kwaikwayon Martin Who Was That Lady? (1960). Ta ƙi damar maye gurbin Jayne Mansfield a cikin The Ice House (fim mai ban tsoro na 1969), kuma a maimakon haka ta bayyana a gaban Basil Rathbone (a cikin fim dinsa na ƙarshe) da John Carradine a Hillbillys a cikin Haunted House (1967), a matsayin maye gurbin Mamie Van Doren. Fim dinta na karshe shi ne ''Bigfoot'' (1970). === Rubuce-rubuce === Lansing ta fara raira waƙa a cikin kulob din dare a farkon shekarun 1960, kuma ana rubuta wasan kwaikwayonta a cikin mujallu da yawa na kasuwanci. Ta yi aiki tare da ƙungiyar mawaƙa ta Xavier Cugat kuma ta yi tafiya tare da Les Paul's, amma ba a san komai game da waƙoƙin da ta rubuta ba. A bayyane yake, yayin da take fitowa a kan The Bob Cummings Show, ta yi rikodin 45 r.p.m. guda a kan karamin lakabin rikodin REO a cikin 1957: "Love Me / What's It Gonna Be" (REO # 1007). A shekara ta 1962, ta yi rikodin bangarori shida zuwa takwas a Que Recorders a Los Angeles. Wadannan sun juya a gwanjo kuma sun kasance acetates na waƙoƙi huɗu kowannensu (tare da waƙoƙoƙi biyu da aka kwafe a kan acetate na biyu). Ba a san ko an saki waɗannan waƙoƙin a cikin kundi ba. Dukkanin acetates sun lissafa lambar ganowa iri ɗaya na # 4-8351. Waƙoƙin da aka rubuta a ranar 23 ga Fabrairu, 1962, sune "Masquerade is Over", "All of You" (Cole Porter), "The One I Love" (wanda mai yiwuwa shine "The One Na Love (Belongs to Somebody Else) ", da kuma "Who Cares?" (George da Ira Gershwin). A ranar 30 ga Afrilu, 1962, waƙoƙin da aka rubuta sune "Feel So Young" (wanda mai yiwuwa shine "You Make Me Feel So Young"), "Dream", "Masquerade", da "All of You". An ruwaito shi a cikin mujallar Cashbox a ranar 17 ga Afrilu, 1965, cewa Lansing yana yin rikodin kundi don RCA records tare da Jimmie Haskell (kuma ya ba da shawarar cewa ya kamata a kira shi Joi to the World of Jazz), amma babu wani abu da aka sani game da wannan aikin. === Talabijin === [[Fayil:Klondike_cast_photo_1960.jpg|right|thumb|Lansing tare da Ralph Taeger da Mari Blanchard a ''Klondike'' (1960) ]] Lansing ta bayyana a cikin The Adventures of Wild Bill Hickok; ''Shirin Jack Benny''; ''Rayuwa ce Mai Girma''; ''Ina son Lucy''; ''Bat Masterson''; ''Ina Raymond yake?''; ''Sojojin Jiha''; ''Zaɓin Jama'a''; Richard Diamond, Mai Bincike Mai Zaman Kanta; The Lucy-Desi Comedy Hour; ''Sugarfoot''; ''Wannan Mutumin Dawson''; ''Maverick''; ''Perry Mason''; The Joey Bishop Show; Petticoat Junction; The Mothers-in-Law; The Adventures of Superman; da The Adventures na Ozzie da Harriet; kuma suna da rawar da ke faruwa a cikin ''Beverly Hillbillies'' . Babbar hutu guda ɗaya na aikin Lansing ya kasance daga 1955 zuwa 1959 a matsayin halin Shirley Swanson a cikin kusan 125 episodes na The Bob Cummings Show . Ta kira Ozzie Nelson a matsayin wanda ke da mafi girman roƙon jima'i na kowane ɗan wasan kwaikwayo wanda ta yi aiki tare da shi. Su biyun sun buga wasan kwaikwayo na soyayya a cikin wasan kwaikwayo na Fireside na 1956 mai taken Shoot the Moon . Lansing ta bayyana a matsayin kanta a cikin wani 1956 I Love Lucy kakar 6 episode, "Desert Island". A shekara ta 1957, ta buga Vera Payson a cikin ''Perry Mason'' episode "The Case of the Crimson Kiss". Ta sami bambanci don doke Lois Lane (Noel Neill) don auren Superman (George Reeves) a matsayin mai taken a cikin "Superman's Wife", wani labari na 1958 na Adventures of Superman . Abin da ta kasance mai yiwuwa mafi kyawun rawar talabijin na Lansing na iya zama mafi ƙarancin gani a matsayin jagorar mace a cikin The Fountain of Youth, matukin talabijin da ba a sayar da shi ba wanda Orson Welles ya ba da umarni ga Desilu a 1956 kuma an watsa shi a ''Gidan wasan kwaikwayo na Colgate'' shekaru biyu bayan haka. Fim din na rabin sa'a ya kasance don kallon jama'a a Cibiyar Paley don Media a [[New York (birni)|Birnin New York]] da Los Angeles.<ref name="paleycenter">{{Cite web |date=December 17, 2014 |title=NY Only: Orson Welles at 100: On Television &#124; The Paley Center for Media |url=https://www.paleycenter.org/pp-orson-welles |access-date=January 8, 2017 |publisher=paleycenter.org |archive-date=May 9, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509052650/https://www.paleycenter.org/pp-orson-welles |url-status=dead }}</ref> Ta bayyana a cikin wani labari na 1960 na The Untouchables mai taken "The Noise of Death," tana wasa da wani hali mai suna Georgina Jones . A cikin kakar 1960-61 na Klondike, Lansing ya bayyana a matsayin Goldie tare da Ralph Taeger, James Coburn, da Mari Blanchard . A shekara ta 1960, ta bayyana a matsayin Evelyn a cikin shirin "Election Bet" na jerin shirye-shiryen Mr. Lucky TV (lokaci 1, kashi 34). A watan Mayu 1963, Lansing ya bayyana a cikin Falcon Frolics '63. Wannan watsa shirye-shiryen ya girmama mutanen da ke zaune a sansanin sojan saman Vandenberg. Ta bayyana a cikin abubuwa shida na The Beverly Hillbillies a matsayin Gladys Flatt, matar mai ban sha'awa ta mawaƙa na bluegrass Lester Flatt . Lansing tana da tauraro a kan Hollywood Walk of Fame a Los Angeles saboda gudummawar da ta bayar ga talabijin. == Rayuwa ta mutum == A watan Agustan 1960, ta auri Stanley Laurence Todd, wanda ya kasance manajan kasuwancin ta lokacin da ta auri shi.<ref name="gettyimages/1047951454">{{Cite web |last=Mitchell |date=1 August 1960 |title=Marriage license, Joi Lansing; Stan Todd; |url=https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/marriage-license-1-august-1960-joi-lansing-stan-todd-news-photo/1047951454 |access-date=5 August 2023 |website=[[Getty Images]] |publisher=[[Los Angeles Examiner]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="filmweb.pl/103237">{{Cite web |date=16 September 2010 |title=Joi Lansing |url=https://www.filmweb.pl/person/Joi+Lansing-103237 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100916035459/https://www.filmweb.pl/person/Joi+Lansing-103237 |archive-date=September 16, 2010 |website=Filmweb}}</ref> Lansing ta mutu daga ciwon nono a ranar 7 ga Agusta, 1972, a Asibitin St. John, Santa Monica, California. An yi mata magani ta hanyar tiyata don cutar shekaru biyu da suka gabata. Ta kuma sha wahala daga mummunar [[rashin jini]]. Yayinda wasu bayanan manema labarai suka ba da shekarunta a matsayin 37, a zahiri tana da shekaru 43. == A cikin al'adun gargajiya == Wani labari mai ban mamaki na Lansing ya bayyana a cikin littafin James Ellroy ne 2021 mai suna Widespread Panic . Hoton Lansing ya bayyana a cikin ɗan gajeren fim din Tex Avery mai suna The House of Tomorrow, wanda aka saki a 1949. == Hotunan fina-finai == === Abubuwan da ke ciki ===   === Talabijin === {| class="wikitable sortable" !Shekara !Taken !Matsayi ! class="unsortable" |Bayani |- |1952 |''Racket Squad'' |Sandra (a matsayin Joy Lansing) |Lokaci na 2 Kashi na 28 "The Home Wreckers" |- |- |1952 |'' 'Yan gwagwarmaya'' |Cathy |"Matsayin Suma" |- |- |1953 |''Gidan Gida na Gida'' | |Fim ɗin da aka watsa ranar 22 ga Disamba, 1953 "Farewell to Birdie McKeever" |- |- |1954 |''Ina Raymond yake?'' | |Season 1 Episode 28 "The Enlisted Reserves" |- |- |1954 |'' Ganawa da Corliss Archer'' |Louise |Season 1 Episode 24 "Harry da Sarauniyar Soap Opera" |- |- |1954 |'' Wolf mai zaman kansa'' |Sarah Mitchell |Lokaci na 1 Kashi na 22 "Labarin Mexico" |- |- |1954 |''Na yi rayuwa uku'' |Salesgirl (a matsayin Joy Lansing) |Lokaci na 2 Kashi na 16 "Fitarwa" |- |- |1954 |''Gidan wasan kwaikwayo na Taurari huɗu'' |Sakatare |Lokaci na 3 Kashi na 9 "An yi alama a ƙasa" |- |- |1954 |''Gidan wasan kwaikwayo na Janar Electric'' |Marie (a matsayin Joy Lansing) |Lokaci na 3 Kashi na 9 "Fuska ta saba" |- |- |1955 |''Labaran Wild Bill Hickok'' |Dolores Carter (a matsayin Joy Lansing) |Lokaci na 5 Kashi na 11 "Ga Mai Kasuwanci Mafi Girma" |- |- |1955 |''[[So This Is Hollywood (American TV series)|Don haka Wannan shine Hollywood]]'' |Mai gashi mai launin ruwan kasa |Season 1 Episode 6 "Ya Yi Kuskuren Ta" |- |- |1955 |''Gidan wasan kwaikwayo na Schlitz'' |Mai gashi mai launin ruwan kasa |Season 4 Episode 33 "Wane ne Blonde?" |- |- |1955 |''Gidan wasan kwaikwayo na Damon Runyon'' | (ba a tabbatar da shi ba) |Season 1 Episode 3 "Duk Ba Zinariya ba ne" |- |- |1955 |''Gidan wasan kwaikwayo na Ford'' |Inez Hamilton |Lokaci na 4 Kashi na 7 "A Smattering of Bliss" |- |- |1955 |''Gidan wasan kwaikwayo na Taurari huɗu'' |Miss Wilson |Lokaci na 4 Kashi na 6 "Shaiɗan da za a Bi" |- |- |1955 |''Gidan wasan kwaikwayo na Taurari huɗu'' |Mai sarrafa Elevator (ba a san shi ba) |Season 4 Episode 7 "A nan ne Suit" |- |- |1955 |''Rayuwa ce Mai Girma'' |Miss Standish |Lokaci na 1 Kashi na 31 "Abasin" |- |- |1955 |''Bride na Disamba'' |Miss Sullivan |Lokaci na 1 Kashi na 21 "Kishi" |- |- |1955 |'' Zaɓin Jama'a'' |Vicki Sommers |Season 1 Episode 8 "Sock ya dauki Mandy a matsayin mai ba da izini" |- |- |1955 |''Bride na Disamba'' |Linda |Lokaci na 2 Kashi na 4 "Ruth ya yi watsi da Matt" |- |- |1956 |''Rayuwa ce Mai Girma'' |Betty Clark |Lokaci na 2 Kashi na 18 "Gasar Kyau" |- |- |1956 |''Tauraron da Labarin'' |Mitzi (a matsayin Joy Lansing) |Lokaci na 2 Kashi na 11 "The Difficult Age" |- |- |1956 |''Cavalcade na Amurka'' |Florence |Lokaci na 4 Kashi na 13 "Jirgin Cikin" |- |- |1956 |''Cavalcade na Amurka'' | |Lokaci na 4 Kashi na 14 "Star da Garkuwa" |- |- |1956 |''Gidan wasan kwaikwayo na shahararrun mutane'' |Eartha Svensen |Lokaci na 1 Kashi na 19 "Mutumin Ba'azin" |- |- |1956 |''Jane Wyman ta gabatar da gidan wasan kwaikwayo na Fireside'' |Terry |Season 1 Episode 30 "Shoot the Moon" |- |- |1956 |''Warner Brothers Gabatarwa'' |Greta Belle Short |Fim ɗin da aka watsa Satumba 16, 1956 "The Magic Brew" |- |- |1956 |''Rikici'' |Greta Belle Short |Lokaci na 1 Kashi na 3 "The Magic Brew" |- |- |1956 |''Ina son Lucy'' |Joi Lansing (shi kanta) |Lokaci na 6 Kashi na 8 "Desert Island" |- |- |1956 |''[[Noah's Ark (TV series)| Jirgin Nuhu]]'' |Barbara Windso |Season 1 Episode 12 "A Girl's Best Friend" |- |- |1956 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Hauwa'u Adams |Lokaci na 4 Kashi na 14 "Kwarewar Fasaha" |- |- |1956 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Yarinya a Ofishin Lasisi |Lokaci na 4 Kashi na 18 "The Safe Driver" |- |- |1956 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Yarinya a cikin Jirgin |Lokaci na 4 Kashi na 20 "Shugabanci" |- |- |1956 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Bubbles |Lokaci na 5 Kashi na 9 "The Balloons" |- |- |1957 |''The Gale Storm Show: Oh! Susanna'' |Kristin |Season 1 Episode 14 "Girls! Girls! Girls!" |- |- |1957 |''Bride na Disamba'' |Ciki |Lokaci na 3 Kashi na 17 "Ƙungiyar Nazarin" |- |- |1957 |''Gidan wasan kwaikwayo 90'' |Miss Swanson |Season 1 Episode 28 "Idan Ka san Elizabeth" |- |- |1957 |''Zaɓin Jama'a'' |Linda Archer |Lokaci na 2 Kashi na 32 "The Sophisticates" |- |- |1957 |''Ƙarshen!'' |Lucy |Lokaci na 3 Kashi na 30 "Mista Runyon na Broadway" |- |- |1957 |''Perry Mason'' |Vera Payson |Season 1 Episode 8 "The Case of the Crimson Kiss" |- |- |1957 |''Nunin Danny Thomas'' |Misali mai launin gashi |Lokaci na 4 Kashi na 24 "The Model" |- |- |1957 |''Nunin Danny Thomas'' |Alysse |Lokaci na 5 Kashi na 9 "Terry, mai cin burodi" |- |- |1957 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Mace ta farko |Lokaci na 5 Kashi na 9 "The Balloons" |- |- |1957 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Mai launin gashi |Lokaci na 5 Kashi na 27 "Hawaiian Party" |- |- |1957 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Mataimakin Yarinya |Lokaci na 5 Kashi na 36 "The Coffee Table" |- |- |1957 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Barbara Benson |Lokaci na 6 Kashi na 5 "The Mystery Shopper" |- |- |1958 |''Sugarfoot'' |Peaches |Lokaci na 1 Kashi na 22 "The Disbelievers" |- |- |1958 |'' Sojojin Jiha'' |Angie |Lokaci na 2 Kashi na 19 "The Case of the Happy Dragon" |- |- |1958 |''Studio 57'' | |Lokaci na 4 Kashi na 17 "The Starmaker" |- |- |1958 |'' Mike Hammer na Mickey Spillane'' |Jackie LaRue |Lokaci na 1 Kashi na 9 "Lead Ache" |- |- |1958 |''Labaran Superman'' |Sgt. Helen J. O'Hara |Lokaci na 6 Kashi na 9 "Matar Superman" |- |- |1958 |''Maverick'' |Doll Hayes |Lokaci na 1 Kashi na 27 "Ya'yan yaudara" |- |- |1958 |''Gidan wasan kwaikwayo na Colgate'' |Caroline Coates |Lokaci na 1 Kashi na 5 "Maɓuɓɓugar Matasa" |- |- |1958 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Yarinya kyakkyawa |Lokaci na 7 Kashi na 10 "The Dress Shop" |- |- |1959 |''Binciken Ruwa'' |Laura Pepper |Lokaci na 2 Kashi na 5 "Monte Cristo" |- |- |1959 |''Shirin Jack Benny'' |Bessie Gifford |Season 9 Episode 11 "Jack ya tafi Nightclub" |- |- |1959 |''Gidan wasan kwaikwayo na Lux'' | |Season 1 Episode 11 "Stand-In for Murder" |- |- |1959 |''Lokacin wasan kwaikwayo na Lucy-Desi'' |Miss Low Neck |Lokaci na 2 Kashi na 4 "Lucy Yana son Aiki" |- |- |1955 - 1959 |''Hoton Bob Cummings'' |Misali na amarya / Shirley / Shirley Swanson |Lokaci 1 - 5 Abubuwa 24 |- |- |1959 |'' Markham'' |Yarinyar Hatcheck |Season 1 Episode 11 "Faran da biyu a kan igiya" |- |- |1959 |''Gidan wasan kwaikwayo na Janar Electric'' |Mai ba da jariri mai launin gashi |Lokaci na 8 Kashi na 4 "Kungiyar Dare" |- |- |1960 |'' Wadanda ba za a taɓa su ba'' |Georgina Jones |Lokaci na 1 Kashi na 14 "The Noise of Death" |- |- |1960 |''Nunin Dennis O'Keefe'' |Mavis |Season 1 Episode 20 "Bincika Wannan Mink" |- |- |1960 |'' Mista Lucky'' |Evelyn |Lokaci na 1 Kashi na 34 "Zaɓin Zaɓuɓɓuka" |- |- |1960 |''Wannan Mutumin Dawson'' |Carol Dawn |Lokaci na 1 Kashi na 24 "Hanyar Kisan kai" |- |- |1960 |''Klondike'' |Goldie |Lokaci na 1 Kashi na 1 "Klondike Fever" |- |- |1960 |''Klondike'' |Goldie |Lokaci na 1 Kashi na 2 "River Of Gold" |- |- |1960 |''Klondike'' |Goldie |Lokaci na 1 Kashi na 3 "Saints and Stickups" |- |- |1960 |''Klondike'' |Goldie |Season 1 Episode 6 "Swoger's Mule" |- |- |1960 |''Klondike'' |Goldie |Lokaci na 1 Kashi na 8 "Ƙanshin Haɗari" |- |- |1960 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Mai launin gashi |Lokaci na 8 Kashi na 18 "Baƙi marasa gayyata" |- |- |1961 |''Klondike'' |Goldie |Season 2 Episode 15 "Mutumin da ya mallaki Skagway" |- |- |1961 |''Klondike'' |Goldie |Lokaci na 2 Kashi na 17 "The Hostages" |- |- |1963 |''Nunin Bishop na Joey'' |Gloria Colby |Lokaci na 2 Kashi na 20 "Joey ta Bar Ellie" |- |- |1963 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Mace mai kulob din |Lokaci na 11 Kashi na 16 "Hanyar Hanyar Hanyar" |- |- |1963 |''Labaran Ozzie da Harriet'' |Yarinya mai sayar da kayayyaki |Lokaci na 12 Kashi na 1 "The Torn Dress" |- |- |1963 |'' Rawhide'' |Yarinyar Dance Hall |Lokaci na 6 Kashi na 3 "Abin da ya faru a El Crucero" |- |- |1963 |''Beverly Hillbillies'' |Gladys Flatt |Season 1 Episode 20 "Jed ya jefa Wingding" |- |- |1964 |''Beverly Hillbillies'' |Gladys Flatt |Lokaci na 2 Kashi na 24 "A Bride for Jed" |- |- |1965 |''Beverly Hillbillies'' |Gladys Flatt |Lokaci na 3 Kashi na 25 "Flatt, Clampett, da Scruggs" |- |- |1966 |''Beverly Hillbillies'' |Gladys Flatt |Lokaci na 4 Kashi na 25 "Flatt da Scruggs Komawa" |- |- |1967 |''Beverly Hillbillies'' |Gladys Flatt |Lokaci na 5 Kashi na 28 "Delovely da Scruggs" |- |- |1968 |''Beverly Hillbillies'' |Gladys Flatt |Lokaci na 7 Kashi na 9 "Bonnie, Flatt, da Scruggs" |- |- |1969 |''Uwargidan Uwargida'' |Barbara |Season 2 Episode 23 "Ka ɗauke ta, Shi nawa ne" |- |- |1970 |''Gwamna &amp;amp; J.J.'' |Joan Brock |Season 2 Episode 12 "PS Ba na son ka" |- |- |} === Gajerun batutuwa ===   == Ƙarin karantawa == * [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] Joi Lansing: Jiki da za a mutu saboda . 2014. BearManor Media. isbn: 978-1-59393-798-0. * [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Lokacin da Yarinya kyakkyawa - Rayuwa da Ayyukan Joi Lansing'' . 2019. BearManor Media. * ''Charleston Gazette'', "Sexy Blonde Yearns for Drama", Yuni 13, 1957, shafi na 4. * Chronicle Telegram, "Actress Joi Lansing da za a binne Jumma'a", Agusta 9, 1972, shafi na 6. * ''Long Beach Press-Telegram'', "Muryarta Ba Ba Ba Ba Lafiya ba ce, Ko dai", Mayu 7, 1965, shafi na 37. * ''[[Los Angeles Times]]'', "Filmland Events", Mayu 21, 1963, shafi na C7. * ''Los Angeles Times'', "Filmland Events", Disamba 25, 1964, shafi na D16. * ''Los Angeles Times'', "Filmland Events", Janairu 1, 1965, shafi na C6. * ''Los Angeles Times'', "Kalandar Hollywood", Afrilu 25, 1965, shafi na N8. * ''Los Angeles Times'', "Humor, Social Commentary", Afrilu 26, 1965, shafi na D10. * ''Los Angeles Times'', "Talent Heads Downtown", Yuli 12, 1966, shafi na C8. * San Mateo Times, "Joi Lansing ya juya kuma yayi magana game da 'yan wasan kwaikwayo na maza", Oktoba 13, 1956, shafi na 22. == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 1929]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] qy1ou6baq2nj3m7i8lko9qso7c5ws6q Judith Tobaiwa 0 96151 835594 678288 2026-05-14T02:21:55Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835594 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Judith Tobaiwa''' (an haife ta a shekara ta 1986 ko kuma a shekara ta 1987) 'yar siyasa ce 'yar ƙasar Zimbabwe wacce aka zaɓe ta a Majalisar Dokokin ƙasar Zimbabwe a zaɓen cike gurbi a ranar 26 ga watan Maris 2022. Ta wakilci Kwekwe ta tsakiya a matsayin mamba na Ƙungiyar Jama'a don Canji. == Tarihi == Marigayi mahaifin Tobaiwa, Shadreck, ya yi aiki a matsayin magajin garin Kwekwe daga shekarun 2008 zuwa 2013 kuma a matsayin mataimakinyar magajin garin daga shekarun 2018 har zuwa mutuwarsa daga [[Ciwon daji na prostate|cutar sankara ta prostate]] a shekarar 2021. <ref>{{Cite web |title=The Chronicle - Breaking news |url=https://www.chronicle.co.zw/prostrate-cancer-claims-kwekwe-deputy-mayor/ |access-date=2023-09-08 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kwekwe deputy mayor dies |url=https://www.herald.co.zw/kwekwe-deputy-mayor-dies/ |access-date=2023-09-08 |website=The Herald |language=en |archive-date=2023-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230908195907/https://www.herald.co.zw/kwekwe-deputy-mayor-dies/ |url-status=dead }}</ref> Tobaiwa mamba ce ta kungiyar ɗalibai ta ƙasar Zimbabwe (Zinasu) a kwalejin fasaha ta Kwekwe. Ta shiga jam’iyyar Movement for Democratic Change–Tsvangirai a matsayin ma’ajin unguwa a garin Kwekwe kuma a hankali ta samu shiga cikin jam’iyyar. Ta kasance mataimakiyar tsohuwar jam'iyyar MDC-T Kwekwe ta tsakiya Blessing Chebundo. <ref>{{Cite web |title=It’s time for generational renewal: Tobaiwa |url=https://www.newsday.co.zw/news/article/43859/its-time-for-generational-renewal-tobaiwa |access-date=2023-09-08 |website=NewsDay |language=en}}</ref> == Aikin majalisa == A watan Oktoban 2020, Tobaiwa ta lashe zaɓen fidda gwani na jam'iyyar MDC Alliance don tantance 'yan takarar jam'iyyar a zaɓen fidda gwani na jam'iyyar a Kwekwe ta tsakiya sakamakon rasuwar ɗan majalisar wakilai mai wakiltar mazaɓar Masango Matambanadzo daga jam'iyyar National Patriotic Front. <ref>{{Cite web |last=Majoni |first=Nyashadzashe |date=2020-10-10 |title=JUST IN: Kwekwe deputy mayor's daughter to represent MDC Alliance in by-elections |url=https://zwnews.com/just-in-kwekwe-deputy-mayors-daughter-to-represent-mdc-alliance-in-by-elections/ |access-date=2023-09-08 |website=Zw News Zimbabwe |language=en-GB }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A watan Janairun 2022, Tobaiwa ta sauya sheka zuwa sabuwar jam'iyyar tsohon shugaban jam'iyyar MDC Nelson Chamisa, wato Citizens Coalition for Change, kuma shi ne aka tsayar da shi a matsayin ɗan takarar jam'iyyar a zaɓen fidda gwani na Kwekwe ta tsakiya. Ta lashe zaɓen da aka yi a ranar 26 ga watan Maris 2022, inda ta zama mace ta farko da ta zama ‘yar majalisar wakilai a mazaɓar tun bayan samun ‘yancin kai a Zimbabwe a shekarar 1980. <ref>{{Cite web |last=Majoni |first=Nyashadzashe |date=2022-03-29 |title=WATCH{{!}} History-Making Judith Tobaiwa Thanks Kwekwe Central Over Poll Triumph |url=https://zwnews.com/watch-history-making-judith-tobaiwa-thanks-kwekwe-central-over-poll-triumph/ |access-date=2023-09-08 |website=Zw News Zimbabwe |language=en-GB}}</ref> A kan zaɓen ta, Tobaiwa ta ce dole ne talaka ya ci gajiyar ma'adinan gwal na Kwekwe. <ref>{{Cite web |last=Nyambabvu |first=Gilbert |date=2022-03-28 |title=NEW MP: Kwekwe’s Gold Must Benefit The Poor Not Zanu PF Elites |url=https://www.newzimbabwe.com/new-mp-kwekwes-gold-must-benefit-the-poor-not-zanu-pf-elites/ |access-date=2023-09-08 |website=NewZimbabwe.com |language=en-GB}}</ref> An rantsar da Tobaiwa a matsayin memba na Majalisar Dokokin Zimbabwe a ranar 5 ga watan Afrilu 2022. <ref>{{Cite web |title=New MPs set for swearing in |url=https://www.herald.co.zw/new-mps-set-for-swearing-in/ |access-date=2023-09-08 |website=The Herald |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=NATIONAL ASSEMBLY HANSARD 5 APRIL 2022 VOL 48 NO 35 |url=https://parlzim.gov.zw/download/national-assembly-hansard-5-april-2022-vol-48-no-35/ |access-date=2023-09-08 |website=Parliament of Zimbabwe |language=en-US }}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A watan Afrilun 2023, Tobaiwa ta karɓi takarar CCC na tsayawa takara a Kwekwe Central a babban zaɓen 2023.<ref>{{Cite web |last=Zimbabwe |first=New |date=2023-04-07 |title=Former Midlands mayors nominated in CCC’s candidate selection |url=https://www.newzimbabwe.com/former-midlands-mayors-nominated-in-cccs-candidate-selection/ |access-date=2023-09-08 |website=NewZimbabwe.com |language=en-GB}}</ref> Ta riƙe kujerar CCC a babban zaɓen ƙasar.<ref>{{Cite news |date=24 August 2023 |title=CCC’s Judith Tobaiwa romps to victory in Kwekwe Central Constituency Polls |work=Impact Stories Zimbabwe |url=https://impactstories.co.zw/index.php/2023/08/24/landslide-victory-for-cccs-judith-tobaiwa/ |access-date=8 September 2023 }}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] jg910t0ir9ibfrnim25rg7v1x9r126q Kisan kare dangi na Kambodiya 0 97226 835803 603145 2026-05-14T10:42:05Z Ummun Sultan 23935 835803 wikitext text/x-wiki {{databox}} Kisan kare dangi na Kambodiya shine tsanantawa da kisan 'yan ƙasar Kambodiya da Khmer Rouge ya kuma yi a ƙarƙashin jagorancin Firayim Minista na Democratic Kampuchea, Pol Pot .[lower-alpha 1][lower-alpha 1] Ya haifar da mutuwar mutane miliyan 1.5 zuwa 2 daga 1975 zuwa 1979, kusan kashi 25% na yawan mutanen Cambodia a 1975 (c. miliyan 7.8). <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4562795</ref> ==Manazarta== 85nss5dm8z5xp698oz1533sn58ptfug John Wiles 0 98483 835568 610727 2026-05-13T23:27:31Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835568 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''John Wiles''' (20 Satumba 1925 - 5 Afrilu 1999) marubuci ne na Afirka ta Kudu, marubucin talabijin kuma furodusa. Shi ne mai gabatar da na biyu na ''Jirgin'' almara na kimiyya Doctor Who, wanda ya gaji Verity Lambert, kuma an ba shi lambar yabo a cikin jerin shirye-shirye huɗu tsakanin 1965 da 1966, wato The Myth Makers, <ref> name="dwasonline.co.uk">{{Cite web |title=The John Wiles Interview - Part 1 |url=http://www.dwasonline.co.uk/node/451?cat=voices_from_the_past# |access-date=2017-09-15 |publisher=DWAS Online}}</ref> The Daleks' Master Plan (wanda ya kasance na abubuwa goma sha biyu), <ref> name="dwasonline.co.uk" </ref> The Massacre of St Bartholomew's Eve, <ref>{{Cite web |last=Alex Westthorp |date=30 March 2010 |title=Top 10 Doctor Who producers: Part One |url=http://www.denofgeek.com/tv/doctor-who/20397/top-10-doctor-who-producers-part-one |access-date=2017-09-15 |publisher=Den of Geek}}</ref> da The Ark.<ref> name="drwhointerviews.wordpress.com">{{Cite web |date=2009-10-11 |title=John Wiles (1980s) |url=https://drwhointerviews.wordpress.com/2009/10/11/john-wiles-1980s/ |access-date=2017-09-15 |publisher=Doctor Who Interview Archive}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://drwhointerviews.wordpress.com/2009/10/11/john-wiles-1980s/ "John Wiles (1980s)"]. Doctor Who Interview Archive. 11 October 2009<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 September</span> 2017</span>.</cite></ref> == Mai gabatarwa na Doctor Who''Dokta Wanene'' == Kodayake yana da kyakkyawar dangantaka ta aiki tare da editan labarin Donald Tosh, <ref> name="drwhointerviews.wordpress.com">{{Cite web |date=2009-10-11 |title=John Wiles (1980s) |url=https://drwhointerviews.wordpress.com/2009/10/11/john-wiles-1980s/ |access-date=2017-09-15 |publisher=Doctor Who Interview Archive}}</ref> Wiles ya gano cewa bai iya yin canje-canje da yawa ga tsarin shirin ba. Kokarin yin jerin sun fi duhu ya haifar da rikice-rikice tare da ɗan wasan kwaikwayo William Hartnell wanda, a matsayin wanda ya rage na ƙungiyar ta asali, ya ga kansa a matsayin mai kula da dabi'un asali na jerin.<ref>{{Cite web |title=BBC - Doctor Who Classic Episode Guide - Season 3 |url=https://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/season3.shtml}}</ref> Wani yunkuri na ba sabon abokin Dodo Chaplet wani karin magana ya yi watsi da shi daga manyan Wiles, wadanda suka ba da umarnin cewa dole ne masu zaman kansu suyi magana "BBC English".<ref>name="RT Ark">{{Cite web |last=Mulkern |first=Patrick |date=7 March 2009 |title=Doctor Who: The Ark |url=http://www.radiotimes.com/blog/2009-03-07/doctor-who-the-ark |access-date=26 November 2014 |website=[[Radio Times]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tare da Hartnell da ke fama da rashin lafiya da rashin amincewa da Wiles, wannan ya nemi hanyar maye gurbin dan wasan kwaikwayo. Koyaya, shugabannin Wiles sun sake adawa da wannan.<ref>{{Cite web |last=Brendan Nystedt |date=2013-11-22 |title=10 of the Craziest Doctor Who Stories That Almost Happened |url=https://www.wired.com/2013/11/crazy-doctor-who-stories/ |access-date=2017-09-15 |publisher=WIRED}}</ref> Wiles kuma bai ji daɗin dogon labarin The Daleks 'Master Plan wanda ƙungiyar samarwa ta baya ta ba da izini kuma wanda ya zama da wuya a fahimta. Ɗaya daga cikin 'yan canje-canjen da ya yi da ya kasance har ma da ɗan gajeren lokaci shine iyakance kusan dukkanin labarun zuwa abubuwan da suka faru huɗu kawai. A farkon 1966, Wiles ya yi murabus cikin takaici game da rashin iya jagorantar wasan kwaikwayon a cikin hanyar da yake so. Tosh ya yi murabus cikin tausayi.<ref>{{Cite web |title=BBC - Doctor Who Classic Episode Guide - Season 3 |url=https://www.bbc.co.uk/doctorwho/classic/episodeguide/season3.shtml}}</ref> Daga cikin abubuwan da suka faru daga lokacin da yake aiki, kawai ''Jirgin'' abubuwan da suka shafi hudu The Ark, da kuma abubuwan da suka fito daga The Daleks 'Master Plan, har yanzu suna nan a cikin tarihin BBC. Kamar yadda Wiles ya zaɓi kada ya yi amfani da John Cura da sabis na Tele-snaps, kawai 'yan shirye-shiryen bidiyo (wanda aka samo daga rikodin fim na 8mm da mafi inganci), hotunan talla da kuma bayan al'amuran suna ba da rikodin gani na aikinsa a kan jerin. == Bayan Doctor Who''Dokta Wanene'' == Bayan barin Doctor Who, Wiles ya rubuta labaru biyu don jerin tarihin kimiyya-fiction Out of the Unknown . Wadannan sune Taste of Evil da The Man in My Head, dukansu an watsa su a matsayin wani ɓangare na kakar wasa ta huɗu da ta ƙarshe a shekarar 1971. Kodayake Taste of Evil ya kasance, kamar yawancin ayyukansa a kan Doctor Who, an goge shi kuma har yanzu an san hotunan ne kawai, Mutumin da ke cikin kaina ya tsira a matsayin mai kula da bidiyonsa na asali kuma yana samuwa a jerin DVD. Wiles ya kuma rubuta wasannin da yawa ciki har da Act of Hardness, Family on Trial da A Lesson in Blood and Roses, wanda [[Royal Shakespeare Company|Kamfanin Royal Shakespeare]] (RSC) ya yi. Wiles ya mutu a ranar 5 ga Afrilu 1999 yana da shekaru 73. <ref>{{Cite web |title=John Wiles obituary |url=http://cuttingsarchive.org/index.php/John_Wiles_obituary |access-date=2017-09-15 |publisher=The Doctor Who Cuttings Archive}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 1999]] [[Rukuni:Haifaffun 1925]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] tvtdy8wsqppz7nzx6asqa95lqvompgc Joseph Kignoumbi Kia Mboungou 0 99929 835579 616258 2026-05-14T00:38:04Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835579 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joseph Kignomba Kia Mbougou''' ɗan siyasan [[Jamhuriyar Kwango|Kongo]] ne. Ya tsaya a zaɓen shugaban ƙasa na shekarar 2002 na Pan-African Union for Social Democracy. <ref>{{Cite web |title=IFES Election Guide {{!}} Elections: Republic of Congo Presidential Mar 10 2002 |url=https://www.electionguide.org/election.php?ID=415 |access-date=2021-08-31 |website=www.electionguide.org}}</ref> Ya zo na biyu mai nisa a zaben, inda ya samu kuri'u 33,154. <ref>{{Cite web |title=Elections in Congo-Brazzaville |url=https://africanelections.tripod.com/cg.html |access-date=2021-08-31 |website=africanelections.tripod.com |archive-date=2006-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060424073752/https://africanelections.tripod.com/cg.html |url-status=dead }}</ref> Kignoumbi Kia Mbungou ya gaji Claudine Munari a matsayin sakatare na biyu na majalisar dokoki a ranar 22 ga watan Disamba 2009. A zaɓen majalisar dokokin ƙasar da aka gudanar a watan Yulin 2017 ya sake tsayawa takarar majalisar dokokin ƙasar a matsayin ɗan takarar ''La Chaine'' a mazaɓar ƙaramar hukumar Sibiti. Shi ne ya zo na ɗaya, da kashi 44% na kuri’un da aka kaɗa, a zagayen farko na zaɓen, sai ɗan takara mai zaman kansa, Jean-Favien Mabiala, wanda ya samu kashi 33.5%. <ref>[https://web.archive.org/web/20190723124805/http://www.lasemaineafricaine.net/images/pdf/3711.pdf "Les résultats tels que publiés par le ministre de l’intérieur et de la décentralisation"], ''La Semaine Africaine'', number 3,711, 25 July 2017, page 7 {{In lang|fr}}.</ref> Ya lashe kujerar ne a zagaye na biyu na zaɓen. <ref>"Les resultats du second tour", ''Les Dépêches de Brazzaville'', 4 August 2017, page 3 {{In lang|fr}}.</ref> A ranar 19 ga watan Agustan 2017, lokacin da majalisar dokokin ƙasar ta fara taron sabon wa'adinta, an sake zaɓen shi a matsayin sakataren majalisar na biyu. Shi ne ɗan takara ɗaya tilo, wanda shi ne kaɗai wurin da ofishin majalisar dokokin ƙasar ya keɓe domin ‘yan adawa, ya kuma samu kuri’u 142 daga wakilan da suka halarta. <ref>Bertrand Boukaka, [http://lesechos-congobrazza.com/politique/3359-congo-assemblee-nationale-isidore-mvouba-accede-au-perchoir "Congo – Assemblée Nationale : Isidore Mvouba accède au perchoir"], ''Les Echos du Congo Brazzaville'', 19 August 2017 {{In lang|fr}}.</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] fccm4f8u46qgdju197cn5x0pylinigb Kenny Motsamai 0 100253 835845 671640 2026-05-14T11:58:45Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835845 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kenny Thabo Motsamai''' (an haife shi Shadrack Doshani, 1962 ko 1963) ɗan gwagwarmayar wariyar launin fata ne na Afirka ta Kudu, wanda aka yankewa hukuncin kisa kuma ɗan siyasa. Memba na jam'iyyar Economic Freedom Fighters, ya kasance wakilin dindindin na majalisar dokokin kasar daga Gauteng tun daga watan Mayun 2019. Motsamai tsohon kwamandan sojojin Azaniya ne na 'yantar da jama'ar Azaniya, reshen soja na Pan Africanist Congress of Azania a lokacin mulkin wariyar launin fata. An daure shi kusan shekaru 30 a gidan yari saboda ya kashe wani jami’in zirga-zirgar ababen hawa a lokacin fashin banki a shekarar 1989. == Rayuwar farko == An haifi Motsamai a matsayin Shadrack Doshani a farkon shekarun 1960.<ref>Doshani rearrested for violating parole". Weekend Post. Retrieved 2 July 2022 – via Pressreader.com.</ref><ref>Sifile, Lindile. "Battle for Kenny Motsamai's release continues". www.iol.co.za. Retrieved 1 July 2022</ref> Ya kasance kwamandan soji a cikin rundunar sojojin 'yantar da jama'ar Azaniya (APLA), reshen soja na Pan Africanist Congress lokacin mulkin wariyar launin fata.<ref>"EFF MP Kenny Motsamai breaks down as he pleads for political prisoners and military veterans". TimesLIVE. Retrieved 1 July 2022</ref> == Hukuncin kisa == A cikin 1989, Motsamai da sauran masu fafutuka na PAC sun yi fashi a wani banki a Rustenburg, wanda PAC ta amince da shi don taimaka masa wajen gudanar da ayyukanta na yaƙi da wariyar launin fata<ref>"Police confirm EFF MP arrested at Clicks protest is Kenny Motsamai". SowetanLIVE. Retrieved 1 July 2022</ref>. A yayin fashin dai mayakan sun ci karo da ‘yan sanda inda Motsamai ya kashe wani farar fata. An kama Motsamai da laifin kisan kai bayan ya dawo daga horar da sojoji a Habasha.<ref>Political prisoner Kenny Motsamai back in jail". TimesLIVE. Retrieved 1 July 2022</ref> Daga baya aka yanke masa hukunci aka yanke masa hukuncin daurin rai da rai guda biyu a shekarar 1989,<ref>"EFF will send ex-convict Kenny Motsamai to NCOP: Julius Malema". TimesLIVE. Retrieved 1 July 2022.</ref> wanda hukumar gaskiya da sasantawa ta dauke shi a matsayin wani aiki na siyasa, duk da haka, daga baya aka canza laifin zuwa fashi da makami wanda PAC ta bayyana a matsayin wata dabara ta kada a sake shi.<ref>PAC veteran Kenny Motsamai granted full parole". The Citizen. 11 January 2017. Retrieved 1 July 2022.</ref> Daga nan sai TRC ta ki yi masa afuwa, saboda laifin da aka aikata ba na siyasa ba ne<ref>"Electronic tag could be reason Motsamai refused parole conditions | eNCA". www.enca.com. Retrieved 1 July 2022</ref>. Shi da PAC sun ci gaba da cewa shi fursuna ne na siyasa kuma jam’iyyar ta yi yakin neman a sake shi.<ref>Some of the new faces in Parliament's 'Shady Pines', the NCOP". News24. Retrieved 1 July 2022.</ref> Motsamai ya ki ba da hakuri ko nuna nadama kan kisan da aka yi wa jami’in. Ya fada a wata hira da DRUM bayan an sake shi a watan Janairun 2017: "Ba zan nemi afuwar komai ba, babu wani bature da ya taba neman afuwar wariyar launin fata."<ref>Digital, Drum. ""I won't apologise for what I did" - says political prisoner Kenny Motsamai". Drum. Retrieved 2 July 2022.</ref> == Parole da sake kamawa == A ranar 18 ga Janairu, 2016, an shirya sakin Motsamai bisa sharadin kwana na kwana biyo bayan shawarar da majalisar dattijai ta kasa (NCCS) ta bayar ga ministan shari’a da aikin gyara, Michael Masutha, duk da haka, ya ki sanya hannu kan takardun da suka kunshi sharuddan sakin nasa saboda bai fahimci shari’a ba. A ranar 11 ga Yuli, 2016, Motsamai ya fara watanni shida a ranar sakin layi. Zai iya barin Cibiyar Gyaran Boksburg kullum da karfe 8 na safe amma sai ya dawo kafin dare ya yi. Ana lura da motsinsa ta hanyar na'urar sa ido kuma ba zai iya shiga kowane irin harkokin siyasa ba. Hukumar Kula da Gyaran Gyara da Faɗakarwa ta ba shi cikakken afuwa a ranar 11 ga Janairu 2017 tare da wasu sharuɗɗa, kamar har yanzu ana sa ido kan motsinsa, kuma an sake shi daga kurkuku a wannan rana. Ya shafe tsawon shekaru 28 a gidan yari. An ba shi gidan gwamnati mai rahusa a garin Katlehong kuma ya fara aikin wankin mota da wani fasto Paseka Motsoeneng, wanda aka fi sani da Annabi Mboro, ya ba shi bayan an sake shi. An ba da rahoton cewa kasuwancin ya rushe bayan 'yan watanni.<ref>Apla member Motsamai returned to cells | eNCA". www.enca.com. Retrieved 1 July 2022</ref> A ranar 9 ga Fabrairu 2018, an kama Motsamai a gidansa da ke Katlehong saboda karya sashe na 52 (7) na Dokar Ayyukan Gyaran 111 na 1998. Ya karya ka'idojin sakin gidan ta hanyar barin gundumar Boksburg, ba tare da izini daga Hukumar Gyaran Jama'a ta Boksburg a ranar 7 ga Fabrairu kuma ana zarginsa da yin karya game da zuwa Hatfield a Pretoria a ranar 8 ga Fabrairu don halartar al'amuran fensho ga 'ya'yansa, lokacin da ake zarginsa yana magana da zanga-zangar a hedkwatar Ma'aikatar Tsohon Sojoji da samun tashin hankali tare da jami'ai. A baya an gargade shi da kada ya karya sharuddan sakinsa. Lauyan Motsamai, Andries Nkome, ya musanta cewa an gudanar da zanga-zanga a hedkwatar sashen, ya kuma ce Motsamai na daya daga cikin tsofaffin sojoji 250 da ke son samun tallafin su daga sashen. Nkome ya bayar da hujjar cewa zargin da ake yi masa na cewa ya yi jawabi ya samo asali ne daga jita-jita. A ranar 21 ga Maris 2018 ne Masutha suka yanke shawarar soke hukuncin da aka yanke na Motsamai saboda rashin bin sharudan sakinsa. Ya sanar da Motsamai hukuncin da ya yanke na tsare shi na tsawon watanni uku kawai, wanda ya yi kasa da watanni 24 da Hukumar Kula da Gyaran Ma’aikata ta Boksburg ta ba da shawarar. An saki Motsamai daga kurkuku a watan Yuni 2018.<ref>"Newsmaker: Not yet freedom for Kenny Motsamai". News24. Retrieved 1 July 2022</ref> == Manazarta == {{Reflist}} ==Hanyoyin hadi na Waje== *[https://www.parliament.gov.za/person-details/412 Profile]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at [[Parliament of South Africa]] [[Category:Rayayyun Mutane]] k3xqvuopyiuhzn5qohubjcck56gau9o Juyin Juya Halin Rwanda 0 101482 835613 626508 2026-05-14T04:05:39Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835613 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Stamp_of_Rwanda_-_1969_-_Colnect_588946_-_Worker_with_Pickaxe_and_Flag.jpeg|thumb| Tambarin 1969 yana bikin cika shekaru 10 na juyin juya halin Ruwanda, wanda ke nuna wani baƙauye yana daga tutar Rwandan ja-yellow-kore .]] '''Juyin juya halin Ruwanda''', wanda kuma aka fi sani da '''juyin juya halin Hutu''', '''juyin juya halin zamantakewa''', ko kuma '''iskar halaka''' {{Sfn|Gourevitch|2000}} ( Kinyarwanda ), {{Sfn|Prunier|1999}} wani lokaci ne na rikicin kabilanci a [[Ruwanda]] daga 1959 zuwa 1961 tsakanin [[Hutu]] da [[Tutsi]], biyu daga cikin kabilu uku na Ruwanda . Juyin juya halin ya ga kasar ta sauya sheka daga mulkin mallaka na Tutsi a karkashin ikon mallakar Beljiyam zuwa jamhuriya mai cin gashin kanta ta Hutu. Kasar Ruwanda ta kasance karkashin mulkin masarautar Tutsi tun a kalla karni na 18, tare da kafuwar manufofin Tutsi da kyamar Hutu. Jamus da Beljiyam sun yi nasara a kan Ruwanda tun farkon karni na 20, inda kasashen Turai biyu ke mulki ta hanyar sarakuna tare da ci gaba da aiwatar da manufofin Tutsi. Bayan 1945, 'yan Hutu masu adawa da 'yan tawayen sun ɓullo, wanda ya haifar da tabarbarewar dangantaka tsakanin ƙungiyoyi. Shugabancin Tutsi dai ya tayar da hankalin neman ‘yancin kai cikin gaggawa don tabbatar da ikonsu, sannan kuma ‘yan kabilar Hutu sun yi kira da a mika mulki daga Tutsi zuwa Hutu, matakin da [[Cocin katolika|Cocin Katolika]] da gwamnatin mulkin mallaka ke samun goyon baya. An fara juyin juya hali ne a watan Nuwamban shekarar 1959, inda aka yi tashe-tashen hankula da kone-kone a gidajen Tutsi bayan harin da wasu 'yan Tutsi masu tsattsauran ra'ayi suka kai wa daya daga cikin kananan shugabannin Hutu, Dominique Mbonyumutwa . Nan da nan tashin hankali ya bazu ko'ina cikin kasar. Sarkin da ‘yan siyasan Tutsi sun yi yunkurin kai farmaki don kwace mulki tare da kakkabe ‘yan Hutu da Belgian amma sai da Guy Logiest, Kanar Belgian ya ci tura, wanda gwamnan mulkin mallaka ya kawo. Logiest ya sake kafa doka da oda, inda ya fara shiri don haɓakawa da kare ƴan Hutu. Daga nan ne Belgians suka maye gurbin manyan sarakunan Tutsi da hakimai da Hutu, inda suka ba da Sarki Kigeli na Biyu zuwa matsayi; Daga baya Kigeli ya gudu daga kasar. Duk da ci gaba da tashe-tashen hankula na kin jinin Tutsi, Belgium ta shirya zaɓen cikin gida a tsakiyar 1960. Jam'iyyun Hutu sun sami iko da kusan dukkanin al'ummomin, wanda hakan ya kawo karshen juyin juya hali. Shugaban 'yan kabilar Hutu da Logiest Grégoire Kayibanda ya ayyana kasar Rwanda a matsayin jamhuriya mai cin gashin kanta a shekarar 1961, kuma kasar ta samu 'yancin kai a shekarar 1962 Juyin juya halin ya sa a kalla 'yan kabilar Tutsi 336,000 tserewa zuwa kasashe makwabta, inda suka zauna a matsayin 'yan gudun hijira. Ko da yake ’yan gudun hijirar sun tayar da hankalin komawa Ruwanda nan take, amma sun rabu tsakanin masu neman sasantawa da masu son hambarar da sabuwar gwamnati. Wasu ’yan gudun hijira sun kafa ƙungiyoyi masu ɗauke da makamai (wanda ake kira ''inyenzi'', ko kuma “kyankyawa”, ta gwamnatin Hutu), waɗanda suka kai hare-hare a cikin Ruwanda. Mafi girma ya faru ne a ƙarshen 1963, lokacin da wani harin ba-zata ya tunkari [[Kigali]] . Gwamnati dai ta yi yaki, inda ta yi galaba a kan 'yan tawayen tare da kashe dubban 'yan Tutsi da suka rage a kasar Ruwanda. Babu wata barazana da 'yan gudun hijirar suka yi, sai a shekarun 1990, lokacin da yakin basasa da kungiyar Tutsi da 'yan gudun hijira ta Rwandan Patriotic Front (RPF) ta fara ya tilastawa gwamnatin Hutu shiga shawarwari. Wannan ya haifar da karuwar tsattsauran ra'ayin Hutu da [[Kisan ƙare dangi na Rwandan|kisan kare dangi na 1994]], inda aka kashe Tutsi sama da 500,000 kafin RPF ta karbe iko. == Fage == === Ruwanda kafin mulkin mallaka === [[Fayil:Rwanda_Nyanza_Mwami_Palace.jpg|alt=Photograph of King's palace in Nyanza, Rwanda depicting main entrance, front and conical roof|thumb| Sake gina fadar Sarkin Ruwanda a Nyanza]] Farkon mazaunan ƙasar Ruwanda a yanzu su ne Twa, ƙungiyar mafarautan pygmy na asali waɗanda suka zauna a yankin tsakanin 8000 zuwa 3000.&nbsp;BC kuma ya kasance a cikin ƙasar a yau. {{Sfn|Chrétien|2003}} {{Sfn|Mamdani|2002}} Tsakanin 700&nbsp;BC da kuma 1500&nbsp;AD, ƙungiyoyin [[Mutanen Bantu|Bantu]] da yawa sun yi ƙaura zuwa Ruwanda kuma suka fara share gandun daji don noma. {{Sfn|Chrétien|2003}} {{Sfn|Mamdani|2002}} Bayan sun rasa yawancin mazauninsu, Twa da ke cikin gandun daji ya ƙaura zuwa tsaunuka. {{Sfn|King|2007}} Masana tarihi suna da ra'ayoyi da yawa game da [[Yaduwar Bantu|ƙauran Bantu]] . A cewar wani, mutanen farko su ne [[Hutu]] ; [[Tutsi]] sun yi ƙaura daga baya kuma suka kafa wata ƙungiya ta kabilanci, mai yiwuwa na asalin Kushitic . {{Sfn|Prunier|1999}} Wata madaidaicin ka'idar ita ce ƙaura ta kasance a hankali kuma ta tsaya tsayin daka, tare da ƙungiyoyi masu shigowa suna haɗa kai cikin (maimakon cin nasara) al'ummar data kasance. {{Sfn|Mamdani|2002}} {{Sfn|Mamdani|2002}} A cikin wannan ka'idar bambance-bambancen Hutu-Tutsi ya taso daga baya a matsayin rarrabuwa, maimakon kabilanci. {{Sfn|Chrétien|2003}} {{Sfn|Shyaka}} Yawan jama'a ya haɗu, na farko zuwa dangi ( ''ubwoko'' ) {{Sfn|Chrétien|2003}} kuma zuwa cikin masarautu kusan takwas ta 1700. {{Sfn|Chrétien|2003}} Ƙasar ta kasance mai albarka kuma tana da yawan jama'a, tare da kula da masarautun ta na zamantakewa. {{Sfn|Prunier|1999}} [[Masarautar Ruwanda]], wadda 'yan kabilar Tutsi Nyiginya ke mulki, ta zama mafi rinjaye tun daga tsakiyar karni na 18. {{Sfn|Chrétien|2003}} Daga asalinsa a matsayin ɗan ƙaramin sarki kusa da [[tafkin Muhazi]] {{Sfn|Prunier|1999}} masarautar ta faɗaɗa ta hanyar ci da yaƙi, {{Sfn|Dorsey|1994}} ta kai matsayinta a ƙarƙashin Sarki ( ''Mwami'' ) Kigeli Rwabugiri tsakanin 1853 da 1895. Rwabugiri ya faɗaɗa mulkin yamma da arewa, {{Sfn|Mamdani|2002}} {{Sfn|Chrétien|2003}} aiwatar da gyare-gyaren gudanarwa wanda ya haɗa da ''ubuhake'' (inda majiɓincin Tutsi suka ba da shanu-da gata ga abokan Hutu ko Tutsi don musanya sabis na tattalin arziki da na sirri) {{Sfn|Prunier|1999}} da ''uburetwa'' (tsarin corvée wanda aka tilasta wa Hutu yin aiki ga Tutsi). {{Sfn|Mamdani|2002}} Sauye-sauyen da Rwabugiri ya yi ya haifar da rashin jituwa tsakanin al'ummar Hutu da Tutsi. {{Sfn|Mamdani|2002}} === Mulkin mallaka === [[Taron Berlin]] na 1884 ya ba da yankin ga Jamus, tare da iyakoki mara kyau. {{Sfn|Appiah|Gates|2010}} Lokacin da Gustav Adolf von Götzen ya bincika ƙasar shekaru goma bayan haka, {{Sfn|Chrétien|2003}} ya gano cewa Masarautar Ruwanda ta haɗa da yanki mai albarka a gabashin [[Tafkin kivu|tafkin Kivu]] . Jamus na son wannan yanki, wanda kuma Leopold II ya yi iƙirari a matsayin wani yanki na Kongo Free State (Belgium ta haɗa zuwa [[Belgian Congo|Belgian Kongo]] a 1908). Domin tabbatar da da'awarta, Jamus ta fara manufar yin mulki ta hanyar masarautar Ruwanda da kuma goyon bayan sarakunan Tutsi; wannan tsarin ya ba da damar yin mulkin mallaka tare da sojojin Turai kaɗan. {{Sfn|Prunier|1999}} Yuhi V Musinga, wanda ya zama sarki bayan rikicin da ya biyo bayan mutuwar mahaifinsa Rwabugiri {{Sfn|Prunier|1999}} da kuma gwagwarmaya da sojojin Belgium, ya maraba da Jamusawa kuma ya yi amfani da su don ƙarfafa ikonsa. {{Sfn|Chrétien|2003}} Yankin ya zama iyakar yammacin Jamus ta Gabashin Afirka . Mulkin Jamus ya ƙyale manufofin Rwabugiri ya ci gaba da kasancewa a tsakiya, kuma rashin jituwa tsakanin Tutsi da Hutu ya yi tsanani. {{Sfn|Prunier|1999}} An murkushe masu adawa da wannan ci gaba kamar [[tawayen Ndungutse]], wanda ya kara nuna bacin rai musamman a arewa. {{Sfn|Des Forges|1986}} [[Fayil:Eastafrikaoccupation1916.jpg|left|thumb| Tambarin wasiƙa na 1916 daga yankunan Gabashin Afirka da Belgium ta mamaye, wanda aka kama a lokacin yaƙin neman zaɓe na Gabashin Afirka a [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na ɗaya.]]]] Dakarun Beljiyam sun karbe iko da Ruanda da [[Burundi]] a lokacin [[Yaƙin Duniya na I|yakin duniya na daya]], kuma kasar ta kasance karkashin ikon Belgium a cikin wa'adin Majalisar Dinkin Duniya na 1919, {{Sfn|Prunier|1999}} mai suna Ruanda-Urundi . {{Sfn|Page|Sonnenburg|2003}} Duk da cewa da farko Belgium ta ci gaba da tsarin mulkin Jamus ta hanyar sarauta, a shekara ta 1926, ta fara tsarin mulkin mallaka kai tsaye kamar yadda aka saba a Kongo. {{Sfn|Prunier|1999}} {{Sfn|Chrétien|2003}} Gyaran baya ya haɗa da sauƙaƙe tsarin manyan sarakuna uku, don haka wani sarki (yawanci Tutsi) maimakon uku (yawanci tsakanin Tutsi da Hutu) ya yi mulki a wani yanki. Sake-sake na Beljiyam ya kuma mika ''uburetwa'' (ma'aikata da Hutu suka tilasta wa shugabannin Tutsi) ga daidaikun mutane, ba kawai al'ummomi ba, da kuma yankunan da tsarin ba a baya ba. {{Sfn|Prunier|1999}} Shugabannin Tutsi sun fara aiwatar da tsarin sake fasalin ƙasa tare da tallafin Belgium; Tutsi sun kwace wuraren kiwo da ’yan kabilar Hutu ke kula da su a al’adance kuma aka mayar da su zaman kansu tare da dan karamin diyya. {{Sfn|Prunier|1999}} Tun daga ƙarshen 1920s, rawar da Cocin Katolika ya girma ( ''duba Cocin Katolika a Ruwanda mulkin mallaka'' ). Gwamnatin Belgium ta ƙarfafa hakan, tun da limaman ƙasar sun san ƙasar sosai kuma suna taimaka mata wajen gudanar da harkokinta. Yawancin mutanen Ruwanda (ciki har da manyan Tutsi) sun tuba, tun da Katolika ya kasance babban abin da ake buƙata don ci gaban zamantakewa. {{Sfn|Prunier|1999}} Sarki Musinga ya ki ya tuba, kuma a shekara ta 1931 gwamnatin Belgium ta kore shi; Babban dansa, Mutara III Rudahigwa, ya gaje shi kuma daga baya ya zama sarki Kirista na farko a Ruwanda. {{Sfn|Prunier|1999}} A cikin shekarun 1930 'yan Belgium sun gabatar da manyan ayyuka a fannin ilimi, kiwon lafiya, ayyukan jama'a da sa ido kan aikin gona, gami da sabbin kayan amfanin gona da dabarun noma don inganta wadatar abinci. {{Sfn|Chrétien|2003}} Ko da yake Ruwanda ta zama na zamani, Tutsis sun ci gaba da zama a kan mulki, sun bar Hutu ba su da 'yanci kuma suna fuskantar manyan ayyukan tilastawa. {{Sfn|Prunier|1999}} A cikin 1935 Belgium ta gabatar da katunan shaida, suna yiwa mutum lakabi da Tutsi, Hutu, Twa ko Naturalised. Ko da yake Hutu masu arziki a baya sun sami damar zama Tutsi masu daraja, katunan shaidar sun ƙare ƙarin motsin zamantakewa. {{Sfn|Gourevitch|2000}} == Gabatarwa == === Hutu counter-elite === Beljiyam ta ci gaba da mulkin Ruwanda a matsayin Majalisar Amintattu ta Majalisar Dinkin Duniya bayan [[Yaƙin Duniya na II|yakin duniya na biyu]], tare da wajabcin kula da [[Decolonization na Afirka|'yancin kai]] daga karshe . {{Sfn|United Nations (II)}} {{Sfn|United Nations (III)}} Yanayin tattalin arziki ya canza sosai a lokacin yakin; tattalin arzikin tsabar kuɗi ya girma, {{Sfn|Prunier|1999}} kuma tare da shi buƙatar ma'aikata a cikin ma'adinan Kongo na Katanga da kuma kofi da sukari na Uganda. {{Sfn|Mamdani|2002}} An sami canji na lokaci guda a cikin Cocin Katolika; {{Sfn|Prunier|1999}} fitattun mutane a cikin cocin Ruwanda na farko, waɗanda suka kasance daga masu arziki da masu ra'ayin mazan jiya (irin su Léon-Paul Classe ), {{Sfn|Prunier|1999}} an maye gurbinsu da ƙananan malamai na asali masu aiki. Daga cikin waɗannan, mafi girman kashi su ne Flemish maimakon Walloon Belgians kuma sun tausaya wa halin da Hutu ke ciki. {{Sfn|Mamdani|2002}} Yanayin tattalin arziki da ilimin hauza da cocin ya yi ya ba Hutu motsin jama'a da ba zai yiwu ba a da, yana ba da damar haɓaka rukunin manyan shugabannin Hutu da haziƙai. {{Sfn|Mamdani|2002}} Wannan rukunin, wanda ya ƙunshi Hutu daga Masarautar Ruwanda kafin mulkin mallaka, ya haɗu da fitattun ƴan ƙasa na masarautun da aka samu a lokacin mulkin mallaka (ciki har da Kiga ). {{Sfn|Mamdani|2002}} Babban sanannen mutum a cikin motsi shine Grégoire Kayibanda . {{Sfn|Prunier|1999}} Kamar yawancin ’yan Hutu masu adawa da Kayibanda sun sami horon aikin firist a makarantar Nyakibanda, kodayake ba a nada shi ba. {{Sfn|Prunier|1999}} Bayan kammala karatunsa a shekarar 1948, ya zama malamin firamare. A 1952 Kayibanda ya gaji Alexis Kagame a matsayin editan mujallar Katolika, ''L'Ami'' . {{Sfn|Linden|Linden|1977}} A lokacin ƙarshen 1950s ya kasance ''Travail, Fidélité, Progrès'' (TRAFIPRO) memba na hukumar abinci-haɗin kai, {{Sfn|Chrétien|2003}} ya gyara mujallar Katolika na Pro-Hutu ''Kinyamateka'', {{Sfn|Prunier|1999}} kuma ya kafa ''Mouvement Social Muhutu'' (MSM). {{Sfn|Chrétien|2003}} Babban jigo na biyu na manyan 'yan Hutu shi ne [[Joseph Gitera]], wani tsohon malamin makaranta {{Sfn|Linden|Linden|1977}} da ke kudancin ƙasar {{Sfn|Chrétien|2003}} wanda ya bar makarantar hauza don kafa ƙananan bulo . {{Sfn|Newbury|1988}} Gitera ya kafa jam'iyyar Association for Social Promotion of the Masses (APROSOMA). {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Masana tarihi na addini Ian da Jane Linden sun bayyana shi a matsayin "mafi sha'awa kuma mai yiwuwa mai tausayi" fiye da Kayibanda da sauran 'yan Hutu tsofaffin masu karatu, amma "sau da yawa mai kuskure kuma wani lokaci mai son zuciya". {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Ba kamar Kayibanda ba, Gitera ya yi kira da a dauki kwakkwaran mataki kan “zaluntar” daular tun a shekarar 1957; duk da haka, kalaman nasa sun fi mayar da hankali kan rarrabuwar kawuna tsakanin Hutu da Tutsi fiye da yadda ake ‘yantar da talakawa. {{Sfn|Newbury|1988}} === Tabarbarewar dangantakar Hutu da Tutsi === 'Yan Hutu masu adawa da juna sun ji daɗin dangantakar da ta dace da Sarki da Tutsi a farkon shekarun 1950, yayin da neman dimokuradiyya ya mamaye rayuwar siyasa. {{Sfn|Carney|2013}} Matasa Tutsi da Hutu waɗanda suka yi karatu a makarantun hauza na Katolika ko kuma suka yi aiki a kasuwancin duniya, sun taru a matsayin " ''evolués'' ", suna aiki a ƙaramin matsayi a cikin mulkin mallaka. {{Sfn|Carney|2013}} Dangantakar Hutu-Tutsi ta tabarbare cikin sauri daga 1956, duk da haka. {{Sfn|Carney|2013}} A watan Yuli, jaridar ''La Presse Africaine'' ta kasar Congo ta buga labarin wani limamin kasar Rwanda wanda ba a bayyana sunansa ba, inda ya yi bayani dalla-dalla kan cin zarafin 'yan kabilar Hutu na tsawon shekaru aru-aru da 'yan kabilar Tutsi suka yi. {{Sfn|Carney|2013}} An bi diddigin wannan labarin a cikin jaridun ''La Presse Africaine'' da wasu jaridun Kongo da Burundi tare da wasu jerin kasidu da ke bayyana tarihin alakar kungiyoyin da matsayin sarki. {{Sfn|Carney|2013}} Sarki Rudahigwa da ’yan Tutsi sun yi watsi da ikirarin, suna mai mai da martani cewa babu wata kabila da ke hana zirga-zirgar al’umma kuma ba a iya bambanta Hutu da Tutsi. {{Sfn|Carney|2013}} Abu na gaba da ya haifar da wargajewar dangantaka shi ne faruwar zaben dimokuradiyya na farko a kasar a karkashin ikon mazaje na duniya a watan Satumba na 1956. {{Sfn|Carney|2013}} An ba wa al'ummar kasar damar kada kuri'a ga manyan hafsoshin, kuma kashi 66% na wadanda aka zaba 'yan Hutu ne. {{Sfn|Carney|2013}} Har yanzu an nada manyan mukamai a cikin manyan mukamai na gargajiya da na mulkin mallaka maimakon zabe, kuma wadannan sun kasance Tutsi masu yawa. {{Sfn|Carney|2013}} Rashin daidaituwa tsakanin waɗannan ma'aunin nauyi biyu ya nuna rashin adalcin tsarin ga Hutu. {{Sfn|Carney|2013}} Kafin 1956, daular sarauta da fitattun Tutsi sun huta game da lokacin samun 'yancin kai, sun gamsu cewa za a mika musu cikakken iko daga Belgian nan da nan. {{Sfn|Prunier|1999}} Da suka firgita da yadda 'yan Hutu ke dada girma da kuma rashin jituwar da ke tsakanin kungiyoyin, sun fara fafutuka a karshen shekara ta 1956 don samun 'yancin kai cikin gaggawa. {{Sfn|Prunier|1999}} Sarki Rudahigwa da ''[[Conseil Supérieur|Conseil Supérieur da]]'' Tutsi ke da rinjaye sun ba da shawarar sabbin ma'aikatun kudi, ilimi, ayyukan jama'a da na cikin gida da su ke gudanar da su, masu zaman kansu daga Belgium, {{Sfn|Linden|Linden|1977}} ta hanyar bayanin da ake kira ''mise en point'' . {{Sfn|Carney|2013}} Masu adawa da Hutu sun yi gaggawar mayar da martani ga wannan ci gaba, inda suka yi Allah wadai da shi a matsayin wani makirci na Tutsi na ganin Tutsi ya zama fifiko a Ruwanda bayan samun 'yancin kai. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Kayibanda, tare da wasu shugabannin Hutu takwas, sun fara aiki a madadin aikin da aka sani da Bahutu Manifesto . {{Sfn|Carney|2013}} Matasan limaman Beljiyam masu tausayin Hutu ne suka taimaka wa marubutan wajen rubuta wannan takarda. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Bahutu Manifesto ya soki mulkin Beljiyam a kaikaice, inda ya yi kira da a kawar da ''ubuhake'' da bunkasa masu matsakaicin matsayi. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Ita ce takarda ta farko da ke magana ga Tutsi da Hutu a matsayin jinsi daban, inda aka yiwa Tutsi lakabin "Hamites" da kuma zarginsu da kafa "yanayin wariyar launin fata". {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Takardar ta yi kira da a mika mulki daga Tutsi zuwa Hutu bisa "dokar kididdiga". {{Sfn|Prunier|1999}} Sakin wadannan ra'ayoyi masu fafutuka kan makomar kasar ya jawo hankulan 'yan siyasar Beljiyam da al'ummar kasar kan matsalolin zamantakewar Ruwanda wanda har zuwa wannan lokaci, ya kasance abin damuwa ne kawai na masana ilimin zamantakewa da kuma sassan mulkin mallaka. {{Sfn|CRISP|1959}} A cikin 1958, Gitera ya ziyarci Sarki a fadarsa da ke Nyanza . Ko da yake Gitera yana daraja sarauta sosai, Rudahigwa ya wulakanta shi; a wani lokaci ya kama maƙogwaron Gitera, yana kiransa da mabiyansa ''inyangarwanda'' (maƙiyan Ruwanda). {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Wannan wulakanci ya sa MSM, APROSOMA da wallafe-wallafen Katolika masu goyon bayan Hutu suka dauki matsaya mai tsauri akan masarautar. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} ''Kinyamateka'' ya wallafa cikakken rahoton yadda Rudahigwa ya yi wa Gitera, inda ya musanta kamanninsa na Allah da kuma zarginsa da nuna wariyar launin fata ga Tutsi. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Mujallar ta kuma buga labaran da ta ambaci asalin tatsuniyoyi na Hutu, Tutsi da Twa, inda ta kira manufofin Sarkin da suka saba da su. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Kasuwan ba su kai ga kalubalantar ikon Sarki a kan kabilar Hutu ba, {{Sfn|Linden|Linden|1977}} amma bayyanar da tashin hankalin Rudahigwa ya haifar da rashin jituwa ta dindindin tsakaninsa, Hutu masu adawa da Hutu da hukumomin Belgian. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} A cikin 1958 ma'aikatar mulkin mallaka ta Beljiyam ta yi ƙoƙari ta kwace ikon Rudahigwa, ta rage shi zuwa wani mutum, {{Sfn|Linden|Linden|1977}} amma shahararsa da sarakunan yankin da Tutsi (waɗanda ke tsoron haɓakar ƙungiyoyin Hutu) ya haifar da yajin aiki da zanga-zangar. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} === Mutuwar Rudahigwa da samuwar UNAR === A farkon 1959, Belgium ta kira kwamitin majalisar dokoki don nazarin zaɓuɓɓukan dimokuradiyya da 'yancin kai na ƙarshe, {{Sfn|Carney|2013}} tsara zaɓe na ƙarshen shekara. {{Sfn|Newbury|1988}} Tare da Belgians {{Sfn|Linden|Linden|1977}} da kuma mafi yawan limamai a gefensa, {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Gitera ya fara yakin neman ''[[Kalangu na Ngoma|Kalinga]]'' : gandun sarauta, daya daga cikin alamun sarauta mafi girma. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Rudahigwa ya kara tsorata, yana fitar da ganga daga kasar yana sha da yawa. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Ya rasu ne sakamakon bugun jini na kwakwalwa a watan Yuli 1959 yayin da yake neman magani a [[Bujumbura|Usumbura]], Burundi. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} 'Yan kasar Rwanda da yawa sun yi imanin cewa Belgian ne suka yi wa Rudahigwa allura ta kisa; {{Sfn|Halsey Carr|Halsey|2000}} ko da yake ba a taɓa yin gwajin gawa ba saboda ƙin yarda daga uwar sarauniya, kimantawa da likitoci masu zaman kansu suka tabbatar da ainihin ganewar cutar jini. {{Sfn|Halsey Carr|Halsey|2000}} Haka kuma an yi ta cece-ku-ce a bangarorin gwamnati cewa ya kashe kansa ne bisa umarnin masana tarihi na kotuna. {{Sfn|CRISP|1959}} Manyan mutanen Tutsi da suka yi imani cewa coci ne ya kashe Rudahigwa tare da taimakon Belgian, nan da nan suka fara yaƙi da su biyun. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} An shigar da ɗan'uwan Rudahigwa Kigeli V Ndahindurwa, ba tare da shiga Belgium ba {{Sfn|Linden|Linden|1977}} kuma ba tare da son rai ba; {{Sfn|Newbury|1988}} Linden da Linden sun bayyana wannan gado a matsayin "ƙananan juyin mulkin Tutsi". {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Bayan nadin sarautar Kigeli V, wasu sarakunan Tutsi da jami'an fada masu son samun 'yanci cikin gaggawa suka kafa jam'iyyar ''Union Nationale Rwandaise'' (UNAR). {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Duk da cewa UNAR ta kasance mai goyon bayan sarauta, ba sarki ne ke sarrafa ta; {{Sfn|Carney|2013}} Jam'iyyar ta kasance mai adawa da Belgian, wanda ya sami goyon baya daga kungiyar gurguzu . {{Sfn|Prunier|1999}} Nan da nan UNAR ta fara yaƙin neman zaɓe na inganta kishin ƙasar Ruwanda, tare da shan alwashin maye gurbin tarihin Turai a makarantu tare da nazarin cin nasarar Rwabugiri {{Sfn|Linden|Linden|1977}} da kuma yin kira da a kawar da turawa da mishan. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Wannan furucin ya sa Cocin Katolika (da yawancin ɗalibanta na Ruwanda, waɗanda suka amince da cocin da tashe su daga talauci) suka kira UNAR anti-Catholic. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Ita kuma Gitera, ta yi amfani da matsayin cocin na kin UNAR wajen yin ikirarin goyon bayanta ga APROSOMA. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Gwamnatin mulkin mallaka ta yi yunkurin takaita ikon UNAR, inda ta yi yunkurin tsige hakimai uku da suka yi fice a jam’iyyar tare da bude wuta kan masu zanga-zangar a wajen wani gangami. {{Sfn|Carney|2013}} Kayibanda ya yi wa MSM rajista a matsayin jam’iyya ta hukuma, inda ya canza mata suna ''Parti du Mouvement de l’Emancipation Hutu'' (PARMEHUTU). {{Sfn|Carney|2013}} Ya fara tattara gungun magoya bayansa a duk fadin kasar, yana mai kira ga kasar Hutu mai cin gashin kanta a karkashin tsarin mulkin kasar. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} Masanin tarihi [[Catharine Newbury]] ya bayyana halin da ake ciki a ƙarshen 1959 a matsayin "kasko mai ɗumi"; {{Sfn|Newbury|1988}} ta ƙarshen Oktoba, tare da rahoton majalisar dokoki da kuma zaɓe na gabatowa, {{Sfn|Newbury|1988}} tashin hankali ya kai ga raguwa. {{Sfn|Linden|Linden|1977}} == Juyin Juya Hali == === Harin Mbonyumutwa da Tawayen Hutu === [[File:Epinglette Kigeli V 01.JPG|thumb|Alamar alamar sarauta mai taken "Vive Kigeli V" ("Dogon rayuwa Kigeli V") tun daga lokacin juyin juya halin Ruwanda]] A ranar 1 ga Nuwamba 1959, an kai wa Dominique Mbonyumutwa, daya daga cikin 'yan tsirarun Hutu kuma mai fafutukar PARMEHUTU, hari bayan ya halarci Mass tare da matarsa a wani coci kusa da gidansa a Byimana, Lardin Gitarama. Attajiran sun kasance mambobi tara na reshen matasa na UNAR, suna daukar fansa kan kin amincewar Mbonyumutwa ya sanya hannu kan wasikar zanga-zangar UNAR, inda suka yi Allah wadai da korar da Belgium ta yi wa shugabannin Tutsi uku. Maharan da farko sun tattauna da Mbonyumutwa game da karuwar tasirinsa a matsayinsa na karamin shugaba, kafin su naushi shi. Mbonyumutwa ya fatattaki maharan kuma shi da matarsa sun sami damar komawa gida lafiya, amma jita-jita ta fara yaduwa cewa an kashe shi; a cewar farfesa a fannin tauhidi na Amurka James Jay Carney, Mbonyumutwa na iya fara yada jita-jitar da kansa. Harin da aka kai wa Mbonyumutwa ya tabbatar da cewa shi ne abin da ya haifar da tashin hankalin da ake tsammani tsakanin Hutu da Tutsi, bayan watannin da suka gabata na tashin hankali. A ranar 2 ga Nuwamba, washegari bayan harin, an yi zanga-zangar Hutu a Ndiza, gidan Athanase Gashagaza, babban shugaban Tutsi wanda ya kasance babban Mbonyumutwa kai tsaye. Zanga-zangar ta kare lafiya a wannan ranar, amma a ranar 3 ga Nuwamba an gudanar da wata zanga-zanga mafi girma a wuri guda, wanda ya rikide zuwa tashin hankali. 'Yan banga na Hutu, da suka ayyana kansu "na Allah, Cocin, da Ruwanda", sun kashe jami'an Tutsi biyu kuma suka kore Gashagaza cikin buya. An nada Mbonyumutwa a matsayin wanda zai maye gurbinsa. Zanga-zangar ta rikide da sauri zuwa tarzoma, inda kungiyoyin Hutu suka bi unguwa suna kai hari kan gidajen Tutsi yayin da suke tafiya. Tashin hankali a wannan mataki ya kunshi kone-kone ne maimakon kashe-kashe, sai dai a lokuta da Tutsi suka yi kokarin mayar da martani. Da farko a Ndiza sannan kuma a fadin kasar, Hutu sun kona gidajen Tutsi har lahira musamman ta hanyar kunna paraffin, wani samfur da ake samu a Ruwanda don amfani da fitilu. Da yake sun rasa matsugunansu, Tutsi da dama sun nemi mafaka a ofisoshin mishan na Cocin Katolika da kuma hukumomin Belgium, yayin da wasu suka tsallaka zuwa Uganda da Belgian Congo, suna fara abin da zai zama gudun hijira da yawa a karshen juyin juya halin. Masu kone-kone sun dauki manoma na gida a cikin sahu, suna tabbatar da yaduwar tawayen cikin sauri. Har yanzu Hutu da yawa sun yi imanin cewa Sarki ya fi karfin dan Adam, kuma sun yi ikirarin cewa sun kai hare-haren a madadin sa. A ranar 9 ga Nuwamba tashin hankali ya yadu a fadin kasar, sai dai lardin Gitera na Astrida (Butare) da kuma kudu maso yamma da gabas. Tarzoma ta fi kamari a arewa maso yamma; a Ruhengeri, an lalata gidan Tutsi da wuta. Martanin farko na Belgium ga tashin hankalin ya yi shiru; gwamnatin mulkin mallaka tana da sojoji 300 ne kawai a Ruwanda a farkon Nuwamba, duk da barazanar yakin basasa da ya karu a cikin watannin da suka gabata. Alphonse van Hoof, wani Farar fata na Katolika da ke aiki a kasar, ya bayyana sojojin Belgium a matsayin "wasu jeep da ke gudu a kan hanya". An kama wasu masu kone-kone, amma 'yan Belgium ba su iya dauke yaduwar tawayen ba, kuma an tilasta musu kiran karin sojoji daga makwabciyar Congo. Sarki Kigeli ya nemi izinin kafa nasa sojoji don yaki da tashin hankalin, amma mazaunin mulkin mallaka, Andre Preud'homme ya ki amincewa da wannan bukatar. Preud'homme ya ji tsoron cewa ba wa Tutsi makamai zai kara dagula rikicin zuwa cikakken yakin basasa. Duk da wannan kin amincewa, Kigeli ya kaddamar da harin ramuwar gayya kan 'yan tarzoma a ranar 7 ga Nuwamba, inda ya tattara dubban mayakan da suka yi masa biyayya, Kigeli ya ba da umarnin a kama ko a kashe wasu fitattun shugabannin Hutu da fatan murkushe tawayen manoma; An kashe dan uwan Joseph Gitera, fitaccen memba na APROSOMA. An kawo da yawa daga cikin wadanda aka kama zuwa fadar Sarki a Nyanza, inda jami'an UNAR suka azabtar da su. Gregoire Kayibanda yana buya a lokacin, don haka ba a kama shi ba. A ranakun 9 da 10 ga Nuwamba, sojojin Kigeli sun kai hari kan tudun da ke Save, kusa da Astrida, da nufin isa gidan Gitera da kama shugaban APROSOMA. Gitera ya mayar da martani ta hanyar tattara nasa sojoji don kare tudun. Sojojin Sarkin ba su da gwanintar soji don cin wannan yakin, kuma a karshe hukumomin Belgium sun shiga tsakani a Save don hana zubar da jini, wanda ya kai ga tserewar Gitera. Ko da yake Kigeli da UNAR sun kasance masu karfi da kayan aiki fiye da jam'iyyun Hutu, sun san cewa 'yan Belgium yanzu suna goyon bayan na karshen; da an ba Hutu isasshen lokaci, da sun sami galaba. Don haka, UNAR ta yi kokarin ware Belgium daga mulki tare da samun 'yancin kai da wuri-wuri. === Zuwa na Guy Logiest === Tashin hankalin Nuwamba 1959 da kuma gwagwarmayar da ta biyo baya tsakanin Hutu da Tutsi sun fara juyin juya hali, amma a cewar Carney, martanin Beljiyanci ne ya tabbatar da cewa zai haifar da canjin dindindin a matsayin ƙungiyoyin biyu, tare da Hutu suna samun iko.{{sfn|Carney|2013|p=127}} Babban mai yanke hukunci a wannan martanin shi ne Kanal Guy Logiest, wani sojan Beljiyanci da ke aiki a Congo tare da ''Force Publique''.{{sfn|Prunier|1999|p=49}} Logiest aboki ne na gwamnan Ruanda-Urundi Jean-Paul Harroy, kuma an riga an tambaye shi, kafin fara juyin juya hali, da ya zo Rwanda domin tantance zaɓuɓɓukan sojin Belgium a cikin mulkin mallaka.{{sfn|Newbury|1988|p=196}} Bayan barkewar rikici, Logiest ya hanzarta tafiyarsa daga Congo, yana isa Rwanda a ranar 4 ga Nuwamba.{{sfn|Prunier|1999|p=49}} Logiest ya zo tare da sojoji da para-troopers kuma an ba shi aikin dawo da tsarin mulki.{{sfn|Newbury|1988|p=196}} Wani mai bin addinin Katolika da kuma mai bin tsarin dimokiradiyya,{{sfn|Carney|2013|p=127}} Logiest ya yanke shawara da wuri cewa zai goyi bayan Hutu a yanke hukuncinsa a ƙasar.{{sfn|Prunier|1999|p=49}} Wannan wani ɓangare ne na dalilan tsaro, kamar yadda Logiest ya bayyana cewa Hutu zai ci gaba da tashin hankali muddin Tutsi suna cikin iko,{{sfn|Carney|2013|p=127}} amma kuma ya goyi bayan juyin juya hali a kan tsarin dimokiradiyya; ya ga wannan a matsayin damar da "ƙazamin" manoman Hutu za su tayar da ƙungiyar mulkin Tutsi.{{sfn|Carney|2013|p=127}} Daga baya ya rubuta a cikin tarihin rayuwarsa: "Wasu daga cikin mataimakina sun yi tunani cewa na yi kuskure wajen fifita akan Tutsi kuma cewa ina jagorantar Rwanda zuwa hanyar dimokiradiyya wadda ƙarshenta ba a san ba";{{sfn|Logiest|1988|p=135}} amma ya kare matakan da ya dauka, yana cewa "wataƙila burina shi ne kawo ƙasƙanci da fallasa zamba na wata gungiyar mulkin mallaka mai danniya da rashin adalci".{{sfn|Logiest|1988|p=135}} Bayan maida martanin Kigeli da UNAR akan Hutu, Logiest da sojojinsa sun fifita kare shugabannin Hutu (ciki har da Gitera).{{sfn|Newbury|1988|p=196}} A ranar 12 ga Nuwamba, bayan bayyanar dokar ta-baci daga Harroy, Logiest an nada shi a matsayin Mazaunin Sojin Musamman tare da mandat na dawo da tsarin mulki a Rwanda.{{sfn|Newbury|1988|p=196}} Yana gane cewa ‘yancin kai yana gab da faruwa, kuma cewa UNAR da shugabancin Tutsi na da damar gaggauta kafa masarautar ‘yancin kai ta Tutsi,{{sfn|Newbury|1988|p=197}} Logiest ya tura ƙasar sosai zuwa jamhuriya ta Hutu.{{sfn|Newbury|1988|p=197}} Ya aikata hakan tare da goyon bayan Harroy, ta hanyar nada Hutu a mukamai masu girma;{{sfn|Newbury|1988|p=197}} fiye da rabin shugabannin Tutsi na ƙasar (da yawancin ƙaramin shugabanni) an maye gurbinsu da Hutu, yawancin su daga jam'iyyar PARMEHUTU.{{sfn|Carney|2013|p=127}} Logiest ya ce nade-naden sun kasance "na ɗan lokaci", yana alkawarta cewa za a gudanar da zaɓe.{{sfn|Carney|2013|p=127}} Duk da cewa an yi shari’a da yanke hukunci kan membobin UNAR da suka aikata laifuka a lokacin juyin juya hali na Tutsi, abokansu na Hutu daga PARMEHUTU da APROSOMA da suka aikata barna ba su fuskanci tuhuma ba.{{sfn|Carney|2013|p=127}} A watan Disamba Logiest an nada shi a matsayin mazaunin farar hula na musamman, ya maye gurbin Preud'homme mai ƙin juyin juya hali.{{sfn|Carney|2013|p=127}} Gwamnatin Belgium ta ba shi iko na sauke Sarki da na hana shi yanke hukunci, wanda hakan ke nufin Kigeli ya zama sarki na tsarin mulki, tare da Logiest yana maye gurbinsa a matsayin shugaba na ''de facto'' na ƙasar.{{sfn|Carney|2013|p=129}} ===Tasiri a kan dankon al'adun asali=== A bangaren al'adu, yawancin bukukuwan al'adu na Kudancin Kaduna da aka saba yi a karshen da farkon shekara sun tsaya, inda na karshe aka gudanar tsakanin karshen shekarar 2019 zuwa farkon 2020. Wadannan bukukuwan sun ci gaba ne kawai bayan ficewar gwamnatin Nasir el-Rufai a ranar 29 ga Mayu 2023. An tarbi wannan ficewa da gabatar da bikin al'adu na farko na Kudancin Kaduna (SKFEST) wanda aka gudanar galibi a filin wasa na gari, Kafanchan, tsakanin 28 zuwa 30 ga Disamba 2023. Sama da kabilu 20 daga cikin kimanin kabilu 57 na Kudancin Kaduna sun halarci bikin.<ref name="NAN">{{cite news|url=https://nannews.ng/2023/12/29/skfest-showcasing-the-rich-cultural-heritage-of-southern-kaduna-dep-gov/|title=SKFEST Showcasing the rich cultural heritage of Southern Kaduna - Dep. Gov.|author=Joseph Daniel Yatai|date=December 29, 2023|publisher=NAN News|access-date=March 28, 2024}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An kuma gudanar da Ayet Atyap a fadar Agwatyap, Atak Njei, Zangon Kataf, a ranar 31 ga Disamba 2023. Wannan ya kasance don karrama Babban Hafsan Sojojin Najeriya, Christopher Gwabin Musa, wani dan asalin yankin, wanda sabon shugaban kasa, Bola Tinubu, wanda ya zo 'yan watanni da suka gabata, ya zaba don karbar mukamin. Mutane sun tarbi wannan da farin ciki.<ref>{{cite news|url=https://prnigeria.com/2024/01/02/agwatyap-honours-gen-musa/|title=Agwatyap Honours Gen Musa with Tswung Title, Advocates National Unity|first=Tukur|last=Gusau|date=January 2, 2024|publisher=PRNews}}</ref> A ranar guda, bikin al'adu na shekara-shekara na ''Nom Bajju'' ya ci gaba a Zonkwa bayan an yi shi a karshe shekaru 18 da suka wuce, a 2005.<ref>{{cite news|url=https://sunnewsonline.com/zango-kataf-bajju-cultural-festival-revived-after-18-years/|title=Zango Kataf: Bajju cultural festival revived after 18 years|first=Noah|last=Ebije|location=Kaduna|date=January 1, 2024|publisher=Sun News Online|access-date=March 28, 2024}}</ref> A ranar 1 ga Janairu 2024, garin Gworog ya ga dawowar Afan National Festival, wanda aka yi a karshe a 2020.<ref>{{cite news|url=https://dailytrust.com/kaduna-kagoro-cultural-festival-holds-4-years-after-suspension-due-to-insecurity/|title=Kaduna: Kagoro Cultural Festival Holds 4 Years After Suspension Due To Insecurity|first=Ahmed|last=Ali|date=January 7, 2024|publisher=Daily Trust|location=Kafanchan|access-date=March 28, 2024}}</ref> A watan Maris 2024, an gudanar da ''Khituk Gwong'' a Kagoma,<ref>{{cite news|url=https://quicknews-africa.net/southern-kaduna-gwong-chiefdom-resuscitates-annual-cultural-festival-after-3-year-lull/|title=Southern Kaduna: Gwong Chiefdom resuscitates annual cultural festival after 3-year lull|publisher=Quick News|date=March 2, 2024|access-date=March 28, 2024}}</ref> da kuma ''Tuk-Ham'' a Kwain.<ref>{{cite news|url=https://sunnewsonline.com/southern-kaduna-famous-tuk-ham-festival-returns-after-six-years-break/|title=Southern Kaduna: Famous Tuk-ham festival returns after six years' break|first=Sola|last=Ojo|location=Kaduna|date=February 18, 2024|publisher=Sun News Online|access-date=March 28, 2024}}</ref> Wadannan bukukuwan hanya ce ta adana al'adun mutane, gina abota da taimakawa harsunansu su ci gaba da wanzuwa.<ref name="NAN"/><ref>{{cite web|url=https://fastercapital.com/content/Festivals--Immersing-in-Culture--A-Calendar-Year-Experience-of-Festivals.html#The-Importance-of-Festivals-in-Preserving-and-Sharing-Cultural-Traditions.html|publisher=Faster Capital|title=Festivals: Immersing in Culture: A Calendar Year Experience of Festivals|date=February 3, 2024|access-date=March 28, 2024}}</ref> === Ƙwace Ƙarfi daga Mulkin Mallaka === [[File:Flag of Rwanda (1962-2001).svg|thumb|Tutar Rwanda wadda ta samu ‘yancin kai a shekarar 1962]] Rwanda ta saba da sabon yanayin rinjaye na kabilar Hutu bayan zaɓen shekarar 1960; Belgium da Logiest sun goyi bayan PARMEHUTU, kuma tasirin Tutsi ya ragu. Hukumar Kula da Lamurran Wakilci ta Majalisar Ɗinkin Duniya, wadda ƙasashen da ke haɗe da gurguzun ke rinjaye a cikinta kuma masu goyon bayan jam’iyyar UNAR ta Tutsi da ke adawa da Belgium, ta nemi a gudanar da zaɓe tare da sa ido daga ƙasa da ƙasa.{{sfn|Prunier|1999|p=52}} Hukumar ta goyi bayan ƙudurin Majalisar Ɗinkin Duniya mai lamba 1579 da 1580, waɗanda suka buƙaci gudanar da zaɓe da kuma ƙuri’ar raba gardama kan sarauta;{{sfn|Prunier|1999|p=52}} Logiest ya yi watsi da waɗannan ƙoƙarin, yana cewa "babu wani amfani", kuma bai yi ƙoƙari sosai na aiwatar da su ba.{{sfn|Prunier|1999|p=53}} An gudanar da Taron Haɗin Kan Ƙasa a Belgium a watan Janairu 1961, wanda ya ƙare da gazawa.{{sfn|Prunier|1999|p=53}} Logiest da Kayibanda daga nan suka kira wani taro na shugabannin ƙananan hukumomin ƙasar, inda suka ayyana “Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Rwanda mai cin gashin kanta”{{sfn|Prunier|1999|p=53}} tare da Dominique Mbonyumutwa a matsayin shugaban rikon ƙwarya.{{sfn|BBC News (I)|2010}} MDD ta fitar da rahoto cewa "an maye gurbin wani tsarin danniya da wani",{{sfn|Prunier|1999|p=53}} amma ikon da take da shi wajen shafar abubuwan da ke faruwa ya ƙare. PARMEHUTU ta lashe zaɓen majalisa a watan Satumba 1961;{{sfn|Prunier|1999|p=53}} Kayibanda ya zama shugaban ƙasa,{{sfn|BBC News (I)|2010}} kuma Rwanda ta samu cikakken ‘yancin kai a ranar 1 ga Yuli 1962. Jawaban hukumomi a lokacin shagulgulan samun ‘yancin kai sun fi mai da hankali kan nasarorin juyin juya halin da aka yi, fiye da tunawa da ƙarshen mulkin mallaka.<ref>{{cite news| last = Halberstam| first = David| title = Rwanda, Burundi Raise Their Flags| newspaper = The New York Times| page = 8| date = 2 July 1962}}</ref> == Bayan haka == === 'Yan Gudun Hijira na Tutsi da Hare-haren 'Yan Tawayen === Yayin da juyin juya hali ke ci gaba, da dama daga cikin Tutsi sun bar Rwanda don guje wa kisan kiyashi daga Hutu. Wannan hijira, wadda ta fara ne a lokacin harin kona gidaje a watan Nuwamba 1959,{{sfn|Prunier|1999|p=51}} ta ci gaba da gudana tsawon lokacin juyin juya halin.{{sfn|Prunier|1999|p=61}} Adadin hukuma da aka fitar a ƙarshen 1964 ya nuna cewa Tutsi 336,000{{sfn|Prunier|1999|p=62}} sun koma kasashen makwabta guda huɗu: Burundi, Uganda, Tanganyika (wanda daga baya ya zama Tanzaniya), da Congo-Léopoldville.{{sfn|Mamdani|2002|pp=160–161}} Wadanda suka yi hijira a wannan lokacin, sabanin 'yan asalin Rwanda da suka yi ƙaura a zamanin mulkin mallaka da kafin haka, an ɗauke su a matsayin 'yan gudun hijira a ƙasashen da suka karɓe su,{{sfn|Prunier|1999|pp=63–64}} kuma kusan nan da nan suka fara kokarin dawo wa Rwanda.{{sfn|Prunier|1999|pp=55–56}} Manufofinsu sun bambanta; wasu suna neman sulhu da Kayibanda da sabon mulki, wasu kuma suna goyon bayan Sarki Kigeli da ke gudun hijira, yayin da wasu ke son kifar da gwamnatin PARMEHUTU domin kafa jamhuriya mai ra'ayin gurguzu.{{sfn|Prunier|1999|p=55}} [[File:Africa addio (1966) - Rwandan revolution 13.png|thumb|'Yan gudun hijirar Tutsi suna guduwa zuwa Uganda tare da shanunsu (Janairu 1964)]] Tun daga ƙarshen 1960, kungiyoyin Tutsi 'yan gudun hijira da suka dauki makami (wanda gwamnatin Hutu ke kiran su da ''inyenzi'' ko "kwararari"){{sfn|Prunier|1999|p=54}} suka kaddamar da hare-hare daga kasashen makwabta zuwa Rwanda, tare da samun nasara kaɗan.{{sfn|Prunier|1999|p=55}} Tutsin da ke Burundi, da tallafin sabuwar jamhuriya mai zaman kanta ta Tutsi da aka kafa a can, sun haddasa tarzoma a kudu na Rwanda.{{sfn|Prunier|1999|p=55}} Wadannan abubuwan da suka faru a Rwanda sun kara tabarbarewar dangantaka tsakanin Tutsi da Hutu a Burundi, kuma tun daga lokacin, shugabannin Tutsi a kasar suka dinga kokarin hana irin wannan juyin juya hali a kasarsu. Tsoron faruwar hakan ne ya sa gwamnatin Burundi ta kashe dubban Hutu a shekarar 1972 bayan wata tarzoma daga bangaren Hutu, inda wasu daga cikin 'yan gudun hijirar Tutsi daga Rwanda suka shiga ciki.{{sfn|Lemarchand|2009|pp=135, 139}} 'Yan gudun hijira da ke Congo, Uganda da Tanzaniya ba su da isasshen damar shirya farmaki saboda yanayin wuraren da suka zauna;{{sfn|Prunier|1999|pp=55–56}} a Tanzaniya, gwamnati ta karɓe su hannu biyu-biyu, kuma da yawa daga cikinsu sun zauna har abada, suka daina fatan dawowa Rwanda.{{sfn|Prunier|1999|p=55}} Sai dai hare-haren da 'yan tawayen ke yi sun janyo karin 'yan gudun hijira, domin gwamnatin Rwanda kan mayar da martani da hare-hare a kan Tutsin da suka rage a cikin ƙasar.{{sfn|Prunier|1999|p=54}} A watan Disamba 1963, 'yan tawayen da ke da sansani a Burundi suka kaddamar da wani babban hari na bazata, inda suka kwace yankin Bugesera suka karaso kusa da Kigali.{{sfn|Prunier|1999|p=56}} Wadanda suka kai harin ba su da kayan yaki masu kyau kuma ba su da tsari mai kyau, hakan ya sa gwamnatin ta ci su da sauki.{{sfn|Prunier|1999|p=56}} A martani ga wannan hari, gwamnatin Rwanda ta aikata kisan Tutsi mafi girma a tarihi har zuwa wancan lokacin: kimanin mutane 10,000 aka kashe a tsakanin Disamba 1963 da Janairu 1964, ciki har da dukan ’yan siyasar Tutsi da suka rage a cikin ƙasa.{{sfn|Prunier|1999|p=56}} Al’ummar duniya ba su dauki wani mataki ba, kuma hakan ya kara karfafa mulkin cikin gida na Shugaba Kayibanda.{{sfn|Prunier|1999|p=57}} Rigima a cikin kansu da kuma kashin da aka yi musu ya kawo karshen barazanar 'yan tawayen Tutsi, waɗanda ba su sake zama barazana ga Rwanda bayan shekarar 1964 ba.{{sfn|Prunier|1999|p=57}} === Bayan juyin juya hali a Rwanda === Bayan kisan kiyashi na Tutsi a shekarar 1963–64 da kuma shan kaye da suka yi, Kayibanda da jam’iyyarsa ta PARMEHUTU suka mulki Rwanda ba tare da wani cikas ba har na tsawon shekara goma, inda suka jagoranci mulkin Hutu da suka kare da taken "yawan jama'a da dimokuraɗiyya".{{sfn|Prunier|1999|p=58}} Gwamnatin ba ta yarda da sabani ba, tana mulki ne ta hanyoyi masu tsauri kamar yadda sarautar mulkin mallaka ta gabata ta ke yi.{{sfn|Prunier|1999|p=57}} Sun kuma tallata tsarin rayuwa na addinin Katolika mai tsabta da ɗabi'a.{{sfn|Prunier|1999|p=59}} A farkon shekarun 1970s, wannan tsarin ya ware Rwanda daga sauran duniya, kuma tawaye ya fara fitowa daga cikin manyan 'yan Hutu.{{sfn|Prunier|1999|p=60}} A shekarar 1973, babban kwamandan soja Juvénal Habyarimana ya shirya juyin mulki, inda ya karɓi mulki kuma daga ƙarshe ya kashe Kayibanda.{{sfn|Prunier|1999|pp=74–76}} A shekarar 1990, Rwandan Patriotic Front (RPF), wata ƙungiyar 'yan tawaye da yawancinsu 'yan gudun hijirar Tutsi ne, suka kutsa arewacin Rwanda; hakan ya haifar da Yaƙin Basasa na Rwanda.{{sfn|Prunier|1999|p=93}} Ko da yake babu ɓangaren da ya samu rinjaye a yaƙin,{{sfn|Prunier|1999|pp=135–136}} daga shekarar 1992, ƙarfin ikon Habyarimana ya ragu sosai; zanga-zangar jama'a ta tilasta masa haɗa kai da 'yan adawa na cikin gida tare da sanya hannu kan yarjejeniyar Arusha da RPF a shekarar 1993.{{sfn|Prunier|1999|pp=190–191}} Yarjejeniyar zaman lafiya ta kare a ranar 6 ga Afrilu 1994, lokacin da jirgin Habyarimana ya fāɗi kusa da Filin Jirgin Sama na Kigali kuma aka kashe shi.{{sfn|BBC News (II)|2010}} Mutuwar Habyarimana ita ce ta haifar da kisan kiyashin Rwanda, wanda ya fara sa’o’i kaɗan bayan haka. A cikin kusan kwanaki 100, tsakanin mutane 500,000 zuwa 1,000,000{{sfn|Henley|2007}} daga cikin Tutsi da Hutu masu sassaucin ra’ayi aka kashe a cikin hare-hare da gwamnatin rikon kwarya ta tsara.{{sfn|Dallaire|2005|p=386}} RPF na Tutsi ƙarƙashin jagorancin Paul Kagame suka sake fara hare-hare, inda suka karɓi ikon ƙasar a hankali har zuwa tsakiyar watan Yuli.{{sfn|Dallaire|2005|p=299}} {{As of|2023}} Kagame da RPF har yanzu suna kan mulki, kuma sun dawo da ci gaban tattalin arziki na Rwanda, yawan baƙi masu ziyara da kuma matsayinta a Human Development Index.{{sfn|UNDP|2010}}{{sfn|RDB (I)|2009}} == Manazarta == {{reflist|2}} ==Ƙarin bayani== {{Refbegin|30em}} *{{cite book |editor-last1=Appiah |editor-first1=Anthony |editor-last2=Gates |editor-first2=Henry Louis |year=2010 |title=Encyclopedia of Africa, Volume 1 |edition=illustrated |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |url=https://books.google.com/books?id=A0XNvklcqbwC |isbn=978-0-19-533770-9 |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210158/https://books.google.com/books?id=A0XNvklcqbwC |url-status=live }} * {{cite news |author=BBC News (I) |date=2010-03-09 |title=Mbonyumutwa son protests at Rwanda leader exhumation |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8557085.stm |access-date=2014-12-23 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210155/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8557085.stm |url-status=live }} * {{cite news |author=BBC News (II) |date=2010-01-12 |title=Hutus 'killed Rwanda President Juvenal Habyarimana' |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8453832.stm |access-date=2012-02-16 |archive-date=2013-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130601115647/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8453832.stm |url-status=live }} * {{cite book |last1=Braathen |first1=E. |last2=Bøås |first2=M. |last3=Saether |first3=G. |year=2000 |title=Ethnicity Kills? |location=Basingstoke |publisher=Palgrave MacMillan |isbn=978-0-333977-35-4 |url=https://books.google.com/books?id=BfOFDAAAQBAJ |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210159/https://books.google.com/books?id=BfOFDAAAQBAJ |url-status=live }} *{{cite book |last=Carney |first=J.J. |year=2013 |title=Rwanda Before the Genocide: Catholic Politics and Ethnic Discourse in the Late Colonial Era |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-199982-27-1 |url=https://books.google.com/books?id=IawzAAAAQBAJ |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210158/https://books.google.com/books?id=IawzAAAAQBAJ |url-status=live }} *{{cite book |last=Chrétien |first=Jean-Pierre |year=2003 |title=The Great Lakes of Africa: Two Thousand Years of History |location=Cambridge, Mass. |publisher=MIT Press |isbn=978-1-890951-34-4 |url=https://books.google.com/books?id=Ezo5PQAACAAJ |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210159/https://books.google.com/books?id=Ezo5PQAACAAJ |url-status=live }} *{{cite book |last=Dallaire |first=Roméo |author-link=Roméo Dallaire |year=2005 |title=Shake Hands with the Devil: The Failure of Humanity in Rwanda |location=London |publisher=Arrow |isbn=978-0-09-947893-5 |url=https://archive.org/details/shakehandswithde00dall |url-access=registration }} *{{cite book |last=Des Forges |first=Alison |year=1986 |chapter='The drum is greater than the shout': the 1912 rebellion in northern Rwanda |chapter-url=https://books.google.com/books?id=iDi3NRh9hecC&pg=PA311 |editor-last= Crummey |editor-first=Donald |title=Banditry, Rebellion and Social Protest in Africa |pages=311–332|location= |publisher=James Currey | isbn = 978-0852550052 }} *{{cite book |last=Dorsey |first=Learthen |year=1994 |title=Historical Dictionary of Rwanda |location=Metuchen, N.J. |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-2820-9 }} *{{cite book |last=Gourevitch |first=Philip |year=2000 |title=We Wish To Inform You That Tomorrow We Will Be Killed With Our Families |edition=Reprint |location=London; New York, N.Y. |publisher=Picador |isbn=978-0-330-37120-9 |url=https://books.google.com/books?id=8OiMfpTiApQC |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210200/https://books.google.com/books?id=8OiMfpTiApQC |url-status=live }} *{{cite journal| title = Guerre civile au Rwanda| journal = Courrier Hebdomadaire du CRISP| issue = 42| pages = 15–24| publisher = Centre de recherche et d'information socio-politiques| location = Brussels| date = 1959| language = fr| url = http://www.cairn.info/revue-courrier-hebdomadaire-du-crisp-1959-42-page-15.htm?1=1&DocId=27164| doi = 10.3917/cris.042.0015| ref = {{harvid|CRISP|1959}}| access-date = 2017-08-19| archive-date = 2017-08-20| archive-url = https://web.archive.org/web/20170820033729/http://www.cairn.info/revue-courrier-hebdomadaire-du-crisp-1959-42-page-15.htm?1=1&DocId=27164| url-status = live| doi-access = free}} *{{cite book |last1=Halsey Carr |first1=Rosamond |last2=Halsey |first2=Ann Howard |year=2000 |title=Land of a Thousand Hills: My Life in Rwanda |publisher=Penguin |isbn=978-1-1011-4351-3 |page=115 |url=https://books.google.com/books?id=u7BmVERqtiQC&pg=PT115 |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210200/https://books.google.com/books?id=u7BmVERqtiQC&pg=PT115 |url-status=live }} * {{cite news |last=Henley |first=Jon |date=2007-10-31 |title=Scar tissue |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2007/oct/31/rwanda.theatre |access-date=2012-02-16 |location=London |archive-date=2013-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130901014733/http://www.theguardian.com/world/2007/oct/31/rwanda.theatre |url-status=live }} *{{cite book |last=King |first=David C. |year=2007 |title=Rwanda (Cultures of the World) |location=New York, N.Y. |publisher=Benchmark Books |isbn=978-0-7614-2333-1 |url=https://books.google.com/books?id=1yLx1zSuh_QC |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210200/https://books.google.com/books?id=1yLx1zSuh_QC |url-status=live }} * {{cite book| last = Lemarchand| first = René| title = The Dynamics of Violence in Central Africa| publisher = University of Pennsylvania Press| date = 2009| location = | url = https://books.google.com/books?id=0NN0z6C-Bc0C| isbn = 9780812241204| access-date = 2021-04-15| archive-date = 2023-01-11| archive-url = https://web.archive.org/web/20230111210200/https://books.google.com/books?id=0NN0z6C-Bc0C| url-status = live}} *{{cite book |last1=Linden |first1=Ian |last2=Linden |first2=Jane |year=1977 |title=Church and Revolution in Rwanda |edition=illustrated |location=Manchester |publisher=Manchester University Press |url=https://books.google.com/books?id=DgXoAAAAIAAJ |isbn=978-0719-00-671-5 }} * {{cite book |last=Logiest |first=Guy |year=1988 |title=Mission au Rwanda |location=Brussels |publisher=Didier Hatier |url=https://books.google.com/books?id=asK0AAAACAAJ |isbn=978-2-87-088631-1 |others=cited in |access-date=2021-02-16 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210201/https://books.google.com/books?id=asK0AAAACAAJ |url-status=live }}, cited in {{cite book |last=Prunier |first=Gérard |author-link=Gérard Prunier |year=1999 |title=The Rwanda Crisis: History of a Genocide |edition=2nd |location=Kampala |publisher=Fountain Publishers Limited |url=https://books.google.com/books?id=O3aNPwAACAAJ |isbn=978-9970-02-089-8 |ref=no |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210201/https://books.google.com/books?id=O3aNPwAACAAJ |url-status=live }} *{{cite book |last=Mamdani |first=Mahmood |author-link=Mahmood Mamdani |year=2002 |title=When Victims Become Killers: Colonialism, Nativism, and the Genocide in Rwanda |location=Princeton, N.J. |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-10280-1 |url=https://books.google.com/books?id=QUEamxb89JcC |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210201/https://books.google.com/books?id=QUEamxb89JcC |url-status=live }} * {{cite book |last=Melvern |first=Linda |year=2000 |title=A people betrayed: the role of the West in Rwanda's genocide |edition=8, illustrated, reprint |location=London; New York, N.Y. |publisher=Zed Books |author-link=Linda Melvern |isbn=978-1-85649-831-9 |url=https://books.google.com/books?id=rhsRrxZtJwMC |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210202/https://books.google.com/books?id=rhsRrxZtJwMC |url-status=live }} *{{cite book |last=Newbury |first=Catharine |year=1988 |title=The Cohesion of Oppression: Clientship and Ethnicity in Rwanda, 1860–1960 |location=New York, N.Y. |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-06257-2 |url=https://books.google.com/books?id=0d4gKa8OhiYC |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210201/https://books.google.com/books?id=0d4gKa8OhiYC |url-status=live }} *{{cite book |last1=Page |first1=Melvin E. |last2=Sonnenburg |first2=Penny M. |year=2003 |title=Colonialism: an international, social, cultural, and political encyclopedia. A-M. Vol. 1, Volume 1 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-576-07335-3 |url=https://books.google.com/books?id=qFTHBoRvQbsC |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210202/https://books.google.com/books?id=qFTHBoRvQbsC |url-status=live }} *{{cite book |last=Prunier |first=Gérard |author-link=Gérard Prunier |year=1999 |title=The Rwanda Crisis: History of a Genocide |edition=2nd |location=Kampala |publisher=Fountain Publishers Limited |url=https://books.google.com/books?id=O3aNPwAACAAJ |isbn=978-9970-02-089-8 |access-date=2016-09-25 |archive-date=2023-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111210201/https://books.google.com/books?id=O3aNPwAACAAJ |url-status=live }} * {{cite web |author=Rwanda Development Board (RDB) (I) |date=6 January 2009 |title=Tourism and Conservation Performance in 2008 |url=http://www.rwandatourism.com/tourism_performance_2008.htm |access-date=16 February 2012 |ref={{sfnRef|RDB (I)|2009}} |archive-date=11 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120511233622/http://www.rwandatourism.com/tourism_performance_2008.htm |url-status=dead }} * {{cite news |last=Sabar |first=Ariel |date=27 March 2013 |title=A King With No Country |work=Washingtonian |url=http://www.washingtonian.com/articles/people/a-king-with-no-country/indexp3.php |access-date=2014-12-21 |location=Washington, D.C. |archive-date=2014-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141223123134/http://www.washingtonian.com/articles/people/a-king-with-no-country/indexp3.php |url-status=live }} *{{cite web |last=Shyaka |first=Anastase |title=The Rwandan Conflict: Origin, Development, Exit Strategies |publisher=National Unity and Reconciliation Commission, Republic of Rwanda |url=http://repositories.lib.utexas.edu/bitstream/handle/2152/4746/3833.pdf?sequence=1 |access-date=2012-02-16 |archive-date=2019-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503190158/https://repositories.lib.utexas.edu/bitstream/handle/2152/4746/3833.pdf?sequence=1 |url-status=live }} *{{cite web |author=United Nations (II) |author-link=United Nations |title=International Trusteeship System |url=https://www.un.org/en/decolonization/its.shtml |access-date=2012-02-28 |archive-date=2019-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503214612/https://www.un.org/en/decolonization/its.shtml |url-status=live }} *{{cite web |author=United Nations (III) |author-link=United Nations |title=Trust and Non-Self-Governing Territories (1945–1999) |url=https://www.un.org/en/decolonization/nonselfgov.shtml |access-date=2012-02-28 |archive-date=2017-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171006064439/http://www.un.org/en/decolonization/nonselfgov.shtml |url-status=live }} * {{cite web |author=United Nations Development Programme (UNDP) |year=2010 |title=Human Development Index Trends, 1980–2010 |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table2.pdf |access-date=2012-02-29 |ref={{sfnRef|UNDP|2010}} |archive-date=2012-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120401190207/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table2.pdf |url-status=live }} {{Refend}} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] k7vjra1qcnqa77ntvhlg7so7tua4tho Juyin juya halin Masar na 1952 0 102035 835614 791538 2026-05-14T04:08:24Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835614 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Juyin juya halin Masar na 1952''', wanda kuma aka sani da '''juyin mulkin 1952''' ( Arabic ) <ref>{{Cite web |date=1952 |title=Military seizes power in Egypt |url=https://www.history.com/this-day-in-history/military-seizes-power-in-egypt}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |title=The revolution and the Republic |url=https://www.britannica.com/place/Egypt/The-revolution-and-the-Republic}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=T. R. L |date=1954 |title=Egypt since the Coup d'Etat of 1952 |url=https://www.jstor.org/stable/40392721 |journal=The World Today |volume=10 |issue=4 |pages=140–149 |jstor=40392721}}</ref> da '''juyin juya halin Yuli 23''' ( Arabic ), wani lokaci ne na gagarumin sauyin siyasa, tattalin arziki, da zamantakewa a Masar. A ranar 23 ga watan Yulin shekarar 1952 ne aka fara juyin juya hali tare da hambarar da [[Farouk of Egypt|sarki Farouk]] a wani juyin mulki da kungiyar 'yan ta'adda ta 'Free Officers Movement', wani gungun hafsoshin soji karkashin jagorancin Mohamed Naguib da [[Gamal Abdel Nasser]] suka yi. {{Sfn|Gordon|1992}} Ya haifar da guguwar siyasar juyin-juya hali a cikin kasashen Larabawa, kuma ta ba da gudummawa wajen habaka mulkin mallaka, da ci gaban hadin kan duniya ta uku a lokacin [[Cold War|yakin cacar baka]] . <ref>{{Cite web |title=Egypt – Revolution, Republic, Nile {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Egypt/The-revolution-and-the-Republic |access-date=2024-02-25 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-07-23 |title=Egypt's 23 Revolution – and beyond: challenges and gains |url=https://www.egypttoday.com/Article/1/90034/Egypt%E2%80%99s-23-Revolution-%E2%80%93-and-beyond-challenges-and-gains |access-date=2024-02-25 |website=EgyptToday}}</ref> Duk da cewa tun farko an mayar da hankali ne kan korafe-korafen da aka yi wa Sarki Farouk, kungiyar tana da burin siyasa. A cikin shekaru uku na farko na juyin juya halin Musulunci, Jami'an 'Yanci sun yi yunkurin kawar da tsarin mulkin Masarautar tsarin mulki da sarakunan Masar da Sudan, da kafa jamhuriya, da kawo karshen mamayar da Birtaniyya ke yi a kasar, da kuma tabbatar da 'yancin kai na Sudan (wanda a baya ake yi masa mulkin mallaka na Masar da Ingila ). <ref name=":4">{{Cite journal |last=Lahav |first=Pnina |date=July 2015 |title=The Suez Crisis of 1956 and its Aftermath: A Comparative Study of Constitutions, Use of Force, Diplomacy and International Relations |url=https://scholarship.law.bu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1199&context=faculty_scholarship |journal=Boston University Law Review |volume=95 |issue=4 |pages=15–50}}</ref> Gwamnatin juyin-juya-hali ta dauki wani ajandar kishin kasa, da kyamar mulkin mulkin mallaka, wadda ta zo a bayyane ta hanyar kishin kasa na Larabawa, da rashin jituwar kasa da kasa. <ref>{{Cite journal |last=Poljarevic |first=Emin |date=2009-01-01 |title=Egypt, Revolution of 1952 |url=https://www.academia.edu/25206845 |journal=International Encyclopedia of Revolution and Protest |pages=1–4 |doi=10.1002/9781405198073.wbierp0501 |isbn=978-1-4051-8464-9}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Egypt's Revolution and the Lessons for Today – AIIA |url=https://www.internationalaffairs.org.au/australianoutlook/egyptian-revolution-1952-lessons/ |access-date=2024-02-25 |website=Australian Institute of International Affairs |language=en-US}}</ref> Juyin juya halin ya fuskanci barazana nan take daga kasashen yammacin turai, musamman kasar Birtaniya, wacce ta mamaye Masar tun a shekara ta 1882, da kuma Faransa, wadanda dukkansu suka yi taka-tsan-tsan da tashe-tashen hankula na kishin kasa a yankunan da suke karkashin ikonsu a fadin Afirka, da kuma kasashen Larabawa. Yakin da ake ci gaba da gwabzawa da Isra'ila ya kuma kasance babban kalubale, yayin da jami'an 'yantar da 'yanci suka kara yawan goyon bayan Masar ga Falasdinawa. Wadannan batutuwa guda biyu sun hadu a shekara ta biyar na juyin juya halin Musulunci lokacin da Ingila, Faransa, da Isra'ila suka mamaye Masar a cikin rikicin Suez na 1956 (wanda aka sani a Masar a matsayin ''zalunci uku'' ). Duk da dimbin hasarar da sojoji suka yi, ana kallon yakin a matsayin wata nasara ta siyasa ga Masar, musamman ganin yadda ya bar mashigar ruwa ta Suez cikin ikon Masar a karon farko tun shekara ta 1875, tare da shafe abin da ake kallo a matsayin wata alama ta wulakanci da kasa baki daya. Wannan ya kara karfafa kira ga juyin juya hali a wasu kasashen Larabawa. <ref>{{Cite web |last=Omar Ashour |date=7 February 2011 |title=Egypt's Revolution: Two Lessons from History |url=https://carnegieendowment.org/sada/42533 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160921114530/http://carnegieendowment.org/sada/42533 |archive-date=September 21, 2016}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2017-02-19 |title=Egyptian Revolution of 1952 |url=https://www.egypttoday.com/Article/6/3347/Egyptian-Revolution-of-1952 |access-date=2024-02-25 |website=EgyptToday}}</ref> gyare-gyaren aikin noma, da manyan tsare-tsare na masana'antu an fara su ne a cikin shekaru goma da rabi na farko na juyin juya halin Musulunci, wanda ya kai ga wani lokacin gina ababen more rayuwa da ba a taba ganin irinsa ba. A cikin 1960s, gurguzancin Larabawa ya zama babban jigo, yana mai da Masar ta zama tattalin arzikin da aka tsara a tsakiya. Tsoron hukuma game da juyin-juya hali da kasashen yammacin duniya ke daukar nauyi, da tsattsauran ra'ayin addini na cikin gida, yuwuwar kutsawa cikin gurguzu, da rikici da kasar Isra'ila, duk an bayyana su a matsayin dalilan da suka tilasta tsauraran takunkumin da aka dade a kan adawar siyasa, da kuma haramta tsarin jam'iyyu da yawa. Wadannan hane-hane kan harkokin siyasa za su ci gaba da kasancewa har zuwa lokacin shugabancin [[Anwar Sadat]] daga shekara ta 1970 zuwa gaba, inda aka yi watsi da da yawa daga cikin manufofin juyin juya halin Musulunci. <ref>{{Cite web |last=Mansour |first=Thaer |date=2022-07-22 |title=Egypt's 1952 revolution: Seven decades of military rule |url=https://www.newarab.com/analysis/egypts-1952-revolution-seven-decades-military-rule |access-date=2024-02-25 |website= |language=en}}</ref> Nasarorin farko na juyin juya halin Musulunci sun karfafa wasu gungun masu kishin kasa da dama a wasu kasashe, irin su Aljeriya, inda aka yi tawaye na adawa da mulkin mallaka da na mulkin mallaka kan daulolin Turawa. Har ila yau, ya zaburar da kifar da masarautu da gwamnatocin da ke goyon bayan kasashen yamma a Gabas ta Tsakiya da Arewacin Afirka. Ana tunawa da juyin juya halin kowace shekara a ranar 23 ga Yuli. <ref>{{Cite web |last=Babar |first=Sadia |date=2022-07-23 |title=Egypt celebrates 70th anniversary of Revolution Day |url=https://thediplomaticinsight.com/egypt-celebrates-70th-anniversary-of-revolution-day/ |access-date=2023-08-27 |website=The Diplomatic Insight |language=en-US}}</ref> == Bayani da dalilai == === Daular Muhammad Ali === Tarihin Masar a karni na 19 da farkon karni na 20 an bayyana shi ne ta hanyar mulkin mabambantan sarakunan daular [[Muhammad Ali]] da suka biyo baya da kuma kutsawa cikin al'amuran Masar na manyan kasashen duniya, musamman kasar Ingila. Daga 1805, Masar ta shiga wani lokaci na zamani na cikin sauri a ƙarƙashin [[Muhammad Ali Pasha]], wanda ya ayyana kansa Khedive tare da ƙin yarda da sunan suzerain, Sultan Ottoman . A cikin shekaru da dama, Muhammad Ali ya canza Masar daga lardin Ottoman da aka yi watsi da shi zuwa wata kasa mai cin gashin kanta ta dan lokaci wacce ta dan lokaci [[daular Usmaniyya]] da kanta don mamaye yankin Gabashin Bahar Rum, da Mashriq . Muhammad Ali ya ci Sudan ta Kudu, ya mamaye Gabashin Afrika, sannan ya jagoranci Masar a lokacin yakin Masar na farko da Ottoman da na Masar da Ottoman na biyu, wanda ya haifar da rikicin Gabas . <ref>{{Cite web |title=Egypt – Muhammad Ali, 1805–48 |url=https://countrystudies.us/egypt/21.htm |access-date=2023-11-01 |website=countrystudies.us}}</ref> A sakamakon wadannan yaƙe-yaƙe, an kori Masar daga Levant, amma an ba da izinin ci gaba da yankin Sudan. Bayan mutuwar Muhammad Ali, magajinsa [[Abbas I na Masar|Abbas I]] da Sa'id sun yi ƙoƙari su zamanantar da Masar, kamar fara gina mashigar ruwa ta Suez . Saboda shiga aikin soja, an kara haraji ga masu fada aji domin a samu karin filaye da manoma ( fellahin a Larabci). Makiyaya sun ci gaba da rasa hanyar shiga kasarsu yayin da auduga ya zama babban amfanin gona a Masar. <ref>{{Cite web |title=Egypt – Social Change in the Nineteenth Century |url=https://countrystudies.us/egypt/23.htm |access-date=2023-11-01 |website=countrystudies.us}}</ref> A karkashin Isma'il the Magnificent, Masar ta shiga cikin shirye-shirye na zamani na zamani da yakin fadada sojoji a Sudan da Gabashin Afirka. Isma'il ya kara kaimi sosai wajen baiwa manoma da matsakaitan 'yan kasar Masar, wadanda manyan attajiran kasar Masar suka mayar da su saniyar ware a fagen siyasa da tattalin arziki. A wannan lokacin ne aka samu hazikan Masar; ajin zamantakewa na Masarawa masu ilimi da suka yi karatu sosai a siyasa da al'adu da aka sani da Effendi . A karkashin ministan ilimi Ali Pasha Mubarak, tsarin ilimin jama'a a Masar ya bunkasa fannin ilimin kishin kasa. <ref>{{Cite web |title=ʿAlī Pasha Mubārak {{!}} Egyptian statesman, reformer & educator {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Ali-Pasha-Mubarak |access-date=2023-11-01 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Shouman |first=Mariam Ahmad |date=1999-06-01 |title=Ali Pasha Mubarak's Philosophy of Education and its Relationship to the Emergence of a Modern Bureaucracy in Egypt |url=https://fount.aucegypt.edu/retro_etds/1404 |journal=Archived Theses and Dissertations}}</ref> A wannan lokacin ne Italiyawa, Girkawa, Faransanci, Armeniyawa, Yahudawa, da sauran kungiyoyi suka yi hijira zuwa Masar, suka kafa wata karamar al'umma amma masu arziki da siyasa mai karfi. <ref>{{Cite journal |last=Tignor |first=Robert |date=July 1980 |title=The Economic Activities of Foreigners in Egypt, 1920–1950: From Millet to Haute Bourgeoisie |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0010417500009427/type/journal_article |journal=Comparative Studies in Society and History |language=en |volume=22 |issue=3 |pages=416–449 |doi=10.1017/S0010417500009427 |issn=0010-4175 |url-access=subscription}}</ref> Baƙi ba su kasance ƙarƙashin dokokin Masar ba, amma sun bi ta wani tsarin kotu na daban da aka sani da Kotunan Haɗaɗɗiyar . <ref>{{Cite journal |last=Hoyle |first=Mark S. W. |date=1986 |title=The Mixed Courts of Egypt 1875–1885 |url=https://www.jstor.org/stable/3381423 |journal=Arab Law Quarterly |volume=1 |issue=4 |pages=436–451 |doi=10.2307/3381423 |issn=0268-0556 |jstor=3381423 |url-access=subscription}}</ref> Isma'il kuma ya kafa majalisar dokokin Masar ta farko. <ref>{{Cite web |title=Viceroy {{!}} Monarchy, Colonialism & Representation {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/viceroy-government-official |access-date=2023-11-01 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Wannan lokaci na ilimi a Masar, da kuma kasashen Larabawa gaba daya, daga baya ya zama sunan Nahda . Haɗe da ƙaƙƙarfan ƙawar Isma'il ga mulkin ƙasar Masar, wannan ya ba da gudummawa ga haɓaka kishin ƙasar Masar, musamman a cikin sojoji. Duk da haka, yakin da aka yi da [[Itofiya|Habasha]] ya ƙare a cikin bala'i, amma ya kara tayar da baitul na Masar. An kafa Caisse de la Dette Publique (Hukumar Bashi ta Jama'a) a matsayin hanyar da Masar za ta biya basussukan ta. Manyan manufofin Isma'il sun yi tsada sosai, kuma matsin tattalin arziki ya tilasta masa sayar da hannun jarin Masar a cikin Kamfanin Universal Company na Maritime Canal na Suez, kamfanin da ya mallaki kwangilar shekaru 99 don kula da mashigin Suez. Siyar da magudanar ruwa na Canal shekaru bayan an gina shi da kashe rayukan Masarawa kusan 80,000 ana kallonsa a matsayin wulakanci na kasa, musamman yadda ya baiwa mai siyan, Burtaniya, tushe na tsoma baki cikin al'amuran Masar. Ba da dadewa ba, Ƙasar Ingila, tare da sauran Manyan Mahukunta, suka kori Isma’il, suka goyi bayan ɗansa, Tewfik Pasha . Ana kallon Tewfik a matsayin dan tsana na kasashen waje da suka sauke mahaifinsa, hasashe da manufofinsa na danniya suka kara karfi. Rashin gamsuwa da mulkin Tewfik ya haifar da tawayen Urabi na 1881, karkashin jagorancin sojoji masu kishin kasa karkashin Ahmed Urabi . Urabi ya fito ne daga dangin manoma, kuma hawansa a matsayin soja duk da kaskantar da kansa ya samu ta hanyar sauye-sauyen Isma'il - wanda ya ga cewa Tewfik ya kai masa hari. Hasashen rashin zaman lafiya a Masar, da kuma hadarin da ke tattare da mashigin Suez Canal, ya sa Birtaniya ta shiga tsakani ta hanyar soji don goyon bayan Tewfik. === Mayar da Birtaniyya a karkashin 'Viled Protectorate' === Bayan Yaƙin Anglo-Egypt, Ƙasar Ingila ta kasance mai iko a kan ƙasar, yanayin al'amuran da aka sani da suna ''kariya mai rufi'' . A cikin shekarun da suka biyo baya, Birtaniya za ta tabbatar da matsayinta na siyasa da na soja a Masar, daga bisani kuma a cikin yankunan Masar a Sudan, tare da babban wakilin Birtaniya a Alkahira yana da karfi fiye da Khedive kansa. A shekara ta 1888, a taron Constantinople, Birtaniya ta sami 'yancin kare mashigar ruwa ta Suez da karfin soja, inda ta bai wa Biritaniya wani sansani na dindindin wanda daga nan ne za ta mamaye siyasar Masar. A cikin 1899, Birtaniya ta tilasta wa magajin Tewfik a matsayin Khedive, Abbas na kishin kasa, ya canza Sudan daga wani yanki mai mahimmanci na Masar zuwa Anglo-Masar Sudan, wani gidan cin abinci wanda za a raba ikon mallakar tsakanin Masar da Birtaniya. Da zarar an kafa shi, gidan kwandon ya shaida yadda ikon Masar ke raguwa, kuma yawancin wanzuwarsa za a gudanar da shi ta aikace-aikacen Burtaniya ta hannun Gwamna-Janar a Khartoum. A dai dai lokacin da ya rage a mulkinsa, wannan zai kasance daya daga cikin abubuwan da ke faruwa tsakanin Khedive Abbas na biyu mai kishin kasa da Birtaniya, inda Abbas ke neman kamawa da kuma sauya tsarin kara karfin Birtaniya a Masar da Sudan. Kishin kasa na Masarawa yana tasowa a karkashin munanan manufofin tattalin arziki na Birtaniya. Masu fafutukar kishin kasa irin su Mostafa Kamil Pasha, Abdullah an-Nadeem da Yaqub Sanu sun yi gwagwarmaya don samun yancin cin gashin kai ga Masar. Kalmar "Masar ga Masarawa" ta kasance kukan da jama'a ke taruwa a tsakanin 'yan kishin kasa domin nuna rashin amincewarsu da alfarmar baki. A wannan lokacin ne manyan batutuwa guda biyar na jayayya a tsakanin 'yan kishin kasa suka yi hasashe: # Matsayin siyasa na Sudan - wanda aka yi mulkin a matsayin haɗin gwiwa na haɗin gwiwar Anglo-Masar amma a matsayin mulkin mallaka na Birtaniya bayan tawayen Mahdist. # Mallakar Kanal Suez Canal # Matsayin sojojin Masar - wanda aka rushe bayan tawayen 1882 - da kuma girke sojojin Birtaniya a Masar. # Mulkin majalisar dokokin Masar : ikonsa na shari'a game da baki da 'yancin kai daga tasirin Burtaniya # Haƙƙin Masar na kulla dangantakar ketare ba tare da Biritaniya ba Bayan shigar da Daular Usmaniyya a [[Yaƙin Duniya na I|yakin duniya na farko]] a matsayin memba na manyan kasashen tsakiya a shekara ta 1914, Birtaniya ta kori Abbas II domin goyon bayan kawunsa mai goyon bayan Birtaniya, Hussein Kamel . An kawo karshen almara na shari'a na mulkin Ottoman, kuma an sake kafa Masarautar Sarkin Musulmi, da Daular Usmaniyya ta lalata a 1517, tare da Hussein Kamel a matsayin Sultan . Duk da maido da mulkin mallaka, ikon Birtaniyya a Masar da Sudan bai ragu ba, yayin da Burtaniya ta ayyana Masar a matsayin mai kare hakkin Burtaniya. Yayin da ba a shigar da Masar cikin daular Burtaniya ba, tare da Sarkin Burtaniya bai taba zama mai mulkin Masar ba, matsayin Masar a matsayin mai karewa ya hana duk wani yancin kai na gaske ga sultan. Ga dukkan alamu, Masarautar Masarautar Masarautar Burtaniya tana da iko sosai kamar yadda Khedivate na Masar ta kasance. === Masarautar Masar === Bayan [[Yaƙin Duniya na I|yakin duniya na daya]], masu kishin kasar Masar sun yi kokarin tura wata tawaga (Larabci: Wafd) zuwa taron zaman lafiya na Paris don sake yin shawarwari don samun 'yancin kai na Masar. Lokacin da Biritaniya ta ki amincewa, fushin 'yan kishin kasa kan ikon Birtaniyya ya barke a cikin juyin juya halin Masar na 1919, wanda ya sa Burtaniya ta amince da 'yancin kai na Masar a 1922 a matsayin Masarautar Masar . Duk da haka, har yanzu Biritaniya tana riƙe da haƙƙoƙin Sudan, daularta a Masar da baƙi: <ref>{{Cite book|edition=Jay A.}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Archives |first=The National |date=2022-03-17 |title=The National Archives – 100 years ago: 'Egypt is declared to be an independent sovereign State' |url=https://blog.nationalarchives.gov.uk/100-years-ago-egypt-is-declared-to-be-an-independent-sovereign-state/ |access-date=2023-11-01 |website=The National Archives blog |language=en-GB}}</ref> [[Fayil:ModernEgypt,_Farouk_I_in_Parliament,_DHP13655-13-11_01.jpg|left|thumb|274x274px| [[Farouk of Egypt|Sarkin Masar Farouk na daya]] a majalisar dokokin kasar yana sauraron jawabin Mustafa el-Nahhas Pasha .]] Babbar jam'iyyar bayan juyin juya hali ita ce jam'iyyar Wafd karkashin jagorancin [[Saad Zaghloul|Sa'ad Zaghoul]] da magajinsa Mostafa al-Nahhas . Kundin tsarin mulkin Masar na 1923 ya haifar da ingantaccen tsarin sarauta - duk da rashin kuskure - tsarin mulkin tsarin mulki. {{Sfn|Botman|1991}} Zaɓen maza na duniya ya bai wa Masarawa damar jefa ƙuri'a a zaɓen 'yan majalisar dokoki, duk da haka sarkin yana da ikon korar majalisar ministoci, rusa majalisar dokoki da nada firayim minista. <ref>{{Cite journal |last=Ghazi |first=Aly Afify Aly |date=2013 |title=Egypt's 1923 Constitution: A Constitution of National Unity |url=https://tabayyun.dohainstitute.org/en/issue003/Pages/art06.aspx |journal=Tabayyun |language=ar |volume=1 |issue=3 |pages=109–122 |issn=2305-2465}}</ref> An raba siyasa a Masar tsakanin wakilan masu sassaucin ra'ayi da tsarin sarauta na mazan jiya. Wafd yana da ɗan abin da zai bayar a waje na kare tsarin sassaucin ra'ayi da yin shawarwari don samun 'yancin kai; Manyan jiga-jiganta har yanzu sun kasance ’yan jari-hujja masu arzikin kasa wadanda ba su bayar da wani shiri mai tsauri ba a tsarin tattalin arzikin gargajiya na manoma da masu gidaje. <ref>{{Harvard citation no brackets|Terry|1982}}: "The first generation of Wafdist leaders were then a closely inter-related group of landed aristocrats and wealthy professionals who believed the time had come for them to assume control over an independent Egyptian nation. They were committed to Parliamentary democratic forms on western models, but wanted to save the existing capitalist structures which they anticipated dominating. The Wafd secured massive popular support not because its leaders offered the people radical societal changes., but because it focused its efforts towards ousting the British. The British were viewed as the primary enemy. Once they were removed from Egyptian soil, then the far more complicated task of creating new internal structures could begin. In some respects* the Wafd was fortunate that the British proved such stubborn opponents, for as long as the British remained the focal point of hostilities, the Wafd was not under heavy pressure to formulate a domestic program for development. On the other hand, the lack of such a program gradually eroded much popular commitment to the Wafd, which was increasingly riddled with internal rivalries and charges of corruption. Gradually, the Wafd was to become another symbol of the irrelevant and politically bankrupt Egyptian government which neither answered the needs of the people nor ousted the British imperial power."</ref> Yayin da Wafd ya sami farin jini na gaske a tsakanin al'umma, mummunan yanayin tattalin arzikin Masar da ya fara a shekarun 1930 tare da gazawar gwamnatin 1923 wajen magance wadannan batutuwan da ya dace ya haifar da karuwar kungiyoyin gurguzu da na kwadago. Wafd ya yi imanin cewa ta hanyar yin shawarwari a hankali, za ta iya tabbatar da cikakken 'yancin kai na Masar. Masar ta yi nasara wajen soke Kotunan Mixed a 1937, <ref>{{Cite journal |date=1940 |title=Convention Regarding Abolition of Capitulations in Egypt |url=https://www.jstor.org/stable/2213462 |journal=The American Journal of International Law |volume=34 |issue=4 |pages=201–225 |doi=10.2307/2213462 |issn=0002-9300 |jstor=2213462 |url-access=subscription}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=P. |first=E. |date=1937 |title=The Abolition of the Capitulatory Régime in Egypt |url=https://www.jstor.org/stable/25639661 |journal=Bulletin of International News |volume=13 |issue=24 |pages=3–7 |issn=2044-3986 |jstor=25639661}}</ref> ta soke Hukumar Ba da Lamuni ta Jama'a a [https://treaties.fcdo.gov.uk/data/Library2/pdf/1940-TS0029.pdf 1940], da yin shawarwari kan yarjejeniyar Anglo-Masar ta 1936 . Wannan yarjejeniya ta iyakance iyakar sojojin Birtaniya a Masar (sai dai dangane da magudanar ruwa na Suez da Sudan), da kuma samar da ingantattun sojojin Masar. ==== Shekaru goma na ƙarshe: 1942-1952 ==== A lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]], Masar ta kasance babban sansanin ƙawance na yaƙin neman zaɓe na Arewacin Afirka . Masar ta kasance cikin tsaka tsaki a hukumance a karkashin makonnin rufe yakin, duk da haka, yankinta ya zama fagen fama tsakanin Allies da Axis Powers. A cikin 1942, [[Farouk of Egypt|Sarkin Masar Farouk]] matashi ya ki nada al-Nahhas firaministan kasar karkashin jagorancin al'amarin fadar Abdeen, inda sojojin Birtaniya suka kewaye fadar Farouk, suka umarce shi da bindiga ya nada al-Nahhas. <ref>{{Cite journal |last=Warburg |first=Gabriel |date=1975 |title=Lampson's Ultimatum to Faruq, 4 February, 1942 |url=https://www.jstor.org/stable/4282554 |journal=Middle Eastern Studies |volume=11 |issue=1 |pages=24–32 |doi=10.1080/00263207508700285 |issn=0026-3206 |jstor=4282554 |url-access=subscription}}</ref> Ko da yake hafsoshin sojan kishin kasa, ciki har da Mohamed Naguib, sun roki Farouk da ya yi tsayin daka, tura tankokin yaki da manyan bindigogi na Burtaniya a wajen fadar sarki ya tilasta wa Sarkin amincewa. Wannan lamarin ya lalata martabar ’yan mazan jiya na Sarki Farouk da al-Nahhas’ Wafd. Mika kai ga Birtaniya ya gamsar da yawancin masu kishin kasar Masar cewa kawar da dukkan tsarin na 1923 ne kadai zai iya kawo karshen mamayar da Ingila ta yi wa Masar. {{Sfn|Botman|1991}} [[Fayil:An_Appeal_from_the_Egyptian-Sudanese_People.jpg|left|thumb| Hoton ɗan kishin ƙasar Masar Ahmed Hussein don samun cikakken 'yancin kai]] Masanin tarihi Selma Botman ta bayyana halin da marigayi Wafd ya kasance: {{Sfn|Botman|1991}} {{Blockquote|''In contrast to the ideologically defined programs of the nonestablishment parties, the Wafd never developed a comprehensive plan to remedy the deep social and economic problems that troubled the country. As this became increasingly apparent, the population began to lose faith in the party, especially as conditions for consumers deteriorated during wartime. Thus, even when the party passed reformist legislation between 1942 and 1944 or 1950 and 1952, it could no longer convince the majority of the population that it held the country's best interests in mind. Instead, in these years of growing politicization of the people, many believed that the Wafd harbored the fear that the nationalist movement would become too radical and go beyond the existing framework of acceptable political and economic discourse.''}} Bayan shekaru da dama na 'yancin kai na bogi, fadace-fadace da tabarbarewar yanayin tattalin arziki, siyasa mai tsattsauran ra'ayi ta cinye Masar. An kafa [[Ƴan'uwa Musulmai|kungiyar 'yan uwa musulmi]] a shekara ta 1928, inda ta yi yunkurin farfado da Musulunci a kan mulkin mallaka da zamani. Ƙungiyoyin hagu kamar Jam'iyyar Kwaminisanci ta Masar, Iskra, da Democratic Movement for National Liberation sun haɗu da ɗimbin ma'aikata masu yajin aiki, musamman yayin da salon mulkin Sarki Farouk ya ci gaba da cin mutuncin miliyoyin Masarawa da ke cikin talauci. <ref>{{Cite web |title=The Egyptian Jewels of King Farouk; Farouking Fabulous |url=https://www.gemselect.com/other-info/king-farouk-and-his-farouking-fabulous-jewels.php |access-date=2023-11-01 |website=www.gemselect.com |language=en}}</ref> Rikicin 1945 a Masar da zanga-zangar dalibai na 1946 sun nuna bukatar 'yan siyasa su yi shawarwarin cikakken 'yancin kai. {{Sfn|Abdalla|1985}} {{Sfn|Botman|1991}} Waɗannan zanga-zangar da sauri sun ɗauki juzu'i na antisemitic, suna rikidewa zuwa tsawaita pogrom na al'ummomin Yahudawa na Iskandariya da Alkahira, galibi suna tare da waƙoƙin " mutuwa ga Yahudawa " da ka'idodin makircin antisemitic cewa Yahudawa suna karɓar magani mai fa'ida akan " Masarawa na gaske ." <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Anti-jewish Riots in Egypt; Synagogues Burned in Cairo; Six Killed in Alexandria |url=https://www.jta.org/archive/anti-jewish-riots-in-egypt-synagogues-burned-in-cairo-six-killed-in-alexandria |website=Jewish Telegraphic Agency}}</ref> Firayim Minista Ismail Sidky da sakataren harkokin wajen Burtaniya Ernest Bevin sun shiga tattaunawa. {{Sfn|Terry|1982}} Sai dai kuma batutuwan da suka shafi matsayin Sudan da na sojojin Birtaniya sun kawo karshen fatan tattaunawa cikin nasara. <ref>{{Cite journal |last=Slonim |first=Shlomo |date=1987 |title=Origins of the 1950 Tripartite Declaration on the Middle East |url=https://www.jstor.org/stable/4283168 |journal=Middle Eastern Studies |volume=23 |issue=2 |page=137 |doi=10.1080/00263208708700696 |issn=0026-3206 |jstor=4283168 |url-access=subscription}}</ref> <ref>{{Cite web |title=14. Anglo-Egyptian Sudan (1922-1956) |url=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/anglo-egyptian-sudan-1922-1956/ |access-date=2023-11-01 |website=uca.edu |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Haushin masu kishin kasa ya mayar da hankali ne kan batutuwa biyu, Sudan da Suez. <ref>{{Cite journal |last=Ginat |first=Rami |date=2007 |title=Egypt's Efforts to Unite the Nile Valley: Diplomacy and Propaganda, 1945–47 |url=https://www.jstor.org/stable/4284537 |journal=Middle Eastern Studies |volume=43 |issue=2 |pages=193–222 |doi=10.1080/00263200601114067 |issn=0026-3206 |jstor=4284537 |url-access=subscription}}</ref> Ta hanyar hura wutar kishin ƙasa, manyan Masarawa sun tilasta wa kansu shiga cikin yaƙin basasa a Falasdinu . <ref>{{Cite journal |last=Eppel |first=Michael |date=2012 |title=The Arab States and the 1948 War in Palestine: The Socio-Political Struggles, the Compelling Nationalist Discourse and the Regional Context of Involvement |url=https://www.jstor.org/stable/23217085 |journal=Middle Eastern Studies |volume=48 |issue=1 |pages=1–8 |doi=10.1080/00263206.2012.643584 |issn=0026-3206 |jstor=23217085 |url-access=subscription}}</ref> A lokacin [[Yaƙin Larabawa-Isra'ila 1948|yakin Larabawa da Isra'ila a shekara ta 1948]], sojojin Masar sun yi yaki a yankin kudancin kasar da [[Isra'ila]] . Ko da yake Masar cikin sauri ta sami galaba a kan hamadar Naqab, nasarar da Isra'ila ta yi na kai farmaki ya bar Masar da [[zirin Gaza]] kawai . A lokacin aljihun Faluja, wani matashin jami'in Masar mai suna [[Gamal Abdel Nasser|Gamal Abdel-Nasser]] ya yi suna a matsayin jarumin da ya ci gaba da rike har zuwa lokacin da aka kulla yarjejeniya ta 1949 . Haushi kan cin hanci da rashawa a yakin, kamar jita-jita na fasa-kwaurin bindiga da ya kai ga gazawar sojojin Masar wajen yaki. Da yake dawowa daga yaƙin, wani kwamandan Masar ya yi sharhi: “Haƙiƙanin yaƙin yana Masar ne. <ref>{{Cite web |last=Morgan |first=David |title=Sunday Times Reporter Interview with President "Gamal Abdel Nasser" |url=http://nasser.bibalex.org/Common/SundayTimesInterview_en.aspx?lang=en |access-date=2023-11-01 |website=nasser.bibalex.org}}</ref> A cikin 1950, Wafd ya kafa gwamnati a karo na karshe. {{Sfn|Gordon|1989}} Bayan shekaru na dokar soji da hargitsin siyasa, Wafd ta yi nasara a zabukan 1950 a kan wa'adin ci gaba da yakin siyasarta na tarihi da Burtaniya. Al-Nahhas, wanda yanzu ya cika shekara 70 a duniya, ba shi ne gwarzon kasa da ya kasance a shekarar 1919 ba. Sahihan sauye-sauyen tattalin arziki da kuma yarjejeniyar karshe da Birtaniyya su ne batutuwan da suka fi daukar hankali a wannan rana, tare da wani bangare da ake kira 'Wafdist Vanguards', ya yi yunkurin yin garambawul. A cikin 1950, wani bincike ya nuna cewa kashi 60% na ɗaliban Alkahira suna son ko dai ' zamantakewar zamantakewar Musulunci ', gurguzu ko gurguzu. Hatta dan siyasar Wafd Fuad Sirageddin Pasha ya sanar da cewa yanzu Wafd ya zama 'mai ra'ayin gurguzu'. {{Sfn|Gordon|1989}} A aikace, cin hanci da rashawa ya ci gaba da tafiya yayin da dattawan jam'iyyar suka ci gaba da rike madafun iko. Wata sabuwar doka ta iyakance mallakar filaye zuwa feddans 50, amma ba ta da amfani ga ribar filaye da aka dawo da ita da kuma riƙe rigar minista. {{Sfn|Gordon|1989}} Daga baya Fuad Sirageddin Pasha ya gaya wa jakadan Amurka cewa: "Na mallaki feddans 8000. Kuna tsammanin ina son Masar ta zama ' [[Kwaminisanci|yan gurguzu]] ?" {{Sfn|Gordon|1992}} CIA ta yi yunƙurin matsawa Sarki Farouk lamba don yin gyare-gyaren da ya dace da muradun Amurka, amma abin ya ci tura. Masu kawo sauyi a cikin jam'iyyar ba su da karfin zartar da dokokin da ake bukata don kauce wa juyin juya hali; taurin kai da cin hanci da rashawa ya sa Wafd ya kasa kai wa al'ummar Masar. {{Sfn|Gordon|1989}} [[Fayil:Ismailia_police_clash_1952_(6).jpg|thumb| 'Yan sandan Masar sun fafata a yakin Ismaliya]] Ƙimar dabarar mashigar ruwa ta Suez ta kasance da kima sosai ga Biritaniya a cikin Yaƙin Cacar baki don mika wuya gaba ɗaya. A wani yunkuri mai ban mamaki, Wafd ya soke yarjejeniyar 1936 a 1951. {{Sfn|Terry|1982}} Zanga-zangar adawa da Birtaniyya ta rikide zuwa wani karamin yakin neman zabe a kan magudanar ruwa; 'Bataliyoyin 'yanci' sun gwabza da sojojin Burtaniya. <ref>{{Cite web |title=MilitaryHistoryOnline.com – Egypt's Canal Zone Guerrillas: The 'Liberation Battalions' and Auxiliary Police, 1951–1954 |url=https://www.militaryhistoryonline.com/Modern/EgyptCanalGuerrillas |access-date=2023-11-01 |website=www.militaryhistoryonline.com}}</ref> Gwamnati dai ta yi saurin rasa iko kan lamarin, yayin da dalibai na bangaren dama na masu kishin Islama da na bangaren gurguzu suka tayar da tashin hankali na tashin hankali da fadace-fadace. {{Sfn|Abdalla|1985}} A ranar 25 ga Janairu, 1952, sojojin Birtaniya dubu bakwai suka umarci 'yan sandan Masar da ke Ismaliya su mika makamansu. Lokacin da 'yan sanda suka ki yarda, sakamakon [[Yaƙin Ismailia (1952)|yakin Ismaliya]] ya yi sanadin mutuwar Masarawa 56 da 13 na Birtaniya. <ref name=":2">{{Cite journal |last=Mason |first=Michael |date=1993 |title='The decisive volley': The battle of Ismailia and the decline of British influence in Egypt, January–July, 1952 |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03086539108582828 |journal=The Journal of Imperial and Commonwealth History |language=en |volume=19 |issue=1 |pages=45–64 |doi=10.1080/03086539108582828 |issn=0308-6534 |url-access=subscription}}</ref> Washegari kuma, tarzoma ta mamaye birnin Alkahira. Talakawan Masar sun kona shaguna mallakar kasashen waje 750, lamarin da ya janyo asarar kusan Fam miliyan 40-50 na Masar. <ref name=":2" /> Baƙar Asabar ita ce ƙarshen Wafd; Washegari aka sallami al-Nahhas. <ref>{{Cite web |title=Countries E |url=https://rulers.org/rule.html#egypt |access-date=2023-11-01 |website=rulers.org}}</ref> Bayan al-Nahhas, an nada ’yan siyasa uku masu zaman kansu don tsabtace datti da hargitsi a Masar. Gwamnatoci uku na Ali Maher (27 ga Janairu - Maris 1), Ahmad Nagib al-Hilali (2 Maris - Yuli 2) da [[Hussein Sirri Pasha]] (2 ga Yuli - 20 ga Yuli) ko wannensu ya kasa magance lamarin. Maher ta yi sauri don maido da tsari da kwantar da hankulan yanayin tattalin arziki. Ya kirkiro ma'aikatar kula da yankunan karkara don nazarin shawarwarin sake fasalin kasa tare da dage dokar hana fita zuwa watan Fabrairu. Ya yi kokarin samar da gwamnatin hadin kan kasa tare da Wafd, amma sun musanta tayin nasa na mukaman majalisar ministoci da dama. Mu'amalarsa da Wafd, kamar bayar da shawarar kafa gwamnatin hadin kai, ya mayar da abokansa hannun dama kuma ya sa Farouk ya yi maganinsa da wuri-wuri. An tursasa shi da ya gabatar da rahoto kan gobarar Alkahira da ke da alhakin Wafd a matsayin alhakin, amma yaki. Sarkin ya dage zaman majalisar kuma wasu masu biyayya ga fadar gwamnati a majalisar ministoci sun yi murabus. Jakadan na Burtaniya ya ki ganawa da Maher, lamarin da ya tilasta masa yin murabus. {{Sfn|Gordon|1992}} Nagib al-Hilali ya gaji Maher, inda ya dauki hanya mafi inganci. Ya zartas da sabbin dokokin yaki da cin hanci da rashawa tare da kirkiro 'kwamitoci masu tsafta' don yin garambawul ga tsarin mulki. Hilai ya umurci Fuad Sirageddin a tsare shi a gida. Mako guda bayan haka, ya rusa majalisar dokokin kasar, inda ya sanar da sabon zabe a watan Mayu. Zuwa Afrilu, an dage su har abada. Dan jaridar kasar Masar Ihsan Abdel Quddous ya soki gwamnati inda ya rubuta "Cin hanci da rashawa ba ya nufin cin hanci da rashawa na gwamnatin Wafd kadai". Jita-jitar cewa Sarki Farouk zai kori al-Hilali ya sa ya yi murabus a ranar 2 ga Yuli. Huseinn Sirri ya koma matsayin firaminista don ɗage tsare Siragedin a gidan yari, kodayake bai yi alƙawarin sabon zaɓe ba ko kuma ya ɗage dokar soja. Koyaya, abubuwan da ke faruwa a cikin sojoji ba da da ewa ba sun yi ta yin ta'azzara. A watan Janairu, a wani zabe mai ban mamaki a kungiyar hafsoshi, an zabi 'yan takarar adawa a hukumar gudanarwar kungiyar ofis. A tsakiyar watan Yuli ne Farouk ya mayar da martani inda ya soke zaben tare da nada mutanensa a cikin hukumar. Tare da rikici na rikici, Sirri ya ba da Ma'aikatar Yaƙi ga Janar Muhammad Naguib, wanda aka zaba shugaban kulob din. Lokacin da ya ki amincewa, Sirri ya yi murabus a ranar 20 ga Yuli, bayan ya kasa shawo kan Farouk ya dauki matakin sasantawa ga sojojin. [1] A ranar 22 ga watan Yuli ne Al-Hilali ya koma matsayin firaminista, tare da yin alkawarin ba da cikakken 'yancin zabar majalisar ministocin kasar. Sai dai a lokacin da Farouk ya nada kanin nasa ministan yaki, washegari al-Hilali ya yi murabus. == Harkar Jami'in Kyauta == An kafa sojojin Masar na zamani ne sakamakon yarjejeniyar Anglo-Masar ta 1936, wadda ta baiwa sojojin Masar damar fadada daga hafsoshi 398 zuwa 982. {{Sfn|Gordon|1992}} Nasser ya yi aiki a Kwalejin Soja ta Obassia, babbar makarantar cadet ta Masar, a cikin 1937. Anwar Sadat ya sauke karatu a Makarantar Soja ta Masar a shekara ta 1938. {{Sfn|Sādāt|1978}} Sadat ya kasance yana ƙoƙari ya haifar da tawaye na adawa da Birtaniya tun cikin 1940s, amma an kama shi bayan ganawa da 'yan leƙen asirin Nazi guda biyu a 1942. {{Sfn|Sādāt|1978}} Juyin mulkin Birtaniya na wulakanci a shekara ta 1942 da bala'in da ya faru a Falasdinu ne suka sa aka kafa wata tantanin sirri na jami'an Masar masu juyin juya hali. Bayan shaidar juyin mulkin Siriya a shekara ta 1949, lokacin da sojojin Siriya suka hambarar da gwamnati, radadin tawaye ya bazu ko'ina cikin gawarwakin. Duk da yake ba a san takamaiman ranar ba, a shekara ta 1949 tarurruka da tattaunawa a gidajen jami'an sun fara fara yunkurin 'Yancin Jami'ai. Yayin da jami'ai suka gana da 'yan gurguzu a cikin Democratic Movement for National Liberation (DMNL) da masu kishin Islama a cikin Muslim Brotherhood, kungiya ce mai zaman kanta daga 'yan adawar da ta kasance a baya. {{Sfn|Gordon|1992}} Membobin sun dauki alkawarin sirri da hannu daya a kan [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]], dayan kuma a kan juyin juya hali, kuma sun buga wasu takardu da kasidu da ba a san su ba suna sukar babban kwamandan da gwamnati baki daya kan cin hanci da rashawa. {{Sfn|Gordon|1992}} {{Sfn|Aburish|2004}} A shekara ta 1952, ya girma sosai wanda 'yan kaɗan sun san ainihin shugabannin maƙarƙashiyar: Colonel Nasser da Janar Naguib. {{Sfn|Gordon|1992}} <gallery mode="packed" heights="200px" perrow="3"> Kamel el-Din Hussein.jpg|Babban Janar Kamal el-Din Hussein (Manyan bindigogi) Hassan Ibrahim, 1952.jpg|Shugaban Rukunin Hassan Ibrahim (Sojojin sama) Abdel Hakim Amer, 1955.jpg|Babban Janar Abdel Hakim Amer (Sojojin ƙasa) Salah Salem.jpg|Babban Janar Salah Salem (Manyan bindigogi) Boghdadi, 1958.jpg|Kwamandan Reshe Abd al-Latif al-Boghdadi (Sojojin sama) Muhammad Naguib (cropped).jpg|Babban Janar Muhammad Naguib (Masu Gadancin Iyaka) Anwar Sadat, 1953.jpg|Laftanar Kanal Anwar El-Sadat (Sadarwa ta Soja) Zakaria Mohiedin as Interior Minister.jpg|Laftanar Kanal Zakaria Mohieddin (Sojojin ƙasa) Abdel-Nasser 1955.jpg|Laftanar Kanal Gamal Abdel Nasser (Sojojin ƙasa) </gallery> Wanda ya kafa [[C.I.A|hukumar ta CIA]], Miles Copeland Jr., ya yi ikirarin kulla alaka da jami’an a wannan lokaci, duk da cewa masanin tarihin Said Aburish ya yi nuni da cewa Amurka ba ta da masaniya game da juyin mulkin sai kwanaki biyu kafin hakan, amma ba ta yi yunkurin hana shi ba bayan tabbatar da cewa ba ‘yan gurguzu ba ne. {{Sfn|Copeland|1970}} {{Sfn|Aburish|2004}} == Juyin Mulkin Soja == [[File:Free Officers, 1953.jpg|thumb|right|Mambobin 'Free Officers' sun taru bayan juyin mulkin. Daga hagu zuwa dama: Zakaria Mohieddin, Abdel Latif Boghdadi, Kamel el-Din Hussein, Gamal Abdel Nasser (zaune), Abdel Hakim Amer, Muhammad Naguib, Ahmed Shawki, da Youssef Seddik.]] A farkon shekarar 1952, 'Free Officers' sun fara shirya juyin mulkinsu. Sun yi shirin kifar da mulkin sarauta a farkon watan Agusta, amma abubuwan da suka faru ba da daɗewa ba sun sa su gaggauta shirin nasu. A ranar 16 ga Yuli, Sarki Farouk ya ba da umarnin rushe hukumar kula da 'Officers Club', wanda hakan ya sa jami'an suka ji tsoron cewa kama su na gabatowa. A ranar 23 ga wata, sojojin ƙasa suka kama babban hedkwatar soja kuma suka toshe hanyoyin da ke kaiwa Alkahira. Nasser da Abdel Hakim Amr, a matsayin manyan shugabanni, sun hau mota don ziyartar kowane sashi a Alkahira. Bayan kama babban kwamandansa, Muhammad Abu al-Fadl al-Gizawi ya amsa kiran waya da yawa a matsayin mutumin da ya kama don tabbatar wa babban kwamandan cewa komai ya yi shiru. Da ƙarfe 3:00 na safe, Muhammad Naguib ya isa hedkwatar a Alkahira. Da ƙarfe 7:00 na dare, Sadat —wanda ke cinema a lokacin juyin mulkin— ya sanar a rediyo cewa 'Free Officers' sun karɓi mulki; yanzu Majalisar Gudanarwar Juyin Juya Hali ce ke mulkin Masar. === Bayanin Juyin Juya Hali === Da ƙarfe 7:30 na safe, gidan rediyo ya watsa sanarwar farko ta juyin mulkin a madadin Janar Naguib ga al'ummar Masar. Ya yi ƙoƙarin tabbatar da juyin mulkin, wanda kuma aka sani da "Motsi Mai Albarka". Mutumin da ya karanta saƙon shi ne 'Free Officer' kuma shugaban Masar nan gaba Anwar Sadat. Juyin mulkin an gudanar da shi ne da jami'ai ƙasa da ɗari — kusan dukkaninsu an samo su ne daga ƙananan matsayi — kuma ya haifar da yanayin farin ciki a kan tituna ta hanyar taron jama'a masu murna. {{Quote block|Masar ta shiga wani mawuyacin hali a tarihin baya-bayan nan wanda cin hanci, rashawa, da rashin kwanciyar hankali na gwamnati suka bambanta. Duk waɗannan abubuwa ne da suka yi tasiri sosai ga sojoji. Waɗanda suka karɓi cin hanci kuma saboda haka suka rinjayi sun jawo mana asara a Yaƙin Falasdinu [1948]. Game da lokacin bayan yaƙin, abubuwan da ke haifar da rashawa sun taimaki juna, kuma masu cin amana sun kasance suna jagorantar sojoji. Sun nada kwamanda wanda ko dai jahili ne ko kuma mai cin hanci. Saboda haka, Masar ta kai ga matsayin da babu soja da zai kare ta. Saboda haka, mun ɗauki alhakin tsaftace kanmu kuma mun nada mutane daga cikin sojoji waɗanda muke amincewa da iyawar su, halayensu, da ƙaunar ƙasarsu. Ya tabbata cewa dukkan Masar za ta tarbi wannan labari da farin ciki kuma za ta marabce shi. Game da waɗanda muka ga ya dace a kama daga cikin tsoffin mutanen da ke da alaƙa da sojoji, ba za mu yi musu tsanani ba, amma za mu sake su a lokacin da ya dace. Ina tabbatar wa al'ummar Masar cewa dukkan sojoji a yau sun zama masu iya aiki don amfanin ƙasa kuma a ƙarƙashin mulkin tsarin mulki ban da kowane buƙatunsu na kansu. Ina amfani da wannan damar don roƙon mutane kada su taɓa ba da izini ga kowane mai cin amana ya fake a cikin ayyukan lalata ko tashin hankali saboda waɗannan ba don amfanin Masar bane. Idan wani ya yi irin wannan hali, za a yi masa tsanani a hanyar da ba a taɓa gani ba kuma ayyukansa za su fuskanci sakamakon cin amana nan da nan. Sojoji za su karɓi alhakin tare da taimakon 'yan sanda. Ina tabbatar wa 'yan uwanmu na waje cewa bukatunsu, lafiyarsu ta kansu, da dukiyarsu suna cikin aminci, kuma sojoji suna ɗaukar kansu a matsayin masu alhakin su. Allah ya ba mu nasara.}} Da yake yanzu cibiyar tallafin Birtaniya ta kasance ba ta da tasiri, Sarki Farouk ya nemi sa hannun Amurka, wacce ba ta amsa ba. Har zuwa ranar 25 ga wata, sojoji sun mamaye [[Alexandria]], inda Sarkin ke zaune a Fadar Montaza. Cikin tsoro, Farouk ya bar Montaza ya gudu zuwa Fadar Ras Al Teen da ke gabar teku. Naguib ya umarci kyaftin jirgin ruwan Farouk, ''al-Mahrusa'', kada ya tashi ba tare da umarnin soja ba. An yi muhawara tsakanin 'Free Officers' game da makomar sarkin da aka sauke. Duk da yake wasu (ciki har da Janar Naguib da Nasser) sun yi tunanin cewa mafi kyawun hanya ita ce a kore shi zuwa gudun hijira, wasu sun yi jayayya cewa ya kamata a kai shi kotu ko a kashe shi. A ƙarshe, umarni ya zo wa Farouk ya sauka daga mulki don ɗansa, Yarima Ahmed Fuad – wanda aka naɗa shi a matsayin Sarki Fuad II – kuma an naɗa Majalisar Mulki mai mambobi uku. Tsohon sarkin ya tashi zuwa gudun hijira a ranar 26 ga Yuli, 1952 kuma da ƙarfe 6 na yamma ya tashi zuwa Italiya tare da kariya daga sojojin Masar. ==Haɗin Kai== {{Gaskiya|An yi amfani da wannan sashe a cikin [[Revolutionary Tribunal (Egypt)]]}} Hoton:Maher and Naguib.jpg|thumb|Firaminista Ali Maher da shugaban RCC Mohammad Naguib a shekarar 1952 An kafa Majalisar Kula da Juyin Juya Hali (RCC), wadda ta kunshi kwamitin jagoranci na Jami'an 'Yanci mai membobi tara na baya, tare da wasu mambobi biyar, karkashin jagorancin Naguib. An nemi Ali Maher ya kafa gwamnatin farar hula.{{Sfn|Gordon|1992|p=60}} Batun farko ya shafi kundin tsarin mulki na 1923. An fahimci muhawarar Ali Maher cewa "nan da nan mayar da tsarin mulki" zai "bar kasar da kundin tsarin mulki mara kyau, tsarin zabe mara dacewa, da kuma gwamnati mara inganci, mai cike da jam'iyya" ta hanyar hukumomin.{{Sfn|Gordon|1992|p=61}} An kafa wani tsarin mulki mai mutane uku don kula da harkokin fada, wanda ya kunshi Yarima Muhammad Abdel Moneim, Wafdist Bahey El Din Barakat Pasha da Kanar Rashad Mehanna. Ka'idoji shida na RCC sune:{{Sfn|Botman|1988|p=116}} # kawar da mulkin mallaka da masu haɗin gwiwa da shi # kawo karshen tsarin sarauta # kawo karshen tsarin cinikayya # samar da adalci na zamantakewa # gina rundunar sojoji mai karfi # kafa tsarin dimokradiyya mai kyau Jami'an ba su so su cire sarki kawai sannan su koma ga gwamnatin farar hula ba. RCC ta yi imanin cewa dukkan tsarin Masar yana bukatar a gyara shi gaba daya, don cire abubuwan 'masu ra'ayin rikau' da kuma maido da zaman lafiya. RCC ba 'yan gurguzu ba ne, amma sun kasance masu karɓar ra'ayin gurguzu na tsarin gargajiya. Jami'an sun fara tsaftace abokan adawar su a Masar don kirkirar sabuwar Masar fiye da siyasar jam'iyya da tashin hankali a tituna. Gyare-gyaren farko sun kasance masu farin jini amma suna nuna sabon zamani: kawar da hutun rani na gwamnati zuwa Alexandria, kawo karshen tallafin motocin masu zaman kansu ga ministocin majalisar, da kuma soke lakabin girmamawa na bey da pasha. Wasu sun fi tattalin arziki, kamar gyaran haraji, karin albashi ga sojoji da raguwar haya.{{Sfn|Gordon|1992|p=62}} Batun gaggawa na lokacin shine gyaran kasa. An amince da iyakokin filaye na feddan 200, don rage farashin filaye kuma saboda haka rage haya. Koyaya, hukumomin sun yi karo da Ali Maher. Maher ya yi imanin, kamar yawancin siyasar Masar, cewa ana buƙatar gyara jihar gaba daya. A wannan lokacin, yawancin Masarawa sun yi imanin cewa tsarin 1923 yana buƙatar a sake gina shi gaba daya. Maher ya karbi mulki tare da umarnin cigaba da gyare-gyaren sa. An fadada dokar 'samun haramtacciyar riba' don kawo karshen cin hanci da rashawa, kuma an kafa 'kwamitin tsaftacewa' don 'tsaftace' jam'iyyun. Maher ya ki kirkiro majalisa ko sanar da sabbin zabe; maimakon haka ya goyi bayan dokar soja na akalla rabin shekara.{{Sfn|Gordon|1992|p=65}} Koyaya, Maher ya shiga rikici da jami'an. Jami'an sun yi shakkar 'yan siyasa na gargajiya, kuma sun ba Maher jerin sunayen waɗanda za a nada don mukaman majalisar ministoci, wanda Maher ya ki. Maher, da kansa mai mallakar filaye, maimakon haka ya yi imanin cewa rarraba filaye zai lalata tattalin arziki ta hanyar rage yawan aiki da hana saka hannun jari na kasashen waje. Ya ba da shawarar ingantaccen tsarin haraji mai ci gaba akan filaye da iyakokin feddan 500, inda za a haraji karin filaye a kashi 80%.{{Sfn|Gordon|1992|p=66}} Masu mallakar filaye sun ba da shawarar iyakokin feddan 1,000, tare da karin kebe na feddan 100 ga kowace mata da ɗa da feddan 50 ga kowace diya.{{Sfn|Gordon|1992|p=67}} Wani bincike na 2024 ya gano cewa bayan juyin mulki, jami'an da ke da manyan mukamai kuma suna da alaƙa da sarkin da aka cire, sun fi dacewa a kore su, yayin da ƙwararrun ma'aikatan gwamnati da masu ilimin jami'a sun fi dacewa a rike su a matsayin wani ɓangare na gwamnati.<ref>{{Cite journal |last1=Ketchley |first1=Neil |last2=Wenig |first2=Gilad |date=2024 |title=Purging to Transform the Post-Colonial State: Evidence From the 1952 Egyptian Revolution |journal=Comparative Political Studies |language=en |doi=10.1177/00104140231209966 |issn=0010-4140|doi-access=free }}</ref>Hoton:1953 Egypt revolution celebrations.jpg|thumb|right|Mambobin Jami'an 'Yanci da taron jama'a a Alkahira suka tarbe su a watan Janairu 1953. Tsaye a cikin motar, daga hagu zuwa dama: Youssef Seddik, Salah Salem, Gamal Abdel Nasser da Abdel Latif Boghdadi === 'Tsaftace' Jam'iyya === Hoton:Hadi smoking during trial.jpg|left|thumb|Tsohon Firaministan Masar Abdel Hady, mai shekaru 57, ya kunna sigari, bayan yanke masa hukunci a makon da ya gabata ta Kotun Soja ta Naguib. A ranar 7 ga Satumba, an kori Ali Maher, kuma an kama wasu 'yan siyasa 64, ciki har da Foaud Sergeddin. Washegari gwamnati ta ba da umarnin iyakokin feddan 200. Da farko an yi la'akari da masanin shari'ar Masar Abd El-Razzak El-Sanhuri don maye gurbin Maher, amma damuwar Amurka game da sa hannun Sanhuri a rokon Stockholm na 1951 ya haifar da nada Naguib a matsayin firaminista.{{Sfn|Gordon|1992|p=167}} An kuma yi la'akari da Rashad al-Barawi, amma jakadan Amurka Jefferson Caffery ya ki wannan ra'ayin, yana kiran al-Barawi 'kwamiti'.{{Sfn|Gordon|1992|p=167}} Hukumomin sun matsa don gyaran jam'iyya, kawar da abubuwan cin hanci da rashawa na gargajiya a cikin jam'iyyun da aka kafa. Wafd da sauri ya kafa "kwamitin tsaftacewa", yana korar mambobi goma sha hudu, daya ne kawai daga cikinsu ke da wani gagarumin iko. Tsoffin Wafdists sun yi adawa da kiran tsaftacewa, yayin da matasa suka goyi bayan kawar da tsoffin jagorori. A ranar 9 ga Satumba, an rushe dukkan jam'iyyun kuma dole ne su nemi sabon takardar shaidar tare da jerin sunayen mambobin kafa, bayanan kudi da shirin jam'iyya. Duk wanda ke fuskantar tuhumar cin hanci da rashawa ya kasance ba shi da cancanta ga zama memba. RCC ta ki amincewa da takardar shaidar Wafd muddin Nahhas, wanda ya ki haduwa da Naguib muddin Sergeddin yana kurkuku, an jera shi a matsayin shugaban jam'iyya da mai kafa. Lauyan Masar Sulayman Hafez ya takaita ra'ayin RCC game da Nahhas lokacin da ya kira shi "ciwon daji a cikin siyasa."{{Sfn|Gordon|1992|p=73}} An saki fursunonin Satumba a ranar 6 ga Disamba, ranar karshe da za a iya tsare su ba tare da tuhuma ba. Shari'ar kan sabon takardar shaidar Wafd ta tafi Majalisar Jiha a ranar 10 ga Janairu, 1953. A ranar 17 ga watan, hukumomin sun sanar da soke dukkan jam'iyyun siyasa, inda Naguib zai yi mulki a cikin tsarin mulki na shekaru uku. Hukumomin sun ba da hujjar umarninsu saboda juriya ga 'tsaftacewa' da adawa ga gyaran kasa. Jami'an sun raina juriya na tsarin sassaucin ra'ayi, kuma sun nemi kawo karshen 'harshen ra'ayin rikau' na tsohon tsarin.{{Sfn|Gordon|1992|p=68-78}} A ranar 21 ga Fabrairu, Naguib ya kirkiro kwamitin tsarin mulki na mutum hamsin. Ali Maher ya zama shugaba, wanda daga baya ya raba kwamitin zuwa kwamitocin kasa guda biyar kuma ya nada kwamitin zartarwa mai mutum biyar. Kafin Maris sun amince da kafa Jamhuriyar, yana kawo karshen mulkin sarauta. Koyaya, kwamitin ba maye gurbin majalisa ba ne; jami'an ba su dauke shi da muhimmanci ba, waɗanda suka sanar da cewa Masar jamhuriya ce kuma an zabi Naguib a matsayin shugaban kasa a ranar 18 ga Yuni, ba tare da amincewar kwamitin ba.{{Sfn|Gordon|1992|p=84}} Kafin Satumba, an kafa Kotun Juyin Juya Hali, wadda ta kunshi jami'ai uku kawai a matsayin alkalai, Abdel Baghdadi, Anwar Sadat da Hasan Ibrahim. A cikin jawabin da aka yi a Dandalin Tahrir, Salah Salim ya bayyana yadda mulkin mallaka a Masar bai yi mulki da sojoji ko makamai ba, amma "masu cin amana". Salim ya bayyana RCC a matsayin mai sadaukarwa ga "gwagwarmaya da mulkin mallaka da masu cin amana na Masar da suka yi hidima". Masu cin amana suna yada jita-jita da nufin rudar da tattalin arziki da kuma haifar da kiyayya ga sojoji, musamman ta hanyar jami'o'i. Duk da cewa bai ambaci kowa kai tsaye ba, kwaikwayon shugaban jam'iyya yana sumbatar hannun Sarki ya kasance yana nuna al-Nahhas. Jawabin Salim ya fi bayyana tunanin RCC cewa masu zanga-zangar dalibai da yajin aikin ma'aikata wani bangare ne na makircin adawa da juyin juya hali. A cikin mako guda na jawabin, gwamnati ta kama 'yan siyasa goma sha daya, kuma ta sanya Nahhas da matarsa a gidan yari. Shari'ar tsohon firaminista kuma shugaban Sa'adist Ibrahim Abdel Hady kan cin hanci da kisan Hasan al-Banna ta dauki mako guda kawai kafin kotu ta yanke masa hukuncin kisa, daga baya aka canza shi zuwa daurin rai da rai bayan kwana uku. Yawancin wadanda ake tuhuma ko dai sun sami hukuncin shekaru 10-15, an kwace musu dukiya, ko kuma an ci tarar su. Hukuncin mafi tsanani ya kasance ga masu haɗin gwiwa na Biritaniya a cikin tashin hankalin Suez – daga cikin goma sha uku da aka shari'a, goma sha daya an yanke musu hukunci, an rataye hudu, daya ya sami daurin rai da rai kuma sauran an yanke musu hukuncin shekaru 10-15. Shari'ar Fouad Serageddin ta fi wuce tuhume-tuhume – cin hanci na £EP 5,000, satar makamai a lokacin yakin 1948, barin sarki ya canza kudade zuwa waje, cin moriyar doka daga hanyar shimfida hanya a matsayin ministan sufuri a 1945, da kuma hadin kai don mallakar masana'antar auduga – dukkan cibiyar Wafd ta kasance a shari'a. Hukumar shari'a ta fi mayar da hankali kan yadda Serageddin ya hau mulki a cikin Wafd da kuma kasawar sa a gwamnatin 1950. Abokan adawar Serageddin, manyan mutane na gwamnatin sassaucin ra'ayi ta Masar, sun hau kan kujerar shaidu don bayyana korafe-korafe na mutum. Shaidu sun haɗa da tsoffin firaministoci (Naguib al-Hilali, Hussein Sirri, Ali Maher), Mohammed Hussein Heikal, da Makram Ebeid. A cikin kare kansa, Serageddin ya sanya kansa a matsayin mai kishin kasa mai girman kai, yana mai nuni da umarninsa ga 'yan sandan Ismalia kada su mika makamansu a 1951. A karshe, an yanke masa hukuncin shekaru goma sha biyar, amma an sake shi a 1956.{{Sfn|Gordon|1992|p=85-91}} Lokacin da aka haramta jam'iyyun siyasa, RCC ta kafa Liberation Rally, wata kungiya da za ta hada dukkan kungiyoyin siyasa na baya. Duk da cewa tana da tasiri a wuraren tarurruka da jawabi, ba ta da iko iri daya kamar Brotherhood, Wafd ko DMNL. Taron ya kasance kayan aiki ga jami'an, saboda rashin shiga sauran manyan masu fada a ji a fagen siyasar Masar. A adawa da sabon tsarin mulki tare da bayyananniyar tsatsar addini ita ce kungiyar 'Yan Uwa Musulmi. Bugu da kari, sabanin umarnin da majalisar ta bayar, mambobin Liberation Rally sun tara yawancin kadarorin da ba na Musulmi ba kuma suka rarraba su tsakanin hanyoyin sadarwarsu na kusa. Cike da fushi saboda an barsu daga siyasa da tattalin arziki kuma suna ganin cigaban tsatsar addini da zamantakewa a cikin kungiyar Free Officers Movement kamar yadda ta wanzu a karkashin Sarki, kungiyar 'Yan Uwa Musulmi ta shirya abubuwan da suka shafi titi. Daga Yuni 1953 zuwa shekarar da ta biyo baya, Masar ta yi fama da tarzoma a tituna, rikice-rikice, kona-kona, da rikicin farar hula yayin da gwamnati da kungiyar 'Yan Uwa Musulmi suka yi fafatawa don samun goyon bayan jama'a. ===Rikicin Adawa da Hagu=== An kafa dangantaka tsakanin RCC da DMNL kafin juyin mulki. Shugaban DMNL Ahmad Hamrush ya hadu da Nasser a ranar 22 ga Yuli, kuma ya dora masa alhakin tattara sojoji masu biyayya a Alexandria.{{Sfn|Gordon|1992|p=55}} DMNL tana da alaƙa a cikin tsarin sojoji, tare da kusan jami'ai sittin zuwa saba'in a cikin reshen sojoji, ciki har da Khaled Mohieddin. Ahmad Hamrush, shugaban reshen sojoji na DMNL, ba memba ne na Free Officers ba amma an ba shi sanarwa game da juyin mulki, daga baya ya raba shi da sauran DMNL.{{Sfn|Botman|1988|p=119}} Rikici na farko tsakanin jami'an da kungiyar ma'aikata ya fara ne wata daya bayan juyin mulki. A birnin Kafr al Dawar, ma'aikatan gida sun fara yajin aiki don neman karin albashi, hutu mai albashi, kungiyar kwadago mai zaman kanta, da kuma korar mambobin ma'aikatan gudanarwa guda biyu.{{Sfn|Beinin|Lockman|1988|pp=419–431}} Dubban ma'aikata a birnin sun yi yajin aiki, suna rera taken yabon Mohammed Naguib. Ma'aikatan sun kona gidajen 'yan sandan kamfanin, sun lalata fayilolin ma'aikata a ofisoshin kamfanin da wuraren kiwon lafiya, kuma sun farfasa kayan aiki da aka yi amfani da su don gwada yawan aiki.{{Sfn|Gordon|1992|pp=62–63}}<ref>{{Cite news |last=TIMES |first=Special to THE NEW YORK |date=1952-08-22 |title=EGYPT TO SENTENCE RIOTERS TOMORROW |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1952/08/22/archives/egypt-to-sentence-rioters-tomorrow.html |access-date=2023-11-13 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite news |date=1952-08-14 |title=NEW RIOTING IN EGYPT 12 Dead, 200 Hurt in Clash; Stern Warning |work=Barrier Miner |url=http://nla.gov.au/nla.news-article61214217 |access-date=2023-11-13}}</ref> An kira 'yan sanda, sun kewaye masana'antar; rikici tsakanin ma'aikata da 'yan sanda ya bar mutane da yawa da rauni kuma wasu sun mutu.{{Sfn|Botman|1986|pp=355–358}} Naguib ya hadu da Mustafa al-Khamis, daya daga cikin shugabannin yajin aikin, kuma ya ba shi hukunci mai sauki idan zai ba da sunan abokan aiki. Ya ki, kuma an rataye shi har lahira a filin masana'antar, tare da abokin hadin gwiwa Ahmad al-Bakri a ranar 7 ga Satumba, 1952.{{Sfn|Botman|1988|pp=125–130}} Kalamansa na karshe sune "An yi min zalunci, ina so a sake shari'a."<ref>{{Cite journal |last=Ide |first=Derek |date=November 2015 |title=From Kafr al-Dawwar to Kharga's 'Desert Hell Camp': the repression of Communist workers in Egypt, 1952–1965 |url=https://www.academia.edu/26469490 |journal=International Journal on Strikes and Social Conflicts |volume=1 |issue=7 |page=55 |via=Academia.edu}}</ref>{{Sfn|Beinin|Lockman|1988|p=423}} RCC ta gamsu cewa yajin aikin ya samo asali ne daga karfin waje, duk da cewa babu wata hujja da ke nuna cewa DMNL ta ba da umarnin tarzomar.{{Sfn|Botman|1988|p=130}}<ref>https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v09p2/d1002 Foreign Relations of the United States, 1952–1954, The Near and Middle East, Volume IX, Part 2, eds. Paul Claussen, Joan M. Lee, Carl N. Raether, John P. Glennon (United States Government Printing Office 1986) Egypt Document 1002</ref> Jam'iyyar Kwaminisanci ta Masar (ECP) ta yi adawa da sojoji mako guda bayan juyin mulki. ECP ba da daɗewa ba ta lakabi sojoji 'babban zamba' bayan sun kasa gurfanar da sarki a gaban kuliya, sun kasa soke masarauta nan da nan, kuma sun kasa dawo da haƙƙoƙin siyasa nan da nan.{{Sfn|Gordon|1992|p=94}} Wanda ya kafa jam'iyyar, Ismail Sabri Abdullah ya lura: {{Quote block|Muna cikin ruɗani da farko saboda abubuwa biyu masu saɓani. Mun yi tunanin cewa a zahiri kifar da Sarki wani abu ne mai matukar muhimmanci amma saboda ilimin siyasar mu mun yi imani cewa babu wani abu mai kyau da dorewa da zai iya fitowa daga sojoji. Sojoji kayan aiki ne na zalunci, masu ra'ayin rikau ta ma'anar, kuma a gare mu babu abin da za a iya kira juyin mulki mai ci gaba. Mun kasance masu adawa da juyin mulki. Mun kasance masu goyon bayan juyin juya hali. A farkon kwanakin matsayin mu ya kasance mara tabbas, muna gaishe da kifar da Sarki amma muna neman sojoji su yi 'yan uwantaka da jama'a su kafa kwamitocin unguwanni da kwamitocin kauyuka na ma'aikata da sojoji... Sannan aka yi yajin aiki a Kafr al-Dawwar. Sojoji sun shiga tsakani kuma an rataye shugabannin yajin aikin biyu. Sannan muka ce wannan tsarin Fascist ne.{{Sfn|Botman|1986|p=354}}}} DMNL, babbar jam'iyyun hagu, ta kasance da adawa da RCC bayan haramta jam'iyyun siyasa a farkon 1953. An tsare masu zanga-zangar jama'a a jami'o'i a makarantar sojoji har sai "sun koyi yadda za su yi hali".{{Sfn|Gordon|1992|p=79}} Tun daga karshen 1952, hadin gwiwar kwaminisanci-Wafd a zaben dalibai na jami'a ya kayar da kungiyar 'Yan Uwa Musulmi, wadda RCC ta goyi baya a lokacin.{{Sfn|Gordon|1992|p=75}} Tsanantawar kama masu adawa da kwaminisanci ya ci gaba a duk shekarar 1953-1954. A lokacin shari'ar mambobin ECP a ranar 27 ga Yuli, 1953, Mahmud Ghannam – mataimakin sakataren Wafd – ya kasance babban lauyan kare kai, har ma ya nemi a kira Nasser, Naguib da sauran mambobin RCC don yi musu tambayoyi kan dalilin da ya sa za a tuhumi wadanda ake tuhuma da rarraba takardu, yayin da Free Officers kuma suka rarraba takardu kafin juyin mulki. Jami'an ba su karbi wannan kalubalen ba. Kotun daga baya ta saurari shaidar daga Babban Mufti na Masar, wanda ya yi Allah wadai da kwaminisanci a matsayin adawa da addini da 'abin takaici'.{{Sfn|Gordon|1992|p=96}} Duk da yake DMNL ta yi kokarin samar da hadin kai tare da ragowar Wafd, wannan bai yi tasiri sosai ba. Zanga-zangar dalibai ta ci gaba har zuwa lokacin rani na 1954.<ref>{{Cite book |last=Cook |first=Steven A. |title=The struggle for Egypt: from Nasser to Tahrir Square |date=2012 |publisher=Oxford university press |isbn=978-0-19-979526-0 |location=New York |pages=80–81 |quote=Immediately following the coup, university students pledged support for the Officers. Despite this, Egypt's new leadership was unable to translate the early support of Egyptian campuses into an asset that it could leverage to its advantage against the regime's opponents. Indeed, as the Officers sought to consolidate their power and repress competing political factions, student opposition grew. While students—like virtually all Egyptians—shared the Officers' goals, many were opposed to a military dictatorship. Student activists at the time of the coup had come of age during the parliamentary period and thus believed in the virtues of civilian rule and democracy. As a result, the students at Cairo University reversed their support for the regime and established a front to oppose military rule. This is not to suggest that the regime's support on campuses dissipated completely. The Youth Bureau of the Liberation Rally, which was established in 1953, maintained a following for the new regime, but like the Rally itself, there was a distinctly contrived nature to the group. In reality, the Youth Bureau consisted of government-sanctioned thugs who sought to intimidate student Wafdists, Muslim Brothers, and leftists. In order to keep the universities in line, the RCC employed a combination of what was called the "University Guard" (policemen stationed in each university department); the Ministry of Interior's state security agents; the military police; and informants within the student body, faculty, and administrators to complement the activities of the Youth Rally. These repressive measures kept student opposition activists under constant surveillance and threat. Even so, the students proved to be tenacious. At Cairo University, for example, student opponents of the regime continued to battle for months after their adult counterparts succumbed to the Free Officers' drive to consolidate their power in March 1954. Indeed, the RCC was unable to pacify the university until well into that summer.}}</ref> Hoton:Nasser and Naguib, 1954.jpg|thumb|Shugabannin Juyin Juya Hali, Mohamed Naguib (hagu) da Gamal Abdel Nasser (dama) a cikin mota ===1954=== A watan Janairu, an haramta kungiyar 'Yan Uwa Musulmi. Ta ci gaba da zama kungiyar siyasa ba bisa ka'ida ba har zuwa juyin juya halin Masar na 2011.{{Citation needed|date=August 2011}} Matakin ya zo ne bayan rikicin tsakanin membobin kungiyar 'Yan Uwa Musulmi da masu zanga-zangar dalibai na Liberation Rally a ranar 12 ga Janairu 1954. Maris ya shaida rikice-rikice a cikin RCC, wanda aka nuna a cikin yunkurin da aka yi na korar Naguib wanda a karshe ya yi nasara. Matakin ya fuskanci adawa daga cikin sojoji, kuma wasu mambobin RCC, musamman Khaled Mohieddin, sun goyi bayan komawa ga gwamnatin tsarin mulki. A ranar 26 ga Oktoba, wani yunkurin kisan kai da ake zargi da kungiyar 'Yan Uwa Musulmi ne ya yi, an yi shi ne ga Nasser a lokacin wani gangami a Alexandria. Wannan ya haifar da gwamnati ta dauki mataki a kan kungiyar 'Yan Uwa Musulmi, inda aka kashe shugabannin kungiyar a ranar 9 ga Disamba. Daga baya Nasser ya karfafa iko, da farko ya zama shugaban RCC, kuma a karshe firaminista, tare da matsayin tsarin mulki na Naguib wanda ya ci gaba da zama mara tabbas har zuwa ranar 14 ga Nuwamba, lokacin da aka kore shi daga ofis kuma aka sanya shi a gidan yari. ==Tunawa da juna== [[File:Celebration of the first anniversary of July Revolution-Egypt(17).png|thumb|Celebration of the first anniversary of 1952 Egyptian Revolution]] Ana tunawa da zagayowar ranar juyin juya halin Musulunci a ranar 23 ga watan Yuli, wato ranar juyin juya hali a kasar Masar. == Manazarta == {{reflist|2}} ==Bibiyar Tarihi== * {{cite book |last=Watry |first=David M. |title=Diplomacy at the Brink: Eisenhower, Churchill, and Eden in the Cold War |location=Baton Rouge |publisher=Louisiana State University Press |year=2014 |isbn=9780807157190}} * {{Cite book |last=Gordon |first=Joel |title=Nasser: Hero of the Arab Nation |publisher=Oneworld Publications |year=2006 |isbn=9781851684113}} * {{Cite book |last=Aburish |first=Saïd K |title=Nasser: The Last Arab |publisher=St. Martin's Press |year=2004 |isbn=9780312286835}} * {{Cite book |last=Mitchell |first=Richard P. |title=The Society of the Muslim Brothers |publisher=Oxford University Press |year=1993 |isbn=978-0195084375}} * {{Cite book |last=Gordon |first=Joel |url=https://motherfoucaultsreadinggroup.files.wordpress.com/2016/04/nassers-blessed-movement.pdf |title=Nasser's Blessed Movement: Egypt's Free Officers and the July Revolution |publisher=Oxford University Press |year=1992 |isbn=978-0195069358 |edition=1st}} * {{Cite book |last=Botman |first=Selma |title=Egypt from independence to revolution, 1919-1952 |date=1991 |publisher=Syracuse University Press |isbn=978-0-8156-2530-8 |series=Contemporary issues in the Middle East |location=Syracuse, N.Y}} * {{Cite journal |last=Gordon |first=Joel |date=1989 |title=The False Hopes of 1950: The Wafd's Last Hurrah and the Demise of Egypt's Old Order |url=https://www.jstor.org/stable/163074 |jstor=163074 |journal=International Journal of Middle East Studies |volume=21 |issue=2 |pages=193–214 |doi=10.1017/S0020743800032281 |issn=0020-7438|url-access=subscription }} * {{Cite journal |last=Gordon |first=Joel |date=1989a |title=The Myth of the Savior: Egypt's "Just Tyrants" on the Eve of Revolution, January-July 1952 |jstor=40000710 |journal=Journal of the American Research Center in Egypt |volume=26 |pages=223–237 |doi=10.2307/40000710 |url=https://www.jstor.org/stable/40000710|url-access=subscription }} * {{Cite book |last=Botman |first=Selma |title=The Rise of Egyptian Communism, 1939-1970 |publisher=Syracuse University Press |year=1988 |isbn=9780815624431}} * {{Cite book |last1=Beinin |first1=Joel |title=Workers on the Nile: Nationalism, Communism, Islam, and the Egyptian Working Class, 1882-1954 |last2=Lockman |first2=Zachary |publisher=Princeton University Press |year=1988 |isbn=9781850430766 |edition=1st}} * {{Cite journal |last=Botman |first=Selma |date=July 1986 |title=Egyptian Communists and the Free Officers: 1950-54 |url=https://www.jstor.org/stable/4283127 |journal=Middle Eastern Studies |volume=22 |issue=3 |pages=350–366 |doi=10.1080/00263208608700670 |jstor=4283127 |url-access=subscription }} * {{Cite book |last=Terry |first=Janice J. |title=The Wafd, 1919-1952: Cornerstone of Egyptian political power |publisher=Third World Centre for Research and Pub |year=1982 |isbn=9780861990009 |edition=1st}} * {{Cite book |last=Abdalla |first=Ahmed |title=The Student Movement and national politics in Egypt: 1923-1973 |date=1985 |publisher=Al Saqi Books |isbn=978-0-86356-117-7 |series=Al Saqi books |location=London}} * {{Cite book |last=Sādāt |first=Anwar as- |title=In search of identity: an autobiography |date=1978 |publisher=Harper & Row |isbn=978-0-06-013742-7 |edition=1st |location=New York }} * {{Cite book |last=Copeland |first=Miles |title=The Game of Nations: The Amorality of Power Politics |publisher=Simon and Schuster |year=1970 |isbn=9780671205324}} ==Mahaɗa== {{Commons category}} * [https://web.archive.org/web/20110215104248/http://www.egyptianrevolution.net/ Egyptian revolution 25/01/11] * [http://weekly.ahram.org.eg/2002/595/sc2.htm The Long Revolution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051212055626/http://weekly.ahram.org.eg/2002/595/sc2.htm |date=2005-12-12 }} * [http://www.egyptianroyalty.net Egyptian Royalty] by Ahmed S. Kamel, Hassan Kamel Kelisli-Morali, Georges Soliman and Magda Malek. * [http://www.egyptedantan.com L'Egypte d'antan... Egypt in Bygone Days] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190522203913/http://www.egyptedantan.com/ |date=2019-05-22 }} by Max Karkegi. p60n9fh6lqc2f7xs47oqwtlypz1irfs Jerin masarautun Great Lakes na Afirka 0 102882 835456 662219 2026-05-13T16:42:20Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835456 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fayil:GreatLakesAfrica.jpg|thumb| Hoton tauraron dan adam na yankin Great Lakes na Afirka]] [[Fayil:African_Great_Lakes_Kingdoms,_c.1880.png|thumb| Masarautar Manyan Tafkunan Afirka, c.1880]] '''Masarautun Manyan Tafkuna na Afirka''' suna nufin [[Sarauta|masarautun]] tarihi masu yawa a yankin Manyan Tafkunan Afirka . Waɗannan mulkokin sun kasance a wani lokaci tsakanin ƙarni na sha ɗaya da na sha tara a matsayin masarautu masu cin gashin kansu, kuma suna da kamanni amma wasu lokuta mabanbanta al'adu, dabi'u da al'adu. An sami masarautun manyan tabkuna a kudu maso gabashin Afirka da wasu sassan [[Afirka ta Tsakiya (yanki)|Afirka ta Tsakiya]], a yankin arewa maso yammacin [[Tanzaniya]], kudancin [[Uganda]], wasu sassan [[Ruwanda]], [[Burundi]] da Gabashin [[Kongo Basin|Kongo]] . {{Columns-list|*[[Empire of Kitara]] *[[Bunyoro]] *[[Buganda]] *[[Tekedi]]<ref>{{cite book |last=Ogot |first=Bethwell Allan|title=General History of Africa: Volume 4 |chapter=The Great Lakes region |pages=507 |year=1984 |publisher=UNESCO Publishing |url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000184287&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_e8290e53-1c69-4eee-83ac-fe9540a692fb%3F_%3D184287engo.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000184287/PDF/184287engo.pdf#%5B%7B%22num%22%3A437%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D}}</ref> *[[Padibe]]<ref name="General History of Africa"/> *[[Patongo]]<ref name="General History of Africa"/> *[[Alur people|Alur/Alero]] *[[Koc (kingdom)|Koc]]<ref name="General History of Africa">{{cite book |last1=Webster |first1=James |last2=Chretien |first2=Jean-Pierre |title=General History of Africa |chapter=The Great Lakes region: 1500-1800 |pages=381–393 |publisher=UNESCO Publishing |year=1992 |url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000134396&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_f751f656-39b6-4613-a403-0e71c4509ecd%3F_%3D134396engo.pdf&updateUrl=updateUrl7340&ark=/ark:/48223/pf0000134396/PDF/134396engo.pdf.multi&fullScreen=true&locale=en#%5B%7B%22num%22%3A360%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D}}</ref> *[[Rumbel|Wipac]]<ref>{{cite book |last1=Webster |first1=James |last2=Chretien |first2=Jean-Pierre |title=General History of Africa |chapter=The Great Lakes region: 1500-1800 |pages=392–393 |publisher=UNESCO Publishing |year=1992 |url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000134396&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_f751f656-39b6-4613-a403-0e71c4509ecd%3F_%3D134396engo.pdf&updateUrl=updateUrl7340&ark=/ark:/48223/pf0000134396/PDF/134396engo.pdf.multi&fullScreen=true&locale=en#%5B%7B%22num%22%3A360%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D}}</ref> *[[Kitagwenda]] *[[Kayonza]]<ref name="mulerasfireplace.com">{{cite journal |last1=Uzoigwe |first1=Godfrey |last2=Denoon |first2=Donald |title=A History of Kigezi in South-West Uganda |journal=International Journal of African Historical Studies |volume=8 |publisher=Boston University African Studies Center |year=1975 |doi=10.2307/217613 |jstor=217613 |url=https://mulerasfireplace.com/kigyezi-2/history/|url-access=subscription }}</ref> *[[Kingizi]]<ref name="mulerasfireplace.com"/> *[[Bugisu]] *[[Bukedi]] *[[Kingdom of Burundi|Burundi]] *[[Busoga]] *[[Songora people|Busongora]]<ref>{{cite web |title=Songora People and their Culture in Uganda |url=https://www.govisitkenya.com/songora-people.html |access-date=18 Feb 2024 |archive-date=31 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230531102733/https://www.govisitkenya.com/songora-people.html |url-status=live }}</ref> *[[Busigi]]<ref>{{cite book |last=Ogot |first=Bethwell Allan|title=General History of Africa: Volume 4 |chapter=The Great Lakes region |pages=517 |year=1984 |publisher=UNESCO Publishing |url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000184287&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_e8290e53-1c69-4eee-83ac-fe9540a692fb%3F_%3D184287engo.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000184287/PDF/184287engo.pdf#%5B%7B%22num%22%3A437%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D}}</ref> *[[Uvinza]] *[[Usangi]] *{{ill|Gizaka|fr|Gisaka}} *[[Kingdom of Igara|Igara]] *[[Nshenyi]] *[[Rujumbura]] *[[Kajara]] *[[Obwera]] *[[Kiga people|Rukiga/Bushengyera]] *[[Kingdom of Bugesera|Bugesera]] *[[Kingdom of Karagwe|Karagwe]] *[[Mwani people|Kimwani]] *[[Bushi (region)|Bashi]] *[[Bukunzi]] *[[Kinkoko|Kinkoko/Cyinkoko]]<ref name="unesdoc.unesco.org">{{cite book |last1=Webster |first1=James |last2=Chretien |first2=Jean-Pierre |title=General History of Africa |chapter=The Great Lakes region: 1500-1800 |pages=398 |publisher=UNESCO Publishing |year=1992 |url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000134396&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_f751f656-39b6-4613-a403-0e71c4509ecd%3F_%3D134396engo.pdf&updateUrl=updateUrl7340&ark=/ark:/48223/pf0000134396/PDF/134396engo.pdf.multi&fullScreen=true&locale=en#%5B%7B%22num%22%3A360%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D}}</ref> *[[Buhoma]]<ref name="unesdoc.unesco.org"/> *[[Bahavu]]<ref name="unesdoc.unesco.org"/><ref>{{cite journal |last1=Huggins |first1=Chris |last2=Mastaki |first2=Christol |title=The political economy of land law and policy reform in the Democratic Republic of Congo: an institutional bricolage approach |journal=The Canadian Journal of Development Studies |volume=41 |issue=2 |pages=260–278 |year=2019 |publisher=University of Toronto Press |doi=10.1080/02255189.2019.1683519 |s2cid=211315785 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02255189.2019.1683519?scroll=top&needAccess=true|url-access=subscription }}</ref> *[[Bukerebe|Bukerebe/Ukerebe]]<ref>{{cite book |last1=Webster |first1=James |last2=Chretien |first2=Jean-Pierre |title=General History of Africa |chapter=The Great Lakes region: 1500-1800 |pages=398–402 |publisher=UNESCO Publishing |year=1992 |url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000134396&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_f751f656-39b6-4613-a403-0e71c4509ecd%3F_%3D134396engo.pdf&updateUrl=updateUrl7340&ark=/ark:/48223/pf0000134396/PDF/134396engo.pdf.multi&fullScreen=true&locale=en#%5B%7B%22num%22%3A360%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D}}</ref><ref>{{cite book |last1=Medard |first1=Henri |last2=Doyle |first2=Shane |title=Slavery in the Great Lakes Region of East Africa |date=16 November 2007 |publisher=Longhouse Publishing Services |isbn=978-0-8214-4574-7 |url=https://books.google.com/books?id=TdAhDgAAQBAJ&dq=bukerebe+kingdom&pg=PT11}}</ref> *[[Kooki]] *[[Buzimba]] *[[Buhweju]] *[[Bunyaruguru]] *[[Ibanda]]<ref>{{cite web |title=Other Traditional States in Uganda |url=https://worldstatesmen.org/Uganda_native.html |access-date=26 February 2024 |archive-date=26 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240226210439/https://worldstatesmen.org/Uganda_native.html |url-status=live }}</ref> *[[Kyania]] *[[Lango sub-region|Lango]] *[[Mpororo|Mpororo/Ndorwa]] *[[History of Rwanda#Middle ages|Mubari]] *[[Nkore]] *[[Rusubi|Rusubi/Ussuwi]]<ref name="unesdoc.unesco.org"/><ref>{{cite book |last=Katoke |first=Israel |title=The Making of the Karagwe Kingdom |chapter=The country |year=1970 |publisher=East African Publishing House |url=https://www.bunyorokitarausa.org/wp-content/uploads/2021/11/The-making-of-Karagwe-Kingdom-by-Israel-K-Katoke.pdf |access-date=2025-06-22 |archive-date=2023-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521045129/http://www.bunyorokitarausa.org/wp-content/uploads/2021/11/The-making-of-Karagwe-Kingdom-by-Israel-K-Katoke.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last1=Webster |first1=James |last2=Chretien |first2=Jean-Pierre |title=General History of Africa |chapter=The Great Lakes region: 1500-1800 |pages=402 |publisher=UNESCO Publishing |year=1992 |url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000134396&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_f751f656-39b6-4613-a403-0e71c4509ecd%3F_%3D134396engo.pdf&updateUrl=updateUrl7340&ark=/ark:/48223/pf0000134396/PDF/134396engo.pdf.multi&fullScreen=true&locale=en#%5B%7B%22num%22%3A360%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D}}</ref> *[[Kingdom of Rwanda|Rwanda]] *[[Rwenzururu]] *[[Sebei]] *[[Teso sub-region|Teso]] *[[Tooro Kingdom|Tooro]] *[[Luo peoples#Uganda|Palwo kingdoms]] (subset of [[Luo people|Luo]]): **[[Pawir Kingdom]]<ref name="General History of Africa"/><ref>{{cite book |last=Ogot |first=Bethwell Allan|title=General History of Africa: Volume 4 |chapter=The Great Lakes region |pages=508–512 |year=1984 |publisher=UNESCO Publishing |url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000184287&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_e8290e53-1c69-4eee-83ac-fe9540a692fb%3F_%3D184287engo.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000184287/PDF/184287engo.pdf#%5B%7B%22num%22%3A437%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D}}</ref> **[[Lira Paluo]]<ref name="General History of Africa"/> **[[Paimol]]<ref name="General History of Africa"/> *[[Ha people|Buha kingdoms]]: **[[Heru (kingdom)|Heru/Oha]]<ref name="The Ha of Tanganyika"/> **[[Nkalinzi|Nkalinzi/Manyovu]]<ref name="The Ha of Tanganyika"/> **[[Bushingo|Bushingo/Ushingo]]<ref name="The Ha of Tanganyika">{{cite journal |last1=Scherer |first1=J.H. |title=The Ha of Tanganyika |journal=Anthropos |volume=54 |issue=5 |pages=841–904 |publisher=Nomos Verlagsgesellschaft mbH |date=1959 |jstor=40453639 |url=https://www.jstor.org/stable/40453639 |access-date=2024-02-17 |archive-date=2023-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230624151314/https://www.jstor.org/stable/40453639 |url-status=live }}</ref> **[[Muhambwe]] **[[Buyungu]] **[[Luguru people|Luguru/Ruguru]] **[[Jiji people|Ujiji/Bujiji]]<ref name="The Ha of Tanganyika"/> **[[Bushubi]]<ref name="General History of Africa"/><ref>{{cite journal |last=McMaster |first=Mary |title=Language Shift and its Reflection in African Archaeology: Cord rouletting in the Uele and Interlacustrine regions |journal=Journal of the British Institute in Eastern Africa |date=2005 |volume=40 |issue=1 |pages=49 |doi=10.1080/00672700509480413 |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/00672700509480413|url-access=subscription }}</ref> *[[Haya people|Buhaya]]:<ref>{{cite book |last=Weiss |first=Brad |title=The Making and Unmaking of the Haya Lived World |publisher=Duke University Press |date=1996 |isbn=0-8223-1722-2 |url=https://books.google.com/books?id=kK4nHoYkqgwC&q=lesser&pg=PA29 |access-date=2024-02-18 |archive-date=2024-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227045822/https://books.google.com/books?id=kK4nHoYkqgwC&q=lesser&pg=PA29#v=snippet&q=lesser&f=false |url-status=live }}</ref> **[[Kyamutwara]] ***later [[Lesser Kyamtwara]] **[[Kiziba]] **[[Ihangiro]] **[[Kianja/Kihanja]] **[[Maruku (kingdom)|Maruku]] **[[Bugabo]]|colwidth=12em}} == Tarihi == [[Mutanen Bantu]] sun gabatar da tsarin sarauta da manufar ikon da aka kafa a cikin yankin Manyan Tafkuna. Jagoranci na sarki ko babba abu ne na al'ada a yawancin al'ummomin Bantu amma ba ya nan a cikin Kudancin Sudan ta Tsakiya, Sog Gabashin Sahelian da Kudancin Kushitic waɗanda su ma ke zaune a yankin a matsayin makwabta. {{Blockquote|The exceptional role of the Niger-Congo Bantu-speakers manifested itself by their social capacity. Thus Bantu speech became the medium in which societies were organised. Bantu-speakers’ feature of inherited leadership on all levels of reality played a crucial part in the development of the centralised rule in the region."|Birgitta Farelius|title=Origins of Kingship Traditions and Symbolism in the Great Lakes Region of Africa|source=<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=lmdTAAAAYAAJ|title= Origins of Kingship Traditions and Symbolism in the Great Lakes Region of Africa|page=81, 165-167, 351|isbn=978-91-554-7295-5 |last1=Farelius |first1=Birgitta |date=2008 |publisher=Uppsala universitet }}</ref>}} Ko da yake wannan shigarwar ta yi magana ne kawai game da lokacin har zuwa ƙarshen karni na goma sha takwas, yana da mahimmanci a gane cewa tarihin farko na waɗannan siyasar da cikakkun bayanai da aka rubuta su dalla-dalla ne na tarihin karni na sha tara da ashirin da kuma yanayin da ya same su. Nkore (Ankole a zamanin mulkin mallaka) ya sami kansa a cikin Ƙauyen Biritaniya na Uganda kuma ya zama ginshiƙi na manufofin Kariya, kasancewa ɗaya daga cikin manyan masarautu huɗu kuma yana jin daɗin girman yanki mai girma a ƙarƙashin Kariyar fiye da yadda yake yi a zamanin mulkin mallaka. An kuma yi amfani da shi da kyau daga masu mishan daban-daban, masu ilimin ƙabilanci, masana ilimin ɗan adam, da masana tarihi. Buhaya ya kasance mai matsakaicin matsayi, ta hanyar siyasa mai dacewa a farkon lokacin mulkin mallaka da kuma wurin gudanar da mulkin mallaka na yanki a Bukoba. Sabanin haka, Karagwe ya fadi daga kasancewa daya daga cikin mafi karfi na jihohin karni na goma sha tara a cikin Manyan Tafkuna, matsayin da ya samu ta hanyar mamaye farkon hanyoyin kasuwancin [[Tekun Indiya]] -Great Lakes, zuwa ga rugujewa da duhu gaba daya ta 1916. Marubuta akan Karagwe sun yi ta kai ruwa rana kuma sun kasa samar da ɗimbin rubutu da ke samuwa ga Nkore, makwabciyarsa ta arewa. A cikin [[Tanzaniya]] mai zaman kanta, ƙarƙashin [[Julius Nyerere|Nyerere]], babu wani wuri kaɗan don irin wannan rashin daidaituwa, tsarin siyasa na farko na mulkin mallaka. <ref name="bookrags1">{{Cite web |date=2004-12-14 |title=Great Lakes Region: Karagwe, Nkore, And Buhaya from Encyclopedia of African History: Volume 1 A–G |url=http://www.bookrags.com/tandf/great-lakes-region-karagwe-nkore-and-tf/ |access-date=2011-01-10 |publisher=BookRags.com}}</ref> {{Blockquote|In much of the interlacustrine region, abundant rainfall and fertile soil supported a dense population, who produced a surplus which sustained courts and kings, and early European visitors wrote accounts of a land of plenty which attracted potential colonisers. It is easy to concentrate on the giants of the region—[[Buganda]], [[Bunyoro]], [[Kingdom of Rwanda|Rwanda]], [[Kingdom of Burundi|Burundi]] — to the neglect of their smaller neighbours, but there were over 200 polities in the region, some of them very small, as in Buha and Buzinza. There were 68 states in [[Busoga]] alone. Many of the states of the interlacustrine region — but not [[Buganda]] — were linked by various versions of the Cwezi saga.|[[Elizabeth Isichei]]}} Har ila yau, ba a san ainihin asalin daular da suka mamaye ba, kasancewar sun dogara da fassarar hadisai na baka. Bisa kima, a duk yankuna, dauloli sun yi iƙirarin cewa sun samo asali ne daga mutumin Chwezi, [[Wamara]] . Daga baya, mulki ya fada hannun Ruhinda, kuma zuriyar da yawa daga cikin dangin sarauta, waɗanda aka sani da [[Abahinda]] suka jawo shi kai tsaye zuwa gare shi. Fassarar waɗannan al'adun baka sun nuna cewa masu hali irin su Wamara da Ruhinda ƙila sun kasance shugabanni masu kwarjini, waɗanda bayan mutuwarsu, sun zama ruhohi masu mahimmanci waɗanda matsafa ke da alaƙa da ikon siyasa . Wuraren ibada zuwa Wamara da Ruhinda suna da alaƙa musamman da magudi da sarrafa haihuwa . <ref name="bookrags1"/> Wani muhimmin abin da ya shafi waɗannan siyasar shi ne dangi. Kowace siyasa ta kasance hadewar dangi, kuma kowace dangi ta ba da gudummawar muhimman abubuwa ga siyasar. Ƙungiyoyin da ke da hannu a cikin harkokin siyasa a matakin farko sun kasance ana ɗaukar su da matsayi mafi girma. Har ila yau, an haɗa dangi da ayyuka na musamman, kamar kiwon shanu, narke baƙin ƙarfe, da daidaita al'adu . Gidan sarauta sun zauna a saman wannan ƙungiyar kuma suna kula da halin da ake ciki a hankali, ta hanyar ba da ofisoshin musamman ga dangi na musamman da kuma karɓar mata ga sarki daga cikin dangi daban-daban. Don haka, mahaifiyar sarki da danginta suna da iko sosai a kowane sarauta, kuma wannan ikon ya taimaka wajen bayyana sabani na [[Haƙƙin magada|gado]] da al'adun baka suka bayyana akai-akai. <ref name="bookrags1"/> Waɗannan gyare-gyare masu sauƙi, ba shakka, suna rufe manyan tashe-tashen hankula da rikice-rikicen da suka wanzu a cikin waɗannan jihohin. An ba da haske game da irin wannan makirci na siyasa ta hanyar aikin tarihi wanda ya mayar da hankali kan wurin bautar [[Kaijja]], a cikin masarautar Maruku, kilomita ashirin kudu da Bukoba. Wurin shine wurin bautar gashani, ko muƙamuƙi, na sarki na ƙarni na goma sha bakwai da na sha takwas, [[Rugomora Mahe]], wanda aka ce ya mamaye wurin kuma ya kula da aikin ƙarfe a wurin. Wurin kuma muhimmin wurin ibada ne ga ruhin Chwezi, Wamara. Dukkanin jihohin Buhaya sun yi rikodin canji daga [[Hinda clan|Hinda]] zuwa sarakunan Bito a cikin karni na sha bakwai, dangane da tsawaita tasirin daular Bito daga Bunyoro. Mahimmanci, Rugomora Mahe ya kasance farkon mai mulkin Bito, kuma ana fassara alaƙarsa da wurin ibada a matsayin wani muhimmin sashe na rikicin al'ada tsakanin mabiya Hinda da ruhinsu, da kuma sabbin sarakunan Bito. A lokuta masu kama da haka, al'adun baka a Karagwe da Nkore sun rubuta kutse har ma da tsayin daka da sojojin Bunyoro suka yi, amma suna jaddada nasara na ƙarshe akan maharan. <ref name="bookrags1"/> A Nkore, an sami damar gano wuraren da ke da alaƙa da ikon siyasa, wanda ya wuce ƙarni da yawa a baya. Wuraren waɗannan wuraren sun nuna cewa farkon yankin Nkore yana cikin wani yanki mai ƙayyadaddun tsaunuka, Isingiro, kilomita ashirin kudu da tsakiyar zamani na Mbarara . Don haka shawarar ita ce, tun da farko waɗannan tsare-tsare ne na siyasa na gida-gida, wasu daga cikinsu sun faɗaɗa sannu a hankali. An fara samun karfin soja ta fuskar lambobi. Jihohin Buhaya duk kanana ne kuma da alama ba su da karfin soja sosai. Karagwe da alama yana da ƙarfin soji, kuma hakan na iya kasancewa saboda yawan yawan jama'a. Nkore, daga ƙaramin tushe, ba ya bayyana yana da fa'idar faɗaɗawa, ko mafi mahimmanci, iyawa, har sai manyan canje-canje a ƙungiyar sojan ta. Ƙirƙirar haraji na dindindin na sojoji, wanda aka sani da [[Emitwe]], ya ba da damar cinye yankuna kamar Mbororo da Buhweju da kuma kare garken da ke ƙaruwa daga maƙwabta masu ƙarfi zuwa arewa. <ref name="bookrags1"/> Yana da mahimmanci a jaddada cewa, a farkon matakan su, duk waɗannan siyasar sun kasance ƙanana kuma masu rauni. Musamman ma, ga dukkan alamu sun kasance masu saukin kamuwa da rigingimun gadoji, wadanda ake ganin su ne ke haifar da rikici. Ƙarin cikakkun bayanai game da muhimman canje-canje a cikin tsari da tsari kawai sun fara fitowa ne a ƙarshen karni na sha takwas, lokacin da wasu gwamnatoci suka fara neman bayan iyakokinsu don sababbin yankuna da albarkatu don sarrafawa. ==Manazarta== {{Reflist}} [[Rukuni:Tarihin Afirka]] nzr26x15roeanmjndmfy7aj11v7eeyu Hazarchishma Halitta Bridge 0 107355 835815 670611 2026-05-14T10:45:10Z ~2026-29105-51 44861 835815 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Hazarchishma Natural Bridge (Persian) wata gada ce ta halitta da ke tsakiyar [[Afghanistan]], kuma gada ce ta 12 mafi girma a duniya. Ginin ya kai mita 64.2 (211.0 feet) a fadin tushe, kuma tsayinsa yana da mita 3,100 (10,000 feet) sama da matakin teku, yana mai da shi ɗaya daga cikin manyan gadoji na halitta a duniya.<ref>{{Cite web |title=New Discovered Natural Arch in Afghanistan is One of World's Largest |url=http://afghanistan.usaid.gov/en/USAID/Article/2133/Newly_Discovered_Natural_Arch_in_Afghanistan_is_One_of_Worlds_Largest |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110401104621/http://afghanistan.usaid.gov/en/USAID/Article/2133/Newly_Discovered_Natural_Arch_in_Afghanistan_is_One_of_Worlds_Largest |archive-date=April 1, 2011}}</ref> Ginin yana cikin tsaunukan Hindu Kush kuma kusan kilomita 100 a arewacin Band-e Amir, <ref>{{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps?ie=UTF8&t=h&hq&hnear=Afghanistan&ll=35.289838,67.012911&spn=0.008302,0.021136&z=16 |website=Google Maps}}</ref><ref>[https://www.caronstone.com/ Marble Wholesaler]</ref> tarin tabkuna masu zurfi guda shida da aka raba ta hanyar madatsar ruwa da aka yi da travertine, a gefen arewacin Lardin Bamiyan a Afghanistan. An gano gadar halitta ta Hazarchishma a ƙarshen 2010 ta hanyar ma'aikatan Wildlife Conservation Society. Har ila yau, gida ne ga ibex da tumakin daji na Ural..<ref>{{Cite web |title=Huge Natural Stone Arch Discovered |url=https://news.yahoo.com/s/livescience/20110330/sc_livescience/hugenaturalstonearchdiscovered |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110403023909/http://news.yahoo.com/s/livescience/20110330/sc_livescience/hugenaturalstonearchdiscovered |archive-date=April 3, 2011 |access-date=April 1, 2011}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} 086qfclgcgnjgfj2fn0pkv9frjcv0gf Julian Brave NoiseCat 0 107582 835601 671666 2026-05-14T03:02:21Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835601 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Julian Brave NoiseCat''' marubuci ne na Amurka da Kanada, mai shirya fina-finai, kuma mai fafutuka wanda ya kasance memba na Canim Lake Band Tsq'secen na Secwepemc (Shuswap) Nation a lardin Kanada na [[British Columbia]] . <ref>{{Cite web |date=2022-04-30 |title=2022 Commencement - Julian Brave NoiseCat: Charge of the class |url=https://fordschool.umich.edu/video/2022/2022-commencement-julian-brave-noisecat-charge-class |access-date=2023-04-27 |website=Gerald R. Ford School of Public Policy |language=en}}</ref> Shi mai tunani ne na jama'a kuma mai ba da shawara kan batutuwan [[Adalci na yanayi]] da haƙƙin 'yan asalin ƙasar a Arewacin Amurka. Shirinsa na farko Sugarcane wanda ya shirya tare da Emily Kassie ya lashe lambar yabo ta Directing a bikin fina-finai na Sundance na 2024 kuma an zabi shi don Oscar a 2025, yana mai da NoiseCat mai shirya fina-fakka na farko 'yan asalin Arewacin Amurka da aka zaba don kyautar Kwalejin. == Rayuwa ta farko da ilimi == An haife shi a [[Minnesota]], NoiseCat mahaifiyarsa ce ta haife shi ne a Oakland, California . <ref>{{Cite web |date=2019-05-08 |title=This 26-Year-Old Native Activist Is Rewriting the Future |url=https://bioneers.org/this-26-year-old-native-activist-is-rewriting-the-future-zmaz1905/ |access-date=2023-04-27 |website=Bioneers |language=en-US}}</ref> NoiseCat ta halarci Jami'ar Columbia kuma ta kammala a 2015 tare da digiri a tarihi.<ref>{{Cite web |date=2015-05-15 |title=Julian Brave NoiseCat CC'15 wins Clarendon Scholarship |url=https://www.college.columbia.edu/news/julian-brave-noisecat-cc-15-wins-clarendon-scholarship |access-date=2023-04-27 |website=Columbia College |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Bayan an ba shi Kyautar Clarendon Scholarship, ya yi karatun tarihi a [[Jami'ar Oxford]] kuma ya sami digiri na biyu a tarihin duniya da na mulkin mallaka.<ref>{{Cite web |title=Julian Brave Noisecat |url=https://research.kent.ac.uk/beyondthespectacle/records/julian-brave-noisecat/ |access-date=2023-04-27 |website=Beyond the Spectacle: Native North American Presence in Britain |language=en-GB}}</ref> == Ayyuka == NoiseCat ya fara aikinsa a matsayin mai dabarun siyasa da mai sharhi kan manufofi. Yayinda yake aiki a matsayin mataimakin shugaban manufofi da dabarun a Data for Progress, NoiseCat ta kasance fitacciyar murya a cikin kamfen ɗin da za a yi wa Deb Haaland, ɗan ƙasa mai shiga cikin kabilar Laguna Pueblo kuma ɗaya daga cikin matan 'Yan asalin Amurka na farko da aka zaba a Majalisar Dattijai ta Amurka, wanda aka zaba kuma daga baya aka tabbatar da shi a matsayin Sakataren Cikin Gida na Amurka na 54. Ya kuma yi aiki a matsayin babban mai tunani na manufofi a bayan ƙungiyoyin Green New Deal a duka Amurka da Kanada, tare da mai da hankali kan tsakiya ga al'ummomin 'yan asalin ƙasar a cikin aikin Adalci na muhalli. [[Fayil:Julian_Brave_NoiseCat_at_Alcatraz_Island_for_Native_American_Heritage_Month_2019.ogv|thumb|Bidiyo na NoiseCat a tsibirin Alcatraz don watan Tarihin 'yan asalin Amurka, 2019]] Baya ga duniyar manufofi, NoiseCat ta shiga cikin aikin shirya al'adu. Ya haɓaka 2019 Alcatraz Canoe Journey tare da ƙungiyar tsoffin 'yan gwagwarmayar' yan asalin ƙasar Amirka, ciki har da LaNada War Jack da Eloy Martinez . <ref>{{Cite web |date=2019-11-25 |title=The Occupation of Alcatraz |url=https://openspace.sfmoma.org/2019/11/the-occupation-of-alcatraz/ |access-date=2023-04-28 |website=Open Space |language=en-US}}</ref> A lokacin tafiyar jirgin ruwa, jiragen ruwa 18 da ke wakiltar kasashe da kabilun da yawa sun kewaye Tsibirin Alcatraz a cikin San Francisco Bay don girmama tarihin 'yan gwagwarmayar' yan asalin ƙasar da ke zaune a tsibirin tsakanin Nuwamba 1969 da Yuni 1971 da kuma tunawa da' yan asalin da yawa da aka tsare a tsibirin a matsayin fursunonin yaki.<ref>{{Cite web |date=2019-12-02 |title=Alcatraz Is an Idea |url=https://openspace.sfmoma.org/2019/12/alcatraz-is-an-idea-2/ |access-date=2023-04-27 |website=Open Space |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Friedler |first=Delilah |date=2019-10-14 |title=Remembering the time Native Americans created a village on Alcatraz |url=https://www.sfgate.com/bayarea/article/indigenous-peoples-day-canoe-Alcatraz-14521450.php |access-date=2023-04-27 |website=SFGATE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Jan. 3, 1895 {{!}} Nineteen Hopi Leaders Imprisoned in Alcatraz |url=https://calendar.eji.org/racial-injustice/jan/03 |access-date=2023-04-28 |publisher=Equal Justice Initiative |language=en}}</ref> Masu tafiya sun shirya tafiyarsu don kusan daidai da bikin cika shekaru 50 na mamaye tsibirin da kuma Ranar Jama'ar asali. Bayan haka, Gidan Tarihi na zamani na San Francisco ya gudanar da jerin tattaunawa game da tarihin 'yan asalin tsibirin Alcatraz. Baya ga manufofinsa da aikin shirya, NoiseCat ya yi aiki a matsayin ɗan jarida da mai sharhi kan al'adu kan batutuwan 'yan asalin ƙasar da yanayi. Ya wallafa labarai, litattafai, da sake dubawa a cikin The New York Times, The Washington Post, The Atlantic, <ref>{{Cite web |last=NoiseCat |first=Julian Brave |date=2020-07-12 |title=The McGirt Case Is a Historic Win for Tribes |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2020/07/mcgirt-case-historic-win-tribes/614071/ |access-date=2023-04-27 |website=The Atlantic |language=en}}</ref> The Paris Review, <ref>{{Cite web |last=NoiseCat |first=Julian Brave |date=2018-06-29 |title=Tommy Orange and the New Native Renaissance |url=https://www.theparisreview.org/blog/2018/06/29/tommy-orange-and-the-new-native-renaissance/ |access-date=2023-04-27 |website=The Paris Review |language=en}}</ref> Politico, <ref>{{Cite web |last=NoiseCat |first=Julian Brave |date=23 February 2021 |title=Native Americans Finally Have a Cabinet Nominee. Will an Adopted Tlingit Take Her Down? |url=https://www.politico.com/news/magazine/2021/02/23/deb-haaland-interior-secretary-confirmation-republicans-native-americans-alaska-murkowski-471125 |access-date=2023-04-27 |website=POLITICO |language=en}}</ref> ''[[The Guardian]],'' da Canadian Geographic.<ref>{{Cite web |last=NoiseCat |first=Julian Brave |title=In search of promised lands |url=https://canadiangeographic.ca/articles/in-search-of-promised-lands/ |access-date=2023-04-27 |website=Canadian Geographic |language=en-US}}</ref> A cikin 2021, [[Time (magazine)|Mujallar Time]] ta haɗa shi a cikin jerin Time 100 na shugabannin ƙarni na gaba. Mujallar ta ba da umarnin [[Gudanar da muhalli|mai fafutukar kare muhalli]] [[Bill McKibben]] ya rubuta taƙaitaccen bayanin da ya biyo bayan shigar da NoiseCat a cikin jerin. An ba NoiseCat lambar yabo ta American Mosaic Journalism a shekarar 2022. NoiseCat ta sanya hannu tare da mai bugawa Alfred A. Knopf don fitar da littafi mai zuwa, We Survived the Night, wanda aka mayar da hankali kan 'yan asalin Amurka da Kanada.<ref>{{Cite web |title=Knopf Author Julian Brave NoiseCat a Recipient of the American Mosaic Journalism Prize |url=https://global.penguinrandomhouse.com/announcements/knopf-author-julian-brave-noisecat-a-recipient-of-the-american-mosaic-journalism-prize/ |access-date=2023-04-27 |website=penguinrandomhouse.com |language=en-US}}</ref> Har ila yau, shi ne babban darektan fim din, Sugarcane, wanda ke binciken kaburbura marasa alama a Makarantun zama na Indiya. Sugarcane ya fara fitowa a duniya a bikin fina-finai na Sundance na 2024 a ranar 20 ga Janairu, 2024 inda ya lashe kyautar Grand Jury don Gudanarwa. An kuma zabi fim din don fim din Mafi Kyawun Bayani a 97th Academy Awards, wanda ya sa NoiseCat ya zama mai shirya fina-finai na asali na farko daga Arewacin Amurka da za a zaba don Oscar. == Godiya gaisuwa == {| class="wikitable" !Shekara !Sunan Ƙungiyar !Sashe !Ayyuka !Sakamakon |- |2025 |Kyautar Kwalejin |Mafi kyawun Fim | rowspan="6" |''Yankin sukari''|{{Nom}} |- |2025 |Kyautar Daraktoci Guild of America |Kyautar Kyautattun Jagora - Takaddun shaida|{{Nom}} |- |2025 |Kwamitin Bincike na Kasa |Mafi Kyawun Bayani|{{Won}} |- | rowspan="2" |2024 | rowspan="2" |Kyautar Zaɓin Bayani na Masu sukar |Mafi kyawun Tarihin Siyasa|{{Won}} |- |Mafi Kyawun Bayanan Laifuka na Gaskiya|{{Won}} |- |2024 |Kyautar Juri ta Bikin Fim na Sundance |Gudanarwa, Rubuce-rubuce da Gyara - Tarihin Amurka|{{Won}} |- |2023 |Kyautar Jarida ta kan layi |Rahotanni na Magana: Kabilanci, Kabilanci da Gaskiya, Ƙananan Labarai |Wanene Mutanenku?|{{Nom}} |- |2022 | colspan="2" |Kyautar Jarida ta Mosaic ta Amurka ||{{Won}} |- |2021 |[[Time 100|Lokaci 100]] |Na gaba ||{{Won}} |- |2021 |Kyautar Mujallar Kasa ta Kanada |Fasali mai tsawo Rubuce-rubuce 6,000+ ||{{Nom}} |- |2021 |Kyautar Mirror |Bayani mafi kyau ||{{Nom}} |- |2020 |Kyautar wallafe-wallafen dijital ta Kanada |Mafi Kyawun Labaran Fasaha da Al'adu | |Azurfa |- |2020 |Kyautar wallafe-wallafen dijital ta Kanada |Mafi Kyawun Labaran Fasaha da Al'adu ||{{Nom}} |- |2019 |Kyautar Mujallar Kasa ta Kanada |Rubuce-rubuce ||{{Nom}} |- |2019 |Kyautar Livingston |Rahoton Gida ||{{Nom}} |- |2019 |Kyautar Kafofin Watsa Labarai ta Kasa |Mafi kyawun Buga |"Labari game da rikice-rikicen gidaje guda biyu, yankunan karkara da birane"|{{Won}} |- |2018 |Kyautar Mujallar Kasa ta Kanada |Mafi kyawun Sabon Mawallafin Mujallar ||{{Nom}} |- |2018 |Kyautar Kafofin Watsa Labarai ta Kasa |Mafi kyawun Rubuce-rubucen Edita ||{{Won}} |- |2018 |Kyautar Kafofin Watsa Labarai ta Kasa |Labari mafi Kyau ||{{Won}} |- |2018 |Kyautar Kafofin Watsa Labarai ta Kasa |Mafi Kyawun shafi ||{{Won}} |- |2017 |Kyautar Kafofin Watsa Labarai ta Kasa |Mafi kyawun Edita ||{{Won}} |} == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1993]] 34sathbjvkgbci5qlqm6u8nivdz8e04 Jirgin kasa na Custer Creek ya fashe 0 108158 835515 674611 2026-05-13T20:26:33Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835515 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} Rushewar jirgin kasa ta Custer Creek (wani lokacin ana kiranta fashewar jirgin ƙasa ta Saugus) ita ce mafi munin bala'in jirgin ƙasa a tarihin [[Montana]]. Ya faru ne a ranar 19 ga Yuni, 1938 lokacin da gada, tushe ya wanke ta hanyar ambaliyar ruwa, ya rushe a ƙarƙashin Milwaukee Road's Olympian yayin da ya haye Custer Creek, kusa da Saugus, Montana, kudu maso yammacin Terry, <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://visitterrymontana.com/prairie-county-museum-and-evelyn-cameron-gallery/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110122045138/http://visitterrymontana.com/prairie-county-museum-and-evelyn-cameron-gallery/ |archive-date=January 22, 2011 |access-date=June 29, 2010}} Visit Terry Montana: Prairie County Museum and Evelyn Cameron Gallery</ref> inda ya kashe mutane 49. <ref>{{Cite web |title=Farcountry Press - Catastrophe at Custer Creek |url=https://www.farcountrypress.com/details.php?id=1032#:~:text=Just%20after%20midnight%20on%20June%2019,%201938,%20the,into%20the%20Yellowstone%20River%20southwest%20of%20Terry,%20Montana. |access-date=2024-12-31 |website=www.farcountrypress.com |archive-date=2024-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241011185908/https://www.farcountrypress.com/details.php?id=1032#:~:text=Just%20after%20midnight%20on%20June%2019,%201938,%20the,into%20the%20Yellowstone%20River%20southwest%20of%20Terry,%20Montana. |url-status=dead }}</ref> == Babbar jirgi AA-438 == Ginin, lambar AA-438, yana da tsawon mita 180 (55 kuma an gina shi a 1913. Ya kunshi nau'o'i biyu na 50 feet (15 da kuma nau'o-nau'i guda biyar da aka karfafa da ke ɗauke da hanya guda ɗaya a fadin rafin da ke hutawa a kan matakai na kankare. Binciken gadar a farkon wannan shekarar ya kammala cewa gadar tana cikin yanayi mai kyau tare da isasshen rip-rap a wurin don hana [[Jirgin ruwa na gada|tsaftacewa]]. == Kogin Custer == Custer Creek kanta yawanci yana bushewa na watanni tara na shekara kuma ba a taɓa san shi da tashi zuwa zurfin fiye da ƙafa biyar (1.5 . Amma a daren da ake tambaya girgije ya ajiye kimanin inci 4 zuwa 7 (100 zuwa 180 na ruwan sama a yankin da kogin ya zubar.<ref name="MRHA">{{Cite web |title=Places of Interest : Custer Creek, MT, site of 1938 train wreck (Archived copy) |url=http://www.mrha.com/places.cfm?pp=370 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125080543/http://mrha.com/places.cfm?pp=370 |archive-date=November 25, 2010 |access-date=June 8, 2009}} Milwaukee Road Historical Association</ref> Jirgin da ya gabata ya haye gadar a karfe 10:15 na yamma a wannan lokacin injiniyan ya kiyasta ruwa ya kasance kusan ƙafa uku ko hudu (0.91 ko 1.22 zurfi. Minti ashirin bayan haka, saboda ruwan sama mai yawa da ya samu, shugaban sashen ya gudanar da bincike kan waƙar kuma ya kiyasta zurfin ruwa ya zama ƙafa shida ko bakwai (1.8 ko 2.1 a ƙarƙashin matakin katako na gadar (watau kusan ƙafa shida (1.8 m) zurfi), ba tare da nuna alamar matsalar da za ta zo ba.&nbsp; == ''Dan wasan Olympics'' == The westbound ''Olympian'' that night was hauled by Class S-2 4-8-4 No.220<ref>{{Cite web |title=Chicago Milwaukee St Paul & Pacific 4-8-4s |url=https://donsdepot.donrossgroup.net/dr541.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010075939/http://donsdepot.donrossgroup.net/dr541.htm |archive-date=October 10, 2012 |access-date=2020-07-20 |website=donsdepot.donrossgroup.net}}</ref> and comprised eleven cars. It was traveling from [[Chicago]] to Tacoma and carrying 155 passengers when it neared Custer Creek at a speed of 50&nbsp;mph. There was no water on the track to warn the engineer that beneath was a torrent of water {{Convert|30|ft}} high, battering at the bridge foundations,<ref>{{Cite web |title=Custer Creek, MT Washout Of Trestle Causes Wreck, June 1938 ''The Ogden Standard Examiner'', Utah June 20, 1938 |url=http://www.gendisasters.com/montana/2130/custer-creek,-mt-washout-trestle-causes-wreck,-june-1938 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200720135718/http://www.gendisasters.com/montana/2130/custer-creek,-mt-washout-trestle-causes-wreck,-june-1938 |archive-date=July 20, 2020 |access-date=2020-07-20 |website=www.gendisasters.com}}</ref> and no brake application was made. == Rushewa == Yayin da Olympian ya haye a karfe 12:35 na safe gadar ta rushe; an jefa injin da motocin fasinjoji bakwai cikin rafin da ya kumbura.<ref name="MRHA"/> A gefen yammacin motar da motoci biyar sun "tubo cikin wani shambles na karfe", inda suka kashe injiniya da mai kashe gobara. Rushewar ta faru da sauri cewa lokacin da aka gano jikin injiniyan har yanzu yana zaune a wurin zama tare da hannunsa a kan bututun.<ref>''Railroad Signatures across the Pacific Northwest'' by Carlos A. Schwantes, pages 278-279, {{ISBN|978-0-295-97535-1}}</ref> "Sauran motoci biyu sun ƙare a cikin rafin da ke kuka". <ref name=":LIFE" /> Ma'aikatan jirgin kasa da fasinjoji marasa rauni sun shirya kokarin ceto; sun fashe windows a kan motocin da ke cikin ruwa don samar da hanyoyin tserewa.<ref name="Haine">''Railroad Wrecks'' by Edgar A. Haine, p106-7, publ 1993, {{ISBN|0-8453-4844-2}}</ref> Kodayake adadin wadanda suka mutu a hukuma ya kai 47, <ref name="MRHA" /> wannan kimantawa ne yayin da aka kwashe gawawwakin da yawa a cikin Kogin Yellowstone, an gano gawawwakinsa daya a Glendive {{Convert|50|mi}} a ƙasa. Mutane 75 sun ji rauni. Jaridu sun ba da rahoton rikice-rikice cewa kayan aiki na zamani masu sanyaya iska da ke buƙatar windows masu rufewa, kuma amfani da gilashin fashewa yana da alhakin wasu mutuwar.<ref name="Haine" />&nbsp; == Bincike == Binciken ya tabbatar da cewa girman da saurin ruwan da ke gudana a ƙarƙashin gadar a wannan dare "ya wuce duk abin da aka samu kafin ko kuma ana iya sa ran shi a wannan wuri". Tsarin gadar har yanzu yana da kyau lokacin da jirgin ya isa shi amma biyu daga cikin tsakiya na tsakiya sun lalace. Nauyin locomotive ya sa matakai su ragu kuma gadar ta rushe. == Manazarta == {{Reflist|33em}} fj4weaqhlzs0rz37nrgnbvh28n0atfb Julia deVille 0 108642 835600 697604 2026-05-14T02:57:50Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835600 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Julia deVille''' ƴar wasan kwaikwayo ce, haifaffiyar ƙasar [[New Zealand]], mai kayan ado kuma mai taksi, wacce ke amfani da batutuwa a cikin taxidermy waɗanda suka mutu saboda dalilai na halitta. Tana zaune kuma tana aiki a Ostiraliya == Rayuwar farko da ilimi == An haifi Julia deVille a [[Wellington]], [[New Zealand]]. Ta yi karatun fashion a shekara guda a Jami'ar Massey sannan ta koma [[Melbourne]] a 2001 don nazarin yin takalma / zane a RMIT . DeVille ta shiga cikin gajerun kwasa-kwasan kayan ado guda biyu a ƙarshen shekara ta 2002, a lokaci guda kuma ta sadu da mai ba da shawarar taxidermy kuma ta fara koyon sana'ar taxidermy. Ta yi rajista a Advanced Diploma a Gold and Silversmithing daga shekarar 2003 zuwa 2004. == Sana'a == DeVille tana amfani da batutuwa ne a cikin taxidermy waɗanda suka mutu saboda dalilai na halitta. <ref name="Artsy">{{Cite web |last=Leckert |first=Oriana |date=27 December 2018 |title=Inside the Eccentric World of Ethical Taxidermy Art |url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-inside-eccentric-ethical-taxidermy-art |access-date=11 July 2020 |website=Artsy.net |publisher=[[Artsy (website)|Artsy]]}}</ref> Ita ce mai ba da shawara ga haƙƙin dabba, kuma ta fara haɗa da taxidermy a cikin aikin fasaharta a cikin shekara ta 2002, <ref>{{Cite web |last=Dondio |first=Karla |date=2015-11-22 |title=Taxidermist Julia deVille loves animals |url=https://www.smh.com.au/business/workplace/cover-head-20151122-gl4vy0.html |url-access=limited |access-date=2018-10-13 |website=[[The Sydney Morning Herald]] |language=en-au}}</ref> ta haɗa shi tare da kayan adonta na yin aikin don samar da ƙananan sassaka da kayan aiki. Sha'awar DeVille game da al'adun ''memento mori'' na ƙarni na sha biyar zuwa goma sha takwas da kayan adon baƙin ciki na Victoria suna sanar da kayan sawa. == Kyauta ==   * 2017: Nasara, Sidney Myer Creative Fellowship, Sidney Myer Fund & The Myer Foundation <ref>{{Cite web |date=2017-08-21 |title=2017 Sidney Myer Creative Fellows announced |url=https://www.artshub.com.au/news/news/2017-sidney-myer-creative-fellows-announced-254290-2357091/ |access-date=2024-12-12 |website=www.artshub.com.au |language=en-AU}}</ref> * 2016: Mai nasara, Kyautar Kimiyyar Kimiyyar Halitta ta Ruwa, tare da ''Neapolitan Bonbonaparte '' * 2016: Ƙarshen Ƙarshe, Kyautar Ƙananan Ƙwararru na Jami'ar Deakin, Jami'ar Deakin Art Gallery, Melbourne. * 2015: Ƙarshe, ta sami Kyautar Kennedy, Kennedy Arts Foundation, [[Adelaide]] . Gasar Ƙarshe, Kyautar Hoton Kai na Ƙasa, Gidan Tarihi na UQ, Brisbane. Ƙarshe, Kyautar Fasaha ta Gold Coast, Gallery City Gallery, Queensland. Gasar Ƙarshe, Kyautar Fasaha ta Manning, Gallery Art Gallery na Yanki, New South Wales. Gasar Ƙarshe, Woollahra Small Sculpture Prize, Sydney. Ƙarshe, Kyautar Craft Victoria, Craft Victoria, Melbourne * 2014: Wanda ya ci nasara, Kyautar Galleries Scope, Victoria * 2013: Mai nasara, Woollahra Small Sculpture Prize, Sydney. <ref>{{Cite web |date=2013-10-24 |title=A ruby-encrusted fawn wins sculpture prize |url=https://www.artshub.com.au/news/news/a-ruby-encrusted-fawn-wins-sculpture-prize-197104-2311670/ |access-date=2024-12-12 |website=www.artshub.com.au |language=en-AU}}</ref> Mai nasara, lambar yabo ta Vermont, Wallace Art Awards . Ƙarshe, Garin Hobart Art Prize, Hobart. Dan wasan karshe, Wilson Art Award, New South Wales * 2012: Wanda ya ci nasara, Garin Hobart Art Prize, Hobart <ref>{{Cite web |last=Services |first=IT Web |title=Tasmanian Museum and Art Gallery {{!}} City of Hobart Art Prize winners |url=https://www.tmag.tas.gov.au/whats_on/newsselect/2012articles/city_of_hobart_art_prize_winners_announced |access-date=2024-12-12 |website=Tasmanian Museum and Art Gallery |language=en-au }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2011: Nasara Zabin Mai Kallo, Kyautar Karamin Sculpture na Woollahra, Sydney == Zaɓaɓɓun nune-nunen nune-nunen solo == * 2018: ''Gabaɗaya da Tsarin Faɗakarwa'', [[New Linden Gallery|Sabon Linden Gallery]], Melbourne * 2015: ''Lullaby'', [[Jan Murphy Gallery]], [[Brisbane]] * 2014: ''Phantasmagoria'', [[Sophie Gannon Gallery]], [[Melbourne]] * 2013: ''Degustation'', National Gallery na Victoria, Melbourne * 2013: ''Domin kwanakin da ba a ƙidaya ba'', Jan Murphy Gallery, Brisbane * 2012: ''Sarcophagus'', Sophie Gannon Gallery, Melbourne * 2011: ''Kada ka sake'', JamFactory, [[Adelaide]] * 2010: ''Dare ta Plutonian Shore'', Sophie Gannon Gallery, Melbourne * 2010: ''Julia deVille,'' Aesop Stores, [[Landan|London]] * 2009: ''Cineraria'', Sophie Gannon Gallery, Melbourne * 2008: ''Ossuarium'', [[Craft Victoria]], Melbourne * 2008: ''ganima'', Gabashin kasuwa, Melbourne * 2008: ''Memento Mori,'' Dowse Art Museum, Lower Hutt, New Zealand * 2008: ''Élan Vital'', [[E.g.etal|egetal]] Gallery, Melbourne * 2006: ''Vivere Disce, Cogita Mori,'' Fat 3000 '','' GPO, Melbourne * 2006: ''Anan Na Kwance Kuma Ina Jiran Ka,'' Gidajen Egetal, Victoria * 2005: ''Disce Mori,'' Tsubi flagship store, New York * 2005: ''Puluis et Umbra Sumus'', egetal galleries & Workshop 3000 taga, Melbourne <ref name=":0">{{Cite web |title=Julia deVille {{!}} Jan Murphy Gallery |url=http://www.janmurphygallery.com.au/artist/julia-deville/ |access-date=2018-10-13 |website=janmurphygallery.com.au |language=en-AU |archive-date=2018-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181101135951/http://www.janmurphygallery.com.au/artist/julia-deville/ |url-status=dead }}</ref> == Nunin ƙungiyar da aka zaɓa == [[Fayil:Actaeon;_ataxidermy_fawn_with_chainmail_saddle,_sparrow_wings,_smoky_quartz_and_silver_reins_and_harness_and_sterling_silver_stirrups.jpg|thumb|'Actaeon' (fawn taxidermy tare da sirdi mai sarƙoƙi, fuka-fukan sparrow, quartz smoky da reins na azurfa da kayan doki da ƙwaƙƙwaran azurfa) wanda Julia deVille ta yi don nunin 2010 'Night's Plutonian Shore' a Sophie Gannon Gallery - Melbourne]] * 2016: ''Lorne Sculpture Biennale'', Lorne Foreshore, Victoria. * 2015: ''Fantastic Worlds'', Rockhampton Art Gallery, Queensland. ''Komawa Dutsen Hanging,'' Dutsen Mulberry, Victoria. ''Kennedy Prize'', Kennedy Arts Foundation, Adelaide. ''Kyautar Hoton Kai na Ƙasa'', UQ Art Museum, Brisbane. ''Kyautar Fasaha ta Gold Coast'', Gidan Gallery ɗin City na Gold Coast, Queensland. ''Kyautar Karamin Sculpture na Woollahra,'' Wuraren Majalisar Woollahra, Sydney. ''Kyautar Fasaha ta Manning'', Gidan Gallery na Yanki na Manning, New South Wales. ''Hadari a cikin Teacup,'' Mornington Peninsula Regional Gallery, Victoria. ''Kyautar Craft ta Victoria'', Craft Victoria, Melbourne. * 2014: ''Phantasmagoria'', Art Gallery na Kudancin Ostiraliya, duhu zuciya: Adelaide Biennale na Australiya Art, Adelaide. Sophie Gannon Gallery, ''Melbourne Art Fair'', Melbourne. Lambar yabo ta Fasaha ta Scope Galleries, Scope Galleries, Victoria. ''Ni'ima na cikin gida'', Jami'ar Deakin Art Gallery, Melbourne. * 2013: ''Melbourne Yanzu,'' National Gallery na Victoria, Melbourne. ''Muryoyin Zamani'', The Fine Art Society, London. Jan Murphy Gallery, ''Sydney Contemporary Art Fair,'' Sydney. Sophie Gannon Gallery, ''Sydney Contemporary Art Fair'', Sydney. ''Diorama'', Wulongong City Gallery, Victoria. ''Nature Na Biyu,'' PM Gallery & House, London. ''Wonderworks'', The Cat Street Gallery, Hong Kong. * 2012: ''Ƙananan Ayyuka,'' Jan Murphy Gallery, Brisbane. ''Gidan wasan kwaikwayo na Duniya'', Gidan Tarihi na Tsohon da Sabon Art (MONA), Hobart. ''Abubuwan Ni'ima da Ba Zato ba,'' Gidan Tarihi na Zane, London. * 2011: ''Tinker Tailor Soja Sailor'', Gallery Artisan, Brisbane. ''Yaran Lugosi'', Objectspace, Auckland. ''Wattle: Fasahar Zamani na Australiya,'' [[The Cat Street Gallery|Gidan Gallery ɗin Titin Cat]], Hong Kong. == Littafi Mai Tsarki == * 2016: Stephen Cratti, Ƙari ya fi yawa a gidan mai zane Julia deVille, ''Binciken Kuɗi na Australiya'', 5 Satumba Isabelle Lane, Bincika mafi kyawun Melbourne ta hanyar alƙawari-kawai kasuwanci, Binciken mako-mako, 15 Yuli Kasumi Borczyck, Mutuwa da holograms: a cikin duniyar Julia deVille, Mujallar iDhouse, 27 Likitan Kimiyya na Ruwa na Yuli 9. Yuni Debbie Cuthbertson, Julia deVille ta lashe lambar yabo ta Waterhouse Natural Science Art Prize tare da kajin taxidermy, The Age, 9 Yuni Iona Nelson, Julia deVille, This Wild Song, Yuni. * 2015: Stephen Cratti, Jeka kuma samun cushe, ''The Sydney Morning Herald'', 10 Afrilu Pip Coates, Kayan ado daga Chopard, Piaget da masu fasaha na zamani, ''Binciken Kuɗi na Australiya'', Agusta Carrie McCarthy, Kyawawan Makoki, Cultural Flanerie, 27 Yuli Karla Dondio, Fasahar adanawa, 28 ga watan Nuwamba, ''Sydney Morning'' * 2014: Elfy Scott, Future of fashion Julia deVille: "Fashion ne wucin gadi da m", Catalog Magazine Katie Spain, Vegan, dabba lover… da kuma taxidermist: Haɗu da Julia deVille, Mai talla, 1 Maris Nicholas Forest, Hira: Julia deVille da Art of Mutuwa, Blouin Art Info Australia, Fabrairu 18 * 2013: Katalojin nuni don Melbourne Yanzu, National Gallery of Victoria Nicholas Estrada, New Earrings, Thames & Hudson Taxidermy, Thames & Hudson zaba wallafe (ci gaba) 2013 nunin kasida ga Wonderworks, The Cat Street Gallery Matthew Westwood, Har yanzu rayuwa a mutuwa, The Australian, 3 ''Australian Financial'' Karkashin Yuli 5K ''Bita'', Yuli Belle Ostiraliya, Afrilu/Mayu * 2012–13: Littafin Jewel, Shekara-shekara na Fasahar Jewel na Zamani, Stichting Kunstboek * 2012: Kas ɗin nuni don jin daɗin da ba a zato: Fasaha da Zane na Kayan Adon Zamani, Gidan Tarihi na Gidan Tarihi na London & Gallery na Kasa na Victoria Sabon Kayan Kawa, Thames & Hudson Lisa Morgan, Zane Baya Desire, Faramehmedia Marthe Le Van, Tura kayan ado, Lark Crafts Metalsmith Magazine, babu girma. 4 Al'adu - Melbourne Art Fair, Harper's Bazaar, Agusta Suzanne Carbone, Dabbobin da suka mutu a kan trays sun yi hidima, ''The Sydney Morning Herald'', 25 ga Yuli Art da za ta mutu don, Mujallarta, Yuni/Yuli Daya kuma kaɗai, The Age, 28 Afrilu * 2011: Nicholas Estrada, New Rings, Thames & Hudson Nunin Catalog na Wattle: Art Contemporary Art, The Cat Street Gallery Catalog Catalog for Tinker Tailor Soja Sailor, Artisan Julia deVille da alatu na hasashe, Neue Luxury Andrew Taylor, Yana da wani Ville's art amma Mors ''da Sydney Mors'' . 27 Nuwamba Black Swan, Vogue Australia, Agusta Deer Life, Vogue Living, Mayu/Yuni * 2010: Gidan Tarihi na Mutuwa, Habitus, No. 7 * 2009: Matattu Modern, Urbis, No. 49 Julia deVille, Bayanan Fasaha, Yuli Kaya, Art, Duniyar Fasaha, No. 9, Yuni/Yuli * 2008: Kas ɗin nuni don Dole ne kawai, Arnoldsche Art Publications Asensio Paco, Bijoux: Illustration et Design, Maomao Publications * 2007: Julia deVille, Dumbo Feather, No. 12 2006 Sabbin Hanyoyi A cikin Kayan Ado 2, Baƙin Kare Buga Jan Phyland, Handmade a Melbourne, Geoff Slattery Publishing * 2006: Viviane Stappmanns & Ewan McEoin, The Melbourne Design Guide, Lab 3000 Primavera, Lahadi Arts ABC, 29 Oktoba 'yan wasan - Class of 2006, Harper's Bazaar, Yuni/Yuli The Abattoir, Black Magazine, Maris/Afrilu/Mayu Zane taurari a kan Yunƙurin, Janairu/Wellery Jewebrury * 2005: Julia deVille, Mujallar Abu, No. 48. ** Don Mutuwa Don, Mujallar kawa, a'a. 61. Disamba ABC Radio, The Arts Show. ** 11 Disamba, Mutuwa Ta Zama Ƙwararriyar Sana'arta, Jagorar Melbourne. ** 7 Disamba TV Daya Labaran Kasa New Zealand. ** 20 ga Yuli Matattu Kyawawan Kayan Ado, Zamani. ** 10 Mayu Memento Mori, Mujallar Pulp, No. 44 ** Afrilu/Mayu. Tarin Kaya, The Herald Sun, 13 Maris. * 2003: Kayan beraye, ''Mataimakin Mujallar'', juzu'i na 1, No. 7. == Tari == * Gidan kayan gargajiya na Ballarat * Birnin Hobart * Gidan kayan tarihi na Tsohon da Sabon Art (MONA), Hobart * Hoton Kasa na Victoria, Melbourne * Gidan kayan gargajiya na Kudancin Ostiraliya, Adelaide * Bendigo Art Gallery * Deakin Art Gallery == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * [https://www.houzz.co.nz/ideabooks/68200534/list/creatives-at-home-julia-deville-in-her-spacious-home-studio Ƙirƙira a Gida: Julia deVille a cikin Faɗin Gidan Studio ɗinta] An buga Oktoba 31, 2016 * [https://beautifulbizarre.net/2015/08/31/exclusive-interview-julia-deville-the-morality-of-death/ Julia deVille - Mutuwar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231208023227/https://beautifulbizarre.net/2015/08/31/exclusive-interview-julia-deville-the-morality-of-death/ |date=2023-12-08 }} Mutuwa An buga Agusta 31, 2015 * [https://www.afr.com/lifestyle/more-is-more-at-the-home-of-artist-julia-deville-20160902-gr7jj9 Ƙarin ƙari ne a gidan mai zane Julia deVille] An buga Satumba 5, 2016 [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ebgbh64puf6v8lcrl516ri4is2kl7sl Karamar Hukumar Australiya Rashin Rashin Ruwa 0 108847 835654 827879 2026-05-14T07:24:30Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 5 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835654 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[Fayil:DivestmentActionAtCityOfSydneyCouncilMeeting.jpg|thumb|Go Fossil Free halartar taron majalisar birnin Sydney]] A [[Asturaliya|Ostiraliya]], Jami'o'i da [[Ƙananan hukumomin Najeriya|Kananan Hukumomi]] suna jagorantar fitar da man fetur a matsayin wani ɓangare na kamfen ɗin fitar da man shafawa na duniya wanda [[350.org]] ta ƙaddamar a cikin 2011. A cikin shekara ta 2015, yawan majalisun Australiya tare da alkawuran fitarwa ya karu sosai daga 2 zuwa 17.<ref>{{Cite web |title=350.org.au – Local Government Leadership on Fossil Fuel Divestment – Published November 2015 |url=https://350.org.au/files/2017/01/Local-Government-Leadership-on-Fossil-Fuel-Divestment_Web.pdf}}</ref> A ranar 15 ga Satumba 2016 matsayin kwashewar majalisar Australiya shine: * Kudin saka hannun jari na kyauta wanda [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar]] Dokokin Australiya ke riƙewa: 6,181,195,620 * Adadin kananan hukumomi tare da alkawuran fitar da burbushin halittu kyauta: 27 <ref>{{Cite web |title=Fossil Free Councils – gofossilfree.org.au/fossil-free-councils |url=http://gofossilfree.org.au/fossil-free-councils/ |access-date=2025-07-30 |archive-date=2023-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230303185401/http://gofossilfree.org.au/fossil-free-councils/ |url-status=dead }}</ref> Yawancin majalisun Australiya ba za su iya saka hannun jari a hannun jari ba, ma'ana ba su da saka hannun jari kai tsaye a cikin kamfanonin man fetur masu [[Canjin yanayi|sauyin yanayi]]. Koyaya, yawancin majalisun suna da fallasa ga burbushin burbushin halittu ta hanyar asusun ajiyar su tare da manyan bankunan Australiya waɗanda su ma suna ba da kuɗi biliyoyin daloli na ayyukan kwal da gas a duk faɗin ƙasar.<ref>{{Cite web |title=Aligning Council Money With Council Values |url=http://350.org.au/wp-content/uploads/2015/06/Councils-Guide-FINAL_web.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160226235716/http://350.org.au/wp-content/uploads/2015/06/Councils-Guide-FINAL_web.pdf |archive-date=26 February 2016 |access-date=19 July 2016}}</ref> Yawancin majalisun suna gano bayyanarsu ga bankunan <nowiki>'fossil' kuma sun gano cewa yawancin bankunan Australiya (musamman bankunan ban da ''babban hudu'') ba sa samar da kuɗi ga masana'</nowiki>antar man fetur. Bincike kan abin da bankunan ke tallafawa masana'antar man fetur, da waɗanda ba su ba, an kammala su kuma ana sabunta su akai-akai ta hanyar Market Forces <ref>{{Cite web |title=Market Forces: Fossil fuels – where does your bank stand? |url=http://www.marketforces.org.au/banks/compare}}</ref> ƙungiyar bincike mai zaman kanta. Kodayake akwai wasu alkawuran jama'a <ref>{{Cite web |title=Adani and Commonwealth Bank part ways |url=http://www.smh.com.au/business/mining-and-resources/adani-and-commonwealth-bank-part-ways-casting-further-doubt-on-carmichael-coal-project-20150805-gisd1l.html}}</ref> da ke nuna bankunan 'babban huɗu' na Australiya ba za su saka hannun jari a wasu ayyukan da suka shafi man fetur ba, a ranar 30 ga Yuni 2016, 'babban hudu' sun kasance suna saka hannun jari sosai a cikin man fetur. == Rarrabawar Majalisar ta Jiha ko Yankin == Hukumomi a Ostiraliya sune matakin gwamnati wanda ya fi dacewa da sha'awa da bukatun al'umma. Yawancin majalisun gida sun yi alkawarin fitar da kudaden su daga kamfanonin man fetur da cibiyoyin burbushin halittu. Alkawari da Takaddun Tables masu zuwa sun taƙaita ayyukan fitarwa da alkawuran kananan hukumomin Australia. Teburin ya haɗa da nassoshi ga takardun da ke yin rikodin manufofin saka hannun jari da kuma fitar da kayayyaki da aka sanya a gaban majalisa, kuri'a kuma ya wuce. Ana iya amfani da waɗannan takardun a matsayin ma'anar tushe ga wasu majalisun da ke la'akari da fitar da man fetur. Majalisar Amalgamations da Canje-canje Note a cikin 2016, wasu kananan hukumomin NSW sun kasance ƙarƙashin tilasta amalgamation daga Gwamnatin Jihar NSW. An sanya waɗannan majalisun a ƙarƙashin gudanarwa kuma an kori 'yan majalisa da aka zaba ta hanyar dimokuradiyya. Majalisar a halin yanzu tana ci gaba da aiki amma ana sa ran za a sami canje-canje sakamakon haɗuwa da aiwatar da manufofin gwamnatin jihar. Dalilin da tabbatar da haɗuwa ya bayyana ne saboda rashin amincewa da babbar hanyar WestConnex da majalisun da al'umma suka gabatar. Yankunan Yankin na majalisun suma suna ƙarƙashin sake dubawa na lokaci-lokaci. Tebur mai zuwa yana nufin majalisun a matsayin ƙungiyar ƙungiya a lokacin da aka yi alkawarin. === Babban Birnin Australiya === Kasancewar karamar hukuma a Ostiraliya "ikon jihohi ko yankuna" ne na musamman. Saboda karamin girman ACT, babu kananan hukumomi. Gwamnatin ACT tana da alhakin rawar da wata karamar hukuma ke yi. {| class="wikitable" !Majalisar !Ranar Rarraba !Yawan jama'a !Kudin a Lokacin Rarraba !Takardun |- |Babban Birnin Australiya |Agusta 2015 |390,800 |$4,505,315,000 |<ref>{{Cite web |title=ACT Government to divest from fossil fuels |url=http://350.org.au/news/act-government-to-divest-from-fossil-fuels/ }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} === New South Wales === {| class="wikitable" !Majalisar !Ranar Rarraba !Yawan jama'a !Kudin a Lokacin Rarraba !Takardun |- |Majalisar Marrickville |Janairu 2015 |83,356 |$55,000,340 |<ref>{{Cite web |title=Marrickville Council – Council Meeting Minutes – 25 Nov 2014 – page 6 |url=http://www.marrickville.nsw.gov.au/Templates/Advanced/Bridge/TrimDownload.aspx?TrimDocNum=122824.14 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Majalisar Majalisa ta Leichhardt |Maris 2015 |58,136 |$79,702,199 |<ref>{{Cite web |title=LEICHHARDT COUNCIL VOTES TO DIVEST FROM FOSSIL FUELS – 11 March 2015 |url=http://www.leichhardt.nsw.gov.au/News-and-Events/Media-Releases/2015/Leichhardt-Council-Votes-to-Divest-From-Fossil-Fuels }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Leichhardt Municipal Council – COUNCIL LEADING THE WAY ON FOSSIL FUEL DIVESTMENT – 2016 |url=http://www.leichhardt.nsw.gov.au/news-and-events/media-releases/2016/council-leading-the-way-on-fossil-fuel-divestment }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Leichhardt Municipal Council – Policy Meeting Minutes – 10 March 2015 – Page 12 |url=http://www.leichhardt.nsw.gov.au/ArticleDocuments/3161/minutes-mar2015-pol.pdf.aspx }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Leichhardt Municipal Council – FOSSIL FUEL DIVESTMENT: COST/BENEFIT ANALYSIS Policy Meeting Report – 10 March 2015 – Page 36 |url=http://www.leichhardt.nsw.gov.au/ArticleDocuments/3160/item3.03-mar2015-pol.pdf.aspx }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Majalisar Birnin Lismore |Maris 2015 |44,629 |$50,017,029 |<ref>{{Cite web |title=Lismore City Council – ORDINARY MEETING Minutes – 10 March 2015 – Section 9.2 |url=http://lismore.nsw.gov.au/infocouncil2/Open/2015/03/OC_10032015_MIN.HTM#PDF2_ReportName_9311 |access-date=30 July 2025 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220070325/http://lismore.nsw.gov.au/infocouncil2/Open/2015/03/OC_10032015_MIN.HTM#PDF2_ReportName_9311 |url-status=dead }}</ref> |- |Majalisar Gloucester Shire |Agusta 2015 |5,064 |$6,419,922 |<ref>{{Cite web |title=Gloucester Shire Council – MINUTES OF THE ORDINARY MEETING – 19 August 2015 – Item 146/15 |url=http://midcoast.gloucester.nsw.gov.au/ArticleDocuments/100/August%20Minutes.pdf.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220091406/http://midcoast.gloucester.nsw.gov.au/ArticleDocuments/100/August%20Minutes.pdf.aspx |archive-date=20 December 2016 |access-date=19 July 2016}}</ref> |- |Majalisar Birnin Newcastle |Agusta 2015 |160,021 |$286,104,501 |<ref>{{Cite web |title=City of Newcastle – Minutes of Ordinary Council Meeting – 25 August 2015 – Item 64 – Page 23 |url=http://www.newcastle.nsw.gov.au/getattachment/5406d15d-b30f-4adc-a639-929ece4e0930/Ordinary-Council-Agenda-and-Mintues-25-August-2015.aspx |access-date=30 July 2025 |archive-date=31 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200531004755/https://www.newcastle.nsw.gov.au/getattachment/5406d15d-b30f-4adc-a639-929ece4e0930/Ordinary-Council-Agenda-and-Mintues-25-August-2015.aspx |url-status=dead }}</ref> |- |Majalisar Byron Shire |Oktoba 2015 |32,119 |$75,962,424 |<ref>{{Cite web |title=Byron Shire Council – ORDINARY MEETING Minutes – 8 October 2015 – Motion 9.2 |url=http://byron.infocouncil.biz/Open/2015/10/OC_08102015_MIN_386.HTM#PDF2_ReportName_2920}}</ref> |- |Majalisar Birnin Albury |Nuwamba 2015 |51,082 |$81,190,223 | |- |Majalisar Ballina Shire |Nuwamba 2015 |41,644 |$69,289,000 |<ref>{{Cite web |title=Ballina Shire Council – Item 13.1 – Notice of Motion – Divestment from Fossil Fuel Aligned Financial Institutions – 26 Nov 2015 – Page 122 |url=http://www.ballina.nsw.gov.au/cp_themes/default/res.asp?id=11134 }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Majalisar Birnin Randwick |Disamba 2015 |143,776 |$75,091,000 |<ref>{{Cite web |title=Randwick City Council – ADMINISTRATION AND FINANCE COMMITTEE MEETING BUSINESS PAPER – 1 December 2015 – Page 15 |url=http://businesspapers.randwick.nsw.gov.au/Open/2015/12/AF_01122015_AGN_AT.htm#PDF3_Attachment_13011_1 |access-date=30 July 2025 |archive-date=9 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409174755/http://businesspapers.randwick.nsw.gov.au/Open/2015/12/AF_01122015_AGN_AT.htm#PDF3_Attachment_13011_1 |url-status=dead }}</ref> |} === Tasmania === {| class="wikitable" !Majalisar !Ranar Rarraba !Yawan jama'a !Kudin a Lokacin Rarraba !Takardun |- |Majalisar Birnin Hobart |Afrilu 2015 |50,655 |$40,962,000 |<ref>{{Cite web |title=Hobart City Council – Minutes – 27 April 2015 – Page 35-36, & Attachment |url=http://www.hobartcity.com.au/files/527975a4-055c-4527-ad45-a490010fa3b1/270415_Open_Council_Minutes.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160318181410/http://www.hobartcity.com.au/files/527975a4-055c-4527-ad45-a490010fa3b1/270415_Open_Council_Minutes.pdf |archive-date=18 March 2016 |access-date=19 July 2016}}</ref> |} === Victoria === {| class="wikitable" !Majalisar !Ranar Rarraba !Yawan jama'a !Kudin a Lokacin Rarraba !Takardun |- |Majalisar Birnin Moreland |Oktoba 2014 |163,488 |$39,212,931 |<ref>{{Cite web |title=Moreland City Council – MINUTES OF THE COUNCIL MEETING – 10 June 2015 – Page 10 |url=http://www.moreland.vic.gov.au/globalassets/key-docs/meeting/minute-council-upc/council-minutes-10-june-2015.doc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160330183225/http://www.moreland.vic.gov.au/globalassets/key-docs/meeting/minute-council-upc/council-minutes-10-june-2015.doc |archive-date=30 March 2016 |access-date=20 July 2016}}</ref> |- |Birnin Melbourne |Oktoba 2015 |122,207 |$12,596,569 |<ref>{{Cite web |title=City of Melbourne – Council Meeting Minutes – 27 October 2015 – Page 6 |url=http://www.melbourne.vic.gov.au/about-council/committees-meetings/meeting-archive/MeetingAgendaItemAttachments/706/OCT15%20CCL%20MINUTES%20OPEN%20CONFIRMED.pdf |access-date=30 July 2025 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413035440/https://www.melbourne.vic.gov.au/about-council/committees-meetings/meeting-archive/MeetingAgendaItemAttachments/706/OCT15%20CCL%20MINUTES%20OPEN%20CONFIRMED.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |Majalisar Birnin Banyule |Nuwamba 2015 |125,503 |$93,640,000 |<ref>{{Cite web |title=Banyule City Council – Ordinary Meeting of Council Minutes – 9 November 2015 – Page 14 |url=http://www.banyule.vic.gov.au/files/assets/public/files-forms-and-attachments/2-council/21-council-meetings/minutes/2015-minutes/ordinary-meeting-9-november-2015-minutes.pdf |access-date=30 July 2025 |archive-date=25 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325015932/https://www.banyule.vic.gov.au/files/assets/public/files-forms-and-attachments/2-council/21-council-meetings/minutes/2015-minutes/ordinary-meeting-9-november-2015-minutes.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |Majalisar Shire ta Macedon Ranges |Disamba 2015 |44,715 |$5,946,000 |<ref>{{Cite web |title=Macedon Ranges Shire Council – Council Meeting Minutes – 16 December 2015 – Page 29-30 |url=http://www.mrsc.vic.gov.au/Council_the_Region/About_Council/Meeting_dates_Agendas_Minutes/Meeting_Agendas_Minutes/16_December_2015?doc=minutes |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160819071548/http://www.mrsc.vic.gov.au/Council_the_Region/About_Council/Meeting_dates_Agendas_Minutes/Meeting_Agendas_Minutes/16_December_2015?doc=minutes |archive-date=19 August 2016 |access-date=20 July 2016}}</ref> |- |Birnin Wodonga |Maris 2016 |38,131 |$16,874,361 |<ref>{{Cite web |title=City of Wodonga – Minutes for the Ordinary meeting of the council – 21 March 2016 – Page 46-52 |url=http://www.wodonga.vic.gov.au/about-us/council-meetings/agendas-minutes/images/minutes_21_03_2016.pdf }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Majalisar Dutsen Alexander Shire |Afrilu 2016 |18,102 |$13,017,000 |<ref>{{Cite web |title=Mt Alexander Shire Council – MINUTES FOR THE ORDINARY MEETING OF COUNCIL – 12 April 2016 – Page 55-58 |url=http://www.mountalexander.vic.gov.au/Files/Ordinary_Meeting_of_Council_Minutes_12_April_2016.pdf}}</ref> |- |Birnin Ballarat |Yuni 2016 |100,283 |$76,854,921 |<ref>{{Cite web |title=City of Ballarat – Ordinary Council Meeting Minutes – 8 June 2016 – Page 12 |url=http://www.ballarat.vic.gov.au/media/3912470/8_june_2016_public_copy_minutes.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160819051444/http://www.ballarat.vic.gov.au/media/3912470/8_june_2016_public_copy_minutes.pdf |archive-date=19 August 2016 |access-date=20 July 2016}}</ref> |- |Bass Coast Shire |Yuli 2016 |31,623 |$17,440,000 |<ref>{{Cite web |title=Bass Coast Shire Council – Agenda for Ordinary Meeting – Wednesday 20 July 2016 – Page 80 |url=http://www.basscoast.vic.gov.au/getmedia/2b3cc6a4-7349-4e5e-8777-b5b1a7c32002/2016_07_20_open_agenda.pdf.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161024220943/http://www.basscoast.vic.gov.au/getmedia/2b3cc6a4-7349-4e5e-8777-b5b1a7c32002/2016_07_20_open_agenda.pdf.aspx |archive-date=24 October 2016 |access-date=24 October 2016}}</ref> |} === Yammacin Ostiraliya === {| class="wikitable" !Majalisar !Ranar Rarraba !Yawan jama'a !Kudin a Lokacin Rarraba !Takardun |- |Birnin Fremantle |Agusta 2014 |30,883 |$100,184,940 |<ref>{{Cite web |title=City of Fremantle – Minutes of Ordinary Meeting of Council – 27 August 2014 – Page 101 |url=http://www.fremantle.wa.gov.au/sites/default/files/20140827%20%20-%20OCM%20-%20Minutes.pdf |access-date=30 July 2025 |archive-date=18 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250418002029/https://www.fremantle.wa.gov.au/sites/default/files/20140827%20%20-%20OCM%20-%20Minutes.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=City of Fremantle – Policy SG41 – Investment – 27 August 2014 |url=http://www.fremantle.wa.gov.au/sites/default/files/Investment-C-000102.pdf |access-date=30 July 2025 |archive-date=19 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419182832/https://www.fremantle.wa.gov.au/sites/default/files/Investment-C-000102.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |Shire na Goomalling |Fabrairu 2015 |991 |$1,000,000 |<ref>{{Cite web |title=Shire of Goomalling – Minutes of – 4 February 2015 – Page 15 – Item 12.4 |url=http://www.goomalling.wa.gov.au/profiles/goomalling/assets/clientdata/document-centre/minutes/2015_minutes/minutes_february_2015_-_shire_of_goomalling.doc}}</ref> |- |Birnin Armadale |Nuwamba 2015 |77,586 |$122,248,041 |<ref>{{Cite web |title=City of Armadale – Ordinary Meeting of Council Minutes – 23 November 2015 – Pages 7–8 |url=http://www.armadale.wa.gov.au/sites/default/files/assets/documents/council/minutes_-_ordinary_council_meeting_-_23_november_2015.pdf |access-date=30 July 2025 |archive-date=7 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407215206/https://www.armadale.wa.gov.au/sites/default/files/assets/documents/council/minutes_-_ordinary_council_meeting_-_23_november_2015.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=City of Armadale – Policy Manual Procedures and Practices – FIN 4 – 23 November 2015 – Pages 82, 277–279 |url=https://www.armadale.wa.gov.au/sites/default/files/assets/documents/publications/Current_Policy_Manual.pdf |access-date=30 July 2025 |archive-date=20 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250320192654/https://www.armadale.wa.gov.au/sites/default/files/assets/documents/publications/Current_Policy_Manual.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |Garin Bassendean |Maris 2016 |16,288 |$8,609,493 |<ref>{{Cite web |title=Town of Bassendean – Minutes [of the] Ordinary Council Meeting – Item 10.16 – 22 March 2016 |url=http://www.bassendean.wa.gov.au/3_your_council/agendas_minutes/council-2016-03-22-min.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913205034/http://www.bassendean.wa.gov.au/3_your_council/agendas_minutes/council-2016-03-22-min.htm |archive-date=13 September 2016 |access-date=22 July 2016}}</ref> |- |Birnin Stirling |Mayu 2016 |227,367 |$201,318,794 |<ref>{{Cite web |title=City of Stirling – Minutes of the Ordinary Meeting – Item 10.16 – 3 May 2016 – Page 323 |url=http://www.stirling.wa.gov.au/Council/Meetings/Council%20meetings%20and%20petitions/Council%20Meetings%20Agenda%20and%20Minutes/Council%20Minutes%20-%203%20May%202016.pdf |access-date=30 July 2025 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220161153/http://www.stirling.wa.gov.au/Council/Meetings/Council%20meetings%20and%20petitions/Council%20Meetings%20Agenda%20and%20Minutes/Council%20Minutes%20-%203%20May%202016.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |Birnin East Fremantle |Yuni 2016 |7,831 |$5,702,520 |{{Ana bukatan hujja|reason=Public reference not available at this time|date=July 2016}} |- |Birnin Vincent |Agusta 2016 |37,279 |$19,683,412 |{{Ana bukatan hujja|reason=Public reference not available at this time|date=September 2016}} |- |Birnin Swan |Satumba 2016 |130,013 |$121,813,000 |{{Ana bukatan hujja|reason=Public reference not available at this time|date=September 2016}} |} === Sauran Jihohi === A Kudancin Australia, Yankin Arewa da Queensland, babu wani sanannen burbushin man fetur na majalisa a wannan lokacin. == Taimako na Al'umma da Tushen Bayanai == Kungiyoyin al'umma a kusa da Ostiraliya suna tallafawa majalisun Ostiraliya don fitar da su. Sakamakon aikin su an tattara shi ta hanyar Fossil Free Australia kuma tushen bayanai ya fito ne daga shafukan da ke akwai jama'a da takardu da aka samo a cikin Yankin jama'a.<ref>{{Cite web |title=Fossil Free Australia |url=http://gofossilfree.org.au/fossil-free-councils/ |access-date=2025-07-30 |archive-date=2023-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230303185401/http://gofossilfree.org.au/fossil-free-councils/ |url-status=dead }}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} sgad3zrw8b2t5r1c1rsgg9q8hs0wqpu Jerin kwanakin muhalli 0 109354 835435 716396 2026-05-13T16:00:33Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835435 wikitext text/x-wiki {{Reflist}} Wannan '''jerin kwanakin muhalli''' ne waɗanda aka tsara don samar da wayar da kan jama'a game da [[Abubuwan da suka shafi muhalli|Batutuwan muhalli]]. Kwanakin wayar da kan jama'a game da jinsuna suna nuna [[Biodiversity|bambancin halittu]], tare da manufar kara fahimtar da godiya ga batun. Wasu daga cikin wadannan kwanakin an nuna su suna haifar da karuwar halayyar neman bayanai, kuma suna iya haifar da karuwa a cikin tara kudade na kiyayewa ta hanyar kungiyoyin agaji da kungiyoyin bayar da shawarwari.<ref>{{Cite journal |last=Chua |first=Marcus A. H. |last2=Tan |first2=Audrey |last3=Carrasco |first3=Luis Roman |date=1 March 2021 |title=Species awareness days: Do people care or are we preaching to the choir? |journal=Biological Conservation |volume=255 |pages=109002 |bibcode=2021BCons.25509002C |doi=10.1016/j.biocon.2021.109002 |s2cid=233836573}}</ref> == Sa'o'i == * Sa'ar Duniya - 8:30 na yamma (lokacin yankin), na gaba zai faru a ranar 28 ga Maris 2026. <ref>{{Cite web |date=2 February 2018 |title=Homepage |url=https://www.earthhour.org/ |website=Earth Hour}}</ref> == Kwanaki na muhalli == {| class="wikitable sortable" !Environmental Date !Date(s) |- |National Bird Day |January 5 |- |International Zebra Day |January 31 |- |World Wetlands Day |February 2 |- |World Ostrich Day |February 2 |- |World Marmot Day |February 2 |- |World Pangolin Day |Third Saturday of February |- |World Whale Day |Third Sunday of February |- |World Bonobo Day |February 14 |- |World Lizard Day<ref>{{Cite web |title=World Lizard Day |url=https://www.calendarlabs.com/holidays/international/world-lizard-day.php |access-date=3 March 2023 |website=Calendarlabs.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=World Lizard Day – February 8 |url=https://nationaldaycalendar.com/world-lizard-day-august-14/ |access-date=3 March 2023 |website=nationaldaycalendar.com}}</ref> |February 8 |- |World Hippopotamus Day |February 15 |- |[[Ranar Polar Bear ta Duniya|International Polar Bear Day]] |February 27 |- |World Wildlife Day |March 3 |- |International Day of Action for Rivers |March 14 |- |World Consumer Rights Day |March 15 |- |Buzzards Day |March 15 |- |Digital Cleanup Day<ref>{{Cite web |title=Digital Cleanup Day |url=https://www.digitalcleanupday.org/ |access-date=2024-05-27 |website=Digital Cleanup Day |language=en-US}}</ref> |March 15 2025 |- |National Panda Day |March 16 |- |Global Recycling Day<ref>{{Cite web |title=Home |url=https://www.globalrecyclingday.com/ |access-date=January 7, 2025 |website=Global Recycling Day}}</ref> |March 18 |- |World Serval Day<ref>{{Cite web |title=World Serval Day {{!}} Wildheart Animal Sanctuary |url=https://wildheartanimalsanctuary.org/world-serval-day/ |access-date=2024-03-07 |website=Wildheart Animal Sanctuary, Isle of Wight |language=en-GB}}</ref> |March 18 |- |Taxonomist Appreciation Day |March 19 |- |World Sparrow Day |March 20 |- |World Frog Day |March 20 |- |World Rewilding Day |March 20 |- |International Day of Forests |March 21 |- |World Planting Day |March 21 |- |World Wood Day |March 21 |- |World Water Day |March 22 |- |International Seal Day |March 22 |- |World Meteorological Day |March 23 |- |International Day of Zero Waste<ref>{{Cite web |title=International Day of Zero Waste 2023 |url=http://www.unep.org/events/un-day/international-day-zero-waste-2023 |access-date=2023-04-27 |website=UNEP - UN Environment Programme |language=en}}</ref> |March 30 |- |World Aquatic Animal Day |April 3 |- |World Rat Day |April 4 |- |International Beaver Day |April 7 |- |Zoo Lovers Day |April 8 |- |Arbor Day |April 26 |- |Bat Appreciation Day |April 17 |- |Earth Day |April 22 |- |International Pallas's Cat day<ref>{{Cite web |date=23 April 2020 |title=International Pallas's Cat Day! Let's Celebrate. |url=https://conservationcubclub.com/international-pallass-cat-day-lets-celebrate/ |access-date=2023-10-10 |publisher=The Tiniest Tiger}}</ref><ref>{{Cite web |title=International Pallas' cat Day – 23rd April |url=https://www.mwfc.gov.lk/events/international-pallas-cat-day-23rd-april/ |access-date=2023-10-10 |publisher=mwfc }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=23 April 2023 |title=International Pallas's Cat Day 2023 |url=https://wildlifearoundtheworld.com/international-pallass-cat-day-2023/ |access-date=2023-10-10 |publisher=Wildlife Around the World}}</ref> |April 23 |- |World Day for Laboratory Animals |April 24 |- |World Tapir Day |April 27 |- |International Hyena Day<ref>{{Cite web |title=International Hyena Day |url=https://eventguide.com/d/107828.htm |access-date=2022-05-04 |website=EventGuide Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=International Hyena Day - April 27, 2022 {{!}} internationaldays.co |url=https://www.internationaldays.co/item-detail/international-hyena-day-2022/r/reccNH8dqrTCw00Fp |access-date=2022-05-04 |website=www.internationaldays.co |language=en}}</ref> |April 27 |- |Day of Remembrance for all Victims of Chemical Warfare |April 29 |- |Green Up Day |First Saturday of May in Vermont |- |World Tuna Day |May 2 |- |International Leopard Day |May 3 |- |Wild Koala Day |May 3 |- |Greenery Day |May 4 in Japan (previously April 29) |- |World Donkey Day |May 8 |- |[[Go Public Gardens Days]] |Friday before to the Sunday after Mother's Day |- |World Migratory Bird Day<ref>{{Cite web |title=Stories - World Migratory Bird Day |url=http://www.worldmigratorybirdday.org/ |website=www.worldmigratorybirdday.org}}</ref> |Second Saturday of May. Second Saturday of May in the U.S. and Canada; Second Saturday of October in Mexico, Central and South America, and the Caribbean. |- |[[World Binturong Day]]<ref>{{Cite web |title=World Binturong Day |url=https://www.abconservation.org/en/abconservation-events/ |website=www.abconservation.org |access-date=2025-07-31 |archive-date=2025-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220130439/https://www.abconservation.org/en/abconservation-events/ |url-status=dead }}</ref> |Second Saturday of May. |- |[[Endangered Species Day]]<ref>{{Cite web |title=Endangered Species Day |url=http://www.endangered.org/campaigns/endangered-species-day/ |website=endangered.org}}</ref> |Third Friday of May |- |Bike-to-Work Day |Third Friday of May |- |World Bee Day |May 20 |- |International Day for Biological Diversity (World Biodiversity Day) |May 22 |- |World Turtle Day |May 23 |- |European Day of Parks – Europarc Federation<ref>{{Cite web |last= |first= |title=European Day of Parks |url=https://www.europarc.org/managing-parks/european-day-of-parks/ |access-date=January 7, 2025 |website=Ewww.europarc.org}}</ref> |May 24 |- |World Otter Day<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2024-05-30 |title=World Otter Day |url=https://wildlife-foundation.org.uk/world-otter-day/ |access-date=2025-05-21 |website=WildLife Foundation |language=en-GB }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |last Wednesday of May |- |World Dugong Day |May 28 |- |Black&amp;nbsp;Birders&amp;nbsp;Week |May 29 |- |World No Tobacco Day |May 31 |- |World Parrot Day |May 31 |- |World Reef Day |June 1 |- |[[World Peatlands Day]] |June 2 |- |World Bicycle Day<ref>{{Cite web |title=World Bicycle Day |url=https://www.un.org/en/observances/bicycle-day |access-date=21 December 2022 |website=United Nations}}</ref> |June 3 |- |[[Ranar Muhalli ta Duniya|World Environment Day]] |June 5 |- |[[Solomon Memorial Day]] |June 5 |- |World Oceans Day |June 8 |- |Coral Triangle Day |June 9 |- |International Lynx Day |June 11 |- |National Cougar Day |June 12 |- |Global Wind Day |June 15 |- |World Sea Turtle Day<ref>{{Cite web |title=World Sea Turtle Day |url=https://www.wwf.org.uk/updates/world-sea-turtle-day |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509021856/https://www.wwf.org.uk/updates/world-sea-turtle-day |archive-date=2020-05-09 |access-date=2019-09-16}}</ref> |June 16 |- |World Day to Combat Desertification and Drought |June 17 |- |World Croc Day |June 17 |- |World Horseshoe Crab Day |June 20 |- |World Giraffe Day |June 21 |- |World Camel Day |June 22 |- |World Rainforest Day<ref>{{Cite web |date=21 June 2018 |title=World Rainforest Day is June 22nd |url=https://treefoundation.org/2018/06/21/world-rainforest-day-is-june-22nd/ |website=treefoundation.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=World Rainforest Day |url=https://worldrainforestday.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190621180620/https://worldrainforestday.com/ |archive-date=2019-06-21 |access-date=2019-09-16 |website=World Rainforest Day}}</ref> |June 22 |- |Black Birders Week |June 24 |- |[[World Decarbonisation Day]] |June 25 |- |World Population Day |July 11 |- |Shark Awareness Day |July 14 |- |World Chimpanzee Day |July 14 |- |World Orca Day<ref>{{Cite web |title=World Orca Day - Come Celebrate and Protect Orca! |url=https://www.worldorcaday.org/ |access-date=2020-07-15 |website=World Orca Day |language=en-US}}</ref> |July 14 |- |World Snake Day |July 16 |- |Earth Overshoot Day |Advanced to July 24 in 2025<ref>{{Cite web |date=2025 |title=Past Earth Overshoot Days |url=https://overshootday.org/newsroom/past-earth-overshoot-days/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250620205956/https://overshootday.org/newsroom/past-earth-overshoot-days/ |archive-date=20 June 2025 |website=OvershootDay.org |publisher=Earth Overshoot Day}}</ref> |- |[[International Day for the Conservation of the Mangrove Ecosystems]] |July 26 |- |World Nature Conservation Day |July 28 |- |International Tiger Day |July 29 |- |World Ranger Day – International Ranger Federation |July 31 |- |International Clouded Leopard Day |August 4 |- |World Tomistoma Day |August 5 |- |[[International Moon Bear Day]] |August 8 |- |World Lion Day<ref>{{Cite web |title=World Lion Day |url=https://www.worldlionday.com/ |access-date=January 7, 2025 |archive-date=August 19, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819165737/https://www.worldlionday.com/ |url-status=dead }}</ref> |August 10 |- |World Elephant Day |August 12 |- |World Hirola Day |August 12 |- |International Wolf Day |August 13 |- |National Honey Bee Day (US only) |August 15 |- |World Orangutan Day |August 19 |- |World Mosquito Day |August 20 |- |World African Wild Dog Day |August 26 |- |International Whale Shark Day |August 30 |- |World Beach Day, aka National Beach Day<ref>{{Cite web |title=National Beach Day |url=https://worldbeachday.com/national-beach-day/ |access-date=2023-08-09 |website=World Beach Day |language=en-US}}</ref> |September 1 |- |International Primate Day<ref>{{Cite web |last=A. O. L. Staff |date=15 July 2016 |title=Today is International Primate Day! |url=https://www.aol.com/article/2015/09/01/today-is-international-primate-day/21229702/ |access-date=2021-09-12 |website=www.aol.com |language=en-US}}</ref> |September 1 |- |Japan Dolphin Day |September 1 |- |Amazon Rainforest Day |September 5 |- |International Vulture Awareness Day |First Saturday of September |- |[[International Day of Clean Air for blue skies]] |September 7 |- |World Dolphin Day |September 12 |- |International Colugo Day<ref>{{Cite web |last=Night Spotting Project |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/p/Cw7p6xGNaJt/ |access-date=2023-09-08 |website=www.instagram.com}}</ref> |September 15 |- |International Day for the Preservation of the Ozone Layer |September 16 |- |World Manta Day<ref>{{Cite web |title=World Manta Day 2021 |url=https://www.worldmantaday.com/ |access-date=2021-09-17 |website=www.worldmantaday.com |language=en-US}}</ref> |September 17 |- |World Water Monitoring Day |September 18 |- |{{Interlanguage link|PARK(ing) Day|de|Parking Day}}<ref>{{Cite web |title=PARK(ing) Day - Transportation &#124; seattle.gov |url=https://www.seattle.gov/transportation/projects-and-programs/programs/public-space-management-programs/park(ing)-day |website=www.seattle.gov}}</ref><ref>{{Cite web |title=PARK(ing) Day |url=https://www.strasse-zurueckerobern.de/anleitungen/parking-day/ |access-date=January 7, 2025}}</ref><ref>{{Cite web |title=Parking Day |url=http://www.parkingday.fr/ |website=Parking Day}}</ref> |Third Friday in September |- |World Cleanup Day<ref>{{Cite web |title=World Cleanup Day |url=https://www.worldcleanupday.org/ |website=www.worldcleanupday.org}}</ref> |September 16, 2023, Third Saturday in September |- |National Cleanup Day<ref>{{Cite web |title=National Cleanup Day |url=http://www.nationalcleanupday.org/ |website=www.nationalcleanupday.org}}</ref> |September 18, 2021, Third Saturday in September |- |International Red Panda Day |Third Saturday of September |- |Zero Emissions Day<ref>{{Cite web |date=2017-08-06 |title=Zero Emissions Day |url=http://zeroemissionsday.org}}</ref> |September 21 |- |Car Free Day |September 22 |- |World Rhino Day<ref>{{Cite web |title=World Rhino Day 2017 |url=https://www.worldrhinoday.org/ |website=World Rhino Day}}</ref> |September 22 |- |World Gorilla Day |September 24 |- |World Environmental Health Day<ref>{{Cite web |last=AnydayGuide |title=World Environmental Health Day / September 26, 2019 |url=https://anydayguide.com/calendar/1252 |website=AnydayGuide}}</ref> |September 26 since 2011 (IFEH)<ref>{{Cite web |title=International Federation of Environmental Health |url=http://www.ifeh.org/ |website=ifeh.org}}</ref> |- |World Cassowary Day |September 26 |- |International Day of Awareness of Food Loss and Waste<ref>{{Cite web |title=Food Loss and Waste Reduction |url=https://www.un.org/en/observances/end-food-waste-day |access-date=29 September 2022 |website=United Nations |language=en}}</ref> |September 29 |- |World Rivers Day<ref>{{Cite web |title=World Rivers Day |url=http://worldriversday.com/ |website=worldriversday.com}}</ref> |Last Sunday of September |- |Australian Wildlife Week<ref>{{Cite web |title=Australian Wildlife Week |url=https://www.aws.org.au/australian-wildlife-week-2024/ |website=Australian Wildlife Society}}</ref> |First Week of October |- |International Raccoon Appreciation Day |October 1 |- |World Farm Animals Day |October 2 |- |World Habitat Day |First Monday of October |- |World Animal Day |October 4 |- |National Badger Day |October 6 |- |World Octopus Day |October 8 |- |Energy Efficiency Day<ref>{{Cite web |title=Home |url=https://energyefficiencyday.org/ |access-date=January 7, 2025 |website=Energy Efficiency Day}}</ref> |First Wednesday in October |- |International Day for Natural Disaster Reduction |October 13 |- |International E-Waste Day |October 14 |- |International Sawfish Day<ref>{{Cite web |title=- International Sawfish Day website |url=https://www.internationalsawfishday.org/ |website=www.internationalsawfishday.org}}</ref> |October 17 |- |Stepping Stone Day<ref>{{Cite web |title=- Press release |url=https://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20231017_OTS0002/tag-der-trittsteinbiotope#:~:text=Der%20%E2%80%9ETag%20der%20Trittsteinbiotope%E2%80%9C%20findet,bereits%20zum%20zweiten%20Mal%20statt. |website=ots.at}}</ref> |October 17 |- |Sustainability Day!<ref>{{Cite web |title=Sustainability - Utah Valley University |url=https://www.uvu.edu/sustainability/sustainabilityday/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717053145/https://www.uvu.edu/sustainability/sustainabilityday/index.html |archive-date=2019-07-17 |access-date=2019-09-16 |website=www.uvu.edu}}</ref> |Fourth Wednesday of October |- |World Okapi Day |October 18 |- |International Sloth Day |October 20 |- |National Reptile Awareness Day |October 21 |- |World Earthworn Day |October 21 |- |International Wombat Day |October 22 |- |International Snow Leopard Day<ref>{{Cite web |date=23 October 2014 |title=International Snow Leopard Day 2014 |url=https://www.snowleopard.org/international-snow-leopard-day-hope-and-concern-for-the-cat/}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Bishkek Declaration on the Conservation of Snow Leopards |url=http://www.globalsnowleopard.org/wp-content/uploads/2015/07/SnowLeopard_Bishkek_Declaration_EN.pdf.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912191519/http://www.globalsnowleopard.org/wp-content/uploads/2015/07/SnowLeopard_Bishkek_Declaration_EN.pdf.pdf |archive-date=2017-09-12 |access-date=2019-09-16}}</ref> |October 23 |- |Freshwater Dolphin Day |October 24 |- |International Gibbon Day |October 24 |- |[[350.org|International Day of Climate Action]] |October 24 |- |World Lemur Day |Last Friday of October |- |[[World Ecology Day]]<ref>{{Cite web |title=World Ecology Day – ILovePM |url=https://ilovepm.com/en/world-ecology-day/ |access-date=2023-11-03 |language=en-US |archive-date=2023-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103225916/https://ilovepm.com/en/world-ecology-day/ |url-status=dead }}</ref> |November 1 |- |World Vegan Day |November 1 |- |World Basking Shark Day |November 3 |- |International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict |November 6 |- |National Bison Day |First Saturday in November |- |America Recycles Day |November 15 |- |World Fisheries Day |November 21 |- |International Jaguar Day<ref>{{Cite web |title=Latin America Launches New Roadmap to Save the Jaguar |url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/news-centre/news/2018/latin-america-launches-new-roadmap-to-save-the-jaguar.html |access-date=2019-04-05 |website=UNDP |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=International Jaguar Day |url=https://www.wcs.org/international-jaguar-day |access-date=2019-04-05 |website=www.wcs.org |language=en}}</ref> |November 29 |- |International Cheetah Day |December 4 |- |[[Wildlife Conservation Day]] |December 4 |- |World Soil Day<ref>{{Cite web |title=Global Soil Partnership {{!}} Food and Agriculture Organization of the United Nations |url=http://www.fao.org/global-soil-partnership/en/ |website=www.fao.org}}</ref> |December 5 |- |International Mountain Day |December 11 |- |Monkey Day |December 14 |- |Ozone Action Day |Variable date depending weather conditions |- |eDay – Electronic Waste Day |Variable date, in New Zealand |- |World Fish Migration Day |Variable date (next one- 22 May 2022; last one- 24 October 2020) |} == Makonni == {| class="wikitable sortable" !Name !Date |- |tUrn Climate Crisis Awareness and Action Week<ref>{{Cite web |title=Welcome to tUrn {{!}} |url=https://www.scu.edu/turn/ |website=www.scu.edu}}</ref> |April 19–23, 2021 |- |Great Backyard Bird Count |2025 date, February 14–17 |- |[[Invasive Species Awareness Week]]<ref>{{Cite web |title=National Invasive Species Awareness Week |url=https://naisma.org/programs/nisaw/ |access-date=January 7, 2025 |website=naisma.org}}</ref> |Last Week of February |- |- |Green Office Week |2016 date, April 18–22 |- |Keep Australia Beautiful Week<ref>{{Cite web |title=Keep Australia Beautiful Week |url=http://kab.org.au/keep-australia-beautiful-week/ |website=Keep Australia Beautiful}}</ref> |Last Full Week of August |- |National Green Week |First week in February every year in the United States |- |National Wildlife Week<ref>{{Cite web |title=Error-Page |url=https://www.nwf.org/Home/Error-Page |website=National Wildlife Federation}}</ref> | |- |National Dark-Sky Week |Week of new moon in April |- |Bike to Work Week Victoria | |- |National Pollinator Week<ref>{{Cite web |title=Pollinator Week |url=https://www.pollinator.org/pollinator-week |website=Pollinator.org}}</ref> |Third Week in June |- |Mosquito Awareness Week |June 22–28<ref>{{Cite web |date=11 January 2024 |title=CDC {{!}} National Center for Environmental Health {{!}} Calendar of Events |url=https://www.cdc.gov/nceh/information/calendar.htm}}</ref> |- |Plastic Free July<ref>{{Cite web |title=Plastic Free July – Be Part of the Plastic Pollution Solution |url=https://www.plasticfreejuly.org/ |access-date=January 7, 2025 |website=www.plasticfreejuly.org}}</ref> |July 1–31 |- |National Clean Beaches Week{{Ana bukatan hujja|date=September 2020}} |July 1–7 |- |Van Mohatsav Saptah (Forest Festival Week){{Ana bukatan hujja|date=September 2020}} | |- |Conservation Week | |- |World Water Week |August 26–31 |- |European Mobility Week |September 16–22 |- |Bike Week |Second week in June |- |Recycle Week<ref>{{Cite web |title=Recycle Now - Where and How to Recycle |url=https://www.recyclenow.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221140208/https://www.recyclenow.com/ |archive-date=2022-12-21 |access-date=2019-06-09 |website=www.recyclenow.com}}</ref> |June 20–26 2011 |- |Zero Waste Week |First Week of September |- |Green Office Week | |- |European Week for Waste Reduction (EWWR) |Last complete week in November, 9 days |- |[[Science Literacy Week (Canada)]]<ref>{{Cite web |title=Science Literacy Week – September 16 – 22, 2019 |url=http://www.scienceliteracy.ca/ |website=www.scienceliteracy.ca}}</ref> |September 16–22 |- |No Car Day |Week of September 22 in China |- |World Water Week in Stockholm |August or September, annual |- |[[National Op Shop Week (Australia)]]{{Ana bukatan hujja|date=September 2020}} |August 21–27 |- |[[World Oceans Week]]<ref>{{Cite web |last= |first= |title=World Oceans Day - Uniting Ocean Action Worldwide on 8 June 2020 |url=https://worldoceansday.org/ |website=worldoceansday.org}}</ref> |June 1–8 |- |[[National Herbal Medicine Week]] |Each year for the last week in October<ref>{{Cite web |title=National Herbal Medicine Week |url=https://www.nhaa.org.au/events/national-herbal-medicine-week |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421000858/http://nhaa.org.au/events/national-herbal-medicine-week |archive-date=2013-04-21}}</ref> |- |[[International Compost Awareness Week]] |First Full Week in May<ref>{{Cite web |title=International Compost Awareness Week |url=https://www.compostfoundation.org/ICAW/ICAW-Home |access-date=January 7, 2025 |website=www.compostfoundation.org}}</ref> |} == Shekaru == {| class="wikitable sortable" !Sunan !Ranar |- |Shekarar Duniya |1882–1883 |- |Shekarar Duniya |1932–1933 |- | |- |Shekarar Yara ta Duniya |1979 |- |[[World Population Year|Shekarar Jama'a ta Duniya]] |1974 |- |[[International Year of the Ocean|Shekarar Duniya ta Tekun]] (IYO) |1998 |- |[[International Year of Mountains|Shekarar Kasa da Kasa ta Duwatsu]] (IYM) |2002 |- |[[International Year of Ecotourism|Shekarar Kasa da Kasa ta Yawon Bude Ido]] (IYE) |2002 |- |Shekarar Ruwa ta Duniya (IYF) |2003 |- |Shekarar Kasa da Kasa ta Hamada da Hamada |2006 |- |Shekarar Duniya ta DolphinShekarar Dolphin |2007–2008 |- |Shekarar Duniya |2007–2009 |- |Shekarar Duniya ta Duniya |2008 |- |Shekarar Tsabtace Duniya |2008 |- |Shekarar Kasa da Kasa ta Fibres na Halitta 2009 |2009 |- |Shekarar Gorilla <ref>{{Cite web |title=FX初心者の勉強・情報収集 - 【FXガイド】 FX初心者のための勉強サイト |url=http://www.yog2009.org/ |website=www.yog2009.org}}</ref> |2009 |- |Shekarar Biodiversity ta Duniya |2010 |- |Shekarar Kasa da Kasa ta dazuzzuka |2011 |- |Shekarar Kasa ta Duniya |2015 |- |Shekarar Ƙarƙashin Duniya |2016 |- |[[International Year of Sustainable tourism for all|Shekarar Yawon shakatawa ta Duniya mai dorewa ga kowa]] |2017 |- |[[International Year of Indigenous languages|Shekarar Kasa da Kasa ta Harsunan 'yan asalin ƙasar]] |2019 |- |Shekarar Lafiya ta Duniya |2020 |- |Shekarar 'ya'yan itace da kayan lambu ta kasa da kasa <ref>{{Cite web |date=15 December 2020 |title=Document card {{!}} FAO {{!}} Food and Agriculture Organization of the United Nations |url=http://www.fao.org/documents/card/en/c/cb2395en/ |access-date=2021-06-23 |website=www.fao.org |language=en |isbn=978-92-5-133709-7}}</ref> |2021 |} === Aikin noma === {| class="wikitable" !Shekarar !Abubuwan da suka faru |- |2004 |Shekarar shinkafa ta kasa da kasa |- |2005 |Shekarar kasa da kasa ta parthenium |- |2006 |Shekarar hamada ta kasa da kasa |- |2007 |Shekarar ruwa ta kasa da kasa |- |2008 |Shekarar dankali ta kasa da kasa |- |2009 |Shekarar kasa da kasa ta fiber na halitta |- |2010 |Shekarar Duniya ta Biodiversity |- |2011 |Shekarar kasa da kasa ta gandun daji |- |2012 |Shekarar hadin gwiwa ta kasa da kasa (An kuma yi bikin a matsayin Shekarar Noma ta Kasa) |- |2013 |Shekarar hadin gwiwar ruwa ta kasa da kasa |- |2014 |Shekarar noma ta duniya |- |2015 |Shekarar kasa da kasa ta ƙasa da haske |- |2016 |Shekarar kasa da kasa ta bugun jini (tushen-mai gina jiki don aikin gona mai ɗorewa) |- |2017 |Shekarar yawon bude ido ta kasa da kasa |- |2018 |An ba da shawarar don shekara ta kasa da kasa ta millets (An ayyana shi a matsayin shekara ta kasa ta milleits) |- |2019 |Shekarar Kasa da Kasa ta Harshe na asali |- |2020 |Shekarar Lafiya ta Duniya |- |2021 |Shekarar Tattalin Arziki ta Duniya don Ci gaba mai dorewa. Har ila yau, Shekarar 'ya'yan itace da kayan lambu ta duniya |- |2022 |Shekarar Kasuwancin Kasuwanci da Aquaculture na Duniya |- |2023 |Shekarar Duniya ta Millets |- |2024 |Shekarar Kasa da Kasa ta Camelids |} == Shekaru da yawa == {| class="wikitable sortable" !Sunan !Ranar |- |Shekaru goma na ruwan sha na kasa da kasa, 1981-90 |Shekaru na 1980 |- |Shekaru goma na kasa da kasa don rage bala'i |Shekaru na 1990 |- |Shekaru goma na Ilimi na Majalisar Dinkin Duniya don Ci gaba mai dorewa |2005–2014 |- |Ruwa don Rayuwa Shekaru Goma |2005–2015 |- |Shekaru goma na Majalisar Dinkin Duniya kan Biodiversity |2011–2020 |- |Shekaru goma na Majalisar Dinkin Duniya don hamada da Yaki da Yaki |2010–2020 |- |Shekaru goma na Majalisar Dinkin Duniya kan Maido da Tsarin Halitta |2021–2030 |- |} == Dubi kuma == * Lissafin labaran muhalli ** Jerin batutuwan muhalli ** Jerin shekaru a cikin muhalli * Lissafin labaran kiyayewa ** Jerin batutuwan kiyayewa * Bikin Duniya * Jerin kwanakin wayar da kan jama'a * Jerin ranakun tunawa * Jerin yarjejeniyar muhalli ta kasa da kasa * Jerin watanni na tunawa == Manazarta == 9xx47mfvlnlgbxpqcmx6hgvj6ty8a2e Juyin Halitta na Tekun 0 109622 835612 728075 2026-05-14T04:03:21Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835612 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Juyin halitta na bakin teku tsari ne na halitta wanda ke karuwa a bakin tekun inda teku, tafki, ko ruwan kogi ke lalata ƙasar. Yankin rairayin bakin teku suna samuwa yayin da yashi ke tarawa tsawon ƙarni ta hanyar matakai masu maimaitawa waɗanda ke lalata dutse da kayan da ke cikin yashi. [[Delta|Kogin Deltas]] yana ba da gudummawa ta hanyar saka silt da aka ɗauka daga kogin, yana ƙaruwa a tashar kogin don faɗaɗa tafkin ko bakin teku. Abubuwan bala'i kamar tsunami, guguwa, da guguwa suna hanzarta juyin halitta na rairayin bakin teku.   == Haɗuwa da rushewa == === Matakai masu sauri da sauri === ==== Tsunamis da guguwar guguwa ==== [[Fayil:Storm_surge_graphic.svg|thumb]] Tsunami na iya haifar da mummunar lalacewa da kuma motsi na laka. Za su iya cire shekaru masu yawa na [[yashi]] daga rairayin bakin teku da lalata ciyayi na bakin teku. Wadannan raƙuman ruwa masu ƙarfi na iya ambaliya yankunan da ke cikin ƙasa da nisa fiye da alamar hawan ruwa. Bugu da ƙari, saurin ruwa da ke da alaƙa da tsunami na iya [[Zaizayar Kasa|rushewa]] gidaje da sauran gine-ginen bakin teku. Hawan guguwa shine ruwa mai zurfi wanda ke da alaƙa da tsarin yanayin matsin lamba. Hadarin guguwa na iya haifar da karuwar rairayin bakin teku da rushewa.<ref>{{Cite web |title=Beach Accretion and Erosion Caused by the Storm Surge of the September 2, 2004, Hurricane Frances on the Island of San Salvador, Bahamas |url=http://gsa.confex.com/gsa/2005AM/finalprogram/abstract_96788.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060512162511/http://gsa.confex.com/gsa/2005AM/finalprogram/abstract_96788.htm |archive-date=2006-05-12 |access-date=2007-03-08}}</ref> Tarihin guguwar guguwa ya faru a lokacin Ambaliyar Tekun Arewa ta 1953, Guguwar Katrina, da Guguwar Bhola ta 1970. ==== Volcanism da girgizar ƙasa da suka shafi canjin matakin teku ==== Dukkanin abubuwan da suka faru na yanayin ƙasa da yanayi na iya canzawa (a hankali ko ba zato ba tsammani) tsawo na dangi na farfajiyar duniya zuwa [[Sea level|Matsayin teku]]. Wadannan abubuwan da suka faru ko matakai suna ci gaba da canza bakin teku. [[File:Port_pozzuolim.jpg|right|thumb|Tsohon alamar matakin teku a cikin Bay of Pozzuoli kafin tashi a 1982-1984.]] [[File:Port_pozzuoli6.jpg|right|thumb|Sabon tashar jiragen ruwa a Bay of Pozzuoli[[Bay of Pozzuoli|Bayar Pozzuoli]]]] Ayyukan dutsen wuta na iya haifar da sabbin tsibirai. Misali, tsibirin Surtsey a [[Ayislan|Iceland]] wanda ke da diamita na mita 800 (2,600 ft), an halicce shi tsakanin Nuwamba 1963 da Yuni 1967. Tsibirin ya fito ne daga hanyoyin da ke karkashin ruwa waɗanda suke wani ɓangare na Tsarin dutsen wuta na Vestmannaeyjar.<ref>{{Cite web |title=Surtsey - Iceland On The Web |url=https://www.icelandontheweb.com/articles-on-iceland/nature/volcanoes/surtsey |access-date=2025-01-26 |website=www.icelandontheweb.com |language=is }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kodayake tsibirin ya lalace tun daga lokacin, amma ana sa ran zai dauki shekaru 100.&nbsp; Wasu girgizar ƙasa na iya haifar da bambance-bambance na kwatsam na matakin ƙasa kuma su canza bakin teku sosai. Yankunan da ke karkashin kulawar tsari sun hada da yankin San Andreas Fault a [[California]] da kuma belin Bahar Rum (daga [[Gibraltar]] zuwa [[Girka (ƙasa)|Girka]]). Bayar Pozzuoli, a Pozzuoli Italiya ta fuskanci daruruwan girgizar ƙasa tsakanin Agusta 1982 da Disamba 1984. Girgizar kasa, wacce ta kai kololuwa a ranar 4 ga Oktoba, 1983, ta lalata gine-gine 8,000 a tsakiyar gari kuma ta ɗaga kasan teku da kusan mita 2 (6.6 . Wannan ya sa Bay of Pozzuoli ya yi zurfi sosai don manyan jiragen ruwa kuma ya buƙaci sake gina tashar jiragen ruwa tare da sabbin tashar jiragen kasa. Hoton da ke sama dama yana nuna tashar jiragen ruwa kafin tashi yayin da wanda ke ƙasa dama ke nuna sabon tashar jiragen kasa. === Matakai a hankali === Ci gaban rairayin bakin teku sau da yawa yana fitowa ne daga hulɗar doguwar teku, tsari mai motsawa wanda ke motsawa tare da bakin rairayin teku, da sauran hanyoyin rushewa ko haɓaka, kamar koguna da ke kusa.<ref>{{Cite web |last=US Department of Commerce |first=National Oceanic and Atmospheric Administration |title=Longshore Currents - Currents: NOAA's National Ocean Service Education |url=https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal2.html |access-date=2024-11-23 |website=oceanservice.noaa.gov |language=EN-US}}</ref> ==== Deltas ==== [[Delta|Deltas]] suna ciyar da su ta hanyar tsarin alluvial kuma suna tara [[yashi]] da laka, suna girma inda yashi ke gudana daga ƙasa ya isa ya guje wa cikakken cirewa ta hanyar raƙuman ruwa, raƙuman raƙuman teku, ko raƙuman. Yawancin deltas na zamani an kafa su ne a cikin shekaru dubu biyar da suka gabata, bayan an sami matsayi mai girma a matakin teku na yanzu. Koyaya, ba duk wani laka ba ne ya kasance har abada a wurin: a cikin ɗan gajeren lokaci (shekaru zuwa ƙarni), ambaliyar kogi na musamman, guguwa ko wasu abubuwan da suka faru na kuzari na iya cire ɓangarori masu mahimmanci na laka na delta ko canza rarrabawar lobe (tsarin da aka ajiye laka a fadin Delta, suna samar da bambanci, tsarin siffar lobe) kuma, a kan ma'aunin lokaci mai tsawo, sauyewar matakin teku yana haifar da lalacewar siffofin deltaic. ==== Canje-canje na matakin teku da ke tattare da raguwa da hauhawa ==== Subsidence shine motsi na farfajiyar duniya zuwa ƙasa dangane da matakin teku saboda abubuwan da ke haifar da yanayin ƙasa na ciki, Yana iya faruwa ta halitta ko saboda ayyukan ɗan adam. Sabanin raguwa shine ɗagawa, wanda ke ƙara tsawo. [[Fayil:Venezia_acqua_alta_notte_2005_modificata.jpg|right|thumb|St. Mark's Square, [[Venezia|Venice]], a lokacin ambaliyar ruwa]] [[Venezia|Venice]] tabbas shine sanannen misali na wuri mai Laguna. An gina shi a kan wani tafki na bakin teku, yana fuskantar ambaliyar ruwa na lokaci-lokaci lokacin da matsanancin raƙuman ruwa ko raƙuman raƙuman sama suka zo; An Gidan St Mark's Square kawai 55 centimeters sama da matakin teku.<ref>{{Cite web |title=Is Venice Flooding Getting Worse? Cities & Climate Change |url=https://www.rmg.co.uk/stories/topics/venice-flooding-climate-change-coastal-cities |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207150658/https://www.rmg.co.uk/stories/topics/venice-flooding-climate-change-coastal-cities |archive-date=Dec 7, 2024 |website=Royal Museums Greenwich}}</ref> Wannan sabon abu ya samo asali ne daga tarwatsawar ƙananan ƙasa a yankin Po River delta, wanda aka faɗaɗa ta hanyar ruwa da iskar gas. Ayyukan da mutum suka yi don warware wannan nutsewar ci gaba ba su yi nasara ba. Mälaren, tafkin na uku mafi girma a [[Sweden]], misali ne na hauhawar dusar ƙanƙara. Ya taɓa zama bayin da jiragen ruwa suka taɓa iya tafiya zuwa cikin ƙasar, amma daga ƙarshe ya zama tafki. Hawansa ya haifar da deglaciation: cire nauyin kankara-lokacin kankara ya haifar da saurin hawan ƙasar da damuwa. Shekaru 2,000 yayin da aka sauke kankara, haɓakawa ya ci gaba a kusan {{Convert|7.5|cm|in}} in) /shekara. Da zarar an kammala deglaciation, hauhawar ta ragu zuwa kusan {{Convert|2.5|cm|in}} in) a kowace shekara, kuma ya ragu sosai bayan haka. A yau, yawan haɓaka na shekara-shekara shine {{Convert|1|cm|in}} in) ko ƙasa da haka, kuma binciken ya nuna cewa sake dawowa zai ci gaba har kusan wasu shekaru 10,000. Jimlar hauhawa daga ƙarshen deglaciation na iya zama har zuwa mita 400 (1,300 . == Gudanar da rairayin bakin teku == [[Fayil:Accreting_coast_Image6.svg|right|thumb|Yanayin bakin teku da na teku.]] Gudanar da yankin bakin teku yana rage tasirin ɗan adam mara kyau a kan bakin teku, yana inganta tsaron bakin teku, ya rage haɗarin da ke tattare da hauhawar matakin teku da sauran haɗarin halitta. [[Bakin teku|Rushewar rairayin bakin teku]] wani nau'i ne na rushewar halittu wanda ke canza Yanayin bakin teku ta hanyar yanayin rairayin rairayin kan teku. Akwai abubuwan da suka faru da yawa na koma bayan rairayin bakin teku na zamani, galibi saboda yaduwar bakin teku da Hadarin ci gaban bakin teku da ke da alaƙa da ayyukan ɗan adam. Magancewa sun kasance daga "yi komai" zuwa "Move beach seaward" hanyar da ke amfani da abubuwa na injiniya mai wuya da mai laushi. Hanyoyin shiga tsakani, irin su "Move beach seaward", sun haɗu da hanyoyin injiniya masu wuya kamar gina gine-gine ([[Accropode|accropods]]) tare da hanyoyin injiniyoyi masu laushi kamar daidaitawar yashi. Wadannan shiga tsakani an yi su ne don hana yaduwar rairayin bakin teku da ke haifar da yaduwar teku da [[Coastal development hazards|Hadarin ci gaban bakin teku]], da kuma sauƙaƙe juyin halitta da [[Bakin teku|fadadawa]] rairayin rairayin kan teku. === Hanyoyin tsara bakin teku ===   [[Fayil:Fivepolicies.svg|thumb|Hanyoyi biyar na tsara bakin teku.]] Hanyoyi biyar na tsarawa da ke cikin tsaron bakin teku sune: <ref name="coastmgt">{{Cite web |title=Shoreline Management Guide |url=http://www.eurosion.org/shoreline/table.htm |access-date=2025-02-21 |website=www.eurosion.org}}</ref> * '''Barin bakin teku''': kada ku yi komai, bari tsarin halitta ya karbe shi. * '''[[Gudanar da ja da baya|Gudanar da koma baya]]''', wanda kuma ake kira sake daidaitawa. * '''Ku riƙe bakin teku''': ta hanyar amfani da dabarun karfafa bakin teku don ƙirƙirar gine-gine na dindindin da dutse irin su groynes. * Ka motsa bakin teku zuwa ga teku: ta hanyar amfani da dabarun shiga tsakani masu wuya da taushi yawanci a yankunan da ke da muhimmancin tattalin arziki. * '''Ƙayyadadden shiga tsakani''': yawanci a yankunan da ba su da mahimmanci na tattalin arziki, sau da yawa sun haɗa da jerin haloers, gami da gishiri da yashi. === Injiniyan bakin teku === Za'a iya rarraba dabarun injiniyan bakin teku zuwa kashi biyu: hanyoyin injiniya masu wuya da hanyoyin injiniya mai laushi ==== Hanyoyin injiniya masu wuya ==== Hanyoyin Injiniya mai wuya ana kiransu "Hanyoyin Tsarin". "Mayar zuwa teku" rairayin bakin teku za a iya sauƙaƙe ta hanyar manyan nau'ikan gine-ginen injiniya guda huɗu, wato seawall, revetment, groyne ko breakwater. Mafi yawan tsarin da aka fi amfani da shi shine shinge na teku da jerin "headland groyne" (ruwa da aka haɗa da bakin teku tare da groyne). ===== Babban nau'ikan gine-gine ===== Manyan nau'ikan gine-gine guda huɗu ko accropodes sune seawalls, groynes, breakwater da revetments. Headland groynes haɗuwa ne na breakwater da groyne. ====== Ganuwar Ruwa ====== Seawalls sake jagorantar mafi yawan makamashi da ya faru a cikin nau'ikan karkatacciyar murabba'i, wanda ke haifar da raƙuman ruwa da raguwar rikice-rikice. Zane-zane suna amfani da zane-zane na dutse ko abubuwa na kankare kamar Tetrapods ko Xblocs tare da tashi na matakai don samun damar rairayin bakin teku. Seawall a rairayin bakin teku na Cronulla, NSW, alal misali, yana amfani da bango na kankare. Ana gina ganuwar teku ko gine-gine don ƙirƙirar reefs na karkashin ruwa don rage ƙarfin raƙuman ruwa da rushewar rairayin bakin teku.<gallery mode="packed"> Fayil:Oosterscheldekering,_Netherlands.JPG| Sea wall in the Netherlands that does allow the tide and organisms through, but brakes wave energy. Fayil:Porto2_eurosion.jpg| Stone Seawall with cemented walkway, mud revetment stabilized with grass, and gravel riprap armament at the base. </gallery> ====== Groynes da Headland groyne ====== [[Groyne|Groynes]] sune ganuwar da ke tsaye zuwa bakin tekun. Ana sanya Groynes gabaɗaya a cikin jerin kuma yankunan da ke tsakanin ƙungiyoyin groynes ana kiransu filayen groyne. Don jagorantar yashi zuwa gabar da aka yi niyya don tara yashi, an tura wani ɗan gajeren groyne dan kadan zuwa gefen rairayin bakin teku a ƙarshen rairayin kan teku, an tura groyne mai tsawo a ƙarshen raƙuman ruwa, an tura jerin groyne tsakanin iyakar biyu. Sau da yawa ana yin Groynes da gabion, greenharts, kankare, dutse ko itace. Abubuwan suna ginawa a gefen da ke ƙasa, inda yaduwar bakin teku ta fi yawa a gefe ɗaya, suna haifar da rairayin bakin teku mai faɗi da yawa. Groynes suna da tsada sosai, suna buƙatar kulawa kaɗan kuma suna ɗaya daga cikin tsaron da aka fi sani.<ref>{{Cite web |date=31 January 2015 |title=£47.3m project to protect Bournemouth's beaches from erosion over next 100 years |url=http://www.bournemouthecho.co.uk/news/11762731.__47_3m_project_to_protect_Bournemouth___s_beaches_from_erosion_over_next_100_years/}}</ref> ; '''Headland groyne''' ko Bulkhead breakwater'''Ruwan ruwa na katako''' : Lokacin da aka gina groyne don haɗa ruwa mai raguwa zuwa bakin teku, ana kiran tsarin T-samarwa "headland breakwater", "headland groyne", "bulkhead groyne" ko "bulkheed breakwater". Amfani da groynes da headland groyne, yana tara yashi a fadin rairayin bakin teku amma yana lalata yashi da sauri daga ƙarshen rairayin kan teku. Ana iya rage wannan kuma ana iya tara yashi a ƙarshen rairayin bakin teku. Ana samun wannan ta hanyar samun "groyne" mai tsawo ko "headland groyne" a ƙarshen gefen rairayin bakin teku. Don haɓaka tarin yashi, wannan "headland groyne" na iya samun wani jerin ƙananan "headland Groyne" da ke fitowa daga ciki yana nunawa zuwa ƙarshen rairayin bakin teku ta hanyar da ƙaramin "headlandgroyne" ya kasance daidai da bakin teku kuma yana tsaye da babban "headland ground". Wannan zai sauƙaƙa ƙirƙirar halitta na [[Ayre (ƙasa)|ayre]] (yashi ko rairayin bakin teku). Idan akwai tsibirin da ke kusa da bakin teku kusa da ƙarshen rairayin bakin teku da kuma "headland groyne", to ana iya juya wannan zuwa wani yanki mai zurfi tare da amfani da halitta mai zurfi na [[Ayre (ƙasa)|ayre]] (rairayin bakin rairayin kankara). Babban "headland groyne" a ƙarshen downdrift za a iya kara daidaita shi ta hanyar kwandon tsare-tsare mai ƙarfi da kuma gishiri mai laushi. Za'a iya ƙirƙirar gishiri tare da amfani da tsarin injiniya mai laushi, kamar rasa sills na dutse, yayin da yake barin duka a cikin sill don tashar ruwan teku. Tashar ruwan teku na iya zama tashar budewa mai siminti ko bututu da aka binne a ƙarƙashin rairayin bakin teku. Ana iya tsara wannan marsh don taƙaita cikin rairayin bakin teku mai yashi mai wuya. Samun ruwan gishiri a cikin ƙasa tsakanin rairayin bakin teku da ƙasa zai rage farashin ta hanyar kawar da buƙatar cika yankin marshy da yashi, kuma mangrove da ciyawa a cikin marsh za su sauƙaƙa gina sannu a hankali. <gallery mode="packed"> Fayil:Poland4_eurosion.jpg| Series of cost effective groynes made of wood. Fayil:Poland3_eurosion.jpg| "Headland groyne" with wood log breakwater and stone filled wooden groyne, an easy to build cost effective option made of cheap and native materials. Fayil:Groyne_at_Mundesley,_Norfolk.JPG| Groyne at Mundesley, Norfolk, UK. Fayil:East_Coast_Park,_Mar_06.JPG| "Headland groyne" at East Coast Beach in Singapore consists of breakwater parallel to shore and connected to shore by a vertical groyne. Higher mainland is fortified with a low rise mud seawall which has been further stabilized by planting grass and trees. </gallery> ====== Ruwa mai banƙyama ====== Breakwater, wanda kuma ake kira "offshore breakwater", tsari ne na bakin teku wanda aka gina a layi daya da bakin teku don canza jagorancin raƙuman ruwa da ƙarfin ruwa. Raƙuman ruwa sun ci gaba da raguwa a bakin teku sabili da haka sun rasa ikon rushewa. Wannan yana haifar da samar da rairayin bakin teku masu faɗi, waɗanda ke ƙara ɗaukar ƙarfin raƙuman ruwa. Sau da yawa ana tura jerin masu hana ruwa a fadin bakin rairayin bakin teku. ====== Rufewa ====== Revetments suna karkata ko madaidaiciya toshewa, an gina su a layi daya da bakin teku, yawanci zuwa bayan rairayin bakin teku don kare yankin da ke bayan. Mafi mahimman abubuwan da aka Rufewa sun ƙunshi katako na katako tare da yiwuwar cika dutse. Raƙuman ruwa sun rushe a kan murfin, wanda ke watsar da kuma shan makamashi. Yankin bakin teku yana karewa da kayan rairayin bakin teku da aka gudanar a bayan shingen, yayin da murfin ya kama wasu kayan. Sai dai idan an yi amfani da wasu hanyoyin a hade, hawan igiyar ruwa yana ci gaba da lalacewa kuma yana lalata rufin da ke buƙatar ci gaba da kulawa. ===== Sauran nau'ikan gine-gine ===== ====== Riprap / Rock makamai ====== Rock armour, wanda kuma ake kira '''riprap''', shine ginshiki da aka sanya a gefen teku ta amfani da kayan gida. Wannan na iya zama ƙafar da ke fitowa na ganuwar teku ko murfin don rage kula da waɗannan. Ba a hana yunkurin dogon lokaci ba. ====== Tsayawa da dutse ====== Za'a iya aiwatar da daidaitawa ta hanyar zubar da ruwan sama mai yawa ta hanyar terracing, [[shuka]] da waya don riƙe dutsen a wurin. ====== Ruwan ruwa ====== [[Kofar ambaliya|Ruwan ruwa]] yana hana lalacewa daga guguwar guguwa ko kowane irin bala'i na halitta wanda zai iya cutar da yankin da suke karewa. Suna buɗewa a al'ada kuma suna ba da izinin wucewa kyauta, amma suna rufewa a ƙarƙashin barazanar guguwa. Shingen Thames misali ne na irin wannan tsari. ===== Abubuwan gini ===== Wadannan abubuwan gini za a iya haɗa su a cikin kowane ɗayan tsarin da ke sama, ko dai a matsayin ainihin ma'anar ko kuma a matsayin ƙarin ma'anar don haɓaka don rage farashi da kiyaye manyan abubuwan tsarin. == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] fma8uzqvpeh7hpm41jy9j1nj34bcjqj John Switzer Owens 0 109899 835567 687250 2026-05-13T23:14:59Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835567 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''John Switzer Owens''' (28 ga Yulin 1871 - 6 ga Disamba 1941) <ref name="iceobit">{{Cite journal |year=1942 |title=Obituary: John Switzer Owens |url=https://www.icevirtuallibrary.com/doi/pdf/10.1680/ijoti.1942.13795 |journal=Journal of the Institution of Civil Engineers |volume=18 |issue=5 |page=114 |doi=10.1680/ijoti.1942.13795 |url-access=subscription |access-date=17 January 2022}}</ref> <ref>{{Cite journal |year=1942 |title=Obituary: John Switzer Owens |url=https://books.google.com/books?id=FUcjAQAAIAAJ |journal=The Mining Magazine |volume=66 |page=24 |access-date=17 January 2022}}</ref> ya kasance likitan Irish kuma [[Injiniyan muhalli]]. Ya kirkiro wasu kayan aikin kimiyya na farko don tattarawa da auna gurɓataccen iska kuma ya taimaka wajen kafa cibiyar kula da gurɓatacciyar gurɓata ta farko a Ƙasar Ingila. <ref name="boylan">{{Cite journal |last=Boylan |first=R.K. |date=1924–1927 |title=Atmospheric Dust and Condensation Nuclei |url=https://www.jstor.org/stable/20490670 |journal=Proceedings of the Royal Irish Academy. Section A: Mathematical and Physical Sciences |volume=37 |pages=18–70 |jstor=20490670 |access-date=18 January 2022 |quote=Important investigations have been carried out by Dr J.S.Owens, who has devised a number of new methods of observation.}}</ref><ref name="mosley">{{Cite journal |last=Mosley |first=Stephen |date=August 2009 |title='A Network of Trust': Measuring and Monitoring Air Pollution in British Cities, 1912– 1960 |url=https://www.jstor.org/stable/20723733 |journal=Environment and History |volume=15 |issue=3 |pages=273–302 |doi=10.3197/096734009X12474738131074 |jstor=20723733 |access-date=13 February 2022}}</ref> == Rayuwa ta farko == An haifi Owens a Enniscorthy, County Wexford, kuma ya horar da shi don zama likita a Kwalejin Trinity Dublin, inda ya ɗauki BA, MD, da B.Ch. digiri. A ƙarshen shekarunsa na ashirin, ya bar magani kuma ya ci gaba da sha'awar injiniyan muhalli, wanda ya yi karatu a Kwalejin Kimiyya ta Durham. Daga baya, ya zama mai iko a kan Rushewar bakin teku da tsaron teku, kuma ya haɓaka sabbin nau'ikan rairayin bakin teku masu ɗorewa bisa ga ƙarfe mai ƙarfi. Ya kuma yi aiki a matsayin injiniyan hakar ma'adinai a Burtaniya, Spain, da [[Portugal]].<ref name="iceobit"/> == Aiki kan gurɓataccen iska == Sha'awar Owens game da gurɓataccen iska ta haɓaka a matsayin memba na Coal Smoke Abatement Society (daga baya aka sani da National Society for Clean Air, yanzu Kare Muhalli UK). Wannan ya haifar da nadin sa, a cikin 1917, a matsayin sakatare na farko na Kwamitin Binciken Rashin Yanayi, ƙungiyar masana kimiyya ta son rai, ta amfani da wuraren da The ''Lancet'' ya bayar, wanda daga ƙarshe ya zama kwamitin ba da shawara ga Ofishin Met.<ref name="iceobit"/> Sir Napier Shaw, wanda ya kasance shugaban kwamitin kuma darektan farko na Ofishin Met, ya bayyana Owens a matsayin "ruhu mai motsawa" a bayan shirin, yana mai lura da cewa a matsayin injiniya da likita, "yana da ƙwarewa ta musamman don magance batun gurɓataccen yanayi".<ref name="owens-rsa">{{Cite journal |last=Owens |first=John Switzer |date=27 March 1925 |title=Modern Atmospheric Conditions: With Special Reference to London |url=https://www.jstor.org/stable/41357699 |journal=Journal of the Royal Society of Arts |volume=73 |issue=3775 |pages=434–457 |jstor=41357699 |access-date=13 February 2022}}</ref> A cikin 1925, Shaw da Owens sun hada hannu da littafin The Smoke Problem of Great Cities . Kusan shekaru talatin kafin Babban London Smog ya yi ikirarin dubban rayuka, sun yi gargadi game da barazanar gurɓataccen iska: "Rashin tsabta a cikin iska na wasu biranenmu na zamani yana da girma sosai har ya zama barazana ga lafiyar jama'a da kuma babbar hanyar asarar kuɗi ga al'umma". Hoton da ya faru a gaban littafin shine hoton wani mutum da aka auna shi tare da babban jaka a bayansa mai taken "The soot fall in a minute within the county of London and a Londoner on the same scale".<ref name="shawowens" /> A cikin wata takarda da Owens ya karanta wa Royal Society of Arts a wannan shekarar, ya fi jaddadawa: "Mugun gurɓataccen yanayi ya mamaye mu kusan ba tare da saninsa ba, tare da karuwar amfani da gawayi. Ci gaban yawan jama'a da tarin mutane a cikin birane masu ban tsoro sun ci gaba har zuwa yanzu yawan gobara da aka mayar da hankali a cikin ƙananan yankuna yana da girma sosai cewa iska a kan biranenmu kamar cikin babban murhu".<ref name="owens-rsa"/> A shekara ta 1927, Owens ya zama Superintendent of Observations a Sashen Binciken Kimiyya da Masana'antu kuma ya rike wannan rawar har zuwa mutuwarsa.<ref name="iceobit"/> === Kayan aiki na auna === Owens sananne ne ga ci gaban da ya samu wajen tantancewa da kwatanta gurɓataccen iska: shi da kansa ya kirkiro sabbin kayan auna da yawa, kuma Kwamitin Binciken gurɓatawar yanayi, wanda ya jagoranta, ya haɓaka ma'aunin ajiya. Wannan na'urar mai kama da funnel ta kama hayaki da ke fadowa daga sama a cikin kwalabe na tattarawa, yana ba da damar a auna shi kuma a kwatanta shi da ajiyar da aka ɗauka a wasu wurare. An tura ma'aunin ajiya a wurare 27 a shekarar 1917, wanda ya tashi zuwa wurare 1066 a shekarar 1966, don haka ya haifar da cibiyar kula da gurɓataccen gurɓata ta farko a Burtaniya.<ref name="mosley2">{{Cite journal |last=Mosley |first=Stephen |date=August 2009 |title='A Network of Trust': Measuring and Monitoring Air Pollution in British Cities, 1912– 1960 |url=https://www.jstor.org/stable/20723733 |journal=Environment and History |volume=15 |issue=3 |pages=273–302 |doi=10.3197/096734009X12474738131074 |jstor=20723733 |access-date=13 February 2022}}</ref> A cewar masanin tarihin gurɓataccen iska Stephen Mosley, Owens ya fahimci bukatar auna gurɓatawar tsari: "A kan muhimmancin saka idanu, John S. Owens ya nace cewa bayanan da aka tattara akan hayaki 'sau da yawa mataki na farko' zuwa ga kula da gurɓata, yayin da yake haifar da 'mai zurfin tasirin tunani a kan birni lokacin da aka nuna cewa iska da mazaunanta ke numfashi da rayuwa a ciki ba ta da kyau"<ref name="mosley" /> [[Fayil:9x12_Owens_Jet_Dust_Counter,_Bestanddeelnr_256-0528.jpg|thumb|Jirgin ƙura na jet - ɗaya daga cikin kayan aikin auna gurɓataccen iska da Owens ya kirkira.]] Owens daga baya ya haɓaka wasu, mafi ƙwarewa (kuma mafi sarrafa kansa) na'urorin auna gurɓataccen yanayi, gami da ɗaya bisa ga siphon kuma, a cikin 1921, wani, wanda aka sani da ƙurar ƙura, wanda ya hanzarta samfurori na iska zuwa ga zane-zanen gilashi don haka za'a iya nazarin abun da ke cikin gurɓata a ƙarƙashin microscope.<ref name="jetdust">{{Cite journal |last=Owens |first=John Switzer |year=1922 |title=Suspended Impurity in the Air |url=https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspa.1922.0023 |journal=Proc. R. Soc. Lond. A |volume=101 |issue=708 |pages=18–37 |bibcode=1922RSPSA.101...18O |doi=10.1098/rspa.1922.0023 |url-access=subscription |access-date=18 January 2022 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Owens dust counter pump and slides |url=http://waywiser.rc.fas.harvard.edu/objects/10205/owens-dust-counter-pump-and-slides |access-date=18 January 2022 |website=Harvard Collection of Historical Scientific Instruments |publisher=Harvard University }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Biyu daga cikin abubuwan kirkirar Owens an ba da izini a Burtaniya a matsayin "Kayan aiki don auna yawan hayaki daga masana'antu da sauran Chimneys" (1911) da kuma "Kayan aikin auna yawan tsabtar da aka dakatar a cikin iska" (1914); Owens yana da wasu takardun shaida na Burtaniya 30 don na'urori daban-daban kamar Masu hada kankare, masu jefa bama-bamai, ginshiƙan takarda, da nau'o'ikan kare teku.<ref>{{Cite web |last=Owens |first=J.S. |title=An Instrument for Measuring the Density of Smoke from Factory and other Chimneys |url=https://patents.google.com/patent/GB191116256A/ |access-date=17 January 2022 |website=Google Patents}}</ref><ref>{{Cite web |last=Owens |first=J.S. |title=Apparatus for Measuring the Amount of Suspended Impurity in the Air |url=https://patents.google.com/patent/GB191408725A |access-date=17 January 2022 |website=Google Patents}}</ref><ref>{{Cite web |title=inventor:(John Switzer Owens) |url=https://patents.google.com/?inventor=John+Switzer+Owens |access-date=17 January 2022 |website=Google Patents}}</ref> Owens' jet dust counter yana daya daga cikin kayan aiki na farko don nuna cewa gurɓataccen iska na iya tafiya a kan nesa. A cikin bayaninsa game da kirkirar, ya yi hasashen cewa barbashi da ya lura a Ingila na iya "an samo su ne daga hayaki na gobarar Continental... yana da matukar yiwuwar cewa babban kokarin masana'antu da Jamus ke yi yanzu, a wasu yanayi, yana da alhakin daidaitattun ƙazanta a cikin iska a kan wannan ƙasar".<ref name="jetdust2">{{Cite journal |last=Owens |first=John Switzer |year=1922 |title=Suspended Impurity in the Air |url=https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspa.1922.0023 |journal=Proc. R. Soc. Lond. A |volume=101 |issue=708 |page=32 |bibcode=1922RSPSA.101...18O |doi=10.1098/rspa.1922.0023 |url-access=subscription |access-date=18 January 2022 |doi-access=free}}</ref> Ba kamar ma'aunin ajiya ba, an yi watsi da ma'auni na ƙurar jet na Owens - kuma, tare da shi, ra'ayin gurɓataccen nesa a matsayin matsala ta duniya. A cewar masanin kimiyyar gurɓataccen yanayi Gary Fuller, Owens ya kasance shekaru da yawa a gaban lokacinsa: "Idan an kammala na'urar Owens, da mun ɗauki matakai na farko don sarrafa ƙonewar kwal na Burtaniya don hana rikicin ruwan sama na Scandinavia na shekarun 1970 da 1980, da kuma mataki don kauce wa gurɓatawar iska wanda har yanzu ke rufe yammacin Turai a kowane bazara da rani. == Manazarta == e7kw1tkvtb036lymqv9cu8ohoju277f KPI Green Energy 0 109936 835617 687416 2026-05-14T04:25:49Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835617 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''KPI Green Energy Limited''' (tsohon '''K.P.I. Global Infrastructure Ltd''') kamfani ne na hasken rana wanda ke zaune a [[Surat|Surat, Gujarat]]. <ref>{{Cite web |date=2023-12-11 |title=KPI Green surges 9% ahead of bonus issue; zooms 260% in 9 months |url=https://www.fortuneindia.com/investing/kpi-green-surges-9-ahead-of-bonus-issue-zooms-260-in-9-months/115246 |access-date= |website=www.fortuneindia.com |language=en}}</ref> An kafa shi a cikin 2008, yana daga cikin rukunin KP.<ref>{{Cite web |title=KP Energy Wants A Slice Of India's Ambitious Renewables Energy Pie |url=https://www.forbesindia.com/article/leadership/kp-energy-wants-a-slice-of-indias-ambitious-renewables-energy-pie/94137/1 |access-date=2024-10-08 |website=Forbes India |language=en}}</ref> Kamfanin yana samarwa da samar da wutar lantarki daga ayyukan hasken rana a ƙarƙashin sunan Solarism. <ref name=":13">{{Cite web |last=Deva |first=Pranati |date=2024-05-27 |title=Multibagger! KPI Green Energy zooms over 24400% in 4 years |url=https://www.livemint.com/market/stock-market-news/multibagger-kpi-green-energy-share-price-zooms-over-24400-in-4-years-should-you-buy-the-stock-11716807686711.html |access-date= |website=mint |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Nishant |date=2024-04-18 |title=KPI Green share price skyrockets over 450% in 1 year; what should you do? |url=https://www.livemint.com/market/stock-market-news/kpi-green-upper-circuit-kpi-green-share-price-skyrockets-over-450-in-1-year-what-should-you-do-with-the-stock-11713419311659.html |access-date= |website=mint |language=en}}</ref> == Tarihi == An kafa kamfanin ne a cikin 2008 a matsayin KPI Global Infrastructure Limited . Kafin shiga sararin samar da wutar lantarki ta hasken rana, Ya shiga cikin sayar da filayen ƙasa ga wasu. <ref>{{Cite web |date=2022-11-21 |title=KPI Green Energy gets commissioning certificate for 5.4 MW CPP solar plant, shares surge |url=https://www.cnbctv18.com/market/stocks/kpi-green-energy-solar-plant-commissioning-certificate-shares-rise-15216451.htm/ |access-date= |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> A cikin 2013, kamfanin ya sami binciken yiwuwar daga [[Gujarat]] Energy Transmission Corporation (GETCO) don haɗa tashar Solarism a Sudi, Gundumar Bharuch, Gujarat, zuwa GETCO's Amod Substation . <ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Uma |date=2019-07-04 |title=KPI Global gets GETCO nod to enhance solar power evacuation |url=https://www.pv-magazine-india.com/2019/07/04/kpi-global-gets-getco-nod-to-enhance-solar-power-evacuation/ |access-date= |website=pv magazine India |language=en-US}}</ref> A cikin shekara ta 2014, an fara gini a kan layin watsawa na 13.25 km 66 KV don ba da damar canja wurin wutar lantarki daga Solarism Plant zuwa Amod Substation. <ref name=":03">{{Cite web |title=Latest KPI Green Energy Ltd management information at www.indiainfoline.com |url=https://indiainfoline.com/company/kpi-green-energy-ltd/summary/73584 |access-date= |website=indiainfoline.com |language=en}}</ref> A shekara ta 2016, kamfanin ya kammala matakin farko na tashar hasken rana ta Sudi, tare da damar 5 MW, wanda ke kan ƙasar da aka hayar a tashar Solarism. Wannan aikin yana aiki ne a karkashin Mai samar da wutar lantarki mai zaman kansa (IPP) tsaye, ta amfani da zaɓi na siyarwa na ɓangare na uku na Manufar Hasken rana ta Gujarat 2015. <ref>{{Cite web |last=www.ETEnergyworld.com |title=KPI Green Energy net profit rises to Rs 50 cr in Q3 - ET EnergyWorld |url=https://energy.economictimes.indiatimes.com/news/renewable/kpi-green-energy-net-profit-rises-to-rs-50-cr-in-q3/107715120 |access-date= |website=ETEnergyworld.com |language=en}}</ref> Kamfanin ya fara sayar da wutar lantarki da aka samar ta hanyar Yarjejeniyar Sayen wutar lantarki (PPAs). <ref>{{Cite web |title=K.P.I. Global commissions 5.44 MW solar power plant in Gujarat |url=https://www.business-standard.com/article/news-cm/k-p-i-global-commissions-5-44-mw-solar-power-plant-in-gujarat-121082400206_1.html |website=Business Standard}}</ref> A cikin 2017, an shigar da ƙarin tashar wutar lantarki ta hasken rana don 10 MW a Solarism Plant.<ref name=":03"/><ref>{{Cite web |last=Chikkodi |first=Ashwini |date=2022-06-28 |title=KPI Green Energy Completes Installation Of 10 MWp |url=https://solarquarter.com/2022/06/28/kpi-green-energy-completes-installation-of-10-mwp/ |access-date= |website=SolarQuarter |language=en-GB}}</ref> A watan Mayu na shekara ta 2024, kamfanin ya ba da sanarwar tarawa har zuwa ₹1,000 crore ta hanyar Kwarewar Cibiyoyin (QIP).<ref>{{Cite web |date=13 May 2024 |title=KPI Green Energy board okays plan to raise up to ₹1,000 crore |url=https://www.thehindu.com/business/Industry/kpi-green-energy-board-okays-plan-to-raise-up-to-1000-crore/article68172365.ece |publisher=[[The Hindu]] |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-13 |title=KPI Green Energy Board approves raising up to ₹1,000 crore via QIP - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/market/kpi-green-energy-board-approves-raising-up-to-%E2%82%B91000-crore-via-qip-19410820.htm |access-date=2024-10-08 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> == Haɗin gwiwa da haɗin gwiwa == Ya zuwa 2022, KPI Green Energy ta sami yarjejeniyoyi don 15.88 MW na wutar lantarki ta iska da rana tare da kamfanoni shida <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-09-14 |title=KPI Green Energy inks PPAs with 6 firms to supply green power |url=https://www.thehindubusinessline.com/companies/kpi-green-energy-inks-ppas-with-6-firms-to-supply-green-power/article65889862.ece |access-date= |website=BusinessLine |language=en}}</ref> kuma ta sayar da 7.50 MWp na wutar lantarki ga [[Kamfanin Motoci na Tata|Motocin Fasinjoji na Tata Motors]]. <ref>{{Cite web |last=www.ETEnergyworld.com |title=KPI Green Energy secures 74.3 MW solar projects - ET EnergyWorld |url=https://energy.economictimes.indiatimes.com/news/renewable/kpi-green-energy-secures-74-3-mw-solar-projects/109723347 |access-date= |website=ETEnergyworld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-16 |title=KPI Green inks Power Purchase Agreement to sell solar power to Tata Motors unit |url=https://www.cnbctv18.com/market/stocks/kpi-green-energy-solar-power-ppa-agreement-tata-motors-power-producer-15436441.htm/ |access-date= |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Das |first=Vipul |date=2023-01-15 |title=This power stock to turn ex-bonus this week, scrip is 131% up from 52-week-low |url=https://www.livemint.com/market/stock-market-news/this-power-stock-to-turn-ex-bonus-this-week-scrip-is-131-up-from-52weeklow-11673782868256.html |access-date= |website=mint |language=en}}</ref> Mataimakinsa, Sun Drops Energia, ya Ƙaddamarwa da aikin wutar lantarki na 2.10 MW Wind-Solar Hybrid. <ref>{{Cite web |date=2023-11-02 |title=KPI Green Energy shares hit 52-week high; here's why |url=https://www.fortuneindia.com/investing/kpi-green-energy-shares-hit-52-week-high-heres-why/114866 |access-date= |website=www.fortuneindia.com |language=en}}</ref> A watan Oktoba na 2023, KPI Green ta sami rinjaye a cikin KPark Sunbeat don Rs biliyan 1.26. <ref>{{Cite web |title=KPI Green Energy raises $36 mn in QIP, expands RE projects capital base |url=https://www.constructionworld.in/energy-infrastructure/power-and-renewable-energy/kpi-green-energy-raises-36-mn-in-qip-expands-re-projects-capital-base/48618 |access-date= |website=www.constructionworld.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=KPI Green To Acquire Majority Stake in Solar Developer KPark Sunbeat for ₹1.26 Billion - Mercom India |url=https://mercomindia.com/kpi-green-acquire-majority-stake-kpark-sunbeat |access-date= |website=Mercomindia.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Mohan |date=2023-10-12 |title=KPI Green Energy Set To Acquire Majority Stake in KPark Sunbeat |url=https://solarquarter.com/2023/10/12/kpi-green-energy-set-to-acquire-majority-stake-in-kpark-sunbeat/ |access-date= |website=SolarQuarter |language=en-GB}}</ref> Har ila yau, ta sanya hannu kan yarjejeniyar yarjejeniya tare da Mahatma Phule Renewable Energy and Infrastructure Technology Limited don haɗin gwiwa kan ayyukan makamashi mai sabuntawa.<ref>{{Cite web |date=2023-08-16 |title=KPI Green Energy to work with Maharashtra government undertaking on renewable energy projects - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/business/companies/kpi-green-energy-to-work-with-maharashtra-government-undertaking-on-renewable-energy-projects-17538911.htm/ |access-date= |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> Bugu da ƙari, tare da haɗin gwiwa tare da Advait Infratech Limited, KPI Green ya amince da kafa wurin shakatawa na hasken rana na 500 MW tare da Gwamnatin Uttarakhand.<ref>{{Cite web |title=KPI Green Energy, Advait Infratech Collaborate on 500-MW Solar Park in Northern India |url=https://www.energetica-india.net/news/kpi-green-energy-advait-infratech-collaborate-on-500-mw-solar-park-in-northern-india |access-date= |website=Energetica India Magazine |language=en}}</ref> KP Group ta yi aiki tare da Tristar Transport LLC daga [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] don bincika hanyoyin samar da makamashi na muhalli na duniya.<ref>{{Cite web |date=17 July 2025 |title=KPI Green Targets 60-70% Revenue Growth By FY30 Amid India’s 500-GW Renewable Energy Push |url=https://www.ndtvprofit.com/business/kpi-green-targets-60-70-revenue-growth-by-fy30-amid-indias-500-gw-renewable-energy-push |publisher=[[NDTV Profit]] |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=KP Group and UAE's Tristar partner on renewable energy projects |url=https://www.pv-magazine-india.com/2023/04/13/kp-group-and-uaes-tristar-partner-on-renewable-energy-projects/ |access-date= |website=pv magazine India |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=KPI Green to develop green energy solutions with UAE-based Tristar Transport - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/market/stocks/kpi-green-energy-tristar-transport-joint-business-development-agreement-green-energy-solutions-16395851.htm/ |access-date= |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> A cikin 2018, an sanya hannu kan Yarjejeniyar Sayen Wutar Lantarki (PPAs) tare da Mafatlal Industries Limited, Best Paper Mills, da Meghmani Organics don siyar da wutar lantarki ta hasken rana kai tsaye da aka samar a Solarism Plant.<ref>{{Cite web |date=2023-01-16 |title=KPI Green Energy signs Power Purchase Agreements with three clients for solar power sale |url=https://www.cnbctv18.com/market/stocks/kpi-green-ppa-signing-three-clients-solar-power-sale-alembic-pharma-15678661.htm/ |access-date= |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> A cikin 2019, kamfanin ya sami amincewa daga Gujarat Energy Transmission Corporation don kara karfin kwashewar hasken rana daga 30 MW zuwa 70 MW a 66 KV Amod Substation a Gundumar Bharuch, Gujarat. <ref>{{Cite web |date=2019-07-04 |title=Company news: KPI Global Infrastructure |url=https://www.thehindubusinessline.com/markets/stock-markets/kpi-global-infrastructure/article28285316.ece |access-date= |website=BusinessLine |language=en}}</ref> A cikin 2020, kamfanin ya canza sunansa zuwa KPI Green Energy Limited . <ref name=":13"/> A watan Maris na shekara ta 2024, KPI ta sanya hannu kan [[Power purchase agreement|Yarjejeniyar Sayen Wutar Lantarki]] (PPA) tare da Gujarat Urja Vikas Nigam Limited (GUVNL) don aikin wutar lantarki na hasken rana mai haɗin MW 200. <ref>{{Cite web |date=2024-03-02 |title=KPI Green signs power purchase agreement for 200 MWAC grid connected Solar Photovoltaic Power Project - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/business/companies/kpi-green-signs-power-purchase-agreement-for-200-mwac-grid-connected-solar-photovoltaic-power-project-19183551.htm/ |access-date= |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> == Kyaututtuka == * Kyautar Kyautar Solar Park - 2016 daga Ofishin Jakadancin Mumbai <ref>{{Cite web |title=Latest KPI Green Energy Ltd management information at www.indiainfoline.com |url=https://indiainfoline.com/company/kpi-green-energy-ltd/summary/73584 |access-date= |website=indiainfoline.com |language=en}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} 3yo0dh48ag1ch1voiu40s56eetdcmta Lardin Herat 0 110087 835592 701985 2026-05-14T01:53:24Z CommonsDelinker 75 Replacing Herat_districts.png with [[File:Districts_of_Hirat_as_of_January_2004.png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · The map, dated Janua 835592 wikitext text/x-wiki '''Herat''' (Pashto{{Efn|{{IPA|ps|ʔi.rɑt̪}}}}, Dari{{Efn|{{IPA|prs|ʔä.ɾɑ́ːt̪}}}}: هرات), ko '''Harat''', yana ɗaya daga cikin larduna talatin da huɗu na Afghanistan, wanda ke cikin yammacin ƙasar. Tare da lardunan Badghis, Farara, da Ghor, ya zama yankin arewa maso yammacin Afghanistan. Babban birninta da babban birnin gudanarwa shine Herat City . Lardin Herat ya kasu kashi 17 kuma ya ƙunshi ƙauyuka sama da 2,000. Tana da yawan mutane kusan 3,780,000, yana mai da shi lardin na biyu mafi yawan jama'a a Afghanistan bayan Lardin Kabul . Yawan jama'a sun fito ne daga kabilanci da yawa amma galibi suna magana da Farisa. Herat ya samo asali ne daga zamanin Avestan kuma an san shi da al'ada saboda ruwan inabi. Birnin yana da shafuka da yawa na tarihi, gami da Herat Citadel da Musalla Complex . A lokacin Tsakiyar Tsakiya Herat ya zama ɗaya daga cikin manyan biranen Khorasan, kamar yadda aka sani da Pearl na Khorasan . Lardin Herat yana da iyaka da [[Iran]] a yamma da [[Turkmenistan]] a arewa, yana mai da shi muhimmiyar yankin kasuwanci. Ana sa ran Trans-Afghanistan Pipeline (TAPI) zai wuce ta Herat daga Turkmenistan zuwa Pakistan da Indiya a kudu. Lardin yana da filayen jirgin sama guda biyu, daya shine Filin jirgin saman Herat a babban birnin Herat ɗayan kuma yana a Shindand Air Base, wanda shine ɗayan manyan sansanonin soja a Afghanistan. Dam din Salma wanda Kogin Hari ke ciyarwa yana cikin wannan lardin. == Tarihi ==   Yankin Herat ya kasance wani ɓangare na Tarihin Khorasan, wanda Tahirids suka ci gaba da sarrafawa sannan Saffarids, Samanids, Ghaznavids, Ghurids, Ilkhanids, Timurids, [[Daular Safawiyya|Safavids]], Hotakis, [[Daular Afsharid|Afsharids]], Durranis, Qajarids suka biyo baya har sai ya zama wani ɓangare na jihar Afghanistan ta zamani. A cikin karni na 19, Birtaniya ta zo daga kudancin Afganistan a matsayin wani ɓangare na "Babban Wasan" kuma sun goyi bayan Afganistan a lokacin wani hari na Farisa da kuma kama birnin, tsohon a 1838, da kuma na karshe a 1856 don hana tasirin Farisa ko Rasha ya kai zurfi a Kudancin Asiya, da kuma, mafi mahimmanci, don kare mulkin mallaka na Birtaniya a Indiya a matsayin ɓangare na Birtaniya.  Lamarin da lardin ke ciki ya kasance shiru da rashin tabbas har zuwa lokacin da Tarayyar Soviet ta mamaye Afghanistan a shekara ta 1979.. Lardin ya ga yaƙe-yaƙe da yawa a lokacin yakin Soviet na 1980, kuma ya kasance yanki mai aiki na yaƙin 'yan tawaye a ko'ina, tare da kwamandan Mujahideen na gida Ismail Khan yana jagorantar juriya a kan gwamnatin Afghanistan da ke goyon bayan Soviet. Wannan ya ci gaba har sai Tarayyar Soviet ta janye dukkan dakarunta a shekarar 1989. Lokacin da Soviets suka janye daga Afghanistan, Ismail Khan ya zama gwamnan lardin, matsayin da ya riƙe har sai [[Masarautar musulunci ta Afghanistan(1996-2001)|Sojojin Taliban]] daga kudu suka mallaki lardin a shekarar 1995. Bayan korar Taliban da kafa [[Hamid Karzai]]">Gwamnatin Karzai a ƙarshen shekara ta 2001, karkashin jagorancin Hamid Karzai, Ismail Khan ya sake zama gwamnan Herat. Ismail Khan ya zama wani mutum mai tada zaune tsaye a lokacin da kafafen yada labarai suka fara bada labarin cewa yana yunkurin tauye ‘yancin jama’a, kuma yana kara zama mai cin gashin kansa a matsayinsa na jagoran yaki.  Ya rasa dansa Mirwais Sadiq a shekara ta 2004 a lokacin da suke gwabza fada da dakarun wasu mayakan.  Dangane da haka, gwamnatin tsakiya ta fara fadada lardin tare da sabbin horar da jami'an tsaron Afghanistan (ANSF).  An umurci Ismail Khan ya bar mukaminsa ya zama minista kuma ya zauna a Kabul Bayan shekara ta 2005, rundunar taimakon tsaro ta kasa da kasa (ISAF) ta kafa kasancewar a yankin don taimakawa gwamnatin Afghanistan. [[Italiya]] ce ta jagoranci. An kuma kafa Kungiyar sake ginawa ta lardin (PRT) don taimakawa mazaunan lardin. Amurka ta kafa ofishin jakadanci a Herat, ta horar da jami'an tsaro na Afghanistan, kuma ta gina makarantu da asibitoci. Herat na ɗaya daga cikin yankuna bakwai na farko da suka sauya alhakin tsaro daga [[NATO]] zuwa Afghanistan. A ranar 21 ga watan Yulin shekara ta 2011, jami'an tsaro na Afghanistan sun dauki nauyin tsaro daga NATO. A wannan lokacin, Ministan Tsaro Wardak ya gaya wa masu sauraro, "wannan shine alhakinmu na kasa don karɓar tsaronmu da kare kasarmu". A cikin 2023, manyan girgizar ƙasa guda biyu sun shafi Herat sosai, ɗaya daga cikinsu girgizar kasa ce mai girman 6.3, ɗayan kuma girgizar ƙasar. Haɗe, girgizar ƙasa ta kashe sama da 2,800 kuma ta ji wa dubban mutane rauni a lardin. An kira shi girgizar kasa mafi muni a Afghanistan tun 1998. Girgizar ƙasa ta uku ta mamaye Herat a cikin mako guda. Ya kashe mutane 2 kuma ya ji rauni kusan 150.<gallery widths="200px" heights="140px"> Fayil:View_of_Herat_in_2009.jpg|City of [[Herat]], which is the capital of the province. Fayil:Afghan_Mi-17_on_the_ramp_in_Shindand-2011.jpg|An Afghan Air Force Mi-17 helicopter sits on the ramp at Shindand Air Base in 2011. </gallery> == Tattalin Arziki == Lardin yana gida ne ga kashi 90% na samar da Saffron na Afganistan (masana'antar dalar Amurka miliyan 12 a shekarar 2014)[] A cikin 2015 Bankin Duniya ya lura cewa noman saffron ya baiwa manoman lardin Herat tushen samun kudin shiga, ayyukan yi ga maza da mata, da rage dogaro ga noman poppy..<ref name="worldbank.org">{{Cite web |date=2015-01-19 |title=Saffron: A Major Source of Income and an Alternative to Poppy |url=https://www.worldbank.org/en/news/feature/2015/01/20/saffron-major-source-income-alternative-poppy |access-date=2019-08-13 |website=World Bank |language=en}}</ref> Tare da iyakokin kasa da kasa zuwa Iran da Turkmenistan da filin jirgin sama na kasa da kasa, kasuwanci na iya taka muhimmiyar rawa a tattalin arzikin lardin Herat.<ref name="atimes.com">{{Cite web |last=Jawed |first=Mohammad Ali |last2=Hakimi |first2=Harun |date=2012-04-16 |title=Herat trade on the up and up |url=http://atimes.com/atimes/South_Asia/ND13Df02.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120416030151/http://atimes.com/atimes/South_Asia/ND13Df02.html |archive-date=2012-04-16 |access-date=2019-08-13 |website=Asia Times Online}}</ref> Saboda rashin birni a Lardin Herat, kusan kashi 75% na yawan jama'a suna zaune a yankunan karkara kuma ayyukan tattalin arziki sun dogara sosai da aikin gona da samar da kayan lambu (saffron, rugs, cumin, marmara, fatar dabbobi da ulu <ref name="atimes.com" />) tare da kusan kashi 82% na ayyukan tattalin arziki da ke fitowa daga waɗannan filayen a cikin 2011.<ref name="dai-global-developments.com">{{Cite web |last=Fischer |first=David |date=2014-08-27 |title=Herat Economic Corridor Could Catalyze Growth in Western Afghanistan |url=https://dai-global-developments.com/articles/herat-economic-corridor-could-catalyze-growth-in-western-afghanistan |access-date=2019-08-13 |website=DAI Publications |archive-date=2019-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190813102959/https://dai-global-developments.com/articles/herat-economic-corridor-could-catalyze-growth-in-western-afghanistan |url-status=dead }}</ref> Masana'antar marmara da masana'antu masu haske sun ƙunshi sauran yankunan ayyukan tattalin arziki.<ref name="dai-global-developments.com" /> == Kula da lafiya ==   Kashi na gidaje masu tsabta sun fadi daga 31% a 2005 zuwa 28% a 2011.<ref name="cimicweb.org">{{Cite web |date=2014-05-31 |title=Herat |url=https://www.cimicweb.org/AfghanistanProvincialMap/Pages/Herat.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531105702/https://www.cimicweb.org/AfghanistanProvincialMap/Pages/Herat.aspx |archive-date=2014-05-31 |access-date=2019-08-13 |website=cimicweb.org}}</ref> Kashi na haihuwa da ƙwararren mai kula da haihuwa ya halarta ya karu daga 24% a 2005 zuwa 25% a 2011.<ref name="cimicweb.org" /> == Ilimi == Adadin mutanen da suka iya karatu da rubutu (shekaru 6+) ya fadi daga 36% a 2005 zuwa 25% a 2011. <ref name="cimicweb.org"/> Adadin shiga cikin duka (shekaru 6-13) ya fadi daga 55% a 2005 zuwa 52% a 2011.<ref name="cimicweb.org" /> Jami'ar Herat ita ce jami'a ta biyu mafi girma a Afghanistan tare da dalibai sama da 10,000, fannoni 14 da sassan 45 a cikin 2014. == Yawan jama'a == Ya zuwa 2020, yawan jama'ar lardin ya kai kimanin 2,187,169, mafi yawansu suna zaune a yankunan karkara. A cewar Ma'aikatar Gyara da Ci Gaban Karkara ta Afghanistan: {{Blockquote|Around three quarters (77%) of the population of Hirat lives in rural districts while just under a quarter (23%) lives in urban areas. Around 50% of the population is male and 50% is female. [[Dari language|Dari]] and [[Pashto language|Pashto]] are spoken by 98% of the population and 97.7% of the villages. Languages spoken by the remaining population are [[Turkmeni]] and [[Uzbeki]].<ref name=demography/><br/>Hirat province also has a population of [[Kuchi people|Kuchis]] or nomads whose numbers vary in different seasons. In winter 98,506 individuals, or 4.1% of the overall Kuchi population, stay in Hirat living in 166 communities. Around Three quarters (75%) of these are short-range partially migratory, 12% are long-range partially migratory and 13% are settled. Half of migratory communities of both categories migrate within the winter area, as well as in the summer area. The most important summer areas for the short range migratory Kuchi are Kushki Sangi, Farsi, Adreskan, Kushk Kohna, Kushk Robad, Pashtun Zarghun, Shindand, Guzara, Chisht Sharif, Obeh, Kohistan and Karukh districts of Herat province (in decreasing order of importance). The long-range migratory Kuchi are predominantly fully migratory. Their summer areas are in Ghor province. The Kuchi population in the summer is 112311 individuals.<ref name=demography>{{cite web|url=http://www.mrrd-nabdp.org/Provincial%20Profiles/Herat%20PDP%20Provincial%20profile.pdf |title=B. Demography and Population |work=[[United Nations Assistance Mission in Afghanistan]] and Afghanistan Statistical Yearbook 2006, Central Statistics Office |publisher=Afghanistan's [[Ministry of Rural Rehabilitation and Development]] |access-date=2011-01-12 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321120455/http://www.mrrd-nabdp.org/Provincial%20Profiles/Herat%20PDP%20Provincial%20profile.pdf |archive-date=2012-03-21 }}</ref>}} === Yawan jama'a ta gundumomi === [[Fayil:Districts of Hirat as of January 2004.png|thumb|250x250px|Gundumomin Herat]] An raba lardin zuwa gundumomi 16 kuma ya ƙunshi ƙauyuka sama da 1,000. {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%;" |+Gundumomi na Lardin Herat !Gundumar !Babban Birni !Yawan jama'a <ref name="cso">{{Cite web |title="Estimated Population of Afghanistan 2021–22" (PDF). April 2021. |url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2021/06/Estimated-Population-of-Afghanistan1-1400.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204559/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2021/06/Estimated-Population-of-Afghanistan1-1400.pdf |archive-date=2021-06-24 |access-date=2021-08-17 |publisher=National Statistic and Information Authority (NSIA).}}</ref> !Yankin a cikin km<sup>2</sup><br /> !Yawan jama'a<br /> !Yawan ƙauyuka da kabilun |- |Adraskan | |60,716 |8,113 |7 |Pashtun, TajiksTajikistanci |- |Chishti Sharif | |26,838 |1,626 |17 |Mafi yawa Tajik |- |Farsi | |34,676 |2,194 |16 |Mafi yawa Tajik |- |Ghoryan | |101,878 |7,934 |13 |Dukkanin Pashtun, Tajik |- |Gulran | |106,420 |5,544 |19 |Dukansu Pashtun, Tajik, da kuma 'yan tsiraru Turkmen |- |Guzara | |165,940 |2,455 |68 |Mafi yawa Tajiks, 'yan tsiraru Moghols |- |Herat |[[Herat]] |574,276 |234 |2,452 |Mafi yawa Tajiks 'yan tsiraru Pashtuns, 'yan Hazaras, Uzbeks, Turkmens, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Thomas Gouttierre, Center for Afghanistan Studies, [[University of Nebraska Omaha]] |last2=Matthew S. Baker, Stratfor |year=2003 |title=2003 National Geographic Population Map |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature2/images/mp_download.2.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080227220328/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature2/images/mp_download.2.pdf |archive-date=February 27, 2008 |access-date=2011-04-11 |publisher=[[National Geographic Society]]}}</ref> |- |Injil / Enjil | |276,479 |896 |308 |Tajikistanci |- |Karukh | |72,530 |2,123 |34 |Mafi yawa Tajik |- |Kohsan | |61,513 |2,688 |23 |Pashtun, Tajiks, Balochs |- |Kushk | |141,585 |2,959 |48 |Mafi yawa Tajik, 'yan tsiraru Pashtun |- |Kushki Kuhna | |51,682 |1,817 |28 |, Mafi yawa Tajik, 'yan tsiraru Pashtun |- |Obe | |85,836 |2,427 |35 |Mafi rinjaye Tajiks, 'yan tsiraru Pashtun |- |Pashtun Zarghun | |113,329 |2,196 |52 |Mafi yawan Pashtun, 'yan tsiraru TajiksTajikistanci |- |Shindand |Shindand |202,395 |15,760 |13 |Pashtun, TajiksTajikistanci |- |Zinda Jan | |64,569 |2,542 |25 |Pashtun, Tajik |- bgcolor="#d3d3d3" |'''Herat''' | |'''2,140,662''' |'''55,869''' |'''38''' |70% Tajiks, 20-25% Pashtun, 5% Hazaras% Uzbeks, 0.9% Turkmen, 0.2%, 0.1% Balochs da Moghols <ref>{{Cite web |title=Herat {{!}} Province, Afghanistan, & Population {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Herat-province-Afghanistan |access-date=2024-06-28 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> |} . == Wasanni == [[Kungiyar Kwallon Kafa|Kwallon ƙafa]] sanannen wasa ne a lardin Herat, kuma a cikin 'yan shekarun nan [[Kurket|wasan kurket]] yana karuwa cikin shahara. Lardin yana da wakilci a cikin gasa na cikin gida ta [[Herat Province cricket team|Kungiyar wasan kurket ta lardin Herat]]. Ana kuma buga wasan kasa na Afghanistan Buzkashi da sauran wasanni da yawa a yankin. == Shahararrun mutane == * [[Abbas Mai Girma]] - Sarkin Safavid * Sultan Husayn Mirza Bayqara - mai mulkin Timurid na Herat * Mirwais Hotak - wanda ya kafa daular Hotak * Ismail Khan - Kwamandan Tajik na Jamiat Islami * [[Ahmad Shah Durrani]] - wanda ya kafa daular Durrani * Ali-Shir Nava'i - mawaki, marubuci, ɗan siyasa, masanin harshe, masanin asiri, kuma mai zane * Faramarz Tamanna * Zablon Simintov == Makomar nan gaba == [[Fayil:Plane_of_Pamir_Airways_at_Herat_Airport_in_2010.jpg|thumb|Filin jirgin saman Herat]] A watan Disamba na shekara ta 2012, Afghanistan da Italiya sun sanya hannu kan yarjejeniyar "yar dogon lokaci" ciki har da kayan lamuni na Yuro miliyan 150 don ayyukan ababen more rayuwa a Lardin Herat. A cikin 2014 an amince da yarjejeniyar rance na farko mai laushi wanda ya kai kimanin dala miliyan 32 don haɓaka filin jirgin saman Herat. A cikin 2016 an sanya hannu kan yarjejeniyar aro ta biyu mai laushi wanda ya kai kimanin dala miliyan 100 tsakanin Afghanistan da Italiya don gina hanyar kilomita 155 tsakanin Herat da Chist-e Sharif. Italiya ta kuma amince da tantance yiwuwar rancen mai laushi na uku wanda ya kai kimanin dala miliyan 70 don kammala haɗin jirgin ƙasa tsakanin Herat da Mashad a Iran. Bankin Ci Gaban Asiya kuma yana aiwatar da binciken yiwuwar gina hanyar jirgin ƙasa tsakanin Herat da Turkmenistan.&nbsp; == Dubi kuma == * Harin jirgin sama na Azizabad * Yankunan Afghanistan * Kungiyar sake ginawa ta lardin (PRT) * Shawarwarin Jirgin kasa Taimako Kwamandan - Yamma * [https://nps.edu/web/ccs/herat Bayani na lardin Herat] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] qwq06kvpukf5gtjrjakeqnbjb1rek14 Jiko Luveni 0 110499 835492 706763 2026-05-13T18:56:28Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835492 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = [[Her Excellency]] [[The Honourable]] |name = Jiko Luveni |image = Jiko Luveni 2018.jpg |office = 1st [[Parliament of Fiji|Speaker of the Parliament]] |term_start =6 October 2014 |term_end =22 December 2018 |primeminister = [[Frank Bainimarama]] |predecessor = ''Office established'' |successor = [[Epeli Nailatikau]] | birth_date = 1946 | birth_place = | death_date = {{death date and age|2018|12|22|1946|df=y}} |party = [[FijiFirst]] |education=[[Adi Cakobau School]] |alma_mater = [[Fiji School of Medicine]] |spouse=Inoke Luveni }} '''Jiko Fatafehi Luveni''' (kimanin 1946 – 22 Disamba 2018) 'yar siyasa ce daga ƙasar [[Fiji|Fijian]] kuma ta kasance Shugabar Majalisar Dokokin Fiji. Ta kasance mamba a jam’iyyar FijiFirst kafin ta yi murabus daga jam’iyyar domin ta karɓi mukamin Shugabar Majalisa. Wannan ya faru ne saboda Shugabar Majalisar Fiji ba ta zama ɗaya daga cikin 'yan majalisar dokoki, kuma ba za ta kasance mamba a kowace jam’iyyar siyasa ba bisa tanadin sashe na 77(1)(a) da sashe na 77(7)(b)(ii) na Kundin Tsarin Mulkin Fiji.<ref>{{Cite web |title=CONSTITUTION OF THE REPUBLIC OF FIJI |url=http://www.paclii.org/fj/Fiji-Constitution-English-2013.pdf |access-date=31 December 2022 |publisher=PACLII |archive-date=1 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181101074042/http://www.paclii.org/fj/Fiji-Constitution-English-2013.pdf |url-status=dead }}</ref> == Rayuwa ta farko == Yar tsohon mai shago da ya zama babban ɗan kasuwa a harkar sufuri, Luveni ta fito ne daga ƙauyen Nukuni a tsibirin Ono-i-Lau, wanda ke cikin gungun tsibiran Lau. Ta yi karatu a Makarantar Fijian ta Lautoka, sannan ta wuce zuwa Makarantar Sakandare ta Nabua a Suva, kafin ta shiga Makarantar Adi Cakobau a Sawani . <ref name="FS2016a">{{Cite web |last=Ashna Kumar |date=17 June 2016 |title=Speaker Luveni Visits Former School; Tells of Work Life |url=https://fijisun.com.fj/2016/06/17/speaker-luveni-visits-former-school-tells-of-work-life/ |access-date=2 January 2023 |publisher=Fiji Sun }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ta kammala karatu daga Makarantar Kula da Hakki ta Fiji a shekarar 1967, mace ta farko ta Fiji da ta yi hakan.<ref name="FS2016a" /><ref>{{Cite web |date=24 December 2018 |title=Tributes flow after speaker of Fiji parliament dies |url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/378923/tributes-flow-after-speaker-of-fiji-parliament-dies |access-date=2 January 2023 |publisher=[[RNZ]]}}</ref> Bayan kammala karatunta, ta yi aiki na shekaru ashirin a Ma'aikatar Lafiya, kafin ta yi aiki ga Asusun Jama'a na Majalisar Dinkin Duniya a matsayin manajan aikin kiwon lafiya na haihuwa daga 1987 zuwa 2002. Ta yi murabus shekaru uku kafin cikar wa'adin ta don ɗaukar matsayi a matsayin jami'in aikin HIV na Ma'aikatar Lafiya, tana aiki a matsayin manajan aikin Fiji Network for People Living with HIV, Ƙungiyar da ba ta gwamnati ba. Daga 2007 zuwa 2008 Luveni ya yi aiki a kwamitin kwamitin wasanni na wucin gadi na Fiji . <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.fijivillage.com/artman/publish/article_35432.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070509075729/http://www.fijivillage.com/artman/publish/article_35432.shtml |archive-date=2007-05-09 |access-date=2007-03-04}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 January 2008 |title=Yee, Bogidrau in Council Board |url=https://fijilive.com/sports/news/2008/01/yee-bogidrau-in-council-board/1584.Fijilive |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304111337/https://fijilive.com/sports/news/2008/01/yee-bogidrau-in-council-board/1584.Fijilive |archive-date=4 March 2016 |access-date=12 April 2015 |publisher=FijiLive}}</ref> == Ayyukan siyasa == A watan Janairun shekara ta 2008 an nada Luveni a matsayin Ministan Lafiya sannan kuma a matsayin Minista na Kiwon Lafiya, Mata da Rage Talauci a cikin gwamnatin wucin gadi karkashin jagorancin Firayim Minista Commodore Voreqe Bainimarama . Ta kuma kasance co-shugaban Kungiyar aiki ta gwamnati da aka kafa don ba da shawarwari game da "al'adun al'adu na zamantakewa da gina al'umma" don Yarjejeniyar Jama'a don Canji, Zaman Lafiya da Ci gaba. A cikin 2013 Luveni ta nuna cewa za ta tsaya a matsayin wani ɓangare na jam'iyyar siyasa da Bainimarama ta gabatar. <ref>{{Cite web |date=12 July 2013 |title=Dr Luveni for proposed party |url=http://fijisun.com.fj/2013/07/12/dr-luveni-for-proposed-party/ |access-date=12 April 2015 |publisher=Fiji Sun |archive-date=17 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191217161212/http://fijisun.com.fj/2013/07/12/dr-luveni-for-proposed-party/ |url-status=dead }}</ref> An zabe ta a matsayin shugabar majalisa lardin Lau a watan Afrilu na shekara ta 2014, ta gaji Filipe Bole, amma bayan an sanar da ita a matsayin dan takarar majalisa na jam'iyyar FijiFirst a watan Yulin shekara ta 2014, <ref>{{Cite web |last=Vukailagi |first=Dreu |title=Government reminds Lau of $6.2 million assistance |url=http://fijione.tv/government-reminds-lau-of-6-2-million-assistance/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130026/http://fijione.tv/government-reminds-lau-of-6-2-million-assistance/ |archive-date=4 March 2016 |access-date=8 August 2015 |website=Fiji One |publisher=Fiji Television Limited}}</ref> ta yi murabus daga wannan mukamin bayan watanni uku kawai a ofis. [[Ilisoni Taoba]] ne ya gaje ta. A cikin Zaben 2014 ta sami kuri'u 2,296 kuma an zabe ta a majalisa a matsayin dan takarar Fiji na farko na 14 mafi girma.<ref>{{Cite web |title=2014 Election Results |url=http://www.electionsfiji.gov.fj/2014-election-results/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140921200245/http://www.electionsfiji.gov.fj/2014-election-results/ |archive-date=2014-09-21 |access-date=2014-09-23 |publisher=Fiji Elections Office}}</ref> Ta yi murabus daga kujerarta nan da nan bayan zaben don zama Kakakin, mace ta farko ta Fiji da ta rike mukamin.<ref>{{Cite web |last=Nasik Swami |date=25 September 2014 |title=Our new Speaker |url=http://www.fijitimes.com/story.aspx?id=281179 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150913103340/http://www.fijitimes.com/story.aspx?id=281179 |archive-date=13 September 2015 |access-date=12 April 2015 |publisher=Fiji Times}}</ref> Laisenia Tuitubou ce ta dauki matsayinta na 'yar majalisa. An zabe ta a matsayin Kakakin Majalisar a ranar 6 ga Oktoba, 2014. <ref>{{Cite web |date=October 6, 2014 |title=Dr Luveni is Fiji's first female Speaker |url=http://fijilive.com/news/2014/10/dr-luveni-is-fijis-first-female-speaker/59246.Fijilive |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150609223531/http://fijilive.com/news/2014/10/dr-luveni-is-fijis-first-female-speaker/59246.Fijilive |archive-date=9 June 2015 |access-date=12 April 2015 |publisher=FijiLive}}</ref> == Mutuwa == A ranar 22 ga Disamba 2018, Luveni ta mutu yana da shekaru 72. <ref>{{Cite web |date=22 December 2018 |title=Speaker Dies |url=http://fijisun.com.fj/2018/12/22/speaker-dies/ |access-date=22 December 2018 |publisher=Fiji Sun |archive-date=25 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225134932/http://fijisun.com.fj/2018/12/22/speaker-dies/ |url-status=dead }}</ref> == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Mutuwan 2018]] [[Rukuni:Haifaffun 1946]] o043y9x63w28gx5z8l0yo9qf4p6vcsp Kamfanin Shukela na Kasa da Kasa na Kwale Limited 0 112363 835650 770503 2026-05-14T06:34:14Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835650 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Kwale International Sugar Company Limited (KISCOL), masana'antar [[sukari]] ce a [[Kenya]] . <ref name="1R">{{Cite web |last=Fredrick |first=Fadhili |date=21 June 2018 |title=Kwale miller opts for smaller sugar packages with eye on better sales |url=https://www.businessdailyafrica.com/news/counties/Kwale-miller-opts-for-smaller-sugar-packages/4003142-4624762-v30sq9/index.html |access-date=22 June 2018}}</ref> Ginin da masana'antar KISCOL suna cikin Kwale County a gabashin Kenya. Wannan wurin, nan da nan a kudancin garin Kwale, tare da Hanyar Lunga-Lunga-Msambweni, kusan kilomita 53 ne (33 , ta hanya, kudu maso yammacin [[Mombasa]], birni na biyu mafi girma a Kenya.<ref name="2R">{{Cite web |last=Globefeed.com |date=22 June 2018 |title=Distance between Central Railway Station, Miji Kenda Street, Mombasa, Kenya and Msambweni, Kenya |url=https://distancecalculator.globefeed.com/Kenya_Distance_Result.asp?fromplace=Central%20Railway%20Station%2C%20Miji%20Kenda%20Street%2C%20Mombasa%2C%20Kenya&toplace=Msambweni%2C%20Kenya&dt1=ChIJu5SVPtcSQBgRntU3BCyJvGc&dt2=ChIJ4xGXL4-tQRgRkyWdGvj4hR0&sr=dc |access-date=22 June 2018 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Ma'aunin kamfanin shine: 4°31'46.0"S, 39°23'43.0"E (Latitude:-4.529444; Longitude:39.395278). == Bayani na gaba ɗaya == Kamfanin Kwale International Sugar Company Limited (KISCOL) wani wurin sarrafa sukari na dala miliyan 400 da aka kaddamar a shekarar 2015 wanda ya hada da kadada 5,500 na noman rake, ton 3,300 da ake murƙushe su a kowace rana, da megawatt megawatt 18 na wutan lantarki, da tsarin sarrafa ruwa mai rahusa. Aikin ya fara aiki a shekara ta 2014. Yana da aikin flagship Group na Pabari. A cikakken ƙarfin, wurin zai kuma ci gaba da samar da wutar lantarki mai lita 30,000. Shirin samar da sukari zai taimaka wajen biyan bashin amfani da sukari na Kenya, wanda shine kusan 400,000 a kowace shekara. Tare da fasahar fasahar zamani, gami da tsarin ban ruwa mai zurfi, KISCOL yana adana kashi 40% na bukatun ruwa don ci gaban amfanin gona. Tare da tsarin da aka sanya, KISCOL yana girbe kimanin tan 60 na ruwan sama da aka ciyar da itace a kowace hekta da kuma tan 100 na itace da aka yi ban ruwa a kowace hekita. Akalla masu shuka 1200 da aka yi rajista suna samar da sukari a kan kadada 4,200 na ƙasa.<ref>{{Cite web |title=About Us |url=https://kwale-group.com/about-us/ |access-date=2021-11-18 |website=Kwale International Sugar Company Limited |language=en-US |archive-date=2021-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211118122720/https://kwale-group.com/about-us/ |url-status=dead }}</ref> == Mallaka == Kwale International Sugar Company Limited kamfani ne mai zaman kansa. Teburin da ke ƙasa yana nuna tsarin mallakar kamfanin.<ref name="4R">{{Cite web |last=Sotunde |first=Oluwabusayo |date=19 November 2013 |title=Kenya’s Kwale Sugar Project Set To Launch By 2014 |url=http://www.ventures-africa.com/2013/11/kenyas-kwale-sugar-project-set-to-launch-by-2014/ |access-date=19 January 2015 |publisher=Ventures Magazine |archive-date=20 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150120012947/http://www.ventures-africa.com/2013/11/kenyas-kwale-sugar-project-set-to-launch-by-2014/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin: 0.5em auto" |+KISCOL Stock Ownership !Matsayi !Sunan Mai shi !Kashi na mallaka |- |1 |Omnicane na [[Moris|Mauritius]] |25.0 |- |2 |'''Pabari Investments Limited''' na [[Kenya]] |75.0 |- | |'''Jimillar''' |'''100.00''' |- |} == Rikici == A ranar Alhamis 5 ga Afrilu, 2018, wakiliyar mata ta gundumar Kwale kuma ‘yar majalisar wakilai, Zuleikha Hassan, ta fito fili ta yi korafin cewa za a fatattaki mazauna kauyuka da ‘yan asalin kauyukan Vidzaini, Fingirika, Vumbu, Nyumba Sita, Fahamuni, Mabatani, da kuma Gonjora da karfi a nan gaba. A cewarta, za’a kore su ne bisa umarnin wasikar shugaban hukumar kula da filaye ta kasa da kuma umarnin kotu, ta yadda za a samar da fili ga Kamfanin Sugar na Kwale International, domin shuka rake.<ref name="6R">{{Cite web |last=Lawrence |first=Sita |date=6 April 2018 |title=Kwale residents threaten to use witchcraft to fight eviction by KISCOL |url=http://barakafm.org/2018/04/06/kwale-residents-threaten-to-use-witchcraft-to-fight-eviction-by-kiscol/ |access-date=22 June 2018 |publisher=Baraka 95.5 FM |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622032546/http://barakafm.org/2018/04/06/kwale-residents-threaten-to-use-witchcraft-to-fight-eviction-by-kiscol/ |url-status=dead }}</ref> An ba masu / mazauna sanarwa ta mako guda daga Asabar da ta gabata. Yawancin mazaunan waɗannan ƙauyuka ba su ma san cewa ana shirin fitar da su ba. Idan wannan ya faru, ana sa ran iyalai 800 za su kwashe dukiyoyinsu da gonakin su kuma ba za su da inda za su je.<ref name="7R">{{Cite web |last=Mkongo |first=Malemba |date=30 April 2018 |title=Court okays Kwale Sugar's quest to evict squatters from its land |url=https://www.the-star.co.ke/news/2018/04/30/court-okays-kwale-sugars-quest-to-evict-squatters-from-its-land_c1751882 |access-date=22 June 2018 |archive-date=22 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180622032700/https://www.the-star.co.ke/news/2018/04/30/court-okays-kwale-sugars-quest-to-evict-squatters-from-its-land_c1751882 |url-status=dead }}</ref> == Manazarta == nzbjha5llt63577itujb1miyvhhx2y2 Kare Mata daga Dokar Cin zarafin Cikin Gida, 2005 0 112992 835686 696747 2026-05-14T07:44:50Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835686 wikitext text/x-wiki    {{Databox}} '''Kariyar Mata daga Rikicin Gida ta 2005''' {{Efn|{{langx|hi|घरेलू हिंसा से महिला संरक्षण अधिनियम 2005}}}} doka ce ta Majalisar Dokokin Indiya da aka kafa don kare mata daga [[Tashin hankali na gida|tashin hankalin gida]] . Dokar ta fara aiki a ranar 26 ga Oktoba 2006. A karo na farko a cikin dokar Indiya, Dokar ta bayyana "tashin hankali na cikin gida", tare da ma'anar yana da fadi kuma ya haɗa da ba kawai tashin hankali na jiki ba, har ma da wasu nau'o'in tashin hankali irin su tunanin mutum, magana, jima'i da cin zarafi. Dokar farar hula ce da ake nufi da farko don umarnin kariya, maimakon aiwatar da aikata laifuka. == Ma'anoni == Kariyar Mata Daga Dokar Rikicin Cikin Gida, 2005 ya bambanta da tanade-tanaden Kundin Laifukan Indiya domin yana ba da ma'anar tashin hankali mafi girma a cikin abin da ya shafi da kuma wanda yake karewa. <ref name="Damayanti22">{{Cite web |last=Datta |first=Damayanti |date=4 December 2006 |title=The new laws of marriage |url=http://indiatoday.intoday.in/story/reason-for-the-breakdown-of-the-marriage-and-relationship-and-marriage-laws-in-india/1/180191.html |access-date=29 March 2013 |website=[[India Today]]}}</ref> Bisa ga dokar, an bayyana mutumin da aka yi wa fushi a matsayin "duk macen da ke, ko kuma ta kasance, a cikin dangantaka ta gida tare da wanda ake kara kuma wanda ya yi zargin cewa wanda ake kara ya ci zarafinsa." <ref name=":022">{{Cite web |title=The Protection of Women From Domestic Violence Act, 2005 |url=https://legislative.gov.in/sites/default/files/A2005-43.pdf |access-date=18 February 2021 |website=Government of India Legislative Department}}</ref> Wannan doka ta kare ba kawai mata daga tashin hankali a cikin dangantakar miji da mata ba, amma matan da ke zaune a gida ɗaya tare da mutanen da suke cikin dangantaka ta gida da su. Wannan yana kare mata daga tashin hankali a cikin dangantakarsu ta hanyar aure (misali: matar miji, surukarta tare da surukai / suruka / da dai sauransu), dangantaka ta jini (misali: uba da diya, 'yar'uwa), dangantaka ta hanyar reno (misali: uban da aka yi riko), har ma da dangantaka a cikin yanayin aure (misali: zaman aure, aure mara kyau). <ref>{{Cite web |last=says |first=V. Lakshmi |date=27 January 2017 |title=Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005 |url=https://inbreakthrough.org/protection-women-domestic-violence-act-2005/ |access-date=28 February 2021 |website=Breakthrough}}</ref> An dauki wannan dokar a matsayin doka ta farko don ba da izinin doka da kariya ga alaƙar da ke wajen aure. <ref name=":232">{{Cite journal |last=AGRAWAL |first=ANUJA |date=2012 |title=Law and 'Live-in' Relationships in India |journal=Economic and Political Weekly |volume=47 |issue=39 |pages=50–56 |issn=0012-9976 |jstor=41720191}}</ref> An bayyana tashin hankalin cikin gida da sashe na 3 na dokar a matsayin <ref name="wcd.nic.in2">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://wcd.nic.in/wdvact.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130301005246/http://wcd.nic.in/wdvact.pdf |archive-date=1 March 2013 |access-date=19 April 2013}}</ref> "duk wani aiki, tsallakewa ko aiki ko kuma halin wanda ake kara zai zama tashin hankali a cikin gida idan ya kasance: == Iyakar == Da farko ana nufin ba da kariya ga [[Mata (aure)|uwargida]] ko macen da ke zaune a gida daga [[Tashin hankali na gida|tashin hankalin gida]] a hannun [[miji]] ko na miji ko kuma danginsa, dokar kuma ta ba da kariya ga matan da ke zaune a gida kamar ’yan’uwa mata, zawarawa ko uwaye. <ref name="evaw">{{Cite web |title=Protection of Women from Domestic Violence Act |url=https://evaw-global-database.unwomen.org/es/countries/asia/india/2006/protection-of-women-from-domestic-violence-act |access-date=19 February 2021 |website=evaw-global-database.unwomen.org}}</ref> Rikicin cikin gida a ƙarƙashin dokar ya haɗa da ainihin cin zarafi, na zahiri, jima'i, magana, tunani ko tattalin arziki, ko barazanar zagi. <ref name="Damayanti22"/> Wannan ma'anar kuma ya haɗa da cin zarafi ta hanyar neman auren haram ga mace ko danginta. <ref name="evaw" /> Kwanan nan wata kotu a Mumbai ta lura cewa tashin hankalin cikin gida bai iyakance ga raunin jiki ko cin zarafi kawai ba, amma ya haɗa da jima'i, magana, tunani da cin zarafi na tattalin arziki [https://www.letslaw.in/2022/12/domestic-violence-is-not-limited-to.html?m=1 Kara karantawa]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} === Gidajen mafaka === Dokar ta amince da haƙƙin wanda aka yi masa na zama a cikin gida ɗaya; duk da haka, Dokar ta kuma kafa yancin zama a gidan matsuguni a matsayin wani nau'i na taimako. Jami'in Kariya ko mai bada sabis na iya buƙatar wannan matsuguni a madadin wanda aka yi wa rashin lafiya. <ref name="wcd.nic.in2"/> Ma'aikatar Mata da Ci gaban Yara a kowace Jiha ko Ƙungiyar Ƙungiya ana buƙatar ta gane da kuma sanar da gidajen matsuguni da ke akwai ga mutanen da ke fama da rikici. === wuraren kiwon lafiya === Dole ne wuraren kiwon lafiya su ba da agajin jinya kyauta, koda kuwa matar da ta yi baƙin ciki ta nemi taimako ba tare da wata shawara ta farko ba ko daga Jami'in Kariya ko mai bada sabis. Abubuwan da ke cikin wuraren kiwon lafiya suna da zaman kansu daga, kuma za a cika su ba tare da la'akari da cikar, na Jami'in Kariya da mai bada sabis ba. <ref name=":02">{{Cite web |title=The Protection of Women From Domestic Violence Act, 2005 |url=https://legislative.gov.in/sites/default/files/A2005-43.pdf |access-date=18 February 2021 |website=Government of India Legislative Department}}</ref> == Aiwatarwa == A cewar [[Shalu Nigam]], akwai gibi da dama wajen aiwatar da dokokin da aka tsara don kare mata daga cin zarafi a cikin gida, ciki har da dokar kare hakkin mata ta 2005. Rashin sanin doka, sabili da haka samun dama da sanin ayyuka, nau'ikan taimako, da haƙƙin doka, yana hana aiwatar da doka yadda ya kamata. <ref name=":12">{{Cite web |date=October 2016 |title=Protection of Women from Domestic Violence Act 2005: Lessons from a decade of implementation |url=https://www.oxfamindia.org/sites/default/files/Protection-of-women-from-domestic-violence-act-2005.pdf |website=Oxfam India}}</ref> Wasu daga cikin waɗannan batutuwan aiwatarwa sun shafi wasu gundumomi, irin su [[Odisha]], suna ba da waɗannan sababbin ka'idoji ga jami'an da ke yanzu maimakon yin amfani da sababbin Jami'an Tsaro. Wannan gibin aiwatarwa yana haifar da rashin cika ayyukan da suka shafi Dokar yayin da nauyin PO ya kasance na biyu a kan ayyukan jami'an da suka gabata. <ref>{{Cite journal |last=Jhamb |first=Bhumika |date=13 August 2011 |title=The Missing Link in the Domestic Violence Act |url=https://www.cbgaindia.org/wp-content/uploads/2016/04/The-Missing-Link-in-the-Domestic-Violence-Act.pdf |journal=Economic & Political Weekly |volume=xlvI}}</ref> <ref name=":12" /> Wani abin da ke hana aiwatar da dokar shi ne rashin samun taimako mai ma'ana cikin gaggawa ga waɗanda suka tsira daga tashin hankalin cikin gida, kamar "maganin da za a iya amfani da su ta fuskar taimakon jinya, gidajen ɗan gajeren lokaci, wuraren kwana, wuraren ƙorafi, tallafin tunani, gidajen matsuguni ko taimakon tattalin arziki ko kayan aiki", a cewar Shalu Nigam. <ref name="Nigam 20202" /> A mafi yawan gundumomi, gidajen matsuguni su ne kawai nau'in taimako na gaggawa; wadanda suka tsira daga tashin hankalin gida sukan bukaci "maganin likita, shawarwarin rauni, tufafi da shirye-shiryen tsabar kudi, wadanda ba a samar da su a cikin gidajen matsuguni." <ref name=":12" /> == Suka == Kwamitin gyare-gyare na tsarin shari'a na kasar Indiya ya rubuta wani rahoto kan laifukan da ake yi wa mata, inda kwamitin ya nemi fadada ma'anar "matarsa" har da matan da suka zauna da namiji a matsayin matarsa na dogon lokaci "a lokacin da ake ci gaba da rayuwa na auren farko". <ref name=":2">{{Cite journal |last=AGRAWAL |first=ANUJA |date=2012 |title=Law and 'Live-in' Relationships in India |journal=Economic and Political. Follow NnofapWeekly |volume=47 |issue=39 |pages=50–56 |issn=0012-9976 |jstor=41720191}}</ref> Wannan ƙayyadaddun ya haɗa wannan faɗaɗa ma'anar "mata" yana nufin dangantaka tsakanin mace da wanda ya riga ya yi aure, maimakon dangantakar da ba ta aure ba. Lokacin da [[Maharashtra]] ya yi ƙoƙari ya bi shawarwarin da ke cikin rahoton kwamitin, an kawo matsayin shari'a na rashin aure, dangantaka ta rayuwa a cikin tattaunawar jama'a. <ref name=":23">{{Cite journal |last=AGRAWAL |first=ANUJA |date=2012 |title=Law and 'Live-in' Relationships in India |journal=Economic and Political Weekly |volume=47 |issue=39 |pages=50–56 |issn=0012-9976 |jstor=41720191}}</ref> Kariyar da mata ke yi a cikin mu’amalar da ba ta aure ba a cikin dokar da aka yi amfani da su a kan zamantakewar aure an yi la’akari da shi a matsayin ƙoƙari na halalta auren sakandare ko kuma zaman rayuwar da ba na aure ba. <ref name=":233">{{Cite journal |last=AGRAWAL |first=ANUJA |date=2012 |title=Law and 'Live-in' Relationships in India |journal=Economic and Political Weekly |volume=47 |issue=39 |pages=50–56 |issn=0012-9976 |jstor=41720191}}</ref> Shawarwari na kwamitin sun kasance a gaskiya a cikin shari'ar shari'a, ''Chanmuniya vs Virendra Kumar Singh Kushwaha da kuma Wani'' (2010), don tallafawa fassarar ma'anar "mata" don haɗawa da dangantaka inda aure yake "zamanta" saboda dogon lokaci na zama tare. <ref>{{Cite web |last=Solution |first=Indian Legal |date=18 March 2020 |title=Chanmuniya v. Virendra Kumar Singh Khushwaha & Another: Case Comment |url=https://indianlegalsolution.com/chanmuniya-v-virendra-kumar-singh-khushwaha-another-case-comment/ |access-date=22 April 2021 |website=Indian Legal Solution}}</ref> Ɗaya daga cikin sukar ta ta'allaka ne kan rashin ƙarfin doka wajen mayar da martani ga aikata laifuka na tashin hankalin gida. Kamar yadda doka ke aiki mafi girma a matsayin dokar farar hula, ana buƙatar ƙarin laifi (kamar keta Dokar Kariya da aka bayar a ƙarƙashin wannan doka) kafin ta haifar da takunkumin shari'a akan wanda ake ƙara, kamar kamawa da ɗauri. Duk da haka, ƙungiyoyin da ke da hannu wajen tsara dokar sun yi imanin cewa hakan zai ba da sauƙi da sauƙi ga wanda aka azabtar. Ƙungiyoyin maza irin su Save Indian Family Foundation sun yi adawa da dokar, suna masu jayayya cewa mata za su yi amfani da ita ta hanyar da ba ta dace ba yayin rigima. <ref name="Damayanti22"/> <ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Monobina |date=27 October 2006 |title=Malevolence for women's law &ndash; Men go to PM against female 'terrorist activity' |url=http://www.telegraphindia.com/1061027/asp/frontpage/story_6923154.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016131533/http://www.telegraphindia.com/1061027/asp/frontpage/story_6923154.asp |archive-date=16 October 2012 |access-date=28 March 2013 |website=The Telegraph, Calcutta}}</ref> Renuka Chowdhury, Ministar Mata da Ci gaban Yara ta Indiya, ta yarda a cikin labarin ''Hindustan Times'' cewa "Dokar jinsi daidai gwargwado zai dace. Amma akwai kawai shaidun jiki da yawa don tabbatar da cewa galibi mace ce ke shan wahala a hannun namiji". Shi ma tsohon babban mai shigar da kara na Indiya [[Soli Sorabjee]] ya soki faffadan ma'anar cin zarafi a cikin dokar. Masanin kiwon lafiya na duniya & Daraktan Edward & Cynthia Cibiyar Kiwon Lafiyar Jama'a, [[Edmond Fernandes|Dokta Edmond Fernandes]] ya yi magana game da yadda mata masu ilimi ke amfani da wannan a matsayin kayan aiki na doka don cin zarafin maza. A cewar Shugabar Indiya na lokacin, [[Pratibha Devisingh Patil]], "Wani yanayi mai ban tsoro shi ne cewa mata da kansu ba su da laifi ga cin zarafin mata. Wasu bincike sun kammala cewa kashi 90 cikin 100 na korafin sadaki karya ne kuma an yi rajista da farko don warware maki. Abin takaici ne idan dokokin da ake nufi don kare mata suna cin zarafi a matsayin kayan aiki na zalunci, don haka tabbatar da doka da kuma aiwatar da su." <ref>{{Cite web |title=Speech of the Hon'ble President of India, at the National Conference of Lady Lawyers and Lady Teachers, at Yavatmal |url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=46199 |access-date=4 October 2013 |publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] qgtgwwi5na0doqxyog1vgbe6qg5zhhe Jerin girgizar ƙasa a cikin 2025 0 113214 835408 814050 2026-05-13T15:13:16Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835408 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Wannan jerin jerin girgizar ƙasa ne a cikin shekaran 2025. Girgizar ƙasa mai girma 6 ko sama ne kawai an haɗa su, sai dai idan sun haifar da babbar lalacewa da / ko asarar rayuka. An jera duk ranaku bisa ga lokacin UTC. Matsakaicin ƙarfin yana dogara ne akan ma'aunin ƙarfin Mercalli Modified. [[Fayil:Sein Pan fire-affected area.jpg|250px|thumb|left|Girgizar ƙasa ta Myanmar ita ce mafi muni a shekarar]] Shekarar 2025 shekara ce mai aiki kuma mai matuƙar hatsari dangane da girgizar ƙasa, inda ta yi manyan abubuwan da suka faru sau 16 kuma ta kashe mutane kusan 8,000. Girgizar ƙasa mai girman Mw 8.8 Kamchatka ita ce girgizar ƙasa ta farko da ta yi sanadiyyar ≥M8 tun daga shekarar 2021, kuma girgizar ƙasa ta shida mafi girma da aka taɓa gani tun lokacin da aka fara rikodin ta. Babban abin da ya fi muni a shekarar shine wani lamari mai karfin maki 7.7–7.9 a Myanmar, wanda ya haifar da barna mara misaltuwa a yawancin sassan kasar kuma ya kashe akalla mutane 5,400 mutane, kodayake ana kyautata zaton ainihin adadin mace-macen ya fi yawa. Tun daga shekarar 2023, Afghanistan ta sake fuskantar matsalar, taron M6.0 da aka shirya a watan Agusta ya kashe sama da mutane 2,200, kusan dukkansu a cikin Lardin Kunar da aka lalata. Haka kuma a watan Janairu, wata girgizar kasa mai karfin maki 7.1 a Tibet, China, wacce ta fi muni a yankin, ta kashe mutane 126 a gundumar Tingri. Wasu girgizar kasa masu ban mamaki da kuma masu kisa sun faru a Filipin, Bangladesh da Guatemala. == Idan aka kwatanta da sauran shekaru == {{maplink|frame=yes|frame-align=center|frame-width=500|frame-height=280|from=Earthquakes in 2025.map|frame-latitude=0|frame-longitude=0|zoom=1|text=Map of earthquakes in 2025 - M 5.0 or greater ([[c:Data:Earthquakes in 2025.map|map data]])}} {| class="wikitable col1left" style="text-align:right" |+Yawan girgizar ƙasa a duk duniya don 2015-2025 !Girma !2015 !2016 !2017 !2018 !2019 !2020 !2021 !2022 ![[2023]] ![[Jerin girgizar ƙasa a cikin 2024|2024]] ! style="background:#efefef;" |''2025'' ![[Jerin girgizar ƙasa a cikin 2026|2026]] |- !8.0–9.9 |1 |0 |1 |1 |1 |0 |3 |0 |0 |0 | style="background:#efefef;" |1 |- !7.0–7.9 |18 |16 |6 |16 |9 |9 |16 |11 |19 |10 | style="background:#efefef;" |15 |- !6.0–6.9 |127 |131 |104 |118 |135 |111 |141 |117 |128 |89 | style="background:#efefef;" |123 |- !5.0–5.9 |1,413 |1,549 |1,446 |1,671 |1,484 |1,314 |2,055 |1,599 |1,633 |1,408 | style="background:#efefef;" |1,918 |- !4.0–4.9 |13,776 |13,700 |11,541 |12,785 |11,899 |12,513 |15,069 |14,022 |14,451 |12,668 | style="background:#efefef;" |15,181 |- !Jimillar |15,335 |15,396 |13,098 |14,591 |13,528 |13,938 |17,284 |15,749 |16,231 |14,175 | style="background:#efefef;" |17,238 |}   == Ta hanyar yawan wadanda suka mutu == {| class="sortable wikitable" style="font-size:100%;" !Matsayi !Yawan mutanen da suka mutu !Girma !Wurin da yake !MMI !Rashin zurfi (kilomita) !Ranar !Abin da ya faru |- |1 |5,456 |7.7 |{{Flag|Myanmar}}, [[Sagaing Region|Bayyanawa]] |X (Matsananci) |10.0 |Maris 28 |'''Girgizar ƙasa ta Myanmar ta 2025''' |- |2 |2,217 |6.0 |{{Flag|Afghanistan}}, [[Kunar Province|Kunar]] |IX (Mai tashin hankali) |8.0 |Agusta 31 |'''Girgizar ƙasa ta Kunar ta 2025''' |- |3 |126–400 |7.1 |{{Flag|Sin}}, [[Tibet Autonomous Region|Yankin Tibet mai cin gashin kansa]] |IX (Mai tashin hankali) |10.0 |Janairu 7 |'''[[Girgizar ƙasa ta Tibet ta 2025]]''' |- |4 |79 |6.9 |{{Flag|Filipin}}, [[Central Visayas]] |IX (Mai tashin hankali) |10.0 |Satumba 30 |'''Girgizar Kasa ta Cebu ta 2025''' |- |5 |31 |6.2 |{{Flag|Afghanistan}}, [[Balkh Province|Balkh]] |VII (Ƙarfi sosai) |28.0 |Nuwamba 2 |'''Girgizar ƙasa ta Balkh ta 2025''' |- |6 |10 |5.4 |{{Flag|Bangladesh}}, [[Dhaka Division|Dhaka]] |VI (Mai ƙarfi) |27.0 |Nuwamba 21 |'''Girgizar ƙasa a Bangladesh a shekarar 2025''' |- |6 |10 |7.4 |{{Flag|Filipin}}, [[Davao Region|Davao]] |VII (Mai Tsanani) |59.4 |Oktoba 10 |'''Girgizar Kasa ta Gabas ta Davao ta 2025''' |- |} An lissafa girgizar ƙasa da ta yi sanadiyyar mutuwar akalla mutane 10. == Ta hanyar girman == {| class="sortable wikitable" style="font-size:100%;" !Matsayi !Girma !Yawan mutanen da suka mutu !Wurin da yake !MMI !Rashin zurfi (kilomita) !Ranar !Abin da ya faru |- |1 |8.8 |1 |{{Flag|Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] a bakin teku |IX (Mai tashin hankali) |35.0 |Yuli 29 |'''2025 Girgizar kasa ta Kamchatka''' |- |2 |7.8 |0 |{{Flag|Rasha}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] a bakin teku |VIII (Mai Tsanani) |19.5 |Satumba 18 | - |- |3 |7.7 |5,456 |{{Flag|Myanmar}}, [[Sagaing Region|Bayyanawa]] |X (Matsananci) |10.0 |Maris 28 |'''Girgizar ƙasa ta Myanmar ta 2025''' |- |4 |7.6 |0 |{{Flag|Japan}}, [[Aomori Prefecture|Aomori]] a bakin teku |VIII (Mai Tsanani) |45.5 |Disamba 8 |'''Girgizar Kasa ta Aomori ta 2025''' |- |4 |7.6 |0 |{{Flag|Honduras}}, [[Swan Islands, Honduras|Tsibirin Swan]] a bakin teku |V (Matsakaici) |10.0 |Fabrairu 8 | - |- |4 |7.6 |0 |[[Antatika]], [[Drake Passage]] a bakin teku |IV (Haske) |10.0 |Oktoba 10 | - |- |7 |7.5 |0 |[[Antatika]], [[Drake Passage]] a bakin teku |V (Matsakaici) |10.8 |Agusta 22 | - |- |8 |7.4 |10 |{{Flag|Filipin}}, [[Davao Region]] a bakin teku |VII (Ƙarfi Sosai) |59.4 |Oktoba 10 |'''Girgizar Kasa ta Gabas ta Davao ta 2025''' |- |8 |7.4 |0 |{{Flag|Rasha}}, [[Kamchatka Krais|Kamchatka]] a bakin teku |VIII (Mai Tsanani) |39.5 |Satumba 13 | - |- |8 |7.4 |0 |{{Flag|Rasha}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] a bakin teku |VIII (Mai Tsanani) |34.0 |Yuli 20 | - |- |8 |7.4 |0 |{{Flag|Chile}}, [[Magallanes Region|Magallanes]] a bakin teku |V (Matsakaici) |10.0 |Mayu 2 | - |- |12 |7.3 |0 |{{Flag|Tarayyar Amurka}}, [[Alaska]] a bakin teku |VII !Ƙarfi Sosai) |38.0 |Yuli 16 | - |- |13 |7.1 |126–400 |{{Flag|Sin}}, [[Tibet Autonomous Region|Yankin Tibet mai cin gashin kansa]] |IX (Mai tashin hankali) |10.0 |Janairu 7 |'''Girgizar ƙasa ta Tibet ta 2025''' |- |14 |7.0 |0 |{{Flag|Kanada}}, [[Yukon]] |VIII (Mai Tsanani) |10.0 |Disamba 6 | - |- |14 |7.0 |0 |{{Flag|Tonga}}, [[Haʻapai|Ha'apai]] a bakin teku |VI (Mai ƙarfi) |29.0 |Maris 30 | - |- |14 |7.0 |0 |{{Flag|Asturaliya}}, [[Macquarie Island]] a bakin teku |IV (Haske) |31.0 |Yuli 28 | - |- |} An lissafa girgizar ƙasa mai girman akalla 7.0. == Ta wata == === Janairu ===   [[Fayil:2025_Tibet_earthquake_aftermath_2.png|left|thumb|230x230px|'Yan sanda masu dauke da makamai suna gudanar da agaji a Tibet, China]] [[Fayil:0121嘉義大埔地震臺南古蹟毀損_02.jpg|left|thumb|213x213px|Lalacewar gida a [[Tainan]], Taiwan]]   {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1 |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}}, [[South Sandwich Islands]] offshore |6.1 |70.0 |IV | - | - | - |- |2 |{{Flag|China}}, [[Ningxia]], {{Cvt|6|km|mi}} NNW of [[Yinchuan]] |4.8 |10.0 |VI |Six people injured, 7,599 buildings damaged and railway services disrupted in Yinchuan. | - |6 |- |2 |{{Flag|China}}, [[Inner Mongolia]], {{Cvt|13|km|mi}} SW of [[Yinchuan|Nanliang Nongchang]] |4.8 |10.0 |VI |One building severely damaged, a balcony collapsed and several structures damaged in the Yinchuan area. | - | - |- |2 |{{Flag|Chile}}, [[Antofagasta Region|Antofagasta]], {{Cvt|84|km|mi}} NNW of [[Calama, Chile|Calama]] |6.1 |99.0 |V |Landslides and power and water outages occurred in the epicentral area. | - | - |- |3 |{{Flag|Ethiopia}}, [[Yankin Afar|Afar]], {{Cvt|45|km|mi}} NNE of [[Awash, Ethiopia|Awash]] |5.5 |10.0 | data-sort-value="VIIII" |IX | rowspan="2" |  | rowspan="2" |2 | rowspan="2" |Several |- |4 |{{Flag|Ethiopia}}, [[Yankin Afar|Afar]], {{Cvt|52|km|mi}} N of [[Awash, Ethiopia|Awash]] |5.7 |8.0 |VIII |- |5 |{{Flag|El Salvador}}, [[La Paz Department (El Salvador)|La Paz]] offshore, {{Cvt|56|km|mi}} SSE of [[La Libertad, El Salvador|La Libertad]] |6.2 |46.0 |VI |Two people injured, more than 10 homes and several buildings damaged and landslides in the [[San Salvador]]-Usulután area. | - |2 |- |5<ref>{{Cite web |date=5 January 2025 |title=Earthquake information |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1752698 |access-date=31 May 2025 |publisher=EMSC-CSEM}}</ref> |{{Flag|Nicaragua}}, [[Madriz Department|Madriz]], {{Cvt|9|km|mi}} SSW of [[Somoto, Madriz|Somoto]] |4.2 |6.0 | - |One home collapsed and 18 structures damaged in Somoto. | - | - |- |6 |{{Flag|Iran}}, [[Fars province|Fars]], {{Cvt|77|km|mi}} SSW of [[Firuzabad, Fars|Firuzabad]] |5.2 |10.0 |VI |At least 200 homes destroyed and 300 others damaged in Farashband County. | - | - |- |7 |{{Flag|China}}, [[Tibet Autonomous Region]], {{Cvt|88|km|mi}} NE of [[Lobuche, Nepal]] |7.1 |10.0 | data-sort-value="VIIII" |IX |  |126–400 |351 |- |7 |{{Flag|Indonesia}}, [[East Nusa Tenggara]] offshore, {{Cvt|38|km|mi}} NNW of [[Komodo (island)|Komodo]] |5.0 |10.0 |V |One home collapsed in the Bima area. | - | - |- |9<ref>{{Cite web |date=9 January 2025 |title=Earthquake information |url=https://emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1754389 |access-date=16 April 2025 |publisher=EMSC-CSEM}}</ref> |{{Flag|South Africa}}, [[Gauteng]], {{Cvt|16|km|mi}} SW of [[Carletonville]] |3.1 |10.0 | - |One person killed and 20 others injured by a rockfall in a mine in the Carletonville area. |1 |20 |- |12 |{{Flag|Mexico}}, [[Michoacán]], {{Cvt|18|km|mi}} SE of [[Aquila, Michoacán|Aquila]] |6.2 |39.0 |VI |Two people injured by wall collapses in Chinicuila. More than 25 homes and several buildings damaged in the Apatzingán-Coalcomán-Tamazula de Gordiano area. Landslides blocked a road between Colima and Manzanillo. | - |2 |- |13 |{{Flag|Ecuador}}, [[Guayas Province|Guayas]], {{Cvt|16|km|mi}} SE of [[Durán, Ecuador|Eloy Alfaro]] |5.0 |90.6 |V |One person injured and one home collapsed in El Guabo. More than 141 structures damaged in the Guayaquil area. | - |1 |- |13 |{{Flag|Japan}}, [[Miyazaki Prefecture|Miyazaki]] offshore, {{Cvt|15|km|mi}} SE of [[Miyazaki (city)|Miyazaki]] |6.8 |39.0 |VI |Four people injured in the Aira-Miyazaki-Saiki area.<ref name="fdmamiyazaki" /> Two buildings, water pipes and roads damaged and a {{Cvt|20|cm}} tsunami observed in Miyazaki Prefecture. | - |4 |- |13 |{{Flag|China}}, [[Tibet Autonomous Region]], {{Cvt|70|km|mi}} NE of [[Lobuche, Nepal]] |5.0 |10.0 |VI | rowspan="2" |Aftershocks of the 7.1 event on January 7. Several homes destroyed in Tingri County. | - | - |- |13 |{{Flag|China}}, [[Tibet Autonomous Region]], {{Cvt|83|km|mi}} NE of [[Lobuche, Nepal]] |5.1 |10.0 |V | - | - |- |13 |{{Flag|Iran}}, [[Fars province|Fars]], {{Cvt|73|km|mi}} NW of [[Mohr, Fars|Mohr]] |4.6 |10.0 |V |Several homes damaged or destroyed in ten villages in the Dehram area. | - | - |- |14 |{{Flag|Indonesia}}, [[West Nusa Tenggara]], {{Cvt|39|km|mi}} SSE of [[Dompu Regency|Dompu]] |4.7 |10.5 |IV |One home severely damaged in Bima. | - | - |- |16<ref>{{Cite web |date=16 January 2025 |title=Earthquake information |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1757393 |access-date=16 January 2025 |publisher=EMSC-CSEM}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[East Java]], {{Cvt|37|km|mi}} SSE of [[Jember Regency|Jember]] |3.2 |16.0 | - |One home destroyed and several others damaged in Jember Regency. | - | - |- |17 |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]], {{Cvt|20|km|mi}} ESE of [[Palabuhanratu]] |4.3 |75.7 |IV |One home collapsed and several others damaged in Sukabumi Regency. | - | - |- |19 |{{Flag|Portugal}}, [[Azores]], {{Cvt|4|km|mi}} NNW of [[Ribeirinha (Angra do Heroísmo)|Ribeirinha]] |4.6 |10.0 |VI |Several walls collapsed and several houses damaged in Terceira. | - | - |- |20 |{{Flag|Taiwan}}, [[Tainan]], {{Cvt|10|km|mi}} NE of [[Yujing District|Yujing]] |6.0 |16.0 |VI |  | - |50 |- |22 |{{Flag|Philippines}}, [[Eastern Visayas]], {{Cvt|3|km|mi}} NNW of [[San Francisco]] |5.7 |9.0 |VII |Thirty-one people injured, 23 houses destroyed and 947 others damaged in Southern Leyte. One road damaged and landslides occurred in the Liloan-San Francisco-Saint Bernard area. | - |31 |- |23 |{{Flag|Philippines}}, [[Zamboanga Peninsula]], {{Cvt|8|km|mi}} E of [[Siocon]] |5.4 |62.0 |IV |Fifteen students injured, 48 structures including Zamboanga International Airport damaged and power outages in the Siocon-Zamboanga City area. | - |15 |- |24 |{{Flag|Indonesia}}, [[Southeast Sulawesi]], {{Cvt|78|km|mi}} W of [[Kendari]] |4.8 |10.0 |VI |One home destroyed in East Kolaka Regency and one hospital damaged in Kolaka Regency. | - | - |- |25 |{{Flag|Taiwan}}, [[Tainan]], {{Cvt|14|km|mi}} NNW of [[Yujing District|Yujing]] |5.1 |10.0 |VI |Aftershock of the 6.0 event on January 20. One person injured in Nansi, the walls of several homes and a school collapsed, many others damaged and power outages in the Dongshan area. | - |1 |- |25 |{{Flag|Taiwan}}, [[Tainan]], {{Cvt|2|km|mi}} SW of [[Yujing District|Yujing]] |5.2 |10.0 |VI |Aftershock of the 6.0 event on January 20. One home destroyed in Nansi; at least 10 others and a school damaged and power outages in the Dongshan area. | - | - |- |27 |{{Flag|Poland}}, [[Silesian Voivodeship]], {{Cvt|1|km|mi}} NE of [[Radlin, Silesian Voivodeship|Radlin]] |3.2 |5.0 | - |One person killed and 11 others injured at a mine in the Radlin area. |1 |11 |- |- |29 |{{Flag|Indonesia}}, [[Southeast Sulawesi]], {{Cvt|71|km|mi}} W of [[Kendari]] |5.0 |10.1 |VII |Three homes destroyed and 169 structures damaged in East Kolaka Regency. | - | - |- |30 |{{Flag|Taiwan}}, [[Tainan]], {{Cvt|12|km|mi}} ENE of [[Yujing District|Yujing]] |5.1 |10.0 |V |Aftershock of the 6.0 event on January 20. Part of the façade of a building collapsed and damaged two cars in Tainan. | - | - |- |31 |{{Flag|Ecuador}}, [[Napo Province|Napo]], {{Cvt|32|km|mi}} W of [[Archidona, Ecuador|Archidona]] |5.5 |8.0 |VI |Three people hospitalized, four structures damaged and power outages in the [[Quito]]-Tena-El Chaco-Quijos area. | - |3 |- |} === Fabrairu === {{Clear}}  {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Ranar</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Kasar da wuri</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Rashin zurfi (kilomita) </small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Bayani</small> ! colspan="2" |<small>Wadanda suka mutu</small> |- !<small>Matattu</small> !<small>Wadanda suka ji rauni</small> |- |3 |, [[Sidi Bouzid Governorate|Sidi Bouzid]], {{Cvt|20|km|mi}} km (12 W na [[Mezzouna]]{{Flag|Tunisia}} |4.7 |10.0 |VII |Mutane uku sun ji rauni, rufin wani masana'anta ya rushe kuma gine-gine biyar sun lalace a Meknassy. | - |3 |- |4 |, [[South Aegean|Kudancin Aegean]] bakin teku, {{Cvt|21|km|mi}} km (13 NE na [[Fira]]{{Flag|Greece}} |5.3 |13.5 |VII |Abu mafi karfi na girgizar ƙasa. Ɗaya daga cikin mafaka ya lalace, wasu tsofaffin gine-gine sun lalace kuma duwatsu sun faɗi a Santorini. | - | - |- |8 |, [[Swan Islands, Honduras|Tsibirin Swan]] a bakin teku, {{Cvt|210|km|mi}} km (130 SSW na George Town, [[Cayman Islands|Tsibirin Cayman]]{{Flag|Honduras}} |7.6 |14.3 |V |Wasu gine-gine sun fashe kuma wutar lantarki ta lalace a wasu sassan Honduras da Belize.<ref>{{Cite web |date=2025-02-09 |title=Fuerte sismo en el Caribe activa alerta de tsunami en varios países de la región |url=https://www.eldiarioalerta.com/articulo/america/fuerte-sismo-caribe-activa-alerta-tsunami-varios-paises-region/20250209015215551369.html |access-date=2025-02-09 |website=Alerta El Diario de Cantabria |language=es}}</ref> Tsunami mai tsayi 3-centimetre (1.2 in) da aka lura a Isla Mujeres, Mexico.<ref>{{Cite web |date=8 February 2025 |title=Tsunami Message Number 4 |url=https://www.tsunami.gov/events/PHEB/2025/02/08/25039000/4/WECA40/WECA40.txt |access-date=9 February 2025 |publisher=[[Pacific Tsunami Warning Center]]}}</ref> | - | - |- |11 |, [[Zadar County|Zadar]], {{Cvt|5|km|mi}} NE na [[Starigrad, Zadar County|Starigrad]]{{Flag|Croatia}} |4.6 |10.0 |V |Wasu mutane sun ji rauni, gidaje da yawa da majami'u uku sun lalace a yankin Posedarje-Vinjerac-Pag. | - |Wasu |- |23 |, [[Temotu Province|Temotu]] bakin teku, {{Cvt|85|km|mi}} SE na [[Lata, Solomon Islands|Lata]]{{Flag|Solomon Islands}} |6.0 |36.0 |V | - | - | - |- |25 |, [[North Sulawesi|Arewacin Sulawesi]] bakin teku, {{Cvt|45|km|mi}} km (28 E na [[Modisi]]{{Flag|Indonesia}} |6.1 |21.7 |Na shida |Gidaje goma sha ɗaya da coci sun lalace a Gabashin Bolaang Mongondow Regency. | - | - |- |27 |{{Cvt|2|km|mi}}, Lower Silesia, 2 SE na [[Polkowice]]{{Flag|Poland}} |4.7 |2.5 |V |Mutum daya ya ji rauni a wani mine a Polkowice. | - |1 |- |27 |, [[Bagmati Province|Bagmati]], {{Cvt|11|km|mi}} SSW na [[Kodari]]{{Flag|Nepal}} |5.0 |10.0 |Na shida |Mutane shida sun ji rauni a yankin Sindhupalchowk-Dhading-[[Kathmandu]]; gidaje biyu sun lalace kuma wasu biyar sun lalace a Sankhuwasabha; gida daya ya lalace, wasu uku, shagon da ofishin 'yan sanda sun lalace.<ref name="thahakhabar" /> | - |6 |- |} === Maris ===   [[Fayil:Fallen_Building.jpg|left|thumb|Ginin da ya rushe a Mandalay, [[Myanmar]]]] {{Clear}} {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |4 |{{Flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]], {{Cvt|7|km|mi}} SW of [[Magsaysay]] |5.0 |17.2 |VI |Ten students hospitalized and power outages in various areas of Davao del Sur. | - |10 |- |4 |{{Flag|Myanmar}}, [[Ayeyarwady Region|Ayeyarwady]], {{Cvt|15|km|mi}} S of [[Nyaungdon]] |5.1 |10.0 |VI |Several houses, a monastery and a pagoda collapsed and several religious buildings damaged in the epicentral area. | - | - |- |6 |{{Flag|Chile}}, [[Antofagasta Region|Antofagasta]], {{Cvt|98|km|mi}} S of [[Calama, Chile]] |6.0 |96.0 |VI |Rockfalls occurred and power cables damaged at a mine in the epicentral area. | - | - |- |7 |{{Flag|Indonesia}}, [[South Sulawesi]], {{Cvt|78|km|mi}} E of [[Masamba]] |5.0 |10.0 |VII |One mosque collapsed, two schools and one home damaged in East Luwu Regency. | - | - |- |7 |{{Flag|Philippines}}, [[Soccsksargen]], {{Cvt|0|km|mi}} ENE of [[Banisilan]] |4.8 |10.0 |VI |Two people injured, more than 564 houses destroyed and 69 structures damaged in the Wao area.<ref>{{Cite web |date=14 March 2025 |title=Progress Report No. 2 for the Effects of Magnitude 5.1 Earthquake in Wao, Lanao del Sur (BARMM) |url=https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4281/Progress-Report-No-2-for-the-Effects-of-Mag-5_1-EQ-in-Wao-Lanao-del-Sur-BARMM.pdf |access-date=15 March 2025 |publisher=NDRRMC |language=en}}</ref> | - |2 |- |8 |{{Flag|Armenia}}, [[Lori Province|Lori]], {{Cvt|3|km|mi}} ENE of [[Sarahart]] |4.4 |10.0 |VI |One house collapsed and one building damaged in the Artik-Spitak area. | - | - |- |10 |{{Flag|Norway}}, [[Svalbard and Jan Mayen]] offshore, {{Cvt|34|km|mi}} NE of [[Olonkinbyen]] |6.5 |10.0 |VIII | - | - | - |- |11 |{{Flag|Iraq}}, [[Duhok Governorate|Dohuk]], {{Cvt|37|km|mi}} E of [[Çukurca]], [[Turkiyya|Turkey]] |4.6 |10.0 |VI |At least 20 homes destroyed and many others damaged in Yüksekova District, Turkey. | - | - |- |12 |{{Flag|Kyrgyzstan}}, [[Osh Region|Osh]], {{Cvt|4|km|mi}} WNW of [[Osh]] |4.1 |10.0 |VI |One structure collapsed and 39 others damaged in Kara-Suu-Alay area. | - | - |- |12 |{{Flag|India}}, [[Nicobar Islands]] offshore |6.0 |23.0 |IV | - | - | - |- |13 |{{Flag|Italy}}, [[Campania]] offshore, {{Cvt|1|km|mi}} S of [[Monte di Procida]] |4.2 |8.0 |V |Eleven people injured and many buildings including a church damaged in the [[Napoli|Naples]] area. | - |11 |- |13 |{{Flag|India}}, [[Ladakh]], {{Cvt|50|km|mi}} SSW of [[Padam, Ladakh|Padam]] |5.1 |10.0 |V |The walls of many houses collapsed and many buildings damaged in the Kargil area. | - | - |- |14 |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]] offshore, {{Cvt|64|km|mi}} SW of [[Palabuhanratu]] |4.9 |49.3 |V |One home destroyed in Lebak Regency. | - | - |- |15 |{{Flag|Mexico}}, [[Oaxaca]], {{Cvt|5|km|mi}} W of [[San Pedro Tidaá]] |5.6 |62.0 |IV |Four people injured and a gas leak occurred in [[Mexico (birni)|Mexico City]]. | - |4 |- |17 |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sumatra]], {{Cvt|41|km|mi}} ENE of [[Sibolga]] |5.4 |46.9 |V |Two people killed, another person injured, two structures destroyed and two others buried by a landslide, 18 structures damaged and landslides blocked roads in North Tapanuli Regency. |2 |1 |- |18 |{{Flag|Chile}}, [[Coquimbo Region|Coquimbo]], {{Cvt|13|km|mi}} SSE of [[Coquimbo]] |5.3 |68.4 |V |One building collapsed in La Serena and a sinkhole appeared in the Coquimbo area. | - | - |- |21 |{{Flag|Peru}}, [[Department of Arequipa|Arequipa]], {{Cvt|2|km|mi}} SE of [[Maca District|Maca]] |4.6 |10.0 |V |At least 20 homes destroyed, 47 others and a church damaged and roads affected in the Achoma-Lari-Maca area. | - | - |- |21 |{{Flag|Iran}}, [[Isfahan (Lardi)|Isfahan]], {{Cvt|43|km|mi}} W of [[Ardestan|Ardestān]] |4.8 |10.0 |VII |Several homes and a caravanserai collapsed and many buildings damaged in the Natanz area. | - | - |- |21 |{{Flag|Panama}}, [[Chiriquí Province|Chiriquí]], {{Cvt|123|km|mi}} SSE of [[Burica]] |6.2 |10.0 |V |At least 13 structures damaged in Chiriquí, Herrera, and Veraguas provinces. | - | - |- |21 |{{Flag|United States}}, [[Alaska]], {{Cvt|88|km|mi}} SSE of [[Adak, Alaska|Adak]] |6.2 |17.0 |IV | - | - | - |- |25 |{{Flag|New Zealand}}, [[Southland Region|Southland]] offshore, {{Cvt|170|km|mi}} WSW of [[Riverton / Aparima|Riverton]] |6.7 |21.0 |V |Minor damage to the Dunedin Gasworks Museum. A tsunami with a height of {{Cvt|10|cm}} was observed in southwest Fiordland. | - | - |- |25 |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]] offshore, {{Cvt|73|km|mi}} SSW of [[Singaparna]] |4.6 |64.8 |IV |One home destroyed and nine others damaged in Cipatujah. | - | - |- |28 |central Mid-Atlantic Ridge |6.1 |10.0 |V |Foreshock of the 6.6 earthquake 17 hours later. | - | - |- |28 |{{Flag|Myanmar}}, [[Sagaing Region|Sagaing]], {{Cvt|14|km|mi}} NNW of [[Sagaing]] |7.7 |10.0 |X |  |5,456 |11,404 |- |28 |{{Flag|Myanmar}}, [[Mandalay Region|Mandalay]], {{Cvt|18|km|mi}} WNW of [[Kyaukse]] |6.7 |10.0 | data-sort-value="VIIII" |IX |Aftershock of the 2025 Myanmar earthquake 12 minutes prior. Additional damage to buildings in Mandalay and Sagaing. | - | - |- |28 |central Mid-Atlantic Ridge |6.6 |12.3 |VI | - | - | - |- |30 |{{Flag|Indonesia}}, [[Aceh]], {{Cvt|5|km|mi}} SSE of [[Banda Aceh]] |5.1 |10.0 |V |One person injured in Banda Aceh. | - |1 |- |30 |{{Flag|Tonga}}, [[Haʻapai]] offshore, {{Cvt|61|km|mi}} SSE of [[Pangai]] |7.0 |29.0 |VI |A tsunami with a height of {{Cvt|5|cm}} was observed in Alofi, Niue and {{Cvt|1|cm}} in Nuku'alofa, Tonga. | - | - |- |30 |{{Flag|Tonga}}, [[Haʻapai]] offshore, {{Cvt|72|km|mi}} SSE of [[Pangai]] |6.2 |17.0 |IV |Aftershock of the 7.0 earthquake nearly three hours prior. | - | - |- |31 |{{Flag|Myanmar}}, [[Sagaing Region|Sagaing]], {{Cvt|9|km|mi}} W of [[Mandalay]] |4.2 |10.0 |IV |Aftershock of the 2025 Myanmar earthquake. Several previously-weakened buildings collapsed in Mandalay. | - | - |- |}    === Afrilu === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |2 |Pacific-Antarctic Ridge |6.3 |10.0 |I | - | - | - |- |2 |{{Flag|Japan}}, [[Kagoshima Prefecture|Kagoshima]] offshore, {{Cvt|56|km|mi}} ENE of [[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]] |6.1 |29.0 |V | - | - | - |- |3 |Reykjanes Ridge |6.9 |10.0 |III | - | - | - |- |4 |{{Flag|Nepal}}, [[Karnali Province|Karnali]], {{Cvt|35|km|mi}} SSW of [[Jumla (town)|Jumla]] |4.9 |10.0 |IV |Eight people injured, some homes destroyed and several others and government buildings damaged in the Jajarkot-Kalikot-West Rukum area. | - |8 |- |4 |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[East New Britain]] offshore, {{Cvt|184|km|mi}} ESE of [[Kimbe]] |6.9 |9.0 |VI | - | - | - |- |10 |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]], {{Cvt|4|km|mi}} N of [[Caringin]] |3.8 |10.0 |V |One person injured, four homes destroyed, 35 others and several buildings including a school damaged in the Bogor area. | - |1 |- |12 |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[New Ireland Province|New Ireland]] offshore, {{Convert|104|km|mi}} ESE of [[Kokopo]] |6.1 |52.0 |V | - | - | - |- |13 |{{Flag|Myanmar}}, [[Mandalay Region|Mandalay]], {{Cvt|41|km|mi}} S of [[Kyaukse]] |5.3 |10.0 |VIII |Aftershock of the 2025 Myanmar earthquake. Several homes, buildings and a dam collapsed in the Mandalay-Tatkon area. | - | - |- |13 |{{Flag|Tajikistan}}, [[Districts under Central Government Jurisdiction]], {{Convert|42|km|mi}} ESE of [[Rasht District|Rasht]] |5.8 |8.0 |VIII |One person killed, 16 others injured, 348 structures destroyed and 361 others damaged in the Rasht-Tojikibod area. |1 |16 |- |13 |South of the [[Fiji]] Islands |6.5 |271.0 |III | - | - | - |- |16 |Southeast Indian Ridge |6.6 |10.0 |I | - | - | - |- |16 |{{Flag|Mexico}}, [[Jalisco]], {{Cvt|8|km|mi}} E of [[Tuxpan]] |4.5 |10.0 |V |Several walls collapsed, one home destroyed, eight structures including a church damaged, landslides and ground cracks occurred in the El Poblado-Tuxpan area. | - | - |- |18 |{{Flag|Japan}}, [[Nagano Prefecture|Nagano]], {{Cvt|1|km|mi}} ENE of [[Ōmachi, Nagano|Ōmachi]] |4.8 |10.0 |V |One person injured in Yamagata. A stonework collapsed, 10 houses and a temple damaged in Ōmachi. About 100 homes lost power in the Ogawa-Nagano area.<ref name="fnn" /> | - |1 |- |21 |{{Flag|Iran}}, [[Fars province|Fars]], {{Cvt|51|km|mi}} E of [[Nurabad, Fars|Nurabad]] |4.4 |10.0 |V |Four people injured and minor damage in the Ardakan area. | - |4 |- |22 |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sulawesi]] offshore, {{Cvt|271|km|mi}} SE of [[Governor Generoso|Pondaguitan]], [[Filipin|Philippines]] |6.2 |104.0 |IV | - | - | - |- |23 |{{Flag|Turkey}}, [[Tekirdağ Province|Tekirdağ]] offshore, {{Cvt|24|km|mi}} SE of [[Marmara Ereğlisi]] |6.2 |12.7 |VIII |  |1 |359 |- |- |25 |{{Flag|Ecuador}}, [[Esmeraldas Province|Esmeraldas]] offshore, {{Cvt|19|km|mi}} NE of [[Esmeraldas, Ecuador|Esmeraldas]] |6.3 |18.0 |VII |Forty-nine people injured, 254 homes collapsed, 1,150 others,<ref>{{Cite web |date=30 April 2025 |title=Sube a cerca de 3.000 la cifra de afectados por sismo de magnitud 6,1 ocurrido en Ecuador |url=https://www.swissinfo.ch/spa/sube-a-cerca-de-3.000-la-cifra-de-afectados-por-sismo-de-magnitud-6,1-ocurrido-en-ecuador/89237881 |access-date=30 April 2025 |website=SwissInfo}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 May 2025 |title=Esmeraldas intenta recuperarse después del sismo de 6,1 que dejó casas dañadas y miedo en sus habitantes |url=https://www.primicias.ec/sociedad/esmeraldas-reconstruccion-sismo-casas-damnificados-bono-cifras-95285/ |access-date=2 May 2025 |website=Primicias}}</ref> 88 buildings, two bridges and 60 roads damaged, landslides and power outages affected 80% of households in Esmeraldas. | - |49 |- |29 |{{Flag|New Zealand}}, [[Southland Region|Southland]] offshore, {{Cvt|285|km|mi}} SW of [[Bluff, New Zealand|Bluff]] |6.2 |10.6 |IV | - | - | - |- |29 |{{Flag|Australia}}, [[Macquarie Island]] offshore |6.8 |19.0 |IV | - | - | - |- |29 |{{Flag|Poland}}, [[Silesian Voivodeship|Silesia]], {{Cvt|3|km|mi}} WSW of [[Bytom]] |2.9 |5.0 |III |Two people injured in a mine in the Ruda Śląska area. | - |2 |- |} === Mayu === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1 |{{Flag|Iran}}, [[Razavi Khorasan province|Razavi Khorasan]], {{Cvt|46|km|mi}} ESE of [[Torbat-e Heydarieh]] |4.8 |10.0 |VI |At least 29 people injured and some houses damaged in the Gonabad-Roshtkhar-Taybad-Torbat-e Heydarieh area. | - |29 |- |1 |{{Flag|Argentina}}, [[La Rioja Province, Argentina|La Rioja]], {{Cvt|52|km|mi}} SSE of [[Tinogasta]] |5.4 |11.0 |VI |Some people hospitalized, many homes collapsed, numerous churches damaged, landslides, ground cracks and power outages in Famatina. | - |Some |- |2 |{{Flag|Indonesia}}, [[West Sumatra]], {{Cvt|17|km|mi}} SSE of [[Bukittinggi]] |4.6 |10.0 |V |One person injured and four structures damaged in the Padang Panjang-Tanah Datar area. | - |1 |- |2 |{{Flag|Chile}}, [[Magallanes Region|Magallanes]] offshore, {{Cvt|222|km|mi}} S of [[Ushuaia]], [[Argentina]] |7.4 |10.0 |V |Tsunami waves caused serious damage at a nature reserve in Cape Virgenes, Argentina. A {{Convert|14|cm|4=-high}} tsunami observed at Vernadsky Research Base, [[Antatika|Antarctica]].<ref>{{Cite web |date=2 May 2025 |title=Tsunami Message Number 5 |url=https://www.tsunami.gov/events/PHEB/2025/05/02/25122001/5/WEPA40/WEPA40.txt |access-date=2 May 2025 |publisher=[[Pacific Tsunami Warning Center]]}}</ref> | - | - |- |2 |{{Flag|Chile}}, [[Magallanes Region|Magallanes]] offshore, {{Cvt|289|km|mi}} SSE of [[Ushuaia]], [[Argentina]] |6.4 |8.0 |IV |Aftershock of the 7.4 event five hours earlier. | - | - |- |3 |{{Flag|Turkey}}, [[Tekirdağ Province|Tekirdağ]] offshore, {{Cvt|27|km|mi}} SE of [[Marmara Ereğlisi]] |3.7 |10.0 |II |Aftershock of the 2025 Istanbul earthquake. One person injured and one building partially collapsed in the Bahçelievler area. | - |1 |- |3 |{{Flag|Indonesia}}, [[Gorontalo]], {{Cvt|158|km|mi}} W of [[Gorontalo (city)|Gorontalo]] |5.9 |92.0 |IV |One person injured, several homes and buildings destroyed and one school damaged in the Pohuwato area. One utility pole fell in North Gorontalo Regency. | - |1 |- |5 |Southern East Pacific Rise |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |11 |{{Flag|Indonesia}}, [[Aceh]], {{Cvt|19|km|mi}} ENE of [[Blangpidie]] |5.7 |85.8 |IV |Some homes and a road destroyed and six structures damaged in South Aceh and Southwest Aceh regencies. | - | - |- |11 |{{Flag|China}}, [[Tibet Autonomous Region]], {{Cvt|126|km|mi}} W of [[Shigatse|Rikaze]] |5.5 |9.0 |VIII |Some homes collapsed in Lhatse County. | - | - |- |12 |{{Flag|Mexico}}, [[Nuevo León]], {{Cvt|13|km|mi}} E of [[General Terán, Nuevo León|Ciudad General Terán]] |4.2 |13.5 |V |One home collapsed and 24 structures damaged in the Montemorelos area. | - | - |- |13 |{{Flag|Italy}}, [[Campania]], {{Cvt|3|km|mi}} SW of [[Pozzuoli]] |4.0 |10.0 |IV |One building destroyed, several others damaged and landslides in the Pozzuoli area. | - | - |- |14 |{{Flag|Greece}}, [[South Aegean]] offshore, {{Cvt|21|km|mi}} SSE of [[Fri, Kasos|Fry]] |6.0 |74.0 |VI | - | - | - |- |14 |{{Flag|Tonga}}, [[Vavaʻu]] offshore, {{Cvt|142|km|mi}} W of [[Neiafu (Vavaʻu)|Neiafu]] |6.4 |260.0 |IV | - | - | - |- |15 |{{Flag|Turkey}}, [[Konya Province|Konya]], {{Cvt|14|km|mi}} ENE of [[Kulu, Konya|Kulu]] |5.0 |10.0 |VI |Seventeen people hospitalized, 26 houses and two mosques damaged in Kulu. | - |17 |- |17 |{{Flag|Peru}}, [[Department of Ayacucho|Ayacucho]], {{Cvt|5|km|mi}} W of [[San Pedro District, Lucanas|San Pedro]] |5.9 |101.0 |VI |Some walls collapsed, 54 structures and some roads damaged, power, telephone, and internet outages occurred in the Caravelí-Lucanas area. | - | - |- |17 |{{Flag|Myanmar}}, [[Mandalay Region|Mandalay]], {{Cvt|22|km|mi}} SSW of [[Kyaukse]] |5.1 |10.0 |VI |Aftershock of the 2025 Myanmar earthquake. Two people killed after a tree fell on a temporary tent in the Mandalay area. |2 | - |- |18 |{{Flag|Greece}}, [[Central Greece (administrative region)|Central Greece]], {{Cvt|5|km|mi}} E of [[Mantoudi]] |4.4 |10.0 |VI | rowspan="2" |Three homes severely damaged and 84 structures, including two schools and a museum damaged in the Mantoudi-Prokopi area. | - | - |- |19 |{{Flag|Greece}}, [[Central Greece (administrative region)|Central Greece]], {{Cvt|5|km|mi}} ESE of [[Mantoudi]] |4.6 |21.6 |V | - | - |- |20 |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[East Sepik Province|East Sepik]] offshore, {{Cvt|89|km|mi}} ENE of [[Angoram]] |6.5 |16.8 |VIII | - | - | - |- |20 |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]], {{Cvt|8|km|mi}} NE of [[Sumedang|Sumedang Utara]] |3.4 |10.0 | - |One home collapsed and several buildings, including a mosque damaged in the Sumedang area. | - | - |- |21 |{{Flag|Myanmar}}, [[Mandalay Region|Mandalay]], {{Cvt|20|km|mi}} NNE of [[Meiktila]] |3.4 |10.0 |II |Aftershock of the 2025 Myanmar earthquake. One previously damaged building collapsed in Mandalay. | - | - |- |22 |{{Flag|Greece}}, [[Crete]] offshore, {{Cvt|66|km|mi}} SE of [[Emporeio, Santorini|Emporeío]] |6.2 |64.0 |VII |Several buildings damaged, some balconies collapsed and landslides occurred in the Heraklion area. Four exhibits in the Heraklion Archaeological Museum fell and broke.<ref>{{Cite web |date=22 May 2025 |title=Μικρές αποκολλήσεις σε εκθέματα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου λόγω του σεισμού των 6,1R |url=https://www.in.gr/2025/05/22/greece/kriti-espasan-ekthemata-sto-arxaiologiko-mouseio-irakleiou-logo-tou-seismou-ton-61r/ |access-date=4 June 2025 |website=in.gr |language=el}}</ref> | - | - |- |22 |{{Flag|Indonesia}}, [[Bengkulu]] offshore, {{Cvt|28|km|mi}} SSW of [[Bengkulu (city)|Bengkulu]] |5.7 |47.0 |VI |One person died of a heart attack, two others injured, 46 homes destroyed and 362 structures damaged in the Bengkulu-Betungan area. |1 |2 |- |23 |{{Flag|Australia}} offshore, west of [[Macquarie Island]] |6.1 |10.0 | - | - | - | - |- |25 |{{Flag|Tonga}}, [[ʻEua]] offshore, {{Cvt|193|km|mi}} SSW of [[ʻOhonua]] |6.0 |48.0 |III | - | - | - |- |27 |{{Flag|Iran}}, [[Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province|Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad]], {{Cvt|12|km|mi}} WNW of [[Dehdasht]] |5.1 |10.0 |IV |Two people injured and 1,000 homes damaged in Dehdasht. | - |2 |- |27 |{{Flag|Indonesia}}, [[Southeast Sulawesi]], {{Cvt|38|km|mi}} ESE of [[Muna Regency|Katobu]] |4.5 |10.0 |VI |One child injured, some buildings and one house damaged in North Buton Regency. | - |1 |- |30 |Southwest of [[Afirka|Africa]] |6.2 |10.0 | - | - | - | - |- |31 |{{Flag|Japan}}, [[Hokkaido]] offshore, {{Cvt|78|km|mi}} S of [[Kushiro]] |6.0 |21.0 |IV | - | - | - |- |31 | rowspan="3" |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |6.1 |10.0 |III | rowspan="3" |An example of a triplet earthquake. | - | - |- |31 |6.0 |10.0 |III | - | - |- |31 |6.3 |10.0 |III | - | - |- |} === Yuni === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1 |{{Flag|Pakistan}}, [[Sindh]], [[Karachi]] area |3.6 |10.0 | - |Strongest of an earthquake swarm. One person killed and 22 people injured. A wall at a prison in Malir District collapsed. Some houses damaged in the [[Karachi]] area.<ref name="Tribune" /> |1 |22 |- |2 |{{Flag|Turkey}}, [[Muğla Province|Muğla]], {{Cvt|8|km|mi}} SSW of [[İçmeler]] |5.8 |72.0 |VI |One person killed in Fethiye. Seventy-five others injured, some buildings and a mosque collapsed and numerous homes damaged in the Muğla area. Minor damage to buildings in Rhodes, [[Girka (ƙasa)|Greece]]. |1 |75 |- |4 |{{Flag|China}}, [[Yunnan]], {{Cvt|22|km|mi}} N of [[Eryuan County|Zibihu]] |5.0 |10.0 |IV |At least 179 homes damaged or destroyed, one road collapsed and another road blocked by a landslide in Eryuan County. | - | - |- |5<ref>{{Cite web |date=5 June 2025 |title=Terremoto di magnitudo Md 3.2 del 05-06-2025 ore 06:48:25 (Italia) in zona: Campi Flegrei |trans-title=Earthquake of magnitude Md 3.2 on 05-06-2025 at 06:48:25 (Italy) in the Campi Flegrei area |url=https://terremoti.ingv.it/event/42927332 |access-date=18 July 2025 |publisher=National Institute of Geophysics and Volcanology |language=it}}</ref> |{{Flag|Italy}}, [[Campania]], [[Campi Flegrei]] |3.2 |3.0 |V |A portion of the Insula Meridionalis, in the Pompeii archeological park, collapsed. | - | - |- |6 |{{Flag|Chile}}, [[Atacama Region|Atacama]], {{Cvt|46|km|mi}} SW of [[Diego de Almagro, Chile|Diego de Almagro]] |6.4 |75.0 |VII |Two people injured, one house destroyed, 246 structures and some roads damaged, four water mains ruptured, power outages occurred and landslides in the Chañaral-Copiapó-Diego de Almagro-Tierra Amarilla-Vallenar area. | - |2 |- |7 |{{Flag|Greece}}, [[Monastic community of Mount Athos|Mount Athos]] offshore, {{Cvt|6|km|mi}} WNW of [[Karyes, Mount Athos|Karyes]] |5.3 |10.0 |VII |One person injured and several monasteries damaged in the Karyes area. | - |1 |- |7 |Western Indian-Antarctic Ridge |6.2 |10.0 | - | - | - | - |- |8 |{{Flag|Colombia}}, [[Cundinamarca Department|Cundinamarca]], {{Cvt|15|km|mi}} NE of [[Paratebueno]] |6.3 |9.0 |VIII |  | - |31 |- |11 |{{Flag|Peru}}, [[Department of Lambayeque|Lambayeque]], {{Cvt|15|km|mi}} WNW of [[Jayanca District|Jayanca]] |5.0 |72.5 |IV |Several homes collapsed, 106 others and a school damaged in the Jayanca-Mochumí area.<ref>{{Cite web |date=2025-06-13 |title=Lambayeque: sismo de 5.1 deja más de 100 casas dañadas |url=https://soltvperu.com/sismo-lambayeque-casas-danadas/ |access-date=2025-06-13 |website=SOL TV |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-12 |title=Sismo en Lambayeque: distrito de Jayanca reportó 106 viviendas afectadas y un colegio |url=https://andina.pe/INGLES/noticia-sismo-lambayeque-distrito-jayanca-reporto-106-viviendas-afectadas-y-un-colegio-1033287.aspx |access-date=2025-06-13 |website=Andina |language=es}}</ref> | - | - |- |13 |{{Flag|Russia}}, [[Kuril Islands]] offshore |6.0 |35.0 |IV | - | - | - |- |15 |{{Flag|Peru}}, [[Callao]] offshore, {{Cvt|37|km|mi}} WSW of [[Callao]] |5.6 |40.0 |VI |  |2 |135 |- |20 |{{Flag|Iran}}, [[Semnan Province|Semnan]], {{Cvt|40|km|mi}} SW of [[Semnan, Iran|Semnan]] |4.9 |33.9 |IV |Eleven people injured and some homes damaged in the Sorkheh area.<ref>{{Cite web |date=2025-06-20 |title=خبر جدید از زلزله ۵.۳ ریشتری سمنان |url=https://khabarban.com/a/44963398 |access-date=2025-06-28 |website=Khabarban |language=fa }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-12 |title=زلزله سمنان هیچ مصدومی نداشت |url=https://www.asriran.com/fa/news/1070410/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%B3%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%87%DB%8C%DA%86-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA |access-date=2025-06-28 |website=Asriran |language=fa}}</ref> | - |11 |- |21 |{{Flag|Japan}}, [[Hokkaido]] offshore, {{Cvt|82|km|mi}} SE of [[Nemuro, Hokkaido|Nemuro]] |6.0 |18.0 |V | - | - | - |- |22 |{{Flag|Indonesia}}, [[Maluku (province)|Maluku]], {{Cvt|149|km|mi}} E of [[Masohi]] |4.8 |10.0 | - |More than 431 homes damaged or destroyed in West Seram Regency.<ref>{{Cite web |date=2025-06-27 |title=BPBD SBB Dinilai Lambat Tangani Dampak Gempa Di Amalatu, Pemuda Amalatu: Pemda Piara Kucing Dalam Karung |url=https://malukuindomedia.com/bpbd-sbb-dinilai-lambat-tangani-dampak-gempa-di-amalatu-pemuda-amalatu-pemda-piara-kucing-dalam-karung/ |access-date=2025-07-05 |website=Maluku Indomedia |language=id}}</ref> | - | - |- |24 |{{Flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]] offshore, {{Cvt|366|km|mi}} E of [[Baganga|Baculin]] |6.2 |5.0 |III | - | - | - |- |25 |Southern Mid-Atlantic Ridge |6.2 |10.0 | - | - | - | - |- |27 |{{Flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]] offshore, {{Cvt|67|km|mi}} E of [[Sarangani]] |6.0 |99.7 |V |Ten schools damaged and an overpass cracked in Davao City. | - | - |- |28 |Scotia Sea |6.6 |10.0 | - | - | - | - |- |- |28 |{{Flag|Pakistan}}, [[Balochistan]], {{Cvt|56|km|mi}} NNE of [[Barkhan]] |5.3 |10.0 |VI |Five people injured, 100 homes and a wall of a school collapsed and hundreds of structures damaged in the Barkhan-Musakhel area.<ref>{{Cite web |date=29 June 2025 |title=5.5 magnitude earthquake hits Musakhel, 5 injured, homes damaged |url=https://dailytimes.com.pk/1325260/5-5-magnitude-earthquake-hits-musakhel-5-injured-homes-damaged/ |access-date=29 June 2025 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 June 2025 |title=ضلع موسیٰ خیل اور بارکھان میں زلزلہ، 100 مکانات تباہ، 5افراد زخمی |url=https://www.express.pk/story/2767613/55-magnitude-earthquake-hits-musakhel-district-of-balochistan-houses-destroyed-3-injured-2767613 |access-date=29 June 2025 |website=[[Express News (TV channel)|Express]] |language=ur}}</ref> | - |5 |- |} === Yuli === [[Fayil:Daños_aeropuerto_Almería_terremoto_Cabo_de_Gata.jpg|left|thumb|Lalacewar rufin filin jirgin saman Almería, [[Ispaniya|Spain]].]] [[Fayil:Presidente Bernardo Arévalo y funcionarios supervisan los planes de respuesta implementados en San María de Jesús, Sacatepéquez, que tuvo personas afectadas y daños en la infraestructura de inmuebles por los sismos - 54644478910.jpg|250px|thumb|left|Lalacewar da aka yi wa coci a cikin [[Santa María de Jesús]], [[Guatemala]]]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>[[Modified Mercalli intensity scale|MMI]]</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |2<ref>{{cite anss|M 4.2 - 4 km NE of Gemlik, Turkey|2025|us7000qa69}}</ref> |{{#invoke:flag||Turkey}}, [[Bursa Province|Bursa]], {{cvt|4|km|mi}} NE of [[Gemlik]] |4.2 |10.0 |VI |Three people injured after the ceiling of a factory collapsed in the [[Serdivan]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||title=Depremden sonra fabrikada korku dolu anlar! Mesai saatinde tavan çöktü: 3 yaralı|url=https://www.haber7.com/guncel/haber/3543665-depremden-sonra-fabrikada-korku-dolu-anlar-mesai-saatinde-tavan-coktu-3-yarali|date=2 July 2025|access-date=2 June 2025|language=tr|publisher=Haber7}}</ref> | - | 3 |- |4<ref>{{cite anss|M 4.9 - 22 km SW of Amahai, Indonesia|2025|us7000qamm}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Maluku (province)|Maluku]] offshore, {{cvt|22|km|mi}} SW of [[Amahai]] |4.9 |35.2 | - |Two homes destroyed and 494 others damaged in [[West Seram Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Gempa M 4,9 Guncang Maluku, 2 Rumah Ambruk, Warga Mengungsi ke Pegunungan|url=https://regional.kompas.com/read/2025/07/05/081920378/gempa-m-49-guncang-maluku-2-rumah-ambruk-warga-mengungsi-ke-pegunungan|date=5 July 2025|access-date=5 July 2025|language=id|publisher=Kompas}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Gempa 4,9 M Guncang Amalatu di Seram Barat, Rusak 494 Rumah Warga|url=https://www.kumparan.com/kumparannews/gempa-4-9-m-guncang-amalatu-di-seram-barat-rusak-494-rumah-warga-25Oj9nJKvjT|date=5 July 2025|access-date=5 July 2025|language=id|publisher=Kumparan}}</ref> | - | - |- |7<ref>{{cite anss|M 6.2 - 213 km WSW of Riverton, New Zealand|2025|us7000qb4s}}</ref> |{{#invoke:flag||New Zealand}}, [[Southland Region|Southland]] offshore, {{cvt|213|km|mi}} WSW of [[Riverton / Aparima|Riverton]] |6.2 |22.0 |V | - | - | - |- |8<ref>{{cite anss|M 5.7 - 3 km SSW of Amatitlán, Guatemala|2025|us7000qbfv}}</ref> |{{#invoke:flag||Guatemala}}, [[Guatemala Department|Guatemala]], {{cvt|3|km|mi}} SSW of [[Amatitlán]] |5.7 |10.0 |VII | | 7 | 300 |- |10<ref>{{cite anss|M 4.5 - 7 km NNE of Jhajjar, India|2025|us7000qbqu}}</ref> |{{#invoke:flag||India}}, [[Haryana]], {{cvt|7|km|mi}} NNE of [[Jhajjar]] |4.5 |10.0 |VII |Two people killed and another person injured after a tree fell due to the shaking and struck two vehicles in [[Meerut]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=मेरठ : भूकंप में बाइक और कैंटर पर गिरा पेड़, पिता-पुत्री की मौत|url=https://www.livehindustan.com/uttar-pradesh/meerut/story-tragic-accident-in-mawana-earthquake-causes-tree-fall-father-daughter-killed-201752187157738.html|date=10 July 2025|access-date=11 July 2025|language=hi|publisher=Hindustan}}</ref> One wall collapsed and one school damaged in the Jhajjar area.<ref>{{#invoke:cite|news||title=झज्जर में सुबह 9:04 बजे लगे भूकंप के झटके, दीवार गिरी|url=https://www.amarujala.com/city-and-states/earthquake-jolted-jhajjar-at-904-am-wall-collapsed-jhajjar-news-c-195-1-nnl1001-123770-2025-07-11|date=11 July 2025|access-date=11 July 2025|language=hi|publisher=Amarujala}}</ref> | 2 | 1 |- |14<ref>{{cite anss|M 5.2 - 24 km E of San José, Spain|2025|us7000qcif}}</ref> |{{#invoke:flag||Spain}}, [[Andalusia]] offshore, {{cvt|24|km|mi}} E of [[San José (Almería)|San José]] |5.2 |10.0 |V |A roof collapsed at [[Almería Airport]] and the ceiling of an [[car dealership|automobile showroom]] fell in [[Huércal de Almería]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Airport roof collapses as Spain hit by powerful earthquake|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/spain-earthquake-almeria-airport-roof-b2788548.html|newspaper=[[The Independent]]|date=14 July 2025|access-date=14 July 2025}}</ref> | - | - |- |14<ref>{{cite anss|M 6.7 - 181 km WSW of Tual, Indonesia|2025|pt25195000}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Maluku (province)|Maluku]] offshore, {{cvt|181|km|mi}} WSW of [[Tual]] |6.7 |79.0 |VI |Some roads damaged in [[Southwest Maluku Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Infrastruktur Jalan di Kecamatan Kei Besar Utara Timur Alami Kerusakan Akibat Gempa|url=https://laskarmaluku.com/2025/umum/infrastruktur-jalan-di-kecamatan-kei-besar-utara-timur-alami-kerusakan-akibat-gempa/|website=Laskar Maluku|date=14 July 2025|access-date=15 July 2025}}</ref> Several gardens and a road damaged, landslides occurred, and sand dunes as well as coral and gravel formations appeared along the coastline in the Tual area.<ref>{{#invoke:cite|news||title=Masyarakat Tam Kota Tual Terdampak Gempa Tektonik|url=https://www.rri.co.id/daerah/1664207/masyarakat-tam-kota-tual-terdampak-gempa-tektonik|website=RRI|date=22 July 2025|access-date=22 July 2025}}</ref> | - | - |- |14<ref>{{cite anss|M 5.0 - 70 km NE of Masamba, Indonesia|2025|us7000qcky}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Sulawesi]], {{cvt|70|km|mi}} NE of [[Masamba]] |5.0 |10.0 | - |Thirty-eight homes damaged in [[Poso Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=BPBD laporkan 38 rumah warga rusak akibat gempa di Poso Sulteng |url=https://m.antaranews.com/berita/4967161/bpbd-laporkan-38-rumah-warga-rusak-akibat-gempa-di-poso-sulteng |publisher=[[Antara (news agency)|Antara news]] |lang=id |date=15 July 2025 |access-date=15 July 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Puluhan Rumah Rusak Akibat Gempa Poso Magnitudo 5,3 |url=https://www.liputan6.com/regional/read/6105628/puluhan-rumah-rusak-akibat-gempa-poso-magnitudo-53 |lang=id |publisher=[[Liputan 6]] |date=15 July 2025 |access-date=15 July 2025}}</ref> | - | - |- |14<ref>{{cite anss|M 6.2 - 206 km S of Burica, Panama|2025|pt25195001}}</ref> |{{#invoke:flag||Panama}}, [[Veraguas Province|Veraguas]] offshore, {{cvt|206|km|mi}} S of [[Burica]] |6.2 |10.0 |IV | - | - | - |- |15<ref>{{cite anss|M 4.9 - 13 km NNE of Mandalay, Burma (Myanmar)|2025|us7000qcvt}}</ref> |{{#invoke:flag||Myanmar}}, [[Mandalay Region|Mandalay]], {{cvt|13|km|mi}} NNE of [[Mandalay]] |4.9 |10.0 |V |Aftershock of the 2025 Myanmar earthquake. One person died of shock in [[Kyaukse Township|Kyaukse]].<ref>{{#invoke:cite|news||trans-title= 3 earthquakes shake Mandalay, residents panic |first=Thant |last=Zaw |lang=my |title=မန္တလေးတွင် ငလျင် ၃ ကြိမ်လှုပ်၊ ဒေသခံများစိုးရိမ်ထိတ်လန့်|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/16/62219|website=Mizzima|date=16 July 2025|access-date=16 July 2025}}</ref> | 1 | - |- |16<ref>{{cite anss|M 7.3 - 2025 Sand Point, Alaska Earthquake|2025|at00sziems}}</ref> |{{#invoke:flag||United States}}, [[Alaska]] offshore, {{cvt|87|km|mi}} S of [[Sand Point, Alaska|Sand Point]] |7.3 |38.0 |VII |A {{cvt|0.2|ft|cm}} high tsunami observed at Sand Point.<ref>{{#invoke:cite|web||title=Public Tsunami Message Number 5|url=https://www.tsunami.gov/events/PAAQ/2025/07/16/sziems/5/WEAK51/WEAK51.txt|publisher=[[Pacific Tsunami Warning Center]]|date=16 July 2025|access-date=16 July 2025}}</ref> | - | - |- |17<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1833429|publisher=EMSC-CSEM|date=17 July 2025|access-date=18 July 2025}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[East Java]], {{cvt|23|km|mi}} NE of [[Lumajang]] |3.4 |10.0 | - |The wall of a home collapsed and at least 34 structures damaged in [[Probolinggo Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=64 Kali Gempa Dangkal Guncang Tiris Probolinggo, 21 Rumah Rusak |url=https://www.detik.com/jatim/berita/d-8018999/64-kali-gempa-dangkal-guncang-tiris-probolinggo-21-rumah-rusak/ |lang=id |publisher=[[Detik.com]]|date=19 July 2025 |access-date=19 July 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=PVMBG : gempa bumi rusak barat daya Probolinggo|url=https://jatim.antaranews.com/berita/949173/pvmbg-gempa-bumi-rusak-barat-daya-probolinggo|date=20 July 2025|access-date=20 July 2025|language=id|publisher=Antaranews}}</ref> | - | - |- |20<ref>{{cite anss|M 6.6 - 134 km E of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us7000qdye}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|134|km|mi}} E of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.6 |23.0 |V |Foreshock of the 7.4 event 21 minutes later. | - | - |- |20<ref>{{cite anss|M 7.4 - 2025 Eastern Kamchatka, Russia Earthquake|2025|us7000qdyl}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|145|km|mi}} E of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |7.4 |34.0 |VIII |Foreshock of the 2025 Kamchatka earthquake. Minor damage to some hospitals and clinics in the Petropavlovsk-Kamchatsky area.<ref>{{#invoke:cite|news||title=После землетрясения в зданиях больниц на Камчатке появились трещины|url=https://aif.ru/society/posle-zemletryaseniya-v-zdaniyah-bolnic-na-kamchatke-poyavilis-treshchiny|date=21 July 2025|access-date=21 July 2025|language=ru|publisher=Argumenty i Fakty}}</ref> A tsunami with a maximum run-up of {{cvt|1.53|m}} was recorded at the mouth of the Khalaktyrka River.<ref>{{cite news |title=Синоптики показали фото последствий прошедшего на Камчатке 20 июля цунами |trans-title=Forecasters have shown photos of the aftermath of the tsunami that hit Kamchatka on July 20|lang=ru |url=https://kamchatka.aif.ru/society/sinoptiki-pokazali-foto-posledstviy-proshedshego-na-kamchatke-20-iyulya-cunami |access-date=24 July 2025 |work=AiF Kamchatka |date=24 July 2025}}</ref> | - | - |- |20<ref>{{cite anss|M 6.6 - 153 km ESE of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us7000qdyw}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|153|km|mi}} ESE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.6 |10.0 |V |rowspan="2"|Aftershocks of the 7.4 event less than an hour earlier. | - | - |- |20<ref>{{cite anss|M 6.6 - 147 km E of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us7000qdz2}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|147|km|mi}} E of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.6 |22.1 |V | - | - |- |20<ref>{{cite anss|M 6.2 - 91 km SSE of Sand Point, Alaska|2025|at00szpyen}}</ref> |{{#invoke:flag||United States}}, [[Alaska]] offshore, {{cvt|91|km|mi}} SSE of [[Sand Point, Alaska|Sand Point]] |6.2 |40.0 |V |Aftershock of the 7.3 event on July 16. | - | - |- |22<ref>{{cite anss|M 6.0 - 154 km ESE of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us6000qu2r}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|154|km|mi}} ESE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.0 |12.3 |IV |Aftershock of the 7.4 event on July 20. | - | - |- |22<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1835550|publisher=EMSC-CSEM|date=22 July 2025|access-date=31 July 2025}}</ref> |{{#invoke:flag||Poland}}, [[Lower Silesian Voivodeship]], {{cvt|8|km|mi}} SSW of [[Głogów]] |3.5 |1.0 | - |One person injured at the [[Polkowice-Sieroszowice mine]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Wstrząs w kopalni Polkowice-Sieroszowice. Jedna osoba trafiła do szpitala |url=https://miedziowe.pl/content/view/118211/495/ |lang=pl |date=22 July 2025|access-date=31 July 2025|publisher=Miedziowe}}</ref> | - | 1 |- |23<ref>{{cite anss|M 6.3 - 109 km W of Gorontalo, Indonesia|2025|us6000qugg}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Gorontalo]] offshore, {{cvt|109|km|mi}} W of [[Gorontalo (city)|Gorontalo]] |6.3 |142.0 |IV | - | - | - |- |24<ref>{{cite anss|M 5.6 - 69 km NNE of Masamba, Indonesia|2025|us6000qulk}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Sulawesi]], {{cvt|69|km|mi}} NNE of [[Masamba]] |5.6 |10.0 |VII |Four people injured, 106 homes, a kindergarten and a church damaged and power and telecommunication outages in [[Poso Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Ribuan Mengungsi, 4 Luka Ringan, dan 96 Gempa Susulan Terjadi di Poso |url=https://www.beritasatu.com/nusantara/2907332/ribuan-mengungsi-4-luka-ringan-dan-96-gempa-susulan-terjadi-di-poso |lang=id |date=25 July 2025|access-date=25 July 2025|publisher=Berita Satu}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Dampak Gempa 5,7 Magnitudo, Poso Mati Listrik dan Rumah Hancur |url=https://wartakota.tribunnews.com/2025/07/25/dampak-gempa-57-magnitudo-poso-mati-listrik-dan-rumah-hancur |lang=id |date=25 July 2025|access-date=25 July 2025|publisher=Tribunnews}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Perkembangan Situasi dan Penanganan Bencana di Tanah Air Tanggal 27 Juli 2025 |url=https://bnpb.go.id/berita/perkembangan-situasi-dan-penanganan-bencana-di-tanah-air-tanggal-27-juli-2025 |lang=id |date=27 July 2025|access-date=28 July 2025|publisher=Badan Nasional Penanggulangan Bencana}}</ref> | - | 4 |- |24<ref>{{cite anss|M 6.0 - 164 km E of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us6000quxn}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|164|km|mi}} E of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.0 |10.0 |IV |Aftershock of the 7.4 event on July 20. | - | - |- |24<ref>{{cite anss|M 6.6 - 187 km SSE of Mata-Utu, Wallis and Futuna|2025|us6000quy1}}</ref> |{{#invoke:flag||Tonga}}, [[Niua Islands|Niua]] offshore, {{cvt|187|km|mi}} SSE of [[Mata Utu]], [[Wallis and Futuna]] |6.6 |314.2 |IV | - | - | - |- |25<ref>{{cite anss|M 6.2 - west of Macquarie Island|2025|us6000qv1b}}</ref> |{{#invoke:flag||Australia}} offshore, west of [[Macquarie Island]] |6.2 |10.0 | - | rowspan="2"|Foreshocks of the 7.0 event on July 28. | - | - |- |26<ref>{{cite anss|M 6.2 - Macquarie Island region|2025|us6000qvbw}}</ref> |{{#invoke:flag||Australia}}, [[Macquarie Island]] offshore |6.2 |17.0 | - | - | - |- |28<ref>{{cite anss|M 5.1 - 33 km NW of Rumonge, Burundi|2025|us6000qvm7}}</ref> |{{#invoke:flag||Burundi}}, [[Rumonge Province|Rumonge]], {{cvt|33|km|mi}} NW of [[Rumonge]] |5.1 |10.0 |IV |Fourteen students injured due to a stampede at a school in [[Gicumbi District]], [[Rwanda]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Gicumbi: 14 students injured in panic after earthquake |url=https://www.newtimes.co.rw/article/28456/news/environment/gicumbi-14-students-injured-in-panic-after-earthquake |lang=en |date=29 July 2025|access-date=29 July 2025|newspaper=The New Times}}</ref> | - | 14 |- |28<ref>{{cite anss|M 6.4 - 264 km WNW of Sabang, Indonesia|2025|us6000qvpp}}</ref> |{{#invoke:flag||India}}, [[Andaman and Nicobar Islands]] offshore, {{cvt|264|km|mi}} WNW of [[Sabang, Aceh|Sabang]], [[Indonesia]] |6.4 |21.0 |V | - | - | - |- |28<ref>{{cite anss|M 7.0 - Macquarie Island region|2025|at00t04qxl}}</ref> |{{#invoke:flag||Australia}}, [[Macquarie Island]] offshore |7.0 |31.0 |IV | - | - | - |- |29<ref>{{cite anss|M 6.6 - south of the Fiji Islands|2025|us6000qw1a}}</ref> |South of the [[Fiji]] Islands |6.6 |553.0 |II | - | - | - |- |29<ref>{{cite anss|M 5.7 - 6 km SE of Comapa, Guatemala|2025|us6000qw59}}</ref> |{{#invoke:flag||Guatemala}}, [[Jutiapa Department|Jutiapa]], {{cvt|6|km|mi}} SE of [[Comapa, Jutiapa|Comapa]] |5.7 |10.0 |VII |Two people killed, 26 others injured, at least 1,386 homes, five public buildings, eight schools and a church damaged or destroyed and power outages occurred in the Comapa-[[Jutiapa]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||title=Más de 2 mil 400 personas quedaron damnificadas por sismos en Jutiapa y otros departamentos|url=https://epinvestiga.com/actualidad/mas-de-2-mil-400-personas-quedaron-damnificadas-por-sismos-en-jutiapa-y-otros-departamentos/|lang=es|date=5 August 2025|access-date=6 August 2025|work=EP Investiga}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Temblores sacuden el oriente de Guatemala este 2 de agosto|url=https://www.prensalibre.com/guatemala/comunitario/temblores-sacuden-el-oriente-de-guatemala-este-2-de-agosto-breaking/|lang=es|date=2 August 2025|access-date=2 August 2025|work=Prensa Libre}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Más de 370 viviendas dañadas por sismos en frontera entre El Salvador y Guatemala|url=https://www.centroamerica360.com/region/mas-de-370-viviendas-danadas-por-sismos-en-frontera-entre-el-salvador-y-guatemala/|lang=es|date=30 July 2025|access-date=31 July 2025|work=Centroamerica 360}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Fuertes sismos causan dos muertos y daños en viviendas en el sureste de Guatemala|url=https://www.swissinfo.ch/spa/fuertes-sismos-causan-dos-muertos-y-da%C3%B1os-en-viviendas-en-el-sureste-de-guatemala/89755993|date=30 July 2025|access-date=30 July 2025|lang=en|publisher=Swissinfo}}</ref> One person injured, 66 homes destroyed, 375 others, two churches and a school damaged in the [[Ahuachapan]]-[[Chalchuapa]] area, [[El Salvador]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Damage to churches and homes in Ahuachapán and Chalchuapa after strong earthquakes|url=https://www.tcsahora.com/danos-en-iglesias-y-viviendas-en-ahuachapan-y-chalchuapa-tras-fuertes-sismos/|lang=es|date=29 July 2025|access-date=30 July 2025|work=TCSA Hora}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Más de una docena de sismos en zona fronteriza con Guatemala, se reportan daños en ambos países|url=https://diario.elmundo.sv/nacionales/mas-de-una-docena-de-sismos-en-zona-fronteriza-con-guatemala-se-reportan-danos-en-ambos-paises|lang=es|date=29 July 2025|access-date=30 July 2025|work=Diario El Mundo}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Contabilizan 441 viviendas dañadas por los sismos en Ahuachapán|url=https://www.laprensagrafica.com/elsalvador/Contabilizan-441-viviendas-danadas-por--los-sismos-en-Ahuachapan-20250731-0065.html|lang=es|date=31 July 2025|access-date=1 August 2025|work=La Prensa Grafica}}</ref> | 2 | 27 |- |29<ref>{{cite anss|M 8.8 - 2025 Kamchatka Peninsula, Russia Earthquake|2025|us6000qw60}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|119|km|mi}} ESE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |8.8 |35.0 |IX | |1 |25 |- |29<ref>{{cite anss|M 6.3 - 94 km SE of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us6000r0y5}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|94|km|mi}} SE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.3 |16.4 |V | rowspan=9|Aftershocks of the 2025 Kamchatka earthquake. | - | - |- |29<ref>{{cite anss|M 6.1 - 78 km SE of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us6000r0xw}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|78|km|mi}} SE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.1 |25.4 |V | - | - |- |29<ref>{{cite anss|M 6.0 - 124 km ENE of Ozernovskiy, Russia|2025|us6000r0qc}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|124|km|mi}} ENE of [[Kamchatka Krai|Ozernovskiy]] |6.0 |35.0 |V | - | - |- |29<ref>{{cite anss|M 6.0 - 165 km SSE of Vilyuchinsk, Russia|2025|us6000qwhj}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|165|km|mi}} SSE of [[Vilyuchinsk]] |6.0 |35.0 |IV | - | - |- |30<ref>{{cite anss|M 6.9 - 125 km SE of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us6000qw6q}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|125|km|mi}} SE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.9 |36.6 |VI | - | - |- |30<ref>{{cite anss|M 6.2 - 126 km SE of Vilyuchinsk, Russia|2025|us6000qw6s}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|126|km|mi}} SE of [[Vilyuchinsk]] |6.2 |35.0 |IV | - | - |- |30<ref>{{cite anss|M 6.1 - 183 km SE of Vilyuchinsk, Russia|2025|us6000qwfe}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|183|km|mi}} SE of [[Vilyuchinsk]] |6.1 |10.4 |IV | - | - |- |31<ref>{{cite anss|M 6.0 - 138 km SE of Severo-Kuril’sk, Russia|2025|us6000qwk1}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|138|km|mi}} SE of [[Severo-Kurilsk]] |6.0 |35.0 |IV | - | - |- |31<ref>{{cite anss|M 6.2 - 221 km SE of Severo-Kuril’sk, Russia|2025|us6000qwuh}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|221|km|mi}} SE of [[Severo-Kurilsk]] |6.2 |12.0 |IV | - | - |- |31<ref>{{cite anss|M 4.2 - 28 km NE of Machalí, Chile|2025|us6000qx3m}}</ref> |{{#invoke:flag||Chile}}, [[O'Higgins Region|O'Higgins]], {{cvt|28|km}} NE of [[Machalí]] |4.2 |8.1 |VI |Six people killed and nine others injured after a collapse at the [[El Teniente]] mine.<ref>{{cite news |title=Tragedia en Mina El Teniente: Carabineros reporta preliminarmente seis fallecidos por derrumbe |url=https://www.cnnchile.com/pais/temblor-en-zona-centro-del-pais-dejo-una-persona-atrapada-en-el-teniente_20250731/ |access-date=1 August 2025|work=CNN Chile|date=31 July 2025}}</ref> | 6 | 9 |- |} === Agusta === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Ranar</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Kasar da wuri</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Rashin zurfi (kilomita) </small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Bayani</small> ! colspan="2" |<small>Wadanda suka mutu</small> |- !<small>Matattu</small> !<small>Wadanda suka ji rauni</small> |- |1 |, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] bakin teku, {{Cvt|213|km|mi}} ESE na [[Severo-Kurilsk]]{{Flag|Russia}} |6.1 |10.0 |Na huɗu | rowspan="2" |Girgizar kasa ta Kamchatka ta 2025. | - | - |- |2 |, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] bakin teku, {{Cvt|166|km|mi}} SSE na [[Vilyuchinsk]]{{Flag|Russia}} |6.0 |20.5 |Na huɗu | - | - |- |2 |{{Cvt|1|km|mi}}, [[Oaxaca]], 1 ENE na [[San Ildefonso Villa Alta]]{{Flag|Mexico}} |5.8 |57.4 |V |Mutane biyu sun ji rauni, gine-gine da yawa sun lalace kuma rushewar ƙasa ta faru a wani tudu a yankin Oaxaca City-San Pablo Huitzo . | - |2 |- |3 |Rashin Pacific-Antarctic |6.4 |10.0 |Na takwas | - | - | - |- |3 |, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] bakin teku, {{Cvt|118|km|mi}} E na [[Severo-Kurilsk]]{{Flag|Russia}} |6.8 |35.0 |VII | rowspan="3" |Girgizar kasa ta Kamchatka ta 2025. | - | - |- |4 |, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] bakin teku, {{Cvt|212|km|mi}} S na [[Severo-Kurilsk]]{{Flag|Russia}} |6.2 |10.0 |Na huɗu | - | - |- |9 |, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] bakin teku, {{Cvt|267|km|mi}} ESE na [[Severo-Kurilsk]]{{Flag|Russia}} |6.0 |10.0 | - | - | - |- |10 |{{Flag|Turkey}}, [[Balıkesir Province|Balıkesir]], {{Cvt|10|km|mi}} SSW na [[Bigadiç]] |6.1 |10.0 |IX |  |1 |52 |- |11<ref>{{cite anss|M 2.1 - 1 km SE of Wilcza, Poland|2025|us7000qsx3}}</ref> |{{#invoke:flag||Poland}}, [[Silesian Voivodeship]], {{cvt|1|km|mi}} SE of [[Wilcza, Silesian Voivodeship|Wilcza]] |2.1 |5.0 | - |One person killed and eight others injured in the [[Szczygłowice Coal Mine]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Koniec akcji w kopalni Knurów-Szczygłowice. Ratownicy dotarli do poszukiwanego górnika|url=https://katowice.tvp.pl/88304533/koniec-akcji-w-kopalni-knurow-szczyglowice-ratownicy-dotarli-do-poszukiwanego-gornika|website=TVP3 Katowice|lang=pl|date=12 August 2025|access-date=13 August 2025}}</ref> | 1 | 8 |- |12<ref>{{cite anss|M 6.3 - 193 km WNW of Abepura, Indonesia|2025|us6000r01m}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Papua (province)|Papua]], {{cvt|193|km|mi}} WNW of [[Jayapura|Abepura]] |6.3 |10.0 |VIII |Some homes and the fence of a hospital collapsed and many structures damaged in [[Sarmi Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Dampak Gempa di Sarmi Papua, Rumah Warga dan Fasum Rusak|url=https://lenteratoday.com/post/item/221729/Dampak-Gempa-di-Sarmi-Papua-Rumah-Warga-dan-Fasum-Rusak|website=Lentera|lang=id|date=12 August 2025|access-date=12 August 2025}}</ref> | - | - |- |14<ref>{{cite anss|M 6.3 - 108 km SSE of Lata, Solomon Islands|2025|us6000r0sa}}</ref> |{{Flag|Solomon Islands}}, [[Temotu Province|Temotu]] offshore, {{cvt|108|km|mi}} SSE of [[Lata, Solomon Islands|Lata]] |6.3 |31.0 |V | - | - | - |- |16<ref>{{cite anss|M 5.8 - 12 km NNW of Poso, Indonesia|2025|us6000r1n3}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Sulawesi]], {{cvt|12|km|mi}} NNW of [[Poso]] |5.8 |8.0 |VI<ref>{{#invoke:cite|news||title=Gempa M 5,8 di Sulteng, Skala Kerusakan Terbesar di Poso|url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20250817073738-20-1263320/gempa-m-58-di-sulteng-skala-kerusakan-terbesar-di-poso|website=CNN Indonesia|lang=id|date=17 August 2025|access-date=17 August 2025}}</ref> | | 2 | 44 |- |20<ref>{{cite anss|M 4.9 - 22 km SSE of Cikarang, Indonesia|2025|us6000r2b3}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]], {{cvt|22|km|mi}} SSE of [[Cikarang]] |4.9 |9.8 |VI |A prayer room collapsed and 26 homes damaged in [[Bekasi Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||first=Wildan |last=Noviansah|title=Musala di Bekasi Roboh Usai Diguncang Gempa M 4,9|trans-title=A prayer room in Bekasi collapsed after being struck by a 4.9 magnitude earthquake.|url=https://news.detik.com/berita/d-8071276/musala-di-bekasi-roboh-usai-diguncang-gempa-m-4-9|work=Detik.com|lang=id|date=20 August 2025|access-date=20 August 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||first=Mohamad |last=Bintang Pamungkas|title=Dampak Gempa Bekasi-Karawang: Puluhan Rumah Rusak Ringan, Ratusan Jiwa Terdampak |trans-title=Impact of the Bekasi-Karawang Earthquake: Dozens of Houses Suffered Minor Damage, Hundreds of People Affected |url=https://megapolitan.kompas.com/read/2025/08/22/09281541/dampak-gempa-bekasi-karawang-puluhan-rumah-rusak-ringan-ratusan-jiwa|work=Kompas.com|lang=id|date=22 August 2025|access-date=22 August 2025}}</ref> Twenty-two homes and the roof of an office hall collapsed and 45 structures damaged in [[Karawang Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||first=Rizki |last= Andika|title=Titik Pusat Gempa, Camat Tegalwaru Karawang Sebut Sekolah dan Rumah Warga Rusak|trans-title=Tegalwaru District Head in Karawang, at the epicenter of the earthquake, said schools and homes were damaged|url=https://kbeonline.id/2025/08/20/titik-pusat-gempa-camat-tegalwaru-karawang-sebut-sekolah-dan-rumah-warga-rusak/|work=KBE Online|lang=id|date=20 August 2025|access-date=20 August 2025}}</ref><ref name="liputan">{{#invoke:cite|news||first=Arie |last=Nugraha |title=Rentetan Gempa Masih Guncang Bekasi, Jumlah Warga Terdampak Terus Bertambah|trans-title=A series of earthquakes continues to shake Bekasi, with the number of affected residents continuing to grow|url=https://www.liputan6.com/regional/read/6138921/rentetan-gempa-masih-guncang-bekasi-jumlah-warga-terdampak-terus-bertambah?page=3|work=Liputan 6|lang=id|date=21 August 2025|access-date=22 August 2025}}</ref> One home collapsed each in [[West Bandung Regency|West Bandung]], [[Purwakarta Regency|Purwakarta]], and [[Bogor Regency|Bogor Regencies]].<ref>{{#invoke:cite|news||first1=Bagus Puji|last1=Panuntun |first2=Reni |last2=Susanti |title=Gempa Bekasi Magnitudo 4,9 Hancurkan Rumah Warga Bandung Barat|trans-title=The 4.9-magnitude Bekasi Earthquake Destroys Homes in West Bandung |url=https://bandung.kompas.com/read/2025/08/21/114243278/gempa-bekasi-magnitudo-49-hancurkan-rumah-warga-bandung-barat|work=Kompas|lang=id|date=21 August 2025|access-date=21 August 2025}}</ref><ref name="liputan"/><ref>{{Cite web |title=Ade Rosyita dari Purwakarta Lolos dari Maut Saat Wudu, Rumah Rusak Akibat Gempa Bekasi |url=https://jabar.tribunnews.com/jabar-region/1143727/ade-rosyita-dari-purwakarta-lolos-dari-maut-saat-wudu-rumah-rusak-akibat-gempa-bekasi |access-date=2025-08-22 |website=Tribunjabar.id |language=id-ID}}</ref> | - | - |- |22<ref>{{cite anss|M 7.5 - 2025 Southern Drake Passage Earthquake|2025|us6000r2xq}}</ref> |[[Antarctica]] offshore, [[Drake Passage]] |7.5 |10.8 |V | - | - | - |- |23<ref>{{cite anss|M 6.0 - 81 km SW of Acajutla, El Salvador|2025|us6000r3at}}</ref> |{{#invoke:flag||El Salvador}}, [[Sonsonate Department|Sonsonate]] offshore, {{cvt|81|km|mi}} SW of [[Acajutla]] |6.0 |10.0 |V | - | - | - |- |23<ref>{{cite anss|M 4.0 - 13 km ESE of Segamat, Malaysia|2025|us6000r3fi}}</ref> |{{#invoke:flag||Malaysia}}, [[Johor]], {{cvt|13|km|mi}} ESE of [[Segamat]] |4.0 |10.0 | - |The ceiling of a mosque collapsed<ref>{{#invoke:cite|news||title=Gempa bumi Segamat: Jemaah surau cemas, siling runtuh ketika solat|url=https://www.sinarharian.com.my/article/744894/berita/semasa/gempa-bumi-segamat-jemaah-surau-cemas-siling-runtuh-ketika-solat|website=Sinar Harian|lang=ms|date=24 August 2025|access-date=24 August 2025}}</ref> and at least three structures damaged in the Segamat area.<ref>{{#invoke:cite|news||title=Earthquake: Segamat Police Receive Three Reports On Property Damage|url=https://www.bernama.com/en/news.php?id=2460115|website=Bernama|lang=en|date=24 August 2025|access-date=24 August 2025}}</ref> | - | - |- |25<ref>{{cite anss|M 6.1 - east of the Kuril Islands|2025|us6000r3l7}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Sakhalin Oblast|Sakhalin]] offshore, {{cvt|313|km|mi}} ESE of [[Severo-Kurilsk]] |6.1 |10.0 | - |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake. | - | - |- |26<ref>{{cite anss|M 1.9 - 1 km ESE of Murcki, Poland|2025|us7000qvcy}}</ref> |{{#invoke:flag||Poland}}, [[Silesian Voivodeship]], {{cvt|1|km|mi}} ESE of [[Murcki]] |1.9 |1.0 | - |Three people injured at the [[Mysłowice-Wesoła Coal Mine]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Wstrząs w KWK Mysłowice-Wesoła. Poszkodowani trzej górnicy|url=https://www.wkatowicach.eu/informacje/poza-katowicami/Wstrzas-w-KWK-Myslowice-Wesola-Poszkodowani-trzej-gornicy/idn:10091|website=WKatowicach.eu|lang=pl|date=27 August 2025|access-date=28 August 2025}}</ref> | - | 3 |- |27<ref>{{cite anss|M 6.0 - 98 km E of Severo-Kuril’sk, Russia|2025|us7000qr8h}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka]] offshore, {{cvt|98|km|mi}} E of [[Severo-Kurilsk]] |6.0 |53.4 |IV |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake. | - | - |- |27<ref>{{cite anss|M 5.3 - 17 km ENE of Yilan, Taiwan|2025|us7000qra8}}</ref> |{{#invoke:flag||Taiwan}}, [[Yilan County, Taiwan|Yilan]] offshore, {{cvt|17|km|mi}} ENE of [[Yilan City|Yilan]] |5.3 |116.0 |V | The ceiling of a building of the [[National Taiwan Normal University]] in [[Taipei]] collapsed.<ref>{{#invoke:cite|news||title=地震撐不住!台師大「近百年行政大樓」天花板大面積崩落 畫面曝光|url=https://www.setn.com/m/news.aspx?newsid=1712095|website=Setn|lang=zh|date=28 August 2025|access-date=28 August 2025}}</ref> | - | - |- |31<ref>{{cite anss|M 6.0 - 37 km WSW of Asadābād, Afghanistan|2025|us7000qsvj}}</ref> |{{#invoke:flag||Afghanistan}}, [[Kunar Province|Kunar]], {{cvt|37|km|mi}} WSW of [[Asadabad, Afghanistan|Asadabad]] |6.0 |8.0 |IX | |2,217 |4,000 |- |} === Satumba === [[Fayil:Village for survivors of Typhoon Haiyan affected by the 2025 earthquake.jpg|left|thumb|230x230px|An lalata wani gida a Cebu, Filipin]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>[[Modified Mercalli intensity scale|MMI]]</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |2<ref>{{cite anss|M 4.8 - 9 km SSE of La Playa, Mexico|2025|us7000qt5b}}</ref> |{{#invoke:flag||Mexico}}, [[Baja California Sur]] offshore, {{cvt|9|km|mi}} SSE of [[San José del Cabo|La Playa]] |4.8 |10.0 |V |The ceiling of [[Los Cabos International Airport]] collapsed and several homes and buildings damaged in the [[San José del Cabo]] area.<ref>{{Cite news |date=September 1, 2025 |title=Sismológico Nacional reporta temblor de 4.3 grados en San José del Cabo; deja daños en comercios |url=https://www.bcsnoticias.mx/sismologico-nacional-reporta-temblor-de-4-3-grados-en-san-jose-del-cabo-deja-danos-en-comercios/ |access-date=September 3, 2025 |publisher=BCS Noticias}}</ref><ref>{{Cite news |date=September 1, 2025 |title=Temblor de 4,8 grados sacude Los Cabos, BCS, informa el SSN |url=https://www.milenio.com/videos/estados/temblor-4-8-grados-sacude-cabos-bcs-informa-ssn |access-date=September 3, 2025 |publisher=Milenio}}</ref> | - | - |- |2<ref>{{cite anss|M 5.2 - 34 km NE of Jalālābād, Afghanistan|2025|us7000qt8u}}</ref> |{{#invoke:flag||Afghanistan}}, [[Nangarhar province|Nangarhar]], {{cvt|34|km|mi}} NE of [[Jalalabad]] |5.2 |10.0 |V |Aftershock of the 2025 Kunar earthquake. Many people injured, several previously damaged homes destroyed and rockslides occurred in the epicentral area.<ref>{{Cite news |date=September 2, 2025 |title=New quake shakes devastated Afghan region as death toll exceeds 1400 |url=https://www.rnz.co.nz/news/world/571846/new-quake-shakes-devastated-afghan-region-as-death-toll-exceeds-1400 |access-date=September 2, 2025 |publisher=[[Radio New Zealand]] }}</ref> | - | Many |- |4<ref>{{cite anss|M 5.6 - 36 km WSW of Asadābād, Afghanistan|2025|us7000qtst}}</ref> |{{#invoke:flag||Afghanistan}}, [[Kunar province|Kunar]], {{cvt|36|km|mi}} WSW of [[Asadabad, Afghanistan|Asadabad]] |5.6 |10.0 |VIII |Aftershock of the 2025 Kunar earthquake. Two people killed, 51 others injured, 330 homes destroyed and additional landslides in Kunar, [[Laghman Province|Laghman]] and [[Nangarhar Province]]s.<ref>{{#invoke:cite|news||title=Sources: One dead, 22 injured in new earthquake in eastern Afghanistan|url=https://amu.tv/196960/|work=[[Amu Television]]|first1=Siyar|last1=Sirat|date=4 September 2025|access-date=4 September 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Afghanistan: 22 injured as quake hits Nangarhar|url=https://amu.tv/197052/|work=[[Amu Television]]|first1=Siyar|last1=Sirat|date=5 September 2025|access-date=5 September 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=شرق کشور در شوک پنج زلزله متوالی / شدت تکان‌ها و نزدیکی به سطح زمین، خسارات را افزایش داده است|url=https://www.avapress.com/fa/report/327539/|work=Afghan Voice Agency|date=5 September 2025|access-date=5 September 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Sources: 9 injured in overnight earthquake in Laghman|url=https://amu.tv/197024/|work=[[Amu Television]]|first1=Siyar|last1=Sirat|date=5 September 2025|access-date=5 September 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Kunar Earthquake Aftershocks; Dara-i-Nur District Residents: "We Have Been Forgotten"|url=https://8am.media/eng/kunar-earthquake-aftershocks-dara-i-nur-district-residents-we-have-been-forgotten/|work=Hasht-e Subh Media|first1=Avizha|last1=Khorshid|date=6 September 2025|access-date=7 September 2025}}</ref> | 2 | 51 |- |7<ref>{{cite anss|M 4.9 - 6 km SSW of Sındırgı, Turkey|2025|us7000quja}}</ref> |{{#invoke:flag||Turkey}}, [[Balıkesir Province|Balıkesir]], {{cvt|6|km|mi}} SSW of [[Sındırgı]] |4.9 |10.0 |VI |Aftershock of the 2025 Balıkesir earthquake. Two homes collapsed in the Sındırgı area.<ref>{{Cite news |date=September 7, 2025 |title=4.9 büyüklüğünde depremde 2 metruk evde çökmeler meydana geldi |url=https://www.aydindenge.com.tr/yurt/07/09/2025/49-buyuklugunde-depremde-2-metruk-evde-cokmeler-meydana-geldi |access-date=September 7, 2025 |publisher=Aydindenge}}</ref> | - | - |- |8<ref>{{cite anss|M 6.4 - Vanuatu region|2025|pt25251000}}</ref> |{{#invoke:flag||Vanuatu}} region offshore |6.4 |10.0 | IV | - | - | - |- |12<ref>{{cite anss|M 4.4 - 6 km SSE of Rudna, Poland|2025|us7000qvl9}}</ref> |{{#invoke:flag||Poland}}, [[Lower Silesian Voivodeship|Lower Silesia]], {{cvt|6|km|mi}} SSE of [[Rudna, Lower Silesian Voivodeship|Rudna]] |4.4 |10.0 | - |One person injured in the [[Rudna mine]].<ref>{{Cite news |date=September 7, 2025 |title=Jedna osoba trafiła do szpitala |url=https://miedziowe.pl/content/view/118709/495/ |access-date=September 12, 2025 |publisher=Miedziowe.pl}}</ref> | - | 1 |- |13<ref>{{cite anss|M 7.4 - 111 km E of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us7000qvw5}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|111|km|mi}} E of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |7.4 |39.5 |VIII |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake. | - | - |- |14<ref>{{cite anss|M 5.4 - 5 km N of Uramita, Colombia|2025|us7000qw4k}}</ref> |{{Flag|Colombia}}, [[Antioquia Department|Antioquia]], {{cvt|5|km|mi}} N of [[Uramita]] |5.4 |50.2 |V |One person died while trying to repair their damaged roof, another injured, two homes destroyed and 233 structures damaged in the [[Frontino, Antioquia|Frontino]]-Uramita area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=14 September 2025|access-date=14 September 2025|title=Fue más que un susto: sismos causaron daños en casas, escuelas y otras edificaciones de Uramita y Frontino, Antioquia|url=https://www.elcolombiano.com/antioquia/sismos-uramita-frontino-danos-NJ29130159|work=El Colombiano}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=14 September 2025|access-date=15 September 2025|title=Sismo de 5.1 en Antioquia deja colapsos de viviendas en zona rural de Frontino|url=https://caracol.com.co/2025/09/14/sismo-de-51-en-antioquia-deja-colapsos-de-viviendas-en-zona-rural-de-frontino/|work=Caracol Radio|author=Laura Sampedro}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jiménez |first=Juliet |date=2025-09-14 |title=Muy triste: hombre murió al caerse mientras arreglaba el techo dañado por el sismo en Antioquia |work=Hora 13 Noticias |url=https://h13n.com/muy-triste-hombre-murio-al-caerse-mientras-arreglaba-el-techo-danado-por-el-sismo-en-antioquia/ |access-date=2025-09-16 |language=es}}</ref> | 1 |1 |- |14<ref>{{cite anss|M 5.5 - 10 km NNE of Khārupatia, India|2025|us7000qw56}}</ref> |{{#invoke:flag||India}}, [[Assam]], {{cvt|10|km|mi}} NNE of [[Kharupetia|Khārupatia]] |5.5 |29.0 |VII |Two people injured by a roof collapse in [[Udalguri]] and many buildings damaged in [[Biswanath district|Biswanath]], [[Darrang district|Darrang]], [[Hojai district|Hojai]], [[Nalbari district|Nalbari]] and [[Sonitpur district]]s.<ref>{{#invoke:cite|news||publisher=[[Hindustan Times]]|date=14 September 2025|access-date=14 September 2025|title=Earthquake of 5.8 magnitude hits Assam, 2 girls injured|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/earthquake-of-5-8-magnitude-hits-assam-2-girls-injured-101757866594158.html|author=Biswa Kalyan Purkayastha}}</ref> | - |2 |- |15<ref>{{cite anss|M 6.0 - 145 km ESE of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us7000qwch}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|145|km|mi}} ESE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.0 |24.5 |IV |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake. | - | - |- |16<ref>{{cite anss|M 6.0 - 207 km SE of Kokopo, Papua New Guinea|2025|us7000qwir}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[Autonomous Region of Bougainville]] offshore, {{cvt|207|km|mi}} SE of [[Kokopo]] |6.0 |63.3 |IV | - | - | - |- |18<ref>{{cite anss|M 6.0 - 26 km S of Nabire, Indonesia|2025|us7000qx1z}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Papua]], {{cvt|26|km|mi}} S of [[Nabire]] |6.0 |28.0 |VII |Three people injured, two homes, one bridge and a church collapsed, 15 structures including the [[Douw Aturure Airport]] and another bridge damaged and power and telecommunication outages in [[Nabire Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=19 September 2025|access-date=19 September 2025|title=Earthquake causes scattered damage in Indonesia's Papua region|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/earthquake-causes-scattered-damage-indonesias-papua-region-125725432|lang=en|website=ABC News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=19 September 2025|access-date=19 September 2025|title=Dampak Gempa Nabire M 6,5: Jembatan Ambles, Sejumlah Bangunan Rusak|url=https://www.beritasatu.com/nusantara/2923767/dampak-gempa-nabire-m-65-jembatan-ambles-sejumlah-bangunan-rusak|lang=id|website=Beritasatu}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=20 September 2025|access-date=20 September 2025|title=Gempa M 6,6 Nabire: 3 Orang Terluka, 15 Bangunan dan 2 Jembatan Rusak|url=https://seputarpapua.com/view/gempa-m-66-nabire-3-orang-terluka-15-bangunan-dan-2-jembatan-rusak.html/|lang=id|website=Seputar Papua}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=19 September 2025|access-date=19 September 2025|title=Gempa M 6,5 Guncang Nabire, Jembatan Rusak hingga Jaringan Listrik dan Telekomunikasi Terdampak|url=https://www.kompas.id/artikel/gempa-m-65-guncang-nabire-jembatan-rusak-hingga-jaringan-listrik-dan-telekomunikasi-terdampak|lang=id|website=Kompas}}</ref> | - | 3 |- |18<ref>{{cite anss|M 7.8 - 138 km E of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|pt25261001}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|138|km|mi}} E of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |7.8 |27.0 |VIII |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake. At least four buildings and a swimming pool damaged in the Petropavlovsk-Kamchatsky area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=19 September 2025|access-date=19 September 2025|title=На Камчатке после мощного землетрясения пошли трещинами бассейн и несколько школ |url=https://kamchatinfo.com/news/elements/detail/73145/|lang=ru|website=Kamchatinfo}}</ref> Tsunami waves measuring up to {{cvt|62|cm|ft}} recorded near the [[Maly Semyachik]] volcano and {{cvt|6|cm|ft|1}} in the western [[Aleutian Islands]] region.<ref>{{cite web |title=Public Tsunami Message Number 4 |url=https://www.tsunami.gov/events/PHEB/2025/09/18/25261001/4/WEPA40/WEPA40.txt |publisher=[[Pacific Tsunami Warning Center]] |date=18 September 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||publisher=[[Vzglyad (newspaper)|Vzglyad]]|date=19 September 2025|access-date=19 September 2025|title=Волна высотой 62 см зафиксирована у вулкана Семячика на Камчатке|url=https://www.vz.ru/news/2025/9/19/1360817.html|author=Anton Antonov}}</ref> | - | - |- |19<ref>{{cite anss|M 6.0 - 98 km ESE of Ozernovskiy, Russia|2025|us7000rge8}}</ref> |{{#invoke:flag||Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|98|km|mi}} ESE of [[Kamchatka Krai|Ozernovskiy]] |6.0 |58.3 |V |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake. | - | - |- |20<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1868568|publisher=EMSC-CSEM|date=20 September 2025|access-date=21 September 2025}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]], {{cvt|31|km|mi}} SW of [[Bogor]] |4.2 |10.0 | - |Some walls collapsed and 321 homes damaged in [[Sukabumi Regency|Sukabumi]] and [[Bogor Regency|Bogor]] regencies.<ref>{{#invoke:cite|news||date=20 September 2025|access-date=21 September 2025|title=Gempa Sukabumi: BPBD Catat Belasan Rumah Rusak, Dinding Retak-retak|url=https://jabar.tribunnews.com/jabar-region/1147751/gempa-sukabumi-bpbd-catat-belasan-rumah-rusak-dinding-retak-retak|lang=id|website=Tribunnews}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=22 September 2025|access-date=23 September 2025|title=Ratusan Rumah di Bogor Rusak akibat Gempa Swarm Sukabumi, Warga Sempat Mengungsi ke Tenda|url=https://bandung.kompas.com/read/2025/09/22/211259078/ratusan-rumah-di-bogor-rusak-akibat-gempa-swarm-sukabumi-warga-sempat|lang=id|website=Kompas}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=25 September 2025|access-date=26 September 2025|title=135 Rumah Rusak Akibat Gempa Sukabumi|url=https://www.metrotvnews.com/read/b1oCVEzQ-135-rumah-rusak-akibat-gempa-sukabumi|lang=id|website=Metro TV News}}</ref> | - | - |- |23<ref>{{cite anss|M 4.9 - 23 km NE of Jalālābād, Afghanistan|2025|us6000rc98}}</ref> |{{Flag|Afghanistan}}, [[Nangarhar province|Nangarhar]], {{cvt|23|km|mi}} NE of [[Jalalabad]] |4.9 |10.0 |VII |Aftershock of the 2025 Kunar earthquake. Fifteen people injured, several homes damaged or destroyed and rockslides in [[Darai Nur District]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=September 23, 2025|title=Earthquake injures 15 in Nangarhar|last=Sirat|first=Siyar|url=https://amu.tv/201696/|access-date=September 23, 2025|publisher=[[Amu TV]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=September 23, 2025|title=زلزله ۴.۹ ریشتری در ننگرهار: تخریب شماری از خانه‌ها در ولسوالی دره نور|author=Safir|url=https://safir.af/2025/09/23/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%DB%B4-%DB%B9-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/|access-date=September 23, 2025|publisher=Safir.af}}</ref> | - | 15 |- |24<ref>{{cite anss|M 6.2 - 24 km ENE of Mene Grande, Venezuela|2025|pt25267000}}</ref> |{{Flag|Venezuela}}, [[Zulia]], {{cvt|24|km|mi}} ENE of [[Baralt Municipality|Mene Grande]] |6.2 |7.8 |VIII | rowspan=2| | rowspan=2|1 | rowspan=2|110 |- |25<ref>{{cite anss|M 6.3 - 27 km ENE of Mene Grande, Venezuela|2025|us6000rcqw}}</ref> |{{Flag|Venezuela}}, [[Trujillo (state)|Trujillo]], {{cvt|27|km|mi}} ENE of [[Baralt Municipality|Mene Grande]] |6.3 |14.0 |VIII |- |25<ref>{{cite anss|M 5.2 - 24 km N of Wongsorejo, Indonesia|2025|us6000rcry}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[East Java]] offshore, {{cvt|24|km|mi}} N of [[Banyuwangi Regency|Wongsorejo]] |5.2 |10.0 |V |One person injured and one home collapsed in [[Jember Regency|Jember]]. At least 110 structures damaged or destroyed in [[Situbondo Regency]]<ref>{{#invoke:cite|news||publisher=Ketik.com|date=27 September 2025|access-date=27 September 2025|title=Ini Kata Wabup Situbondo Ketika Kunjungi Rumah Warga Terdampak Gempa |url=https://ketik.com/berita/ini-kata-wabup-situbondo-ketika-kunjungi-rumah-warga-terdampak-gempa|author1=Heru Hartanto|author2=Muhammad Faizin}}</ref><ref name="liputan6"/> including seven posts at the [[Baluran National Park]].<ref>{{#invoke:cite|news||publisher=Merdeka.com|date=25 September 2025|access-date=25 September 2025|title=Fakta Gempa Situbondo: 50 Rumah Rusak dan 7 Pos Taman Nasional Baluran Terdampak|url=https://www.merdeka.com/peristiwa/fakta-gempa-situbondo-50-rumah-rusak-dan-7-pos-taman-nasional-baluran-terdampak-419188-mvk.html?page=3}}</ref> Three homes collapsed and six others and a mosque damaged in [[Banyuwangi Regency]].<ref name="liputan6">{{#invoke:cite|news||publisher=Liputan6|date=26 September 2025|access-date=26 September 2025|title=Puskesmas dan Rumah Warga di Bali Rusak Akibat Gempa Magnitudo 5,7 di Banyuwangi |url=https://www.liputan6.com/news/read/6169126/puskesmas-dan-rumah-warga-di-bali-rusak-akibat-gempa-magnitudo-57-di-banyuwangi?page=2|author1=Supriatin}}</ref> Two homes collapsed and another damaged in [[Bondowoso Regency|Bondowoso]].<ref>{{#invoke:cite|news||publisher=Times Indonesia|date=26 September 2025|access-date=26 September 2025|title=Tiga Rumah di Bondowoso Dilaporkan Rusak Akibat Gempa|url=https://timesindonesia.co.id/peristiwa-daerah/556709/tiga-rumah-di-bondowoso-dilaporkan-rusak-akibat-gempa}}</ref> Two buildings damaged in [[Jembrana Regency|Jembrana]], [[Bali]].<ref>{{#invoke:cite|news||publisher=Detik.com|date=26 September 2025|access-date=26 September 2025|title=Tembok Puskesmas-Rumah Warga Jembrana Rusak Akibat Gempa Banyuwangi |url=https://www.detik.com/bali/berita/d-8131009/tembok-puskesmas-rumah-warga-jembrana-rusak-akibat-gempa-banyuwangi|author1=Aryo Mahendro}}</ref> | - | 1 |- |26<ref>{{#invoke:cite|web||title=Mag. 4.6 earthquake - Kabupaten Lampung Barat, 99 km west of Bandar Lampung, Indonesia, on Friday, Sep 26, 2025, at 09:55 pm (Jakarta time) - 17 hours ago|url=https://www.volcanodiscovery.com/earthquakes/quake-info/22205822/mag4quake-Sep-26-2025-Southern-Sumatra-Indonesia.html|publisher=Volcano Discovery|date=26 September 2025|access-date=27 September 2025}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Lampung]], {{cvt|96|km|mi}} SW of [[Kotabumi]] |4.6 |10.0 | - |One home destroyed and 10 others damaged in [[Tanggamus Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=20 September 2025|access-date=21 September 2025|title=11 Rumah Warga Ambruk-Rusak Dampak Gempa M 4,6 Tanggamus |url=https://www.detik.com/sumbagsel/berita/d-8132956/11-rumah-warga-ambruk-rusak-dampak-gempa-m-4-6-tanggamus|lang=id|website=Detik.com|author=Tommy Saputra}}</ref> | - | - |- |26<ref>{{cite anss|M 5.2 - 19 km NW of Hualin, China|2025|us6000rd99}}</ref> |{{#invoke:flag||China}}, [[Gansu]], {{cvt|19|km|mi}} NW of [[Wushan County, Gansu|Hualin]] |5.2 |10.0 |VII |Eleven people injured, 17 homes destroyed and 4,328 others damaged in the [[Longxi County|Longxi]]-[[Zhang County|Zhang]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=September 27, 2025|title=甘肃陇西地震致定西11人受伤,已有5人出院|url=https://www.163.com/dy/article/KAG04LRF0534A4SC.html|access-date=September 27, 2025|publisher=[[NetEase]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=September 27, 2025|title=甘肃省陇西县地震:3505间房屋受损,8人受伤|url=https://www.163.com/dy/article/KAFHTRQ00519D4UH.html?spss=adap_pc|access-date=September 27, 2025|publisher=[[NetEase]]|author=Hexun.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=September 27, 2025|title=救援开展有序 伤员均得到救治——甘肃陇西5.6级地震救援现场目击|url=http://www.news.cn/local/20250927/8a605ef60ad34c8188fd8295e43995ef/c.html|access-date=September 27, 2025|publisher=[[Xinhua News Agency]]|editor=Wang Jianing}}</ref> | - | 11 |- |28<ref>{{cite anss|M 5.2 - 18 km N of Simav, Turkey|2025|us6000rdf2}}</ref> |{{#invoke:flag||Turkey}}, [[Kütahya Province|Kütahya]], {{cvt|18|km|mi}} N of [[Simav]] |5.2 |10.0 |VII |Eight homes collapsed in [[Simav District]]<ref>{{#invoke:cite|news||date=September 28, 2025|title=Yemişli Köyünde 5.4'lük Deprem: Metruk 8 Ev Yıkıldı! Vali Işın: "Çok Şükür Can Kaybı Yok"|url=https://dumlupinargazetesi.com/yemisli-koyunde-54luk-deprem-metruk-8-ev-yikildi-vali-isin-cok-sukur-can-kaybi-yok|access-date=September 28, 2025|publisher=Dumlupinar}}</ref> and one building damaged in the [[Hisarcık]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=September 28, 2025|title= Simav'da 5.4'lük deprem: Belediye hizmet binası hasar gördü|url=https://www.birgun.net/haber/simav-da-5-4-luk-deprem-belediye-hizmet-binasi-hasar-gordu-656998|access-date=September 28, 2025|publisher=[[BirGün]]}}</ref> | - | - |- |30<ref>{{Cite anss|M 6.9 - 10 km E of Bateria, Philippines|2025|us6000rdrz}}</ref> |{{Flag|Filipin}}, [[Central Visayas]] offshore, {{cvt|10|km|mi}} east of [[Daanbantayan|Bateria]] |6.9 |10.0 |IX | | 79 | 1,271 |- |30<ref>{{Cite anss|M 6.0 - 32 km SE of Kalianget, Indonesia|2025|us6000rdta}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[East Java]] offshore, {{cvt|32|km|mi}} SE of [[Sumenep Regency|Kalianget]] |6.0 |24.2 |VII<ref>{{#invoke:cite|web||title=BMKG ShakeMap: 50 km Tenggara SUMENEP-JATIM|url=https://static.bmkg.go.id/20250930235240.mmi.jpg|language=id|work=[[Meteorology, Climatology, and Geophysical Agency|BMKG]]|date=30 September 2025|access-date=30 September 2025}}</ref> |Six people injured, 14 structures collapsed and 316 others damaged in [[Sumenep Regency]].<ref>{{#invoke:cite|web||title=Gempa M 6,5 di Sumenep, Masjid dan Puluhan Rumah di Pulau Sepudi Rusak|url=https://surabaya.kompas.com/read/2025/10/01/021007678/gempa-m-65-di-sumenep-masjid-dan-puluhan-rumah-di-pulau-sepudi-rusak|language=id|work=[[Kompas]]|date=30 September 2025|access-date=30 September 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web||title=Update Gempa Sumenep: 144 Bangunan Rusak, 6 Korban Luka|url=https://beritajatim.com/update-gempa-sumenep-144-bangunan-rusak-6-korban-luka|language=id|work=Berita Jatim|date=1 October 2025|access-date=1 October 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web||title=Update Data Gempa Sumenep: 316 Bangunan Rusak, Termasuk Sekolah dan Puskesmas|url=https://beritajatim.com/update-data-gempa-sumenep-316-bangunan-rusak-termasuk-sekolah-dan-puskesmas|language=id|work=Berita Jatim|date=2 October 2025|access-date=2 October 2025}}</ref> Eight buildings damaged in [[Pamekasan Regency|Pamekasan]], [[Situbondo Regency|Situbondo]] and [[Jember Regency|Jember]] regencies.<ref>{{#invoke:cite|web||title=Bangunan warga Pamekasan rusak terdampak gempa Sumenep|url=https://jatim.antaranews.com/berita/982665/bangunan-warga-pamekasan-rusak-terdampak-gempa-sumenep|language=id|work=Antara Jatim|date=1 October 2025|access-date=2 October 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web||title=BPBD Situbondo catat beberapa rumah rusak akibat gempa Sumenep|url=https://jatim.antaranews.com/berita/982489/bpbd-situbondo-catat-beberapa-rumah-rusak-akibat-gempa-sumenep|language=id|work=Antara Jatim|date=1 October 2025|access-date=2 October 2025}}</ref><ref>{{Cite web |work=Tadatodays |title=Terdampak Guncangan Gempa 6,5 SR, Empat Bangunan di Jember Mengalami Kerusakan |url=https://tadatodays.com/detail/terdampak-guncangan-gempa-65-sr-empat-bangunan-di-jember-mengalami-kerusakan |access-date=2025-10-03 |lang=id}}</ref> A madrasa collapsed in [[Probolinggo Regency|Probolinggo]].<ref>{{Cite web |last=Rofiq |first=M. |title=Imbas Gempa Sumenep, Madrasah di Probolinggo Ambruk Rata dengan Tanah |url=https://www.detik.com/jatim/berita/d-8140377/imbas-gempa-sumenep-madrasah-di-probolinggo-ambruk-rata-dengan-tanah |access-date=2025-10-08 |website=detikjatim |language=id-ID }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Additional damage to the [[Al-Khoziny Islamic Boarding School collapse|collapsed Al-Khoziny Islamic Boarding School]] in [[Sidoarjo Regency]], hampering rescue efforts.<ref>{{Cite web |last=Marsi |first=Federica |title=Rescuers race to save survivors of Indonesia school collapse as quake hits |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/1/rescuers-race-to-save-survivors-of-indonesia-school-collapse-as-quake-hits |access-date=2025-10-05 |website=[[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]] |language=en}}</ref> | - | 6 |- |} === Oktoba === [[Fayil:Damage caused by the 2025 Davao earthquakes, 3.jpg|left|thumb|230x230px|Wani gida da ya ruguje a Manay, Filipin]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>[[Modified Mercalli intensity scale|MMI]]</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |2<ref>{{cite anss|M 5.0 - 24 km S of Marmara Ereğlisi, Turkey|2025|us6000re6a}}</ref> |{{#invoke:flag||Turkey}}, [[Tekirdağ Province|Tekirdağ]] offshore, {{cvt|24|km|mi}} S of [[Marmara Ereğlisi]] |5.0 |10.0 |V |Seventeen people injured and four buildings damaged in the [[Istanbul]] area.<ref>{{Cite news |date=October 2, 2025 |title=Deprem Sonrası 17 Kişi Yaralandı, 4 Binada Hasar İhbarı Yapıldı |url=https://www.muglagazetesi.com.tr/gundem/deprem-sonrasi-17-kisi-yaralandi-4-binada-hasar-ihbari-yapildi-197399h |access-date=October 2, 2025 |publisher=Mugla Gazetesi}}</ref> | - | 17 |- |2<ref>{{cite anss|M 5.1 - 79 km NE of Ardestān, Iran|2025|us6000recq}}</ref> |{{#invoke:flag||Iran}}, [[Isfahan province|Isfahan]], {{cvt|79|km|mi}} NE of [[Ardestan]] |5.1 |10.0 |V |Two homes destroyed and 181 structures damaged in the [[Zavareh]] area.<ref>{{Cite news |date=October 23, 2025 |title=خسارت زلزله به ۱۶۴ منزل مسکونی و ۱۹ بنای تاریخی در اردستان |url=https://www.iribnews.ir/fa/news/5604939/%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DB%B1%DB%B6%DB%B4-%D9%85%D9%86%D8%B2%D9%84-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%88-%DB%B1%DB%B9-%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |access-date=October 24, 2025 |publisher=IRIB News}}</ref> | - | - |- |3<ref>{{cite anss|M 6.1 - 177 km SE of Vilyuchinsk, Russia|2025|us6000rei1}}</ref> |{{flag|Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|177|km|mi}} SE of [[Vilyuchinsk]] |6.1 |19.0 |IV |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake. | - | - |- |5<ref>{{cite anss|M 4.7 - 48 km S of Trà My, Vietnam|2025|us6000reze}}</ref> |{{flag|Vietnam}}, [[Quảng Ngãi province|Quảng Ngãi]], {{cvt|48|km|mi}} S of [[Da Nang|Trà My]] |4.7 |10.0 |IV |Several roofs collapsed and 12 structures damaged in [[Kon Plông District]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Động đất ở Quảng Ngãi: Nhiều điểm trường sập mái, tường nứt toác|url=https://tienphong.vn/dong-dat-o-quang-ngai-nhieu-diem-truong-sap-mai-tuong-nut-toac-post1784424.tpo|date=6 October 2025|access-date=6 October 2025|lang=vi|publisher=[[Tiền Phong (newspaper)|Tiền Phong]]}}</ref> | - | - |- |7<ref>{{cite anss|M 6.6 - 20 km W of Lae, Papua New Guinea|2025|us6000rfb2}}</ref> |{{flag|Papua New Guinea}}, [[Morobe Province|Morobe]], {{cvt|20|km|mi}} W of [[Lae]] |6.6 |103.9 |VI |Some huts collapsed and power and internet outages occurred in the Lae area.<ref>{{#invoke:cite|news||title=6.6 earthquake causes chaos at Wenge's funeral|url=https://www.thenational.com.pg/6-6-earthquake-causes-chaos-at-wenges-funeral/|date=9 October 2025|access-date=10 October 2025|lang=en|publisher=[[The National (Papua New Guinea)|The National]]}}</ref> | - | - |- |9<ref>{{cite anss|M 4.6 - 9 km NNE of Labayug, Philippines|2025|us6000rfb2}}</ref> |{{flag|Philippines}}, [[Ilocos Region|Ilocos]] offshore, {{cvt|9|km|mi}} NNE of [[Sison, Pangasinan|Sison]] |4.6 |10.0 | - |At least 46 people hospitalized in [[Baguio]]<ref>{{#invoke:cite|news||work=Manila Bulletin|title=46 hospitalized in Baguio due to earthquake|url=https://mb.com.ph/2025/10/09/46-hospitalized-in-baguio-due-to-earthquake|date=9 October 2025|access-date=10 October 2025}}</ref> and one bridge damaged in [[Rosario, La Union]].<ref>{{cite report|work=NDRRMC|title=Progress Report No.1 for the Effects of M4.4 EQ in Pugo La Union Region I|url=https://ndrrmc.gov.ph/attachments/article/4281/Progress-Report-No.-1-for-the-Effects-of-M-4.4-Earthquake-in-Pugo-La-Union-Region-I.pdf|date=10 October 2025|access-date=10 October 2025}}</ref>{{dead link|date=December 2025}} | - | 46 |- |9<ref>{{cite anss|M 6.1 - 120 km E of Ozernovskiy, Russia|2025|us6000rft9}}</ref> |{{flag|Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|120|km|mi}} E of [[Kamchatka Krai|Ozernovskiy]] |6.1 |63.7 |VI |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake. | - | - |- |10<ref>{{cite anss|M 7.4 - 12 km E of Santiago, Philippines|2025|pt25283000}}</ref> |{{flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]] offshore, {{cvt|12|km|mi}} E of [[Caraga, Davao Oriental|Santiago]] |7.4 |59.4 |VII | | 10 | 1,027 |- |10<ref>{{cite anss|M 6.3 - 139 km SE of Lorengau, Papua New Guinea|2025|us6000rfye}}</ref> |{{flag|Papua New Guinea}}, [[Manus Province|Manus]] offshore, {{cvt|139|km|mi}} SE of [[Lorengau]] |6.3 |10.0 |V | - | - | - |- |10<ref>{{cite anss|M 6.7 - 12 km SE of Santiago, Philippines|2025|at00t3wxs9}}</ref> |{{flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]] offshore, {{cvt|12|km|mi}} SE of [[Caraga, Davao Oriental|Santiago]] |6.7 |47.0 |VI | | - | - |- |10<ref>{{cite anss|M 7.6 - Drake Passage|2025|at00t3xnl1}}</ref> |[[Antarctica]] offshore, [[Drake Passage]] |7.6 |6.5 |IV | - | - | - |- |11<ref>{{Cite anss|M 6.0 - 10 km ENE of Aras-asan, Philippines|2025|us6000rgkr}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Caraga]] offshore, {{Convert|10|km|mi|abbr=on}} ENE of [[Cagwait|Aras-asan]] |6.0 |59.3 |V |At least 344 homes damaged in the [[Cagwait]]-[[Marihatag]] area.<ref>{{Cite report|date=2025-10-16|title=DSWD DROMIC Report #3 on the Effects of Magnitude 6.0 Earthquake in Cagwait, Surigao del Sur|url=https://dromic.dswd.gov.ph/wp-content/uploads/2025/10/DSWD-DROMIC-Report-3-on-the-Effects-of-Magnitude-6.0-Earthquake-in-Cagwait-Surigao-del-Sur-as-of-16-October-2025-6PM.pdf|access-date=2025-10-16|work=[[Department of Social Welfare and Development|DSWD]]}}</ref> | - | - |- |11<ref>{{Cite anss|M 5.6 - 53 km NE of Mek'ele, Ethiopia|2025|us6000rglb}}</ref> |{{Flag|Ethiopia}}, [[Afar Region|Afar]], {{Convert|53|km|mi|abbr=on}} NE of [[Mekelle|Mek'ele]] |5.6 |10.0 |VII | One person killed, nine others injured, at least five homes destroyed, 1,452 structures and 74 water wells damaged, and more than 43,400 people displaced in the [[Berhale]]-[[Dallol (woreda)|Dallol]]-[[Koneba (woreda)|Koneba]]-Mekelle area.<ref>{{#invoke:cite|news||work=[[Xinhua News Agency]]|title=Earthquake kills 1, displaces over 43,400 in NE Ethiopia |url=https://english.news.cn/20251013/ce81838d738545bdb940044063932ada/c.html|date=13 October 2025|access-date=13 October 2025|editor=huaxia}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||work=[[ReliefWeb]]|author=ECHO|title=Ethiopia - Earthquake (DG ECHO Partners, GDACS, USGS, media) (ECHO Daily Flash of 15 October 2025) |url=https://reliefweb.int/report/ethiopia/ethiopia-earthquake-dg-echo-partners-gdacs-usgs-media-echo-daily-flash-15-october-2025|date=15 October 2025|access-date=16 October 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||work=[[Fana Broadcasting Corporate]]|title=በአፋር ክልል ኮናባ ወረዳ በተከሰተው የመሬት መንቀጥቀጥ ከ500 በላይ ቤቶች ላይ ጉዳት ደረሰ |url=https://www.fanamc.com/archives/302473|date=13 October 2025|access-date=13 October 2025}}</ref> | 1 | 9 |- |12<ref>{{Cite anss|M 5.8 - 3 km S of Lapaz, Philippines|2025|us6000rgrd}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Central Visayas]], {{Convert|3|km|mi|abbr=on}} S of [[Bogo, Cebu|Lapaz]] |5.8 |10.0 |VII | Aftershock of the 2025 Cebu earthquake. Fourteen people injured, several previously damaged homes destroyed, one road damaged, landslides and power outages occurred in the [[Bogo, Cebu|Bogo]]-[[Daanbantayan]]-[[San Remigio, Cebu|San Remigio]]-[[Sogod, Cebu|Sogod]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||work=Cebu Daily News|title=14 injured after 5.8 magnitude aftershock jolts Bogo, Cebu |url=https://cebudailynews.inquirer.net/663170/14-injured-after-5-8-magnitude-aftershock-jolts-bogo-cebu|date=13 October 2025|access-date=13 October 2025|author=Morexette Marie B. Erram}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||work=Manila Bulletin|title=OCD: Power outage, minor landslides recorded as M5.8 aftershock rattles northern Cebu |url=https://mb.com.ph/2025/10/13/ocd-power-outage-minor-landslides-recorded-as-m58-aftershock-rattles-northern-cebu|date=13 October 2025|access-date=13 October 2025|author=Martin Sadongdong}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||work=GMA Integrated News|title=Magnitude 5.8 aftershock worsens damage in Cebu |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/962315/magnitude-5-8-aftershock-worsens-cebu-damage/story/|date=13 October 2025|access-date=13 October 2025}}</ref> | - | 14 |- |16<ref>{{Cite anss|M 6.3 - Drake Passage|2025|us6000rhf2}}</ref> |[[Antarctica]] offshore, [[Drake Passage]] |6.3 |10.0 |I | - | - | - |- |16<ref>{{Cite anss|M 6.5 - 194 km WNW of Abepura, Indonesia|2025|at00t47mtk}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Papua (province)|Papua]], {{Convert|194|km|mi|abbr=on}} WNW of [[Jayapura|Abepura]] |6.5 |35.0 |VII | At least 20 homes destroyed and 50 structures damaged in [[Sarmi Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||work=Detik.com|title=Puluhan Bangunan Rusak Akibat Gempa M 6,6 di Sarmi Papua |url=https://news.detik.com/berita/d-8163978/puluhan-bangunan-rusak-akibat-gempa-m-6-6-di-sarmi-papua|date=16 October 2025|access-date=16 October 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||work=Kompas.com|title=Dampak Gempa di Sarmi, 50 Rumah, 2 Gereja, dan 2 Jembatan Rusak|url=https://regional.kompas.com/read/2025/10/16/165519578/dampak-gempa-di-sarmi-50-rumah-2-gereja-dan-2-jembatan-rusak|date=16 October 2025|lang=id|access-date=16 October 2025}}</ref> | - | - |- |16<ref>{{Cite anss|M 6.0 - 3 km N of Union, Philippines|2025|us6000rhns}}</ref> |{{flag|Philippines}}, [[Caraga]], {{cvt|3|km|mi}} N of [[Dapa, Surigao del Norte|Union]] |6.0 |32.0 |VI |At least four structures damaged in the [[San Benito, Surigao del Norte|San Benito]]-[[Socorro, Surigao del Norte|Socorro]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||work=GMA Integrated News|title=Damaged house, schools reported so far due to Surigao del Norte earthquake|url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/962799/damaged-house-schools-reported-so-far-due-to-surigao-del-norte-earthquake/story/|date=17 October 2025|lang=en|access-date=17 October 2025}}</ref> | - | - |- |17<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1868568|publisher=EMSC-CSEM|date=17 October 2025|access-date=18 October 2025}}</ref> |{{flag|Myanmar}}, [[Yangon Region|Yangon]], {{cvt|6|km|mi}} SSE of [[Yangon]] |3.9 |7.0 | - |Two people injured in [[North Okkalapa Township]].<ref>{{#invoke:cite|news||work=Democratic Voice of Burma|title=Magnitude 3.9 earthquake rattles Yangon residents|url=https://english.dvb.no/magnitude-3-9-earthquake-rattles-yangon-residents/|date=18 October 2025|lang=en|access-date=18 October 2025}}</ref> | - | 2 |- |20<ref>{{Cite anss|M 5.0 - 13 km N of Estebanía, Dominican Republic|2025|us6000rich}}</ref> |{{flag|Dominican Republic}}, [[San José de Ocoa Province|San José de Ocoa]], {{cvt|13|km|mi}} N of [[Estebanía]] |5.0 |10.0 |V |At least twelve students hospitalized and one school damaged in the [[Sabana Larga]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||work=Listin Diario|title=Estudiantes se desmayan tras temblor en Sabana Larga, Ocoa|url=https://listindiario.com/la-republica/provincias/20251021/estudiantes-desmayan-temblor-sabana-larga-ocoa_879047.html|date=21 October 2025|lang=es|access-date=21 October 2025}}</ref> | - | 12 |- |21<ref>{{Cite anss|M 5.0 - 47 km ENE of Nūrābād, Iran|2025|us6000rieu}}</ref> |{{flag|Iran}}, [[Fars province|Fars]], {{cvt|47|km|mi}} ENE of [[Nurabad, Fars|Nurabad]] |5.0 |10.0 |IV |Eight people injured and some homes and buildings damaged in [[Sepidan County]].<ref>{{#invoke:cite|news||work=Nour News|title=زلزله سپیدان فارس 8 مصدوم بر جای گذاشت/مدارس فردا مجازی شد|url=https://nournews.ir/fa/news/252332/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-8-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|date=21 October 2025|lang=fa|access-date=21 October 2025}}</ref> | - | 8 |- |22<ref>{{Cite anss|M 5.5 - 16 km WNW of Piñas, Ecuador|2025|us6000rik7}}</ref> |{{Flag|Ecuador}}, [[El Oro Province|El Oro]], 16 km (9.9 mi) WNW of [[Piñas Canton|Piñas]] |5.5 |73.6 |V |Power outages occurred in [[Arenillas Canton]].<ref>{{Cite web |last=Extra |first=Diario |title=Sismo en Ecuador: Fuerte temblor se sintió este martes 21 de octubre, ¿hubo daños? |url=https://www.extra.ec/noticia/ecuador/fuerte-temblor-se-sintio-en-ecuador-este-martes-21-de-octubre-hubo-danos-139353.html |access-date=2025-10-24 |website=Diario Extra |language=spanish}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-10-22 |title=‘Sentimos que todo se movía, los vidrios sonaban’: sismo de 6,1 sacudió con fuerza a El Oro y varias provincias del Ecuador |url=https://www.eluniverso.com/noticias/ecuador/sismo-de-61-sacudio-con-fuerza-a-el-oro-y-varias-provincias-del-ecuador-nota/ |access-date=2025-10-24 |website=El Universo |language=es}}</ref> Two schools damaged in the [[Department of Piura|Piura]]-[[Department of Tumbes|Tumbes]] area, Peru.<ref>{{Cite web |date=2025-10-23 |title=REPORTE COMPLEMENTARIO N.º 11186 – 23/10/2025 / COEN – INDECI / 13:00 HORAS (Reporte N.º 3) SISMO DE MAGNITUD 6.0 CON EPICENTRO EN EL ECUADOR A 36 KM AL SE DE ZARUMILLA – TUMBES |url=https://portal.indeci.gob.pe/emergencias/reporte-preliminar-n-1432-21-10-2025-coen-indeci-1935-horas-sismo-de-magnitud-6-0-con-epicentro-en-el-ecuador-a-36-km-al-se-de-zarumilla-tumbes/ |website=INDECI Tarea de Todos |language=es-PE}}</ref> | - | - |- |22<ref>{{Cite anss|M 5.9 - 7 km SSW of Quepos, Costa Rica|2025|us6000ril5}}</ref> |{{flag|Costa Rica}}, [[Puntarenas Province|Puntarenas]] offshore, {{cvt|7|km|mi}} SSW of [[Quepos]] |5.9 |31.0 |V |The ceiling of a gas station collapsed and power outages occurred in the [[Jacó, Costa Rica|Jacó]]-[[Parrita]]-Quepos area.<ref>{{#invoke:cite|news||work=CRHoy|title=(VIDEO) Fuerte sismo provocó caída de productos en comercios de Quepos|url=https://crhoy.com/video-fuerte-sismo-provoco-caida-de-productos-en-comercios-de-quepos/|date=22 October 2025|lang=es|access-date=22 October 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||work=La Nación|title=Temblor de 6,1 grados sacude Costa Rica; reportan caída de objetos y cortes de electricidad en Quepos y Parrita|url=https://crhoy.com/video-fuerte-sismo-provoco-caida-de-productos-en-comercios-de-quepos/|date=22 October 2025|lang=es|access-date=22 October 2025}}</ref> | - | - |- |25<ref>{{Cite anss|M 6.0 - 197 km SSE of Lata, Solomon Islands|2025|us6000rjhm}}</ref> |{{flag|Vanuatu}}, [[Torba Province|Torba]] offshore, {{cvt|197|km|mi}} SSE of [[Lata, Solomon Islands|Lata]], [[Solomon Islands]] |6.0 |54.4 |IV | - | - | - |- |26<ref>{{Cite anss|M 6.2 - 59 km NW of Pante Makasar, Timor Leste|2025|us6000rjkv}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[East Nusa Tenggara]] offshore, {{cvt|59|km|mi}} NW of [[Pante Macassar|Pante Makasar]], [[East Timor]] |6.2 |95.6 |V | - | - | - |- |27<ref>{{Cite anss|M 6.5 - 162 km E of Beauséjour, Guadeloupe|2025|us6000rjq8}}</ref> |{{flag|France}}, [[Guadeloupe]] offshore, {{cvt|162|km|mi}} E of [[La Désirade (commune)|Beauséjour]] |6.5 |10.0 |IV | - | - | - |- |27<ref>{{cite anss|M 6.0 - 4 km ESE of Sındırgı, Turkey|2025|us6000rjsu}}</ref> |{{#invoke:flag||Turkey}}, [[Balıkesir Province|Balıkesir]], {{cvt|4|km|mi}} ESE of [[Sındırgı]] |6.0 |10.0 |VIII | | - | 68 |- |28<ref>{{cite anss|M 4.9 - 11 km SSE of Sındırgı, Turkey|2025|us6000rjvg}}</ref> |{{#invoke:flag||Turkey}}, [[Balıkesir Province|Balıkesir]], {{cvt|11|km|mi}} SSE of [[Sındırgı]] |4.9 |10.0 |II |Aftershock of the 2025 Balıkesir earthquakes. One previously-damaged building collapsed in Sındırgı.<ref>{{#invoke:cite|news||title=Bursa'da hissedildi! Artçı sarsıntılar devam ediyor...|url=https://www.bursadabugun.com/haber/bursa-da-hissedildi-artci-sarsintilar-devam-ediyor-1856722.html|date=28 October 2025|access-date=28 October 2025|agency=Bursada Bugün}}</ref> | - | - |- |28<ref>{{Cite anss|M 6.4 - Banda Sea|2025|us6000rjx3}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[Maluku (province)|Maluku]] offshore, {{cvt|325|km|mi}} WSW of [[Tual]] |6.4 |143.6 |IV | - | - | - |- |} === Nuwamba === [[Fayil:Earthquake Afghanistan Aid Iran Tasnim November 2025.jpg|left|thumb|230x230px|Gidaje sun ruguje a Balkh, Afghanistan]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>[[Modified Mercalli intensity scale|MMI]]</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |2<ref>{{Cite anss|M 6.2 - 29 km SE of Mazār-e Sharīf, Afghanistan|2025|us6000rl31}}</ref> |{{Flag|Afghanistan}}, [[Balkh Province|Balkh]], {{cvt|29|km|mi}} SE of [[Mazār-e Sharīf]] |6.2 |28.0 |VII | |31 |1,172 |- |3<ref>{{Cite anss|M 6.1 - 151 km SE of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us6000rl5i}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|151|km|mi}} SE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.1 |29.0 |IV |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake | - | - |- |4<ref>{{Cite anss|M 6.0 - 191 km WSW of Merizo Village, Guam|2025|us6000rlcd}}</ref> |{{Flag|Guam}} offshore, {{cvt|191|km|mi}} WSW of [[Malesso, Guam|Merizo Village]] |6.0 |65.0 |III | - | - | - |- |4<ref>{{Cite anss|M 6.0 - 149 km SE of Petropavlovsk-Kamchatsky, Russia|2025|us6000rlik}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]] offshore, {{cvt|149|km|mi}} SE of [[Petropavlovsk-Kamchatsky]] |6.0 |28.0 |IV |Aftershock of the 2025 Kamchatka earthquake | - | - |- |4<ref>{{Cite anss|M 5.9 - 70 km S of Gorontalo, Indonesia|2025|us6000rlim}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Gorontalo]] offshore, {{cvt|70|km}} S of [[Gorontalo (city)|Gorontalo]] |5.9 |120.3 |IV | The walls and ceilings of a school collapsed in [[Banggai Regency]], and some homes and buildings damaged in [[Bone Bolango Regency|Bone Bolango]].<ref>{{#invoke:cite|news||title=Gempa 6,2 Magnitudo Guncang Gorontalo, Getaran Terasa hingga Sulawesi Utara dan Tengah |url=https://buol.pikiran-rakyat.com/news/pr-3459769327/gempa-62-magnitudo-guncang-gorontalo-getaran-terasa-hingga-sulawesi-utara-dan-tengah?page=all |work=Pikiran Rakyat|date=5 November 2025|access-date=6 November 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Gempa M 6,2 Guncang Gorontalo, Sekolah di Banggai Sulteng Rusak |url=https://www.beritasatu.com/nusantara/2938155/gempa-m-62-guncang-gorontalo-sekolah-di-banggai-sulteng-rusak |work=BeritaSatu|date=6 November 2025|access-date=6 November 2025}}</ref> | - | - |- |5<ref>{{Cite anss|M 4.8 - 13 km ESE of Tarakan, Indonesia|2025|us6000rln1}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[North Kalimantan]] offshore, {{cvt|13|km|mi}} ESE of [[Tarakan]] |4.8 |10.0 |V<ref>{{#invoke:cite|news||title=Tarakan Diguncang Gempa M 4,8, Dipicu Aktivitas Sesar Tarakan|url=https://regional.kompas.com/read/2025/11/05/184441178/tarakan-diguncang-gempa-m-48-dipicu-aktivitas-sesar-tarakan. |work=[[Kompas]] |lang=id |date=5 November 2025|access-date=5 November 2025}}</ref> |Two people injured,<ref>{{#invoke:cite|news||title=RSUD-Plaza Ramayana Rusak, 2 Warga Luka Pascagempa di Tarakan|url=https://www.detik.com/kalimantan/berita/d-8198423/rsud-plaza-ramayana-rusak-2-warga-luka-pascagempa-di-tarakan|date=7 November 2025|lang=id|access-date=7 November 2025|website=Detik}}</ref> two homes destroyed and 22 structures, including [[Juwata Airport]] damaged in Tarakan.<ref>{{#invoke:cite|news||title=Rumah Sakit hingga Bandara Terdampak Gempa M 4,8 di Tarakan|url=https://www.detik.com/kalimantan/berita/d-8196353/rumah-sakit-hingga-bandara-terdampak-gempa-m-4-8-di-tarakan|date=5 November 2025|lang=id|access-date=5 November 2025|website=Detik}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||title=Update Data Pasca Gempa di Tarakan, BPBD Sebut Ada 17 Titik Rumah Rusak Mulai Ringan hingga Berat|url=https://kaltara.tribunnews.com/kaltara/114378/update-data-pasca-gempa-di-tarakan-bpbd-sebut-ada-17-titik-rumah-rusak-mulai-ringan-hingga-berat|date=6 November 2025|lang=id|access-date=6 November 2025|website=Tribunnews}}</ref> | - | 2 |- |7<ref>{{Cite anss|M 5.6 - 75 km NNE of Santa Rosalía, Mexico|2025|us6000rm2p}}</ref> |{{Flag|Mexico}}, [[Baja California Sur]] offshore, {{cvt|75|km|mi}} NNE of [[Santa Rosalía, Baja California Sur|Santa Rosalía]] |5.6 |10.0 |IV | The facade of a building collapsed in [[Guaymas]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=7 November 2025|access-date=9 November 2025|title=Cierran oficinas del Registro Civil en Guaymas tras derrumbe de fachada por sismo|url=https://www.critica.com.mx/vernoticias.php?artid=113861&relacion=critica&mas=2|lang=es|website=Critica}}</ref> | - | - |- |7<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1894518|publisher=EMSC-CSEM|date=7 November 2025|access-date=8 November 2025}}</ref> |{{flag|Turkey}}, [[Hatay Province|Hatay]], {{cvt|7|km|mi}} W of [[Antakya]] |3.6 |12.0 | - |One person injured due to panic in the [[Defne]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=7 November 2025|access-date=8 November 2025|title=Son dakika... Hatay'da 3.9 büyüklüğünde deprem oldu|url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/son-dakika-hatayda-3-9-buyuklugunde-deprem-oldu-43011490|lang=tr|website=Hürriyet}}</ref> | - | 1 |- |8<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1894977|publisher=EMSC-CSEM|date=8 November 2025|access-date=9 November 2025}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[North Kalimantan]] offshore, {{cvt|19|km|mi}} E of [[Tarakan]] |4.2 |10.0 | - |Aftershock of the 4.7 event in November 5. One home collapsed in the Tarakan area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=8 November 2025|access-date=9 November 2025|title=Gempa Kembali Guncang Tarakan, Satu Rumah Warga Rusak Parah|url=https://intikatanusantara.id/gempa-kembali-guncang-tarakan-satu-rumah-warga-rusak-parah/|lang=id|website=Inti Kata Nusantara}}</ref> | - | - |- |9<ref>{{Cite anss|M 6.8 - 126 km E of Yamada, Japan|2025|us6000rmea}}</ref> |{{flag|Japan}}, [[Iwate Prefecture|Iwate]] offshore, {{cvt|126|km|mi}} E of [[Yamada, Iwate|Yamada]] |6.8 |10.0 | V |A tsunami with heights of {{cvt|20|cm}} was observed in [[Kuji, Iwate|Kuji]] and [[Ōfunato]] and {{cvt|10|cm}} at [[Miyako, Iwate|Miyako]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=9 November 2025|access-date=9 November 2025|title=岩手で津波観測 久慈・大船渡で20センチ 震度4で津波注意報 |url=https://mainichi.jp/articles/20251109/k00/00m/040/167000c|lang=ja|website=[[Mainichi Shimbun]]}}</ref> | - | - |- |9<ref>{{Cite anss|M 6.4 - 121 km E of Yamada, Japan|2025|us6000rmep}}</ref> |{{flag|Japan}}, [[Iwate Prefecture|Iwate]] offshore, {{cvt|121|km|mi}} E of [[Yamada, Iwate|Yamada]] |6.4 |10.0 |IV |rowspan="2"|Aftershocks of the 6.8 event. | - | - |- |10<ref>{{Cite anss|M 6.0 - 120 km E of Yamada, Japan|2025|us6000rmk2}}</ref> |{{flag|Japan}}, [[Iwate Prefecture|Iwate]] offshore, {{cvt|120|km|mi}} E of [[Yamada, Iwate|Yamada]] |6.0 |11.2 |IV | - | - |- |12<ref>{{Cite anss|M 5.2 - 2 km ESE of Konia, Cyprus|2025|us6000rmxj}}</ref> |{{flag|Cyprus}}, [[Paphos District|Paphos]], {{cvt|2|km|mi}} ESE of [[Konia, Cyprus|Konia]] |5.2 |10.0 |VI |rowspan="2"|One wall collapsed in [[Kelokedara]], several homes and buildings including a monastery damaged, rockfalls and telecommunication outages occurred in [[Paphos District]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=13 November 2025|access-date=13 November 2025|title=Ζημιές σε διατηρητέο και παλιό τείχος από τους σεισμούς στην Πάφο. Κλιμάκιο Τμ. Αρχαιοτήτων στη Μονή Αγίου Νεοφύτου|url=https://cyprustimes.com/koinonia/zimies-se-diatiriteo-kai-palio-teichos-apo-tous-seismous-stin-pafo-klimakio-tm-archaiotiton-sti-moni-agiou-neofytou/|lang=el|website=Cyprus Times}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=12 November 2025|access-date=13 November 2025|title=5.3-magnitude earthquake shakes Cyprus, no injuries reported|url=https://english.news.cn/20251112/1569de0a6eb14ed4b36da748ba1879d0/c.html|lang=en|website=Xinhua News Agency}}</ref> | - | - |- |12<ref>{{Cite anss|M 5.3 - 3 km SE of Meládeia, Cyprus|2025|us6000rmyh}}</ref> |{{flag|Cyprus}}, [[Paphos District|Paphos]], {{cvt|3|km|mi}} SE of [[Meladeia]] |5.3 |10.0 |VI | - | - |- |14<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1898690|publisher=EMSC-CSEM|date=14 November 2025|access-date=15 November 2025}}</ref> |{{flag|Netherlands}}, [[Groningen Province|Groningen]], {{cvt|13|km|mi}} WNW of [[Appingedam]] |3.2 |10.0 | - |At least 1,077 homes damaged, 32 of them severely in the [[Groningen]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=16 November 2025|access-date=16 November 2025|title=Meer dan duizend schademeldingen na aardbeving Groningen|url=https://www.rtl.nl/nieuws/binnenland/artikel/5539166/aardbeving-natuurramp-groningen-gaswinning|lang=nl|website=RTL Nederland}}</ref> | - | - |- |19<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1901810|publisher=EMSC-CSEM|date=19 November 2025|access-date=20 November 2025}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[West Java]], {{cvt|17|km|mi}} SSE of [[Bandung Regency|Banjaran]] |3.3 |10.0 | - |One house collapsed and one hospital damaged in [[Bandung Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=20 November 2025|access-date=20 November 2025|title=Kabupaten Bandung Diguncang 9 Kali Gempa, Rumah Roboh dan RS Retak|url=https://jabarekspres.com/berita/2025/11/20/kabupaten-bandung-diguncang-9-kali-gempa-rumah-roboh-dan-rs-retak/|lang=id|website=Jabar Ekspres}}</ref> | - | - |- |21<ref>{{cite anss|M 5.4 - 14 km SSW of Narsingdi, Bangladesh|2025|us6000rpht}}</ref> |{{flag|Bangladesh}}, [[Dhaka Division|Dhaka]], {{cvt|14|km|mi}} SSW of [[Narsingdi]] |5.4 |27.0 |VI | | 10 | 629 |- |22<ref>{{cite anss|M 4.3 - 11 km W of Narsingdi, Bangladesh|2025|us6000rptl}}</ref> |{{flag|Bangladesh}}, [[Dhaka Division|Dhaka]], {{cvt|11|km|mi}} W of [[Narsingdi]] |4.3 |10.0 |V | Aftershock of the 2025 Bangladesh earthquake. Six students injured due to panic at [[Dhaka University]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=22 November 2025|access-date=22 November 2025|title=ভূমিকম্প: আতঙ্কে-হুড়োহুড়িতে ঢাবির ৬ শিক্ষার্থী আহত|url=https://bangla.thedailystar.net/youth/education/campus/news-716431|lang=bn|website=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]}}</ref> | - | 6 |- |24<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1904259|publisher=EMSC-CSEM|date=24 November 2025|access-date=26 November 2025}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[Aceh]], {{cvt|31|km|mi}} SSE of [[Bireuën|Bireun]] |4.6 |10.0 | - |The ceiling of a room in a university collapsed in [[Takengon]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=25 November 2025|access-date=26 November 2025|title=Kerusakan Plafon Ruang Kuliah UGP Takengon Akibat Gempa|url=https://rri.co.id/takengon/daerah/1996439/kerusakan-plafon-ruang-kuliah-ugp-takengon-akibat-gempa|lang=id|website=Radio Republik Indonesia}}</ref> | - | - |- |25<ref>{{cite anss|M 5.4 - 13 km N of Aso, Japan|2025|us7000rdmh}}</ref> |{{flag|Japan}}, [[Kumamoto Prefecture|Kumamoto]], {{cvt|13|km|mi}} N of [[Aso, Kumamoto|Aso]] |5.4 |10.0 |VII | One person injured and rockfalls occurred in the Aso-[[Ubuyama, Kumamoto|Ubuyama]] area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=25 November 2025|access-date=25 November 2025|title=熊本・阿蘇地方で震度5強 高齢女性、転倒し軽傷(共同通信)|url=https://news.yahoo.co.jp/articles/d195874d9f80bcd08a42312a5d9ed279bc34a6f3|lang=ja|website=Yahoo! News Japan}}</ref> | - | 1 |- |27<ref>{{Cite anss|M 6.6 - 45 km WNW of Sinabang, Indonesia|2025|us7000re2g}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[Aceh]], {{cvt|45|km|mi}} WNW of [[Sinabang]] |6.6 |25.4 |VI | Twelve people injured, several buildings and the roof of an office building collapsed, one mosque and a health center damaged and a warehouse caught fire in [[Simeulue Regency]].<ref>{{cite news|date=27 November 2025|access-date=27 November 2025|title=Update Gempa 6,3 di Simeulue Aceh: 12 Warga Luka, Bangunan Rubuh, dan Gudang Terbakar|url=https://www.kompas.tv/nasional/633981/update-gempa-6-3-di-simeulue-aceh-12-warga-luka-bangunan-rubuh-dan-gudang-terbakar|lang=id|website=[[Kompas.id]]}}</ref><ref>{{cite news|date=27 November 2025|access-date=27 November 2025|title=Masjid hingga Puskesmas di Simeulue Aceh Rusak Akibat Gempa M 6,3|url=https://www.beritasatu.com/nusantara/2944413/masjid-hingga-puskesmas-di-simeulue-aceh-rusak-akibat-gempa-m-63|lang=id|website=Beritasatu}}</ref> | - | 12 |- |27<ref>{{Cite anss|M 6.0 - 12 km WNW of Susitna, Alaska|2025|ak2025xjbvhj}}</ref> |{{#invoke:flag||United States}}, [[Alaska]], {{cvt|12|km|mi}} WNW of [[Susitna, Alaska|Susitna]] |6.0 |69.4 |VI | - | - | - |- |} === Disamba === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>[[Modified Mercalli intensity scale|MMI]]</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |6<ref>{{Cite anss|M 7.0 - 2025 Hubbard Glacier Earthquake|2025|ak2025xzwiky}}</ref> |{{#invoke:flag||Canada}}, [[Yukon]], {{cvt|90|km|mi}} N of [[Yakutat, Alaska]] |7.0 |10.0 |VIII | Landslides and avalanches occurred in the [[Kluane National Park and Reserve]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=17 December 2025|access-date=18 December 2025|title=Mountain Sides Collapse After Huge Earthquake|url=https://gripped.com/profiles/mountain-sides-collapse-after-huge-earthquake/|lang=en|website=Gripped.com}}</ref> | - | - |- |8<ref>{{cite anss|M 7.6 - 2025 Aomori Prefecture, Japan Earthquake|2025|pt25342050}}</ref> |{{#invoke:flag||Japan}}, [[Aomori Prefecture|Aomori]] offshore, {{cvt|73|km|mi}} ENE of [[Misawa, Aomori|Misawa]] |7.6 |44.1 |VIII<ref>{{Cite anss|M 7.6 - 2025 Aomori Prefecture, Japan Earthquake - ShakeMap|2025|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000rtdt/shakemap/stations?source=us&code=us6000rtdt}}</ref> | | - | 47 |- |8<ref>{{cite anss|M 6.6 - 125 km S of Honchō, Japan|2025|us6000rtie}}</ref> |{{#invoke:flag||Japan}}, [[Aomori Prefecture|Aomori]] offshore, {{cvt|125|km|mi}} S of [[Erimo, Hokkaido|Honchō]] |6.6 |10.0 |V |Aftershock of the 2025 Aomori earthquake. | - | - |- |12<ref>{{cite anss|M 6.7 - 114 km ENE of Hachinohe, Japan|2025|pt25346000}}</ref> |{{#invoke:flag||Japan}}, [[Iwate Prefecture|Iwate]] offshore, {{cvt|114|km|mi}} ENE of [[Hachinohe]] |6.7 |10.7 |V |Aftershock do the 2025 Aomori earthquake. One person injured in [[Hiranai]]<ref>{{Cite web|url=https://news.yahoo.co.jp/articles/06624defecf9c6e720a61008d65a42661ae39158 |title=青森で震度4 一時津波注意報 1人ケガ |work=Yahoo! News Japan|date=13 December 2025}}</ref> and tsunamis with heights of {{cvt|20|cm}} observed in [[Erimo, Hokkaido|Erimo]] and Hachinohe.<ref>{{cite news|title=【速報】北海道・えりも庶野と青森・八戸港で20cmの津波観測 |publisher=[[Fuji News Network]] |language=ja |url=https://www.fnn.jp/articles/-/973901 |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> | - | 1 |- |15<ref>{{#invoke:cite|web||title=Earthquake information|url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake_information/earthquake.php?id=1914921|publisher=EMSC-CSEM|date=15 December 2025|access-date=15 December 2025}}</ref> |{{#invoke:flag||Turkey}}, [[Hatay Province|Hatay]], {{cvt|3|km|mi}} NNW of [[Antakya]] |4.0 |10.0 | - |One person injured due to panic in the Antakya area.<ref>{{#invoke:cite|news||date=15 December 2025|access-date=15 December 2025|title=Hatay 4.2 ile sarsıldı: Depremden kaçarken bacağını çatlattı!|url=https://www.gzt.com/jurnalist/hatay-42-ile-sarsildi-depremden-kacarken-bacagini-catlatti-yerel-haberler-3824598|lang=tr|website=GZT.com}}</ref> | - | 1 |- |22<ref>{{cite anss|M 6.5 - 42 km NNE of Goroka, Papua New Guinea|2025|us6000rwgh}}</ref> |{{flag|Papua New Guinea}}, [[Madang Province|Madang]], {{cvt|42|km|mi}} NNE of [[Goroka]] |6.5 |110.2 |VI | - | - | - |- |24<ref>{{cite anss|M 6.0 - 2025 Taitung, Taiwan Earthquake|2025|us7000rkjm}}</ref> |{{flag|Taiwan}}, [[Taitung County|Taitung]] offshore, {{cvt|11|km|mi}} NNE of [[Taitung City|Taitung]] |6.0 |10.0 |VII | The ceilings of a school and a store collapsed, walls cracked at a prison and a fire occurred at a building in [[Taitung City]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=24 December 2025|access-date=24 December 2025|title=台東體中牆面磁磚「被地震震落」!健身房天花板砸地上 慘況曝光|url=https://www.ettoday.net/news/20251224/3089829.htm|lang=zh|website=ET Today}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=24 December 2025|access-date=24 December 2025|title=台東發生六點一規模地震 火車暫時行駛 監獄圍牆龜裂 餘震不斷引民眾驚慌|url=https://tw.news.yahoo.com/%E5%8F%B0%E6%9D%B1%E7%99%BC%E7%94%9F%E5%85%AD%E9%BB%9E-%E8%A6%8F%E6%A8%A1%E5%9C%B0%E9%9C%87-%E7%81%AB%E8%BB%8A%E6%9A%AB%E6%99%82%E8%A1%8C%E9%A7%9B-%E7%9B%A3%E7%8D%84%E5%9C%8D%E7%89%86%E9%BE%9C%E8%A3%82-%E9%A4%98%E9%9C%87%E4%B8%8D%E6%96%B7%E5%BC%95%E6%B0%91%E7%9C%BE%E9%A9%9A%E6%85%8C-121855065.html |lang=zh|website=Yahoo! News Taiwan}}</ref> | - | - |- |27<ref>{{cite anss|M 6.6 - 31 km ESE of Yilan, Taiwan|2025|us7000rl2n}}</ref> |{{flag|Taiwan}}, [[Yilan County, Taiwan|Yilan]] offshore, {{cvt|31|km|mi}} ESE of [[Yilan City]] |6.6 |67.5 |VI |One person killed in [[Wugu District]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=28 December 2025|access-date=28 December 2025|title=7.0強震造成1人亡! 德音國小水管漏水 工友爬梯關水閥摔落重創亡|url=https://udn.com/news/story/124692/9230065|lang=zh|website=[[United Daily News]]}}</ref> Eight structures damaged and water and gas leaks in [[Taipei]],<ref>{{#invoke:cite|news||date=28 December 2025|access-date=28 December 2025|title=宜蘭外海規模7地震北市接獲39件災情 多數已處理|url=https://www.cna.com.tw/news/ahel/202512280022.aspx|lang=zh|website=[[Central News Agency (Taiwan)|Central News Agency]]}}</ref> the ceiling of the terminal of [[Taoyuan International Airport]] partially collapsed<ref>{{#invoke:cite|news||date=27 December 2025|access-date=27 December 2025|title=6.6级地震深夜袭台 桃园机场惊传天花板塌陷|url=https://finance.sina.com.cn/jjxw/2025-12-28/doc-inhehise9479699.shtml|lang=zh|website=[[Sina Corporation]]}}</ref> and one building and a road damaged in [[New Taipei]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=27 December 2025|access-date=27 December 2025|title=強震驚魂!板橋社區降 [磁磚雨] 住戶淚控:都更再慢恐出人命|url=https://www.setn.com/News.aspx?NewsID=1771775|lang=zh|website=[[SET News]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news||date=27 December 2025|access-date=27 December 2025|title=規模7.0地震 [搖到地裂]? 新莊馬路驚見 [大裂縫] 網挖對比照嚇傻|url=https://www.msn.com/zh-tw/news/living/%E8%A6%8F%E6%A8%A17-0%E5%9C%B0%E9%9C%87-%E6%90%96%E5%88%B0%E5%9C%B0%E8%A3%82-%E6%96%B0%E8%8E%8A%E9%A6%AC%E8%B7%AF%E9%A9%9A%E8%A6%8B-%E5%A4%A7%E8%A3%82%E7%B8%AB-%E7%B6%B2%E6%8C%96%E5%B0%8D%E6%AF%94%E7%85%A7%E5%9A%87%E5%82%BB/ar-AA1T7ZjY|lang=zh|website=[[MSN]]}}</ref> | 1 | - |- |28<ref>{{cite anss|M 4.6 - 34 km NW of Bukittinggi, Indonesia|2025|us7000rl53}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[West Sumatra]] offshore, {{Cvt|34|km|mi}} NW of [[Bukittinggi]] |4.6 |46.3 | - |rowspan="2"|Ten homes destroyed and 15 others damaged in [[Agam Regency]].<ref>{{#invoke:cite|news||date=28 December 2025|access-date=28 December 2025|title=Gempa Pasaman M 4,7 Rusak Puluhan Rumah di Agam|url=https://www.beritasatu.com/nusantara/2953271/gempa-pasaman-m-47-rusak-puluhan-rumah-di-agam|lang=id|website=Berita Satu}}</ref> | - | - |- |28<ref>{{cite anss|M 4.6 - 43 km NW of Bukittinggi, Indonesia|2025|us7000rl54}}</ref> |{{flag|Indonesia}}, [[West Sumatra]] offshore, {{Cvt|43|km|mi}} NW of [[Bukittinggi]] |4.6 |58.5 | - | - | - |- |28<ref>{{cite anss|M 6.2 - 36 km W of Puerto Santa, Peru|2025|us7000rl57}}</ref> |{{flag|Peru}}, [[Department of La Libertad|La Libertad]] offshore, {{Cvt|36|km|mi}} W of [[Santa, Peru|Puerto Santa]] |6.2 |66.4 |VI | | - | 53 |- |31<ref>{{cite anss|M 6.0 - 91 km E of Noda, Japan|2025|us7000rlq3}}</ref> |{{flag|Japan}}, [[Iwate Prefecture|Iwate]] offshore, {{cvt|91|km|mi}} E of [[Noda, Iwate|Noda]] |6.0 |19.3 |IV |Aftershock of the 2025 Aomori earthquake. | - | - |- |} == Manazarta == {{Reflist|3}} 7sqdokwqriwcalk1jfrk9to0swlud2v Jerin ambaliyar ruwa mafi muni 0 113322 835393 701616 2026-05-13T14:16:38Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835393 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Wannan sune jerin [[Ambaliya|ambaliyar ruwa]] mafi muni a duk duniya, tare da akalla mutuwar mutane sama da 60. == Jerin == {| class="wikitable sortable" width="100%" ! width="20%" |Deaths ! width="40%" |Event ! width="200%" |Location ! width="55%" |Year |- |1,000,000–2,000,000 |1887 Yellow River flood |[[Sin|China]] |1887 |- |422,000–2,000,000 |1931 China floods |[[Sin|China]] |1931 |- |470,000–500,000 |1938 Yellow River flood |[[Sin|China]] |1938 |- |300,000–500,000 |1970 Bhola cyclone |East Pakistan (present-day [[Bangladesh]]) |1970 |- |145,000 |1935 Yangtze flood |[[Sin|China]] |1935 |- |100,000+ |St. Felix's flood |[[Holand|Netherlands]] |1530 |- |up to 100,000<ref name="Haigh2017">{{Cite journal |last=Haigh |first=Ivan |last2=Nicholls |first2=R.J. |date=2017 |title=Coastal flooding |url=http://www.mccip.org.uk/media/1769/2017arc_sciencereview_009_cof.pdf |journal=MCCIP Science Review 2017 |page=98 |doi=10.14465/2017.arc10.009-cof |access-date=2025-08-12 |archive-date=2021-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717101200/http://www.mccip.org.uk/media/1769/2017arc_sciencereview_009_cof.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="Redd2017">{{Cite web |last=June 2017 |first=Nola Taylor Redd |date=26 June 2017 |title=Flood Facts, Types of Flooding, Floods in History |url=https://www.livescience.com/23913-flood-facts.html |website=livescience.com |language=en}}</ref><ref name="Haigh2015">{{Cite journal |last=Haigh |first=Ivan D. |last2=Bradshaw |first2=Elizabeth |title=A century of UK coastal flooding |url=https://www.bodc.ac.uk/about/outputs/presentations_and_papers/documents/planetearth_win15.pdf |journal=Planet Earth |issue=Winter 2015 |page=23 |access-date=2025-08-12 |archive-date=2020-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201018195002/https://www.bodc.ac.uk/about/outputs/presentations_and_papers/documents/planetearth_win15.pdf |url-status=dead }}</ref> |The flood of 1099 |[[Holand|Netherlands]], [[Ingila|England]] |1099 |- |50,000–80,000<ref name="Redd2017" /> |St. Lucia's flood, storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1287 |- |0 or 36,000 or 60,000<ref>{{Cite web |last=Friedrich Arends |date=1837 |title=Natuurkundige geschiedenis van de kusten der Noordzee |url=https://books.google.com/books?id=XX1SAAAAcAAJ&dq=1212+overstroming+36000&pg=PA19}}</ref> |North sea flood, storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1212 |- |40,000<ref name="two">{{Cite web |title=Floods played havoc in 50 countries in five centuries |url=http://www.thenews.com.pk/Todays-News-13-24627-Floods-played-havoc-in-50-countries-in-five-centuries |website=www.thenews.com.pk }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |1949 Eastern Guatemalan floods |[[Guatemala (ƙasa)|Guatemala]] |1949 |- |25,000+ |First St. Marcellus's flood, storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1219 |- |33,000 |1954 Yangtze floods |[[Sin|China]] |1954 |- |27,000–1,500,000 |1974 Bangladesh flood due to monsoon rain |[[Bangladesh]] |1974 |- |26,000–240,000 |1975 Banqiao Dam failure and floods |[[Sin|China]] |1975 |- |25,000–40,000 |St. Marcellus's flood ({{Lang|nl|Grote Mandrenke}}), storm tide |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]], [[Denmark]] |1362 |- |20,000–25,000 |All Saints' Flood, storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1570 |- |20,000 |1939 Tianjin flood{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |[[Sin|China]] |1939 |- |15,000<ref name="Guzzetti2005">{{Cite journal |last=Guzzetti |first=Fausto |last2=Stark |first2=Colin P. |last3=Salvati |first3=Paola |year=2005 |title=Evaluation of Flood and Landslide Risk to the Population of Italy |url=https://doi.org/10.1007/s00267-003-0257-1 |journal=Environmental Management |volume=36 |issue=1 |pages=15–36 |bibcode=2005EnMan..36...15G |doi=10.1007/s00267-003-0257-1 |pmid=15983861 |s2cid=1204246 |url-access=subscription}}</ref> |1705 Po Valley flood |Po Valley, Italy |1705 |- |14,000 |Christmas flood, storm surge |[[Holand|Netherlands]], [[Jamus|Germany]], [[Denmark]] |1717 |- |11,498+ |Storm Daniel |[[Libya]], [[Girka (ƙasa)|Greece]], [[Turkiyya|Turkey]], [[Bulgeriya|Bulgaria]], [[Misra|Egypt]] |2023 |- |10,000–100,000<ref name="Haigh2017" /><ref name="Redd2017" /><ref name="Haigh2015" /> |St. Elizabeth's flood, storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1421 |- |10,000–30,000 |1999 Vargas mudslide |[[Venezuela]] |1999 |- |8,000–15,000 |Burchardi flood |[[Jamus|Germany]], [[Denmark]] |1634 |- |7,000<ref name="Guzzetti2005" /> |1557 [[Palermo]] flood |Sicily |1557 |- |6,511 |2020 South Asian floods |[[Afghanistan]], [[Indiya|India]], [[Bangladesh]], [[Nepal]], [[Pakistan]], [[Sri Lanka]] |2020 |- |6,200{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |Sichuan, Hubei, Anhui flood |[[Sin|China]] |1980 |- |6,054 |2013 North India floods |[[Indiya|India]] |2013 |- |6,000-12,000 |1900 Galveston hurricane |[[Tarayyar Amurka|United States]] |1900 |- |5,154 (official){{Ana bukatan hujja|date=June 2022}} |1963 Great Hai River flood |Hai River, China |1963 |- |5,000–10,000{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |[[Rajasthan]] flood |[[Indiya|India]] |1943 |- |5,000{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |Lake Palcacocha in the Cojup valley, Cordillera Blanca mountain range, landslide by massive avalanche |[[Peru]] |1941 |- |4,892<ref name="two" /> |1968 [[Rajasthan]], [[Gujarat]] monsoon rain |[[Indiya|India]] |1968 |- |4,800{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1951 Manchuria flood |[[Sin|China]] |1951 |- |4,000<ref name="Guzzetti2005" /> |1610 Tanaro River flood |[[Italiya|Italy]] |1610 |- |3,838{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1998 Eastern India, 1998 Bangladesh flood |[[Indiya|India]], [[Bangladesh]] |1998 |- |3,814{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1989 Sichuan flood |[[Sin|China]] |1989 |- |3,800{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1978 Northern India monsoon rain |[[Indiya|India]] |1978 |- |3,656{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1998 Yangtze river flood |[[Sin|China]] |1998 |- |3,500{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1948 Fuzhou flood |[[Sin|China]] |1948 |- |3,189+ |2010 China floods, landslides |[[Sin|China]], [[Koriya ta Arewa|North Korea]] |2010 |- |3,083<ref>{{Cite web |date=2003-07-31 |title=1993 Global Register of Extreme Flood Events |url=http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/1993sum.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20031018232924/http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/1993sum.htm |archive-date=2003-10-18}}</ref> |1993 South Asian monsoon floods |[[Nepal]], [[Indiya|India]], [[Bangladesh]], [[Pakistan]] |1993 |- |3,076{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |2004 Eastern India, [[Bangladesh]] monsoon rain |[[Indiya|India]], [[Bangladesh]] |2004 |- |3,000<ref name="Guzzetti2005" /> |1530 Tiber River flood |[[Italiya|Italy]] |1530 |- |3,000<ref name="Guzzetti2005" /> |1598 Tiber River flood |[[Italiya|Italy]] |1598 |- |3,000{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1992 [[Afghanistan]] flood, mainly, Gulbahar, [[Kalotak]], [[Shutul]], Parwan, flash flood, mudslide |[[Afghanistan]] |1992 |- |2,910{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1950 [[Pakistan]] flood |[[Pakistan]] |1950 |- |2,828+ |2011 Southeast Asian floods |[[Filipin|Philippines]], [[Tailan|Thailand]], Cambodia, [[Myanmar]], [[Vietnam]], [[Laos]], [[Maleshiya|Malaysia]] |2011 |- |2,775{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1996 China flood, torrential floods, mud-rock flows |[[Sin|China]] |1996 |- |2,566 |1953 Japan floods (1953 Northern Kyushu flood and 1953 Wakayama flood), massive rain, flood, mudslides |mainly Kitakyushu, [[Yanayin Kumamoto|Kumamoto]], Wakayama, and Kizugawa, Japan |1953 |- |2,400{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |North Sea flood, storm surge |[[Holand|Netherlands]] |838 |- |2,379{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1988 [[Bangladesh]] monsoon rain |[[Bangladesh]] |1988 |- |2,209 |Johnstown Flood |[[Tarayyar Amurka|United States]] ([[Pennsylvania]]) |1889 |- |2,142 |North Sea flood of 1953 storm surge |[[Holand|Netherlands]], [[Birtaniya|United Kingdom]], [[Beljik|Belgium]] |1953 |- |2,075{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1981 Sichuan, Shanxi flood |[[Sin|China]] |1981 |- |2,055{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1987 [[Bangladesh]] monsoon rain |[[Bangladesh]] |1987 |- |several thousands{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |North Sea flood, storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1014 |- |several thousands{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |[[St. Juliana flood]], storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1164 |- |several thousands{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |[[St. Agatha flood]], storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1288 |- |several thousands{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |[[St. Clemens flood]], storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1334 |- |several thousands |St. Mary Magdalene's flood |Central Europe |1342 |- |several thousands{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |[[All Saints flood]], storm surge |[[Daular Roma Mai Tsarki|Holy Roman Empire]] |1532 |- |several thousands{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |North Sea flood, storm surge |[[Holand|Netherlands]] |1703 |- |2,000–10,000 |Great Iran Flood |[[Iran]] |1954 |- |2,000–5,0001 |1979 Machchhu dam failure |[[Indiya|India]] (Morvi, [[Gujarat]]) |1979 |- |2,000–3,000{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |Mostaganem and [[Oran]] flood |[[Aljeriya|Algeria]] |1927 |- |2,000+ |Bristol Channel floods |[[Ingila|England]] and [[Wales]]; possible tsunami |1607 |- |2,000+ |May 2004 Caribbean floods |[[Haiti]], [[Jamhuriyar Dominika|Dominican Republic]], [[Puerto Rico]], [[Jamaika|Jamaica]], [[Cuba]], [[Bahamas]], Turks and Caicos Islands |2004 |- |1,985 |[[Ambaliyar ruwa ta 2010 a Pakistan|Pakistan floods]], monsoon flooding<ref name="dawn20100801">{{Cite web |date=1 August 2010 |title=Death toll from floods rises to 1,100 |url=http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/news/pakistan/04-flood-toll-rises-qs-07 |access-date=1 August 2010 |publisher=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 August 2010 |title=Pakistan rescuers struggle in flood aftermath |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-10834414 |access-date=2 August 2010 |website=BBC News}}</ref> |[[Pakistan]] |2010 |- |1,921<ref name="two" /><ref name="Guzzetti2005" /> |Vajont Dam landslide and flood |[[Italiya|Italy]] |1963 |- |1,834{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1992 [[Pakistan]], Northern India monsoon rain |[[Pakistan]], [[Indiya|India]] |1992 |- |1,739<ref>{{Cite web |date=18 November 2022 |title=NDMA Floods (2022) SITREP - 2022 |url=https://cms.ndma.gov.pk/storage/app/public/situation-reports/November2022/N2n1eEarMt6q6Rb8ZYwn.pdf |website=National Disaster Management Administration (NDMA), Pakistan |access-date=12 August 2025 |archive-date=6 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106162810/http://cms.ndma.gov.pk/storage/app/public/situation-reports/November2022/N2n1eEarMt6q6Rb8ZYwn.pdf |url-status=dead }}</ref> |[[Albaliyar ruwa na ƙasar fakistan na 2022|2022 Pakistan floods]] |[[Pakistan]] |2022 |- |1,723{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1991 [[Sin|China]] flood, mainly, Sichuan, Guizhou, Hubei, torrential floods, mud-rock flows |[[Sin|China]] |1991 |- |1,700{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1955 Northern India flood |[[Indiya|India]] |1955 |- |1,624{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |Fujian, Anhui, Zhejiang flood |[[Sin|China]] |2005 |- |1,605–3,363{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |spring flooding |[[Haiti]], [[Jamhuriyar Dominika|Dominican Republic]] |2004 |- |1,558 |[[St. Martin flood]], storm surge |[[Holand|Netherlands]] |1686 |- |1,532{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |2002 China flood, torrential floods, mud-rock flows |[[Sin|China]] |2002 |- |1,503{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |[[Mumbai]] and the surrounding state [[Maharashtra]], [[Karnataka]], monsoon rain in 2005 |[[Indiya|India]] |2005 |- |1,437{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1995 China flood, mainly, Hunan, Jiangxi, Liaoning, Sichuan, Fujian, torrential rain, devastating floods, mud-rock flows |[[Sin|China]] |1995 |- |1,392<ref>{{Cite web |last=Knabb |first=Richard D. |last2=Rhome |first2=Jamie R. |last3=Brown |first3=Daniel P. |date=January 4, 2023 |title=Tropical Cyclone Report, Hurricane Katrina 23-30 August 2005 |url=https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/AL122005_Katrina.pdf |website=}}</ref> |Hurricane Katrina, storm surge and levee failure |[[Tarayyar Amurka|United States]] |2005 |- |1,348 |[[2007 China flood]], mountain torrents, mud-rock flows |[[Sin|China]] |2007 |- |1,268 |Floods caused by Tropical Storm Washi<ref>{{Cite web |title=Final Report of Tropical Storm Sendong |url=http://www.ndrrmc.gov.ph/attachments/article/358/Final%20Report%20re%20TS%20Sendong,%2015%20-%2018%30December%202011.pdf}}{{Dead link|date=March 2020}}</ref> |[[Filipin|Philippines]] |2011 |- |1,029 |[[2004 China flood]], mountain torrents, mud-rock flows, landslide |[[Sin|China]] |2004 |- |1,000–8,000 |[[2016 Indian floods]] by monsoon rain |[[Indiya|India]] |2016 |- |1,000{{Ana bukatan hujja|date=September 2023}} |1961 [[Bihar]] flood |[[Indiya|India]] |1961 |- |992 |1957 Isahaya flood, massive rain and mudslide |[[Japan]] |1957 |- |941 |Inuyama [[Iruka pond]] dam failure |[[Japan]] |1868 |- |933 |1938 Hanshin flood, mainly [[Tokyo]], [[Kobe]], massive rain and landslide |[[Japan]] |1938 |- |915 |[[Barcelona]], [[Ambaliyar ruwa|flash flood]] |[[Ispaniya|Spain]] |1962 |- |903 |January 2011 Rio de Janeiro floods and mudslides |[[Brazil]] |2011 |- |848 |1977 [[Karachi]] flood |[[Pakistan]] |1977 |- |844 |2006 North Korean floods |[[Koriya ta Arewa|North Korea]] |2006 |- |827 |[[Aljir|Algiers]], Bab El Oued, devastating flood, mudslide |[[Aljeriya|Algeria]] |2001 |- |800 |North Sea flood, storm surge |[[Holand|Netherlands]] |1825 |- |800 |2000 [[Mozambik|Mozambique]] flood |[[Mozambik|Mozambique]] |2000 |- |705 |2006 [[Itofiya|Ethiopia]] flood, mainly [[Omo River Delta]], [[Dire Dawa]], Tena, and Gode, flash floods, heavy rain |[[Itofiya|Ethiopia]] |2006 |- |677 |August 8 2009 flood due to Typhoon Morakot; an entire village of Shiaolin was buried in the southern county of [[Kaohsiung]] |[[Taiwan]] |2009 |- |672 |[[1972 Seoul flood]] |[[Koriya ta Kudu|South Korea]] |1972 |- |653 |[[1972 Luzon flood]] |[[Filipin|Philippines]] |1972 |- |650 |[[Babban Ambaliyar 1913|Great Flood of 1913]] |[[Tarayyar Amurka|United States]] |1913 |- |610 |2007 North Korean floods |[[Koriya ta Arewa|North Korea]] |2007 |- |595 |1999 Vietnamese floods |[[Vietnam]] |1999 |- |594 |[[Hanoi]] and Red River Delta flood |North Vietnam |1971 |- |540 |1969 Tunisia flooding |[[Tunisiya|Tunisia]] |1969 |- |532 |Cuzco, Huallaga, torrential rain, flooding, landslide |[[Peru]] |1982 |- |517 |1967 Massive rain of Japan, mainly, Kobe, Kure, Agano River, massive rain and landslide |[[Japan]] |1967 |- |506 |KwaZulu-Natal |[[Afirka ta Kudu|South Africa]] |1987 |- |500 |[[Malawi]], flash flood and landslide |[[Malawi]] |1991 |- |500 |2018 East Africa floods |[[Kenya]], [[Itofiya|Ethiopia]], [[Uganda]], [[Ruwanda|Rwanda]], and [[Somaliya|Somalia]] |2018 |- |483 |2018 Kerala floods |[[Indiya|India]] |2018 |- |464 |Lisbon flash flood |[[Portugal]] |1967 |- |449+ |2016 China floods |[[Sin|China]] |2016 |- |445 |Western Japan, massive rains and landslides |[[Japan]] |1972 |- |437 |1967 [[Brazil]] flood, mainly [[Rio de Janeiro]], [[São Paulo]], flood and landslide |[[Brazil]] |1967 |- |431 |St. Francis Dam failure |[[Tarayyar Amurka|United States]] ([[California]]) |1928 |- |431 |2015 Tamil Nadu floods [[Chennai]], Cuddalore and [[Andhra Pradesh]] named 2015 South Indian floods |[[Indiya|India]] |2015 |- |429 |[[2002 Nepal flood]], mainly occurred at Makwanpur, monsoon rain, flood, landslide |[[Nepal]] |2002 |- |425 |October 1999 Mexico floods, mainly occurred at Tabasco, Puebla, Chiapas, flood and mudslide as a result from Tropical Depression Eleven |[[Mexico (ƙasa)|Mexico]] |1999 |- |421 |Malpasset Dam failure |[[Faransa|France]] |1959 |- |420 |[[St. Aaron's Flood]] |[[Amsterdam]] |1420 |- |415+ |2024 Nigeria floods |[[Najeriya|Nigeria]] |2024 |- |408 |[[1969 South Korea flood]], mainly, Gyeongsangbuk-do, Gyeongsangnam-do, Gangwon-do, torrential rain, landslide |[[Koriya ta Kudu|South Korea]] |1969 |- |407 |1993 [[Iran]] flood, mainly occurred at [[Isfahan]], Bandar Abbas, flash flood and landslide |[[Iran]] |1993 |- |405 |[[1998 South Korea flood]], heavy massive rain, landslide |[[Koriya ta Kudu|South Korea]] |1998 |- |400 |1955 [[Lebanon]] Tripoli flood |[[Lebanon]] |1955 |- |386 |[[Tailan|Thailand]], [[Maleshiya|Malaysia]], mainly [[Nakhon]], Songkhla, and Kelantan, torrential rain |[[Tailan|Thailand]], [[Maleshiya|Malaysia]] |1988 |- |385+ |Wayanad, Kerala, India |Chooral Mala Landslide |2024 |- |385 |Ohio River flood of 1937 |[[Tarayyar Amurka|United States]] ([[Pennsylvania]], [[Ohio (jiha)|Ohio]], [[West Virginia]], [[Kentucky]], [[Indiana]], [[Illinois]]) |1937 |- |373 |1966 [[Rio de Janeiro]] flood, flood and landslide |[[Brazil]] |1966 |- |364 |Piura, Tumbes, torrential rain, flooding, landslide |[[Peru]] |1983 |- |360+ |Great Dayton Flood |[[Tarayyar Amurka|United States]] |1913 |- |360 |1958 [[Buenos Aires]] flood |[[Argentina]] |1958 |- |356+<ref name="Guzzetti2005" /><ref name="Luino2014">{{Cite journal |last=Luino |first=Fabio |last2=Tosatti |first2=Giovanni |last3=Bonaria |first3=Vittorio |year=2014 |title=Dam Failures in the 20th Century: Nearly 1,000 Avoidable Victims in Italy Alone |url=https://www.researchgate.net/publication/264540093 |journal=Journal of Environmental Science and Engineering |volume=3 |issue=1 |pages=19–31}}</ref> |1923 Gleno Dam failure |[[Italiya|Italy]] |1923 |- |353 |[[2007 African Nations flood]] |mainly [[Sudan]], [[Najeriya|Nigeria]], [[Burkina Faso]], [[Ghana]], [[Kenya]], and other African countries |2007 |- |347 |1996 Yemen flood |[[Yemen]] |1996 |- |345 |[[1987 South Korea flood]], mainly, Chungchongnam-do, Jeollanam-do, Kangwon, torrential rain, landslide |[[Koriya ta Kudu|South Korea]] |1987 |- |342 |[[2006 East African Flood]] |[[Kenya]], [[Itofiya|Ethiopia]], [[Somaliya|Somalia]] |2006 |- |315 |North Sea flood of 1962 storm tide |[[Jamus|Germany]] |1962 |- |313 |2003 [[Sumatra]] flood, mainly Jambi, Batanghari, Tondano, torrential rain, flash flood, landslide |[[Indonesiya|Indonesia]] |2003 |- |302 |2021 Henan floods |[[Sin|China]] |2021 |- |300+ |2024 Nepal floods |[[Nepal]] |2024 |- |300<ref name="Guzzetti2005" /> |1584 Tanaro River flood |[[Italiya|Italy]] |1584 |- |300 |1878 flood in Miskolc |Miskolc, Hungary |1878 |- |299 |1982 Nagasaki flood |[[Japan]] |1982 |- |290 |[[Rio de Janeiro]] and Fluminense flood |[[Brazil]] |1988 |- |272 |1973 [[Granada]], Almeria, Murcia flood |[[Ispaniya|Spain]] |1973 |- |270 |Great Sheffield flood dam disaster |[[Birtaniya|United Kingdom]] |1864 |- |268 |Val di Stava dam disaster |[[Italiya|Italy]] |1985 |- |259 |1966 [[Maian]] flood |[[Jodan|Jordan]] |1966 |- |255 |1998 [[Tajikistan]] flood |[[Tajikistan]] |1998 |- |251 |[[Ambaliyar ruwa ta 2021 a Maharashtra|2021 Maharashtra floods]] |[[Indiya|India]] |2021 |- |250 |[[La Josefina]] landslide dam failure |[[Ecuador]] |1993 |- |246+ |April 2010 Rio de Janeiro floods and mudslides |[[Rio de Janeiro|Rio de Janeiro, Brazil]] |2010 |- |246 |Great Mississippi Flood of 1927 |[[Tarayyar Amurka|United States]] ([[Arkansas (jiha)|Arkansas]], [[Illinois]], [[Kentucky]], [[Louisiana]], [[Mississippi (jiha)|Mississippi]], [[Missouri (jiha)|Missouri]], [[Tennessee]], [[Texas]], [[Oklahoma]], [[Kansas]]) |1927 |- |243 |2021 European floods |[[Austriya|Austria]], [[Beljik|Belgium]], [[Jamus|Germany]], [[Italiya|Italy]], [[Luksamburg|Luxembourg]], [[Holand|Netherlands]], [[Switzerland]], [[Birtaniya|United Kingdom]], [[Romainiya|Romania]], [[Kazech|Czech Republic]], [[Kroatiya|Croatia]] |2021 |- |240 |2017 Gujarat flood |[[Gujarat]] and [[Rajasthan]], India |2017 |- |238 |Black Hills flood |[[Tarayyar Amurka|United States]] |1972 |- |235–244 |2009 Philippine Floods<ref>{{Cite web |title=Newsinfo.inquirer.net |url=http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20090927-227130/73-dead-more-than-300000-displaced-by-Ondoy |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090930085556/http://newsinfo.inquirer.net/breakingnews/nation/view/20090927-227130/73-dead-more-than-300000-displaced-by-Ondoy |archive-date=2009-09-30}}</ref> |[[Filipin|Philippines]] |2009 |- |233 |2020 Central Vietnam floods |[[Vietnam]], Cambodia, [[Laos]] |2020 |- |232 |2024 Spanish floods |Province of Valencia, [[Ispaniya|Spain]] |2024 |- |230 |[[Marrakesh]] flash flood |[[Moroko|Morocco]] |1995 |- |228 |2007 [[Balochistan]] flood by Cyclone Yemyin |[[Pakistan]] |2007 |- |223 |2012 North Korean floods |[[Koriya ta Arewa|North Korea]] |2012 |- |225 |2018 Japan floods |[[Japan]] |2018 |- |203+ |2017 China floods |[[Sin|China]] |2017 |- |200–600 |1824 St. Petersburg flood |[[Rasha|Russia]] |1824 |- |200–600 |[[Chungar (camp)|Chungar]] landslide, flood, avalanche |[[Peru]] |1971 |- |200+ |2008 South China floods |South China |2008 |- |200 |Pamir Mountain area, mud and rock slides, torrential rain |[[Tajikistan]] |1992 |- |199 |Santa Catarina, Tubarão, torrential heavy rain |[[Brazil]] |1974 |- |199 |2009 El Salvador floods and mudslides |[[Salvador|El Salvador]] |2009 |- |190 |[[Huigra]], landslide |[[Ecuador]] |1931 |- |187 |Ulaanbaatar-Tov area, heavy rain, mostly during August |[[Mangoliya|Mongolia]] |1982 |- |182 |2024 Rio Grande do Sul floods |[[Brazil]] |2024 |- |172 |2012 Russian floods |Krymsk |2012 |- |165 |2004 [[Brazil]] flood, mainly [[São Paulo]], [[Pemambuco]], torrential rain, mudslide |[[Brazil]] |2004 |- |159 |Sarno flood and landslide |[[Italiya|Italy]] |1998 |- |154 |KwaZulu-Natal |[[Afirka ta Kudu|South Africa]] |1995 |- |141+ |2010–2011 Southern Africa floods |[[Afirka|Africa]] |2011 |- |140+ |2019 Pakistan floods and storms |[[Pakistan]] |2019 |- |139 |Mill River (Northampton, Massachusetts) |[[Tarayyar Amurka|United States]] |1874 |- |138 |2010 Colombia floods |[[Kolombiya|Colombia]] |2010 |- |136+ |July 2025 Central Texas floods |[[Tarayyar Amurka|United States]] |2025 |- |128 |Izumo, massive rain and mudslide |[[Japan]] |1964 |- |125+ |2010 Leh floods |[[Jammu da Kashmir|Jammu and Kashmir]], [[Pakistan]]/[[Indiya|India]] |2010 |- |123 |2009 [[Jeddah]] torrential rain, floods |[[Saudi Arebiya|Saudi Arabia]] |2009 |- |121 |1986 Northern Vietnam floods |[[Vietnam]] |1986 |- |120 |1991 Antofagasta flood, mudslide |[[Chile]] |1991 |- |119 |2007 Central and East Java torrential monsoon rain, landslide, flood |[[Indonesiya|Indonesia]] |2007 |- |117 |Masuda, massive rain and landslide |[[Japan]] |1983 |- |115 |Los Angeles flood of 1938 |[[Tarayyar Amurka|United States]] |1938 |- |114 |[[1990 South Korea flood]], [[Seoul]], [[Incheon|Inchon]], heavy rain |[[Koriya ta Kudu|South Korea]] |1990 |- |114 |1997 Central European flood |[[Poland]], [[Kazech|Czech Republic]] |1997 |- |113 |2019 Jayapura flood and landslide |[[Indonesiya|Indonesia]] |2019 |- |113 |2021 Afghanistan flood, 2021 Nuristan floods |[[Afghanistan]] |2021 |- |110 |Southern Federal District, heavy rain, landslide<ref>{{Cite web |date=6 July 2002 |title=От наводнения на Северном Кавказе погибли 104 человека |url=http://news.liga.net/news/N0211648.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110723030118/http://news.liga.net/news/N0211648.html |archive-date=23 July 2011 |access-date=11 September 2009}}</ref> |[[Rasha|Russia]] |2002 |- |104 |1981 Laingsburg flood |[[Afirka ta Kudu|South Africa]] |1981 |- |101 |2013 Argentina floods |[[Argentina]] |2013 |- |101 |2016 Sri Lankan floods |[[Sri Lanka]] |2016 |- |100+ |[[Ambaliyar ruwa ta Arewacin Indiya ta 2023|2023 North India floods]] |[[Indiya|India]] |2023 |- |100 |2008 Vietnam floods |[[Vietnam]], [[Sin|China]] |2008 |- |94 |The Mameyes disaster |Ponce, Puerto Rico |1985 |- |86 |"Las Nieves" camping river flood, in Biescas. |[[Ispaniya|Spain]] |1996 |- |85+ |January 2010 Rio de Janeiro floods and mudslides |[[Rio de Janeiro]], [[Brazil]] |2010 |- |81+ |Valencia flood |[[Valencia|Valencia, Spain]] |1957 |- |81 |Holmfirth floods—Bilberry Reservoir dam failure |[[Birtaniya|United Kingdom]] |1852 |- |81 |2021 Turkey floods |[[Turkiyya|Turkey]] |2021 |- |80–100<ref>{{Cite web |last=Edwards |first=Caroline |last2=Lineen |first2=Jono |date=2018-06-21 |title=Australia's deadliest flood |url=https://www.nma.gov.au/explore/blog/deadliest-flood#:~:text=In%20the%20middle%20of%20the,flood%20in%20Australia%27s%20recorded%20history. |access-date=2020-08-13 |website=National Museum of Australia |language=en}}</ref> |1852 Gundagai flood |[[Asturaliya|Australia]] |1852 |- |80+ |2014 Southeast Europe floods |[[Serbiya|Serbia]], [[Bosnia da Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]], [[Kroatiya|Croatia]] |2014 |- |80 |[[Ambaliyar Sudan ta 1988|1988 Sudan floods]] |[[Sudan]] |1988 |- |80 |1977 Johnstown flood |Johnstown, Pennsylvania, US |1977 |- |78 |Austin Dam failure |[[Tarayyar Amurka|United States]] |1911 |- |77+ |2019 Iran floods |[[Iran]] |2019 |- |73 |1993 Kagoshima flood, mudslides and debris flow |[[Japan]] |1993 |- |72+ |[[Ambaliya a Najeriya 2012|2012 Nigeria floods]] |[[Najeriya|Nigeria]] |2012 |- |72 |Gudbrandsdalen flood and landslides |[[Norway]] |1789 |- |68 |2019 South Sulawesi floods |[[Indonesiya|Indonesia]] |2019 |- |67 |2003 Santa Fe flood |[[Argentina]] |2003 |- |66 |2020 Jakarta floods |[[Indonesiya|Indonesia]] |2020 |- |62 |2021 Niger floods |[[Nijar (ƙasa)|Niger]] |2021 |- |61<ref>{{Cite web |title=Flood – Clermont and Peak Downs, Queensland 1916 |url=https://knowledge.aidr.org.au/resources/flood-clermont-and-peak-downs-queensland-1916/ |access-date=2020-08-13 |website=Australian Disaster Resilience Knowledge Hub}}</ref> |Clermont and Peak Downs flood |Australia |1916 |} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 9dkpao2kaw1fl1953jmm1nhfz6kfqbi Jerin girgizar ƙasa a cikin 2020 0 113355 835406 743219 2026-05-13T15:05:56Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835406 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} Wannan sune jerin girgizar ƙasa a cikin 2020. Girgizar ƙasa mai girma 6 ko sama da haka sun faru, sai dai sun haifar da lalacewa da kuma asarar rayuka, ko kuma sanannun saboda wasu dalilai. An jera duk ranaku bisa ga lokacin UTC. Ana nuna mafi girman ƙarfin akan ma'aunin ƙarfin Mercalli da aka gyara kuma an samo su daga bayanan ShakeMap na Amurka (USGS). A cikin shekara ta biyu a jere, ayyukan sun yi kasa da matsakaita, tare da manyan girgizar ƙasa guda tara kacal, kuma shekara ce ta farko tun daga shekarar 2016 ba tare da girgizar kasa mai girman 8.0+ ba. Sama da mutane 200 ne aka bayar da rahoton mutuwar mutane, wannan ita ce shekarar da aka fi samun asarar rayuka a karni na 21 a girgizar ƙasar, amma kusan dukkaninsu sun fito ne daga kasar Turkiyya, sakamakon munanan abubuwa uku. A cikin kwanaki na ƙarshe na shekara, Croatia ta fuskanci girgizar ƙasa mafi ƙarfi a tarihinta, tare da asarar rayuka da lalacewa. == Idan aka kwatanta da sauran shekaru == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- |+Yawan girgizar ƙasa a duk duniya don 2010-2020 <ref>{{Cite web |title=USGS Real-time Earthquake Map with exact dates and live earthquake reports |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/map/ |access-date=10 May 2017 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Earthquake Statistics |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/browse/stats.php |access-date=10 May 2017 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> !Girma !2010 !2011 !2012 !2013 !2014 !2015 !2016 !2017 !2018 !2019 ! style="background:#efefef;" |''2020'' |- !8.0–9.9 |1 |1 |2 |2 |1 |1 |0 |1 |1 |1 | style="background:#efefef;" |0 |- !7.0–7.9 |23 |19 |14 |17 |11 |18 |16 |6 |16 |9 | style="background:#efefef;" |9 |- !6.0–6.9 |151 |187 |117 |123 |143 |127 |131 |104 |118 |135 | style="background:#efefef;" |112 |- !5.0–5.9 |2,220 |2,486 |1,546 |1,460 |1,580 |1,413 |1,550 |1,447 |1,671 |1,484 | style="background:#efefef;" |1,315 |- !4.0–4.9 |10,138 |13,129 |10,955 |11,877 |15,817 |13,777 |13,700 |11,544 |12,782 |11,897 | style="background:#efefef;" |12,216 |- !Jimillar |12,536 |15,822 |12,635 |13,480 |17,552 |15,336 |15,397 |13,102 |14,589 |13,530 | style="background:#efefef;" |13,654 |} Karin yawan girgizar kasa da aka gano ba lallai bane ya wakilci karuwar girgizar ƙasa ''da kansa''. Karin yawan jama'a, yaduwar mazauna, da ci gaba a fasahar gano girgizar ƙasa duk suna ba da gudummawa ga yawan girgizar kasa da aka rubuta a tsawon lokaci.<ref>{{Cite web |title=USGS Earthquake Myths |url=http://www.usgs.gov/faq/taxonomy/term/9830 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160319120417/http://www.usgs.gov/faq/taxonomy/term/9830 |archive-date=19 March 2016 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> == Ta hanyar yawan wadanda suka mutu == {| class="sortable wikitable" style="font-size:100%;" !Matsayi !Yawan mutanen da suka mutu !Girma !Wurin da yake !MMI !Rashin zurfi (kilomita) !Ranar !Abin da ya faru |- |1 |119 |7.0 |, [[North Aegean|Arewacin Aegean]] a bakin teku{{Flag|Greece}}| {{MMI-ts|VIII|desc=1}} |21.0 |30 October |'''Girgizar kasa ta Tekun Aegean 2020''' |- |2 |41 |6.7 |[[Turkiyya]], [[Elazığ Province|Elazığ]]{{Flagicon|Turkey}}| {{MMI-ts|IX|desc=1}} |10.0 |24 January |'''2020 Girgizar ƙasa ta Elazığ''' |- |3 |10 |7.4 |, [[Oaxaca]]{{Flag|Mexico}}| {{MMI-ts|IX|desc=1}} |20.0 |23 June |'''Girgizar kasa ta 2020 a Oaxaca''' |- |3 |10 |5.8 |, [[West Azarbaijan province|Yammacin Azarbaijan]]{{Flag|Iran}}| {{MMI-ts|VII|desc=1}} |10.0 |23 February |'''Girgizar ƙasa ta Iran da Turkiyya ta 2020''' |- |} An lissafa girgizar ƙasa tare da akalla mutane 10 da suka mutu. {| class="sortable wikitable" style="font-size:100%;" !Matsayi !Girma !Yawan mutanen da suka mutu !Wurin da yake !MMI !Rashin zurfi (kilomita) !Ranar !Abin da ya faru |- |1 |7.8 |0 |Amurka, [[Alaska]] a bakin teku{{Flagicon|United States}}| {{MMI-ts|VII|desc=1}} |28.0 |22 July |'''Yulin 2020 Girgizar kasa ta yankin Alaska''' |- |2 |7.7 |0 | a bakin teku{{Flag|Cayman Islands}}| {{MMI-ts|VI|desc=1}} |14.9 |28 January |'''Girgizar kasa ta Caribbean ta 2020''' |- |3 |7.6 |0 |, [[Alaska]] a bakin teku{{Flag|United States}}| {{MMI-ts|VII|desc=1}} |28.4 |19 October |'''Girgizar kasa ta Oktoba 2020 Alaska Peninsula''' |- |4 |7.5 |1 |Rasha, [[Kuril Islands|Tsibirin Kuril]] a bakin teku{{Flagicon|Russia}}| {{MMI-ts|V|desc=1}} |56.7 |25 March | - |- |5 |7.4 |10 |, [[Oaxaca]]{{Flag|Mexico}}| {{MMI-ts|IX|desc=1}} |20.0 |23 June |'''Girgizar kasa ta 2020 a Oaxaca''' |- |5 |7.4 |0 |New Zealand, [[Kermadec Islands|Tsibirin Kermadec]] a bakin teku{{Flagicon|New Zealand}}| {{MMI-ts|VII|desc=1}} |10.0 |18 June | - |- |7 |7.0 |119 |, [[North Aegean|Arewacin Aegean]] a bakin teku{{Flag|Greece}}| {{MMI-ts|VIII|desc=1}} |21.0 |30 October |'''Girgizar kasa ta Tekun Aegean 2020''' |- |7 |7.0 |1 |[[Sabuwar Gini Papuwa|Papua New Guinea]], Oro a bakin teku{{Flagicon|Papua New Guinea}}| {{MMI-ts|VII|desc=1}} |73.0 |17 July | - |- |7 |7.0 |0 |Rasha, [[Kuril Islands|Tsibirin Kuril]] a bakin teku{{Flagicon|Russia}}| {{MMI-ts|VI|desc=1}} |144.0 |13 February | - |- |- |} An lissafa girgizar ƙasa tare da akalla 7.0 magnitude. == Ta wata == === Janairu ===   [[Fayil:Elazığ_Depremi_kurtarma_çalışmaları.jpg|left|thumb|270x270px|Lokacin da ake ceto mutane a karkashin rushewar bayan girgizar kasa a Elazığ, [[Turkiyya]].]] [[Fayil:Landslide_triggered_by_M6.4_earthquake_in_Puerto_Rico.jpg|left|thumb|270x270px|Rushewar ƙasa bayan girgizar ƙasa ta Puerto Rico .]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |2<ref>{{Cite web |title=M 5.5 – 81&nbsp;km SW of Tāybād, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70006tev/executive |access-date=2020-01-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Razavi Khorasan province|Khorasan-e Razavi]], 81&nbsp;km southwest of [[Taybad]] |5.5 |10.0 |VII |At least 100 houses were damaged,<ref>{{Cite web |date=4 January 2020 |title=زلزله به یکصد واحد مسکونی خواف خسارت وارد کرد |url=https://www.irna.ir/news/83618996/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%DA%A9%D8%B5%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%81-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date=3 May 2023 |language=fa |agency=[[Islamic Republic News Agency]]}}</ref> some of them seriously.<ref>{{Cite web |last=Lopez |first=Rodrigo Contreras |date=2020-01-02 |title=terremoto magnitud 5.8 genera daños al noreste de Irán |url=https://www.alertageo.org/2020/01/02/terremoto-magnitud-5-8-genera-danos-al-noreste-de-iran/ |access-date=2020-01-02 |website=Alerta Geo |language=es}}</ref> | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 5.9 – 3&nbsp;km W of Reforma de Pineda, Mexico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70006uwq/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Mexico}}, [[Oaxaca]], 3&nbsp;km west of [[Reforma de Pineda]] |5.9 |87.0 |V |Some homes suffered minor damage.<ref>{{Cite web |date=2020-01-05 |title=Reportan daños menores por sismo de magnitud 6 en Oaxaca |url=https://www.eluniversal.com.mx/estados/sismo-en-oaxaca-reportan-danos-menores-por-sismo-de-magnitud-6 |access-date=2020-01-05 |website=[[El Universal (Mexico City)|El Universal]] |language=es}}</ref> | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 5.8 – 14&nbsp;km S of Indios, Puerto Rico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pr2020006006/executive |access-date=2020-01-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Puerto Rico}}, [[Guayanilla, Puerto Rico|Guayanilla]] offshore, 14&nbsp;km south of [[Indios, Guayanilla, Puerto Rico|Indios]] |5.8 |6.0 |VI |  | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 14&nbsp;km S of Sinabang, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70006vkq/executive |access-date=2020-01-07 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Aceh]] offshore, 14&nbsp;km south of [[Sinabang]] |6.3 |17.0 |VI |Cracks in walls or broken windows were observed in some buildings in Sinabang. | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – 13&nbsp;km SSE of Maria Antonia, Puerto Rico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70006vll/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Puerto Rico}}, [[Guayanilla, Puerto Rico|Guayanilla]] offshore, 13&nbsp;km south of [[Carenero|María Antonia]] |6.4 |9.0 |VIII |  |3 |8 |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 130&nbsp;km ENE of Kimbe, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70006vvr/executive |access-date=2020-01-07 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[East New Britain Province|East New Britain]], 130&nbsp;km east northeast of [[Kimbe]] |6.0 |117.0 |IV | - | - | - |- |8<ref>{{Cite web |title=M 4.9 – 13&nbsp;km SE of Borāzjān, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70006w5q/executive |access-date=2020-01-08 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Bushehr province|Bushehr]], 13&nbsp;km southeast of [[Borazjan|Borajzan]] |4.9 |10.0 |VI |Some damage was caused and seven people were injured. This earthquake struck near the Bushehr nuclear plant, but did not damage it.<ref>{{Cite web |title=Earthquake hits near Iran nuclear plant, injuring 7 |url=https://www.timesofisrael.com/earthquake-hits-near-iran-nuclear-plant-injuring-7/ |access-date=2020-01-09 |website=The Times of Israel |language=en-US |agency=Agence France-Presse}}</ref> | - |7 |- |- |9<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – Chukotskiy Avtonomnyy Okrug, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70006wuf/executive |access-date=2020-01-09 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Chukotka Autonomous Okrug]], 341&nbsp;km northeast of [[Tilichiki]] |6.4 |10.0 |VII |– | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 5.2 – 4&nbsp;km S of Maria Antonia, Puerto Rico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pr2020010060/executive |access-date=2020-01-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Puerto Rico}}, [[Guánica, Puerto Rico|Guánica]] offshore, 4&nbsp;km south of [[Carenero|María Antonia]] |5.2 |9.0 |VI |  |1 | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 5.9 – 5&nbsp;km SE of Maria Antonia, Puerto Rico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pr2020011010/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Puerto Rico}}, [[Guayanilla, Puerto Rico|, Guayanilla]] offshore, 5&nbsp;km southeast of [[Carenero|María Antonia]] |5.9 |5.0 |VII |  | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 4.7 – 3&nbsp;km SSW of Talisay, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007et9/executive |access-date=2022-08-19 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Calabarzon]], 3&nbsp;km south southwest of [[Lipa|Talisay]] |4.7 |10.0 | - |It was the first of the three largest earthquakes in a swarm related to the eruption of the Taal Volcano. Several houses were damaged in Lemery. | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 17&nbsp;km NNW of San Martín, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000708k/executive |access-date=2020-01-15 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[Mendoza Province|Mendoza]], 17&nbsp;km north northwest of [[San Martín, Mendoza|San Martín]] |4.5 |40.0 |III |Light damage was observed in the city of [[Mendoza]]. One person fainted from fear during a live TV show.<ref>{{Cite web |last=Villegas |first=Rosana |date=15 January 2020 |title=El temblor en Mendoza generó una grieta en un edificio de Ciudad y debió acudir Defensa Civil |url=https://www.diariouno.com.ar/sociedad/temblor-mendoza-genero-grieta-edificio-ciudad-debio-acudir-defensa-civil-01152020_Hkf-jhnlI |access-date=2020-01-15 |website=Diario Uno |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 January 2020 |title=Temblor en Mendoza: susto y desmayo en vivo durante un programa de TV |url=https://www.diariouno.com.ar/sociedad/temblor-mendoza-susto-desmayo-vivo-durante-programa-tv-01152020_r1ZYS22eU |access-date=2020-01-15 |website=Diario Uno |language=es}}</ref> | - |1 |- |17<ref>{{Cite web |title=M 5.2 – 6&nbsp;km NE of Ixtepec, Mexico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us700071ey/executive |access-date=2020-01-17 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Mexico}}, [[Oaxaca]], 6&nbsp;km northeast of [[Ixtepec, Oaxaca|Ixtepec]] |5.2 |17.5 |VI |Various adobe houses and a church were damaged. The earthquake also caused some landslides and falling rocks blocked roads.<ref>{{Cite web |last=De 2020 |first=17 De Enero |date=17 January 2020 |title=Sismo de magnitud 5.3 grados en Oaxaca dejó daños en el Istmo de Tehuantepec |url=https://www.infobae.com/america/mexico/2020/01/17/sismo-de-magnitud-53-grados-en-oaxaca-dejo-danos-en-el-istmo-de-tehuantepec/ |access-date=2020-01-17 |website=Infobae |language=es-ES}}</ref> | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 146&nbsp;km W of Abepura, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007a3h/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Papua (province)|Papua]], 146&nbsp;km west of [[Jayapura|Abepura]] |6.0 |44.0 |VI | - | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 104&nbsp;km ENE of Kashgar, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007anp/executive |access-date=2020-01-19 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Xinjiang]], 104&nbsp;km east northeast of [[Kashgar]] |6.0 |5.6 |VIII |  |1 |2 |- |19<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 108&nbsp;km SE of Gorontalo, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007arp/executive |access-date=2020-01-19 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sulawesi]] offshore, 108&nbsp;km southeast of [[Gorontalo (city)|Gorontalo]] |6.1 |121.7 |IV | - | - | - |- |19<ref name="autogenerated1">{{Cite web |title=M 4.5 – 2&nbsp;km W of South Hutchinson, Kansas |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007att/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Kansas]], 2&nbsp;km west of [[South Hutchinson, Kansas|South Hutchinson]] |4.5 |5.0 |VI |There were reports of bricks breaking off chimneys and sidewalks cracking in the Hutchinson area.<ref name="autogenerated1" /> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007b5x/executive |access-date=2020-01-20 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, 25&nbsp;km south southeast of [[Bristol Island]] |6.1 |93.0 |V | - | - | - |- |22<ref>{{Cite web |title=M 5.6 – 15&nbsp;km ESE of Kırkağaç, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007d2r/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Manisa Province|Manisa]], 15&nbsp;km east southeast of [[Kırkağaç]] |5.6 |5.6 |VII |A few structures collapsed, with people running outside for safety. Four people were injured. The earthquake was felt in [[Istanbul]] and [[Izmir|İzmir]].<ref>{{Cite web |date=2020-01-23 |title=Two earthquakes strike western, central Turkey |url=http://www.hurriyetdailynews.com/two-earthquakes-strike-western-central-turkey-151312 |access-date=2020-01-24 |website=Hürriyet Daily News}}</ref> | - |4 |- |23<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 84&nbsp;km W of Adak, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007djn/executive |access-date=2020-01-23 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]] offshore, [[Aleutian Islands]], 84&nbsp;km west of [[Adak, Alaska|Adak]] |6.2 |10.0 |VI | - | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 6.7 – 13&nbsp;km N of Doğanyol, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007ewc/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Elazığ Province|Elazığ]], 13&nbsp;km north of [[Doğanyol]] |6.7 |10.0 |IX |  |41 |1,631 |- |26<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 240&nbsp;km WSW of Adak, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007g8m/executive |access-date=26 January 2020 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]] offshore, [[Aleutian Islands]], 240&nbsp;km west southwest of [[Adak, Alaska|Adak]] |6.1 |17.0 |V |It was an aftershock of the 6.2 quake two days prior. | - | - |- |27<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 102&nbsp;km WNW of Kirakira, Solomon Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007gyx/executive |access-date=27 January 2020 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Solomon Islands}}, [[Makira-Ulawa Province|Makira-Ulawa]] offshore, 102&nbsp;km west northwest of [[Kirakira, Solomon Islands|Kirakira]] |6.3 |21.0 |VI | - | - | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 7.7 – 123&nbsp;km NNW of Lucea, Jamaica |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007idc/executive |access-date=11 April 2020 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Cayman Islands}} offshore, 123&nbsp;km north northwest of [[Lucea, Jamaica|Lucea]], [[Jamaika|Jamaica]] |7.7 |14.9 |VI |  | - | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 55&nbsp;km SE of East End, Cayman Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007iig/executive |access-date=28 January 2020 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Cayman Islands}}, [[Grand Cayman]] offshore, 55&nbsp;km southeast of [[East End, Cayman Islands|East End]] |6.1 |10.0 |V |It was an aftershock of the 7.7 earthquake a few hours earlier. | - | - |- |29<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 70&nbsp;km W of Kirakira, Solomon Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60007j2w/executive |access-date=29 January 2020 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Solomon Islands}}, [[Makira-Ulawa Province|Makira-Ulawa]] offshore, 70&nbsp;km west of [[Kirakira, Solomon Islands|Kirakira]] |6.0 |85.0 |V |It was an aftershock of the 6.3 quake two days prior. | - | - |} === Fabrairu ===   {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Ranar</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Kasar da wuri</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Rashin zurfi (kilomita) </small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Bayani</small> ! colspan="2" |<small>Wadanda suka mutu</small> |- !<small>Matattu</small> !<small>Wadanda suka ji rauni</small> |- |5<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 113&nbsp;km NNE of Bangkalan, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007j6z/executive |access-date=2020-01-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[East Java|Gabashin Java]] bakin teku, kilomita 113 arewa maso gabashin [[Bangkalan]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |6.2 |592.4 |Na | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 109&nbsp;km SSE of Pondaguitan, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007jwn/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[North Sulawesi|Arewacin Sulawesi]] bakin teku, kilomita 13 kudu da [[Miangas]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |6.0 |19.0 |Na huɗu | - | - | - |- |8<ref>{{Cite web |title=M 4.7 – 29&nbsp;km NE of Bāgeshwar, India |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007lc7/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Uttarakhand]], kilomita 29 arewa maso gabashin [[Bageshwar]]{{Flag|India}}&nbsp; |4.7 |18.8 |Na huɗu |Wasu gidaje sun lalace, kuma daya ya rushe a Gundumar Bageshwar. Mutane biyu sun ji rauni daga rushewar.<ref>{{Cite web |date=2020-02-08 |title=Earthquake caused havoc in Uttarakhand, many houses damaged |url=https://english.newstracklive.com/news/earthquake-tremors-felt-in-uttarakhand-today-morning-one-house-collapsed-mc23-nu-1068661-1.html |access-date=2020-02-13 |website=News Track |language=en}}</ref> | - |2 |- |8<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007lik/executive |access-date=2020-04-11}}</ref> |, kilomita 113 kudu maso gabashin [[Bristol Island|Tsibirin Bristol]]{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}}&nbsp; |6.0 |16.0 |Na Uku | - | - | - |- |9<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 127&nbsp;km S of Kokopo, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007lwy/executive |access-date=2020-04-11}}</ref> |, Gabashin New Britain bakin teku, kilomita 127 kudu da [[Kokopo]]{{Flag|Papua New Guinea}}&nbsp; |6.1 |34.0 |Na shida | - | - | - |- |13<ref>{{Cite web |title=M 7.0 – 95&nbsp;km ENE of Kuril'sk, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007pa9/executive |access-date=2020-04-11}}</ref> |, [[Kuril Islands|Tsibirin Kuril]] a bakin teku, kilomita 95 a gabashin arewa maso gabashin [[Kurilsk]]{{Flag|Russia}}&nbsp; |7.0 |143.0 |Na shida | - | - | - |- |16<ref>{{Cite web |title=M 4.3 – 12&nbsp;km SSE of Ardab?l, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007r0p/executive |access-date=2022-05-10}}</ref> |, [[Ardabil province|Ardabil]], kilomita 12 kudu maso gabashin [[Ardabil]]{{Flag|Iran}}&nbsp; |4.3 |10.0 | - |An haifar da wasu lalacewa, kuma mutane 27 sun ji rauni.<ref>{{Cite web |date=16 February 2020 |title=Dozens injured in earthquake in north-west Iran |url=https://erdbebennews.de/2020/02/dutzende-verletzte-bei-erdbeben-im-nordwesten-des-iran/ |language=de}}</ref> | - |27 |- |23<ref>{{Cite web |title=M 5.8 – 41&nbsp;km NW of Salmās, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007v29/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[West Azerbaijan province|Yammacin Azerbaijan]], kilomita 30 kudu maso gabashin [[Salmas]]{{Flag|Iran}}&nbsp; |5.8 |10.0 |VII | rowspan="2" |  |10 |141 |- |23<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 37&nbsp;km ESE of Özalp, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007v9g/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[West Azerbaijan province|Yammacin Azerbaijan]], kilomita 37 gabashin kudu maso gabashin [[Özalp, Van|Özalp]], [[Turkiyya]]{{Flag|Iran}}&nbsp; |6.0 |10.0 |VII | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 2&nbsp;km E of San Vincenzo la Costa, Italy |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70007vtm/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Calabria]], kilomita 2 a gabashin [[San Vincenzo La Costa]]{{Flag|Italy}}&nbsp; |4.8 |10.0 |Na shida |Gine-gine daban-daban sun lalace kuma daya ya rushe a Lardin Cosenza. Mutum daya ya ji rauni a lokacin ofishin addini ta hanyar faduwar tubali.<ref>{{Cite web |last=Madrigrano |first=Elvira |date=2020-02-24 |title=Terremoto a Rende, paura danni e lesioni ad alcuni palazzi. Il video della scossa |url=https://www.quicosenza.it/news/le-notizie-dell-area-urbana-di-cosenza/rende/341407-terremoto-a-rende-paura-danni-e-lesioni-ad-alcuni-palazzi-il-video-della-scossa |access-date=2020-02-24 |website=QuiCosenza.it |language=it-IT |archive-date=2020-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225133216/https://www.quicosenza.it/news/le-notizie-dell-area-urbana-di-cosenza/rende/341407-terremoto-a-rende-paura-danni-e-lesioni-ad-alcuni-palazzi-il-video-della-scossa |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-25 |title=Terremoto nel Cosentino, si stacca l'intonaco in una chiesa a Castiglione: un ferito |url=https://lacnews24.it/cronaca/terremoto-nel-cosentino-chiesa-lesionata_111219/ |access-date=2020-02-25 |website=Lacnews24.it |language=it}}</ref> | - |1 |- |25<ref>{{Cite web |title=M 5.0 – 21&nbsp;km WNW of Do?anyol, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us600084bs/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Malatya Province|Malatya]], kilomita 21 arewa maso gabashin [[Doganyol]]{{Flag|Turkey}}&nbsp; |5.0 |10.0 |Na huɗu |An haifar da ƙananan lalacewa, kuma mutane shida sun ji rauni.<ref>{{Cite web |date=26 February 2020 |title=Türkei: Mehrere Verletzte bei Nachbeben in Malatya |url=https://erdbebennews.de/2020/02/tuerkei-mehrere-verletzte-bei-nachbeben-in-malatya/ |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 February 2020 |title=Malatya'da 4,9 büyüklüğünde deprem |url=https://www.trthaber.com/m/?news=malatyada-49-buyuklugunde-deprem&news_id=463211&category_id=2 |publisher=trthaber.com |language=tr}}</ref> | - |6 |- |26<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 273&nbsp;km SW of Tual, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us600084gu/executive |access-date=2020-03-30 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Maluku (province)|Maluku]] bakin teku, kilomita 273 kudu maso yammacin [[Tual]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |6.0 |54.0 |V | - | - | - |}   [[Fayil:Oštećena_zgrada_Ilica.jpg|left|thumb|270x270px|Wani gini a titin Ilica, [[Zagreb]] wanda girgizar kasa ta lalata a ranar 22 ga Maris 2020.]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 250px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 5.3 – 6&nbsp;km NNW of Guindapunan, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us600087il/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Eastern Visayas]] offshore, 6&nbsp;km north northwest of [[Guindapunan]] |5.4 |10.0 |VI |Many buildings were damaged in Leyte. Five schools were damaged in the town of Capoocan, causing class suspensions.<ref>{{Cite web |title=School buildings damaged due to 5.5-magnitude quake |url=https://www.cnnphilippines.com/news/2020/3/2/earthquake-leyte.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200302030829/https://www.cnnphilippines.com/news/2020/3/2/earthquake-leyte.html |archive-date=2 March 2020 |access-date=2 March 2020 |publisher=CNNPhilippines}}</ref><ref>{{YouTube|title=UB: 5 paaralan, napinsala ng magnitude 5.7 na lindol sa Capoocan, Leyte}}</ref> | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 116&nbsp;km W of Bhamo, Myanmar |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008937/executive |access-date=2020-04-16 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Myanmar}}, [[Sagaing Region|Sagaing]], 116&nbsp;km west of [[Bhamo]] |4.8 |10.0 | - |Religious buildings were damaged.<ref>{{Cite web |date=2020-03-05 |title=Quake damages religious buildings in Myanmar |url=https://www.thestar.com.my/news/regional/2020/03/05/quake-damages-religious-buildings-in-myanmar |access-date=2020-04-16 |website=The Star}}</ref> | - | - |- |6<ref name="CHINASICHUAN">{{Cite web |date=6 March 2020 |title=Schadensbeben in Sichuan |url=https://erdbebennews.de/2020/03/schadensbeben-in-sichuan/ |access-date=2022-05-02}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Sichuan]] |3.9 |13.0 | - |Minor damage was observed in the epicentral area.<ref name="CHINASICHUAN" /> | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – Southwest Indian Ridge |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008ay3/executive |access-date=2020-04-12 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |Southwest [[Ridge|Indian Ridge]] |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 5.5 – 71&nbsp;km SE of Estacion Coahuila, B.C., MX |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/ci38385946/executive |access-date=2022-05-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Mexico}}, [[Baja California]] offshore, 71&nbsp;km southeast of [[Estación Coahuila]] |5.5 |10.0 |VII |Minor damage were observed, such as falling objects and rockfalls.<ref>{{Cite web |date=7 March 2020 |title=Starkes Erdbeben in Sonora |url=https://erdbebennews.de/2020/03/starkes-erdbeben-in-sonora/ |language=de}}</ref> | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 5.3 – 27&nbsp;km S of Caniço, Portugal |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008brw/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Portugal}}, [[Madeira]] offshore, 27&nbsp;km south of [[Caniço]] |5.3 |10.0 |V |Minor damage was reported in Funchal, like cracks in walls and fallen plaster. At least three roads were partially blocked by landslides.<ref>{{Cite web |date=7 March 2020 |title=Starkes Erdbeben erschüttert Madeira |url=https://erdbebennews.de/2020/03/starkes-erdbeben-erschuettert-madeira/ |language=de}}</ref> | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 5.0 – 11&nbsp;km W of Cicurug, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008d3j/executive |access-date=2020-04-20 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]], 11&nbsp;km west of [[Cicurug]] |5.0 |10.0 |VI |Around 90 houses were damaged in Sukabumi, and two people were slightly injured.<ref>{{Cite web |last=BeritaSatu.com |date=10 March 2020 |title=Gempa Sukabumi, Tidak Ada Korban Jiwa |url=https://www.beritasatu.com/nasional/607417/gempa-sukabumi-tidak-ada-korban-jiwa |access-date=2020-03-10 |website=beritasatu.com |language=id}}</ref> | - |2 |- |12<ref>{{Cite web |title=M 5.3 – 26&nbsp;km NNW of Nanao, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008egj/executive |access-date=2022-05-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Ishikawa Prefecture|Ishikawa]], 26&nbsp;km north northwest of [[Nanao, Ishikawa|Nanao]] |5.3 |10.0 |VII |One person was injured after suffering a fall during the quake.<ref>{{Cite web |date=12 March 2020 |title=Japan: Starkes Erdbeben auf Honshu – Ein Verletzter |url=https://erdbebennews.de/2020/03/japan-starkes-erdbeben-auf-honshu/ |language=de}}</ref> | - |1 |- |14<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008fl8/executive |access-date=2020-03-14 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore, 298&nbsp;km northeast of [[Raoul Island]] |6.4 |10.0 |III | - | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 5.4 – 94&nbsp;km WNW of Bandar Abbas, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008g7m/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Hormozgan province|Hormozgan]], 94&nbsp;km northwest of [[Bandar Abbas]] |5.4 |10.0 |VI |Minor damage was caused to many buildings and one partially collapsed in Hormozgan province. Two people were injured.<ref>{{Cite web |date=16 March 2020 |title=Zwei Verletzte bei Erdbeben in Hormozgan |url=https://erdbebennews.de/2020/03/zwei-verletzte-bei-erdbeben-in-hormozgan/ |language=de}}</ref> | - |2 |- |17<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 171&nbsp;km E of Hihifo, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008h76/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Tonga}}, [[Niuatoputapu]] offshore, 171&nbsp;km east of [[Hihifo]] |6.0 |10.0 |IV |[[Samoa]] was shaken, although the epicentre was in Tonga. | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 99&nbsp;km NW of Sola, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008hkg/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Torba Province|Torba]] offshore, 99&nbsp;km northwest of [[Sola, Vanuatu|Sola]] |6.1 |176.0 |IV | - | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 5.7 – 5&nbsp;km NNE of Magna, Utah |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/uu60363602/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Utah]], 5&nbsp;km north northeast of [[Magna, Utah|Magna]] |5.7 |11.9 |VII |  | - |Several |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 249&nbsp;km S of Nusa Dua, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60008hzl/executive |access-date=2020-03-18 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Bali]] offshore, 249&nbsp;km south of [[Nusa Dua]] |6.2 |20.7 |VI | - | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 5.7 – 85&nbsp;km NE of Lobujya, Nepal |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008cld/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Tibet]], 85&nbsp;km northeast of [[Lobujya]], [[Nepal]] |5.7 |10.0 |VII |More than 300 buildings were damaged, affecting 67 villages. At least 2,855 people were evacuated.<ref>{{Cite web |date=20 March 2020 |title=Starkes Erdbeben in Tibet – Hunderte Gebäude beschädigt |url=https://erdbebennews.de/2020/03/starkes-erdbeben-in-tibet/ |website=earthquake.usgs.gov}}</ref><ref>{{Cite web |title=西藏自治区启动日喀则市定日县"3·20"地震灾害IV级救助应急响应 |url=http://yjt.xizang.gov.cn/sitesources/xzajj/page_pc/sylm/hzfz/article9cc37dec59c94fb69f63ea1ca8266379.html |access-date=2022-03-06 |website=yjt.xizang.gov.cn |language=zh |archive-date=2022-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220306005807/http://yjt.xizang.gov.cn/sitesources/xzajj/page_pc/sylm/hzfz/article9cc37dec59c94fb69f63ea1ca8266379.html |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 5.5 – 178&nbsp;km WSW of Altai, Mongolia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008cmt/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Mongolia}}, [[Govi-Altai]], 178&nbsp;km southwest of [[Altai City|Altai]] |5.5 |10.0 |VII |Minor damage was caused to many structures, including a government building.<ref>{{Cite web |date=20 March 2020 |title=Starkes Erdbeben in der Mongolei |url=https://erdbebennews.de/2020/03/starkes-erdbeben-in-der-mongolei/ |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |title=Тонхил суманд дөрвөн удаагийн давтамжтай газар хөдөллөө |url=https://www.montsame.mn/mn/read/219585 |access-date=2022-03-06 |publisher=[[Montsame]] |language=mn}}</ref> | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 5.7 – 14&nbsp;km NNE of Kanaláki, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008db1/executive |access-date=2020-03-21 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Epirus (region)|Epirus]], 14&nbsp;km north northeast of [[Fanari, Preveza|Kanallaki]] |5.7 |10.0 |VII |Some old buildings were damaged and some also collapsed in Kanallaki. Three people were slightly injured.<ref>{{Cite web |date=21 March 2020 |title=Magnitude 5.6 Earthquake Strikes North-Western Greece |url=https://greece.greekreporter.com/2020/03/21/magnitude-5-6-earthquake-strikes-north-western-greece/ |access-date=2020-03-21 |website=greece.greekreporter.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Three injured, houses damaged after quake shakes western Greece – China.org.cn |url=http://www.china.org.cn/world/Off_the_Wire/2020-03/21/content_75843166.htm |access-date=2020-03-21 |website=china.org.cn}}</ref> | - |3 |- |22<ref>{{Cite web |title=M 5.3 – 5&nbsp;km E of Gornja Bistra, Croatia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008dx7/executive |access-date=2020-04-20 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Croatia}}, [[Zagreb]], 5&nbsp;km east of [[Gornja Bistra]] |5.3 |10.0 |VII |  |1 |26 |- |22<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – central East Pacific Rise |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008e91/executive |access-date=2020-03-22 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |Central [[Pacific Ocean|East Pacific]] Rise |6.1 |10.0 | - | - | - | - |- |25<ref>{{Cite web |title=M 7.5 – 221&nbsp;km SSE of Severo-Kuril'sk, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00q7qai7/executive |access-date=2020-04-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Kuril Islands]] offshore, 221&nbsp;km south southeast of [[Severo-Kurilsk]] |7.5 |57.8 |V |Following this earthquake, tsunami warnings were issued at first, but were later rescinded, with tsunami heights of 0.5 m observed in Severo-Kurilsk. One person died, trying to evacuate from the tsunami. |1 | - |- |26<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 27&nbsp;km SW of Burias, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008ghw/executive |access-date=2020-03-26 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Soccsksargen|Soccksargen]] offshore, 27&nbsp;km southwest of [[Glan|Burias]] |6.1 |59.0 |VI |Some minor damage was observed, like cracks in walls.<ref>{{Cite web |title=No major damage in GenSan, Sarangani from magnitude 6.1 quake |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1097978 |access-date=2020-03-28 |website=pna.gov.ph}}</ref> | - | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 5.9 – 73&nbsp;km WSW of Poso, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008hvb/executive |access-date=2020-04-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Sulawesi]], 73&nbsp;km west southwest of [[Poso]] |5.9 |10.0 |VII |At least three people were injured. 33 houses and several public facilities were damaged. Power outage was reported in some affected areas.<ref>{{Cite web |date=30 March 2020 |title=Indonesia – Central Sulawesi Province Earthquake (ECHO Daily Flash of 30 March 2020) – Indonesia |url=https://reliefweb.int/report/indonesia/indonesia-central-sulawesi-province-earthquake-echo-daily-flash-30-march-2020 |access-date=2020-04-01 |website=ReliefWeb |language=en}}</ref> | - |3 |- |31<ref>{{Cite web |title=M 6.5 – Stanley, Idaho |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008jr5/executive |access-date=2020-03-30 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Idaho]], 31&nbsp;km north northwest of [[Stanley, Idaho|Stanley]] |6.5 |12.1 |VIII |  | - | - |- |} === Afrilu ===   {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Ranar</small> ! rowspan="2" style="width: 255px" |<small>Kasar da wuri</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Rashin zurfi (kilomita) </small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Bayani</small> ! colspan="2" |<small>Wadanda suka mutu</small> |- !<small>Matattu</small> !<small>Wadanda suka ji rauni</small> |- |1<ref name="CHINA">{{Cite web |title=M 5.4 – 274&nbsp;km NE of Qamdo, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008kd8/executive |access-date=2022-04-22 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Qinghai]], kilomita 274 arewa maso gabashin [[Qamdo]]{{Flag|China}}&nbsp; |5.4 |10.0 |VII |Wasu gidaje sun lalace a Serxu . <ref name="CHINA" /> | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 124&nbsp;km WNW of Ternate, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008peg/executive |access-date=2020-04-05 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[North Maluku|Arewacin Maluku]] bakin teku, kilomita 124 yammacin arewa maso yammacin [[Ternate]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |6.0 |42.0 |V | - | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – Mid-Indian Ridge |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008um8/executive |access-date=2020-04-12 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> | a bakin teku, kilomita 96 a arewacin [[Île Amsterdam|Tsibirin Amsterdam]]{{Flag|French Southern and Antarctic Lands}}&nbsp; |6.1 |10.0 |Na huɗu | - | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008vsp/executive |access-date=2020-04-14 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Kermadec Islands|Tsibirin Kermadec]] a bakin teku, kilomita 194 kudu maso gabashin [[Raoul Island|Tsibirin Raoul]]{{Flag|New Zealand}}&nbsp; |6.0 |31.0 | - | - | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 5.7 – 13&nbsp;km NNE of Pinillos, Colombia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008wpb/executive |access-date=2020-04-17 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Bolívar Department|Bolívar]], kilomita 13 arewa maso gabashin [[Pinillos]]{{Flag|Colombia}}&nbsp; |5.7 |53.0 |V |Wasu tsofaffin gidaje sun sami lalacewa a Sashen Cesar. A Magdalena, gidaje uku sun rushe kuma yaro daya ya ji rauni kadan.<ref>{{Cite web |date=2020-04-15 |title=Temblor dejó daños en el Cesar |url=https://portalenlace.com.co/temblor-dejo-danos-en-el-cesar/ |publisher=Portal Enlace}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 April 2020 |title=Colapsan tres casas en área rural de El Banco tras sismo de 5,7 |url=https://www.elheraldo.co/magdalena/colapsan-tres-casas-en-area-rural-de-el-banco-tras-sismo-de-57-717811 |access-date=2020-04-16 |website=EL HERALDO |language=es}}</ref> | - |1 |- |16<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 2&nbsp;km SE of Marsaglia, Italy |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008xgd/executive |access-date=2020-04-23 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, Emilia-Romagna, kilomita 2 kudu maso gabashin [[Marsaglia]]{{Flag|Italy}}&nbsp; |4.5 |10.0 |V |An haifar da wasu lalacewa a Cerignale. Gine-gine daban-daban sun sami raguwa a cikin ganuwar, kuma coci ya ɗan lalace.<ref>{{Cite web |title="Cittadini terrorizzati in strada, il terremoto ha scatenato il panico": parlano i sindaci dei comuni colpiti – Libertà Piacenza |url=https://www.liberta.it/news/cronaca/2020/04/16/cittadini-terrorizzati-in-strada-il-terremoto-ha-scatenato-il-panico-parlano-i-sindaci-dei-comuni-colpiti/ |access-date=2020-04-23 |website=Liberta.it |language=it}}</ref> | - | - |- |16<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 59&nbsp;km NNE of Savannah Bight, Honduras |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008xeb/executive |access-date=2020-04-16 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, Bay Islands bakin teku, 59 km arewa maso gabashin [[Guanaja|Savannah Bight]]{{Flag|Honduras|1949}}&nbsp; |6.1 |12.0 |V | - | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 5.9 – 38&nbsp;km ESE of Falam, Myanmar |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008xhp/executive |access-date=2022-05-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, Sagaing, kilomita 39 gabas kudu maso gabashin [[Falam]]{{Flag|Myanmar}}&nbsp; |5.9 |10.0 |VII |Gine-gine daban-daban sun lalace, gami da makarantu da yawa, pagoda, da tashar wuta.<ref>{{Cite web |last=MYAT MOE AUNG |date=2020-04-17 |title=ချင်းပြည်နယ် ငလျင် အကြီးစားပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု မရှိ |trans-title=No major damage in Chin State |url=https://myanmar.mmtimes.com/news/138350.html |access-date=2022-05-01 |website=[[The Myanmar Times]] |language=my}}</ref> | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 4.6 – 27&nbsp;km N of Tasiilaq, Greenland |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70008yib/executive |access-date=2022-05-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Sermersooq]], kilomita 27 a arewacin [[Tasiilaq]]{{Flag|Greenland}}&nbsp; |4.6 |10.0 | - |Wasu gine-gine sun sami karamin lalacewa.<ref>{{Cite web |title=Earthquake Review 2020 |url=https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Earthquake%20Review%202020.pdf |access-date=2022-05-02 |website=reliefweb.int}}</ref> | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.6 – Bonin Islands, Japan region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00q8z62q/executive |access-date=2020-04-18 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Bonin Islands|Tsibirin Bonin]] a bakin teku, kilomita 209 a yammacin [[Chichijima]]{{Flag|Japan}}&nbsp; |6.6 |453.0 |Na huɗu | - | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 31&nbsp;km SE of Ōfunato, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000903m/executive |access-date=2020-04-19 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Iwate Prefecture|Iwate]] bakin teku, kilomita 31 kudu maso gabashin [[Ōfunato]]{{Flag|Japan}}&nbsp; |6.3 |38.0 |Na shida | - | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 7&nbsp;km WSW of Orzu, Tajikistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60009bvd/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Khatlon Region|Khatlon]], kilomita 7 kudu maso yammacin [[Orzu, Tajikistan|Orzu]]{{Flag|Tajikistan}}&nbsp; |4.8 |10.0 | - |An haifar da mummunar lalacewa a Orzu.<ref name="ORZU">{{Cite web |date=26 April 2020 |title=Erdbebenserie in Tadschikistan |url=https://erdbebennews.de/2020/04/erdbebenserie-in-tadschikistan/ |language=de}}</ref> Wannan shi ne mafi karfi a cikin girgizar kasa.<ref name="ORZU" /> | - | - |- |25<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 140&nbsp;km W of Panguna, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60009c06/executive |access-date=2020-04-25}}</ref> |, [[Autonomous Region of Bougainville|Bougainville]] bakin teku, kilomita 140 kudu da [[Panguna]]{{Flag|Papua New Guinea}}&nbsp; |6.1 |19.0 |Na huɗu | - | - | - |- |30<ref>{{Cite web |title=M 5.0 – 40&nbsp;km ESE of Padangsidempuan, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us700097e2/executive |access-date=2020-05-17}}</ref> |, [[North Sumatera|Arewacin Sumatra]], kilomita 40 gabas kudu maso gabashin [[Padangsidempuan]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |5.0 |17.1 |V |Wasu gine-gine, ciki har da gidaje, masallatai da makarantu, sun lalace a Kudancin Tapanuli.<ref>{{Cite web |date=30 April 2020 |title=Gempa M 5,6 Guncang Tapanuli Selatan, Rumah Warga, Masjid dan Sekolah Rusak. |url=https://regional.kompas.com/read/2020/04/30/23553781/gempa-m-56-guncang-tapanuli-selatan-rumah-warga-masjid-dan-sekolah-rusak |access-date=2020-05-17 |website=Kompas.com |language=id}}</ref> | - | - |- |} === Mayu ===   {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Ranar</small> ! rowspan="2" style="width: 265px" |<small>Kasar da wuri</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Rashin zurfi (kilomita) </small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Bayani</small> ! colspan="2" |<small>Wadanda suka mutu</small> |- !<small>Matattu</small> !<small>Wadanda suka ji rauni</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 6&nbsp;km SW of Rakovski, Bulgaria |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009865/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Plovdiv Province|Plovdiv]], kilomita 6 kudu maso yammacin [[Rakovski (town)|Rakovski]]{{Flag|Bulgaria}}&nbsp; |4.5 |10.0 |V |An lura da lalacewar gine-gine kamar murhu da ya rushe, fashewar gyare-gyare, da tsagewa a bangon a Plovdiv.<ref>{{Cite web |title=Земетресение край Пловдив, има леки материални щети |url=https://nova.bg/amp/news/view/2020/05/01/286700/%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B9-%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D0%B2-%D0%B8%D0%BC%D0%B0-%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8-%D1%89%D0%B5%D1%82%D0%B8/ |access-date=2022-03-06 |website=nova.bg |language=bg}}</ref> | - | - |- |2<ref>{{Cite web |title=M 5.4 – 6&nbsp;km S of Tallaboa, Puerto Rico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pr2020123010/executive |access-date=2020-05-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Peñuelas, Puerto Rico|Peñuelas]] bakin teku, kilomita 6 kudu da yankin Tallaboa{{Flag|Puerto Rico}}&nbsp;[[Encarnación, Peñuelas, Puerto Rico#Tallaboa|Al'ummar Tallaboa]] |5.4 |9.0 |VII |Wasu gine-gine sun lalace a Ponce, kuma an yanke wutar lantarki a birane daban-daban.<ref>{{Cite web |title=Se registran daños estructurales en Ponce tras sismo de 5.4 |url=https://www.noticel.com/ahora/top-stories/20200502/se-registran-danos-estructurales-en-ponce-tras-sismo-de-5-2/ |access-date=2020-05-02 |website=noticel.com |language=es}}</ref> | - | - |- |2<ref>{{Cite web |title=M 6.5 – 91&nbsp;km S of Néa Anatolí, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us700098qd/executive |access-date=2020-05-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, tsibirin tsibirin tsibiri, kilomita 91 a kudancin Néa [[Anatoli]]{{Flag|Greece}}&nbsp; |6.5 |10.0 |Na shida |An bayar da gargadi na tsunami, kuma an auna karamin tsunami na 20 cm a Ierapeetra. An lura da wasu rushewar ƙasa a kan hanyoyi.&nbsp; | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 10&nbsp;km WNW of Aleshtar, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009axp/executive |access-date=2020-05-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Lorestan province|Lorestan]], kilomita 10 yammacin arewa maso yammacin [[Aleshtar]]{{Flag|Iran}}&nbsp; |4.8 |10.0 |V |Wasu gine-gine sun lalace, kuma mutane 25 sun sami raunuka masu sauƙi.<ref>{{Cite web |date=2020-05-06 |title=Several Wounded as Magnitude 5.1 Quake Hits Western Iran |url=https://ifpnews.com/several-wounded-as-magnitude-5-1-quake-hits-western-iran |access-date=2020-05-06 |website=Iran Front Page}}</ref> | - |25 |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.8 – Banda Sea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009b14/executive |access-date=2020-05-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Maluku (province)|Maluku]] bakin teku, 205 km arewa maso yammacin [[Saumlaki]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |6.8 |96.0 |Na shida | - | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 215&nbsp;km NNW of Arawa, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009bn4/executive |access-date=2020-05-07 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Autonomous Region of Bougainville|Bougainville]] bakin teku, 215 km arewa maso yammacin [[Arawa, Bougainville|Arawa]]{{Flag|Papua New Guinea}}&nbsp; |6.1 |471.2 |Na biyu | - | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 4.6 – 3&nbsp;km NNW of Damāvand, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009bxr/executive |access-date=2020-06-03 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Tehran province|Tehran]], kilomita 3 arewa maso yammacin [[Damavand]]{{Flag|Iran}}&nbsp; |4.6 |10.0 |V |An haifar da wasu ƙananan lalacewa a babban birnin [[Tehran]]. Wani mutum a Damavand ya mutu daga raunin kai, yayin da wani ya mutu a Tehran daga ciwon zuciya. Wasu 38 sun ji rauni.<ref>{{Cite web |title=Two killed, 38 injured as earthquake hits northern Iran |url=https://www.gulftoday.ae/news/2020/05/08/two-killed-38-injured-as-earthquake-hits-northern-iran |website=Gulf Today}}</ref> |2 |38 |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.6 – 175&nbsp;km SSE of Lata, Solomon Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qa8poq/executive |access-date=2020-05-12 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Santa Cruz Islands|Tsibirin Santa Cruz]] na bakin teku, 175 km kudu maso gabashin [[Lata, Solomon Islands|Lata]]{{Flag|Solomon Islands}}&nbsp; |6.6 |107.0 |Na shida | - | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 6.5 – Monte Cristo Range, NV Earthquake |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/nn00725272/executive |access-date=2020-05-18 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Nevada]], kilomita 33 kudu maso gabashin [[Mina, Nevada|Mina]]{{Flag|United States}}&nbsp; |6.5 |2.7 |Na takwas |  | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 4.9 Mine Collapse – 3&nbsp;km SSE of Kiruna, Sweden |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009ja2/executive |access-date=2020-06-03 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Lapland (Sweden)|Lapland]], kilomita 3 kudu maso kudu maso gabashin [[Kiruna]]{{Flag|Sweden}}&nbsp; |4.9 |1.0 |VII |Wannan shi ne girgizar kasa mafi karfi da ta mamaye [[Sweden]] a cikin shekaru 12. Ya haifar da wasu duwatsu a cikin ma'adinin Kiruna, wanda dole ne a kwashe shi.<ref>{{Cite web |last=Jonassen |first=Trine |title=Earthquake in Kiruna: Most powerful in Sweden in 12 years |url=https://www.highnorthnews.com/en/earthquake-kiruna-most-powerful-sweden-12-years |access-date=2020-05-18 |website=highnorthnews.com |language=en |archive-date=2020-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201006012116/https://www.highnorthnews.com/en/earthquake-kiruna-most-powerful-sweden-12-years |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 5.1 – 42&nbsp;km W of Zhaotong, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009jr6/executive |access-date=2020-06-03 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Yunnan]], kilomita 42 yammacin [[Zhaotong]]{{Flag|China}}&nbsp; |5.1 |10.0 |Na shida |  |4 |28 |- |22<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 173&nbsp;km ESE of La Playa, Mexico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009n5p/executive |access-date=2020-05-22 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, Baja California Sur off, 173 km gabashin kudu maso gabashin [[San José del Cabo]]{{Flag|Mexico}}&nbsp; |6.1 |10.0 |Na huɗu | - | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 5.2 – 14&nbsp;km S of Suklayin, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009nx5/executive |access-date=2022-05-08 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Central Luzon|Tsakiyar Luzon]], kilomita 14 kudu da [[Baler|Suklayin]]{{Flag|Philippines}}&nbsp; |5.2 |43.5 |Na huɗu |Wani babban kanti da ginin gwamnati sun lalace. Mutum daya ya ji rauni bayan ya fadi a lokacin girgizar kasa. | - |1 |- |24<ref>{{Cite web |title=M 4.9 – 4&nbsp;km NW of Dogonbadan, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us70009pe3/executive |access-date=2020-05-24 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province|Kohgiluyeh da Boyer-Ahmad]], kilomita 3 arewa maso yammacin [[Dogonbadan]]{{Flag|Iran}}&nbsp; |4.9 |10.0 |Na shida |Babban lalacewa ya faru a cikin garin tarihi na Dehdasht, kuma mutane 16 sun ji rauni.<ref>{{Cite web |title=5.2 earthquake hits Iran |url=https://www.poandpo.com/news/52-earthquake-hits-iran |access-date=2020-05-24 |website=Post Online Media}}</ref> | - |16 |- |27<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 51&nbsp;km WNW of Port-Vila, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us60009zv5/executive |access-date=2020-05-27 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Shefa Province|Shefa]] bakin teku, kilomita 51 yammacin arewa maso yammacin [[Port-Vila]]{{Flag|Vanuatu}}&nbsp; |6.2 |9.7 |V | - | - | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 111&nbsp;km SSE of 'Ohonua, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a0um/executive |access-date=2022-01-15 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, 'Eua bakin teku, 111 km kudu maso gabashin [['Ohonua]]{{Flag|Tonga}}&nbsp; |6.0 |10.0 |Na huɗu | - | - | - |- |31<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 19&nbsp;km SW of Vilavila, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a316/executive |access-date=2020-06-28 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Puno District|Puno]], kilomita 19 kudu maso yammacin [[Vilavila District|Vilavila]]{{Flag|Peru}}&nbsp; |6.1 |186.0 |Na huɗu | - | - | - |- |- |} === Yuni === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 260px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |3<ref>{{Cite web |title=M 6.8 – 48&nbsp;km SW of San Pedro de Atacama, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a4yi/executive |access-date=2020-06-03 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Antofagasta Region|Antofagasta]], 48&nbsp;km southwest of [[San Pedro de Atacama]] |6.8 |112.0 |VI |A church collapsed in Camar, Antofagasta and moderate damage was caused in San Pedro de Atacama.<ref>{{Cite web |last=Gacitua |first=Angela |date=2020-06-03 |title=Derrumbe en histórica iglesia y daños en San Pedro de Atacama tras sismo de magnitud 6.9 |url=https://www.diarioantofagasta.cl/regional/san-pedro-de-atacama/119617/derrumbe-en-historica-iglesia-y-danos-en-san-pedro-de-atacama-tras-sismo-de-magnitud-6-9/ |access-date=2020-06-03 |website=El Diario de Antofagasta |language=es-CL}}</ref> | - | - |- |3<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – south of the Fiji Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a532/executive |access-date=2022-01-15 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Fiji}} offshore, south of the Fiji Islands |6.0 |69.8 | - | - | - | - |- |3<ref>{{Cite web |title=M 4.6 – 23&nbsp;km NW of Banda Aceh, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a5jq/executive |access-date=2020-06-04 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Aceh]] offshore, 23&nbsp;km northwest of [[Banda Aceh]] |4.6 |10.0 |V |Some buildings were damaged in Sabang, with collapsed walls and roofs.<ref>{{Cite web |date=2020-06-04 |title=Buildings damaged as 4.8-magnitude quake and aftershocks hit Aceh |url=https://coconuts.co/jakarta/news/buildings-damaged-as-4-8-magnitude-quake-and-aftershocks-hit-aceh/ |access-date=2020-06-04 |website=Coconuts Jakarta}}</ref> | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – 133&nbsp;km NNE of Tobelo, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a5r3/executive |access-date=2020-06-04 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Maluku]] offshore, 133&nbsp;km north northeast of [[Tobelo]] |6.4 |112.9 |V |More than 300 houses were damaged in Morotai.<ref>{{Cite web |date=7 June 2020 |title=Sebanyak 312 Rumah Warga Morotai Maluku Utara Rusak Akibat Gempa |url=https://www.merdeka.com/peristiwa/sebanyak-312-rumah-warga-morotai-maluku-utara-rusak-akibat-gempa.html |access-date=2020-06-08 |website=merdeka.com |language=id}}</ref> | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 5.1 – 25&nbsp;km WSW of Doğanyol, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a6qw/executive |access-date=2020-06-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Malatya Province|Malatya]], 25&nbsp;km west southwest of [[Doğanyol]] |5.1 |10.0 |VI |At least 20 buildings suffered damage in Pütürge following the quake, two of them severely.<ref>{{Cite web |last=Armand Vervaeck |date=2020-06-05 |title=Moderate earthquake felt strong in the Diyarbakir region – 20 buildings damaged – Turkey – June 5, 2020 |url=https://earthquake-report.com/2020/06/05/moderate-earthquake-turkey-june-5-2020/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606211426/https://earthquake-report.com/2020/06/05/moderate-earthquake-turkey-june-5-2020/ |archive-date=2020-06-06 |access-date=2020-06-06 |website=Earthquake-Report.com |language=en-US}}</ref> | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 33&nbsp;km WSW of Puerto Casma, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a7ea/executive |access-date=2020-06-09 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Department of Ancash|Ancash]] offshore, 33&nbsp;km west southwest of [[Casma|Puerto Casma]] |4.5 |57.2 |III |A young man died of a heart attack in a panic during the evacuation.<ref>{{Cite web |date=2020-06-08 |title=Chimbote: Joven muere por paro cardíaco durante temblor |url=https://diariocorreo.pe/edicion/chimbote/chimbote-joven-muere-por-paro-cardiaco-durante-temblor-942280/ |access-date=2020-06-09 |website=Correo |language=es}}</ref> |1 | - |- |9<ref>{{Cite web |title=M 5.7 – 56&nbsp;km ENE of Mohr, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a8nh/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Fars province|Fars]], 56&nbsp;km northeast of [[Mohr, Fars|Mohr]] |5.7 |10.0 |VII |Eighty buildings were damaged by the earthquake, three of them severely. One person was slightly injured.<ref>{{Cite web |date=9 June 2020 |title=Zwei starke Erdbeben im Iran |url=https://erdbebennews.de/2020/06/zwei-starke-erdbeben-im-iran/ |language=de}}</ref> | - |1 |- |10<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – southern Mid-Atlantic Ridge |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000a9ik/executive |access-date=2020-06-10 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}} offshore, 783&nbsp;km west of [[Jamestown, Saint Helena|Jamestown]] |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |13<ref>{{Cite web |title=M 6.6 – 130&nbsp;km WNW of Naze, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000abcq/executive |access-date=2020-06-13 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Ryukyu Islands]] offshore, 130&nbsp;km west northwest of [[Naze, Kagoshima|Naze]] |6.6 |165.0 |IV | - | - | - |- |13<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – Pagan region, Northern Mariana Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000abgq/executive |access-date=2020-06-13 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Northern Mariana Islands}}, [[Agrihan]] offshore, 420&nbsp;km north of [[Saipan]] |6.2 |622.0 |II | - | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 5.9 – 14&nbsp;km E of Yedisu, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000abnv/executive |access-date=2020-06-14 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Bingöl Province|Bingöl]], 14&nbsp;km east of [[Yedisu]] |5.9 |10.0 |VII |  |1 |35 |- |14<ref>{{Cite web |title=M 5.1 – 9&nbsp;km N of Bhach?u, India |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000abp7/executive |access-date=2022-08-04 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|India}}, [[Gujarat]], 9&nbsp;km north of [[Bhachau]] |5.1 |10.0 |VI |Cracks appeared on some houses in Chotila, while in Bhachau, the roof of a building collapsed.<ref>{{Cite web |date=15 June 2020 |title=ગુજરાતની ધરા ધ્રુજી : 5.5 તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવતા લોકો ઘરની બહાર આવી ગયા, એપી સેન્ટર કચ્છમાં |url=https://www.gstv.in/earthquake-tremors-were-felt-in-gujarat-gujarati-news/ |access-date=2022-08-04 |website=GSTV |language=gu }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=ગુજરાત 5.3ની તીવ્રતાના ભૂકંપથી ધૂ્રજ્યું : કચ્છમાં એપીસેન્ટર |url=https://www.gujaratsamachar.com/news/national/5-3-magnitude-earthquake-shakes-gujarat-ap-center-in-kutch |access-date=2022-08-04 |website=gujaratsamachar.com |language=gu}}</ref> | - | - |- |16<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 100&nbsp;km NNE of Phôngsali, Laos |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000acn0/executive |access-date=2020-06-16 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Vietnam}}, [[Lai Châu Province|Lai Châu]], 100&nbsp;km north northeast of [[Phongsali|Phôngsali]], [[Laos]] |4.5 |10.0 |V |In Lai Châu, a ceiling in a nursery school partially collapsed and fell on a group of children who were sleeping when the quake hit. Four of them suffered minor injuries.<ref>{{Cite web |last=Armand Vervaeck |date=2020-06-16 |title=Earthquake felt in Vietnam-Laos-Yunnan border region – 4 children injured – June 16, 2020 |url=https://earthquake-report.com/2020/06/16/moderate-earthquake-vietnam-june-16-2020/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616221123/https://earthquake-report.com/2020/06/16/moderate-earthquake-vietnam-june-16-2020/ |archive-date=2020-06-16 |access-date=2020-06-16 |website=Earthquake-Report.com |language=en-US}}</ref> | - |4 |- |18<ref>{{Cite web |title=M 7.4 – south of the Kermadec Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ae4n/executive |access-date=2020-06-16 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore, 683&nbsp;km northeast of [[Ōpōtiki]] |7.4 |10.0 |VII |A tsunami warning was issued, then cancelled, with waves of {{Convert|12|cm}} hitting [[Korotiti Bay]], Great Barrier Island.<ref>{{Cite web |title=Tsunami Event: NEW ZEALAND |url=https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/tsunami/related-runups/5750 |website=ngdc.noaa.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-06-18 |title=7.4 magnitude earthquake overnight felt across New Zealand |url=https://www.stuff.co.nz/national/300037999/74-magnitude-earthquake-overnight-felt-across-new-zealand |access-date=2020-06-24 |website=Stuff |language=en}}</ref> | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 27&nbsp;km NNE of Siglufjörður, Iceland |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ag18/executive |access-date=2020-06-21 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iceland}}, [[Northeastern Region (Iceland)|Northeastern region]] offshore, 27&nbsp;km north northeast of [[Siglufjörður]] |6.0 |10.0 |V | - | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 5.6 – 22&nbsp;km E of North Vanlaiphai, India |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ag4u/executive |access-date=2020-06-24 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|India}}, [[Mizoram]], 22&nbsp;km east of [[North Vanlaiphai]] |5.6 |10.8 |VII |Several buildings and a church were damaged in Champhai district.<ref>{{Cite web |date=2020-06-22 |title=Church, buildings damaged in earthquake in Mizoram |url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/church-buildings-damaged-in-earthquake-in-mizoram-852286.html |access-date=2020-06-22 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 97&nbsp;km SE of Gorontalo, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ah1z/executive |access-date=2022-01-15 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Gorontalo]] offshore, 97&nbsp;km southeast of [[Gorontalo (city)|Gorontalo]] |6.0 |109.0 |IV | - | - | - |- |23<ref>{{Cite web |date=2020-06-23 |title=M 7.4 – 9&nbsp;km SE of Santa María Xadani, Mexico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ah9t/executive |access-date=2020-06-28 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Mexico}}, [[Oaxaca]], 9&nbsp;km southeast of [[Santa María Xadani]] |7.4 |20.0 |IX |  |10 |23 |- |24<ref>{{Cite web |date=24 June 2020 |title=M 5.8 – 18&nbsp;km SSE of Lone Pine, CA |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/ci39493944/executive |access-date=12 December 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[California]], 18&nbsp;km south southeast of [[Lone Pine, California|Lone Pine]] |5.8 |4.7 |VIII |The earthquake triggered rockslides near the main parking lot in Whitney Portal.<ref>{{Cite web |date=24 June 2020 |title=UPDATE: Eastern Sierra Shaken By 5.8 Magnitude Earthquake; Triggers Mt. Whitney Landslide |url=https://sanfrancisco.cbslocal.com/2020/06/24/eastern-sierra-shaken-by-5-8-magnitude-earthquake-near-lone-pine/ |access-date=12 December 2021 |website=CBS San Francisco |language=en}}</ref> | - | - |- |24<ref>{{Cite web |date=24 June 2020 |title=M 5.9 – 36&nbsp;km SE of Hasaki, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000aabt/executive |access-date=4 August 2022 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Chiba Prefecture|Chiba]] offshore, 36&nbsp;km southeast of [[Hasaki, Ibaraki|Hasaki]] |5.9 |29.1 |V |Two people were injured.<ref>{{Cite web |date=26 June 2020 |title=千葉県東方沖を震源とする地震による被害及び 消防機関等の対応状況(第6報) |trans-title=Damage caused by an earthquake centered off the east coast of Chiba Prefecture and Response status of fire departments (6th report) |url=https://www.fdma.go.jp/disaster/info/items/chibakentouhouokijishin6.pdf |access-date=4 August 2022 |website=fdma.go.jp |language=ja}}</ref> | - |2 |- |25<ref>{{Cite web |title=M 5.4 – 14&nbsp;km SSW of Özalp, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000aavx/executive |access-date=2020-06-25 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Van Province|Van]], 14&nbsp;km south southwest of [[Özalp, Van|Özalp]] |5.4 |10.0 |VI |Around 15 houses sustained damage, and five people were hospitalized with light injuries.<ref>{{Cite web |title=5.4-magnitude earthquake hits eastern Turkey; 5 injured |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/moderately-strong-earthquake-hits-eastern-turkey-71444635 |access-date=2020-06-25 |publisher=ABC News |language=en}}</ref> | - |5 |- |25<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 278&nbsp;km SE of Hotan, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000abmk/executive |access-date=2020-06-28 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Tibet]], 278&nbsp;km southeast of [[Hotan]] |6.3 |10.0 |VIII | - | - | - |- |} === Yuli === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Ranar</small> ! rowspan="2" style="width: 265px" |<small>Kasar da wuri</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Rashin zurfi (kilomita) </small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Bayani</small> ! colspan="2" |<small>Wadanda suka mutu</small> |- !<small>Matattu</small> !<small>Wadanda suka ji rauni</small> |- |3<ref>{{Cite web |title=M 5.3 – 9&nbsp;km SSE of La Parguera, Puerto Rico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pr2020185017/executive |access-date=2020-07-04 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, Lajas bakin teku, kilomita 9 kudu maso gabashin [[Lajas, Puerto Rico|La Parguera]]{{Flag|Puerto Rico}}&nbsp; |5.3 |3.0 |Na shida |  | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 5.4 – 47&nbsp;km E of Rasht, Tajikistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ahv9/executive |access-date=2022-08-04 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Districts under Central Government Jurisdiction|Gundumomi a karkashin ikon Gwamnatin Tsakiya]], kilomita 47 gabashin [[Rasht District|Rasht]]{{Flag|Tajikistan}}&nbsp; |5.4 |10.0 |Na shida |Gidaje da yawa sun lalace a Gundumar Tojikobod, gami da akalla goma a ƙauyen Shrinchashma.<ref>{{Cite web |title=Saturday's quake reportedly partially damages dozens of residential building in Tojikbod district |url=https://asiaplustj.info/en/news/tajikistan/security/20200707/saturdays-quake-reportedly-partially-damages-dozens-of-residential-building-in-tojikbod-district |access-date=2022-08-04 |website=Asiaplus.tj |language=en}}</ref> | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 257&nbsp;km N of Fais, Micronesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000aixy/executive |access-date=2020-07-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Yap]] bakin teku, kilomita 257 arewacin Fais{{Flag|Micronesia}}&nbsp;[[Fais Island|Yi]] |6.2 |10.0 |Na Uku | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.6 – Java Sea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000aj3w/executive |access-date=2020-07-07 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Java]] bakin teku, kilomita 98 arewacin [[Batang, Batang|Batang]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |6.6 |533.8 |Na biyu |Wasu gidaje sun lalace a ƙauyen Raguklampitan.<ref>{{Cite web |date=7 July 2020 |title=Schweres Erdbeben erschüttert Java |url=https://erdbebennews.de/2020/07/schweres-erdbeben-erschuettert-java-2/ |language=de}}</ref> | - | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 1&nbsp;km ENE of Zhaogezhuang, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000am2b/executive |access-date=11 October 2020 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Hebei]], 1 km gabashin arewa maso gabashin [[Zhaogezhuang]]{{Flag|China}}&nbsp; |4.8 |10.0 |Na shida |An samu raguwa a cikin tsoffin gine-gine kuma an dakatar da ayyukan jirgin kasa. | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 7.0 – 114&nbsp;km NNW of Popondetta, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000aq3e/executive |access-date=2020-07-17 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, Oro bakin teku, kilomita 114 arewa maso yammacin [[Popondetta]]{{Flag|Papua New Guinea}}&nbsp; |7.0 |73.0 |VII |An bayar da gargadi na tsunami. Gidaje da yawa sun lalace kuma wasu sun rushe a Gundumar Sohe. Wata mace ta mutu ta hanyar rushewar ƙasa kuma wani ya ji rauni lokacin da gidanta ya rushe.<ref>{{Cite web |last=National |first=The |date=2020-07-20 |title=Quake kills one |url=https://www.thenational.com.pg/quake-kills-one/ |access-date=2020-07-20 |website=The National |language=en-US}}</ref> |1 |1 |- |17<ref>{{Cite web |title=M 5.9 – 3&nbsp;km SE of Iquique, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000aq5p/executive |access-date=2020-07-17 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Tarapacá Region|Tarapacá]], kilomita 3 kudu maso gabashin Iquique{{Flag|Chile}}&nbsp;[[Iquique|Rashin hankali]] |5.9 |73.6 |VII |An lura da katsewar wutar lantarki da dutsen dutse a Pica.<ref>{{Cite web |date=2020-07-17 |title=Sismo de mediana magnitud se registra en el norte del país |url=https://www.biobiochile.cl/noticias/nacional/region-de-tarapaca/2020/07/17/sismo-mediana-intensidad-se-registra-norte-del-pais.shtml |access-date=2020-07-17 |website=BioBioChile |language=es}}</ref> | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 239&nbsp;km E of Port Blair, India |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000aqaw/executive |access-date=2020-07-17 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Andaman Islands|Tsibirin Andaman]] a bakin teku, kilomita 239 a gabashin Port Blair{{Flag|India}}&nbsp;[[Port Blair|Tashar jiragen ruwa ta Blair]] |6.1 |10.0 |Na Uku | - | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 141&nbsp;km ENE of Hihifo, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qdo8ij/executive |access-date=2020-07-18 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Niuatoputapu]] bakin teku, 141 km gabashin arewa maso gabashin [[Hihifo]]{{Flag|Tonga}}&nbsp; |6.1 |12.0 |Na huɗu | - | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – Fiji region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000asms/executive |access-date=2020-07-21 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Lau Province|Lau]] a bakin teku{{Flag|Fiji}} |6.0 |605.2 | - | - | - | - |- |22<ref>{{Cite web |title=M 7.8 – 99&nbsp;km SSE of Perryville, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000asvb/executive |access-date=2020-07-22 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |Amurka, [[Alaska]] bakin teku, kilomita 99 kudu maso gabashin [[Perryville, Alaska|Perryville]]{{Flagicon|United States}}&nbsp; |7.8 |28.0 |VII |  | - | - |- |22<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 101&nbsp;km ESE of Sand Point, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000asx4/executive |access-date=2020-07-22 |website=earthquake.usgs.gov |language=en}}</ref> |Amurka, [[Alaska]] bakin teku, 101 km gabashin kudu maso gabashin Sand Point{{Flagicon|United States}}&nbsp;[[Sand Point, Alaska|Yankin Yashi]] |6.1 |16.5 |Na shida |Ya kasance girgizar kasa ta 7.8 'yan mintoci kaɗan kafin. | - | - |- |22<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – western Xizang |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b26j/executive |access-date=2020-07-22 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Tibet Autonomous Region|Tibet]]{{Flag|China}} |6.3 |10.0 |VII |Gine-gine goma sha huɗu sun lalace a girgizar kasa. Har ila yau, an yi lalacewar gine-gine takwas da ba a zaune ba da kuma gine-ginen jama'a guda biyu.<ref>{{Cite web |date=23 July 2020 |title=Schweres Erdbeben in Tibet: Dutzende Gebäude beschädigt |url=https://erdbebennews.de/2020/07/schweres-erdbeben-in-tibet-dutzende-gebaeude-beschaedigt/ |language=de}}</ref> | - | - |- |26<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b46r/executive |access-date=2020-07-26 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |[[South Georgia and the South Sandwich Islands|Tsibirin Sandwich na Kudu]] a bakin teku, yankin Tsibirin Sandwiches na Kudu{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} |6.4 |10.0 |Na Uku | - | - | - |- |27<ref>{{Cite web |title=M 4.9 – ~120km W of Hanoi, Vietnam |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b4kv/executive |access-date=2020-07-27 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Sơn La Province|Sơn La]], kilomita 120 a yammacin [[Hanoi]]{{Flag|Vietnam}}&nbsp; |4.9 |10.0 |Na shida |Akalla gine-gine 126 sun lalace a garuruwa biyar kusa da cibiyar, kuma wasu sun rushe.<ref>{{Cite web |last=Armand Vervaeck |date=2020-07-27 |title=Moderate earthquake in northern Vietnam – More than 100 buildings damaged – July 27, 2020 |url=https://earthquake-report.com/2020/07/27/moderate-earthquake-laos-july-27-2020/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20200823181841/https://earthquake-report.com/2020/07/27/moderate-earthquake-laos-july-27-2020/ |archive-date=23 August 2020 |access-date=2020-07-27 |website=Earthquake-Report.com |language=en-US}}</ref> | - | - |- |27<ref>{{Cite web |title=M 5.8 – 3&nbsp;km N of La Paz, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b4ug/executive |access-date=2022-05-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Caraga]], kilomita 3 a arewacin La Paz{{Flag|Philippines}}&nbsp;[[Bayabas|Zaman Lafiya]] |5.8 |43.4 |V |A Talacogon, bango na ginin zama ya rushe. A San Francisco, rufin wani mall ya fadi.<ref>{{Cite web |date=27 July 2020 |title=Schäden nach starkem Erdbeben auf den Philippinen |url=https://erdbebennews.de/2020/07/starkes-erdbeben-erschuettert-philippinen/ |language=de}}</ref> | - | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 75&nbsp;km SW of Sand Point, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b56k/executive |access-date=2020-07-28 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |Amurka, [[Alaska]] bakin teku, kilomita 75 kudu maso yammacin Sand Point{{Flagicon|United States}}&nbsp;[[Sand Point, Alaska|Yankin Yashi]] |6.1 |35.2 |V |Ya kasance girgizar kasa ta 7.8 a ranar 22 ga Yuli. | - | - |} === Agusta ===   [[Fayil:Cataingan_Port_damage_-_2020_Masbate_Earthquake_06.jpg|left|thumb|270x270px|Lalacewar tashar jiragen ruwa a Cataingan bayan mummunar Girgizar kasa ta Masbate.]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 265px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – 11&nbsp;km SW of Polloc, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b80p/executive |access-date=2020-08-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Bangsamoro]] offshore, 11&nbsp;km southwest of [[Parang|Polloc]] |6.4 |483.0 |III | - | - | - |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 199&nbsp;km SE of Lorengau, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b84f/executive |access-date=2020-08-02 |website=earthquake. usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}} offshore, [[Bismarck Sea]], 199&nbsp;km southeast of [[Lorengau]] |6.1 |10.0 |IV | - | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 5.6 – 18&nbsp;km NNE of Sincik, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b930/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Adiyaman Province|Adiyaman]], 18&nbsp;km northeast of [[Sincik]] |5.6 |10.0 |VII |Around five houses were destroyed in Malatya.<ref name="TURKEY">{{Cite web |date=4 August 2020 |title=Starkes Nachbeben im Osten der Türkei beschädigt zahlreiche Gebäude |url=https://erdbebennews.de/2020/08/starkes-nachbeben-im-osten-der-tuerkei-2/ |language=de}}</ref> It was an aftershock of the 2020 Elazig earthquake.<ref name="TURKEY" /> | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – 69&nbsp;km E of Lakatoro, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b9mv/executive |access-date=2020-08-05 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Malampa Province|Malampa]] offshore, 69&nbsp;km east of [[Lakatoro]] |6.4 |181.9 |IV | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – Prince Edward Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000badi/executive |access-date=2020-08-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|South Africa}} offshore, [[Prince Edward Islands]] region |6.3 |10.0 | - | - | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 2&nbsp;km SSE of Magas Arriba, Puerto Rico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pr2020220000/executive |access-date=2020-08-08 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Puerto Rico}}, [[Guayanilla, Puerto Rico|Guayanilla]], 2&nbsp;km south southeast of [[Magas Arriba]] |4.8 |12.0 |VI |  | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 5.0 – 3&nbsp;km NNE of Sidi Mérouane, Algeria |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000bag6/executive |access-date=2020-08-09 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Algeria}}, [[Mila Province|Mila]], 3&nbsp;km north northeast of [[Sidi Merouane]] |5.0 |10.0 |VII |At least three homes were completely destroyed, and 31 residential buildings and a road suffered minor damage. No injuries were reported.<ref>{{Cite web |title=Quake Causes Panic, Damages Homes in Eastern Algeria |url=https://english.aawsat.com/home/article/2435551/quake-causes-panic-damages-homes-eastern-algeria |access-date=2020-07-27 |website=Asharq Al-Awsat |language=en-US}}</ref> | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 3&nbsp;km SSE of Be?endik, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000bas2/executive |access-date=2022-05-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Siirt Province|Siirt]], 3&nbsp;km south southeast of [[Beğendik, Siirt|Beğendik]] |4.8 |15.1 |– |There were reports of cracks on walls of some masonry houses in Hizan.<ref>{{Cite web |title=Başkan Aktaş, deprem sonrası muhtarlarla görüştü |url=http://beyazgazete.com/video/webtv/guncel-1/baskan-aktas-deprem-sonrasi-muhtarlarla-gorustu-855643.html |access-date=2022-05-01 |website=[[Beyaz Gazete]] |language=tr}}</ref> | - | - |- |9<ref>{{Cite web |title=M 5.1 – 4&nbsp;km SE of Sparta, North Carolina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/se60324281/executive |access-date=2020-08-09 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[North Carolina]], 4&nbsp;km southeast of [[Sparta, North Carolina|Sparta]] |5.1 |4.1 |VII |  | - |1 |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 66&nbsp;km NNE of Kilindoni, Tanzania |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000bdg8/executive |access-date=2020-08-12 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Tanzania}}, [[Pwani Region|Pwani]] offshore, 66&nbsp;km north northeast of [[Kilindoni]] |6.0 |17.6 |V |Some damage, like cracked walls and broken windows, were reported in some buildings.<ref>{{Cite web |date=2020-08-14 |title=An earthquake shook Tanzania. A new law prohibits citizens from speaking about it online. |url=https://globalvoices.org/2020/08/14/an-earthquake-shook-tanzania-a-new-law-prohibits-citizens-from-speaking-about-it-online/ |website=[[Global Voices]]}}</ref> | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 5.6 – 57&nbsp;km SSW of Surab, Pakistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000bdq8/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Pakistan}}, [[Balochistan]], 57&nbsp;km southwest of [[Surab, Pakistan|Surab]] |5.6 |14.0 |VI |Around 300 houses were destroyed in the earthquake, affecting around 700 people.<ref>{{Cite web |date=14 August 2020 |title=Pakistan-Erdbeben zerstört hunderte Gebäude |url=https://erdbebennews.de/2020/08/pakistan-erdbeben-zerstoert-hunderte-gebaeude/ |language=de}}</ref> | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.6 – 13&nbsp;km E of San Pedro, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000bgbr/ |access-date=2020-08-12 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Eastern Visayas]] offshore, 13&nbsp;km east of [[Cataingan|San Pedro]] |6.6 |10.0 |VIII |  |2 |170 |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.8 – 138&nbsp;km WSW of Bengkulu, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000bgvl/executive |access-date=2020-08-18 |website=earthquake. usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Sumatra]] offshore, 138&nbsp;km west southwest of [[Bengkulu]] |6.8 |22.0 |IV | rowspan="2" |This pair of similarly sized earthquakes in a few minutes can be considered as a doublet earthquake. | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.9 – 122&nbsp;km WSW of Bengkulu, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000bgvu/executive |access-date=2020-08-18 |website=earthquake. usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Sumatra]] offshore, 122&nbsp;km west southwest of [[Bengkulu]] |6.9 |26.0 |IV | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 6.9 – 222&nbsp;km SSE of Katabu, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000bi4p/executive |access-date=2020-08-21 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}} offshore, [[Banda Sea]], 222&nbsp;km south southeast of [[Katabu]] |6.9 |624.0 |III | - | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 4&nbsp;km SSW of Jacó, Costa Rica |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bcbv/executive |access-date=2020-08-24 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Costa Rica}}, [[Puntarenas Province|Puntarenas]], 4&nbsp;km south southwest of [[Jacó, Costa Rica|Jacó]] |6.0 |20.0 |V | - | - | - |- |25<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 141&nbsp;km SSW of Kokopo, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bctq/executive |access-date=2020-08-25 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[East New Britain Province|East New Britain]], 141&nbsp;km south southwest of [[Kokopo]] |6.0 |23.0 |VI | rowspan="2" |This pair of similarly sized earthquakes in a few minutes can be considered as a doublet earthquake. | - | - |- |25<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 141&nbsp;km SSW of Kokopo, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bcty/executive |access-date=2020-08-25 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[East New Britain Province|East New Britain]], 141&nbsp;km south southwest of [[Kokopo]] |6.2 |22.0 |VI | - | - |- |29<ref>{{Cite web |title=M 4.0 – 26&nbsp;km N of D?mgh?n, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bev6/executive |access-date=2022-05-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Semnan province|Semnan]], 26&nbsp;km north of [[Damghan]] |4.0 |10.0 |IV |No damage was reported, but one person died of a heart attack.<ref>{{Cite web |date=30 August 2020 |title=Iran: Erdbeben in Semnan fordert Todesopfer |url=https://erdbebennews.de/2020/08/erdbeben-in-semnan-fordert-todesopfer/ |language=de}}</ref> |1 | - |- |30<ref>{{Cite web |title=M 4.6 – 3&nbsp;km WSW of Mutuípe, Brazil |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bf08/executive |access-date=2020-08-31 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Brazil}}, [[Bahia]], 6&nbsp;km south southwest of [[Mutuípe]] |4.6 |10.0 |VI |It was the strongest earthquake in the state of Bahia in the last 30 years. At least 22 houses were damaged.<ref>{{Cite web |last=Line |first=A. TARDE On |date=30 August 2020 |title=Codesal registra mais de 20 ocorrências relacionadas ao tremor de terra em Salvador |url=http://www.atarde.com.br/bahia/salvador/noticias/2137417-codesal-registra-mais-de-20-ocorrencias-relacionadas-ao-tremor-de-terra-em-salvador |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201216044935/http://atarde.uol.com.br/bahia/salvador/noticias/2137417-codesal-registra-mais-de-20-ocorrencias-relacionadas-ao-tremor-de-terra-em-salvador |archive-date=16 December 2020 |access-date=2020-08-31 |website=Portal A TARDE |language=pt-br}}</ref> | - | - |- |30<ref>{{Cite web |title=M 6.5 – central Mid-Atlantic Ridge |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bf3k/executive |access-date=2020-08-30 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |Central Mid-Atlantic Ridge |6.5 |10.0 |V | - | - | - |- |31<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – Chagos Archipelago region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bfbx/executive |access-date=2020-08-31 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|British Indian Ocean Territory}} offshore, [[Chagos Archipelago]] region |6.1 |10.0 |IV | - | - | - |} === Satumba === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 385px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.8 – 86&nbsp;km NW of Vallenar, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bfjr/executive |access-date=2020-09-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Atacama Region|Atacama]] offshore, 86&nbsp;km northwest of [[Vallenar]] |6.8 |21.0 |VII |Some damage was observed in the city of Copiapó, near the epicenter.<ref>{{Cite web |last=Robles |first=Carlos |date=2020-09-01 |title=Fuerte sismo en el norte de Chile causa algunos daños |url=https://bnonews.es/index.php/2020/09/fuerte-sismo-se-registra-en-chile-2/ |access-date=2020-09-01 |website=BNO Noticias |language=es}}</ref> | - | - |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 78&nbsp;km NW of Vallenar, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bfjx/executive |access-date=2020-09-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Atacama Region|Atacama]] offshore, 78&nbsp;km northwest of Vallenar |6.3 |16.2 |VI |It was an aftershock of the 6.8 quake one hour earlier. | - | - |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.5 – 94&nbsp;km NW of Vallenar, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bg4v/executive |access-date=2020-09-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Atacama Region|Atacama]] offshore, 94&nbsp;km northwest of Vallenar |6.5 |16.0 |VI |It was an aftershock of the 6.8 quake a few hours earlier. | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 4.6 – 2&nbsp;km NW of Fukui-shi, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bhk5/executive |access-date=2020-09-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Fukui Prefecture|Fukui]], 2&nbsp;km northwest of [[Fukui (city)|Fukui-shi]] |4.6 |10.0 |V |Some damage was caused, and 13 people sustained minor injuries.<ref>{{Cite web |last=NEWS |first=KYODO |title=13 hurt after M5.0 quake hits central Japan |url=https://english.kyodonews.net/news/2020/09/5705cabdb7e0-11-hurt-after-m50-quake-in-central-japan.html |access-date=2020-09-06 |website=Kyodo News+}}</ref> | - |13 |- |4<ref>{{Cite web |title=M 4.0 – NEAR COAST OF MAHARASHTRA, INDIA – 2020-09-04 18:11:54 UTC |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake/earthquake.php?id=890214 |access-date=2022-05-01 |website=emsc-csem.org}}</ref> |{{Flag|India}}, [[Maharashtra]] |4.0 |5.0 | - |At least one house collapsed and several others were damaged in Palghar district.<ref name="INDIA">{{Cite web |date=5 September 2020 |title=Erneut Erdbebenserie in Palghar: Mehrere Gebäude beschädigt |url=https://erdbebennews.de/2020/09/erneut-erdbebenserie-in-palghar-mehrere-gebaeude-beschaedigt/ |language=de}}</ref> | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 40&nbsp;km NW of Ovalle, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000biqb/executive |access-date=2020-09-05 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Coquimbo Region|Coquimbo]], 40&nbsp;km northwest of [[Ovalle]] |6.3 |30.0 |VI | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 104&nbsp;km NW of Port-Vila, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt20250002/executive |access-date=2020-09-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Shefa Province|Shefa]] offshore, 104&nbsp;km northwest of [[Port Vila|Port-Vila]] |6.2 |10.0 |IV | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.7 – central Mid-Atlantic Ridge |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt20250004/executive |access-date=2020-09-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |Central Mid-Atlantic Ridge |6.7 |10.0 | - | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 17&nbsp;km E of Talagutong, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt20250007/executive |access-date=2020-09-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]] offshore, 25&nbsp;km east of [[Don Marcelino|Talagutong]] |6.3 |120.0 |IV | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 5.3 – 13&nbsp;km SSW of Āzādshahr, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bj2i/executive |access-date=2020-09-07 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Golestan province|Golestan]], 13&nbsp;km south southwest of [[Azadshahr]] |5.3 |10.0 |VI |The quake caused damage to 50 houses in the region. At least 34 people were injured.<ref>{{Cite web |date=2020-09-07 |title=34 injured in Iran earthquake |url=https://www.siasat.com/34-injured-in-iran-earthquake-1967632/ |access-date=2020-09-07 |website=The Siasat Daily |language=en-GB}}</ref> | - |34 |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 72&nbsp;km NNE of Port-Vila, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bj6y/executive |access-date=2020-09-07 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Shefa Province|Shefa]] offshore, 72&nbsp;km north northeast of [[Port Vila|Port-Vila]] |6.2 |10.0 |VI |It was an aftershock of the 6.2 quake the day before. | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 5.7 – 188&nbsp;km SE of Sarangani, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bk82/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Talaud Islands]] offhsore, 188&nbsp;km southeast of [[Sarangani]], [[Filipin|Philippines]] |5.7 |17.0 |V |At least 27 homes and four religious buildings suffered minor damage, and some walls collapsed. Two people were injured by falling debris.<ref>{{Cite web |date=9 September 2020 |title=Starke Erdbebenserie im Norden von Indonesien: Zwei Verletzte |url=https://erdbebennews.de/2020/09/starke-erdbebenserie-im-norden-von-indonesien-zwei-verletzte/ |language=de}}</ref> | - |2 |- |11<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 82&nbsp;km NNE of Tocopilla, Chile, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000blm2/executive |access-date=2020-09-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Tarapacá Region|Tarapacá]], 82&nbsp;km north northeast of [[Tocopilla]] |6.2 |51.0 |VII |Some houses were damaged, and one person was slightly injured.<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Más de una treintena de replicas se han registrado durante el día de hoy en cercanías de Quillagua |url=https://www.24horas.cl/regiones/antofagasta/mas-de-una-treintena-de-replicas-se-han-registrado-durante-el-dia-de-hoy-en-cercanias-de-quillagua-4446696 |access-date=2020-09-12 |website=24Horas.cl |language=es}}</ref> | - |1 |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 58&nbsp;km SE of Ōfunato, Japan, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bm9m/executive |access-date=2020-09-12 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Iwate Prefecture|Iwate]] offshore, 58&nbsp;km southeast of [[Ōfunato]] |6.1 |34.0 |IV | - | - | - |- |13<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 76&nbsp;km NNE of Mamuju, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bmqx/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Sulawesi]], 76&nbsp;km northeast of [[Mamuju (city)|Mamuju]] |4.8 |25.6 | - |Some houses were destroyed, and several people were injured by falling debris.<ref>{{Cite web |date=14 September 2020 |title=Erdbeben erschüttert West-Sulawesi: Mehrere Verletzte und zerstörte Gebäude |url=https://erdbebennews.de/2020/09/erdbeben-erschuettert-west-sulawesi-mehrere-verletzte-und-zerstoerte-gebaeude/ |language=de}}</ref> | - |Several |- |15<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – 21&nbsp;km WNW of Esso, Russia, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bnd1/executive |access-date=2020-09-15 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Kamchatka Krai|Kamchatka]], 21&nbsp;km west of [[Esso (village)|Esso]] |6.4 |344.0 |III | - | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 5.3 – 14&nbsp;km SSW of Kodari, Nepal |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bnsh/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Nepal}}, [[Bagmati]], 14&nbsp;km southwest of [[Kodari]] |5.3 |10.0 |V |Several houses collapsed in the [[Kathmandu]] area, and one person was injured after fleeing in panic.<ref>{{Cite web |date=16 September 2020 |title=Erdbeben erschüttert Nepal: Mindestens ein Verletzter |url=https://erdbebennews.de/2020/09/erdbeben-erschuettert-nepal-2/ |language=de}}</ref> | - |1 |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.9 – central Mid-Atlantic Ridge |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000bq10/executive |access-date=2020-09-18 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |Central Mid-Atlantic Ridge |6.9 |10.0 |III | - | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 3&nbsp;km WSW of South El Monte, CA |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/ci38695658/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[California]], 3&nbsp;km southwest of [[South El Monte]] |4.5 |16.9 |VI |Some damage was observed in [[Los Angeles]], such as cracks in walls.<ref>{{Cite web |date=19 September 2020 |title=Erdbeben erschüttert Los Angeles – Mehrere Gebäude beschädigt |url=https://erdbebennews.de/2020/09/erdbeben-erschuettert-los-angeles-3/ |language=de}}</ref> | - | - |- |26<ref>{{Cite web |title=M 5.2 – 88&nbsp;km SSW of Serdar, Turkmenistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000c1ix/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkmenistan}}, [[Balkan Province|Balkan]], 88&nbsp;km southwest of [[Serdar (city)|Serdar]] |5.2 |10.0 |III |Eighty homes were damaged and power outages occurred in Northern [[Iran]].<ref>{{Cite web |date=26 September 2020 |title=Golestan: Erdbeben in Grenzregion beschädigt mindestens 80 Gebäude |url=https://erdbebennews.de/2020/09/erdbeben-golestan-turkmenistan/ |language=de}}</ref> | - | - |- |26<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – south of Africa |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000c1np/executive |access-date=2020-09-26 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |south of [[Afirka|Africa]] |6.1 |10.0 | - | - | - | - |- |} === Oktoba ===   [[Fayil:2020_Aegean_Sea_earthquake_search_and_rescue_efforts.jpg|left|thumb|270x270px|Masu ceto suna bincika cikin rushewar wani ɗakin da ya rushe bayan girgizar kasa ta Aegean Sea ta 2020.]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Ranar</small> ! rowspan="2" style="width: 265px" |<small>Kasar da wuri</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Rashin zurfi (kilomita) </small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Bayani</small> ! colspan="2" |<small>Wadanda suka mutu</small> |- !<small>Matattu</small> !<small>Wadanda suka ji rauni</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 4.4 – 3&nbsp;km NNE of Huarte-Uharte, Spain |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000c3hi/executive |access-date=2020-10-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Navarre]], kilomita 3 arewa maso gabashin [[Huarte|Huarte-Uharte]]{{Flag|Spain}}&nbsp; |4.4 |10.0 |Na huɗu |Wasu gidaje sun sami ɗan lalacewa a Pamplona, kamar tsagewa a bangon ko fashewar windows.<ref>{{Cite web |last=Jiménez |first=Andrea |date=2020-10-01 |title=Las imágenes más impactantes del extraño terremoto en Pamplona |url=https://www.esdiario.com/342200734/las-imagenes-mas-impactantes-del-extrano-terremoto-en-Pamplona.html |access-date=2020-10-01 |website=www.[[esdiario.com]] |archive-date=2020-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027211755/https://www.esdiario.com/342200734/las-imagenes-mas-impactantes-del-extrano-terremoto-en-Pamplona.html |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – 39&nbsp;km NE of Pangai, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt20275000/executive |access-date=2020-10-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, Ha'apai bakin teku, kilomita 39 arewa maso gabashin [[Pangai]]{{Flag|Tonga}}&nbsp; |6.4 |28.0 |Na shida | - | - | - |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 100&nbsp;km WNW of Kandrian, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000c3td/executive |access-date=2020-10-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[West New Britain Province|Yammacin New Britain]], 100 km yammacin arewa maso yammacin [[Kandrian]]{{Flag|Papua New Guinea}}&nbsp; |6.1 |74.0 |V | - | - | - |- |8<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 40&nbsp;km ENE of Kainantu, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000c6mu/executive |access-date=2020-10-08 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, Gabashin Highlands, kilomita 40 gabashin arewa maso gabashin [[Kainantu]]{{Flag|Papua New Guinea}}&nbsp; |6.3 |106.0 |V | - | - | - |- |- |17<ref>{{Cite web |title=M 4.6 – 1&nbsp;km S of Artyshta, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000c90v/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Kemerovo Oblast]], 1 km kudu da [[Artyshta]]{{Flag|Russia}}&nbsp; |4.6 |10.0 |V |Wannan karamin girgizar kasa ya haifar da rushewar ma'adinai a Sheregesh. Masu hakar ma'adinai biyu sun ji rauni.<ref>{{Cite web |date=16 October 2020 |title=Russland: Zwei Verletzte bei Erdbeben in Kemerowo |url=https://erdbebennews.de/2020/10/russland-zwei-verletzte-bei-erdbeben-in-kemerowo/ |language=de}}</ref> | - |2 |- |19<ref>{{Cite web |title=M 7.6, 99&nbsp;km SE of Sand Point, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000c9hg/executive |access-date=2020-10-19 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Alaska]] bakin teku, kilomita 99 kudu maso gabashin Sand Point{{Flag|United States}}&nbsp;[[Sand Point, Alaska|Yankin Yashi]] |7.6 |28.4 |VII |  | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – south of the Fiji Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000cbx8/executive}}</ref> | a bakin teku, kudancin [[Fiji|Tsibirin Fiji]]{{Flag|Fiji}} |6.1 |454.0 |Na Uku | - | - | - |- |25<ref>{{Cite web |title=M 5.4 – 72&nbsp;km SSW of Kawalu, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000cctq/executive |access-date=2020-10-25 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[West Java|Yammacin Java]] bakin teku, kilomita 72 kudu maso yammacin [[Kawalu]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |5.4 |43.0 |Na huɗu |Kimanin gidaje goma sun sami lalacewa, kuma mutane uku sun sami ƙananan raunuka.<ref>{{Cite web |date=2020-10-25 |title=Puluhan Rumah Rusak, 3 Orang Luka Akibat Gempa Pangandaran |url=https://republika.co.id/share/qir9yf382 |access-date=2020-10-25 |website=Republika Online |language=id}}</ref> | - |3 |- |27<ref>{{Cite web |title=M 5.4 – 54&nbsp;km NNE of Mamuju, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000c6e1/executive |access-date=2020-10-28 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[West Sulawesi|Yammacin Sulawesi]] bakin teku, kilomita 54 arewa maso gabashin [[Mamuju Regency|Mamuju]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |5.4 |22.0 |Na shida |Gidaje daban-daban sun lalace a Mamuju Regency. An kashe wata mace mai ciki bayan ta fadi cikin tsoro a lokacin girgizar kasa.<ref>{{Cite web |last=Febriady |first=Abdy |title=Ibu Hamil di Mamuju Tewas Akibat Gempa M 5,3, Korban Terjatuh karena Panik |url=https://news.detik.com/berita/d-5231859/ibu-hamil-di-mamuju-tewas-akibat-gempa-m-53-korban-terjatuh-karena-panik |access-date=2020-10-28 |website=detiknews |language=id-ID |archive-date=2020-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101093126/https://news.detik.com/berita/d-5231859/ibu-hamil-di-mamuju-tewas-akibat-gempa-m-53-korban-terjatuh-karena-panik |url-status=dead }}</ref> |1 | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 8&nbsp;km NW of Tercan, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000c6pg/executive |access-date=2022-05-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Erzincan Province|Erzincan]], kilomita 8 arewa maso yammacin [[Tercan]]{{Flag|Turkey}}&nbsp; |4.5 |10.0 | - |Akalla gidaje 23 sun lalace a Çayırlı da Tercan.<ref>{{Cite web |date=29 October 2020 |title=Erdbeben in der Türkei: 23 Gebäude beschädigt |url=https://erdbebennews.de/2020/10/erdbeben-in-der-tuerkei-23-gebaeude-beschaedigt/ |language=de}}</ref> | - | - |- |30<ref>{{Cite web |title=M 7.0 – 13&nbsp;km NNE of Néon Karlovásion, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000c7y0/executive |website=US Geological Survey}}</ref> |, [[North Aegean|Arewacin Aegean]] bakin teku, kilomita 13 arewa maso gabashin [[Néon Karlovásion|Neon Karlovásion]]{{Flag|Greece}}&nbsp; |7.0 |21.0 |Na takwas <ref>{{Cite journal |last=Kemal Onder Cetin |last2=George Mylonakis |last3=Anastasios Sextos |last4=Jonathan Paul Stewart |date=31 December 2020 |title=Seismological and Engineering Effects of the M 7.0 Samos Island (Aegean Sea) Earthquake |url=http://learningfromearthquakes.org/images/earthquakes/2020_Samos_Greece_Izmir_Turkey/Samos_Island_Earthquake_Final_Report.pdf |journal=Geotechnical Extreme Events Reconnaissance Association |volume=GEER-069 |doi=10.18118/G6H088 |access-date=23 September 2021 |archive-date=5 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005044443/http://learningfromearthquakes.org/images/earthquakes/2020_Samos_Greece_Izmir_Turkey/Samos_Island_Earthquake_Final_Report.pdf |url-status=dead }}</ref> |  |119 |1,053 |} === Nuwamba ===   {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Ranar</small> ! rowspan="2" style="width: 400px" |<small>Kasar da wuri</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Rashin zurfi (kilomita) </small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Bayani</small> ! colspan="2" |<small>Wadanda suka mutu</small> |- !<small>Matattu</small> !<small>Wadanda suka ji rauni</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 4.6 – 2&nbsp;km NE of Starigrad, Croatia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000c8yb/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Zadar County|Zadar]], kilomita 2 arewa maso gabashin [[Starigrad, Zadar County|Starigrad]]{{Flag|Croatia}}&nbsp; |4.6 |10.0 |Na shida |Akwai lokuta biyu na rushewar bango a Vir. An kuma lura da rushewar ƙasa a Paklenica . <ref>{{Cite web |date=November 2020 |title=Starkes Erdbeben in Kroatien – Epizentrum nahe Zadar – Mehrere Gebäude beschädigt |url=https://erdbebennews.de/2020/11/starkes-erdbeben-in-kroatien-epizentrum-nahe-zadar/ |language=de}}</ref> | - | - |- |3<ref>{{Cite web |title=Off the coast of Aisen, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000c9jz/executive |website=US Geological Survey}}</ref> |, [[Aysén Region|Aysén]] a bakin teku{{Flag|Chile}} |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.2 – 83&nbsp;km NNE of Hihifo, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cbr2/executive |website=US Geological Survey}}</ref> |, [[Niuatoputapu]] bakin teku, kilomita 83 arewa maso gabashin [[Hihifo]]{{Flag|Tonga}}&nbsp; |6.2 |34.0 |Na huɗu | - | - | - |- |8<ref>{{Cite web |title=M 3.6 – 10&nbsp;km S of Bliss Corner, Massachusetts |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cc4d/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Massachusetts]], kilomita 10 kudu da Bliss Corner{{Flag|United States}}&nbsp;[[Bliss Corner, Massachusetts|Gidan farin ciki]] |3.6 |10.0 |V |An lura da ƙananan lalacewa, kamar tsagewa a cikin ganuwar da kuma rugujewar bututun wuta.<ref>{{Cite web |date=8 November 2020 |title=USA: Erdbeben erschüttert Neuengland-Staaten – Dutzende Häuser beschädigt |url=https://erdbebennews.de/2020/11/usa-erdbeben-erschuettert-neuengland-staaten/ |language=de}}</ref> | - | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 291&nbsp;km WNW of Haveluloto, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cd6e/executive |website=USGS}}</ref> |, [[Lau Province|Lau]] bakin teku, kilomita 291 yammacin arewa maso yammacin [[Haveluloto]], [[Tonga]]{{Flag|Fiji}}&nbsp; |6.0 |417.0 |Na Uku | - | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 5&nbsp;km S of Marihatag, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cfes/executive |access-date=2020-11-16 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Caraga]] a bakin teku, kilomita 5 a kudancin [[Marihatag]]{{Flag|Philippines}}&nbsp; |6.0 |43.0 |V |An lura da wasu ƙananan lalacewa a Caraga, kamar tsagewa a bangon.<ref>{{Cite web |last=Cruz |first=Alexander |title=Magnitude 6 tremor causes minor damage in Caraga |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1121947 |access-date=2020-11-16 |website=pna.gov.ph |language=en}}</ref> | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 222&nbsp;km SSW of Padang, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cfxq/executive |access-date=2021-12-03 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[West Sumatra|Yammacin Sumatra]] a bakin teku, kilomita 222 kudu maso yammacin [[Padang]]{{Flag|Indonesia}}&nbsp; |6.0 |19.0 |Na huɗu | - | - | - |- |22<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 100&nbsp;km NW of Constitución, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000crcq/executive |website=USGS}}</ref> |, [[Maule Region|Maule]] bakin teku, kilomita 100 arewa maso yammacin Constitución{{Flag|Chile}}&nbsp;[[Constitución, Chile|Tsarin Mulki]] |6.1 |22.0 |Na huɗu | - | - | - |- |- |22<ref>{{Cite web |title=M 5.1 – 24&nbsp;km WSW of Azzaba, Algeria |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000crds/executive |access-date=2020-11-22 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Skikda Province|Skikda]], kilomita 24 yammacin kudu maso yammacin [[Azzaba, Algeria|Azzaba]]{{Flag|Algeria}}&nbsp; |5.1 |10.0 |Na shida |Wasu gidaje sun lalace a El Harrouch da Aïn Bouziane, gami da asibiti. Mutane da yawa sun ji rauni.<ref>{{Cite web |date=22 November 2020 |title=Algérie : Les premiers dégâts du séisme de Skikda connus |url=https://www.observalgerie.com/algerie-les-premiers-degats-du-seisme-de-skikda-connus/2020/ |access-date=2020-11-22 |website=Observ'Algérie |language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web |date=22 November 2020 |title=Starkes Erdbeben erschüttert Algerien |url=https://erdbebennews.de/2020/11/starkes-erdbeben-erschuettert-algerien/ |language=de}}</ref> | - |Da yawa |- |29<ref>{{Cite web |title=M 5.8 – 33&nbsp;km E of Humahuaca, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ckx5/executive |access-date=2020-11-29 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Salta Province|Salta]], kilomita 33 a gabashin [[Humahuaca]]{{Flag|Argentina}}&nbsp; |5.8 |8.0 |Na shida |Girgizar kasa ta haifar da rushewar duwatsu a wannan yankin dutse. A [[Caspalá]], gidaje daban-daban na ado sun lalace sosai, kuma wasu sun rushe.<ref>{{Cite web |last=mr3 |date=2020-11-29 |title=Un sismo de 5.9 de magnitud se sintió en Salta y Jujuy |url=https://radio3cadenapatagonia.com.ar/un-sismo-de-5-9-de-magnitud-se-sintio-en-salta-y-jujuy/ |access-date=2020-11-29 |website=Radio 3 Cadena Patagonia |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |title=Impactantes imágenes de los daños que causó el sismo en Caspalá |url=https://www.somosjujuy.com.ar/jujuy/jujuy-ahora/213216-impactantes-imagenes-de-los-danos-que-causo-el-sismo-en-caspala |access-date=2020-12-01 |website=SOMOS JUJUY |language=es |archive-date=2020-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130142948/https://www.somosjujuy.com.ar/jujuy/jujuy-ahora/213216-impactantes-imagenes-de-los-danos-que-causo-el-sismo-en-caspala |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |30<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – 88&nbsp;km SSE of Sovetskaya Gavan', Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000clbu/executive |access-date=2020-12-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Khabarovsk Krai|Khabarovsk]] bakin teku, kilomita 88 kudu maso gabashin [[Sovetskaya Gavan|Sovetskaya Gavan']]{{Flag|Russia}}&nbsp; |6.4 |589.0 |Na biyu | - | - | - |- |30<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 71&nbsp;km W of San Antonio de los Cobres, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000clbs/executive |access-date=2020-12-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |, [[Salta Province|Salta]], kilomita 71 yammacin [[San Antonio de los Cobres]]{{Flag|Argentina}}&nbsp; |6.3 |189.0 |Na huɗu | - | - | - |} === Disamba ===   [[Fayil:Poničená_staniční_budova.jpg|left|thumb|250x250px|Ginin tashar da ya lalace a [[Sisak]], [[Kroatiya|Croatia]].]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 280px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000clnv/executive |access-date=2020-12-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]] offshore, [[Aleutian Islands]], 46&nbsp;km east southeast of [[Nikolski, Alaska|Nikolski]] |6.4 |23.0 |VII | - | - | - |- |2<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 2&nbsp;km W of Árma, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cm2t/executive |access-date=2021-12-10 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Thiva]], 2&nbsp;km west of [[Thiva|Árma]] |4.5 |10.0 |VI |A cemetery was completely destroyed in the village of Kallithea, while in the same village a displacement of 6&nbsp;cm was observed.<ref>{{Cite web |title=Ισχυρός σεισμός στην Θήβα-Ταρακούνησε και την Αττική |url=https://www.reporter.com.cy/greece/article/751736/ischyros-seismos-stin-thiba-tarakoynise-kai-tin-attiki |access-date=2021-04-07 |website=ΡΕΠΟΡΤΕΡ |archive-date=2021-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119153331/https://www.reporter.com.cy/greece/article/751736/ischyros-seismos-stin-thiba-tarakoynise-kai-tin-attiki |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=6 December 2020 |title=Μετατόπιση του εδάφους καταγράφηκε από τον σεισμό στην Θήβα – Έσπασαν ακόμη και τάφοι στο νεκροταφείο της περιοχής (video) |url=https://www.newsbreak.gr/ellada/151024/metatopisi-toy-edafoys-katagrafike-apo-ton-seismo-stin-thiva-espasan/ |access-date=2021-04-07 |language=el}}</ref> | - | - |- |2<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – Balleny Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000clt8/executive |access-date=2020-12-02 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Antarctica}} offshore, [[Balleny Islands]] region |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 5.3 – 45&nbsp;km WSW of Gazipa?a, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cnf1/executive |access-date=2022-05-08 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Antalya Province|Antalya]] offshore, 45&nbsp;km west southwest of [[Gazipaşa]] |5.3 |84.5 |VI |One person was injured after he jumped out of a window due to panic.<ref>{{Cite web |date=5 December 2020 |title=Strong earthquake in the Gulf of Antalya – one injured |url=https://erdbebennews.de/2020/12/starkes-erdbeben-im-golf-von-antalya/ |language=de}}</ref> | - |1 |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 115&nbsp;km E of Iquique, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cnnz/executive |access-date=2020-12-06 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Tarapacá Region|Tarapacá]], 115&nbsp;km east of [[Iquique]] |6.1 |105.0 |VI | - | - | - |- |9<ref>{{Cite web |title=M 5.4 – 41&nbsp;km N of Kabansk, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cpkf/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Buryatia]], 41&nbsp;km north of [[Kabansk]] |5.4 |17.0 |VI |More than twenty schools and social facilities suffered minor damage as a result of the earthquake. Cracks were also observed in several homes.<ref>{{Cite web |date=10 December 2020 |title=Russland: Starkes Erdbeben am Baikalsee verursacht Schäden |url=https://erdbebennews.de/2020/12/russland-starkes-erdbeben-am-baikalsee-verursacht-schaeden/ |language=de}}</ref> | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 27&nbsp;km E of Yilan, Taiwan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cpqz/executive |access-date=2020-12-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Taiwan}}, [[Yilan County, Taiwan|Yilan]] offshore, 27&nbsp;km east of [[Yilan City|Yilan]] |6.1 |71.0 |V | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 4.0 – JAVA, INDONESIA – 2020-12-10 22:51:56 UTC |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake/earthquake.php?id=928532 |access-date=2022-05-10 |website=emsc-csem.org}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]], 30&nbsp;km southeast of [[Cirebon Regency|Karangsembung]] |4.0 |10.0 | - |23 homes and two public buildings were damaged in Kuningan.<ref>{{Cite web |date=11 December 2020 |title=Earthquake in Java damages dozens of buildings |url=https://erdbebennews.de/2020/12/erdbeben-auf-java-beschaedigt-dutzende-gebaeude-2/ |language=de}}</ref> | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 6.0 – 75&nbsp;km NNE of Calama, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000cqyz/executive |access-date=2020-12-14 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Antofagasta Region|Antofagasta]], 75&nbsp;km north northeast of [[Calama, Chile|Calama]] |6.0 |114.0 |IV | - | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 25&nbsp;km S of Sarangani, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000crdx/executive |access-date=2020-12-15 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]] offshore, 25&nbsp;km south of [[Sarangani]] |6.1 |14.0 |VI |Some houses sustained cracks in General Santos.<ref>{{Cite web |title=No major damage recorded in GenSan after magnitude 6.2 quake |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1124927 |access-date=2020-12-18 |website=pna.gov.ph |language=en}}</ref> | - | - |- |16<ref>{{Cite web |title=M 5.6 – 2&nbsp;km SSE of Quequeña, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000crmx/executive |access-date=2020-12-17 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Arequipa Province|Arequipa]], 2&nbsp;km south southeast of [[Quequeña District|Quequeña]] |5.6 |90.4 |V |Various buildings were damaged in Arequipa province. Rockslides were also observed, blocking roads.<ref>{{Cite web |last=Turpo |first=Jorge |date=2020-12-16 |title=Arequipa: sismo de magnitud 5.5 causó daños en viviendas, centros comerciales y carreteras |url=https://rpp.pe/peru/arequipa/sismo-en-arequipa-danos-en-viviendas-centros-comerciales-locales-municipales-y-derrumbes-en-vias-provoco-movimiento-de-magnitud-55-noticia-1310239 |access-date=2020-12-17 |website=RPP |language=es}}</ref> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 100&nbsp;km ENE of Hachinohe, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000csqe/executive |access-date=2020-12-20 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Aomori Prefecture|Aomori]] offshore, 100&nbsp;km east northeast of [[Hachinohe]] |6.3 |35.0 |V |One person was injured in Aomori.<ref>{{Cite web |date=20 December 2020 |title=Japan: Schweres Erdbeben im Norden von Honshu – Ein Verletzter |url=https://erdbebennews.de/2020/12/japan-schweres-erdbeben-im-norden-von-honshu/ |language=de}}</ref> | - |1 |- |22<ref>{{Cite web |title=M 4.5 – 7&nbsp;km NNW of Scoglitti, Italy |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d1yt/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Italy}}, [[Sisiliya|Sicily]], 7&nbsp;km northwest of [[Scoglitti]] |4.5 |23.0 |V |Several buildings were damaged in Ragusa, including a multi-storey residential building.<ref>{{Cite web |date=22 December 2020 |title=Kräftiges Erdbeben auf Sizilien |url=https://erdbebennews.de/2020/12/kraeftiges-erdbeben-auf-sizilien/ |language=de}}</ref> | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 6.1 – 90&nbsp;km SW of Angaur State, Palau |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d29t/executive |access-date=2021-12-01 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Palau}}, offshore, 90&nbsp;km southwest of [[Angaur|Angaur State]] |6.1 |11.0 |IV | - | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 6.3 – 2&nbsp;km ESE of Calatagan, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d2ra/executive |access-date=2020-12-25 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Calabarzon]], 2&nbsp;km east southeast of [[Calatagan]] |6.3 |109.0 |VI |Four (three in Lubang and one in Mariveles) houses were damaged.<ref>{{Cite web |title=Magnitude 6.3 quake rocks Calatagan, Batangas; shaking felt in parts of Metro Manila |url=https://cnnphilippines.com/news/2020/12/25/Calatagan-earthquake.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211215144440/https://cnnphilippines.com/news/2020/12/25/Calatagan-earthquake.html |archive-date=15 December 2021 |access-date=2021-12-15 |publisher=CNNPhilippines |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 December 2020 |title=Strong earthquakes in the north of the Philippines |url=https://erdbebennews.de/2020/12/starke-erdbeben-im-norden-der-philippinen/ |language=de}}</ref> | - | - |- |27<ref>{{Cite web |title=M 5.5 – 7&nbsp;km WNW of Sivrice, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d3dd/executive |access-date=2020-12-27 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Elazığ Province|Elazığ]], 7&nbsp;km west northwest of [[Sivrice, Elazığ|Sivrice]] |5.5 |9.0 |VII |It was an aftershock of the 2020 Elazığ earthquake. Some damage was caused, and 68 people were injured, two of them seriously after jumping from windows in a panic.<ref>{{Cite web |title=DEPREMDE 68 KİŞİ HASTANELERE BAŞVURDU |url=https://www.elazighaberkent.com/haber/28581/depremde-68-kisi-hastanelere-basvurdu.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227154151/https://elazighaberkent.com/haber/28581/depremde-68-kisi-hastanelere-basvurdu.html |archive-date=2020-12-27 |access-date=2020-12-27 |website=HaberSite |language=tr}}</ref> | - |68 |- |27<ref>{{Cite web |title=M 5.7 – 25&nbsp;km SSE of Atiquipa, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d3dr/executive |access-date=2020-12-27 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Arequipa Province|Arequipa]] offshore, 25&nbsp;km south southeast of [[Atiquipa District|Atiquipa]] |5.7 |39.0 |V |Some houses were seriously damaged in Caraveli district, and eight of them had to be evacuated.<ref>{{Cite web |last=LR |first=Redacción |date=2020-12-27 |title=Arequipa: sismo dejó viviendas dañadas e inhabitables en Caravelí |url=https://larepublica.pe/sociedad/2020/12/27/arequipa-sismo-dejo-viviendas-danadas-e-inhabitables-en-caraveli-lrsd/ |access-date=2020-12-27 |website=larepublica.pe |language=es-PE}}</ref> | - | - |- |27<ref>{{Cite web |title=M 6.7 – 146&nbsp;km WNW of Corral, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d3i9/executive |access-date=2020-12-27 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Los Ríos Region|Los Ríos]] offshore, 141&nbsp;km west northwest of [[Corral, Chile|Corral]] |6.7 |10.0 |V |A tsunami was observed with heights of {{Convert|0.16|m|ft}} in Bahía Mansa.<ref>{{Cite web |title=Tsunami Event: VALDIVA, CHILE |url=https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/tsunami/related-runups/5760 |website=ngdc.noaa.gov}}</ref> | - | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 4.8 – 8&nbsp;km W of Petrinja, Croatia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d3kv/executive |access-date=28 December 2020 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Croatia}}, [[Sisak-Moslavina County|Sisak-Moslavina]], 8&nbsp;km west of [[Petrinja]] |4.8 |10.0 |VI |It was a foreshock of the 6.4 quake the day after. Various buildings were damaged in Petrinja, Glina and [[Sisak]].<ref>{{Cite web |date=28 December 2020 |title=5.2 Magnitude Earthquake Rocks Central Croatia Monday Morning |url=https://www.total-croatia-news.com/news/49158-earthquake-rocks-zagreb |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201228081704/https://www.total-croatia-news.com/news/49158-earthquake-rocks-zagreb |archive-date=28 December 2020 |access-date=28 December 2020 |website=total-croatia-news}}</ref> | - | - |- |29<ref>{{Cite web |title=M 6.4 – 2&nbsp;km WSW of Petrinja, Croatia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d3zh/executive |access-date=29 December 2020 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Croatia}}, [[Sisak-Moslavina County|Sisak-Moslavina]], 2&nbsp;km west southwest of [[Petrinja]] |6.4 |10.0 |IX |  |9 |25 |- |} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 72pqorqehskf7gljhttwjdiusvif2vv Jerin girgizar ƙasa a cikin 2021 0 113373 835407 827706 2026-05-13T15:09:40Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835407 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Wannan jerin girgizar kasa ne a shekarar 2021. Girgizar kasa mai girman maki 6 ko sama da haka ne kawai aka hada, sai dai idan sun yi barna da/ko jikkata, ko kuma sun shahara saboda wani dalili. An jera duk ranaku bisa ga lokacin UTC. Ana nuna mafi girman ƙarfi akan ma'aunin ƙarfin Mercalli. Shekarar 2021 ta kasance lokaci mai matukar aiki don girgizar ƙasa ta duniya, tare da manyan girgizar ƙasa 19, waɗanda uku daga cikinsu sun haura 8.0, kuma shine mafi yawan girgizar ƙasa tun 2007. An sami asarar rayuka 2,476, tare da mafi yawan daga M 7.2 a Haiti. An yi asarar rayuka a kowane wata na shekara. Ayyukan girgizar kasa ya kasance mafi ƙanƙanta a cikin watan Yuni, yayin da watan Agusta ya kasance mafi yawan aiki kuma mafi muni. Manyan al'amura kuma sun faru a Indonesia, Japan, China, Pakistan, Mexico da kuma Peru. Girgizar kasa mai karfin M 7.3 a kasar Sin ita ce mafi muni a wannan shekara (MMI X, Extreme). Girgizar kasa mai karfin awo 5.9 ta afku a birnin Victoria na kasar Australia a watan Satumba. == Idan aka kwatanta da sauran shekaru == {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Yawan girgizar ƙasa a duk duniya don 2011-2021 !Girma !2011 !2012 !2013 !2014 !2015 !2016 !2017 !2018 !2019 ![[Jerin girgizar ƙasa a cikin 2020|2020]] ! style="background:#efefef;" |''2021'' |- !8.0–9.9 |1 |2 |2 |1 |1 |0 |1 |1 |1 |0 | style="background:#efefef;" |3 |- !7.0–7.9 |19 |14 |17 |11 |18 |16 |6 |16 |9 |9 | style="background:#efefef;" |16 |- !6.0–6.9 |187 |117 |123 |143 |124 |127 |104 |118 |135 |112 | style="background:#efefef;" |141 |- !5.0–5.9 |2,486 |1,546 |1,460 |1,580 |1,413 |1,550 |1,447 |1,671 |1,484 |1,319 | style="background:#efefef;" |2,046 |- !4.0–4.9 |13,129 |10,955 |11,877 |15,817 |13,777 |13,700 |10,544 |12,782 |11,897 |12,216 | style="background:#efefef;" |14,658 |- !Jimillar |15,822 |12,635 |13,480 |17,552 |15,336 |15,397 |12,102 |14,589 |13,530 |13,654 | style="background:#efefef;" |16,864 |- |} {{maplink|frame=yes|frame-align=center|frame-width=500|frame-height=280|from=Earthquakes in 2021.map|frame-latitude=0|frame-longitude=0|zoom=1|text=Map of earthquakes in 2021 - M 5.0 or greater ([[c:Data:Earthquakes in 2021.map|map data]])}} == Ta hanyar yawan wadanda suka mutu == {| class="sortable wikitable" style="font-size:100%;" !Matsayi !Yawan mutanen da suka mutu !Girma !Wurin da yake !MMI !Rashin zurfi (kilomita) !Ranar !Abin da ya faru |- |1 |2,248 |7.2 | da Nippes{{Flag|Haiti}}[[Nippes|Napunhi]] |Na takwas (''Mai tsanani'') |10.0 |August 14 |'''Girgizar ƙasa ta Haiti ta 2021''' |- |2 |105 |6.2 |, [[West Sulawesi|Yammacin Sulawesi]]{{Flag|Indonesia}} |VI (''Mai ƙarfi'') |18.0 |January 15 |'''Girgizar kasa ta Yammacin Sulawesi ta 2021''' |- |3 |42 |5.9 |, [[Balochistan]]{{Flag|Pakistan}} |VII (''Mai ƙarfi sosai'') |9.0 |October 6 |'''Girgizar ƙasa ta Balochistan ta 2021''' |- |4 |20 |7.3 |, [[Qinghai]]{{Flag|China}} |X (Mafi Girma) |10.0 |May 21 |'''Girgizar ƙasa ta Maduo ta 2021''' |- |5 |13 |7.0 |, [[Guerrero]]{{Flag|Mexico}} |Na takwas (''Mai tsanani'') |20.0 |September 7 |'''Girgizar ƙasa ta Guerrero ta 2021''' |- |6 |12 |7.5 |, [[Loreto Department|Loreto]]{{Flag|Peru}} |Na takwas (''Mai tsanani'') |112.5 |November 28 |'''Girgizar kasa ta Arewacin Peru ta 2021''' |- |7 |10 |6.0 |, [[East Java|Gabashin Java]]{{Flag|Indonesia}} |V (''Matsakaici'') |67.0 |April 10 |'''Girgizar kasa ta Gabashin Java ta 2021''' |- |} An lissafa girgizar ƙasa tare da akalla mutane 10 da suka mutu. == Ta hanyar girman == {| class="sortable wikitable" style="font-size:100%;" !Matsayi !Girma !Yawan mutanen da suka mutu !Wurin da yake !MMI !Rashin zurfi (kilomita) !Ranar !Abin da ya faru |- |1 |8.2 |0 |, [[Alaska]] a bakin teku, [[Aleutian Islands|Tsibirin Aleutian]]{{Flag|United States}} |VII (Mai ƙarfi sosai) |32.2 |July 29 |'''Girgizar kasa ta Chignik ta 2021''' |- |2 |8.1 |0 |, [[Kermadec Islands|Tsibirin Kermadec]] a bakin teku{{Flag|New Zealand}} |Na takwas (''Mai tsanani'') |26.5 |March 4 |'''Girgizar ƙasa ta tsibirin Kermadec ta 2021''' |- |2 |8.1 |0 |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} |VII (Mai ƙarfi sosai) |22.8 |August 12 |'''Girgizar ƙasa ta tsibirin Sandwich ta Kudu ta 2021''' |- |4 |7.7 |0 |New Caledonia a bakin teku, kudu maso gabashin tsibirin Loyalty{{Flag|New Caledonia}}[[Loyalty Islands Province|Tsibirin Aminci]] |IV (''Haske'') |10.0 |February 10 |'''Girgizar ƙasa ta tsibirin Loyalty na 2021''' |- |5 |7.5 |12 |, [[Department of Loreto|Loreto]]{{Flag|Peru}} |Na takwas (''Mai tsanani'') |112.5 |November 28 |'''Girgizar kasa ta Arewacin Peru ta 2021''' |- |5 |7.5 |0 |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} |VI (''Mai ƙarfi'') |63.3 |August 12 |'''Girgizar ƙasa ta tsibirin Sandwich ta Kudu ta 2021''' |- |7 |7.4 |0 |, [[Kermadec Islands|Tsibirin Kermadec]] a bakin teku{{Flag|New Zealand}} |VII (Mai ƙarfi sosai) |55.6 |March 4 |'''Girgizar ƙasa ta tsibirin Kermadec ta 2021''' |- |8 |7.3 |20 |, [[Qinghai]]{{Flag|China}} |X (Mafi Girma) |10.0 |May 21 |'''Girgizar ƙasa ta Maduo ta 2021''' |- |8 |7.3 |1 | a bakin teku, Tekun Flores{{Flag|Indonesia}}[[Flores Sea|Tekun Fure]] |VI (''Mai ƙarfi'') |18.4 |December 14 |'''Girgizar kasa ta 2021''' |- |8 |7.3 |0 |, [[Gisborne District|Gisborne]] a bakin teku{{Flag|New Zealand}} |VI (''Mai ƙarfi'') |10.0 |March 4 | - |- |8 |7.3 |0 |, [[Maluku (province)|Maluku]] a bakin teku{{Flag|Indonesia}} |VII (''Mai ƙarfi sosai'') |166.9 |29 ga Disamba | - |- |8 |7.3 |0 |Yankin a bakin teku{{Flag|Vanuatu}} |IV (''Haske'') |535.8 |October 2 | - |- |13 |7.2 |2,248 | da Nippes{{Flag|Haiti}}[[Nippes|Napunhi]] |Na takwas (''Mai tsanani'') |10.0 |August 14 |'''Girgizar ƙasa ta Haiti ta 2021''' |- |14 |7.1 |3 |, [[Miyagi Prefecture|Miyagi]] a bakin teku{{Flag|Japan}} |Na takwas (''Mai tsanani'') |49.9 |February 13 |'''Girgizar kasa ta Fukushima ta 2021''' |- |14 |7.1 |1 |, [[Mindanao]] a bakin teku{{Flag|Philippines}} |VII (''Mai ƙarfi sosai'') |55.1 |August 11 |'''Girgizar kasa ta Gabas ta Davao ta 2021''' |- |14 |7.1 |0 |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} |IV (''Haske'') |6.0 |August 22 | - |- |17 |7.0 |13 |, [[Guerrero]]{{Flag|Mexico}} |Na takwas (''Mai tsanani'') |12.6 |September 8 |'''Girgizar ƙasa ta Guerrero ta 2021''' |- |17 |7.0 |0 |, [[Miyagi Prefecture|Miyagi]] a bakin teku{{Flag|Japan}} |VII (Mai ƙarfi sosai) |54.0 |March 20 |'''Maris 2021 Girgizar kasa ta Miyagi''' |- |17 |7.0 |0 |, [[North Sulawesi|Arewacin Sulawesi]]{{Flag|Indonesia}} |VI (''Mai ƙarfi'') |80.0 |January 21 | - |- |} An lissafa girgizar ƙasa tare da akalla 7.0 magnitude. == Ta wata == [[Fayil:Destroyed_Governor_office_of_West_Sulawesi.jpg|left|thumb|250x250px|Ra'ayi na Drone na Ginin Ofishin Gwamnan Yammacin Sulawesi, wanda ya rushe saboda babban firgici a ranar 14 ga Janairu.]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 260px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |3<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 138 km NNW of Kendari, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d5aj/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Sulawesi]], {{Cvt|138|km}} northwest of [[Kendari]] |5.0 |10.0 |VI |Some buildings were damaged in Morowali Regency. One person was injured.<ref>{{Cite web |date=January 21, 2021 |title=Rentetan Gempa Kembali Terjadi di Morowali, Ini Data BMKG |url=https://tekno.tempo.co/amp/1425424/rentetan-gempa-kembali-terjadi-di-morowali-ini-data-bmkg |website=[[Tempo (Indonesian magazine)|Tempo]]}}</ref> | - |1 |- |3<ref>{{Cite web |date=January 3, 2021 |title=M 6.1 - 231 km WSW of Adak, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d58t/executive |access-date=January 3, 2021 |website=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]] offshore, [[Aleutian Islands]], {{Cvt|231|km}} west southwest of [[Adak, Alaska|Adak]] |6.1 |21.0 |VI | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |date=January 5, 2021 |title=M 6.2 - Kermadec Islands Region, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d5zz/executive |access-date=January 6, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|New Zealand}} offshore, [[Kermadec Islands]] |6.2 |37.1 |IV | - | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 4.7 - 3 km W of Petrinja, Croatia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d66s/executive |access-date=January 6, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Croatia}}, [[Sisak-Moslavina County|Sisak-Moslavina]], {{Cvt|3|km}} west of [[Petrinja]] |4.7 |10.0 |VIII |Aftershock of the 2020 Petrinja earthquake. Several buildings previously weakened by the December 29 event sustained additional damage.<ref>{{Cite web |title=Several Buildings Damaged, No Reports of Victims in New January 6 Tremor |url=https://www.total-croatia-news.com/news/49452-several-buildings-damaged-no-reports-of-victims-in-new-january-6-tremor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007095915/https://www.total-croatia-news.com/news/49452-several-buildings-damaged-no-reports-of-victims-in-new-january-6-tremor |archive-date=October 7, 2021 |access-date=January 6, 2021 |website=www.total-croatia-news.com |language=en-GB}}</ref> | - | - |- |6<ref>{{Cite web |date=January 6, 2021 |title=M 6.1 - 53 km SSW of Gorontalo, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d69r/executive |access-date=January 6, 2021 |website=USGS-ANSS}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Gorontalo]] offshore, {{Cvt|53|km}} south southwest of [[Gorontalo (city)|Gorontalo]] |6.1 |148.0 |IV | - | - | - |- |8<ref>{{Cite web |date=January 8, 2021 |title=M 6.3 - Kermadec Islands, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d6lg/executive |access-date=January 8, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|New Zealand}} offshore, [[Kermadec Islands]] |6.3 |224.0 |IV | - | - | - |- |8<ref>{{Cite web |date=January 8, 2021 |title=M 6.1 - 146 km SSE of Isangel, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d6my/executive |access-date=January 8, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Tafea Province|Tafea]] offshore, {{Cvt|146|km}} south southeast of [[Isangel]] |6.1 |113.0 |IV | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |date=January 10, 2021 |title=M 6.1 - 32 km NW of San Antonio de los Cobres, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d74p/executive |access-date=January 10, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[Jujuy Province|Jujuy]], {{Cvt|32|km}} northwest of [[San Antonio de los Cobres]] |6.1 |217.0 |IV | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |date=January 10, 2021 |title=M 6.1 - 50 km E of Lakatoro, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d764/executive |access-date=January 10, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Malampa Province|Malampa]] offshore, {{Cvt|50|km}} east of [[Lakatoro]] |6.1 |160.0 |IV | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |date=January 10, 2021 |title=M 4.3 - 11 km W of Kalecik, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d7ac/executive |access-date=February 15, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Ankara Province|Ankara]], {{Cvt|11|km}} west of [[Kalecik, Ankara|Kalecik]] |4.3 |10.0 |VII |Cracks appeared in several buildings.<ref>{{Cite web |title=Investigations continue after 4.5 earthquake in Kalecik, Ankara |url=https://www.ntv.com.tr/galeri/turkiye/ankara-kalecikte-4-5lik-deprem-sonrasi-incelemeler-suruyor,Hi-MJ9W7wkmiTQbmGKlYFQ/T_RlhvX4CE2rpMrbwlwdFQ |access-date=January 11, 2021 |website=www.ntv.com.tr |language=tr}}</ref> | - | - |- |11<ref>{{Cite web |date=January 11, 2021 |title=M 6.7 - 29 km SSW of Turt, Mongolia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d7ix/executive |access-date=January 11, 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Mongolia}}, [[Khövsgöl Province|Khövsgöl]], {{Cvt|29|km}} south southwest of [[Khankh, Khövsgöl|Khankh]] |6.7 |10.0 | data-sort-value="VIIII" |IX<ref>{{Cite journal |last=A. F. Emanov |last2=A. A. Emanov |last3=V. V. Chechel’nitskii |last4=E. V. Shevkunova |last5=Ya. B. Radziminovich |last6=A. V. Fateev |last7=E. A. Kobeleva |last8=E. A. Gladyshev |last9=V. V. Arapov |last10=A. I. Artemova |last11=V. G. Podkorytova |date=2022 |title=The Khuvsgul Earthquake of January 12, 2021 (MW = 6.7, ML = 6.9) and Early Aftershocks |journal=Izvestiya, Physics of the Solid Earth |publisher=Springer |volume=58 |issue=1 |pages=59–73 |bibcode=2022IzPSE..58...59E |doi=10.1134/S1069351322010025 |s2cid=246752671 |doi-access=free}}</ref> |The '''2021 Khövsgöl earthquake''' was the strongest earthquake to hit [[Mangoliya|Mongolia]] since 1967. A number of public buildings around Khövsgöl lake and as far south as Mörön were damaged with cracked walls and broken windows. In Mörön, 59 people had to be treated for symptoms such as heart problems and high blood pressure.<ref name="DAMAGE">{{Cite web |title=Risklayer Explorer |url=https://www.risklayer-explorer.com/impact?page=2 |website=risklayer.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=M 7.0 - central Mongolia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/iscgem839412/executive#executive |access-date=January 12, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref><ref>{{Cite web |title=Газар хөдлөлтөөс үүдэж Хөвсгөл аймгийн зургаан суманд барилгын хана, цонх цуурсан байна |url=http://amjilt.news/51530 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114180627/http://amjilt.news/51530 |archive-date=2021-01-14 |access-date=January 13, 2021 |website=amjilt.news |language=mn}}</ref> | - |59 |- |14<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 33 km S of Mamuju, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000d882/executive |access-date=February 15, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Sulawesi]], {{Cvt|33|km}} south of [[Mamuju (city)|Mamuju]] |5.7 |18.0 |VII |Foreshock of the 6.2 quake a few hours later. Two houses and an emergency center were damaged in Mamuju. One person sustained injuries.<ref>{{Cite web |date=January 14, 2021 |title=Gempa Magnitudo 5,9 di Sulbar, Dua Rumah Warga Rusak |url=https://www.merdeka.com/peristiwa/gempa-magnitudo-59-di-sulbar-dua-rumah-warga-rusak.html |access-date=January 14, 2021 |website=merdeka.com}}</ref> | - |1 |- |14<ref>{{Cite web |date=January 14, 2021 |title=M 6.2 - Sulawesi, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000d030/executive |access-date=January 14, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Sulawesi]], {{Cvt|32|km}} south of [[Mamuju (city)|Mamuju]] |6.2 |18.0 |VI<ref>{{Cite journal |last=Pepen Supendi |last2=Mohamad Ramdhan |last3=Priyobudi |last4=Dimas Sianipar |last5=Adhi Wibowo |last6=Mohamad Taufik Gunawan |last7=Supriyanto Rohadi |last8=Nelly Florida Riama |last9=Daryono |last10=Bambang Setiyo Prayitno |last11=Jaya Murjaya |last12=Dwikorita Karnawati |last13=Irwan Meilano |last14=Nicholas Rawlinson |last15=Sri Widiyantoro |date=17 May 2021 |title=Foreshock–mainshock–aftershock sequence analysis of the 14 January 2021 (Mw 6.2) Mamuju–Majene (West Sulawesi, Indonesia) earthquake |journal=Earth, Planets and Space |publisher=[[Springer Science+Business Media]] |volume=73 |issue=106 |page=106 |bibcode=2021EP&S...73..106S |doi=10.1186/s40623-021-01436-x |s2cid=234684660 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> |The '''2021 West Sulawesi earthquake''' caused widespread damage in Mamuju Regency, including hotel and hospital collapses. Landslides also occurred and various roads were blocked. 105 people died, more than 6,400 others injured, and three missing.<ref name="AHA_25_01">{{Cite web |date=25 January 2021 |title=Indonesia, Earthquakes in West Sulawesi |url=http://adinet.ahacentre.org/reports/view/2114 |access-date=26 January 2021 |website=ASEAN Coordinating Centre for Humanitarian Assistance on disaster management}}</ref> |105 |6,489 |- |15<ref>{{Cite web |date=January 15, 2021 |title=M 5.5 - 50 km NE of Bandar-e Lengeh, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000d0gn/executive |access-date=January 16, 2021 |publisher=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Hormozgan Province|Hormozgan]], {{Cvt|50|km}} northeast of [[Bandar Lengeh|Bandar-e Lengeh]] |5.5 |8.0 |VII |At least 190 houses were damaged in Kong,<ref>{{Cite web |date=16 January 2021 |title=زلزله ۴.۵ ریشتری بندرکنگ هرمزگان خسارتی نداشته است |trans-title=The 4.5-magnitude earthquake in Bandar Kong, Hormozgan, did not cause any damage |url=https://www.irna.ir/news/84188054/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%DB%B4-%DB%B5-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%DA%AF-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |language=fa}}</ref> and one person was injured.<ref>{{Cite web |title=FarsNews Agency 5.5 Magnitude Earthquake Shakes Southern Iran |url=https://www.farsnews.ir/en/news/13991027000238/55-Magnide-Earhake-Shakes-Shern-Iran |access-date=January 16, 2021 |website=[[Fars News Agency]]}}</ref> | - |1 |- |16<ref>{{Cite web |date=January 16, 2021 |title=M 3.2 - NORTHERN ALGERIA - 2021-01-16 09:42:30 UTC |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake/earthquake.php?id=939168 |access-date=August 23, 2022 |publisher=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Algeria}}, [[Oran Province|Oran]] offshore, {{Cvt|20|km}} northwest of [[Oran]] |3.2 |40.0 | - |In Oran, an old building partially collapsed. | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 6.4 - 28 km SW of Pocito, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000d18q/executive |access-date=January 19, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[San Juan Province, Argentina|San Juan]], {{Cvt|28|km}} southwest of [[Pocito Department|Pocito]] |6.4 |16.9 |VII |Over 3,000 houses were destroyed and 30,000 others were damaged in San Juan province.<ref>{{Cite web |date=29 January 2021 |title=San Juan. El terremoto dañó unas 30.000 viviendas y destruyó otras 3000 |url=https://www.lanacion.com.ar/sociedad/san-juan-el-terremoto-dano-unas-30000-viviendas-y-destruyo-otras-3000-nid29012021/ |language=es}}</ref> Power disruptions were reported as well as landslides and damaged roads. Twenty people were injured, one of them seriously.<ref name="DAMAGE" /><ref>{{Cite web |date=January 19, 2021 |title=Al menos 11 personas más con heridas sufridas durante el sismo: 5 de ellos son niños |url=https://www.diariodecuyo.com.ar/sanjuan/Al-menos-11-personas-mas-con-heridas-sufridas-durante-el-sismo-5-de-ellos-son-ninos-20210119-0034.html |access-date=January 19, 2021 |website=Diario de Cuyo}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 18, 2021 |title=Terremoto en San Juan |url=https://www.diariodecuyo.com.ar/sanjuan/Un-tremendo-temblor-sacudio-San-Juan-fue-de-6.8-con-epicentro-en-Media-Agua-20210118-0115.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119031300/https://www.diariodecuyo.com.ar/sanjuan/Un-tremendo-temblor-sacudio-San-Juan-fue-de-6.8-con-epicentro-en-Media-Agua-20210118-0115.html |archive-date=January 19, 2021 |access-date=January 19, 2021 |website=Diario de Cuyo}}</ref> | - |20 |- |21<ref>{{Cite web |title=M 7.0 - 211 km SE of Pondaguitan, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qnaaek/executive |access-date=January 21, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sulawesi]] offshore, {{Cvt|40|km}} northeast of [[Talaud Islands]] |7.0 |80.0 |VI |A few buildings in Talaud Islands Regency were damaged.<ref>{{Cite web |last=Jati |first=Raditya |date=January 22, 2021 |title=[Update] – Lima Rumah Warga Kepulauan Talaud dan Satu Gereja Terdampak Gempa M7,0 |url=https://bnpb.go.id/berita/-update-lima-rumah-warga-kepulauan-talaud-dan-satu-gereja-terdampak-gempa-m7-0 |access-date=January 24, 2021 |website=Indonesian National Board for Disaster Management}}</ref> In the neighboring [[Filipin|Philippines]], nine buildings, including three schools and two health facilities, were damaged on the island of Mindanao.<ref>{{Cite web |date=23 January 2021 |title=Nine‌ ‌structures‌ ‌sustain‌ ‌damage‌ ‌After‌ ‌7.1‌ ‌quake‌ ‌off‌ ‌Davao del Sur‌ ‌town‌ |url=https://mindanaotimes.com.ph/2021/01/23/nine%E2%80%8C-%E2%80%8Cstructures%E2%80%8C-%E2%80%8Csustain%E2%80%8C-%E2%80%8Cdamage%E2%80%8C-%E2%80%8Cafter%E2%80%8C-%E2%80%8C7-1%E2%80%8C-%E2%80%8Cquake%E2%80%8C-%E2%80%8Coff%E2%80%8C-%E2%80%8Cdavsu/ |access-date=12 August 2025 |archive-date=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404183522/https://mindanaotimes.com.ph/2021/01/23/nine%E2%80%8C-%E2%80%8Cstructures%E2%80%8C-%E2%80%8Csustain%E2%80%8C-%E2%80%8Cdamage%E2%80%8C-%E2%80%8Cafter%E2%80%8C-%E2%80%8C7-1%E2%80%8C-%E2%80%8Cquake%E2%80%8C-%E2%80%8Coff%E2%80%8C-%E2%80%8Cdavsu/ |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - 57 km WSW of Xunchang, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000d2l2/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Yunnan]], {{Cvt|57|km}} southwest of [[Xunchang]] |4.9 |10.0 |VI |Over a hundred homes received minor damage near the epicenter, and four people were injured by falling roof tiles.<ref>{{Cite web |date=24 January 2021 |title=云南盐津4.7级地震造成4人受伤 10个乡镇百余户房屋局部受损 |url=http://k.sina.com.cn/article_1784473157_6a5ce6450200246ih.html#/ |language=zh}}</ref> | - |4 |- |23<ref>{{Cite web |title=M 4.2 - 2 km WSW of Santafé |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000d2nq/executive |access-date=January 25, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Spain}}, [[Andalusia]], {{Cvt|2|km}} west southwest of [[Santa Fe, Granada|Santa Fe]] |4.2 |10.0 |V |Part of an earthquake swarm. Some houses were slightly damaged in Atarfe. One elderly man was injured by a fallen chimney.<ref>{{Cite web |date=January 23, 2021 |title=Un anciano herido leve y grietas en algunos edificios en Atarfe: "Ha sido una sacudida enorme" |url=https://www.ideal.es/granada/provincia-granada/danos-edificios-fuerte-20210123133913-nt.html |access-date=January 23, 2021 |website=Ideal |language=es}}</ref> | - |1 |- |23<ref>{{Cite web |title=M 6.9 - South Shetland Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qneuxj/executive |access-date=January 24, 2021 |website=USGS-ANSS}}</ref> |{{Flag|Antarctica}} offshore, [[South Shetland Islands]] |6.9 |9.8 |V |Small tsunami waves were observed with a maximum height of 4&nbsp;cm (1.6&nbsp;in). A building was damaged at a Chilean scientific base in [[Antatika|Antarctica]].<ref>{{Cite web |title=Tsunami information statement |url=https://www.tsunami.gov/events/PHEB/2021/01/23/21023003/2/WEPA42/WEPA42.txt |access-date=January 24, 2021 |website=Tsunami.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 24, 2021 |title=Director de Inach Marcelo Leppe: " Es el Sismo Más Intesnso En Ocho Meses" |url=https://pepenoticias.cl/director-de-inach-marcelo-leppe-es-el-sismo-mas-intenso-en-ocho-meses/ |access-date=January 24, 2021 |website=La Voz del Estrecho |language=es}}</ref> | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 16 km E of Rotorua, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000d2yf/executive |access-date=August 21, 2022 |website=USGS-ANSS}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Bay of Plenty]], {{Cvt|16|km}} east of [[Rotorua]] |5.1 |10.0 |VI |It was a part of an earthquake swarm. Ten buildings were damaged in Lake Rotomā.<ref>{{Cite web |title=Rotorua earthquake swarm: Lake Rotoma resident close to epicentre describes 'very strong' quake |url=https://www.nzherald.co.nz/rotorua-daily-post/news/rotorua-earthquake-swarm-lake-rotoma-resident-close-to-epicentre-describes-very-strong-quake/QVTCQMUDUNJ26XFNIR3YLKXWFU/ |access-date=August 21, 2022 |website=[[The New Zealand Herald]]}}</ref> | - | - |- |31<ref>{{Cite web |title=M 5.6 - 82 km SSE of Lethem, Guyana |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ddge/executive |access-date=January 31, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Guyana}}, [[Upper Takutu-Upper Essequibo]], {{Cvt|82|km}} south southeast of [[Lethem, Guyana|Lethem]] |5.5 |5.4 |VI<ref>{{Cite journal |last=M. Assumpção |last2=M. Bianchi |last3=J. Calhau |last4=D. Rosa |last5=J. Baksh |last6=D. Assing |last7=E. A. Kobeleva |last8=E. A. Gladyshev |last9=V. V. Arapov |last10=C. Basdeo |last11=J. Zahradnik |last12=F. Dias |last13=R. Jolivet |last14=E. Calais |date=2025 |title=The 2021 Mw 5.6 Earthquake in the Guyana Shield, South America: An Intraplate Event with No Reason to Occur |journal=The Seismic Record |publisher=Geoscience World |volume=5 |issue=2 |pages=228–238 |doi=10.1785/0320250002 |doi-access=free}}</ref> |The strongest earthquake ever recorded in [[Guyana]]. lt was felt in the states of Roraima and Amazonas in [[Brazil]].<ref>{{Cite web |title=The Largest Earthquakes in Guyana |url=https://earthquaketrack.com/p/guyana/biggest |access-date=January 31, 2021 |website=earthquaketrack.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oliveira |first=Cleber |date=January 31, 2021 |title=Terremoto na Guyana é sentido em Boa Vista e até em Manaus |url=https://amazonasatual.com.br/terremoto-na-guyana-e-sentido-em-boa-vista-e-ate-em-manaus/ |access-date=January 31, 2021 |website=AMAZONAS ATUAL |language=pt-BR}}</ref> Two homes destroyed and many others damaged in the Katoonarib area.<ref>{{Cite web |date=January 31, 2021 |title=Deep South Rupununi suffers damage from earthquake |url=https://newsroom.gy/2021/01/31/deep-south-rupununi-suffers-damage-from-earthquake/ |access-date=February 1, 2021 |website=News Room |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=February 2, 2021 |title=Tremors still being experienced in Rupununi |url=https://www.stabroeknews.com/2021/02/02/news/guyana/tremors-still-being-experienced-in-rupununi/ |access-date=August 6, 2024 |website=Stabroek News |language=en}}</ref> | - | - |} === Fabrairu ===  {{Clear}} {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 250px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |3<ref>{{Cite web |date=February 3, 2021 |title=M 6.7 - West Chile Rise |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000de34/executive |access-date=February 3, 2021 |website=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flagicon|Chile}} [[Chile Rise|West Chile Rise]] |6.7 |10.0 |IV | - | - | - |- |3<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - 37 km SSE of Mamuju, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000de4n/executive |access-date=February 4, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Sulawesi]], 37&nbsp;km south southeast of [[Mamuju (city)|Mamuju]] |4.9 |10.0 |VI |Aftershock of the 2021 West Sulawesi earthquake. Further damage and a 61-year-old man was killed.<ref>{{Cite web |date=February 4, 2021 |title=Gempa Susulan di Majene, 1 Warga Dirawat di Puskesmas Darurat Tewas, Diduga Kaget |url=https://regional.kompas.com/read/2021/02/04/07141141/gempa-susulan-di-majene-1-warga-dirawat-di-puskesmas-darurat-tewas-diduga |access-date=February 4, 2021 |website=KOMPAS.com |language=id}}</ref> |1 | - |- |3<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 41 km NNW of Kindia, Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000de5b/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Guinea}}, [[Kindia Prefecture|Kindia]], 41&nbsp;km northwest of [[Kindia]] |5.0 |10.0 |VI |Many buildings were damaged in the [[Kindia]] region.<ref>{{Cite web |date=4 February 2021 |title=Tremblement de terre à Kindia : la ville de Télémélé victime des effets |url=https://guineelive.com/2021/02/04/tremblement-de-terre-a-kindia-la-ville-de-telemele-victime-des-effets/ |language=fr}}</ref> | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 5.2 - 9 km SSW of Vahan, Armenia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000detl/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Armenia}}, [[Gegharkunik Province|Gegharkunik]], 9&nbsp;km southwest of [[Vahan, Armenia|Vahan]] |5.2 |10.0 |VII |Many houses were damaged, some which were left uninhabitable.<ref>{{Cite web |date=6 February 2021 |title="Վթարային տների բնակիչները տեղափոխվել են Երևան"․ երկրաշարժից հետո նոր մանրամասներ |url=https://lurer.com/?p=405367&l=amhttps://www.pastinfo.am/ru/news/2021/02/17/bpmuts5vx/1147962 |language=hy}}</ref> | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 9 km W of Magsaysay, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000df9r/executive |access-date=February 7, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]], 9&nbsp;km west of [[Magsaysay]] |6.0 |16.0 |VII |The '''2021 Davao del Sur earthquake''' caused moderate damage to 26 houses in Davao del Sur, and fourteen people were injured by fallen objects. A power outage was reported in Kidapawan.<ref name="DAMAGE"/><ref>{{Cite web |date=February 9, 2021 |title=14 hurt in Davao del Sur earthquake |url=https://newsinfo.inquirer.net/1393638/14-hurt-in-davao-del-sur-earthquake |access-date=February 9, 2021 |website=inquirer.net |language=en}}</ref> | - |14 |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.3 - 193 km SW of Lorengau, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dfad/executive |access-date=February 7, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[Manus Province|Manus]] offshore, 193&nbsp;km southwest of [[Lorengau]] |6.3 |10.0 |IV | - | - | - |- |9<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 15 km NNW of Tuzlukçu, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dfyz/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Konya]], 15&nbsp;km northwest of [[Tuzlukçu]] |4.8 |10.0 |VIII |Three houses in Tuzlukçu were damaged.<ref>{{Cite web |date=February 10, 2021 |title=Son dakika haberi: Konya'da 4.7 büyüklüğünde deprem |url=https://www.cnnturk.com/video/turkiye/son-dakika-haberi-konyada-4-7-buyuklugunde-deprem-1619698 |language=tr |agency=[[CNN Türk]]}}</ref> | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - southeast of the Loyalty Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dg6u/executive |access-date=February 10, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|New Caledonia}} offshore, southeast of the [[Loyalty Islands]] |6.1 |11.0 | - |Foreshock of the 7.7 quake one hour later. | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 216 km SSW of Bengkulu, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dg70/executive |access-date=February 16, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Bengkulu]] offshore, 216&nbsp;km south southwest of [[Bengkulu (city)|Bengkulu]] |6.3 |10.0 |IV | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - southeast of the Loyalty Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dg72/executive |access-date=February 10, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> | rowspan="6" |{{Flag|New Caledonia}} offshore, southeast of the [[Loyalty Islands]] |6.1 |10.0 | - |Foreshock of the 7.7 quake eighteen minutes later. | - | - |- |10<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=M 7.7 - southeast of the Loyalty Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dg77/executive |access-date=February 10, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |7.7 |10.0 |IV |The '''2021 Loyalty Islands earthquake''' triggered a tsunami warning for [[New Zealand]] and Polynesia and a brief tsunami watch issued for American Samoa.<ref>{{Cite web |title=7.7 earthquake hits South Pacific Ocean, no tsunami threat to Hawaii |url=https://abcnews.go.com/International/77-earthquake-hits-south-pacific-ocean-tsunami-watch/story?id=75802409 |access-date=February 10, 2021 |website=abcnews.go.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=7.7 Earthquake Off Vanuatu, New Caledonia Coasts, Tsunami Warning Sounded |url=https://www.ndtv.com/world-news/7-5-earthquake-off-vanuatu-new-caledonia-coasts-tsunami-warning-sounded-2367726 |access-date=February 10, 2021 |website=NDTV.com}}</ref> A small tsunami was observed with wave heights reaching up to {{Convert|0.78|m|ft}} in Lenakel, [[Vanuatu]].<ref>{{Cite web |title=PTWC FINAL TSUNAMI THREAT MESSAGE |url=https://www.tsunami.gov/events/PHEB/2021/02/10/21041004/7/WEPA40/WEPA40.txt |access-date=February 10, 2021 |website=tsunami.gov}}</ref> | - | - |- |10<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=M 6.1 - southeast of the Loyalty Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dgb4/executive |access-date=February 10, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |6.1 |11.7 | - | rowspan="4" |Aftershocks of the 7.7 quake a few hours earlier. | - | - |- |10<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=M 6.1 - southeast of the Loyalty Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dgc7/executive |access-date=February 10, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |6.1 |14.0 | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=M 6.3 - southeast of the Loyalty Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dge5/executive |access-date=February 10, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |6.3 |12.0 |III | - | - |- |11<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=M 6.0 - southeast of the Loyalty Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dgkr/executive |access-date=February 11, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |6.0 |10.0 | - | - | - |- |12<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=M 5.9 - 37 km W of Murghob, Tajikistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dh48/executive |access-date=February 12, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Tajikistan}}, [[Gorno-Badakhshan Autonomous Region|Gorno-Badakhshan]], 37&nbsp;km west of [[Murghob]] |5.9 |99.0 |IV |In [[Pakistan]], dozens of buildings cracked in [[Muzaffarabad]],<ref name="AA">{{Cite web |date=12 February 2021 |title=Magnitude 6.3 earthquake shakes South Asia |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/magnitude-63-earthquake-shakes-south-asia/2143176}}</ref> and in Haripur District, a woman fell and died while she was running in a panic, and six other people were injured.<ref name="AA" /><ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Haripur woman killed as 6.4-magnitude earthquake rocks Pakistan |url=https://www.geo.tv/latest/334759-haripur-woman-killed-as-64-magnitude-earthquake-rocks-pakistan |access-date=February 13, 2021 |website=geo.tv}}</ref> In Kupwara district, in [[Indiya|India]]'s Jammu and Kashmir, at least 19 houses cracked,<ref>{{Cite web |date=13 February 2021 |title=Friday earthquake: Dozens of houses develop cracks in north Kashmir's Kupwara |url=https://www.thekashmirmonitor.net/friday-earthquake-dozens-of-houses-develop-cracks-in-north-kashmirs-kupwara/}}</ref> while in [[Kazakistan|Kazakhstan]], several buildings were damaged in Taraz.<ref>{{Cite web |date=13 February 2021 |title=Жителей Тараза напугали подземные толчки |url=https://www.inform.kz/ru/zhiteley-taraza-napugali-podzemnye-tolchki_a3752911 |language=ru}}</ref> |1 |6 |- |13<ref>{{Cite web |last= |first= |date=February 13, 2021 |title=M 4.9 - 0 km ENE of Hovtashen, Armenia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dhd5/executive |access-date=February 13, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Armenia}}, [[Ararat Province|Ararat]], [[Hovtashen]] |4.9 |10.0 |VI |The earthquake was felt in the capital [[Yerevan]], where more than 3,000 buildings were reported to have been damaged, and some collapsed. At least 27 people were injured.<ref>{{Cite web |date=14 February 2021 |title=Два жителя Еревана получили переломы во время землетрясения Источник |url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/359781/ |language=hy}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=February 13, 2021 |title=Earthquake Shakes Armenia's Capital |url=https://www.rferl.org/a/earthquake-shakes-armenia-capital/31101256.html |access-date=February 13, 2021 |website=[[Radio Free Europe/Radio Liberty|RFE/RL's Armenian Service]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=3 people injured in Armenia following earthquake |url=https://news.am/eng/news/628611.html |access-date=February 15, 2021 |website=news.am |language=en}}</ref> | - |27 |- |13<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=M 7.1 - 73 km ENE of Namie, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dher/executive |access-date=February 13, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Miyagi Prefecture|Miyagi]] offshore, 73&nbsp;km east northeast of [[Namie, Fukushima|Namie]] |7.1 |44.1 |VIII |The '''2021 Fukushima earthquake''' caused power outages for 800,000 houses, damage to buildings and damage to a major expressway in Fukushima. Three people were confirmed dead, and 185 people were injured, 12 of them seriously.<ref>{{Cite web |date=February 19, 2021 |title=CAT-i Bulletin: Mw 7.1 Fukushima Earthquake, Japan February 13 |url=https://www.gccapitalideas.com/2021/02/19/cat-i-bulletin-mw-7-1-fukushima-earthquake-japan-february-13/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210220001954/https://www.gccapitalideas.com/2021/02/19/cat-i-bulletin-mw-7-1-fukushima-earthquake-japan-february-13/ |archive-date=February 20, 2021 |access-date=February 20, 2021 |website=GC Capital Ideas |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Damage on expressway reported |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20210214_24/ |access-date=February 13, 2021 |website=www3.nhk.or.jp}}</ref> Maximum intensity on the JMA scale reached ''Shindo'' 6+. It was an aftershock of the 2011 Tōhoku earthquake. |3 |185 |- |16<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=M 6.2 - 77 km W of Port-Vila, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21047000/executive |access-date=February 16, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Shefa Province|Shefa]] offshore, 77&nbsp;km west of [[Port Vila]] |6.2 |5.6 |IV |Cracks appeared in the dormitory of a school in Port Vila. | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 5.5 - 11 km N of Kamárai, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000diae/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Central Greece (geographic region)|Central Region]], 11&nbsp;km north of [[Kamárai]] |5.5 |5.3 |VIII |One building was damaged in Patras.<ref>{{Cite web |date=February 17, 2021 |title=Πάτρα: Ο σεισμός έφερε πτώση σοβάδων στη Γούναρη |url=https://www.patrasevents.gr/article/531848-patra-o-seismos-efere-ptosi-sovadon-sti-gounari |language=el}}</ref> | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 5.4 - 27 km NW of Yasuj, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000difx/executive |access-date=February 17, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Isfahan (Lardi)|Isfahan]], 27&nbsp;km northwest of [[Yasuj]] |5.4 |10.0 |VII |In the '''2021 Sisakht earthquake''', at least 1,206 houses were destroyed, while 2,956 others were damaged.<ref>{{Cite web |title=۴۱۶۲ پرونده خسارت زلزله دنا نهایی شد |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/01/03/2474042/4162-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A7-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF?ref=khabarfarsi |language=fa}}</ref> At least 63 people sustained injuries, most of them in Yasuj. | - |63 |- |17<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - southeast of the Loyalty Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dii3/executive |access-date=February 18, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|New Caledonia}} offshore, southeast of the [[Loyalty Islands]] |6.1 |12.6 | - |Aftershock of the 7.7 quake on February 10. | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 135 km SSW of Port-Vila, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dila/executive |access-date=February 18, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Tafea Province|Tafea]] offshore, 135&nbsp;km south southwest of [[Port Vila]] |6.2 |14.0 |IV | - | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 158 km ESE of Alo, Wallis and Futuna |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dip3/executive |access-date=February 18, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|France|1974}}, [[Wallis and Futuna]] offshore, 158&nbsp;km east southeast of [[Alo District|Alo]] |6.1 |3.7 |IV | - | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - 26 km NW of Yasuj, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dkma/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Isfahan (Lardi)|Isfahan]], 26&nbsp;km northwest of [[Yasuj]] |4.9 |10.0 |V |Aftershock of the 2021 Sisakht earthquake. Additional damage and fourteen people were injured due to panic.<ref>{{Cite web |title=آمار مجروحین زلزله امروز مرکز کشور افزایش یافت |url=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-4/1142819-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D9%88%D8%AD%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA |language=fa }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | - |14 |- |26<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 147 km S of Sofifi, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ddv4/executive |access-date=February 27, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Maluku]], 147&nbsp;km south of [[Sofifi]] |5.0 |10.0 | - |Many buildings, including a hospital and several government buildings were damaged in South Halmahera Regency.<ref>{{Cite web |date=February 27, 2021 |title=Damage caused to hospital, govt buildings following S Halmahera quake |url=https://en.antaranews.com/news/168903/damage-caused-to-hospital-govt-buildings-following-s-halmahera-quake |access-date=February 27, 2021 |website=Antara News}}</ref> Three people were injured.<ref>{{Cite web |date=27 February 2021 |title=Gempa Halmahera Selatan Rusak RSUD, Kantor DPRD, Juga 60 Rumah Warga |url=https://www.kompas.com/tren/read/2021/02/27/120500665/gempa-halmahera-selatan-rusak-rsud-kantor-dprd-juga-60-rumah-warga-?page=all |language=id}}</ref> | - |3 |- |} === Maris ===  {{Clear}} {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 220px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 20 km SW of Urrao, Colombia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000deqh/executive |access-date=March 2, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Colombia}}, [[Antioquia Department|Antioquia]], 20&nbsp;km southwest of [[Urrao]] |5.1 |10.0 |VI |Various houses were damaged and some destroyed in Antioquia. One person died in [[Medellín]] after falling from a roof during the earthquake, while another died from a heart attack, and another died from a landslide at Retiro, and at least 6 people were injured.<ref>{{Cite web |date=March 2, 2021 |title=A dos asciende el número de muertos en Medellín tras temblor en Antioquia |url=https://www.infobae.com/america/colombia/2021/03/02/a-dos-asciende-el-numero-de-muertos-en-medellin-tras-temblor-en-antioquia/ |access-date=March 3, 2021 |website=infobae |language=es-ES}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 2, 2021 |title=Temblor en Antioquia dejó peor balance del pensado: anciano murió al caer de un techo |url=https://www.pulzo.com/nacion/temblor-antioquia-dejo-persona-muerta-medellin-PP1035045 |access-date=March 2, 2021 |website=pulzo.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Deslizamiento de tierra deja un muerto y seis heridos en Antioquia |url=https://www.elespectador.com/colombia/medellin/deslizamiento-de-tierra-deja-un-muerto-y-seis-heridos-en-antioquia-article/?outputType=amp |access-date=July 18, 2022 |website=[[El Espectador]] |language=es}}</ref> |3 |6 |- |3<ref>{{Cite web |title=M 6.3 - 9 km W of Týrnavos, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000df40/executive |access-date=March 3, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Thessaly|Thessalia]], 9&nbsp;km west of [[Tyrnavos|Týrnavos]] |6.3 |8.0 |VIII |The '''2021 Larissa earthquake''' damaged at least a hundred homes and other buildings in the area, including churches, were damaged. A disabled man was rescued with serious head injuries after being trapped in his house in Mesochori and later died in the hospital, while 11 other people were slightly injured.<ref>{{Cite web |date=March 3, 2021 |title=6.3-magnitude earthquake hits central Greece |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210303-6-3-magnitude-earthquake-hits-central-greece |access-date=March 3, 2021 |website=France 24 |language=en}}</ref> |1 |11 |- |4<ref>{{Cite web |title=M 7.3 - 171 km NE of Gisborne, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dffl/executive |access-date=March 4, 2021 |website=USGS-ANSS}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Gisborne District|Gisborne]] offshore, 174&nbsp;km northeast of [[Gisborne, New Zealand|Gisborne]] |7.3 |10.0 |VI |At least 27 buildings were damaged in Gisborne.<ref>{{Cite web |date=6 March 2021 |title=Minimal damage after earthquakes and tsunami warnings, initial reports suggest |url=https://www.stuff.co.nz/national/124452209/minimal-damage-after-earthquakes-and-tsunami-warnings-initial-reports-suggest}}</ref> A tsunami warning was issued for Gisborne District from Hicks Bay to Tokomaru Bay, along with nearby river estuaries, then lifted.<ref>{{Cite web |date=March 4, 2021 |title=Tsunami warning after 7.1m earthquake strikes Te Araroa in North Island |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/tsunami-warning-after-71m-earthquake-strikes-te-araroa-in-north-island/OOON3VQ4G75ENH7VASABKYUTBM/ |access-date=March 4, 2021 |website=[[The New Zealand Herald]] |language=en |archive-date=March 4, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304144235/https://www.nzherald.co.nz/nz/tsunami-warning-after-71m-earthquake-strikes-te-araroa-in-north-island/OOON3VQ4G75ENH7VASABKYUTBM/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=March 4, 2021 |title=Earthquake swarm: 7.3m strikes off North Island east coast, 7.4m near Kermadec Islands - people told to stay off beaches |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/73m-earthquake-strikes-near-te-araroa-in-north-island-of-new-zealand-land-and-marine-tsunami-warnings-lifted/OOON3VQ4G75ENH7VASABKYUTBM/ |access-date=March 4, 2021 |website=[[The New Zealand Herald]] |archive-date=March 4, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304182719/https://www.nzherald.co.nz/nz/73m-earthquake-strikes-near-te-araroa-in-north-island-of-new-zealand-land-and-marine-tsunami-warnings-lifted/OOON3VQ4G75ENH7VASABKYUTBM/ |url-status=dead }}</ref> Tsunami waves with heights up to 28&nbsp;cm (11&nbsp;in) were observed in East Cape, [[New Zealand]].<ref>{{Cite web |title=PTWC Final Tsunami Threat Message |url=https://www.tsunami.gov/events/PHEB/2021/03/04/21063000/3/WEPA40/WEPA40.txt |access-date=March 4, 2021 |website=tsunami.gov}}</ref> | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 69 km NNE of Port-Olry, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dfhs/executive |access-date=March 4, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Torba Province|Torba]] offshore, 69&nbsp;km north northeast of [[Port Olry]] |6.1 |173.3 |IV | - | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 7.4 - Kermadec Islands, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dfk3/executive |access-date=March 4, 2021 |website=USGS-ANSS}}</ref> | rowspan="3" |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |7.4 |43.0 |VII |Foreshock of the 8.1 quake a few hours later. Tsunami waves with heights up to 31&nbsp;cm (12&nbsp;in) were observed in Raoul Island, [[New Zealand]].<ref>{{Cite web |title=PTWC Final Tsunami Threat Message |url=https://www.tsunami.gov/events/PHEB/2021/03/04/21063002/3/WEPA40/WEPA40.txt |access-date=March 4, 2021 |website=tsunami.gov}}</ref> | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 8.1 - Kermadec Islands, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21063003/executive |access-date=March 4, 2021 |website=USGS-ANSS}}</ref> |8.1 |28.9 |VIII |The '''2021 Kermadec Islands earthquake''' damaged some buildings and caused landslides on Raoul Island,<ref>{{Cite web |date=March 5, 2021 |title=M 8.1, Kermadec Islands Region, New Zealand - Impact |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dflf/impact}}</ref> it also triggered a tsunami warning for [[New Zealand]].<ref>{{Cite web |title='Do not stay at home' Urgent calls for evacuation after third quake hits |url=https://www.stuff.co.nz/national/300245006/live-do-not-stay-at-home-urgent-calls-for-evacuation-after-third-quake-hits |access-date=March 4, 2021 |website=stuff.co.nz}}</ref> Tsunami heights have been around 35–40&nbsp;cm (14–16&nbsp;in) at East Cape and around 15–20&nbsp;cm (5.9–7.9&nbsp;in) at Great Barrier Island; 64&nbsp;cm (25&nbsp;in) waves were reported in [[Tsibirin Norfolk|Norfolk Island]].<ref>{{Cite web |date=March 5, 2021 |title=Questions raised over New Zealand tsunami evacuation system |url=https://www.9news.com.au/world/new-zealand-earthquake-tsunami-warning-powerful-quake-off-northeast-coast/61b590ce-cb0e-4b01-bf34-320ffa183bcc |access-date=March 5, 2021 |website=www.9news.com.au}}</ref> A tsunami in Port-Vila, [[Vanuatu]] damaged a few boats and several people were injured.<ref name="TSUNAMI">{{Cite web |date=March 5, 2021 |title=New Zealand and Pacific island countries – Earthquake |url=https://reliefweb.int/report/new-zealand/new-zealand-and-pacific-island-countries-earthquake-dg-echo-partners-nema-nz-ptwc |website=reliefweb.int}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim needs references to better sources. (October 2021)">better&nbsp;source&nbsp;needed</span>]]''&#x5D;</sup> | - |Several |- |4<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dfmf/executive |access-date=March 4, 2021 |website=USGS-ANSS}}</ref> |6.1 |10.0 |III |Aftershock of the 8.1 quake one hour earlier. | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 5.8 - 11 km E of Verdikoússa, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dfku/executive |access-date=March 4, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Thessaly|Thessalia]], 11&nbsp;km east of [[Verdikoussa]] |5.8 |10.0 |VIII |Aftershock of the 6.3 quake the day before. Additional damage and some empty houses collapsed.<ref>{{Cite web |title=Greece: 'Surprise' Aftershock Adds Damage to Quake-Hit Area |url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-03-04/greece-surprise-aftershock-adds-damage-to-quake-hit-area |access-date=March 23, 2021 |website=[[U.S. News & World Report]]}}</ref> | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dfq2/executive |access-date=March 4, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> | rowspan="3" |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |6.5 |10.0 |III | rowspan="3" |Aftershocks of the 8.1 quake a few hours earlier. | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 6.3 - Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dft1/executive |access-date=March 5, 2021 |website=USGS-ANSS}}</ref> |6.3 |17.0 |IV | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dfz4/executive |access-date=March 5, 2021 |website=USGS-ANSS}}</ref> |6.2 |10.0 |III | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.3 - 179 km NE of Gisborne, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dg8x/executive |access-date=March 6, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Gisborne District|Gisborne]] offshore, 179&nbsp;km northeast of [[Gisborne, New Zealand|Gisborne]] |6.3 |13.0 |V |Aftershock of the 7.3 quake on March 4. | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dgdc/executive |access-date=March 6, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> | rowspan="3" |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |6.1 |10.3 |IV | rowspan="3" |Aftershocks of the 8.1 quake on March 4. | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dgh7/executive |access-date=March 6, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> |6.2 |10.0 |VI | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dgi0/executive |access-date=March 6, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> |6.1 |10.0 |VI | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 4.7 - 17 km ESE of Iray, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dgk2/executive |access-date=March 7, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Arequipa Province|Arequipa]], 17&nbsp;km east southeast of [[Iray District|Iray]] |4.9 |10.0 |VI |About 70 adobe houses were damaged in Huambo district, and 10 were destroyed. Some landslides also blocked roads.<ref name="DAMAGE"/><ref>{{Cite web |last=Acosta |first=Sebastián |date=March 6, 2021 |title=Arequipa: más de 70 viviendas afectadas tras sismos registrados en el valle del Colca |url=https://rpp.pe/peru/arequipa/arequipa-mas-de-70-viviendas-afectadas-tras-sismos-registrados-en-el-valle-del-colca-noticia-1324627 |access-date=March 7, 2021 |website=RPP |language=es}}</ref> | - | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 25 km SSW of Tarime, Tanzania |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000di0h/executive |access-date=March 12, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Tanzania}}, [[Mara Region|Mara]], 25&nbsp;km south southwest of [[Tarime]] |4.8 |10.0 |V |Around 50 students were injured in a stampede caused by the earthquake in Kisii, in neighbouring [[Kenya]].<ref>{{Cite web |last=Wangari |first=Stephanie |date=March 2021 |title=50 Students Rushed to Hospital After Earthquake in Kisii |url=https://www.kenyans.co.ke/news/63155-50-students-rushed-hospital-after-earthquake-kisii |access-date=March 12, 2021 |website=Kenyans.co.ke |language=en}}</ref> | - |50 |- |14<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dj9v/executive |access-date=March 16, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich islands|South Sandwich Islands]] region |6.0 |10.0 |III | - | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 4.5 - 39 km WSW of Baharly, Turkmenistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000djbw/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkmenistan}}, [[Ahal Region|Ahal]], 39&nbsp;km southwest of [[Baharly]] |4.5 |10.0 |V |One house collapsed and 65 others were damaged in Raz and Jargalan County, in neighboring [[Iran]].<ref>{{Cite web |title=ترک خوردگی ۶۵ منزل مسکونی بر اثر زلزله در راز و جرگلان |url=http://www.atraknews.com/new.aspx?id=2836613 |language=fa |access-date=2025-08-12 |archive-date=2023-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205125923/http://www.atraknews.com/new.aspx?id=2836613 |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |16<ref>{{Cite web |title=M 6.6 - 176 km SSE of Ust'-Kamchatsk Staryy, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qq2rs1/executive |access-date=March 16, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Yankin Kamchatka|Kamchatka]] offshore, 176&nbsp;km south southeast of [[Ust-Kamchatsk|Ust’-Kamchatsk Staryy]] |6.6 |22.1 |V | - | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 20 km NNE of Bejaïa, Algeria |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dker/executive |access-date=March 18, 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Algeria}}, [[Bejaia Province|Bejaia]] offshore, 20&nbsp;km north northeast of [[Béjaïa|Bejaïa]] |6.0 |8.0 |VII |At least 1,789 buildings were damaged in 12 provinces, most of them slightly.<ref>{{Cite web |date=25 March 2021 |title=Les élus APW réclament le classement comme zones sinistrées des localités impactées par le séisme |url=https://www.lesoirdalgerie.com/regions/les-elus-apw-reclament-le-classement-comme-zones-sinistrees-des-localites-impactees-par-le-seisme-58498 |language=fr}}</ref> Twelve people were injured while fleeing in a panic, and also by jumping through windows.<ref>{{Cite web |last=Marouf-Araibi |first=Yasmine |date=March 18, 2021 |title=Séisme de Béjaia: aucune perte humaine enregistrée |url=https://www.inter-lignes.com/seisme-de-bejaia-aucune-perte-humaine-enregistree/ |access-date=March 18, 2021 |website=INTERLIGNES Algérie |language=fr}}</ref> A small tsunami was also observed, with heights of {{Convert|6|cm|ft}} in the Balearic Islands.<ref>{{Cite web |title=Tsunami Event Information (03/18/2021) |url=https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/tsunami/event-more-info/5776 |website=ngdc.noaa.com}}</ref> | - |12 |- |19<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 95 km ENE of Nagqu, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dkv0/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Tibet]], 95&nbsp;km northeast of [[Nagqu]] |5.7 |8.0 |VII |At least 4,753 houses were damaged or destroyed in Tibet,<ref>{{Cite web |date=20 March 2021 |title=西藏那曲通报比如县地震最新情况:3万余人受到不同程度影响 |url=http://k.sina.com.cn/article_1686546714_6486a91a02001cren.html#/ |language=zh}}</ref> including some office blocks which suffered cracked walls.<ref>{{Cite web |title=6.1-magnitude quake hits Tibet |url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-03/19/c_139822161.htm |website=www.xinhuanet.com |access-date=2025-08-12 |archive-date=2023-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405221801/http://www.xinhuanet.com/english/2021-03/19/c_139822161.htm |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 7 km N of Marquelia, Mexico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dl4v/executive |access-date=March 21, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Mexico}}, [[Guerrero]], 7&nbsp;km north of [[Marquelia]] |5.7 |28.3 |VI |Two homes cracked in the municipality of Ayutla de los Libres. Another three residences had fractured walls. Trees were downed and a roof detached off of a structure.<ref>{{Cite web |last=Reddación |date=March 20, 2021 |title=Guerrero reporta daños menores tras sismo de anoche |url=http://www.tiempo.com.mx/noticia/guerrero_temblor_danos_sismo_19_de_marzo_de_2021/ |access-date=March 21, 2021 |website=Tutiempo |language=es}}</ref> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - west of Macquarie Island |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dl5j/executive |access-date=March 20, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Australia}} offshore, west of [[Macquarie Island]] |6.1 |10.0 |II | - | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 7.0 - 27 km ENE of Ishinomaki, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21079003/executive |access-date=March 20, 2021 |website=USGS-ANSS |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Miyagi Prefecture|Miyagi]] offshore, 27&nbsp;km east northeast of [[Ishinomaki]] |7.0 |54.0 |VII |The '''March 2021 Miyagi earthquake''' caused minor damage, and power outages for a few hundred houses. A tsunami advisory was issued for Miyagi, then canceled. Maximum intensity of ''Shindo'' 5+ was recorded.<ref>{{Cite web |date=March 20, 2021 |title=Magnitude 7.2 quake rocks northeastern Japan |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/03/20/national/miyagi-earthquake-japan/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210320223414/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/03/20/national/miyagi-earthquake-japan/ |archive-date=March 20, 2021 |access-date=March 20, 2021 |website=japantimes.co.jp}}</ref> 11 people were injured.<ref>{{Cite web |title=宮城県沖を震源とする地震による被害及び 消防機関等の対応状況(第6報) (in Japanese) |url=https://www.fdma.go.jp/disaster/info/items/20210320miyagikenokijisin6.pdf |access-date=March 23, 2021 |website=fdma.go.jp}}</ref> It was an aftershock of the 2011 Tōhoku earthquake.<ref>{{Cite web |title=Strong quake shakes Japan; minor injuries, no major damage |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/strong-earthquake-shakes-japans-capital-usgs-72-76575287 |access-date=March 20, 2021 |website=ABCnews.go.com}}</ref> | - |11 |- |21<ref>{{Cite web |title=M 3.7 - GERMANY - 2021-03-21 17:37:03 UTC |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake/earthquake.php?id=962014#summary |access-date=January 13, 2022 |website=[[European-Mediterranean Seismological Centre|EMSC]] |language=en}}</ref> |{{Flag|Germany}}, [[Baden-Württemberg]], 3.1&nbsp;km northwest of [[Albstadt]] |3.9 |16.0 | - |Three buildings were damaged in Albstadt.{{Ana bukatan hujja|date=February 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 4.4 - 20 km ENE of Kónitsa, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dvl1/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Western Macedonia]], 20&nbsp;km northeast of [[Kónitsa]] |4.4 |10.0 |II |The earthquake damaged four buildings in the nearby village of Samaria, including two churches and a school.<ref>{{Cite web |date=24 February 2021 |title=Σεισμός στη Σαμαρίνα: Ρωγμές σε εκκλησίες και κτίρια |url=https://www.athensvoice.gr/epikairotita/ellada/707171/seismos-sti-samarina-rogmes-se-ekklisies-kai-ktiria/ |language=el}}</ref> | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 5.3 - 100 km NE of Aksu, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dvwp/executive |access-date=March 24, 2021 |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Xinjiang]], 100&nbsp;km northeast of [[Aksu Prefecture|Aksu]] |5.3 |10.0 |VI |Three people were killed and 65 houses were damaged, livestock sheds also collapsed.<ref>{{Cite web |date=March 24, 2021 |title=Three dead in 5.4-magnitude quake in Xinjiang: State media |url=https://www.wionews.com/world/three-dead-in-54-magnitude-quake-in-xinjiang-state-media-372839 |access-date=March 24, 2021 |website=WION |language=en}}</ref> |3 | - |- |} === Afrilu === [[Fayil:Aftermath_of_2021_Malang_Earthquake.jpg|left|thumb|250x250px|Lalacewar waje na wani gini a Malang Regency.]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 330px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |date=April 1, 2021 |title=M 6.5 - Kermadec Islands, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dy64/executive |website=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |6.5 |20.0 |IV |Aftershock of the 8.1 quake on March 4. | - | - |- |1<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 21 km WSW of Guelma, Algeria |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dy9p/executive |access-date=April 5, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Algeria}}, [[Guelma Province|Guelma]], 20&nbsp;km west southwest of [[Guelma]] |4.8 |10.0 |VII |Some houses were badly damaged in Guelma province, and rockslides occurred.<ref>{{Cite web |last=Arbani |first=Mourad |date=April 2, 2021 |title=Secousse tellurique à Guelma : Murs effondrés et maisons fissurées dans plusieurs communes, installation d'une cellule de crise |url=https://www.algerie1.com/actualite/secousse-tellurique-a-guelma-murs-effondres-et-maisons-fissurees-dans-plusieurs-communes-installation-dune-cellule-de-crise |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210815045357/https://www.algerie1.com/actualite/secousse-tellurique-a-guelma-murs-effondres-et-maisons-fissurees-dans-plusieurs-communes-installation-dune-cellule-de-crise |archive-date=August 15, 2021 |access-date=April 5, 2021 |website=www.algerie1.com |language=fr}}</ref> | - | - |- |1<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - Fiji region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dy9x/executive |access-date=April 29, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Tonga}} offshore, [[Fiji]] region |6.0 |595.0 |II | - | - | - |- |3<ref>{{Cite web |date=April 3, 2021 |title=M 6.6 - east of the South Sandwich Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dynd/executive |access-date=April 3, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, east of [[South Georgia and the South Sandwich Islands|South Sandwich Islands]] |6.6 |10.0 |I | - | - | - |- |4<ref>{{Cite web |date=4 April 2022 |title=M 5.4 - 68 km NNW of Khorixas, Namibia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dyuk/executive |access-date=5 August 2022 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Namibia}}, [[Kunene Region|Kunene]], 68&nbsp;km north northwest of [[Khorixas]] |5.4 |6.0 |VII |Some structural damage was reported, and many houses suffered cracks.<ref>{{Cite web |date=4 April 2022 |title=Anker residents share earthquake experiences |url=https://nbcnews.na/news/anker-residents-share-earthquake-experiences.44282 |access-date=5 August 2022 |website=nbcnews.na}}</ref> | - | - |- |5<ref>{{Cite web |date=April 5, 2021 |title=M 6.1 - 193 km NE of Gisborne, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dz3c/executive |access-date=April 5, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Gisborne District|Gisborne]] offshore, 193&nbsp;km northeast of [[Gisborne, New Zealand|Gisborne]] |6.1 |10.0 |V |Aftershock of the 7.3 quake on March 4. | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 5.2 - 6 km NE of Baynjiwayn, Iraq |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dzgg/executive |access-date=April 29, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iraq}}, [[Sulaymaniyah Governorate|Sulaymaniyah]], 6&nbsp;km northeast of [[Baynjiwayn]] |5.2 |9.3 |VII |Some 302 houses were damaged in Marivan, in neighbouring [[Iran]]. Four people were injured.<ref>{{Cite web |date=April 7, 2021 |title=Four injured as magnitude 5.3 quake hits western Iran |url=https://www.tehrantimes.com/news/459566/Four-injured-as-magnitude-5-3-quake-hits-western-Iran |access-date=April 7, 2021 |website=Tehran Times |language=en}}</ref> | - |4 |- |7<ref>{{Cite web |date=April 7, 2021 |title=M 6.1 - Kermadec Islands Region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000dzlv/executive |access-date=April 7, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |6.1 |10.0 |III |Aftershock of the 8.1 quake on March 4. | - | - |- |10<ref>{{Cite web |date=April 10, 2021 |title=M 6.0 - 45 km S of Sumberpucung, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000e0iy/executive |access-date=April 29, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[East Java]] offshore, 45&nbsp;km south of [[Sumberpucung]] |6.0 |67.0 |V |During the '''2021 East Java earthquake''', at least 1,491 houses were destroyed and 4,228 others were damaged.<ref>{{Cite web |date=16 April 2021 |title=BPBD Malang Catat 29 Kecamatan Terdampak Gempa Bumi |url=https://repjogja.republika.co.id/berita/qrnpvh327/bpbd-malang-catat-29-kecamatan-terdampak-gempa-bumi |language=id}}</ref> Ten people were confirmed dead and more than 100 others were injured.<ref name="L6-3004">{{Cite web |date=2021-04-30 |title=Update Korban Gempa Malang: 10 Orang Meninggal, 2 Luka Berat dan 97 Luka Ringan |url=https://surabaya.liputan6.com/read/4546440/update-korban-gempa-malang-10-orang-meninggal-2-luka-berat-dan-97-luka-ringan |access-date=2021-05-21 |website=liputan6.com |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 13, 2021 |title=Korban Gempa Malang Bertambah Satu, Meninggal setelah 3 Hari Dirawat |url=https://jatim.inews.id/berita/korban-gempa-malang-bertambah-satu-meninggal-setelah-3-hari-dirawat |access-date=April 13, 2021 |website=iNews.ID |language=id}}</ref> |10 |104 |- |10<ref>{{Cite web |date=April 10, 2021 |title=M 6.1 - 168 km SSW of Sarangani, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000e0k5/executive |access-date=April 10, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Philippines}} offshore, [[Celebes Sea]], 168&nbsp;km south southwest of [[Sarangani]] |6.1 |311.3 |III | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |date=April 10, 2021 |title=M 6.0 - 195 km N of Madang, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000e0lk/executive |access-date=April 10, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[Madang Province|Madang]] offshore, 195&nbsp;km north of [[Madang]] |6.0 |10.0 |IV | - | - | - |- |18<ref>{{Cite web |date=April 18, 2021 |title=M 5.8 - 24 km NE of Bandar-e Genaveh, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000e2k3/executive |access-date=April 29, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Bushehr Province|Bushehr]], 24&nbsp;km north northeast of [[Bandar Ganaveh|Bandar-e Genāveh]] |5.8 |8.0 |VIII |Over 400 homes were damaged in Bandar Ganaveh,<ref>{{Cite web |title=زلزله ۱۵.۵ میلیارد تومان به بخش‌های عمومی گناوه خسارت وارد کرد |url=https://www.khargnews.ir/fa/news/27864/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%DB%B1%DB%B5-%DB%B5-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |language=fa }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> and five people were injured.<ref>{{Cite web |last=Tasnim News Agency |date=April 18, 2021 |title=آخرین خبر از زلزله 5.9 ریشتری |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1400/01/29/2486900 |access-date=April 18, 2021 |website=tasnimnews.com |language=fa}}</ref> | - |5 |- |20<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 255 km S of Sinabang, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000e30x/executive |access-date=April 20, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sumatra]] offshore, 255&nbsp;km south of [[Sinabang]] |6.1 |9.0 |IV | - | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 6.5 - 233 km WNW of Pangai, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000e47c/executive |access-date=April 24, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Tonga}}, [[Haʻapai|Ha'apai]] offshore, 223&nbsp;km west northwest of [[Pangai]] |6.5 |301.0 |IV | rowspan="2" |These two earthquakes of the same intensity in a day can be considered a doublet earthquake. | - | - |- |25<ref>{{Cite web |title=M 6.5 - 205 km WSW of Haveluloto, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000e4rl/executive |access-date=April 29, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Tonga}}, [[Tongatapu]] offshore, 205&nbsp;km west southwest of [[Haveluloto]] |6.5 |246.0 |IV | - | - |- |27<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 174 km ENE of Angoram, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dxsy/executive |access-date=April 27, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[East Sepik Province|East Sepik]] offshore, 174&nbsp;km east northeast of [[Angoram]] |6.1 |10.0 |IV | - | - | - |- |27<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 60 km WSW of Banjar, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dxtl/executive |access-date=May 8, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Java]], 60&nbsp;km west southwest of [[Banjar, West Java|Banjar]] |5.0 |57.4 |IV |Two unoccupied homes in the Sukabumi Regency collapsed while five other houses were severely damaged. There were no casualties reported. | - | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 9 km NNW of Dhekiajuli, India |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dy3b/executive |access-date=April 28, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|India}}, [[Assam]], 9&nbsp;km north northwest of [[Dhekiajuli]] |6.0 |34.0 |VI |The '''2021 Assam earthquake''' caused moderate damage, such as fallen walls and cracked buildings, was reported near the epicenter. Ten people were injured and two deaths (due to heart attacks) were reported in the districts of Nagaon and Kamrup.<ref>{{Cite web |date=April 28, 2021 |title=Earthquake of 6.4 magnitude hits Assam causing widespread damage |url=https://theprint.in/india/earthquake-of-6-4-magnitude-hits-assam-causing-widespread-damage/647396/ |access-date=April 28, 2021 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> In neighbouring [[Bhutan]], structural damage was also observed and two people were injured.<ref>{{Cite web |title=Earthquake causes structural damage |url=https://kuenselonline.com/earthquake-causes-structural-damage/ |access-date=April 29, 2021 |website=kuenselonline.com }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |2 |12 |- |29<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - Kermadec Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dygd/executive |access-date=April 29, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |6.1 |10.0 |III |Aftershock of the 8.1 quake on March 4. | - | - |- |} === Mayu === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 235px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |date=May 1, 2021 |title=M 6.9 - 38 km ESE of Ishinomaki, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dz5t/executive |access-date=May 1, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Miyagi Prefecture|Miyagi]] offshore, 38&nbsp;km east southeast of [[Ishinomaki]] |6.9 |47.3 |VI |Three people were injured by the strong shaking.<ref>{{Cite web |title=6.8-Magnitude Quake Rattles Northeast Japan, No Tsunami Risk |url=https://www.channelstv.com/2021/05/01/6-8-magnitude-quake-rattles-northeast-japan-no-tsunami-risk/ |access-date=May 1, 2021 |website=Channels Television}}</ref> | - |3 |- |2<ref>{{Cite web |date=May 1, 2021 |title=M 5.5 - 160 km SSW of Padang, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000dziv/executive |access-date=May 8, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Sumatra]], 160&nbsp;km south southwest of [[Padang]] |5.5 |21.0 |V |An emergency room at a hospital in the Mentawai Islands Regency suffered cracks. | - | - |- |5<ref>{{Cite web |date=May 1, 2021 |title=M 5.7 - 137 km SSW of Padang, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e07p/executive |access-date=May 8, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Sumatra]], 137&nbsp;km south southwest of [[Padang]] |5.7 |23.1 |V |The earthquake caused further damage at the same hospital, affected by May 2 event. Several electric generators were affected, resulting in power outages.<ref name="Mentawai" /> | - | - |- |7<ref>{{Cite web |date=May 7, 2021 |title=M 6.0 - west of Macquarie Island |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e13b/executive |access-date=May 7, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Australia}} offshore, west of [[Macquarie Island]] |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 4.4 - Iran-Iraq border region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e15j/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flagicon|Iran}} [[Iran]], [[Kordestan Province|Kordestan]], 27&nbsp;km north northwest of [[Paveh]] |4.4 |10.0 | - |Fifty homes were damaged and one collapsed in Sarvabad.<ref>{{Cite web |date=8 May 2021 |title=زلزله به بیش از ۵۰ واحد مسکونی در سروآباد خسارات جزیی وارد کرد |url=https://www.irna.ir/news/84322219/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B5%DB%B0-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |language=fa}}</ref> | - | - |- |7<ref>{{Cite web |date=May 7, 2021 |title=M 6.0 - Fiji region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e175/executive |access-date=May 8, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Fiji}}, [[Lau Province|Lau]] offshore |6.1 |378.6 |III | - | - | - |- |12<ref>{{Cite web |date=May 12, 2021 |title=M 6.0 - 55 km SW of Acajutla, El Salvador |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e2c6/executive |access-date=May 12, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|El Salvador}}, [[Sonsonate Department|Sonsonate]] offshore, 55&nbsp;km southwest of [[Acajutla]] |6.0 |22.0 |IV | - | - | - |- |12<ref>{{Cite web |date=May 12, 2021 |title=M 6.7 - Mauritius - Reunion Region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e2ec/executive |access-date=May 12, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flagicon|Mauritius}}{{Flagicon|France|1974}} [[Moris|Mauritius]] - [[Réunion|Reunion]] region |6.7 |10.0 |III | - | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 5.5 - 1 km SE of Pampa de Tate, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e2ib/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Ica Province|Ica]], 1&nbsp;km southeast of [[Pampa de Tate]] |5.5 |34.3 |V |Twelve buildings were damaged in Ica.{{Ana bukatan hujja|date=February 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> | - | - |- |13<ref>{{Cite web |date=May 13, 2021 |title=M 6.0 - 151 km SSE of Punta de Burica, Panama |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e2rq/executive |access-date=May 13, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Panama}}, [[Chiriquí Province|Chiriquí]] offshore, 151&nbsp;km south southeast of [[Chiriquí Province|Punta de Burica]] |6.0 |10.0 |IV | - | - | - |- |13<ref>{{Cite web |date=May 13, 2021 |title=M 6.0 - 73 km ENE of Namie, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e2xd/executive |access-date=May 14, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Miyagi Prefecture|Miyagi]] offshore, 73&nbsp;km east northeast of [[Namie, Fukushima|Namie]] |6.0 |32.0 |IV |Aftershock of the 2021 Fukushima earthquake. | - | - |- |14<ref>{{Cite web |date=May 14, 2021 |title=M 6.7 - 260 km S of Sinabang, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e2zt/executive |access-date=May 14, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sumatra]] offshore, 260&nbsp;km south of [[Sinabang]] |6.7 |11.0 |IV | - | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 4.1 - 1 km SE of Cipolleto, Italy |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e3cn/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Italy}}, [[Umbria]], 1&nbsp;km southeast of [[Cipolleto]] |4.1 |10.8 | - |Ten houses were damaged, with cracks in walls.<ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=Terremoto Gubbio, continuano le verifiche dei vigili del fuoco: la situazione |url=https://www.perugiatoday.it/cronaca/terremoto-gubbio-15-maggio-sisma-umbria-interventi-vigili-fuoco.html |language=it}}</ref> | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 5.4 - 55 km WSW of Bojnūrd, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e3n6/executive |access-date=May 17, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[North Khorasan Province|North Khorasan]], 55&nbsp;km west southwest of [[Bojnord|Bojnurd]] |5.4 |10.0 |VII |At least 46 houses were destroyed and over 1,900 others were damaged,<ref>{{Cite web |date=May 17, 2021 |title=زلزله به یکهزار واحد مسکونی در خراسان شمالی خسارت زد |url=https://www.irna.ir/news/84332803/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%DA%A9%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D8%AF |language=fa}}</ref> and 32 people were injured.<ref>{{Cite web |title=زلزله در سنخواست/ ۸۰۴ نفر امدادرسانی شدند |url=https://www.borna.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-4/1180402-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |language=fa }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=May 17, 2021 |title=25 injured as magnitude 5.5 quake hits northeast Iran |url=https://www.tehrantimes.com/news/460998/25-injured-as-magnitude-5-5-quake-hits-northeast-Iran |access-date=May 17, 2021 |website=Tehran Times |language=en}}</ref> | - |32 |- |18<ref>{{Cite web |title=M 5.3 - 35 km E of Pokhara, Nepal |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e4aq/executive |access-date=May 19, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Nepal}}, [[Gandaki Province|Gandaki]], 35&nbsp;km east of [[Pokhara]] |5.3 |10.0 |V |Around two dozen houses were damaged, and six people suffered injuries.<ref>{{Cite web |title=Injuries Reported As 5.8 Magnitude Earthquake Jolts Nepal |url=https://www.ndtv.com/world-news/injuries-reported-as-5-8-magnitude-earthquake-jolts-nepal-2444907 |access-date=May 19, 2021 |website=NDTV.com}}</ref> | - |6 |- |19<ref>{{Cite web |title=M 6.7 - southern East Pacific Rise |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e4aw/executive |access-date=May 19, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |Southern East Pacific Rise |6.7 |10.0 |I | - | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 4.6 - 24 km W of Dali, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e4f5/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Yunnan]], 24&nbsp;km west of [[Dali]] |4.6 |10.0 | - |Foreshock of the 2021 Dali earthquake. At least 1,301 homes were damaged, and over 8,000 people were evacuated.<ref>{{Cite web |date=May 21, 2021 |title=大理漾濞县地震已有1301户受灾,8000余人需紧急转移安置 |url=https://zx.sina.cn/push/2021-05-21/zx-ikmyaawc6755691.d.html |language=zh}}</ref> | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 25 km NW of Dali, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e532/executive |access-date=May 21, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Yunnan]], 25&nbsp;km northwest of [[Dali]] |6.1 |9.0 | data-sort-value="VIIII" |IX<ref name="IX">{{Cite journal |last=Wenkai Chen |last2=Dun Wang |last3=Can Zhang |last4=Qiang Yao |last5=Hongjun Si |year=2021 |title=Estimating seismic intensity maps of the 2021 Mw 7.3 Madoi, Qinghai and Mw 6.1 Yangbi, Yunnan, China earthquakes |url=http://en.earth-science.net/en/article/doi/10.1007/s12583-021-1586-9 |journal=Journal of Earth Science |volume=33 |issue=4 |pages=839–846 |doi=10.1007/s12583-021-1586-9 |s2cid=247246109 |url-access=subscription}}</ref> |The '''2021 Dali earthquake''' caused some buildings to collapse, trapping people under the rubble, and others were damaged. Three people were killed and 32 others injured. |3 |32 |- |21<ref>{{Cite web |title=M 7.3 - Southern Qinghai, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e54r/executive |access-date=May 21, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Qinghai]], 388&nbsp;km southwest of [[Xining]] |7.3 |10.0 |X<ref name="IX" /> |Several bridges in Maduo County were severely damaged and collapsed during the '''2021 Maduo earthquake'''. Nineteen people sustained minor injuries. Unconfirmed reports that 20 people were killed, with more than 300 injured.<ref>{{Cite web |title=At Least 20 Dead, More Than 300 Injured in Qinghai Quake as China Imposes Information Lockdown |url=https://www.rfa.org/english/news/tibet/quake-06012021191335.html |website=www.rfa.org}}</ref> This earthquake was the largest to strike [[Sin|China]] since the [[Girgizar kasa ta Sichuan ta 2008|2008 Sichuan earthquake]]. The earthquake was assigned X on the China seismic intensity scale by the China Earthquake Administration.<ref name="Chen">{{Cite journal |last=Wenkai Chen |last2=Dun Wang |last3=Can Zhang |last4=Qiang Yao |last5=Hongjun Si |date=2021 |title=Estimating seismic intensity maps of the 2021 Mw 7.3 Madoi, Qinghai and Mw 6.1 Yangbi, Yunnan, China earthquakes |url=http://en.earth-science.net/en/article/doi/10.1007/s12583-021-1586-9 |journal=Journal of Earth Science |volume=33 |issue=4 |pages=839–846 |doi=10.1007/s12583-021-1586-9 |s2cid=247246109 |url-access=subscription}}</ref> |0-20 |19-300 |- |21<ref>{{Cite web |title=M 6.5 - 253 km SSE of Alo, Wallis and Futuna |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e579/executive |access-date=May 21, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|France|1974}}, [[Wallis and Futuna]] offshore, 253&nbsp;km south southeast of [[Alo, Wallis and Futuna|Alo]] |6.5 |10.0 |VII | - | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 29 km SSW of Sumberpucung, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e50p/executive |access-date=May 21, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[East Java]], 29&nbsp;km south southwest of [[Sumberpucung]] |5.7 |107.9 |IV |More than 600 buildings were damaged in East Java, including 14 public health clinics and seven Mosques. Three people were injured.<ref>{{Cite web |date=May 26, 2021 |title=Terus Bertambah, Rumah Rusak di Malang Akibat Gempa Blitar Jadi 496 Unit |url=https://surabaya.liputan6.com/read/4566491/terus-bertambah-rumah-rusak-di-malang-akibat-gempa-blitar-jadi-496-unit |access-date=May 26, 2021 |website=Liputan6.com |language=id}}</ref> | - |3 |- |23<ref>{{Cite web |title=M 4.5 - 2 km NNE of Goma, Democratic Republic of the Congo |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e5l6/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Democratic Republic of the Congo}}, [[Nord-Kivu]], 2&nbsp;km northeast of [[Goma (birni)|Goma]] |4.5 |10.0 |IV |Two houses collapsed and many others were damaged in Rubavu, [[Ruwanda|Rwanda]].{{Ana bukatan hujja|date=February 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 4.7 - 9 km N of Goma, Democratic Republic of the Congo |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000efhz/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Democratic Republic of the Congo}}, [[Nord-Kivu]], 9&nbsp;km north of [[Goma (birni)|Goma]] |4.7 |10.0 | - |Several buildings collapsed in [[Goma (birni)|Goma]]. One person was killed in Rubavu, [[Ruwanda|Rwanda]].<ref>{{Cite web |date=May 24, 2021 |title=Rwanda : un séisme d'une magnitude de 5.1 frappe près de Gisenyi et fait 1 mort |url=https://www.election-net.com/article/rwanda-un-seisme-dune-magnitude-de-5-1-frappe-pres-de-gisenyi-et-fait-1-mort |access-date=September 29, 2024 |website=election-net.com |language=fr}}</ref> |1 | - |- |25<ref>{{Cite web |title=M 4.7 - 19 km WSW of Musanze, Rwanda |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e622/executive |access-date=May 29, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Rwanda}}, [[Northern Province, Rwanda|Northern Province]], 19&nbsp;km west southwest of [[Musanze District]] |4.7 |10.0 |VIII |At least 267 houses collapsed while 859 buildings, including several schools, as well as several roads were damaged in the Rubavu District of Rwanda.<ref>{{Cite web |title=Ishusho y'Umujyi wa Rubavu nyuma y'iruka ry'Ikirunga cya Nyiragongo (Amafoto) |url=https://mobile.igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ishusho-y-akarere-ka-rubavu-nyuma-y-iruka-ry-ikirunga-cya-nyiragongo-amafoto |language=rw}}</ref> In neighboring [[Goma (birni)|Goma]], [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Democratic Republic of the Congo]], the earthquake flattened several buildings and ten people, including three children were injured by falling debris.<ref>{{Cite web |date=26 May 2021 |title=Eruption volcanique : les séismes font des blessés et l'effondrements des maisons (Protection civile) |url=https://www.radiookapi.net/2021/05/26/actualite/societe/eruption-volcanique-les-seismes-font-des-blesses-et-leffondrements-des |website=radiookapi.net |language=fr}}</ref> | - |10 |- |31<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 73 km N of Chickaloon, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/ak0216xu2rod/executive |access-date=May 31, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]], 73&nbsp;km north of [[Chickaloon, Alaska|Chickaloon]] |6.1 |43.9 |VI |Minor damage was reported in Greater Anchorage, such as objects falling off shelves. | - | - |- |} === Yuni ===   {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 235px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 23 km WNW of San Agustín de Valle Fértil, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000eggq/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[San Juan, Argentina|San Juan]], 23&nbsp;km northwest of [[Villa San Agustín|San Agustín de Valle Fértil]] |4.8 |44.8 |V |Several buildings were damaged in Valle Fértil.<ref>{{Cite web |date=June 1, 2021 |title=Muchas casas de Valle Fértil quedaron con daños tras el fuerte sismo |url=https://www.0264noticias.com.ar/noticias/2021/06/01/31213-muchas-casas-de-valle-fertil-quedaron-con-danos-tras-el-fuerte-sismo |website=0264 Noticias |language=es}}</ref> | - | - |- |3<ref>{{Cite web |date=June 3, 2021 |title=M 6.1 - 132 km WSW of Ternate, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000e9bi/executive |access-date=June 3, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}} offshore, [[Molucca Sea]], 132&nbsp;km west southwest of [[Ternate]] |6.2 |26.0 |IV | - | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 4.7 - 18 km WSW of Jayubó, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000eapf/executive |access-date=27 October 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[U.S. Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Western Visayas]], 18&nbsp;km west southwest of [[Lambunao|Jayubó]] |4.7 |10.0 |VI |Various houses sustained major damage in Valderrama, Antique due to massive cracks and fissures that formed during the event and aftershocks.<ref>{{Cite web |date=June 2021 |title=Antique town evacuates families affected by soil depression |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1143376 |website=Philippine News Agency}}</ref> | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 87 km SW of Kabare, Democratic Republic of the Congo |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ebng/executive |access-date=June 11, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Democratic Republic of Congo}}, [[South Kivu]], 87&nbsp;km southwest of [[Kabare Territory|Kabare]] |5.0 |10.0 |V |Various old houses collapsed in [[Bukavu|Bukavu district]], trapping some people under the rubble. Two children were killed by a falling wall, and three prisoners were injured.<ref>{{Cite web |title=Tremblement de terre à Kamituga : Deux morts, trois maisons écroulées et plusieurs d'autres fissurées |url=http://radio-l-essentiel-rdc.websiteradio.co/news/tremblement-de-terre-a-kamituga-deux-morts-trois-maisons-ecroulees-et-plusieurs-d-autres-fissurees-1711 |access-date=June 11, 2021 |website=radio-l-essentiel-rdc.websiteradio.co |language=fr }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=June 11, 2021 |title=Plusieurs dégâts matériels et humains enregistrés à Kamitunga après passage d'un tremblement de terre {{!}} acpcongo |url=https://acpcongo.com/index.php/2021/06/11/plusieurs-degats-materiels-et-humains-enregistres-a-kamitunga-apres-passage-dun-tremblement-de-terre/ |access-date=June 11, 2021 |language=fr |archive-date=June 11, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611180259/https://acpcongo.com/index.php/2021/06/11/plusieurs-degats-materiels-et-humains-enregistres-a-kamitunga-apres-passage-dun-tremblement-de-terre/ |url-status=dead }}</ref> |2 |3 |- |10<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 23km SW of Longquan, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ebq9/executive |access-date=June 11, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Yunnan]], 23&nbsp;km southwest of [[Longquan]] |5.0 |10.0 |VII |Two people were injured and more than 2,000 houses were damaged.<ref>{{Cite web |date=June 11, 2021 |title=2 injured in 5.1-magnitude quake in China's Yunnan |url=https://www.macaubusiness.com/2-injured-in-5-1-magnitude-quake-in-chinas-yunnan/ |access-date=June 11, 2021 |website=Macau Business |language=en-GB}}</ref> | - |2 |- |12<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - 68 km SE of Myitkyina, Myanmar |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ecdv/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Yunnan]], 68&nbsp;km southeast of [[Myitkyina]], [[Myanmar]] |4.9 |10.0 | - |At least 413 buildings were damaged, seven of them collapsed.<ref>{{Cite web |date=14 June 2021 |title=云南盈江地震致3771人受灾 灾区生产生活秩序正常 |url=https://k.sina.com.cn/article_3057540037_b63e5bc5020016zen.html |language=zh}}</ref> | - | - |- |14<ref>{{Cite web |date=June 3, 2021 |title=M 5.7 - 5 km NW of Don Carlos, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ecyk/executive |access-date=January 6, 2022 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Philippines}} [[Northern Mindanao]], 5&nbsp;km northwest of [[Don Carlos]] |5.7 |5.9 |VII |At least 29 homes destroyed and 1,156 others damaged in the Don Carlos-Kalilangan-Pangantucan area. | - | - |- |16<ref>{{Cite web |title=M 5.9 - 71 km ESE of Amahai, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000edf6/executive |access-date=June 16, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Maluku (province)|Maluku]] offshore, 71&nbsp;km east southeast of [[Amahai]] |5.9 |7.0 |VI |Homes in three villages were damaged by the earthquake. A {{Convert|50|cm|ft}} high tsunami added to the damage. The tsunami was determined to have been triggered by an underwater landslide. | - | - |- |16<ref>{{Cite web |title=M 5.5 - Northern Qinghai, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000edh9/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Qinghai]] |5.5 |10.0 |VII |Four homes sustained cracks in walls.<ref>{{Cite web |date=17 June 2021 |title=青海茫崖5.8级地震情况通报:一景区酒店个别房屋有轻微开裂 |url=https://k.sina.com.cn/article_1893892941_70e2834d020010gy7.html |language=zh}}</ref> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 6.5 - Kermadec Islands, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000eeq4/executive |access-date=June 22, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |6.5 |25.0 |IV |Aftershock of the 8.1 quake on March 4. | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 5.9 - 11 km WSW of Mala, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000efd5/executive |access-date=June 23, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Cañete Province|Cañete]] offshore, 11&nbsp;km west southwest of [[Mala District|Mala]] |5.9 |50.1 |VII |During the '''2021 Mala earthquake''', Jorge Chávez International Airport sustained minor damage when ceiling tiles fell from the roof. Several homes collapsed in Mala and a number of people fainted and fell from the stairs due to the shaking. A 6-year-old boy died of a heart attack while evacuating and 20 others suffered injuries.<ref>{{Cite web |date=June 23, 2021 |title=Un sismo causa la muerte de un niño y daños en 13 distritos de Lima |url=https://www.swissinfo.ch/spa/per%C3%BA-sismo_un-sismo-causa-la-muerte-de-un-ni%C3%B1o-y-da%C3%B1os-en-13-distritos-de-lima/46729720 |access-date=June 23, 2021 |website=SWI swissinfo.ch |language=es}}</ref> |1 |20 |- |23<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - Mendoza, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ep6y/executive |access-date=June 23, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[Mendoza Province|Mendoza]], 26&nbsp;km west northwest of [[Mendoza]] |4.6 |19.0 |IV |Some houses were damaged and one collapsed in Las Heras, roads were also cut by rockslides.<ref>{{Cite web |date=June 24, 2021 |title=El sismo dañó viviendas y produjo desprendimientos de piedras |url=https://www.mendozapost.com/sociedad/danos-temblor-mendoza-casas-y-desprendimiento-piedras/ |access-date=June 24, 2021 |website=www.mendozapost.com |language=es}}</ref> | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 10 km SW of Charikar, Afghanistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000epir/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Afghanistan|2013}}, [[Parwan Province|Parwan]], 10&nbsp;km southwest of [[Charikar]] |5.1 |16.2 |V |22 people were injured when fleeing in panic.<ref>{{Cite web |title=زلزله در پروان ۲۲ زخمی برجای گذاشت |url=https://sarie.news/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%DB%B2%DB%B2-%D8%B2%D8%AE%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B4%D8%AA/ |website=Sarie News |language=fa}}</ref> | - |22 |- |26<ref>{{Cite web |title=M 4.1 - 2 km SE of Hœrdt, France |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000epw5/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|France|1974}}, [[Grand Est]], 2&nbsp;km southeast of [[Hœrdt]] |4.1 |2.5 |IV |Cracks were reported in walls and roof tiles were damaged.<ref>{{Cite web |last=Ballester |first=Vincent |date=June 26, 2021 |title=Vidéo - Strasbourg : nouveau séisme de magnitude 4 à l'aube, le plus fort enregistré en deux ans |url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/grand-est/bas-rhin/strasbourg-0/strasbourg-un-nouveau-seisme-de-magnitude-4-frappe-a-l-aube-2154010.html |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20220216071623/https://france3-regions.francetvinfo.fr/grand-est/bas-rhin/strasbourg-0/strasbourg-un-nouveau-seisme-de-magnitude-4-frappe-a-l-aube-2154010.html |archive-date=February 16, 2022 |access-date=16 February 2022 |website=france3-regions.francetvinfo.fr |language=fr}}</ref> | - | - |- |26<ref>{{Cite web |title=M 5.4 -8 km E of Yayladere, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000epst/executive |access-date=June 26, 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Bingöl Province|Bingöl]], 8&nbsp;km east of [[Yayladere]] |5.4 |3.1 |VI |Several houses in four villages were damaged in Elazığ, and an elderly woman was injured. | - |1 |- |27<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 55 km SE of Pundong, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000eqc7/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Yogyakarta]] offshore, 55&nbsp;km southeast of [[Pundong]] |5.1 |85.5 |V |Several homes were damaged in Gunungkidul.<ref>{{Cite web |date=June 28, 2021 |title=Belasan Rumah di Gunungkidul Rusak Setelah Diguncang Gempa |url=https://regional.kompas.com/read/2021/06/28/105031378/belasan-rumah-di-gunungkidul-rusak-setelah-diguncang-gempa |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20220216064520/https://regional.kompas.com/read/2021/06/28/105031378/belasan-rumah-di-gunungkidul-rusak-setelah-diguncang-gempa |archive-date=February 16, 2022 |access-date=16 February 2022 |language=id |agency=[[Kompas]]}}</ref> | - | - |- |} === Yuli === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 190px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |2<ref>{{Cite web |date=July 2, 2021 |title=M 6.1 - Fiji region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000eicj/executive |access-date=July 2, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Fiji}} region |6.1 |599.6 |II | - | - | - |- |4<ref>{{Cite web |date=July 4, 2021 |title=M 6.0 - 89 km W of Vallenar, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000eijt/executive |access-date=July 4, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flagicon|Chile}} [[Chile]], [[Atacama Region|Atacama]] offshore, 89&nbsp;km west of [[Vallenar]] |6.0 |22.0 |VI | - | - | - |- |7<ref>{{Cite web |title=M 4.7 - 53 km NE of Chiang Klang, Thailand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000eja4/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Laos}}, [[Sainyabuli]], 53&nbsp;km northeast of [[Chiang Klang District|Chiang Klang]], [[Tailan|Thailand]] |4.7 |10.0 |IV |In Nan province, [[Tailan|Thailand]], a local school suffered cracks on one of its supporting beams. | - | - |- |8<ref>{{Cite web |date=July 8, 2021 |title=M 6.0 - Antelope Valley, California |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/nc73584926/executive |access-date=July 8, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[California]], 32&nbsp;km south southwest of [[Smith Valley]] |6.0 |7.5 |VII |The earthquake triggered rockslides in [[California]] and [[Nevada]]. It is the largest earthquake to strike California since the 2019 Ridgecrest earthquake two years prior.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=Kayla |date=July 9, 2021 |title=California Earthquake: Video shows massive boulders scattered on NorCal highway after quake |url=https://abc7news.com/10872866/ |access-date=July 10, 2021 |website=ABC7 San Francisco |language=en}}</ref> | - | - |- |10<ref>{{Cite web |date=July 10, 2021 |title=M 6.1 - 215 km NW of Tobelo, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000etxj/executive |access-date=July 10, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}} offshore, [[Molucca Sea]], 215&nbsp;km northwest of [[Tobelo]] |6.1 |43.6 |IV | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |date=July 10, 2021 |title=M 5.7 - 18 km ESE of Rasht, Tajikistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000etys/executive |access-date=July 10, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Tajikistan}}, [[Districts under Central Government Jurisdiction]], 18&nbsp;km east southeast of [[Rasht District|Rasht]] |5.7 |12.8 |VII |Five people were killed, thirty others sustained injuries, and at least 20 houses destroyed in two villages during the '''2021 Rasht earthquake'''.<ref>{{Cite web |title=IFRC Go |url=https://go.ifrc.org/reports/14491 |access-date=July 19, 2021 |website=go.ifrc.org |language=en}}</ref> |5 |30 |- |17<ref>{{Cite web |date=July 10, 2021 |title=M 6.1 - 130 km S of Punta de Burica, Panama |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000emzy/executive |access-date=July 10, 2021 |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Panama}}, [[Chiriquí Province|Chiriquí]] offshore, 130&nbsp;km south of [[Punta Burica (Panama)|Punta de Burica]] |6.1 |9.1 |IV |Foreshock of the 6.7 earthquake on July 21. | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 5.4 - 49 km N of Boraza?n, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000en6e/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Bushehr]], 49&nbsp;km north of [[Borazjan]] |5.4 |9.0 |VII |Some damage in towns near the epicentre, such as Kazerun.<ref>{{Cite web |title=M 5.4 in Southern Iran on 18 Jul 2021 |url=https://www.gdacs.org/report.aspx?eventtype=EQ&eventid=1277723 |website=gdacs.org}}</ref> | - | - |- |21<ref>{{Cite web |date=July 21, 2021 |title=M 6.0 - 150 km SSW of Lorengau, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000exmx/executive}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}} offshore, [[Bismarck Sea]], 150&nbsp;km southwest of [[Lorengau]] |6.0 |8.7 |IV | - | - | - |- |21<ref>{{Cite web |date=July 21, 2021 |title=M 4.9 - 7 km SSE of San Ignacio, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000exn3/executive |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Department of Cajamarca|Cajamarca]], 7&nbsp;km south southeast of [[San Ignacio District, Peru|San Ignacio]] |4.9 |31.9 |VI |16 buildings were destroyed and 45 others were damaged in the districts of San Ignacio and Tabaconas. A 12-year old girl was injured and 50 people were left homeless.<ref>{{Cite web |date=August 17, 2021 |title=MOVIMIENTO SÍSMICO DE MAGNITUD 5.2 EN EL DISTRITO DE SAN IGNACIO – CAJAMARCA |url=https://www.indeci.gob.pe/wp-content/uploads/2021/07/REPORTE-PRELIMINAR-N%C2%BA-1703-21JUL2021-SISMO-EN-EL-DISTRITO-DE-SAN-IGNACIO-CAJAMARCA.pdf |access-date=August 21, 2022 |website=indeci.gob.pe |language=es |archive-date=August 21, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821120302/https://www.indeci.gob.pe/wp-content/uploads/2021/07/REPORTE-PRELIMINAR-N%C2%BA-1703-21JUL2021-SISMO-EN-EL-DISTRITO-DE-SAN-IGNACIO-CAJAMARCA.pdf |url-status=dead }}</ref> | - |1 |- |21<ref>{{Cite web |date=July 21, 2021 |title=M 6.7 - 68 km S of Punta de Burica, Panama |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qwm5pf/executive |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Panama}}, [[Chiriquí Province|Chiriquí]] offshore, 68&nbsp;km south of [[Punta Burica (Panama)|Punta de Burica]] |6.7 |10.0 |VI |Power was cut in Puerto Armuelles, and at least one house was damaged.<ref>{{Cite web |last=Cordero |first=José |date=July 22, 2021 |title=Sismo en Panamá deja derrumbe en casa |url=http://lanoticia.com/sismo-en-panama-deja-derrumbe-en-casa/ |access-date=July 22, 2021 |website=La Noticia |language=es}}</ref> Three houses were also damaged in neighboring [[Costa Rica]].<ref>{{Cite web |last=Jiménez B. |first=Eillyn |date=July 22, 2021 |title=Tres viviendas sufrieron daños en Corredores luego de fuerte temblor |url=https://www.nacion.com/sucesos/desastres/tres-viviendas-sufrieron-danos-en-corredores-luego/Z674EAICHZEA7NCBBTW6ABOQKE/story/ |website=La Nación |language=es}}</ref> | - | - |- |23<ref>{{Cite web |date=July 23, 2021 |title=M 6.7 - 16 km S of Hukay, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000eyfk/executive? |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Calabarzon]] offshore, 17&nbsp;km south of [[Calatagan]] |6.7 |110.0 |V |Two people injured, three homes collapsed and 61 others damaged. A landslide occurred near Calatagan and some items were knocked off shelves in convenience stores. A sinkhole appeared beside a house in a barangay in Taal after the earthquake. | - |2 |- |24<ref>{{Cite web |date=July 24, 2021 |title=M 6.1, Kermadec Islands Region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000eynb/executive |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore |6.1 |10.0 |III |Aftershock of the M8.1 quake on March 4. | - | - |- |26<ref>{{Cite web |date=July 26, 2021 |title=M 6.2 - 97 km WNW of Luwuk, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ez5x/executive |website=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Sulawesi]] offshore, 97&nbsp;km west northwest of [[Luwuk]] |6.3 |11.0 |VI |Power outages were caused and many residents evacuated due to fear of a potential tsunami. An elderly man died of shock and another died after a [[Mashin|motorbike]] accident during the earthquake.<ref>{{Cite web |date=26 July 2021 |title=Gempa Magnitudo 6,5 Guncang Touna, Seorang Warga Meninggal Setelah Kecelakaan Motor |url=https://palu.tribunnews.com/2021/07/26/gempa-magnitudo-65-guncang-touna-seorang-warga-meninggal-setelah-kecelakaan-motor |language=id}}</ref> Two homes were seriously damaged while in another five, damage was moderate. Damage was also reported in one school and three worship locations. |2 | - |- |29<ref>{{Cite web |date=July 29, 2021 |title=M 8.2 - 91 km ESE of Perryville, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/ak0219neiszm/executive}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]] offshore, [[Aleutian Islands]], 105&nbsp;km southeast of [[Perryville, Alaska|Perryville]] |8.2 |35.0 |VII |The '''2021 Chignik earthquake''' was the largest earthquake of 2021; it was also the largest earthquake in the [[Tarayyar Amurka|United States]] since the 1965 Rat Islands earthquake. Moderate damage was reported, with homes shifted from their foundations and cracks in walls. A small tsunami measuring at 21.3&nbsp;cm (0.7&nbsp;ft) was recorded in Old Harbor, [[Alaska]].<ref>{{Cite web |date=July 29, 2021 |title=Public Tsunami Message Number 5 |url=https://tsunami.gov/events/PAAQ/2021/07/29/qwzteb/5/WEAK51/WEAK51.txt}}</ref><ref>{{Cite web |date=July 29, 2021 |title=Public Tsunami Message Number 6 |url=https://tsunami.gov/events/PAAQ/2021/07/29/qwzteb/6/WEAK51/WEAK51.txt}}</ref> This was the 7th largest earthquake in [[Tarihin Amurka|US history]]. | - | - |- |29<ref>{{Cite web |date=July 29, 2021 |title=M 5.5 - 46 km NE of Shwebo, Myanmar |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f051/executive}}</ref> |{{Flag|Myanmar}}, [[Sagaing Region|Sagaing]], 46&nbsp;km northeast of [[Shwebo]] |5.5 |10.0 |VII |A brick wall collapsed in Yae Oo town of the Sagaing Division. In the Chanayethazan Township of Mandalay, a monastery partially collapsed. | - | - |- |30<ref>{{Cite web |date=30 July 2021 |title=M 6.2 - 9 km ESE of Sullana, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f0qr/executive |access-date=30 July 2021 |publisher=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Piura Province|Piura]], 9&nbsp;km east southeast of [[Sullana]] |6.2 |34.4 |VII |Moderate damage was reported near the epicenter, where various old houses were damaged, as well as Piura Cathedral. A total of 721 residents suffered injuries. Two adults and a child had serious injuries after falling from height. | - |721 |} === Agusta === [[Fayil:Haiti_Earthquake_10.jpg|left|thumb|250x250px|Ginin da aka rushe a Les Cayes, [[Haiti]].]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |2<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 182 km NE of Tual, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f1ea/executive |access-date=2 August 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[West Papua (province)|West Papua]] offshore, 182&nbsp;km northeast of [[Tual]] |6.0 |10.0 |IV | - | - | - |- |3<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - Nicobar Islands, India region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f1r4/executive |access-date=3 August 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|India}}, [[Tsibiran Andaman da Nicobar|Andaman and Nicobar Islands]] offshore, 339&nbsp;km south southeast of [[Port Blair]] |6.1 |10.0 |IV | - | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 4.5 - 58 km SSE of Baise City, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f25r/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Guangxi]], 58&nbsp;km southeast of [[Baise City]] |4.5 |13.8 | - |Over 500 houses and some roads were damaged in Debao County. Electricity was also disrupted.<ref>{{Cite web |title=应急管理部发布2021年8月全国自然灾害情况 |trans-title=The Ministry of Emergency Management released the national natural disaster situation in August 2021 |url=https://www.mem.gov.cn/xw/yjglbgzdt/202109/t20210906_397867.shtml |access-date=September 10, 2022 |website=[[Ministry of Emergency Management]] |language=zh}}</ref> | - | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 11 km SE of Padangsidempuan, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f41n/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sumatra]], 11&nbsp;km southeast of [[Padangsidempuan]] |4.8 |10.0 |II |Two buildings were damaged in the North Padang Lawas Regency.<ref>{{Cite web |date=August 11, 2021 |title=10 Fakta Gempa M 5,3 Padang Lawas Utara, Ini Penjelasan BMKG |trans-title=10 Facts about the M 5.3 North Padang Lawas Earthquake, this is the BMKG explanation |url=https://www.kompas.com/tren/read/2021/08/11/193000265/10-fakta-gempa-m-5-3-padang-lawas-utara-ini-penjelasan-bmkg |access-date=September 10, 2022 |website=[[Kompas]] |language=id}}</ref> | - | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 7.1 - 60 km ENE of Pondaguitan, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21223000/executive |access-date=11 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Davao Region|Davao]] offshore, 60&nbsp;km east northeast of [[Governor Generoso|Pondaguitan]] |7.1 |55.1 |VII |The '''2021 Davao Oriental earthquake''' caused minor damage and triggered a tsunami reaching up to {{Cvt|6.1|cm|ft}} in Bitung, [[Indonesiya|Indonesia]]. A 20-year-old man died after being hit by falling coconuts. |1 | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 7.5 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qxqoup/executive |access-date=12 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> | rowspan="5" |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich Islands]] region |7.5 |47.2 |VI | rowspan="2" |The '''2021 South Sandwich Islands earthquakes''' were some of the largest earthquakes in the [[Tekun Atalanta|Atlantic Ocean]]. A tsunami warning was issued, but later cancelled, with waves reaching heights of {{Cvt|75|cm|ft}} in South Georgia Island. The tsunami was also observed as far away as [[Portugal]] and [[Madagaskar|Madagascar]].<ref>{{Cite journal |last=Judith Hubbard |date=7 September 2021 |title=Mixed earthquake signals in the South Sandwich Islands |url=https://temblor.net/earthquake-insights/mixed-earthquake-signals-in-the-south-sandwich-islands-13283/ |journal=Temblor |location=Earth Observatory of Singapore, [[Nanyang Technological University]] |publisher=[[Temblor, Inc.]] |doi=10.32858/temblor.202 |s2cid=244092196 |url-access=subscription |access-date=10 September 2021}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Sandwich Islands Tsunami, August 12, 2021 |url=https://nctr.pmel.noaa.gov/sandwichislands20210812 |access-date=28 September 2021 |website=nctr.pmel.noaa.gov}}</ref> | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 8.1 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f53e/executive |access-date=12 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |8.1 |22.8 |VII | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.7 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f8yd/executive |access-date=12 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |6.7 |35.0 | - | rowspan="3" |Aftershocks of the 8.1 earthquake an hour earlier. | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f8yj/executive |access-date=12 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |6.1 |35.0 |IV | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f4pg/executive |access-date=12 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |6.0 |35.0 |IV | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 34 km ENE of Karagayla, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f4sh/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Kemerovo Oblast]], 34&nbsp;km northeast of [[Karagayla]] |5.0 |10.0 |V |Some buildings were damaged in Novokuznetsk.<ref>{{Cite web |date=13 August 2021 |title="Мы думали, развалится всё": жители юга Кузбасса поделились эмоциями после мощного землетрясения |url=https://ngs42.ru/text/incidents/2021/08/13/70076498/ |language=ru}}</ref> | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 4.6 - 2 km W of Santafé, Spain |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f4uc/executive |access-date=12 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Spain}}, [[Andalusia]], 2&nbsp;km west of [[Santa Fe, Granada|Santa Fe]] |4.6 |10.0 |VII |The strongest earthquake to hit the region since 1984. One house partially collapsed, and cracks in walls appeared in some others.<ref>{{Cite web |last=Hoy |first=Granada |date=2021-08-14 |title=El mayor terremoto sentido en Granada desde 1984 deja daños leves y un gran "susto" en los granadinos |url=https://www.granadahoy.com/granada/mayor-terremoto-sentido-Granada-danos-susto_0_1601240281.html |access-date=2021-08-18 |website=Granada Hoy |language=es-ES}}</ref> | - | - |- |13<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f5h2/executive |access-date=13 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich Islands]] region |6.1 |10.0 |IV |Aftershock of the 8.1 earthquake 16 hours earlier. | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 6.9 - 117 km SE of Perryville, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/ak021adyci6n/executive |access-date=14 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]] offshore, [[Aleutian Islands]], 117&nbsp;km southeast of [[Perryville, Alaska|Perryville]] |6.9 |21.0 |V |Aftershock of the 8.2 earthquake on July 29. | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 7.2 - Nippes, Haiti |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qxtxcn/executive |access-date=14 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Haiti}}, [[Nippes]] |7.2 |10.0 |VIII |The '''2021 Haiti earthquake''' was the largest to strike the country since the 1842 Cap-Haïtien earthquake. More than 138,000 buildings were damaged or destroyed, most of them in Les Cayes and Nippes. 2,248 people were killed, 12,763 others were injured and 329 people remained missing. It is the deadliest earthquake of 2021. |2,248 |12,763 |- |16<ref>{{Cite web |title=M 6.9 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qxxj1v/executive |access-date=16 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> | rowspan="2" |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich Islands]] region |6.9 |14.0 |IV | rowspan="2" |Aftershocks of the 8.1 earthquake on August 12. | - | - |- |17<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f7ks/executive |access-date=17 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |6.1 |47.1 |IV | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.9 - 17 km N of Port-Olry, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f7vg/executive |access-date=18 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Sanma Province|Sanma]] offshore, 17&nbsp;km north of [[Port Olry]] |6.9 |93.0 |VII | - | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f843/executive |access-date=7 September 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> | rowspan="3" |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich Islands]] region |6.0 |28.0 |IV | rowspan="3" |Aftershocks of the 8.1 earthquake on August 12. | - | - |- |22<ref>{{Cite web |title=M 6.6 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f9gd/executive |access-date=22 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |6.6 |11.0 |IV | - | - |- |22<ref>{{Cite web |title=M 7.1 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000f9sq/executive |access-date=22 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |7.1 |14.0 |IV | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 223 km SSW of Severo-Kuril'sk, Russia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000f2ws/executive |access-date=24 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Kuril Islands]] offshore, 223&nbsp;km southwest of [[Severo-Kurilsk]] |6.0 |31.0 |IV | - | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 5.2 - 11 km NNE of Pinalejo, Honduras |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000f3w2/executive |access-date=10 September 2022 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Honduras}}, [[Santa Bárbara Department, Honduras|Santa Bárbara]], 11&nbsp;km north northeast of [[Quimistán|Pinalejo]] |5.2 |7.8 |VI |Several buildings, including a school and a hospital, were damaged in Santa Rita and San Pedro Sula.<ref>{{Cite web |date=August 26, 2021 |title=Autoridades evacuan ciudadanos luego del sismo de 5,5 registrado en San Pedro Sula |trans-title=Authorities evacuate citizens after the 5.5 earthquake registered in San Pedro Sula |url=https://www.tunota.com/autoridades-evacuan-ciudadanos-luego-del-sismo-de-55-registrado-en-san-pedro-sula |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826035333/https://www.tunota.com/autoridades-evacuan-ciudadanos-luego-del-sismo-de-55-registrado-en-san-pedro-sula |archive-date=August 26, 2021 |access-date=10 September 2022 |publisher=TuNota |language=es}}</ref> | - | - |- |26<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 106 km NE of Poso, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000f3zp/executive |access-date=26 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Sulawesi]] offshore, 106&nbsp;km northeast of [[Poso]] |5.7 |8.0 |VII |A collapsing house crushed one person to death, while 39 people suffered injuries. At least 297 houses suffered damage. |1 |39 |- |31<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 33 km NNE of Masumbwe, Tanzania |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000f60h/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Tanzania}}, [[Shinyanga]], 33&nbsp;km northeast of [[Masumbwe]] |4.8 |10.0 |V |Cracks were observed in walls of some houses, and one person suffered injuries.<ref>{{Cite web |date=September 2, 2021 |title=GST Assesses Shinyanga, Geita Earthquake |url=https://allafrica.com/stories/202109020265.html |website=allafrica.com}}</ref> | - |1 |- |31<ref>{{Cite web |title=M 6.4 - Kermadec Islands, New Zealand |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000f60j/executive |access-date=31 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|New Zealand}}, [[Kermadec Islands]] offshore, 989&nbsp;km south southwest of [['Ohonua]], [[Tonga]] |6.4 |16.0 |IV |Aftershock of the 8.1 quake on March 4. | - | - |- |31<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 19 km W of İhsaniye, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000f66b/executive |access-date=31 August 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Kütahya Province|Kütahya]], 19&nbsp;km west of [[İhsaniye]] |5.1 |10.0 |V |Fifteen homes collapsed in Altıntaş. Bricks were dislodged and fell from a balcony and chimneys. The earthquake destroyed a barn and caused solar panels on a roof to explode. | - | - |- |} === Satumba === [[Fayil:Deslave_en_el_Cerro_del_Chiquihuite_(16313410905186558).jpg|left|thumb|262x262px|Ma'aikatan ceto suna bincika rushewar wani gini da ya rushe a Cerro del Chiquihuite, Mexico.]] [[Fayil:Καταστροφές_από_σεισμό_28-9-2021_Γαλατάς_0393.jpg|left|thumb|250x250px|Lalacewar gine-gine a tsibirin [[Crete|Karita]], [[Girka (ƙasa)|Girka]] a lokacin Girgizar ƙasa ta Arkalochori ta 2021.]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |7<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 185 km WNW of Pangai, Tonga |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000f8tc/executive |access-date=7 September 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Tonga}}, [[Haʻapai]] offshore, 185&nbsp;km west northwest of [[Pangai]] |6.0 |10.0 |IV | - | - | - |- |8<ref>{{Cite web |title=M 7.0 - Acapulco, Mexico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21251050/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Mexico}}, [[Guerrero]], [[Acapulco]] |7.0 |20.0 |VIII |The '''2021 Guerrero earthquake''' damaged or destroyed 8,700 buildings. One person was killed in Coyuca de Benítez by a falling pole, and another in Acapulco.<ref>{{Cite web |date=2021-09-08 |title=Reportan segundo deceso por sismo en Acapulco |url=https://guerrero.quadratin.com.mx/reportan-segundo-deceso-por-sismo-en-acapulco/ |access-date=2021-09-09 |website=Quadratín Guerrero |language=es-MX}}</ref> Four more people died of heart attacks.<ref>{{Cite web |title=Reportan persona fallecida en Coyuca de Benítez derivada del sismo de magnitud 7.1 |url=https://politico.mx//minuta-politica/minuta-politica-estados/reportan-persona-fallecida-en-coyuca-de-ben%C3%ADtez-derivada-del-sismo-de-magnitud-71/ |access-date=2021-09-08 |website=politico.mx |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 9, 2021 |title=Tras sismo del 7 de septiembre, reportan un muerto en Puebla |url=https://www.milenio.com/politica/comunidad/sismo-en-puebla-provoca-la-muerte-de-una-persona |access-date=2021-09-08 |website=www.milenio.com |language=es-MX}}</ref> Around twenty people were also injured.<ref>{{Cite web |last=Castro |first=Celso |title=Al menos 20 heridos en zona rural de Acapulco tras sismo |url=https://www.elsoldeacapulco.com.mx/local/estado/al-menos-20-heridos-en-zona-rural-de-acapulco-tras-sismo-terremoto-guerrero-derrumbes-7189629.html |access-date=2021-09-09 |website=El Sol de Acapulco {{!}} Noticias Locales, Policiacas, sobre México, Guerrero y el Mundo |language=es}}</ref> A seventh, indirect fatality occurred on September 9 in Acapulco due to a traffic accident. A landside on September 10 in Cerro del Chiquihuite, [[Mexico (birni)|Mexico City]] killed five more people, caused one injury and left two missing. The suspected cause of the landslide was heavy rainfall and the quake which weakened soils on the hill. A 14-year-old girl died from her injuries due to a collapsed wall on September 11. |13 |23 |- |13<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 38 km ENE of Qūchān, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fans/executive |access-date=13 September 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Razavi Khorasan Province|Razavi Khorasan]], 38&nbsp;km east northeast of [[Quchan]] |5.1 |10.0 |V |At least 623 houses collapsed and 226 others were damaged in 42 villages around the epicenter.<ref>{{Cite web |title=خسارت ۴۰۰ میلیارد ریالی زلزله به بخش‌های زیرساختی و کشاورزی قوچان/ ۶۲۳ واحد مسکونی نیازمند بازسازی کامل است |url=https://www.farsnews.ir/razavi/news/14000629000844/%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%82%D9%88%DA%86%D8%A7%D9%86-%DB%B6%DB%B2%DB%B3 |language=fa}}</ref> At least 23 people were injured during the quake.<ref>{{Cite web |date=2021-09-13 |title=No casualties reported in Quchan quake, while homes damaged |url=https://en.mehrnews.com/news/178612/No-casualties-reported-in-Quchan-quake-while-homes-damaged |access-date=2021-09-14 |website=Mehr News Agency |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 13, 2021 |title=زلزله قوچان ۲۳ مصدوم در پی داشت/ آسیب ۴۳ روستا پس از زلزله |trans-title=Quchan earthquake left 23 injured / 43 villages damaged after the earthquake |url=https://www.isna.ir/news/1400062215931/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D9%82%D9%88%DA%86%D8%A7%D9%86-%DB%B2%DB%B3-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%DB%B4%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87 |access-date=2022-06-18 |website=Iranian Students News Agency |language=en}}</ref> | - |23 |- |13<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 79 km WNW of San Antonio de los Cobres, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fap8/executive |access-date=13 September 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[Salta Province|Salta]], 79&nbsp;km northwest of [[San Antonio de los Cobres]] |6.2 |193.4 |IV | - | - | - |- |13<ref>{{Cite web |title=M 4.6 - 153 km S of Sofifi, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000faq9/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Maluku]], 153&nbsp;km south of [[Sofifi]] |4.6 |10.0 | - |One house was severely damaged in [[Bancan]].<ref>{{Cite web |date=13 September 2021 |title=Magnitude 4.7 earthquake, the wall of a house belonging to a member of the BPD in Kupal Village collapsed |url=https://www.nasionalxpos.co.id/gempa-47-magnitudo-tembok-rumah-milik-salah-satu-anggota-bpd-desa-kupal-roboh/ |language=id}}</ref> | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 5.4 - 52 km SE of Neijiang, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fbky/executive |access-date=15 September 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Sichuan]], 52&nbsp;km southeast of [[Neijiang]] |5.4 |7.1 |VII |The '''2021 Luxian earthquake''' killed three and left 146 injured. Some 29,000 homes in Lu County were damaged, an additional 7,800 had collapsed or were badly damaged. Services on the Mianyang–Luzhou high-speed railway were suspended. The earthquake was assigned VIII on the China seismic intensity scale by the Sichuan Earthquake Administration. |3 |146 |- |18<ref>{{Cite web |title=M 5.3 - 117 km SSE of Popondetta, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fchv/executive |access-date=11 September 2022 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[Oro Province|Oro]], 117&nbsp;km south southeast of [[Popondetta]] |5.3 |20.3 |VI |The quake caused flooding which destroyed some food gardens and a bridge.<ref>{{Cite web |title=Floods triggered by quake destroy food gardens, bridge |url=https://www.thenational.com.pg/floods-triggered-by-quake-destroy-food-gardens-bridge/ |access-date=11 September 2022 |publisher=[[The National (Papua New Guinea)|The National]]}}</ref> | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 4.6 - 5 km ESE of Huambo, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fcjr/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Arequipa Department|Arequipa]], 5&nbsp;km southeast of [[Huambo District, Caylloma|Huambo]] |4.6 |10.0 |IV |Six homes were damaged in Maca District.<ref>{{Cite web |date=20 September 2021 |title=Evalúan daños por sismo de 4.1 ocurrido al sur de Maca (Arequipa) |url=https://www.gob.pe/institucion/indeci/noticias/523812-evaluan-danos-por-sismo-de-4-1-ocurrido-al-sur-de-maca-arequipa |language=es}}</ref> | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 4.3 - 41 km NW of Yasuj, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fcm8/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Isfahan (Lardi)|Isfahan]], 41&nbsp;km northwest of [[Yasuj]] |4.3 |10.0 |II |Aftershock of the 2021 Sisakht earthquake. Some buildings were damaged in Yasuj.<ref>{{Cite web |title=فیلم و تصاویر اولیه از وقوع زلزله در پاتاوه دنا |url=https://www.dana.ir/news/1769522.html/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%88%D9%87-%D8%AF%D9%86%D8%A7 |language=fa }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - Kuril Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fczf/executive |access-date=20 September 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Russia}}, [[Kuril Islands]] offshore |6.1 |25.0 |IV | - | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 6.4 - 81 km NW of Arauco, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fd4k/executive |access-date=21 September 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Biobío Region|Biobío]] offshore, 81&nbsp;km northwest of [[Arauco Province|Arauco]] |6.4 |12.5 |V | - | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 5.9 - 39 km S of Mount Buller, Australia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fd9v/executive |access-date=22 September 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Australia}}, [[Victoria (Australia)|Victoria]], 39&nbsp;km south of [[Mount Buller]] |5.9 |12.0 |VII |The '''2021 Mansfield earthquake''' was one of the strongest earthquakes to hit mainland Australia. Power outages occurred and buildings were damaged in [[Melbourne]]. One person was injured by falling debris. | - |1 |- |22<ref>{{Cite web |title=M 6.5 - 78 km SW of Jiquilillo, Nicaragua |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fdds/executive |access-date=22 September 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=USGS}}</ref> |{{Flag|Nicaragua}}, [[Chinandega Department|Chinandega]] offshore, 78&nbsp;km southwest of [[Jiquilillo]] |6.5 |30.7 |V | - | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 187 km WSW of Adak, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/at00qzxszj/executive |access-date=24 September 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]] offshore, [[Aleutian Islands]], 187&nbsp;km west southwest of [[Adak, Alaska|Adak]] |6.1 |39.6 |V | - | - | - |- |27<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 6 km N of Thrapsanón, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fes8/executive |access-date=27 September 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Crete]], 6&nbsp;km north of [[Heraklion|Thrapsanón]] |6.0 |6.0 |VII |The '''2021 Arkalochori earthquake''' was the largest in Greece since the event in March. More than 5,000 buildings were damaged and landslides occurred in Heraklion. A village was destroyed with only two buildings surviving. A man was killed and 35 people were injured. |1 |35 |- |28<ref name="INDONESIA">{{Cite web |date=September 28, 2021 |title=Gempa 3,0 SR Brebes Akibatkan 23 Rumah Rusak dan Retakan 150 Meter di Kawasan Perbukitan |url=https://jateng.inews.id/berita/gempa-30-sr-brebes-akibatkan-23-rumah-rusak-dan-retakan-150-meter-di-kawasan-perbukitan |website=jateng.inews.id}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Java]], 9&nbsp;km north northwest of [[Bumiayu, Brebes|Bumiayu]] |3.0 |10.0 | - |At least 23 houses in 2 districts of Brebes Regency were damaged, 4 of them seriously. A hill suffered a 150-meter-long crack.<ref name="INDONESIA" /> | - | - |- |28<ref>{{Cite web |title=M 5.3 - 4 km WNW of Arkalochóri, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ff36/executive |access-date=28 September 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[U.S. Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Crete]], 9&nbsp;km southwest of [[Heraklion|Arkalochóri]] |5.3 |10.0 |V |Aftershock of the 6.0 earthquake a day earlier. Some homes collapsed. | - | - |- |- |29<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 32 km ESE of San Martín, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fq1z/executive |access-date=2021-09-30 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[Mendoza Province|Mendoza]], 32&nbsp;km east southeast of [[San Martín, Mendoza|San Martín]] |4.9 |30.0 |VI |Some houses were damaged or destroyed in Rivadavia.<ref>{{Cite web |title=Fuerte sismo en Mendoza: los daños que dejó el temblor |url=https://www.mdzol.com/policiales/2021/9/29/fuerte-sismo-en-mendoza-los-danos-que-dejo-el-temblor-190446.html |access-date=2021-09-30 |website=MdzOnline |language=es}}</ref> | - | - |- |29<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 241 km NNW of Nanao, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fq2d/executive |access-date=29 September 2021 |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flagicon|Japan}} [[Japan]], [[Niigata Prefecture|Niigata]] offshore, 241&nbsp;km northwest of [[Nanao, Ishikawa|Nanao]] |6.1 |367.7 |III | - | - | - |- |29<ref>{{Cite web |title=M 4.0 - MINDANAO, PHILIPPINES - 2021-09-29 09:27:13 UTC |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake/earthquake.php?id=1042158 |access-date=10 September 2022 |publisher=[[European-Mediterranean Seismological Centre]]}}</ref> |{{Flagicon|Philippines}} [[Filipin|Philippines]], [[Soccksargen]], 20&nbsp;km southeast of [[Lake Sebu]] |4.0 |5.0 | - |Several houses, schools, and other buildings were damaged in T'Boli. At least four hot springs also appeared after the earthquake. | - | - |- |} === Oktoba === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=M 5.2 - 24 km N of Bandar-e Genāveh, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fqma/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Bushehr]], 24&nbsp;km north of [[Bushehr|Genāveh]] |4.9 |10.0 |VI |Three people were injured.<ref>{{Cite web |date=January 10, 2021 |title=At least three hurt in Iran quake |url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2021/10/01/At-least-three-hurt-in-Iran-quake-Official-media |website=english.alarabiya.net |language=en}}</ref> | - |3 |- |2<ref>{{Cite web |title=M 7.3 - Vanuatu region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21275000/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}} region offshore |7.3 |535.8 |IV | - | - | - |- |2<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - Mid-Indian Ridge |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fr5t/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |Mid-Indian Ridge |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |2<ref>{{Cite web |title=M 5.4 - 11 km NE of Tuban, Philippines |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fr6u/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Philippines}}, [[Mimaropa]], 11&nbsp;km northeast of [[Sablayan|Tuban]] |5.4 |8.7 |VII |The walls of five homes collapsed, with damage totaling ₱208,000. | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 5.5 - 61 km NE of Masjed Soleymān, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000frf2/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Khuzestan Province|Khuzestan]], 61&nbsp;km northeast of [[Chelgard|Masjed Soleymān]] |5.5 |13.0 |VI |At least eight people were injured and over 3,000 buildings were damaged in Kuhrang County.<ref>{{Cite web |title=خسارت زلزله به ۳ هزار واحد مسکونی در کوهرنگ |url=https://www.iribnews.ir/fa/news/3241406/%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DB%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%B1%D9%86%DA%AF |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=Magnitude-5.6 earthquake occurs in Khuzestan Province, Iran |url=https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/530996/iran-iraq-magnitude-56-earthquake-occurs-in-khuzestan-province-iran-at-around-0609-irst-oct-4-update-1 |access-date=4 October 2021 |language=en |agency=garda.com}}</ref> | - |8 |- |4<ref>{{Cite web |title=M 6.3 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000frfw/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich Islands]] region |6.2 |10.0 |IV |Aftershock of the 8.1 earthquake on August 12. | - | - |- |- |5<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 48 km NNE of Miyako, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000frzg/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Iwate Prefecture|Iwate]] offshore, 48&nbsp;km north northeast of [[Miyako, Iwate|Miyako]] |5.7 |55.0 |V |Three people had minor injuries and at least one building was damaged.<ref>{{Cite web |date=2021-10-06 |title=M5.9 quake hits northeastern Japan, no tsunami warning issued |url=https://english.kyodonews.net/news/2021/10/606b4505a54e-urgent-m60-quake-hits-northeastern-japan-no-tsunami-warning-issued.html |access-date=2021-12-29 |publisher=[[Kyodo News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-10-06 |title=10月6日 岩手県沖の地震 |trans-title=October 6 Earthquake off the coast of Iwate Prefecture |url=https://www.static.jishin.go.jp/resource/seismicity_annual/major_act/2021/20211006_off_iwate_01.pdf |access-date=2021-12-29 |publisher=jishin.go.jp |language=ja}}</ref> | - |3 |- |- |6<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - 10 km E of Otok, Croatia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fsew/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Croatia}}, [[Split-Dalmatia County]], 10&nbsp;km east of [[Otok, Split-Dalmatia County|Otok]] |4.9 |10.0 |VI |Some buildings were damaged in [[Split]], and a landslide was reported in Trilj.<ref>{{Cite web |title=Earthquake hits Dalmatia - some material damage reported |url=https://www.thedubrovniktimes.com/news/croatia/item/12294-earthquake-hits-dalmatia-some-material-damage-reported |website=thedubrovniktimes.co |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 6, 2021 |title=Earthquake in Dalmatia: 4.6 Quake near Split, Croatia |url=https://www.total-croatia-news.com/news/56667-earthquake-in-dalmatia |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211230164005/https://www.total-croatia-news.com/news/56667-earthquake-in-dalmatia |archive-date=December 30, 2021 |access-date=December 30, 2021 |website=totalcroatianews.com |language=en}}</ref> | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 5.9 - 11 km NNE of Harnai, Pakistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fsg9/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Pakistan}}, [[Balochistan]], 11&nbsp;km north northeast of [[Harnai]] |5.9 |9.0 |VII |At least 42 people were killed, and 300 were injured during the '''2021 Balochistan earthquake'''.<ref>{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Islamic Relief Pakistan Response Strategy |url=https://reliefweb.int/report/pakistan/islamic-relief-pakistan-response-strategy |website=[[ReliefWeb]]}}</ref> Around 70 buildings in [[Harnai]] collapsed, burying people. Some of the injured in critical condition were rushed to a hospital. |42 |300 |- |6<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 21 km NE of El Galpón, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fsh2/executive |access-date=2021-10-08 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[Salta Province|Salta]], 21&nbsp;km northeast of [[El Galpón, Salta|El Galpón]] |5.0 |10.0 |IV |Some damage in supermarkets, and two people were hospitalized.<ref>{{Cite web |title=El Tribuno |url=https://www.eltribuno.com/salta/nota/2021-10-6-20-55-0-un-fuerte-sismo-de-4-8-grados-se-produjo-en-el-sur-de-la-provincia |access-date=2021-10-08 |website=El Tribuno |language=es-AR}}</ref> | - |2 |- |7<ref>{{Cite web |title=M 5.9 - 5 km SW of Chiba, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fsl6/executive |access-date= |website= |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Chiba Prefecture|Chiba]], 5&nbsp;km southwest of [[Chiba (city)|Chiba]] |5.9 |62.0 |VII |The '''2021 Chiba earthquake''' caused minor damage and power outages in the epicentral area, and at least 51 people were injured. There were two instances of building fires.<ref>{{Cite web |date=2021-10-08 |title=千葉県北西部を震源とする地震による被害及び消防機関等の対応状況(第5報) |trans-title=Damage caused by the earthquake with the epicenter in the northwestern part of Chiba Prefecture and the response status of fire departments (5th report) |url=https://www.fdma.go.jp/disaster/info/items/20211007chibakenhokuseibu5.pdf |access-date=2021-10-08 |publisher=消防庁災害対策本部}}</ref><ref name="twnewsyahoocom">{{Cite web |date=October 8, 2021 |title=千葉5.9直下型強震!東京都震度五 311以來最有感地震 |url=https://tw.news.yahoo.com/%E5%8D%83%E8%91%895-9%E7%9B%B4%E4%B8%8B%E5%9E%8B%E5%BC%B7%E9%9C%87-%E6%9D%B1%E4%BA%AC%E9%83%BD%E9%9C%87%E5%BA%A6%E4%BA%94-311%E4%BB%A5%E4%BE%86%E6%9C%80%E6%9C%89%E6%84%9F%E5%9C%B0%E9%9C%87-050842666.html |access-date=2022-09-25 |website=tw.news.yahoo.com |language=zh}}</ref> A maximum intensity of Shindo 5+ was recorded. It was the strongest earthquake to strike Tokyo since 2011. | - |51 |- |8<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 59 km NE of Masjed Soleym?n, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ft57/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Khuzestan Province|Khuzestan]], 59&nbsp;km northeast of [[Chelgard|Masjed Soleymān]] |5.1 |10.0 |IV |Three people were injured when fleeing in panic.{{Ana bukatan hujja|date=February 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> | - |3 |- |9<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 4 km NW of Madrigal, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ft6j/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Arequipa]], 4&nbsp;km northwest of [[Madrigal, Peru|Madrigal]] |5.7 |14.2 |VI |More than 140 houses were damaged, seven of them seriously.<ref>{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Arequipa: 140 viviendas con rajaduras por sismos en valle del Colca |url=https://larepublica.pe/sociedad/2021/10/13/arequipa-140-viviendas-con-rajaduras-por-sismos-en-valle-del-colca-lrsd |language=es}}</ref> | - | - |- |9<ref>{{Cite web |title=M 6.8 - Vanuatu region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ft9g/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}} region offshore |6.9 |520.4 |III |Aftershock of the 7.3 earthquake on October 2. | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 4.5 - 5 km S of Harnai, Pakistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ftip/executive |access-date=10 October 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[U.S. Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Pakistan}}, [[Balochistan]], 6&nbsp;km south of [[Harnai]] |4.5 |10.0 |III |Aftershock of the 2021 Balochistan earthquake. Six people were injured and there was additional damage. | - |6 |- |10<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 27 km SSE of Naalehu, Hawaii |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21283001/executive |access-date= |website= |publisher=United States Geological Survey}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Hawaii]] offshore, 27&nbsp;km south southwest of [[Naalehu, Hawaii|Naalehu]] |6.2 |35.1 |VII |This was the strongest earthquake in the US state since the 2018 Hawaii earthquake. In Naalehu, objects fell off shelves and cracks appeared in drywalls. Rockfalls were also reported in the Halemaʻumaʻu Crater.<ref name="KHON" /> | - | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 6.9 - 112 km E of Chignik, Alaska |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/ak021d1u1nos/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[Alaska]] offshore, 112&nbsp;km east of [[Chignik]] |6.9 |51.6 |VI |Aftershock of the 8.2 earthquake on July 29. | - | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 4.3 - 7 km ENE of Sh?h?b?d, India |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fuwm/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|India}}, [[Karnataka]], 7&nbsp;km northeast of [[Shahabad, Gulbarga|Shahabad]] |4.3 |10.0 |IV |Thirty houses collapsed and ten others were damaged in Kalaburagi. | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.4 - 4 km SW of Palekastro, Greece |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ftxu/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Greece}}, [[Crete]], 4&nbsp;km southwest of [[Palekastro]] |6.4 |20.0 |VIII |The '''2021 Lasithi earthquake''' struck near the coast of [[Crete]], causing damage to the town hall of Sitia and a church to collapse.<ref>{{Cite web |date=2021-10-12 |title=Σεισμός 6,3 Ρίχτερ ανοιχτά της Κρήτης - Αναφορές για ζημιές και μεγάλη ανησυχία στο νησί |url=https://eretikos.gr/kinonia/seismos-tora-stin-kriti-ischyro-to-koynima/451885/ |access-date=2021-10-12 |website=Eretikos.gr |language=el |archive-date=2021-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211012095006/https://eretikos.gr/kinonia/seismos-tora-stin-kriti-ischyro-to-koynima/451885/ |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |13<ref>{{Cite web |title=M 5.4 - 2 km NE of El Calafate, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fu6b/executive |access-date=2021-10-14 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[Santa Cruz Province, Argentina|Santa Cruz]], 2&nbsp;km northeast of [[El Calafate]] |5.4 |10.0 |VII |Cracks in walls and roads at El Calafate city. Rockslides were also reported.<ref>{{Cite web |date=2021-10-13 |title=Derrumbes, grietas y relevamiento de daños por el sismo de El Calafate |url=https://www.tiemposur.com.ar/info-general/derrumbes-grietas-y-relevamiento-de-danos-por-el-sismo-de-el-calafate |access-date=2021-12-12 |website=Tiempo Sur |language=es-AR}}</ref> | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 4.4 - 180 km WNW of Tongliao, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fupt/executive |access-date=2022-08-20 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Inner Mongolia]], 180&nbsp;km west northwest of [[Tongliao]] |4.4 |10.0 | - |At least 958 buildings were damaged in Ar Horqin Banner. At least 1,000 people were affected. | - | - |- |15<ref>{{Cite web |title=M 6.4 - 146 km WSW of Buala, Solomon Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000furk/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Solomon Islands}}, [[Isabel Province|Isabel]] offshore, 146&nbsp;km west southwest of [[Buala]] |6.4 |22.6 |VI |Two houses were destroyed and 23 others were damaged in Gatokae Island. One person was injured after the canteen of a school collapsed.<ref>{{Cite web |date=2021-10-15 |title=Solomon Islands Adventist School Suffers Extensive Damage during Earthquake |url=https://www.adventistworld.org/solomon-islands-adventist-school-suffers-extensive-damage-during-earthquake/ |access-date=2022-07-18 |website=Adventist World |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-11-02 |title=Houses collapse following 6.6 magnitude earthquake in Solomons |url=https://www.looppng.com/node/105639 |access-date=2021-10-19 |website=Loop PNG |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | - |1 |- |15<ref>{{Cite web |title=M 4.7 - 18 km NNE of Banjar Wangsian, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fv0u/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Bali]], 18&nbsp;km north northeast of [[Banjar Wangsian]] |4.7 |10.0 |VIII |After the '''2021 Bali earthquake''', four people were killed by a landslide at Kintamani. A three-year-old girl was killed by falling debris.<ref>{{Cite web |date=October 16, 2021 |title=Bali Earthquake Magnitude 4.8, Four Residents Died Buried Inside Their Houses |url=https://regional.kompas.com/read/2021/10/16/083313978/gempa-bali-magnitudo-48-empat-warga-meninggal-tertimbun-tanah-di-dalam |access-date=August 19, 2022 |website=Kompas |language=id}}</ref> 73 people were injured, seven of which sustained broken bones. At least 70 collapsed homes were among the several hundred buildings affected. |4 |73 |- |16<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 16 km S of Shahrak-e P?bed?n?, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fv7j/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Iran}}, [[Kerman Province|Kerman]], 16&nbsp;km south of [[Kian Shahr|Shahrak-e Pābedānā]] |4.8 |10.0 | - |At least 3,530 buildings were damaged.<ref>{{Cite web |date=2021-10-16 |title=زلزله پنج هزار میلیارد ریال به شهرستان اندیکا خسارت وارد کرد |url=https://www.irna.ir/news/84506492/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |website=irna.ir |language=fa}}</ref> There were reports of collapsed walls and broken windows in [[Bob-Tangol]] and in Taleghani.<ref>{{Cite web |date=2021-10-16 |title=زلزله ۵.۱ ریشتری زرند برخی دیوارهای خشتی را تخریب کرد |url=https://www.irna.ir/news/84506469/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%DB%B5-%DB%B1-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |website=irna.ir |language=fa}}</ref> | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 67 km WNW of Sola, Vanuatu |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fvkf/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Vanuatu}}, [[Torba Province|Torba]] offshore, 67&nbsp;km west northwest of [[Sola, Vanuatu|Sola]] |6.2 |96.5 |V | - | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - south of the Fiji Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fwd5/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Tonga}} offshore, south of the [[Fiji|Fiji Islands]] |6.1 |497.2 |II | - | - | - |- |22<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - 53 km SSW of Dampit, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fwmg/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[East Java]] offshore, 53&nbsp;km southwest of [[Dampit]] |4.9 |72.9 |IV |Several buildings were damaged in Blitar. The earthquake also destroyed a local [[Masallaci|mosque]].<ref>{{Cite web |title=5.3 Magnitude Earthquake In East Java Damages Buildings In Blitar |url=https://en.tempo.co/read/1520091/5-3-magnitude-earthquake-in-east-java-damages-buildings-in-blitar |website=en.tempo.co |language=en}}</ref> | - | - |- |22<ref>{{Cite web |date=22 October 2021 |title=M 2.9 - JAVA, INDONESIA - 2021-10-22 17:32:04 UTC |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake/earthquake.php?id=1051636 |website=emsc-csem.com |language=en}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Central Java]], 15&nbsp;km west of [[Salatiga]] |2.9 |10.0 | - |It is the largest earthquake in a swarm related to Mount Telomoyo.<ref name="SUARA">{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Delapan Gempa Goyang Ambarawa Pagi Ini, Berpusat di Sekitar Gunung Telomoyo |url=https://www.suara.com/tekno/2021/10/23/105412/delapan-gempa-goyang-ambarawa-pagi-ini-berpusat-di-sekitar-gunung-telomoyo |website=suara.com |language=id}}</ref> Several buildings were damaged.<ref>{{Cite web |date=23 October 2021 |title=Peningkatan Gempa Oktober Menimbulkan Kerusakan di Sebagian Jawa dan Bali |url=https://tekno.tempo.co/amp/1525565/peningkatan-gempa-oktober-menimbulkan-kerusakan-di-sebagian-jawa-dan-bali |website=Tempo |language=id}}</ref> | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 21 km SSE of Yilan, Taiwan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000fx56/executive |access-date=10 October 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Taiwan}}, [[Yilan County, Taiwan|Yilan]], 21&nbsp;km south southeast of [[Yilan City|Yilan]] |6.2 |64.5 |VI |A woman in Hualien County was injured by falling rocks. The Taipei Metro was temporarily suspended. | - |1 |- |29<ref>{{Cite web |title=M 4.7 - 9 km ENE of Bulqizë, Albania |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fpni/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Albania}}, [[Dibër District|Dibër]], 9&nbsp;km northeast of [[Bulqizë]] |4.7 |10.0 |VI |At least 16 homes were damaged.<ref>{{Cite web |date=October 29, 2021 |title=Strong earthquake recorded in Albania |url=https://www.perild.com/2021/10/29/strong-earthquake-recorded-in-albania-2/ |website=perild.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 29, 2021 |title=Tremors Rock North Eastern Albania Causing Damage to Buildings |url=https://exit.al/en/2021/10/29/tremors-rock-north-eastern-albania-causing-damage-to-buildings/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211225154414/https://exit.al/en/2021/10/29/tremors-rock-north-eastern-albania-causing-damage-to-buildings/ |archive-date=December 25, 2021 |access-date=December 25, 2021 |website=exit.al |language=en}}</ref> | - | - |- |} === Nuwamba ===   [[Fayil:Nuevo_Aserradero_de_Utcubamba_por_el_sismo_en_Loreto_de_2021.jpg|left|thumb|250x250px|Halakar girgizar kasa a Peru]] [[Fayil:Hormozgan_earthquake.jpg|left|thumb|250x250px|Lalacewar wani gini a Iran ta girgizar kasa.]] {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 310px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |1<ref>{{Cite web |title=6.0 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fqcg/executive |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich Islands]] region |6.0 |22.0 |IV |Aftershock of the 8.1 earthquake on August 12. | - | - |- |1<ref>{{Cite web |title=6.0 -255 km S of Sinabang, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fqjc/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sumatra]] offshore, 255&nbsp;km south of [[Sinabang]] |6.0 |15.3 |IV | - | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 65 km NE of Amahai, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fraj/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Maluku (province)|Maluku]], 65&nbsp;km northeast of [[Amahai]] |5.7 |18.0 |VI |At least 26 homes in the Central Maluku Regency were damaged. | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - 22 km SE of Jati, Pakistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000frd2/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Pakistan}}, [[Sind]], 22&nbsp;km southeast of [[Sujawal District|Jati]] |4.9 |10.0 |III |Cracks appeared in some buildings in Lakhpat, in neighboring [[Indiya|India]].<ref>{{Cite web |date=4 November 2021 |title=4.8 magnitude earthquake in Kutch |url=https://www.deshgujarat.com/2021/11/04/4-8-magnitude-earthquake-in-kutch/}}</ref> | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 154 km ESE of Gorontalo, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fs08/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[North Sulawesi]] offshore, 154&nbsp;km of [[Gorontalo (city)|Gorontalo]] |6.0 |39.9 |V | - | - | - |- |8<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 22 km SE of Derbent, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fsfm/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Konya Province|Konya]], 22&nbsp;km southeast of [[Derbent, Konya|Derbent]] |5.1 |10.0 |V |Three buildings were destroyed and 151 were damaged in Kızılören, Küçükmuhsine Sefaköy and Tepekent.<ref name="DAMAGE"/> Two people were injured after falling from stairs. | - |2 |- |9<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 61 km S of Masachapa, Nicaragua |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fskw/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Nicaragua}}, [[Carazo (department)|Carazo]] offshore, 61&nbsp;km south of [[Managua|Masachapa]] |6.3 |35.0 |V | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 6.6 - 184 km SE of Hirara, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fszl/executive |access-date=2021-11-10 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Ryukyu Islands]] offshore, 184&nbsp;km southeast of [[Hirara, Okinawa|Hirara]] |6.6 |10.0 |IV | - | - | - |- |10<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 182 km SW of Nabire, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000ft0f/executive |access-date=2021-11-11 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Papua (province)|Papua]] offshore, 182&nbsp;km southwest of [[Nabire]] |6.0 |10.0 |V | - | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 62 km NNW of Bandar Abbas, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fu0x/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> | rowspan="2" |{{Flag|Iran}}, [[Hormozgan Province|Hormozgan]], 62&nbsp;km north northwest of [[Bandar Abbas]] |6.0 |9.0 |VII | rowspan="2" |The '''2021 Hormozgan earthquakes''', spaced a few minutes apart can be considered as a doublet earthquake. Two people died, one by a falling utility pole, the other while fleeing his home. Ninety-eight people suffered injuries, nine of them with heart attacks and broken limbs. A number of homes were destroyed in Bandar Abbas and landslides occurred in the Geno Biosphere Reserve.<ref>{{Cite web |date=November 14, 2021 |title=Strong earthquake hits southern Iran, felt in Dubai |url=https://bnonews.com/index.php/2021/11/strong-earthquake-hits-southern-iran-felt-in-dubai/ |website=bnonews.com |language=en}}</ref> | rowspan="2" |2 | rowspan="2" |98 |- |14<ref>{{Cite web |title=M 6.4 - 63 km NNW of Bandar Abbas, Iran |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fu12/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |6.4 |10.0 | data-sort-value="VIIII" |IX |- |15<ref>{{Cite web |title=M 6.0 -South Indian Ocean |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fu61/ |access-date=15 November 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |South [[Tekun Indiya|Indian Ocean]] |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 189 km SE of Kokopo, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fv37/executive |access-date=18 November 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[New Ireland Province|New Ireland]] offshore, 189&nbsp;km southeast of [[Kokopo]] |6.2 |36.3 |IV | - | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 5.1 - 23 km NW of Karayazı, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fvfl/executive |access-date=19 November 2021 |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Erzurum Province|Erzurum]], 23&nbsp;km northwest of [[Karayazı]] |5.1 |6.2 |VII |At least 55 houses and 35 barns collapsed in several villages near the epicentre.<ref>{{Cite web |date=21 November 2021 |title=Erzurum'daki depremden etkilenenlerin yaraları sarılıyor |url=https://www.mynet.com/erzurumdaki-depremden-etkilenenlerin-yaralari-sariliyor-180105475177 |language=tr}}</ref> Two people were injured.<ref>{{Cite web |title=Moderate quake demolishes homes in eastern Turkey, 2 hurt |url=https://www.kob.com/news/moderate-quake-jolts-eastern-turkey-several-homes-damaged/6306787/?cat=645 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120135051/https://www.kob.com/news/moderate-quake-jolts-eastern-turkey-several-homes-damaged/6306787/?cat=645 |archive-date=November 20, 2021 |access-date=November 20, 2021 |website=kob.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Magnitude 5.1 earthquake strikes eastern Turkish province |url=https://azertag.az/en/xeber/Magnitude_51_earthquake_strikes_eastern_Turkish_province-1930894 |website=azertag.az |language=en}}</ref> | - |2 |- |20<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 12 km NNE of Shamakhi, Azerbaijan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fvr9/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Azerbaijan}}, [[Shirvan]], 12&nbsp;km northeast of [[Shamakhi]] |5.0 |10.0 |VI |A house was damaged in Agsu.<ref>{{Cite web |title=Zəlzələ Ağsuda dağıntıya səbəb olub |trans-title=The earthquake caused destruction in Agsu |url=https://azvision.az/news/277444/--zelzele-agsuda-dagintiya-sebeb-olub--.html |access-date=2022-08-19 |website=azvision.az |language=az}}</ref> | - | - |- |25<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 77 km E of Lata, Solomon Islands |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fwzz/executive |access-date=25 November 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Solomon Islands}}, [[Santa Cruz Islands]] offshore, 77&nbsp;km east of [[Lata, Solomon Islands|Lata]] |6.1 |10.0 |VII | - | - | - |- |26<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 20 km WSW of Falam, Myanmar |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fx45/executive |access-date=26 November 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Myanmar}}, [[Chin State|Chin]], 20&nbsp;km west southwest of [[Falam, Myanmar|Falam]] |6.2 |43.0 |VIII |In Hakha, Myanmar, the ceiling of a church partially collapsed. In [[Bangladesh]], one person was injured after jumping off the second floor of a building at Chittagong University, and a four-storey apartment tilted to its side and struck a neighbouring building in Chawkbazar Thana. | - |1 |- |28<ref>{{Cite web |title=M 7.5 - 43 km NNW of Barranca, Peru |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000fxq2/executive |access-date=28 November 2021 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Loreto region|Loreto]], 43&nbsp;km north northwest of [[Barranca District, Datem del Marañón|Barranca]] |7.5 |126.0 |VIII |The '''2021 Northern Peru earthquake''' caused around 2,592 buildings, including seven churches to collapse in Peru, where two people lost their lives; one by falling wood, the other from a heart attack, and 126 people were injured. Some damage was also reported in neighbouring [[Ecuador]]. On November 29, a bus crashed due to a landslide and fell of a cliff in Bongará Province, killing ten and injuring seven others. Three people were injured in the La Jalca District, and 70% of the homes were damaged, according to the district's mayor. Many of the homes damaged were constructed of mud and stone.<ref>{{Cite web |date=28 November 2021 |title=Terremoto en Amazonas de 7.5: Un muerto, 10 heridos, 580 damnificados y más de 100 viviendas dañadas |trans-title=Earthquake in the Amazon of 7.5: One dead, 10 injured, 580 victims and more than 100 homes damaged |url=https://www.infobae.com/america/peru/2021/11/28/terremoto-en-amazonas-heridos-muertos-viviendas-afectadas-damnificados-sismo-peru-reporte-indeci-coen-defensa-civil/ |access-date=2021-11-28 |website=infobae |language=es-ES}}</ref> |12 |136 |- |29<ref>{{Cite web |title=M 6.6 - Izu Islands, Japan region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21333000/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Tsibirin Izu|Izu Islands]] offshore, 484&nbsp;km southeast of [[Katsuura, Chiba|Katsuura]] |6.3 |6.1 |III | - | - | - |- |30<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 112 km SSE of Kavieng, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000g7v8/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[New Ireland Province|New Ireland]] offshore, 112&nbsp;km southeast of [[Kavieng]] |6.3 |10.0 |V | - | - | - |- |30<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 113 km NW of Rabaul, Papua New Guinea |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000g8te/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Papua New Guinea}}, [[New Ireland Province|New Ireland]] offshore, 113&nbsp;km northwest of [[Rabaul]] |6.1 |10.0 |IV |Aftershock of the 6.3 earthquake a minute earlier. | - | - |} === Disamba === {| class="wikitable sortable" style="border:1px black; margin-left:1em;" |+ ! rowspan="2" |<small>Date</small> ! rowspan="2" style="width: 260px" |<small>Country and location</small> ! rowspan="2" |<small>M<sub>w</sub></small> ! rowspan="2" |<small>Depth (km)</small> ! rowspan="2" |<small>MMI</small> ! rowspan="2" class="unsortable" |<small>Notes</small> ! colspan="2" |<small>Casualties</small> |- !<small>Dead</small> !<small>Injured</small> |- |3<ref>{{Cite web |title=M 5.2 - 9 km WSW of Gobō, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000g8lb/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Kansai region|Kansai]], 9&nbsp;km southwest of [[Gobō, Wakayama|Gobō]] |5.2 |11.3 |VI |Two homes suffered minor damage and broken windows were reported in Wakayama. Five people were injured.<ref>{{Cite web |title=Quake damages Wakayama after tremors rattle Mt. Fuji area |url=https://www.asahi.com/sp/ajw/articles/14494508 |website=asahi.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-01-12 |title=令和3年12月の地震活動及び火山活動について |trans-title=About seismic activity and volcanic activity in December 3rd year of Reiwa |url=https://www.jma.go.jp/jma/press/2201/12a/2112jishin.html |access-date=2022-06-21 |publisher=[[Japan Meteorological Agency]] |language=ja |type=Press release}}</ref> | - |5 |- |3<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 295 km WSW of Hanga Roa, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000g8md/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Easter Island]] offshore, 295&nbsp;km west southwest of [[Hanga Roa]] |6.1 |10.0 |III | - | - | - |- |3<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000g8nd/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich Islands]] region |6.0 |9.9 |III |Aftershock of the 8.1 earthquake on August 12. | - | - |- |4<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 259 km N of Tobelo, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000g944/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}} offshore, [[Philippine Sea]], 259&nbsp;km north of [[Tobelo]] |6.0 |174.3 |IV | - | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 4.1 - NEAR COAST OF NORTHERN PERU - 2021-12-05 08:59:54 UTC |url=https://www.emsc-csem.org/Earthquake/earthquake.php?id=1070892 |access-date=2022-08-21 |website=emsc-csem.org}}</ref> |{{Flag|Peru}}, [[Department of Lambayeque|Lambayeque]], 14&nbsp;km west northwest of [[Mochumi District|Mochumi]] |4.1 |60.0 | - |One house collapsed and nine others were damaged in the Incahuasi District. Two people were left homeless.<ref>{{Cite web |title=MOVIMIENTO SÍSMICO DE MAGNITUD 4.1 EN EL DISTRITO INCAHUASI - LAMBAYEQUE |url=https://portal.indeci.gob.pe/wp-content/uploads/2021/12/INFORME-DE-EMERGENCIA-Nº-1778-15DIC2021-SISMO-EN-EL-DISTRITO-DE-INCAHUASI-LAMBAYEQUE-1.pdf |access-date=2022-08-21 |website=portal.indeci.gob.pe |language=es}}</ref> | - | - |- |5<ref>{{Cite web |title=M 4.9 - 18 km SE of Erci?, Turkey |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000g9c1/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Turkey}}, [[Van, Turkey|Van]], 18&nbsp;km southeast of [[Erciş|Ercis]] |4.9 |19.4 |VII |Several buildings cracked in Van.<ref>{{Cite web |date=6 December 2021 |title=Van'da korkutan deprem: Ekipler harekete geçti Kaynak |url=https://yenikapihaber.com/vanda-korkutan-deprem-ekipler-harekete-gecti-173401h.htm |language=tr}}</ref> | - | - |- |6<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 297 km SSW of Xining, China |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000g9ev/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|China}}, [[Qinghai]], 297&nbsp;km southwest of [[Xining]] |4.8 |10.0 |VI |At least 415 houses were damaged in Gadê County.<ref>{{Cite web |date=7 December 2021 |title=青海甘德县地震致三个乡镇120户受灾 |url=https://k.sina.com.cn/article_1784473157_6a5ce64502002dbu5.html |language=zh}}</ref> | - | - |- |9<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 119 km NNE of Naze, Japan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gaq5/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Japan}}, [[Kagoshima Prefecture|Kagoshima]] offshore, 119&nbsp;km north northeast of [[Naze, Kagoshima|Naze]] |6.0 |7.0 |V | - | - | - |- |9<ref>{{Cite web |title=M 4.0 - 6 km ESE of Polkowice, Poland |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gazr/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Poland}}, [[Lower Silesian Voivodeship|Lower Silesia]], 6&nbsp;km east southeast of [[Polkowice]] |4.0 |5.0 |IV |Five miners were injured in the Lubin mine.<ref>{{Cite web |title=Bardzo silny wstrząs w okolicach kopalni "Lubin". Wszyscy górnicy bezpieczni |url=https://www.radiowroclaw.pl/articles/view/114902/Bardzo-silny-wstrzas-w-okolicach-kopalni-Lubin-Wszyscy-gornicy-bezpieczni# |access-date=2022-08-08 |publisher=Radio Wroclaw |language=pl}}</ref> | - |5 |- |11<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 39 km N of La Serena, Chile |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gbfe/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Chile}}, [[Coquimbo Region|Coquimbo]], 39&nbsp;km north of [[La Serena, Chile|La Serena]] |5.7 |53.3 |V |Some rockfalls were reported in the region, causing some road damage.<ref>{{Cite web |date=2021-12-11 |title=Sismo interplaca en el norte del país genera más de 15 réplicas y derrumbes: Expertos no descartan un evento mayor |trans-title=Interplate earthquake in the north of the country generates more than 15 aftershocks and landslides: Experts do not rule out a major event |url=https://www.latercera.com/que-pasa/noticia/sismo-interplaca-en-el-norte-del-pais-genera-diez-replicas-y-derrumbes-expertos-no-descartan-un-evento-mayor/E7VUX4UOJBA3FFUS3TUCN7QNMM/ |access-date=2021-12-12 |website=latercera.com |language=es}}</ref> | - | - |- |11<ref>{{Cite web |title=M 5.4 - 248 km NE of Lospalos, Timor Leste |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gbfn/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Barat Daya Islands]] offshore, 248&nbsp;km northeast of [[Lospalos]], [[Timor-Leste|Timor Leste]] |5.4 |13.0 |VI |Foreshock of the 7.3 earthquake on December 29. Sixteen buildings were damaged and thirteen were destroyed in Damar Island.<ref>{{Cite web |date=15 December 2021 |title=Trauma Gempa, Warga Pulau Damer MBD Mulai Kelaparan dan Sakit |url=https://beritabeta.com/trauma-gempa-warga-pulau-damer-mbd-mulai-kelaparan-dan-sakit |language=id}}</ref> | - | - |- |12<ref>{{Cite web |title=M 6.5 - west of Macquarie Island |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gbls/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Australia}} offshore, west of [[Macquarie Island]] |6.6 |10.0 | - | - | - | - |- |14<ref>{{Cite web |title=M 7.3 - 112 km N of Maumere, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/pt21348000/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}} offshore, [[Flores Sea]], 112&nbsp;km north of [[Maumere]] |7.3 |18.4 |VI |The '''2021 Flores earthquake''' damaged at least 346 homes in Selayar Islands Regency of South Sulawesi. Three school buildings, two mosques, two places of worship and a village office were also damaged. At least 173 people were injured,<ref>{{Cite web |date=23 December 2021 |title=Satu Korban Gempa Magnitudo 7,4 Kepulauan Selayar Meninggal Dunia |url=https://news.republika.co.id/berita//r4kbll436/satu-korban-gempa-magnitudo-74-kepulauan-selayar-meninggal-dunia? |access-date=4 April 2023 |language=id}}</ref> seven of which when falling in a panic caused by a tsunami warning. A very small tsunami was observed, measuring at {{Convert|7|cm}}. On December 23, an elderly man died in the hospital due to severe head injuries after being hit by falling debris from the earthquake.<ref>{{Cite web |date=2021-12-14 |title=Dampak Gempa M 7,4: Bangunan Rusak di Sulsel, 1 Orang Luka Ringan di Sikka |trans-title=The Impact of the 7.4 M Earthquake: Damaged Buildings in South Sulawesi, 1 Person Was Slightly Injured in Sikka |url=https://news.detik.com/berita/d-5854157/dampak-gempa-m-74-bangunan-rusak-di-sulsel-1-orang-luka-ringan-di-sikka |access-date=2021-12-14 |website=news detik.com |language=id }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-12-15 |title=346 Rumah Warga Selayar Rusak Akibat Gempa NTT |trans-title=346 Houses of Selayar Residents Damaged by the NTT Earthquake |url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20211215000953-20-734115/346-rumah-warga-selayar-rusak-akibat-gempa-ntt |access-date=2021-12-15 |website=Cnnindonesia.com |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-12-14 |title=Indonesian quake rattles residents but only one hurt and minor damage |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/magnitude-77-earthquake-strikes-near-maumere-indonesia-emsc-2021-12-14 |access-date=2021-12-14 |website=reuters.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-12-23 |title=Sempat Dirawat, Warga Kepulauan Selayar Korban Gempa M7,4 Meninggal Dunia |trans-title=After being treated, Selayar Islands resident, M7.4 Earthquake Victim Dies |url=https://news.okezone.com/read/2021/12/23/340/2521554/sempat-dirawat-warga-kepulauan-selayar-korban-gempa-m7-4-meninggal-dunia |access-date=2021-12-23 |website=okezone news |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 December 2021 |title=BNPB: 5.064 Warga Mengungsi, 736 Rumah Rusak Akibat Gempa Flores |trans-title=BNPB: 5,064 Residents Refuge, 736 Houses Damaged Due to Flores Earthquake |url=https://nasional.sindonews.com/read/631589/15/bnpb-5064-warga-mengungsi-736-rumah-rusak-akibat-gempa-flores-1639746765 |access-date=8 January 2022 |website=nasional.sindonews.id |language=id}}</ref> |1 |173 |- |15<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 36 km SSE of Kencong, Indonesia |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gckn/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[East Java]] offshore, 36&nbsp;km southeast of [[Kencong]] |4.8 |10.0 |VI |Six people injured, one home collapsed, and 45 others damaged in Jember Regency.<ref>{{Cite web |title=Update Dampak Gempa Jember M 5, 46 Rumah Rusak-6 Orang Luka |trans-title=Update Earthquake Jember M 5, 46 Homes Damaged - 6 People Injured |url=https://news.detik.com/berita-jawa-timur/d-5859355/update-dampak-gempa-jember-m-5-46-rumah-rusak-6-orang-luka |access-date=2021-12-16 |website=Detik.com |language=id |archive-date=2021-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217081320/https://news.detik.com/berita-jawa-timur/d-5859355/update-dampak-gempa-jember-m-5-46-rumah-rusak-6-orang-luka |url-status=dead }}</ref> | - |6 |- |16<ref>{{Cite web |title=M 5.6 - 247 km NE of Lospalos, Timor Leste |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gcnj/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Barat Daya Islands]] offshore, 247&nbsp;km northeast of [[Lospalos]], [[Timor-Leste|Timor Leste]] |5.6 |10.0 |VI |Seven houses and a church were damaged in Damar Island.<ref>{{Cite web |date=17 December 2021 |title=Paska Gempa M5,6 dan M5,3, BNPB Pantau Dampaknya di Maluku Barat Daya |url=https://bnpb.go.id/berita/paska-gempa-m5-6-dan-m5-3-bnpb-pantau-dampaknya-di-maluku-barat-daya |language=id}}</ref> | - | - |- |16<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - South Sandwich Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gcxa/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|South Georgia and the South Sandwich Islands}} offshore, [[South Sandwich Islands]] region |6.0 |15.0 |III |Aftershock of the 8.1 earthquake on August 12. | - | - |- |18<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - Prince Edward Islands region |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gdgn/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|South Africa}} offshore, [[Prince Edward Islands]] region |6.0 |10.0 | - | - | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 6.3 - 88 km W of Labasa, Fiji |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gdma/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Fiji}}, [[Bua Province|Bua]] offshore, 88&nbsp;km west of [[Labasa]] |6.2 |10.0 |VI | - | - | - |- |19<ref>{{Cite web |title=M 5.5 - 53 km NW of Sainyabuli, Laos |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gdng/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Laos}}, [[Sainyabuli province]], 53&nbsp;km northwest of [[Sainyabuli]] |5.5 |10.0 |VII |In [[Tailan|Thailand]], the main Buddha image of the Phumin Temple in Mueang Nan District, was damaged.<ref>{{Cite web |title=Earthquake in Laos felt in many parts of Thailand Monday morning |url=https://www.thaipbsworld.com/earthquake-in-laos-felt-in-many-parts-of-thailand-monday-morning/ |access-date=2021-12-20 |website=thaipbsworld.com |language=en}}</ref> Many houses in the area were also affected.<ref>{{Cite web |date=December 20, 2021 |title=น่านสะเทือน! แผ่นดินไหวลาวขนาด 5.8 ทำบ้านร้าว วงจรปิดจับภาพตึกลั่น - รถไหว (คลิป) |url=https://www.amarintv.com/news/detail/113165 |website=amarintv.com |language=th}}</ref> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 5.0 - 40 km N of Burruyacú, Argentina |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gdvs/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Argentina}}, [[Salta Province|Salta]], 40&nbsp;km north of [[Burruyacú]] |5.0 |10.0 |IV |Several buildings were damaged in Rosario de la Frontera, including a school and a nursing home.<ref>{{Cite web |title=Continúa el relevamiento de situación en el sur provincial por el sismo registrado hoy |url=https://www.salta.gob.ar/prensa/noticias/continua-el-relevamiento-de-situacion-en-el-sur-provincial-por-el-sismo-registrado-hoy-79794 |access-date=2022-08-27 |website=salta.gob.ar |language=es}}</ref> | - | - |- |20<ref>{{Cite web |title=M 6.2 - 7 km N of Petrolia, CA |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/nc73666231/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|United States}}, [[California]] offshore, 7&nbsp;km north of [[Petrolia, California|Petrolia]] |6.2 |27.0 |VII |Some minor damage was reported, such as cracks in roads and broken glass. The earthquake also triggered a number of small landslides, and brought down a factory roof.<ref>{{Cite web |title=Northern California earthquake: 6.2 magnitude tremor hits off the coast |url=https://metro.co.uk/2021/12/20/northern-california-earthquake-6-2-magnitude-tremor-hits-off-coast-15801536/ |website=metro.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 21, 2021 |title=California earthquake: Magnitude 6.2 quake hits off northern coast |url=https://www.independent.co.uk/climate-change/news/california-earthquake-today-magnitude-now-b1979782.html?amp |website=www.independent.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web |date=December 21, 2021 |title=Earthquake causes minor property, road damage |url=https://www.times-standard.com/2021/12/21/earthquake-causes-minor-property-road-damage/ |website=www.times-standard.com}}</ref> | - | - |- |21<ref>{{Cite web |title=M 4.4 - 9 km WSW of Corail, Haiti |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000ge5x/executive |access-date=2022-08-21 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Haiti}}, [[Grand'Anse (department)|Grand'Anse]], 9&nbsp;km west southwest of [[Corail, Grand'Anse|Corail]] |4.4 |12.5 |V |Aftershock of the 2021 Haiti earthquake. Additional damage and 150 people were injured.<ref>{{Cite web |title=Les remous de l'actualité |url=https://lenouvelliste.com/article/233314/les-remous-de-lactualite/ |access-date=2022-08-21 |website=[[Le Nouvelliste (Haiti)|Le Nouvelliste]] |language=fr}}</ref> | - |150 |- |22<ref>{{Cite web |title=M 6.0 - 217 km SW of La Cruz de Loreto, Mexico |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gepm/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Mexico}}, [[Jalisco]], offshore, 217&nbsp;km southwest of [[La Cruz de Loreto]] |6.0 |10.0 |IV | - | - | - |- |23<ref>{{Cite web |title=M 4.8 - 4 km WNW of Imzouren, Morocco |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000geqa/executive |access-date=2022-08-21 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Morocco}}, [[Tanger-Tetouan-Al Hoceima]], 4&nbsp;km west northwest of [[Imzouren]] |4.8 |10.0 |VI |Extensive damage was reported in Al Hoceïma, such as collapsed walls.<ref>{{Cite web |date=2021-12-23 |title=Un tremblement de terre au large de la province d'Al Hoceima laisse les habitants horrifiés |trans-title=Earthquake off Al Hoceima province leaves residents horrified |url=https://almaghribalarabi.com/fr/faits-divers/un-tremblement-de-terre-au-large-de-la-province-dal-hoceima-laisse-les-habitants-horrifies/ |access-date=2022-08-21 |website=almaghribalarabi.com |language=fr |archive-date=2023-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404183528/https://almaghribalarabi.com/fr/faits-divers/un-tremblement-de-terre-au-large-de-la-province-dal-hoceima-laisse-les-habitants-horrifies/ |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |23<ref name="INDIA2">{{Cite web |date=December 27, 2021 |title=Experts to study Vellore earthquakes as buildings suffer structural damage |url=https://www.indiatoday.in/india/story/expert-study-on-vellore-earthquake-tremor-1892734-2021-12-27 |website=indiatoday.in}}</ref> |{{Flag|India}}, [[Andhra Pradesh]] |3.5 |10.0 | - |Around forty houses suffered cracks in [[Tamil Nadu]].<ref name="INDIA2" /> | - | - |- |24<ref>{{Cite web |title=M 5.7 - 88 km NNW of Phôngsali, Laos |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gf1y/executive |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Laos}}, [[Phongsaly Province]], 88&nbsp;km north northwest of [[Phongsali]] |5.7 |9.5 |VII |Some twenty houses were damaged in [[Laos]].<ref>{{Cite web |date=26 December 2021 |title=ແຜ່ນດິນໄຫວ 3 ວັນ! ເຮັດໃຫ້ມີບ້ານເຮືອນເສຍຫາຍແລ້ວ 20 ບ້ານ |url=https://tholakhong.com/39556/ |language=lo}}</ref> In Yunnan, [[Sin|China]], the wall of a school collapsed and the ceiling of an office building fell.<ref>{{Cite web |title=老挝发生6.0级地震 云南普洱暂无人员伤亡报告,后续灾情正在核查中 |trans-title=There is a 6.0 magnitude earthquake in [[Laos]]. No casualties have been reported in [[Pu'er City|Pu'er]], [[Yunnan]], and the follow-up disaster is under verification |url=https://m.sohu.com/a/511442193_162522/?pvid=000115_3w_a |access-date=2021-12-25 |website=m.sohu.com |language=zh}}</ref> Ten people were injured.<ref>{{Cite web |title=老挝发生6.0级地震 云南江城10人因灾受伤 |trans-title=6.0 magnitude earthquake hits Laos, 10 injured in Jiangcheng, Yunnan |url=http://yn.people.com.cn/n2/2021/1226/c372451-35068374.html |access-date=2022-06-21 |website=[[People's Daily]] |language=zh}}</ref> | - |10 |- |26<ref>{{Cite web |title=M 6.1 - 140 km E of Levuka, Fiji |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gfgd/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Fiji}}, [[Lau Province|Lau]] offshore, 140&nbsp;km east of [[Levuka]] |6.1 |626.5 |II | - | - | - |- |- |27<ref>{{Cite web |title=M 5.2 - 60 km SE of Gilgit, Pakistan |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000gflv/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Pakistan}}, [[Gilgit-Baltistan]], 60&nbsp;km southeast of [[Gilgit]] |5.2 |10.0 |V |Nine people were injured and at least 450 homes were destroyed at the Roundu District of Skardu. Water and power services were also disrupted.<ref name="DAMAGE"/> | - |9 |- |28<ref>{{Cite web |title=M 4.3 - 15 km SSW of Skikda, Algeria |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000g9yv/executive |website=earthquake.usgs.gov |publisher=[[United States Geological Survey]]}}</ref> |{{Flag|Algeria}}, [[Skikda Province|Skikda]], 15&nbsp;km south southwest of [[Skikda]] |4.3 |11.6 |III |Various buildings suffered material damage in Skikda.<ref>{{Cite web |title=Séisme à Skikda: des dégâts matériels dans des habitations |url=https://www.reporters.dz/seisme-a-skikda-des-degats-materiels-dans-des-habitations/ |website=reporters.dz |language=fr |access-date=2025-08-12 |archive-date=2022-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220428114435/https://www.reporters.dz/seisme-a-skikda-des-degats-materiels-dans-des-habitations/ |url-status=dead }}</ref> | - | - |- |29<ref>{{Cite web |title=M 7.3 - 125 km NNE of Lospalos, Timor Leste |url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us7000g7lx/executive |access-date=2021-12-29 |website=earthquake.usgs.gov}}</ref> |{{Flag|Indonesia}}, [[Maluku (province)|Maluku]] offshore, 125&nbsp;km north northeast of [[Lospalos]], [[Timor-Leste|Timor Leste]] |7.3 |165.5 |VII |Twelve homes were damaged and two collapsed in the Maluku Barat Daya Regency.<ref>{{Cite web |date=30 December 2021 |title=12 Rumah Rusak Akibat Gempa M 7,4 di Maluku Barat Daya |url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20211230205533-20-740808/12-rumah-rusak-akibat-gempa-m-74-di-maluku-barat-daya |language=id}}</ref> Seven homes and irrigations damaged, and landslides occurred in Venilale, [[Timor-Leste|East Timor]]. Six houses damaged in Darwin, [[Asturaliya|Australia]].<ref>{{Cite web |date=31 December 2021 |title=Banda Quake Makes Bundy Cans Shake |url=https://www.pressreader.com/australia/nt-news/20211231/281479279750059 |website=[[PressReader]]}}</ref> | - | - |- |} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 436my9s7ipiht3hznrlq7hjf4o4wgdf Nura Abba Rimi 0 114555 835834 744732 2026-05-14T11:17:06Z M Bash Ne 12403 835834 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Nura Abba Rimi''' (an haife shi ranar 23 ga watan Nuwamba shekara ta 1968) jami'n diflomasiyya ne a Najeriya wanda a halin yanzu yake aiki a matsayin Sakatare na Dindindin, [[Ma'aikatar Masana'antu, Kasuwanci da Zuba Jari ta Tarayya (Nijeriya)|Ma'aikatar Masana'antu, Ciniki da Zuba Jari ta Tarayya]] . Ya kasance Jakadan Tarayyar Najeriya a [[Misra|Jamhuriyar Larabawa ta Masar]],wanda a yanzu yake goyon bayan samar da [[Ƙasar Falasɗinu|ƙasar Falasdinu]] da [[Eritrea|ƙasar Eritrea]] . <ref name="BRA">{{Cite web |date=16 September 2021 |title=Nigerian Ambassador to Egypt and Palestine, Nura Abba Rimi Presents Letters Of Credence |url=https://www.businessreviewafrika.com/nigerian-ambassador-to-egypt-and-palestine-nura-abba-rimi-presents-letters-of-credence/ |access-date=14 May 2023 |website=businessreviewafrika.com}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Embassy of Nigeria in Cairo |url=https://www.123embassy.com/Embassy/17337/Nigeria-in-Cairo |access-date=14 May 2023 |website=123embassy.com}}</ref> Kafin naɗin sa a matsayin Jakada, Rimi ya kasance Babban Jami'in gudanarwa kuma Jami'in kula da shige da fice a fadar Villa na Shugaban ƙasa da ke [[Abuja]] . <ref name="BLO">{{Cite web |date= |title=Buhari's Liaison Officer, Nura Rimi, Sent On Diplomatic Posting To UAE |url=https://saharareporters.com/2015/10/10/buhari%E2%80%99s-liaison-officer-nura-rimi-sent-diplomatic-posting-uae |access-date=14 May 2023 |website=saharareporters.com}}</ref> Ya yi aiki a matsayin Jami'in yarjejeniya na Shugaban kasa tsakanin Shugaba [[Goodluck Jonathan|Goodluck Ebele Jonathan]] da Shugaban da aka zaba, [[Muhammadu Buhari]], a lokacin miƙa mulki a shekarar 2015. A ranar 24 ga Oktoba 2023, Shugaba [[Bola Tinubu]] ya nada Rimi a matsayin Sakatare na Dindindin a Ma'aikatar Harkokin Ma'aikatantan Tarayya, "wanda ya fito a saman 'yan takarar da suka cancanta bayan tsarin auna ƙwazo mai zurfi".<ref>{{Cite web |date= |title=President Tinubu Appoints Eight New Permanent Secretaries |url=https://statehouse.gov.ng/news/president-tinubu-appoints-eight-new-permanent-secretaries/ |access-date=25 November 2023 |website=statehouse.gov.ng |archive-date=25 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231125000841/https://statehouse.gov.ng/news/president-tinubu-appoints-eight-new-permanent-secretaries/ |url-status=dead }}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} [[Category:Haifaffun 1968]] [[Category:Rayayyun Mutane]] 2u2ll6kk02ekk1pqlzsjac7hm019vp7 Kayan kwalliya 0 114933 835810 705781 2026-05-14T10:43:53Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835810 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|name=Bundt Cake|image=Bundt Cake with Grapes 001.jpg|caption=A partially sliced Bundt cake}} A Bundt cake (/bʌnt/) cake ne da aka yi burodi a cikin Bundt pan, siffar shi a cikin wani nau'i na donut. Tsarin ya samo asali ne daga kek na gargajiya na Turai da aka sani da {{Lang|de|[[Gugelhupf]]}}, amma kekunan Bundt ba su da alaƙa da kowane girke-girke guda ɗaya. Hanyar ƙira a [[Amurka ta Arewa|Arewacin Amurka]] ta shahara a cikin shekarun 1950 da 1960, bayan masana'antar kayan dafa abinci ta Nordic Ware ta sanya alamar kasuwanci da sunan "Bundt" kuma ta fara samar da Bundt pans daga aluminum. Tallace-tallace daga Pillsbury sun ga kekunan sun sami karbuwa sosai. == Magana == The Bundt cake derives in part from a European brioche-like cake called {{Lang|de|[[Gugelhupf]]}}. In the Rhineland and Palatinate regions of Germany, {{Lang|de|Gugelhupf}} is traditionally known as {{Lang|de|Bundkuchen}} ({{IPA|de|ˈbʊntkuːxn̩}}{{IPA|de|ˈbʊntkuːxn̩}}{{IPA|de|ˈbʊntkuːxn̩}}), a name formed by joining the two words {{Lang|de|Bund}} and {{Lang|de|Kuchen}} (cake). Ra'ayoyi sun bambanta game da muhimmancin kalmar {{Lang|de|Bund}}. Ɗaya daga cikin yiwuwar shi ne cewa yana nufin "bunch" ko "{{Lang|de|Bund}}", kuma yana nufin yadda ake haɗa gurasar a kusa da tsakiyar bututun. Wani tushe ya nuna cewa yana bayyana bayyanar da aka ba wa kek ta bangarorin da aka yi da kwanon rufi, kama da ɗaure ko tarin alkama. Wasu marubuta sun ba da shawarar cewa Bund a maimakon haka yana nufin rukuni na mutane, kuma ana kiran {{Lang|de|Bundkuchen}} saboda dacewa da jam'iyyun da tarurruka. == Tarihi == [[Fayil:20140709_Radkersburg_Majolika_a9069.jpg|thumb|Farkon karni na 20 na gurasar gugelhupf da aka yi da tukwane na tukwane tare da gilashi na gubar]] Kalmar cake bundt tana bayyana salon kayan burodi fiye da takamaiman girke-girke. Bundt cakes ba su dace da kowane girke-girke ba; maimakon haka, fasalin halayensu shine siffar su. Duk da yake kalmar da aka taɓa amfani da ita ga kayan kwalliya, a yau ta zama kalma ce ta kowa don bayyana kowane cake tare da siffar halayyar. Pans na farko na bund-style suna da nauyi kuma suna da wuyar aiki tare da su, kuma babu kayan ado na zamani da ba su da manne a waɗancan kwanakin, don haka matan Yahudawa-Amurka sun nemi ci gaban kayan burodi na musamman don wannan salon cake. Wani injiniya da likitan sunadarai daga Minneapolis, Minnesota, ya zo tare da kwanon rufi na zamani na aluminum wanda ya zama sananne sosai a cikin shekarun 1960 da 1970. Alamar kasuwanci daga 1951 an sanya ta gaba ɗaya a cikin 1985. == Littattafan dafa abinci na tarihi == Littafin girke-girke na Yahudawa-Amurka mafi tsufa, Aunt Babette's Cookbook, wanda Bertha E. Kraemer ya rubuta, kuma aka buga shi a Cincinnati, Ohio, a cikin 1889, ya haɗa da girke-kirayen cake da aka yi da yisti mai wadata da ake kira "Plain bund ko ''Napfkuchen''". <ref>{{Cite web |title=Aunt Babette's Cook Book |url=https://digital.cincinnatilibrary.org/digital/collection/p16998coll17/id/90706 |website=Cincinnati Public Library}}</ref> == Tsarin == [[Fayil:Napfkuchen-Form.jpg|left|thumb|Bundt-style pans a cikin silicone da ƙarfe]] Bundt pan gabaɗaya yana da sassan da aka yi da shi ko sassan da ke da kyau, kuma yawanci ana rufe shi don sauƙaƙa sakin cake. Kamar sauran bututu ko salon zoben, bututu na tsakiya yana ba da damar rarraba zafi da sauri kuma har ma da zafi yayin yin burodi mai yawa na batter.<ref name="fante">{{Cite web |title=Tube Pans |url=http://www.fantes.com/tube-pans.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130104231934/http://www.fantes.com/tube-pans.html |archive-date=January 4, 2013 |access-date=December 20, 2012 |publisher=Fante's}}</ref> Ring pans, kamar Bundt mold, zafi da sauri fiye da na yau da kullun, kuma suna yin burodi mai zurfi daidai ko da a diamita sama da 9 inci. Yawancin lokaci ana ba da shawarar ƙwayoyin dumama har ma da rarraba zafi a cikin tukwane masu zurfi da kuma ma'auni na cakulan da suka fi inci 9 a diamita. Don yin burodi a cikin daidaitattun tukwane, girke-girke na Bundt suna buƙatar juyawa. Kayan kwalliya na inci 9 yana riƙe da kofuna shida, don haka girke-girke na Bundt na kofuna 12 zai cika kwalliya biyu, ko kwalliya guda 13x9.<ref>{{Cite web |last=Splawn |first=Meghan |date=October 21, 2016 |title=Can You Bake a Bundt Pan Recipe in a Regular Pan? |url=https://www.thekitchn.com/can-you-bake-a-bundt-pan-recipe-in-a-regular-pan-236652 |access-date=November 19, 2022 |website=Kitchn}}</ref> Gugelhupf molds also have fluted sides, while other ring shaped molds, like tube pans and savarin, have straight sides to make releasing delicate fine crumb cakes, like angel food cake, easier.<ref>{{Cite web |last=Cericola |first=Lisa |date=October 19, 2022 |title=What's the Difference Between a Tube Pan and a Bundt Pan? |url=https://www.southernliving.com/food/kitchen-assistant/tube-pan-vs-bundt-pan |access-date=November 19, 2022 |website=Southern Living }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Since the name "Bundt" is a trademark, similar pans are often sold as "fluted tube pans" or given other similar descriptive titles.<ref name="fante"/> The trademark holder Nordic Ware produces Bundt pans only in aluminum, but similar fluted pans are available in other materials.{{Ana bukatan hujja|date=September 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2022)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> Duk da irin wannan siffar, {{Lang|de|Gugelhupf}} ya bambanta da kekunan Bundt na zamani saboda yana bin wani girke-girke na yisti, tare da 'ya'yan itace da kwayoyi, kuma sau da yawa yana da zurfi a siffar kuma ya fi ado. Sauran yisti, burodi masu kama da brioche, kamar babka da burodi na birai, ana iya yin su a cikin Bundt mold. Ana kuma amfani da pans ɗin Bundt don yin burodi na zamani da kuma cakuda akwatin tare da burodi, kuma ana iya amfani da su don yin salatin gelatin, ice cream har ma da kayan ado masu ɗanɗano, nama nama.<ref>{{Cite web |last=Christensen |first=Emma |date=May 11, 2022 |title=Beyond Bundt Cakes! 6 Things to do with Your Bundt Pan |url=https://www.thekitchn.com/beyond-bundt-cakes-6-things-to-116617 |access-date=November 19, 2022 |website=Kitchn}}</ref> == Rashin shahara == [[Fayil:RainbowBundt.jpg|right|thumb|Rainbow Bundt cake, an yanka shi a wani bangare]] The people credited with popularizing the Bundt cake are American businessman H. David Dalquist and his brother Mark S. Dalquist,{{Ana bukatan hujja|date=November 2013}} who co-founded cookware company Nordic Ware based in St. Louis Park, Minnesota. In the late 1940s, Rose Joshua and Fannie Schanfield, friends and members of the Minneapolis Jewish-American Hadassah Society approached Dalquist, asking if he could produce a modern version of a traditional cast iron {{Lang|de|[[Gugelhupf]]}} dish. Dalquist and company engineer Don Nygren designed a cast aluminum version which Nordic Ware then made a small production run of in 1950. In order to successfully trademark the pans, a "t" was added to the word "Bund". A number of the original Bundt pans now reside in the Smithsonian collection. Da farko, Bundt pan ya sayar da shi sosai ba tare da Nordic Ware ya yi la'akari da dakatar da shi ba. Samfurin ya sami ci gaba lokacin da aka ambaci shi a cikin New Good Housekeeping Cookbook a 1963, amma bai sami ainihin shahara ba har zuwa 1966, lokacin da cake na Bundt da ake kira "Tunnel of Fudge", wanda Ella Helfrich ta yi, ya ɗauki matsayi na biyu a shekara-shekara na [[Pillsbury Company|Pillsbury]] Bake-Off kuma ya lashe mai yin burodi $ 5,000. ($48,456 a cikin dala na 2024 ) Tallafin da ya haifar ya haifar da buƙatun sama da 200,000 zuwa Pillsbury don Bundt pans kuma nan da nan ya haifar da Bundt pan ya wuce tin [[Jell-O]] mold a matsayin mafi yawan sayarwa a Amurka. [18]<ref name="BundtBook2" /><ref>{{Cite web |last=Gregor |first=Clark |date=November 15, 2010 |title=In Celebration of a Famous MN Product Niche - The Bundt Pan |url=https://news.stthomas.edu/in-celebration-of-a-famous-mn-product-niche-the-bundt-pan/ |website=Newsroom - University of St. Thomas}}</ref> A cikin shekarun 1970s, Pillsbury ya ba da lasisi ga sunan Bundt daga Nordic Ware kuma na ɗan lokaci ya sayar da kewayon cakuda cake na Bundt. Har zuwa yau, Nordic Ware ta sayar da fiye da miliyan 60 na Bundt pans a duk faɗin Arewacin Amurka.<ref>{{Cite web |title=About Us |url=http://www.nordicware.com/about |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220022151/http://www.nordicware.com/about |archive-date=December 20, 2012 |access-date=December 19, 2012 |publisher=[[Nordic Ware]]}}</ref> An kira Nuwamba 15 "Ranar Bundt ta Kasa".<ref>{{Cite web |date= |title=National Bundt Day |url=https://nationaldaycalendar.com/national-bundt-day-november-15/ |access-date=November 19, 2022 |publisher=[[National Day Calendar]]}}</ref> == Dubi kuma == * Kakar abinci na mala'ika, cake na soso na Amurka wanda aka saba yin burodi a cikin bututu * Gugelhupf, Austrian, Jamusanci, da Swiss version tare da irin wannan siffar * Wonder Pot, tukunyar murhu wacce ke amfani da irin wannan ƙirar * Gurasar birai, burodi mai daskarewa a cikin irin wannan siffar donut tare da gurasar da ke sa ya rabu == Manazarta == {{Reflist|30em}} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] chy5zw4lfuehwclnu5t5xfyc7vwuv2y Kenneth Nnebue 0 114981 835842 711281 2026-05-14T11:52:35Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835842 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Kenneth Nnebue''' MFR dan Najeriya ne mai shirya fina-finai kuma darakta wanda ya shahara wajen yin amfani da VHS wajen shirya fina-finai. Ya shirya kuma ya shirya fim ɗin farko na Najeriya mai suna ''[[Living in Bondage]]'' (1992). <ref>{{Cite web |last=AfricaMe-Team |date=26 November 2023 |title=Nollywood : the Nigeria's burgeoning film industry |url=https://africa-me.com/nollywood-the-nigerias-burgeoning-film-industry/ |access-date=4 May 2024 |website=Africa M.E. |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Andow |first=Zitgwai Hanniel |date=3 January 2024 |title=Nollywood: The evolution of Nigerian cinema |url=https://blueprint.ng/nollywood-the-evolution-of-nigerian-cinema/ |access-date=4 May 2024 |website=Blueprint Newspapers Limited |language=en-US}}</ref> An harbe fim ɗin kai tsaye zuwa bidiyo, kuma ya fito da [[Kenneth Okonkwo]] da [[Nnenna Nwabueze]] a cikin rawar da suka taka . Nnebue yana da yawan kaset ɗin bidiyo da aka shigo da su daga waje wanda ya yi amfani da shi wajen ɗaukar fim ɗinsa na farko a na'urar daukar hoto. Ana ɗaukarsa a matsayin bidiyon gida na farko na Najeriya wanda ya sami nasara mai ban mamaki. <ref>{{Cite journal |last=Igwe |first=Amaka |last2=Kelani |first2=Tunde |last3=Nnebue |first3=Kenneth |last4=Esonwanne |first4=Uzoma |date=2008 |title=Interviews with Amaka Igwe, Tunde Kelani, and Kenneth Nnebue |url=https://www.jstor.org/stable/30131177 |journal=Research in African Literatures |volume=39 |issue=4 |pages=24–39 |doi=10.2979/RAL.2008.39.4.24 |issn=0034-5210 |jstor=30131177 |s2cid=143437639 |url-access=subscription}}</ref> Nnebue ya kasance yana shirya fina-finai na bidiyo [[Yarbanci|na harshen Yarbanci]] kafin ''Rayuwa a cikin bauta'', <ref name="autogenerated2">{{Cite web |last=Kolar |title=Nigeria: Africa's largest movie industry |url=https://mubi.com/lists/nigeria-africas-largest-movie-industry |access-date=20 February 2015 |publisher=Mubi.com}}</ref> tare da fim ɗinsa na farko shine ''Aje Ni Iya Mi'' (1989), wanda kuma ya sami riba sosai. <ref name="autogenerated11">{{Cite journal |last=Nnabuko |first=J.O. |last2=Anatsui |first2=Tina C. |date=June 2012 |title=Nollywood Movies and Nigerian Youths – an Evaluation |url=http://www.transcampus.org/JORINDV10Jun2012/Jorind%20Vol10%20No2%20Jun%20Chapter32.pdf |url-status=dead |journal=Jorind 10 |volume=10 |issue=2 |issn=1596-8308 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150529005621/http://www.transcampus.org/JORINDV10Jun2012/Jorind%20Vol10%20No2%20Jun%20Chapter32.pdf |archive-date=29 May 2015 |access-date=18 February 2015}}</ref> An kira shi a matsayin mahaifin wanda ya kafa [[Nollywood]], masana'antar fina-finai ta Najeriya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2 July 2011 |title=Where is Kenneth Nnebue? |url=https://www.vanguardngr.com/2011/07/where-is-kenneth-nnebue/}}</ref> Gwamnatin Tarayyar Najeriya ta ba Nnebue lambar yabo ta Order of the Federal Republic a ranar 29 ga Satumba 2014 tare da [[Joke Silva]] da [[Omotola Jalade Ekeinde]] . <ref>{{Cite web |last=Abimboye |first=Michael |date=14 September 2014 |title=Omotola, Joke Silva, Kenneth Nnebue get national honours |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/168352-omotola-joke-silva-kenneth-nnebue-get-national-honours.html?tztc=1 |access-date=4 May 2024 |website=www.premiumtimesng.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Njoku |first=Benjamin |date=27 September 2014 |title=NFC salutes Omotola, Joke Silva and Kenneth Nnebue |url=https://www.vanguardngr.com/2014/09/nfc-salutes-omotola-joke-silva-kenneth-nnebue/}}</ref> == Hotunan fina-finai == * ''Aje Ni Iya Mi'' (1989) <ref name="autogenerated11"/> * ''[[Living in Bondage|Rayuwa a cikin Bondage]]'' (1992) <ref>{{Cite journal |last=Green-Simms |first=Lindsey |date=2010 |title=“The Return of the Mercedes: From Ousmane Sembène to Kenneth Nnebue.” |url=https://www.academia.edu/3590082/_The_Return_of_the_Mercedes_From_Ousmane_Semb%C3%A8ne_to_Kenneth_Nnebue_ |journal=Viewing African Cinema in the Twenty-First Century: FESPACO Art films and the Nollywood Video Revolution}}</ref> * Dirty Deal (1993) [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=May 2024}} * [[Glamour Girls (fim na 1994)|''<nowiki/>'Yan mata masu ban sha'awa'']] (1994) <ref name=":0"/> * Gaskiya ta Gaskiya (1995) <ref name=":0" /> * ''Ya mutu'' a bakin ciki (1998) <ref name=":1">{{Cite web |last=Tayo |first=Ayomide |date=25 July 2018 |title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf |access-date=3 May 2021 |website=Pulse Nigeria |language=en |archive-date=23 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf |url-status=dead }}</ref> * ''Ya ɓace zuwa sha'awa'' (2005) <ref>{{Cite web |last=eribake |first=akintayo |date=2014-09-26 |title=NFC salutes Omotola, Joke Silva and Kenneth Nnebue |url=https://www.vanguardngr.com/2014/09/nfc-salutes-omotola-joke-silva-kenneth-nnebue/ |access-date=2025-07-31 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref> * ''Macewar''{{Ana bukatan hujja|date=May 2024}} == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] b8c75kluoiqh3o5wr61qqxyf06iet8a Karatu a Kanada 0 115878 835666 716754 2026-05-14T07:30:51Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835666 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Karatu da rubutu ƙwarewa ce da gwamnatin Kanada ta kimanta, wanda tun daga shekara ta 2007 ke gudanar da ƙoƙarin inganta karatu da rubutu ta hanyar Ofishin Karatun karatu na Kanada da Kwarewa na Muhimmanci.<ref name="oles-backgrounder">{{Cite web |title=Backgrounder: Office of Literacy and Essential Skills |url=https://www.canada.ca/en/employment-social-development/news/2017/09/backgrounder_officeofliteracyandessentialskills.html |publisher=Government of Canada }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Shirin OECD na Binciken Kasa da Kasa na Kwarewar Matasa ya ba da rahoton a cikin 2021 cewa kusan rabin 'yan Kanada suna ƙasa da matakin makarantar sakandare. == Tarihi == === Mulkin mallaka (1600s-1762) === Bincike kan adadin karatun mutanen Kanada a zamanin mulkin mallaka ya ta'allaka ne akan nazarin rabon sa hannu zuwa alamomi akan ayyukan Ikklesiya (haihuwa, baftisma, da rajistar aure). Ko da yake wasu masu bincike sun kammala cewa ƙididdige ƙididdiga na sa hannu da aka zana daga rajistar aure a cikin ƙarni na 19 [[Faransa|na Faransa]] ya yi daidai da gwaje-gwajen karatu da aka ba wa sojojin soja, wasu suna ɗaukar wannan hanya a matsayin "maganin da ba a iya kwatantawa ba game da hadaddun ayyuka da abubuwan da za a iya kwatanta su a matsayin ilimi." <ref name="Curtis-2007">{{Cite journal |last=Curtis |first=Bruce |year=2007 |title=Beyond Signature Literacy: New Research Directions |url=http://historicalstudiesineducation.ca/index.php/edu_hse-rhe/article/view/533/734 |journal=Historical Studies in Education |volume=19 |issue=Fall Special Issue |pages=1–12 |access-date=23 October 2012}}</ref> {{Rp|1–2}}Duk da haka, ƙidayar jama'a tun daga 1666 da kuma bayanan hukuma daga New Faransanci suna ba da ƴan alamun nasu akan matakan karatun jama'a, don haka suna barin 'yan zaɓuɓɓuka dangane da kayan da za a zana kididdigar adadin adabi. A cikin bincikensa game da yawan karatu da rubutu tsakanin manya maza da mata a New France, Trudel ya gano cewa a cikin 1663, daga cikin mutane 1,224 da suka yi aure a New France، 59% na ango da 46% na amarya sun sanya hannu kan sunayensu. Koyaya, ƙasa da kashi 40% na mazauna mulkin mallaka sama da 3,000 'yan asalin ƙasar ne, kuma ta haka ne yawan sa hannu mai yiwuwa ya nuna ƙimar karatu da rubutu a Faransa maimakon a New France. Binciken Magnuson ya nuna wani yanayi: yawan sa hannu na lokacin 1680-1699 sun kasance 42% ga maza da 30% ga mata; a cikin 1657-1715, sun kasance 45% ga maza da 43% ga mata; A cikin 1745-1754, sun fi mata girma fiye da maza. Ya yi imanin cewa wannan ci gaba a cikin ikon mata na sanya hannu kan takardu an danganta shi da yawan umarnin addini na mata da kuma rawar da mata ke takawa a cikin kiwon lafiya da ilimi; umarnin addini maza sun fi aiki a matsayin firistocin Ikklisiya, masu wa'azi a ƙasashen waje, shugabannin soja, da masu bincike. Jaridar farko ta Kanada - ''Halifax Gazette'' - ta fara bugawa a shekara ta 1752. === Daga Cin nasarar Burtaniya (1763) zuwa Tarayyar (1867) === The end of the Seven Years' War in 1763 allowed [[Kebek (birni)|Québec City]] to acquire two Philadelphia printers and begin printing a bilingual ''Quebec Chronicle-Telegraph'' in 1764, and in 1785 Fleury Mesplet started publication of the ''Montreal Gazette'', which is now  the oldest continuing newspaper in the country. A cikin karni na 19, bugawa ya zama mai araha, kuma wallafe-wallafen, a cikin siffofinsa da yawa, sun zama masu yawa. Duk da haka, ilimantar da jama'ar Kanada a karatu da rubutu har yanzu kalubale ne. Damuwa game da kasancewar Faransanci na Kanada a cikin mulkin mallaka, hukumomin Burtaniya sun yi ƙoƙari su taimaka wajen kafa makarantun da ke waje da ikon hukumomin addini, amma Ikilisiyar Katolika da kuma daga baya limaman Anglican sun lalata waɗannan ƙoƙarin. Farawa a farkon shekarun 1820 a Lower Canada, tsarin karatun koleji na gargajiya, wanda Ikilisiya ke sarrafawa, yana ƙarƙashin zargi mai yawa, tare da mutane suna cewa ya fi dacewa da samar da firistoci a lokacin da Lower Canadians ke gasa da "masana'antu da kasuwanci na kasashen waje da kuma baƙi waɗanda ke mamaye kasuwanci" <ref name="Curtis-2007"/> Katolika kuma daga baya amsoshin Anglican ga ƙoƙarin inganta makarantun Ikklisiya da ke ke kewaye da "haɗarin shahararrun karatu" dukansu sun yi adawa da tsarin karatun da ke ƙarfafa karatun Littafi Mai-Tsarki da kuma "ha".<ref name="Curtis-2007" /> Duk da haka, kirkirar na'urar buga littattafai ta kafa tushe ga zamanin zamani da ilimin zamantakewar duniya, kuma ta haka ne, tare da lokaci, "ta hanyar fasaha, ilimin ya wuce daga hannun ƙwararrun mutane zuwa ga jama'a gaba ɗaya. Abubuwan tarihi da yanayin zamantakewar siyasa, duk da haka, sun ƙayyade yadda ilimin zamantakewar jama'a ya wuce. " === 1868–1986 === A shekara ta 1871, kusan rabin mazajen Kanada na Faransa ne kawai suka ba da rahoton cewa sun iya karatu da rubutu, yayin da kashi 90 cikin 100 na sauran mazajen Kanada suka ce za su iya karatu da rubutawa. Bayani daga samfurin Iyalai na Kanada na Ƙididdigar 1901 a Kanada ya nuna cewa ƙimar karatu da rubutu ga 'yan Kanada na Faransa da sauran' yan Kanada sun karu, kamar yadda aka auna ta ikon maza tsakanin shekaru 16 zuwa 65 don amsa tambayoyin karatu da rubutu.<ref>{{Cite journal |last=Green |first=A |last2=MacKinnon |first2=M. |last3=Minns |first3=C. |year=2005 |title=Conspicuous by their absence: French Canadians and the settlement of the Canadian West |url=http://www.tcd.ie/Economics/staff/minnsc/research/jeh_galley_proofs.pdf |journal=The Journal of Economic History |volume=65 |issue=3 |pages=822–849 |doi=10.1017/S0022050705000306 |jstor=3875019 |s2cid=232330754}}</ref> An kafa doka ta tilasta halartar makarantu a ƙarshen karni na 19 a duk larduna sai dai [[Kebek (lardi)|Quebec]], amma a lokacin, canjin halin iyaye game da ilimi yana nufin cewa yara da yawa sun riga sun halarci a kai a kai. Ba kamar yadda masu tallata makaranta ke jaddadawa kan samar da hali ba, tsara dabi'u, ci gaban halayen siyasa da zamantakewa, da halayyar da ta dace, iyaye da yawa sun goyi bayan makaranta saboda suna son yaransu su koyi karatu, rubutu, da yin lissafi.<ref name="History of Education TCE" /> An yi ƙoƙari don yin amfani da iko da addini, ɗabi'a, tattalin arziki / sana'a, da tasirin zamantakewa / al'adu a kan yara waɗanda ke koyon karatu ta hanyar bayyana abubuwan da ke cikin masu karatun makarantarsu, amma malamai sun rabu da waɗannan tasirin kuma sun koyar da wallafe-wallafen daga hangen nesa na yara: karatu don jin daɗin shi.<ref>{{Cite journal |last=Murphy |first=Sharon |year=2012 |title=Regaining Pleasure in the Teaching of Reading |url=http://www.ncte.org/journals/la/issues/v89-5 |journal=Language Arts |volume=89 |issue=5 |pages=318–328 |doi=10.58680/la201219340 |url-access=subscription |access-date=23 October 2012 |archive-date=11 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511222734/http://www.ncte.org/journals/la/issues/v89-5 |url-status=dead }}</ref> === Matakan tsari na kai tsaye na karatu da rubutu a Kanada, 1987-yanzu === Kanada ta gudanar da binciken karatu da rubutu na farko a shekarar 1987, wanda ya gano cewa akwai sama da mutane miliyan biyar da ba su da ilimi a Kanada, ko kuma kashi 24 cikin dari na yawan manya. Statistics Canada sa'an nan kuma ta gudanar da bincike uku na kasa da kasa na karatu da rubutu na yawan manya - na farko a cikin 1989 ya ba da izini daga sashen Human Resources and Skills Development Canada. Wannan binciken na farko an kira shi "Kwarewar karatu da rubutu da aka yi amfani da ita a ayyukan yau da kullun" kuma an tsara shi ne bayan binciken Amurka na 1985 na matasa. Ya wakilci ƙoƙari na farko a Kanada don samar da matakan ƙwarewa da aka ɗauka daidai a cikin harsuna. A karo na farko, an auna karatu da rubutu a kan ci gaba da ƙwarewa. Binciken ya gano cewa kashi 16% na 'yan Kanada suna da ƙwarewar karatu da rubutu da iyaka don magance mafi yawan kayan da aka buga a rayuwar yau da kullun, kuma kashi 22% an dauke su "masu karatu". == Manazarta == b1jdafizj1sszp8su7jur6ro3x9qtoe Karatu da rubutu a Pakistan 0 115881 835671 711948 2026-05-14T07:33:59Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835671 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[Fayil:Literacy_Rate_by_Pakistani_District_-_2017_Census.svg|right|thumb|<div>Rashin karatu da rubutu a kowane Gundumar Pakistan kamar yadda kididdigar Pakistan ta 2017 ta kasance</div>]] '''Karatun karatu da rubutu a Pakistan''' shine mabuɗin ci gaban zamantakewa da tattalin arziki. Yawan karatu da rubutu a Pakistan ya ga ci gaba a hankali a cikin 'yan shekarun da suka gabata, amma ya kasance babban kalubale. Dangane da bayanan kwanan nan, an kiyasta yawan karatun gaba ɗaya a Pakistan ya kasance kusan 62-68%, <ref>{{Cite web |title=LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023, PAKISTAN |url=https://www.pbs.gov.pk/sites/default/files/population/2023/tables/table_12_national.pdf}}</ref> tare da bambancin jinsi. Yawan karatun maza a kashi 73-80% ya fi na mata 52-60%, musamman a yankunan karkara, inda samun ilimi ya fi iyakancewa. Abubuwa da yawa suna taimakawa ga ƙarancin karatu da rubutu, gami da talauci, shingen al'adu, rashin isasshen ababen more rayuwa, da rashin ilimi mai inganci a wasu yankuna. An yi ƙoƙari don inganta karatu da rubutu ta hanyar shirye-shiryen gwamnati da kungiyoyi masu zaman kansu daban-daban, amma cimma ilimin karatu da rubutu na duniya ya kasance burin dogon lokaci. Inganta damar ilimi, musamman ga 'yan mata, da kuma magance bambancin yanki sune matakai masu mahimmanci don inganta yawan karatun Pakistan.<ref>{{Cite web |title=Adult Literacy |url=https://mofept.gov.pk/ProjectDetail/NjQ4ZTg2NjItOWM2NC00Y2IxLTkzMDgtMjU2OTFhMjA4NzNh }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Yawan karatu da rubutu ta ƙidayar jama'a == Ma'anar ilimin karatu da rubutu tana fuskantar canje-canje, tare da sakamakon cewa adadi na karatu da rubutu ya ragu ba bisa ka'ida ba a lokacin ƙididdigar daban-daban. Takaitaccen bayani kamar haka: {| class="wikitable" !Shekarar ƙidaya [1] ƙidayar jama'a !Jimillar <ref name="Choudhry 2005 Pakistan illiterates" /> !Maza <ref name="Choudhry 2005 Pakistan illiterates" /> !Mata <ref name="Choudhry 2005 Pakistan illiterates" /> !Urban <ref name="unesdoc.unesco.org/images">{{Cite web |title=Literacy trends in Pakistan; 2004 |url=http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001357/135793eb.pdf |access-date=3 August 2014}}</ref> !Karkara <ref name="unesdoc.unesco.org/images" /> !Ma'anar kasancewa "mai karatu" <ref name="Choudhry 2005 Pakistan illiterates" /> !Shekaru [2] rukuni <ref name="unesdoc.unesco.org/images" /> |- |1951 (Yammacin Pakistan) |'''17.9%'''<ref name="pap.org.pk">{{Cite web |title=Copy of Statistical Profile2.cdr |url=http://www.pap.org.pk/files/statisticalprofile.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141130074337/http://pap.org.pk/files/statisticalprofile.pdf |archive-date=30 November 2014 |access-date=3 August 2014}}</ref> |21.4%<ref name="pap.org.pk" /> |13.9%<ref name="pap.org.pk" /> |N/A |N/A |Wanda zai iya karanta takarda a kowane harshe bugawa a kowane harshe |Dukkanin Shekaru |- |1961 (Yammacin Pakistan) |'''16.9%'''<ref name="pap.org.pk" /> |26.1%<ref name="pap.org.pk" /> |6.7%<ref name="pap.org.pk" /> |34.8% |10.6% |Wanda zai iya karantawa da fahimtar wasika mai sauƙi a kowane harshe |Shekaru 5 da sama |- |1972 |'''21.7%''' |30.2% |11.6% |41.5% |14.3% |Wanda zai iya karatu da rubutu a wasu harsuna tare da fahimta rubuta a cikin wasu harsuna tare da fahimta |Shekaru 10 da Sama |- |1981 |'''26.2%''' |35.1% |16.0% |47.1% |17.3% |Wanda zai iya karanta jarida kuma ya rubuta wasika mai sauƙi kuma rubuta wasika mai sauƙi |Shekaru 10 da Sama |- |1998 |'''43.92%''' |54.81% |32.02% |63.08% |33.64% |Wanda zai iya karanta jarida kuma ya rubuta wasika mai sauƙi, a kowane harshe kuma rubuta wasika mai sauƙi, a cikin kowane harshe |Shekaru 10 da Sama |- |2021 |'''62.8%''' |68% |52.84% |74.09% |51.56% | |Shekaru 10 da Sama |} == Yawan karatu da rubutu ta lardin da yankunan da ke karkashin gwamnatin tarayya == {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-hash" ! rowspan="2" |Lardin ! colspan="5" |Yawan masu karatu |- !1972 !1981 !1998 !2021 !2023 |- |Punjab |20.7% |27.4% |46.56% |66.3% |70.5% |- |Sindh |30.2% |31.5% |45.29% |61.8% |65.4% |- |Khyber Pakhtunkhwa |15.5% |16.7% |35.41% |55.1% |59.05% |- |[[Balochistan]] |10.1% |10.3% |26.6% |54.5% |58.7% |- |Islamabad (ICT) |... |47.8%<ref name="census.gov.pk">{{Cite web |title=Pakistan |url=https://www.census.gov.pk/Literacy.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130524062905/http://www.census.gov.pk/Literacy.htm |archive-date=24 May 2013 |access-date=10 December 2013 |publisher=CENSUS}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Husain |first=Fazal |last2=Qasim |first2=Muhammad Ali |date=2005 |title=Inequality in the Literacy Levels in Pakistan: Existence and Changes Overtime |url=https://mpra.ub.uni-muenchen.de/4166/ |journal=South Asia Economic Journal |volume=6 |issue=2 |pages=251–264 |doi=10.1177/139156140500600206 |url-access=subscription}}</ref> |72.40%<ref name="census.gov.pk" /> |... |96% |- |Azad Jammu &amp;amp; Kashmir (AJK) |... |25.7%<ref>{{Cite web |year=1988 |title=AJK literacy rate 1981 census – Google Search |url=https://books.google.com/books?id=MzbfAAAAMAAJ&q=AJK+literacy+rate+1981+census+25.7%25 |access-date=13 September 2014}}</ref> |55% |... |91.88% (2021) |- |Gilgit da Baltistan |... |3% <ref name="dawn.com/wps">{{Cite web |date=26 June 2010 |title=DAWN.COM &#124; Education &#124; Education in Gilgit and Baltistan |url=http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/in-paper-magazine/education/education-in-gilgit-and-baltistan-809 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626151641/http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/in-paper-magazine/education/education-in-gilgit-and-baltistan-809 |archive-date=26 June 2010}}</ref> |37.85%<ref name="dawn.com/wps" /> |... |... |} === Yawan karatu da rubutu === Yawan karatun Pakistan ya fi ƙasa da sauran maƙwabtanta a Kudancin Asiya a kashi 62.8, na biyu mafi ƙasƙanci a Kudanfin Asiya bayan Afghanistan wanda ke da yawan karatun 37%. Yawan mutanen da suka iya karatu da rubutu ya kai kashi 73 cikin dari kuma yawan mutanen da suka koya karatu da rubutu na mata ya kai kashi 52.84 cikin dari. Yawan mata masu karatu da rubutu ya sauka zuwa kashi ashirin da biyar a yankunan karkara na Pakistan ciki har da Waziristan da Tharparkar. Har ila yau, shiga makarantar 'yan mata ya ragu sosai a yankunan karkara na Pakistan. Adadin shiga ga 'yan mata a yankunan karkara shine kashi ashirin kawai a makarantar sakandare. Kashi sittin da biyar na yawan mutanen Pakistan sun hada da 'yan karkara. 'Yan ƙasa a Pakistan suna fuskantar batutuwan da ke shafar ingancin rayuwarsu. Batutuwan kamar jahilci suna da alaƙa da talauci da rashin buƙatu na asali. Iyaye da ke da ƙarancin ƙwarewar karatu da rubutu suna gwagwarmaya don fahimtar shawarwarin kiwon lafiya waɗanda zasu iya shafar ci gaban yaransu. Rashin abinci mai gina jiki matsala ce ga yaran iyaye waɗanda ba su da matsayin ilimi na yau da kullun. Iyaye marasa ilimi bazai san abinci mai gina jiki da ake buƙata don yaransu su girma da haɓaka yadda ya kamata ba. Rashin abinci mai gina jiki yana da alaƙa da uwaye waɗanda ba su da ilimi kuma ba su san yadda ake ciyar da su ba.<ref>{{Cite journal |last=Khattak |first=Umme K |last2=Iqbal |first2=Saima P |last3=Ghazanfar |first3=Haider |date=5 June 2017 |title=The Role of Parents' Literacy in Malnutrition of Children Under the Age of Five Years in a Semi-Urban Community of Pakistan: A Case-Control Study |journal=Cureus |volume=9 |issue=6 |pages=e1316 |doi=10.7759/cureus.1316 |pmc=5498125 |pmid=28690950 |doi-access=free}}</ref> Akwai dalilai da yawa da ke taimakawa ga ƙananan matakan ilimi a Pakistan. Daga cikin manyan abubuwan da ke haifar da su akwai rashin aikin yi, talauci, rashin wayar da kan jama'a, rashin halartar malamai, karancin cibiyoyin ilimi masu inganci, da rashin isasshen kulawar gwamnati game da cibiyoyin karatu.<ref>{{Cite web |date=2018-02-07 |title=Literacy rate in Pakistan |url=https://nation.com.pk/08-Feb-2018/literacy-rate-in-pakistan |access-date=2023-07-18 |website=The Nation}}</ref> Wani binciken da aka buga ta hanyar Research Journal of Commerce, Economics, and Social Sciences, ya tattauna muhimmancin ilimi. Binciken ya kwatanta Indonesia, Malaysia da Pakistan. Ilimi yana taka muhimmiyar rawa kuma kayan aiki ne mai mahimmanci don inganta lafiyar gaba ɗaya. Ilimi yana taimakawa ayyukan yi, yana tallafawa adalci da daidaito na zamantakewa, zamantakewa da sanin kai, da kuma bude zuciya. Ilimi yana daya daga cikin muhimman gudummawar da kasar za ta iya bayarwa ga 'yan kasa da fatan rashin daidaito da talauci. Wannan binciken ya sami bambance-bambance a cikin al'adu a Indonesia, Malaysia da Pakistan, da kuma albarkatun daban-daban a cikin ƙasar. Bayanan sun nuna cewa yawan karatun Indonesia ya kai 90%, Malaysia ya kai 89% kuma Pakistan ya kai 62.8%, wanda ya fi ƙasa idan aka kwatanta da sauran ƙasashe biyu. Idan aka kwatanta da sauran ƙasashe biyu, Pakistan ta kara talauci da rashin daidaito a cikin ƙasar. == Dubi kuma ==   * [[Muhammad Iqbal's educational philosophy|Falsafar ilimi ta Muhammad Iqbal]] * Jerin sassan gudanarwa na Pakistan ta hanyar Ci gaban Dan Adam * Jerin cibiyoyin ilimi na musamman a Pakistan * Jerin cibiyoyin ilimi a Pakistan * Hakkin Ilimi Pakistan == Manazarta == pm83pud1690u29je68batwuzd9a5b9s Josephine Joseph Lagu 0 118263 835581 725085 2026-05-14T00:54:33Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835581 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Josephine Joseph Lagu''' (an haife ta ne a watan Nuwamban 1953) 'yar siyasar kasar Sudan ta Kudu ce . <ref>{{Cite web |title=World Bank provides 113 mln USD to boost food production in South Sudan - Xinhua {{!}} English.news.cn |url=http://www.xinhuanet.com/english/africa/2021-06/25/c_1310026291.htm |access-date=2022-07-10 |website=www.xinhuanet.com |archive-date=2022-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710060328/http://www.xinhuanet.com/english/africa/2021-06/25/c_1310026291.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=🇸🇸 Hon. Josephine Joseph Lagu |url=https://womeninagritech.com/speaker/%f0%9f%87%b8%f0%9f%87%b8-hon-josephine-joseph-lagu/ |access-date=2022-07-10 |website=Women in AgriTech |language=fr-CA }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ita ce 'yar fari ga Joseph Lagu . An nada ta a matsayin daya daga cikin mataimakan shugaban Sudan ta Kudu a ranar 10 ga watan Fabrairu, 2025, bayan da ta yi aiki a matsayin Ministan Noma da kuma Tsaron Abinci tun daga shekarar 2020.<ref>{{Cite web |date=10 February 2025 |title=Kiir sacks two VPs, health minister |url=https://sudantribune.com/article297187/ |access-date=11 February 2025 |website=Sudan Tribune |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ministry of Agriculture and Food Security South Sudan |url=https://mafs.gov.ss/minister/ |publisher=Ministry of Agriculture and Food Security South Sudan}}</ref> == Haɗin siyasa == Josephine Lagu ta kasance memba ce na Jam'iyyar Demokradiyya ta Jama'a wacce Hakim Darious ya kafa <ref>{{Cite web |title=JOSEPHINE JOSEPH LAGU WAS ELECTED TO HEAD THE SSOA |url=https://www.southsudanliberty.com/news/index.php/latest-news/1950-josephine-joseph-lagu-was-elected-to-head-the-ssoa |access-date=2022-07-10 |website=www.southsudanliberty.com}}</ref> an zabe ta ne a shekarar 2019 zuwa matsayin shugaban Kungiyar adawa ta Sudan ta Kudu, wacce ta ƙunshi jam'iyyun adawa daban-daban. <ref>{{Cite web |title=South Sudan opposition coalition elects new leadership |url=https://radiotamazuj.org/en/news/article/south-sudan-opposition-coalition-elects-new-leadership |access-date=2022-07-10 |website=Radio Tamazuj |language=en}}</ref> == Rikici == An zargi Lagu ne da shiga cikin satar kudi a shekarar 2009. A kuma ranar 30 ga watan Afrilu, 2010, Babban Kotun Juba ta wanke Lagu daga duk tuhumar da Ake Mata saboda rashin hujja.<ref>{{Cite web |date=7 May 2010 |title=Lagu's family celebrates acquittal of corruption charges |url=https://sudantribune.com/article34778/ |access-date=2022-07-10 |website=Sudan tribune |language=en}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Haifaffun 1953]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 9xsurd1by2yiieet1627hdq0o2ipbxe Kayan Abinci na Abinci 0 118474 835786 793580 2026-05-14T10:35:10Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835786 wikitext text/x-wiki {{Databox}} The Food Chemicals Codex (FCC) tarin ka'idojin da aka amince da su a duniya ne don tsabtar da kuma asalin sinadaran abinci. == Yankin da ake ciki == FCC tana da siffofi sama da 1,250, gami da sunadarai masu mahimmanci, [[Processing aid|kayan aiki]], abinci (kamar [[man girki|mai na kayan lambu]], [[fructose]], [[whey]], da [[Amino acid]]), wakilai masu ɗanɗano, [[Vitamin|bitamin]], da sinadaran [[Functional food|abinci mai aiki]] (kamar [[lycopene]], [[olestra]], da gajeren sarkar [[Fructooligosaccharide|fructooligosaccharides]]). Har ila yau, FCC ya ƙunshi sinadaran, kamar su sucrose da mai [[Essential oil|mai mahimmanci]], waɗanda ba a samun su akai-akai a wasu albarkatun abinci masu mahimmanci.<ref name="USPC2">{{Cite web |last=U.S. Pharmacopeial Convention |title=Food Chemicals Codex (FCC) |url=http://www.usp.org/food-ingredients/food-chemicals-codex |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151204223100/http://www.usp.org/food-ingredients/food-chemicals-codex |archive-date=4 December 2015 |access-date=6 December 2015}}</ref><ref>{{Cite web |last=Natural Products Insider |title=New Edition of Food Chemicals Codex Offers New Monographs, Quality Standards |url=http://www.naturalproductsinsider.com/news/2014/03/new-edition-of-food-chemicals-codex-offers-new-mo.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170428142453/https://www.naturalproductsinsider.com/news/2014/03/new-edition-of-food-chemicals-codex-offers-new-mo.aspx |archive-date=28 April 2017 |access-date=6 December 2015}}</ref> FCC tana ba da mahimman ka'idoji da hanyoyin nazari don tabbatarwa da ƙayyade ingancin sinadaran abinci. Ana amfani da ƙa'idodin FCC a matsayin ƙa'idodin da aka amince da su tsakanin masu samarwa da masana'antun a cikin ci gaba da sayarwa da yanke shawara da ma'amaloli. <ref name="USPC">{{Cite web |last=U.S. Pharmacopeial Convention |title=Food Chemicals Codex (FCC) |url=http://www.usp.org/food-ingredients/food-chemicals-codex |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151204223100/http://www.usp.org/food-ingredients/food-chemicals-codex |archive-date=4 December 2015 |access-date=6 December 2015}}</ref><ref name="Perfumer">{{Cite web |last=Perfumer & Flavorist |date=28 October 2008 |title=6th Edition of Food Chemical Codex Now Open-Source |url=http://www.perfumerflavorist.com/flavor/regulatory/29333624.html |access-date=6 December 2015}}</ref> FCC tana da sassa biyu na farko: monographs da kari. An lissafa litattafai a cikin haruffa kuma yawanci suna rufe sinadarin guda ɗaya. Littattafai, inda ya dace, suna ba da bayani game da kowane sinadarin, kamar: <ref name="USPC"/><ref name="Perfumer"/> * Tsarin sinadarai * Tsarin sinadarai * Nauyin kwayar halitta * INS Adadin * Lambar rajista ta CAS * Ayyuka * Ma'anar * Kunshin * Adanawa * Bukatar lakabi * IR spectrum Har ila yau, akwai litattafai da yawa na "iyali", waɗanda ke rufe ƙungiyoyin abubuwa. Wadannan sun hada da "Enzyme Preparations," "Food Starch," da "Spice Oleoresins. " Bugu da ƙari, an haɗa ƙayyadaddun bayanai, wanda ya ƙunshi jerin gwaje-gwaje, hanyoyin gwaje-gaje, da ka'idojin karɓa. Monographs na iya ba da cikakken bayani game da USP Reference Standards da / ko wasu kayan da ake buƙata don aikin gwaji. Abubuwan da aka kara na FCC sun ƙunshi jagora na mataki-mataki don gwajin jiki da na sunadarai gaba ɗaya, da amfani da na'ura, da kuma bayanai masu amfani gabaɗaya, kamar kayan abinci masu kyau.<ref name="USPC"/> An kafa ka'idodin FCC, an kimanta su, kuma an sake su tare da tsananin kimiyya a cikin tsari mai buɗewa, na hadin gwiwa wanda ya shafi masana kimiyya na USP, wakilan gwamnati, ƙwararrun masu sa kai, da shigar jama'a. Kwamitin Kwararru ya amince da ka'idoji wanda ya haɗa da shugabannin fasaha masu ilimi daga masana'antu, ilimi, da hukumomin sarrafawa daga ko'ina cikin duniya.<ref name="FCC">{{Cite web |title=Food Chemicals Codex (FCC) {{!}} FCC {{!}} Online |url=https://www.foodchemicalscodex.org/ |access-date=21 November 2020 |website=www.foodchemicalscodex.org }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Tarihi == Kafin shekarun 1960, kodayake [[Hukumar Abinci da Magunguna|Hukumar Abinci da Magunguna ta Tarayya (FDA)]] ta hanyar ka'idoji da maganganu na al'ada da aka bayyana a cikin sharuddan inganci na gabaɗaya don sunadarai na abinci da aka gane a matsayin aminci (GRAS), ba a buga waɗannan buƙatun a cikin ka'idojin hukuma ba ko kuma an tsara su don su zama cikakke, saboda haka an ƙuntata amfani da su don jagorar gabaɗaya. Saboda wadannan da sauran dalilai, Kwamitin Kare Abinci na Kwalejin Kimiyya ta Kasa-Kwamitin Bincike na Kasa ya karɓi buƙatun a cikin 1958 daga Kwamitin Hulɗa na Masana'antu da sauran tushe don aiwatar da aikin da aka tsara don samar da Codex na Chemicals na Abinci wanda ya dace da shi a fannoni da yawa ga Farmacopia na Amurka (USP) da Tsarin Kasa (NF). Dangane da waɗannan buƙatun, an nemi shawara daga kwamitoci na musamman waɗanda suka ƙunshi wakilan masana'antu, hukumomin gwamnati, da sauransu da suka ƙware a cikin aikin USP da NF. A sakamakon haka, a cikin 1966, Cibiyar Kiwon Lafiya (IOM) ta buga wannan fitowar farko ta FCC don FDA. USP ta sami FCC a shekara ta 2006. USP ta fara sigar kan layi ta FCC tun 2008. Ana buga FCC a kowace shekara biyu a cikin bugawa da tsarin kan layi kuma ana miƙa shi azaman biyan kuɗi wanda ya haɗa da babban bugu da ƙarin abubuwan shiga tsakani. Dukkanin ka'idojin da aka gabatar da su da sake dubawa ga FCC an fara buga su ne a cikin kyauta, dandalin FCC na kan layi don lokacin sharhi na jama'a na kwanaki 90. Ya zuwa Mayu 2021, an sake buga FCC sau goma sha biyu.<ref>{{Cite web |title=Impact of Extended Implementation on FCC Platform Starting on December 1, 2020 until June 1, 2021 {{!}} FCC {{!}} Online |url=https://www.foodchemicalscodex.org/notices/extended-date-implementation-impact-20201120 |access-date=21 November 2020 |website=www.foodchemicalscodex.org}}</ref> == Littattafai == FCC 12 yana da sabbin littattafai sama da 80 idan aka kwatanta da FCC 11. Fiye da litattafai 1,250 ciki har da: * Probiotics & prebiotics * Fasahar * Masu Tsaro * Masu daɗi * Fats da mai * Abinci * Duniyoyi * Abubuwan da aka yi amfani da su a jarirai 18 kari, samar da bayyane, mataki-mataki jagora don fiye da 150 gwaje-gwaje da gwaje-gaje ciki har da: * Gwajin iyakar gubar * Rarraba Cin Hanyoyin Abinci Jagora * Jagora kan Ci gaba da Tabbatar da Gwajin da ba a yi niyya ba <ref name="FCC"/> === Buga na farko === Kwamitin Kare Abinci ya fara ne a cikin 1961 don samar da ƙa'idodin inganci na inganci don sunadarai masu inganci. An buga wasu sassan fitowar farko a cikin nau'i-shafi tsakanin 1963 da 1966. Yankin fitowar farko yana iyakance ga abubuwan da ke da alaƙa da halayen sunadarai ko daidaitawar halittu waɗanda aka kara kai tsaye ga abinci don yin wasu ayyukan da ake so. An zaɓi irin waɗannan abubuwa daga kayan abinci da aka sani gabaɗaya da aminci, waɗanda aka amince da su ta hanyar takunkumi na baya, da waɗanda ƙa'idodin FDA suka kafa haƙuri na amfani na musamman. === Buga na biyu === Wannan fitowar, dan kadan ya fi na farko girma, ya ƙunshi littattafai 639.<ref>{{Cite journal |date=1973 |title=Food chemicals codex, second edition. Prepared by the Committee on Specifications, Food Chemicals, Codex, of the Committee on Food Protection, National Research Council, National Academy of Sciences, 2101 Constitution Ave., N.W., Washington, DC 20418, 1972. 1039 pp. 15 × 23 cm. Price $20.00 |journal=Journal of Pharmaceutical Sciences |language=en |volume=62 |issue=2 |pages=347–348 |bibcode=1973JPhmS..62..347. |doi=10.1002/jps.2600620247 |issn=1520-6017 |doi-access=free}}</ref> === Buga na uku === Bayanan da ke cikin wannan fitowar FCC an amince da su a hukumance ba kawai ta FDA ba har ma, a wasu yanayi, ta hukumomin Kanada, Australia, New Zealand da Burtaniya. Wannan fitowar ta nuna bambance-bambance masu yawa a cikin tsari daga wanda ya riga shi mai shekaru 9, gami da manyan shafuka da shimfidar shafi biyu. Ƙara sabbin littattafai 113 sun kawo jimlar zuwa 776, wanda ya rufe abubuwa sama da 800. A karo na farko waɗannan sun haɗa da kayan kamar dextrose da fructose, waɗanda aka fi ɗauka a matsayin abinci fiye da kayan karawa. An share littafi guda ɗaya kawai, don maganin sulphate na aluminum, saboda ba a sake amfani da shi a cikin abinci ba. Sashe na rubutun da aka yi a baya mai taken 'Specifications' an canza shi zuwa 'Bukatun', kuma wannan ya haɗa da duk wani gwajin ganewa wanda a baya ya bayyana a ƙarƙashin sashin 'Description'. Sauran canje-canje a cikin wannan fitowar sune hadawa a karo na farko na jagororin Good Manufacturing Practices (GMP) don sunadarai na abinci, da kuma watsar da manufofin da suka gabata inda aka yi amfani da ƙayyadaddun abubuwa na mutum don haɗuwa da ainihin abu tare da ƙarin abubuwa kamar magungunan anticaking, Antioxidants da emulsifiers.<ref>{{Cite journal |date=1 April 1982 |title=Food Chemicals Codex: Food Chemicals Codex 3rd Ed. Committee on Codex Specifications, Food and Nutrition Board, Division of Biological Sciences, Assembly of Life Sciences, National Research Council. National Academy Press, Washington, DC, 1981. pp. xxxi + 735, $45.00. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0278691582802573 |journal=Food and Chemical Toxicology |language=en |volume=20 |issue=2 |pages=231–232 |doi=10.1016/S0278-6915(82)80257-3 |issn=0278-6915 |url-access=subscription |access-date=21 November 2020}}</ref> === Buga na huɗu === An kara sabbin litattafai hamsin da biyu a cikin bugu na uku, suna yin jimlar litattafan 967. A cikin fitowar guda huɗu, an faɗaɗa FCC don haɗawa ba kawai kayan abinci ba, har ma da abubuwan da suka haɗu da abinci da abubuwan da ke abinci (misali fructose da dextrose). Koyaya, an share littattafai uku da suka gabata yanzu (watau carrageenan, cinnamyl antranilate da methyl formate) saboda yanayin da ya canza kuma yanzu an ba da fifiko na musamman kan rage gurbataccen abu, musamman gubar.<ref>{{Cite journal |last=Birch |first=G. |date=1 May 1997 |title=Food chemicals codex: Institute of Medicine of the National Academy of Sciences, 1996 (4th edn). ISBN 0 309 05394 3. xxxii + 882 pp |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0308814697867088 |journal=Food Chemistry |language=en |volume=59 |issue=1 |pages=179–180 |doi=10.1016/S0308-8146(97)86708-8 |issn=0308-8146 |url-access=subscription |access-date=21 November 2020}}</ref> === Buga na shida === Wannan fitowar ita ce ta farko a karkashin jagorancin USP. Wannan fitowar ta ƙunshi fiye da 1,000 monograph standards da gwaje-gwaje don tabbatar da ainihi, inganci da tsabtar sinadaran abinci.<ref>{{Cite journal |date=18 March 2008 |title=U.S. Pharmacopeia Releases New Edition of the Food Chemicals Codex |url=https://link.gale.com/apps/doc/A366511278/AONE?u=ustrath&sid=AONE&xid=fe927be7 |journal=Science Letter |language=English |pages=514 |access-date=21 November 2020}}</ref> === Buga na takwas === Wannan fitowar ta ba da izini: * Fiye da 1,100 monographs, wanda ya haɗa da tsarin sunadarai da tsari, nauyin sunadarai, aiki, ma'anar, marufi da ajiya, buƙatun lakabi, hanyoyin gwaji da ƙari. * Abubuwan da suka shafi goma sha huɗu, waɗanda ke ba da cikakken bayani game da gwaje-gwaje da gwaje'o'i sama da 150, tare da jagora na mataki-mataki don nazarin enzymes, ƙazanta kamar ƙarfe da magungunan ƙwayoyin cuta da alamomi don gwaji gaskiya, da sauransu. * Bayani na gaba ɗaya, wanda ya haɗa da bayanai masu dacewa game da batutuwa daban-daban ciki har da Jagororin GMP don Kayan Abinci, teburin kwatankwacin abinci da magunguna GMPs, tebur na ambaton inda aka haɗa FCC ta hanyar ambato a cikin Dokar Tarayyar Amurka, AOAC International / International Organization for Standardization (ISO) / International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) jagororin tabbatarwa, da gabatarwa masu taimako a cikin hanyoyin bincike daban-daban. Wannan fitowar kuma tana nuna a karo na farko cikakken abubuwan da ke cikin USP mai zuwa Food Fraud Database. Bayanan bayanan yana da shigarwa sama da 1,300 a kan masu lalata da aka ruwaito don takamaiman sinadaran da kuma hanyar ganowa ta nazari. Dangane da rubuce-rubucen ilimi da labaran kafofin watsa labarai daga 1980-2010, yana aiki ne a matsayin tushen batutuwan zamba kuma yana iya zama kayan aiki mai amfani don sarrafa haɗari ga masana'antu, masu sarrafawa da sauran masu ruwa da tsaki.<ref>{{Cite journal |date=8 March 2012 |title=-USP - New Edition of Food Chemicals Codex Offers Standards to Help Ensure Quality, Purity of Innovative and Widely Used Ingredients |url=https://link.gale.com/apps/doc/A282400379/AONE?u=ustrath&sid=AONE&xid=a14f42fa |journal=ENP Newswire |language=English |access-date=21 November 2020 }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Buga na tara === Buga na tara ya haɗa da sabbin bayanai game da ainihi da tsabtar kusan sinadaran abinci 1,200, gami da hanyoyin gwaji da mahimman jagora kan batutuwa masu mahimmanci. Among the new monographs in the FCC is spirulina, a food ingredient that was just recently{{When|date=November 2020}} approved as a natural source of blue colour for candy and chewing gum by the US FDA. Formulators also use spirulina in specialty food bars, powdered nutritional drinks, among other products due to its non-animal protein content. Wani littafi da aka haɗa a cikin wannan fitowar FCC shine baƙar fata PN mai haske, launi na abinci na roba da aka yi amfani da shi a cikin samfuran da ke buƙatar launi baƙar fata a cikin tsari (james, cakulan syrup da alewa misalai ne na yau da kullun). Kodayake FDA ba ta amince da PN baƙar fata mai haske a matsayin launi na abinci a Amurka ba, a halin yanzu an amince da amfani da shi a cikin abinci a wasu ƙasashe da yawa. === Buga na goma sha huɗu === Ya zuwa tsakiyar 2024, sabon fitowar ita ce ta 14. == Aikace-aikacen == An ambaci FCC sama da sau 200 a cikin Dokar Dokokin Tarayya ta Amurka kuma hukumomin da ke kewaye da duniya sun amince da ita ciki har da Amurka, Argentina, Australia, Brazil, Kanada, Isra'ila, New Zealand, Paraguay, da Uruguay.<ref name="FCC"/> == Dangantaka == === JECFA === Ana amfani da FCC da ka'idoji daga Kwamitin Kwararru na FAO / WHO kan Additives na Abinci (JEFCA) a duk faɗin duniya. FCC ya fi cikakkiyar tarin kuma ya haɗa da sinadaran da JECFA ba ta la'akari da su ba. Fiye da haka, FCC wani tarin ne ga duk sinadaran abinci, yayin da JECFA ke la'akari da "abin da aka kara abinci" kawai don a haɗa shi a cikin tarin. Misalan abubuwan da aka haɗa a cikin FCC, amma ba a cikin ƙa'idodin JECFA ba, su ne man soya, sucrose, fructose, da sodium chloride - abubuwan da JECFA ta ɗauka su zama abinci ko sinadaran abinci, amma ba "ƙarin abinci ba". Bugu da ƙari, FCC ta yi la'akari da haɗa mai mai mahimmanci, sinadaran abinci masu aiki, da sinadaran GRAS-Notified da GRAS-da suka ƙayyade kansu. Yawancin sinadaran da FCC ke kunshe da su suna samar da tarin ga masana'antar abinci wanda galibi ana ɗaukarsa cikakke kuma mafi amfani. <ref>{{Cite web |title=FAQs: Food Chemicals Codex (FCC) {{!}} USP |url=https://www.usp.org/frequently-asked-questions/food-chemicals-codex-fcc |access-date=21 November 2020 |website=www.usp.org |language=en}}</ref> === Girma === A matsayin jerin abubuwan abinci da ba sa buƙatar sake dubawa ta FDA don tabbatar da amincinsu, FDA ce ke tsara jerin GRAS kai tsaye kuma tana sabunta su. A shekara ta 1997 FDA ta kammala cewa ba za ta iya ba da albarkatu masu yawa ga tsarin takardar shaidar GRAS ba. A sakamakon haka, FDA ta ƙaddamar da Shirin Sanarwar GRAS don sabunta jerin.<ref>{{Cite web |last=Nutrition |first=Center for Food Safety and Applied |date=11 February 2020 |title=How U.S. FDA's GRAS Notification Program Works |url=https://www.fda.gov/food/generally-recognized-safe-gras/how-us-fdas-gras-notification-program-works |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190926011759/https://www.fda.gov/food/generally-recognized-safe-gras/how-us-fdas-gras-notification-program-works |archive-date=September 26, 2019 |access-date=21 November 2020 |website=FDA |language=en}}</ref> Ana nazarin ka'idodin FCC kuma masana masu zaman kansu ne suka amince da su. Dukkanin ka'idojin da aka gabatar da su da sake dubawa ga FCC an fara buga su ne a cikin kyauta, dandalin FCC na kan layi don lokacin sharhi na jama'a na kwanaki 90.<ref>{{Cite web |title=FCC Publication and Comment Schedule {{!}} FCC {{!}} Online |url=https://www.foodchemicalscodex.org/fcc-forum/publication-comment-schedule |access-date=21 November 2020 |website=www.foodchemicalscodex.org}}</ref> == Dubi kuma == * ''Codex Alimentarius'' * Abincin abinci * Dokar Abinci, Magunguna, da Kayan shafawa ta Tarayya * Abinci Additives Amendment na 1958 * [[Dokar Kula da Tsaro ta Abinci ta FDA]] * An san shi da aminci * Kwamitin Kwararru na FAO / WHO kan Abinci == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 8216zftx3uf6s0029ue8e9cpvdumn7g Jerin ka'idojin lakabin abinci 0 118475 835426 814060 2026-05-13T15:50:53Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835426 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[Fayil:Fuji_apple_with_PLU_code.jpg|thumb|Alamar lambar mashaya a kan apple na FujiFuskar apple]] kunshin da lakabi [[abinci]] suna ƙarƙashin tsari a mafi yawan yankuna / shari'o'i, don hana Tallace-tallace na ƙarya da inganta lafiyar abinci, da kuma ƙara samar da ƙarin bayani ga masu amfani dangane da inganci ko damuwa game da salon rayuwa. Tsarin alamun abinci ya samo asali ne tare da masana'antu na samar da abinci da ci gaban kasuwannin abinci na duniya. A kasashe da yawa, dokokin abinci na farko sun mayar da hankali kan hana [[Adulterant|zina]] da [[Counterfeit consumer good#Food|zamba]], sau da yawa ta hanyar ba da umarnin sunayen samfurori da jerin sinadaran. A tsawon lokaci, gwamnatoci sun haɓaka ƙarin cikakkun tsarin tsari don sarrafa ingancin abinci da lafiyar jama'a ta hanyar daidaitaccen lakabi. Masana sun lura cewa yayin da tsarin abinci ya karu kuma ya karu da rashin mutunci, masu tsarawa a fadin yankuna - daga Turai da Arewacin Amurka zuwa Gabashin Asiya - sun fara amfani da lakabi don kwaikwayon amincewar da aka samo daga kasuwannin abinci na gida, na mutum. Alamomi sun zama kayan aiki na "gwamnatin bayanai," isar da aminci, darajar abinci mai gina jiki, har ma da'awar ɗabi'a ko muhalli. Wannan yanayin yana nuna canjin duniya zuwa nuna gaskiya a cikin kasuwancin abinci, sau da yawa yana dogaro da ikon kimiyya da haƙƙin mabukaci don tsara ƙa'idodin tsari. == Ka'idoji ta hanyar nau'i == === Hanyoyi da yawa === === Tsarin ƙididdigar abinci mai gina jiki === * Abinci Mai gina jiki * Tsarin ƙididdigar hasken zirga-zirga * Tsarin Rarraba Taurari na Lafiya === Gaskiya === * Tallace-tallace na ƙarya * Da'awar kiwon lafiya === Kayan sarrafa abinci === [[Fayil:EU_food_contact_material_symbol.svg|right|thumb|202x202px|Gilashin ruwan inabi da alamar abinci mai aminciAlamar amintaccen abinci]] * Alamar amintaccen abinci === Takamaiman abinci === * Tsarin man zaitun da zina * Alamun rarraba abinci * [[Instructions for Use|Umurni don Amfani]] * [[Exp: Date|Exp: Ranar]] === Suna tafiya === * "Certified Vegan" by Vegan Awareness Foundation trademark for vegan companies and organizations<ref>{{Cite web |title=Certifying organization information |url=http://www.greenerchoices.org/eco-labels/organization.cfm?OrganizationID=127&searchType=Organization%20Index&searchValue=&refpage=organizationIndex&refqstr= |access-date=20 September 2015 }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * "PETA-Approved Vegan" by PETA for vegan products (clothing and accessory companies), [[Tarayyar Amurka|United States]], available worldwide<ref>{{Cite web |title=PETA-Approved Vegan |url=http://www.peta.org/living/fashion/peta-approved-vegan-logo/ |access-date=20 September 2015}}</ref> * "Sunflower symbol" by The Vegan Society, [[Birtaniya|United Kingdom]] trademark for vegan food, available worldwide<ref>{{Cite web |title=The Vegan Trademark |url=https://www.vegansociety.com/the-vegan-trademark |access-date=22 March 2024}}</ref> * "V-Label" by the European Vegetarian Union, [[Switzerland|Swiss]] trademark for vegan items (specified by product), available worldwide<ref name="v-label">{{Cite web |title=Vegetarian Label by EVU |url=http://v-label.eu/ |access-date=20 September 2015}}</ref><ref name="swissveg">{{Cite web |title=Swissveg V-Label |url=http://www.swissveg.ch/v-label |access-date=29 September 2015}}</ref> * "Biocyclic Vegan" by BNS Biocyclic Network Services Ltd., Cyprus, for vegan organic production (e.g. vegetable production without manure)<ref>{{Cite web |title=About us |url=http://www.biocyclic-vegan.org/about-us/ |access-date=2021-01-03 |website=BIOCYCLIC VEGAN STANDARD |language=en-US}}</ref> === Mai cin ganyayyaki === * "Alamar maɓallin kore" (alama ta dabbobi), abin da ake buƙata na [[Indiya]] don abinci, ana samunsa a duk duniya <ref>{{Cite web |title=India's Vegetarian Mark |url=http://vegetarianmark.net/ |access-date=20 September 2015 |archive-date=25 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425124813/http://vegetarianmark.net/ |url-status=dead }}</ref> * "V-Label" ta Tarayyar Turai, Alamar kasuwanci ta [[Switzerland]] don kayan vegan da kayan kayan lambu (wanda aka ƙayyade ta samfurin), ana samun su a duk duniya <ref name="v-label"/><ref name="swissveg"/> * "Al'ummar da aka amince da ita" ta hanyar Al'ummar da ke da kayan lambu, Ingila, ana samun ta a duk duniya <ref>{{Cite web |title=Vegetarian Society Approved Website |url=https://www.vegsoc.org/sslpage.aspx?pid=650 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905062912/https://www.vegsoc.org/sslpage.aspx?pid=650 |archive-date=5 September 2015 |access-date=20 September 2015}}</ref><ref>{{Cite web |title=VegSoc Approved |url=http://www.vegsocapproved.com/corporate08/index.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151010024532/http://www.vegsocapproved.com/corporate08/index.asp |archive-date=10 October 2015 |access-date=29 September 2015}}</ref> === Ayyukan noma === * Yanayin Yanayi * Gishiri da aka ciyar da naman sa * Takaddun shaida na kwayoyin halitta * [[Noma mai daurewa|Aikin noma mai dorewa]] ** UTZ Certified === Takaddun shaida na addini === * [[Halal]] (dokokin abinci na Islama) * Kashrut (Abincin kosher a cikin dokar Yahudawa) === Rashin jituwa === * Ag-gag === Asalin ƙasa mai suna === * Sunan da ake kira * Bayanan ƙasa * Kasar asali * Yanayin Yanayi Mai Karewa (Taron Turai) * Sunan asalin da aka sarrafa ([[Faransa]]) * [[Denominazione di origine controllata|Denominazione di Origine Controllata]] ([[Italiya]]) === Asalin kwayoyin halitta da kasuwanci === * Alamar abinci mai canza kwayar halitta * Samun ganowa * Matsayi na ainihi don abinci === Shirye-shiryen a wurin amfani === * Girgiza da kyau === Farashin === * Bi abin da kake so (PWYW) * Bi abin da za ku iya (PWYC) * [[Abincin abinci da sauri]] * Farashin sayarwa mafi girma (MRP) === Bayanan tsaro === * Yin amfani da barasa * Yankin haɗari (tsaron abinci) * Sarauta ta biyar * Rashin jituwa da abinci * Rashin haƙuri da abinci * Tsaro na abinci * Samfurin abinci * Rashin abinci * Cibiyar Tsaro ta Duniya * ISO 22000 * Ranar rayuwar ajiya ("Amfani da" da "Mafi Kyau kafin") * Alamar gargadi * Bayyanawar Magungunan Abinci FALCPA[https://web.archive.org/web/20190907100136/https://www.fda.gov/food/food-allergensgluten-free-guidance-documents-regulatory-information/food-allergen-labeling-and-consumer-protection-act-2004-questions-and-answers#:~:text=FALCPA%20is%20an%20amendment%20to,did%20Congress%20pass%20this%20Act%3F Ƙarya] == Ta hanyar yanki == * [[FAO GM Foods Platform]] * Food Administration === Asiya === ==== Indiya ==== * Hukumar Kula da Tsaro da Ka'idojin Abinci ta Indiya (FSSAI) - hukumar da aka kafa a karkashin Dokar Tsaro da ka'idojin Abincin, 2006, don tsarawa da kuma kula da lafiyar abinci a Indiya.<ref>{{Cite web |title=Food Safety and Standards Authority of India |url=https://www.fssai.gov.in/ |access-date=2025-08-18 |website=FSSAI |publisher=Government of India}}</ref> ==== Thailand ==== * Phuket: "Flag mai launin rawaya" don abinci mai cin ganyayyaki a lokacin bikin 'ngan kin yeh' === Arewacin Amurka === ==== Kanada ==== * Dokar Abinci da Magunguna * Monsanto Canada Inc v Schmeiser ==== Mexico ==== * NOM-051-SCFI/SSA1-2010 ==== Amurka ====   * [[Sunan Kasuwanci mai Amincewa]] * [[Yin zina da Kofi Dokar 1718]] * [[Ƙungiyar Dokar Aikin Gona ta Amirka]] * Binciken bayyanar abinci a Amurka * [[Dokar Kula da Lafiya da Ilimi ta 1994]] * Fair Packaging and Labeling Act (US) - wanda aka kafa a 1966, yana buƙatar asalin samfurin, masana'anta, da lakabin adadi.<ref>{{Cite web |title=Fair Packaging and Labeling Act |url=https://www.ftc.gov/legal-library/browse/statutes/fair-packaging-labeling-act |access-date=2025-08-18 |website=Federal Trade Commission |publisher=U.S. Government}}</ref> * Dokar Labarin Abinci da Ilimi ta 1990 - ta ba da umarnin daidaitaccen labaran abinci mai gina jiki da kuma tsara ikirarin kiwon lafiya akan kunshin abinci.<ref>{{Cite web |title=Overview of Nutrition Labeling and Education Act of 1990 |url=https://www.fda.gov/food/food-labeling-nutrition/overview-food-labeling |access-date=2025-08-18 |website=U.S. Food and Drug Administration |publisher=FDA}}</ref> * [[Dokar Kula da Tsaro ta Abinci ta FDA]] * [[Dokar Abinci, Magunguna, da Kayan shafawa ta Tarayya]] * Dokar Binciken Nama ta Tarayya * Dokar Gyaran Abinci da Magunguna ta 2007 * Dokar Gudanar da Abinci da Magunguna ta 1997 * Dokokin cin zarafin abinci * Dokar Kare Ingancin Abinci * An san shi da aminci * Dokar Tsaro ta Duniya ta 2009 * Dokar Kevin * Alamar asalin ƙasar da aka siyar a Amurka * Hakki na Mutum a cikin Dokar Cin Abinci * Dokar Jama'a 114-214, da ke tsara alamar Abinci na GMO * Dokar Abinci da Magunguna - ta wuce a cikin 1906, ta haramta cin abinci mara kyau ko kuma ta kafa harsashin dokar abinci ta Amurka ta zamani.<ref>{{Cite web |title=The Pure Food and Drug Act of 1906 |url=https://www.archives.gov/milestone-documents/pure-food-and-drug-act |access-date=2025-08-18 |website=U.S. National Archives |publisher=National Archives }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Matsayi na ainihi don abinci * Taken 21 na Dokar Dokokin Tarayya * ''Amurka da Correll'' * ''Amurka v. Baril da Kashi Tara da biyar An yi zargin Apple Cider Vinegar'' === Turai === ==== Tarayyar Turai ==== * Regulation (EC) No. 834/2007 of 28 June 2007 on organic production and labelling of organic products * Regulation (EU) No 1169/2011 — on the provision of food information to consumers.<ref>{{Cite web |date=2011-11-25 |title=Regulation (EU) No 1169/2011 on the provision of food information to consumers |url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32011R1169 |access-date=2025-08-18 |website=EUR-Lex |publisher=European Union}}</ref> * Regulation (EU) No 1151/2012 on quality schemes for agricultural products and foodstuffs: defines "labelling" as "any words, particulars, trade marks, brand name, pictorial matter or symbol relating to a foodstuff and placed on any packaging, document, notice, label, ring or collar accompanying or referring to such foodstuff".<ref>{{Cite web |date=2012-11-21 |title=Regulation (EU) No 1151/2012 on quality schemes for agricultural products and foodstuffs |url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32012R1151 |access-date=2025-08-18 |website=EUR-Lex |publisher=European Union}}</ref> ==== Ƙasar Ingila ==== * [[Girman Gurasa da Ale]] * Shari'ar McLibel * Dokokin Ma'auni da Ma'aunin (Abubuwan da aka shirya) 2006 [http://www.legislation.gov.uk/uksi/2006/659/contents/made] === Oceania === * Ka'idodin Abinci Australia New Zealand ==== New Zealand ==== * [[Dokar Abinci ta 1981]] === Kudancin Amurka === ==== Chile ==== * Dokar Labaran Abinci da Talla (Dokar 20.606, 2012) - tana buƙatar alamun gargadi na gaba don babban sukari, gishiri, adadin kuzari, ko kitse.<ref>{{Cite web |date=2012-07-06 |title=Law 20.606 on Nutritional Composition of Food and its Advertising |url=https://www.bcn.cl/leychile/navegar?idNorma=1041570 |access-date=2025-08-18 |website=Biblioteca del Congreso Nacional de Chile |publisher=Government of Chile}}</ref> == Dubi kuma == * haramtacciyar abinci da abin sha * Tsaro na abinci * [[Tsaron abinci|Tsaro na abinci]] == Manazarta == ii528h87w0uf7bh17d2ieou20qpry4l Jerin zanga-zangar goyon bayan Palasdinawa a Italiya 0 120459 835468 734632 2026-05-13T17:32:06Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835468 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Sabra_Shatila_demonstration.jpg|thumb|239x239px|Maris a Italiya don tunawa da Kisan kiyashi na Sabra da Shatila .]] Wannan jerin zanga-zangar goyon bayan Palasdinawa ne a Italiya ciki har da zanga-zambe, tafiye-tafiye, zama, ayyukan kai tsaye, da sansanonin harabar don tallafawa haƙƙin [[Palasdinawa]]. == Jerin == An kiyasta halartar ko dai an ambaci a bayyane a cikin nassoshi ko kuma an yi amfani da matsakaicin matsayi, watau, 50 lokacin da aka ambaci da yawa, 500 lokacin da aka ambata daruruwan, da sauransu. === 2023 === {{Reflist|group=Note}} {| class="wikitable sortable sticky-header-multi" style="font-size: 90%; position:relative" ! style="width:15%;" |Ranar ! style="width:13%;" |Birni / birni ! data-sort-type="number" style="width:5%;" |Kimanin halartar ! class="unsortable" style="width:55%;" |Bayyanawa ! class="unsortable" style="width:5%;" |Ref (s) |- |18 ga Nuwamba 2006 | da    |50,000 |Masu zanga-zangar sun kasance game da [[United States|US]]" id="mwKw" rel="mw:WikiLink" title="Arms industry">Sayar da makamai ga [[Isra'ila]], game da wariyar launin fata, da kuma hadin gwiwar soja tare da kasar. Jam'iyyun siyasa da yawa ne suka dauki nauyin zanga-zangar, kamar su Federation of the Greens, Communist Refoundation Party, Democrats of the Left, Workers' Communist Party, da kuma Party of Italian Communists. Wannan zanga-zangar ta haifar da hukuntawa a duk fadin kasar kuma ta karfafa goyon baya ga Isra'ila bayan mahalarta sun ƙone kayan ado guda uku da aka rufe da Isra'ila, Amurka, da tutar Italiya a gaban abin tunawa ga Sojan da ba a sani ba. |<ref>{{Cite web |date=2006-11-17 |title=Oggi si sfila in piazze diverse |url=https://ilmanifesto.it/archivio/null |access-date=2025-09-25 |website=il manifesto |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=2006-11-20 |title=Far-Left anti-Israel rally in Italy backfires {{!}} The Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/international/far-left-anti-israel-rally-in-italy-backfires |access-date=2025-09-25 |website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Milano e Roma in piazza per chiedere la pace in Medio Oriente |url=https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2006/11/18/milano_e_roma_in_piazza_per_chiedere_la_pace_in_medio_oriente/it1-104505 |access-date=2025-09-25 |website=www.archivioradiovaticana.va}}</ref> |- |17 ga Janairu 2009 | Roma |82,500 |Nuni da tafiya a tsakiyar gari. Masu zanga-zangar sun yi waka a kan [[George W. Bush]] da Ehud Baraki. |<ref>{{Cite web |last=Baroz |first=Emanuel |date=2009-01-18 |title=Roma, corteo pro-Gaza: stelle di David con svastiche e preghiera al Colosseo |url=https://www.focusonisrael.org/2009/01/18/roma-corteo-pro-gaza-stelle-di-david-con-svastiche-e-preghiera-al-colosseo/ |access-date=2025-09-23 |website=Focus On Israel}}</ref><ref>{{Cite web |date=2009-01-18 |title=IMMENSA MANIFESTAZIONE A FIANCO DEL POPOLO PALESTINESE |url=https://www.usb.it/leggi-notizia/immensa-manifestazione-a-fianco-del-popolo-palestinese.html |access-date=2025-09-23 |website=www.usb.it |language=it}}</ref> |- |27 Satumba 2014 | Roma |5,000 |Nuni da tafiya a tsakiyar gari. |<ref>{{Cite web |last=Fratticci |first=Sandra |title=Palestina libera: in migliaia alla manifestazione a Roma |url=https://www.piuculture.it/2014/10/palestina-libera-manifestazione-roma/ |access-date=2025-09-23 |language=it-IT}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=In piazza per la Palestina: balli, canti e slogan per le strade del centro |url=https://www.romatoday.it/cronaca/manifestazione-palestina-roma-27-settembre-2014.html |access-date=2025-09-23 |website=RomaToday |language=it}}</ref> |- |27 ga Mayu 2018 | Roma |150 |Nuni game da shiga Isra'ila a gasar tseren keke ta Giro d'Italia ta 2018 da kuma Urushalima bayan da ta dauki bakuncin fara tseren a farkon wannan watan. Wasu masu zanga-zangar sun yi ƙoƙari su rushe hanyar masu tuka keke. Ya ƙare da sa hannun 'yan sanda. An kama masu zanga-zangar bakwai. Yawancin masu zanga-zangar da jami'an 'yan sanda biyu sun ji rauni. |<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Giro d'Italia, manifestanti pro Palestina irrompono sul tragitto: tensioni con la polizia |url=https://www.romatoday.it/cronaca/manifestazione-palestina-libera-giro-d-italia-roma.html |access-date=2025-09-23 |website=RomaToday |language=it}}</ref> |- |13 ga Mayu 2021 | Milan |5,000 |Nuni da tafiya a tsakiyar gari. |<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-05-14 |title=In 5mila a Milano per la Palestina, oggi la manifestazione a Roma |url=https://ilmanifesto.it/in-5mila-a-milano-per-la-palestina-oggi-la-manifestazione-a-roma |access-date=2025-09-23 |website=il manifesto |language=it}}</ref> |- |14 ga Mayu 2021 |<span class="flagicon" style="display:inline-block;width:20px;">[[Fayil:Livorno-Stemma.svg|link=|alt=|25x25px]]</span>&nbsp;Livorno |? |Tsayar da kayan aiki na wucin gadi wanda ke dauke da makamai da fashewa da aka shirya zuwa Tashar jiragen ruwa ta Ashdod. |<ref>{{Cite web |title=Pro-Palestine Italian port workers refuse to load arms shipment destined for Israel |url=https://www.newarab.com/news/pro-palestine-italian-port-workers-refuse-arms-shipment-israel |access-date=23 September 2025 |website=The New Arab}}</ref> |- |15 ga Mayu 2021 |Sauye-sauye |? |zanga-zangar a cikin birane. |<ref name=":1">{{Cite web |last=Redazione |date=2021-05-15 |title=Le città italiane unite per la Palestina, in mille al presidio di Roma |url=https://www.articolo21.org/2021/05/le-citta-italiane-unite-per-la-palestina-in-mille-al-presidio-di-roma/ |access-date=2025-09-23 |website=Articolo21 |language=it-IT}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2021-05-16 |title=Pro-Palestinian protests held throughout Italy |url=https://arab.news/6nn8r |access-date=2025-09-24 |website=Arab News |language=en}}</ref> |- |15 ga Mayu 2021 | Roma |1,000 |Nuni da tafiya a tsakiyar gari. |<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> |- |15 ga Mayu 2021 | Venice |50 |Nuni a tsakiyar gari. |<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Anche a Venezia presidio per la solidarietà al popolo palestinese |url=https://www.veneziatoday.it/cronaca/manifestazione.palestinesi-venezia-15-maggio-2021 |access-date=2025-09-23 |website=VeneziaToday |language=it}}</ref> |} === Kafin shekara ta 2023 === {{Reflist}} {| class="wikitable sortable sticky-header-multi" style="font-size: 90%; position:relative" ! style="width:15%;" |Ranar ! style="width:13%;" |Birni / birni ! data-sort-type="number" style="width:5%;" |Kimanin halartar ! class="unsortable" style="width:55%;" |Bayyanawa ! class="unsortable" style="width:5%;" |Ref (s) |- |13 ga Oktoba 2023 | Naples |? |Nuni da tafiya a tsakiyar gari. |<ref name=":2">{{Cite web |title=Thousands rally in Rome to support Palestine amid conflict with Israel |url=https://www.aa.com.tr/en/europe/thousands-rally-in-rome-to-support-palestine-amid-conflict-with-israel/3019262 |access-date=2025-09-23 |website=www.aa.com.tr}}</ref> |- |13 ga Oktoba 2023 | Roma |5,000 |Nuni da tafiya a tsakiyar gari. |<ref name=":2" /> |- |21 ga Oktoba 2023 | Roma |500 |Nuni da tafiya a tsakiyar gari. |<ref>{{Cite web |date=2023-10-22 |title=Demonstrators across Europe mobilise in pro-Palestinian rallies |url=http://www.euronews.com/2023/10/22/pro-palestinian-demonstrators-across-europe-step-out-in-support-of-ceasefire |access-date=2025-09-23 |website=euronews |language=en}}</ref> |- |17 ga Nuwamba 2023 | Pisa |? |Nuni a tsakiyar gari. Masu zanga-zangar sun ɗaga babban tutar Palasdinawa a Hasumiyar Pisa. | |} === 2024 === {| class="wikitable sortable sticky-header-multi" style="font-size: 90%; position:relative" ! style="width:15%;" |Date ! style="width:13%;" |City/town ! data-sort-type="number" style="width:5%;" |Estimated attendance ! class="unsortable" style="width:55%;" |Description ! class="unsortable" style="width:5%;" |Ref(s) |- |27 January 2024 | Milan |? |Demonstration in the city center during the International Holocaust Remembrance Day. Ended with police intervention. |<ref>{{Cite web |title=Police beat pro-Palestine demonstrators in Italy |url=https://www.aljazeera.com/program/newsfeed/2024/1/28/police-beat-pro-palestine-demonstrators-in-italy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128093857/https://www.aljazeera.com/program/newsfeed/2024/1/28/police-beat-pro-palestine-demonstrators-in-italy |archive-date=28 January 2024 |access-date=28 January 2024 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> |- |23 February 2024 | Florence |? |Demonstration and march through the city center. Ended with police intervention. Several protesters were injured. Videos of police officers beating young students went viral online and sparked an investigation into the violence. |<ref>{{Cite web |date=2024-02-23 |title=Dopo Pisa anche a Firenze manganellate contro gli studenti pro Palestina |url=https://tg.la7.it/cronaca/pisa-manganellate-studenti-pro-palestina-firenze-25-02-2024-206885 |access-date=2025-09-24 |website=TGLA7 |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |title=Police assault schoolchildren with batons at pro-Palestine protest |url=https://monitor.civicus.org/explore/police-assault-schoolchildren-with-batons-at-pro-palestine-protest/ |access-date=2025-09-24 |website=Civicus Monitor |language=en}}</ref> |- |23 February 2024 | Pisa |? |Demonstration and march through the city center. Ended with police intervention. Several protesters were injured, including some being taken to the hospital in ambulances. |<ref>{{Cite web |date=2024-02-23 |title=Corteo degli studenti pro-Palestina a Pisa, cariche della polizia schierata in tenuta antisommossa - Video |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2024/02/23/corteo-degli-studenti-pro-palestina-a-pisa-cariche-della-polizia-schierata-in-tenuta-antisommossa-video/7456365/ |access-date=2025-09-24 |website=Il Fatto Quotidiano |language=it-IT}}</ref><ref>{{Cite web |title=Civic Space Watch {{!}} ITALY: CONCERNING CIVIC SPACE REPRESSIONS |url=https://civicspacewatch.eu/italy-alert-concerning-civic-space-repressions/ |access-date=2025-09-24 |language=en-GB}}</ref> |- |15 March 2024 | Naples |? |Demonstration at the Engineering Faculty of the Politecnico di Napoli. |<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |date=2024-03-15 |title=Protesta pro Gaza degli studenti di Napoli, alla Federico II salta dibattito con Molinari e il rettore Lorito: tensione con la polizia |url=https://napoli.corriere.it/notizie/cronaca/24_marzo_15/protesta-pro-gaza-degli-studenti-alla-federico-ii-salta-dibattito-con-molinari-e-il-rettore-lorito-tensione-con-la-polizia-52427206-3e57-4ca5-b3b2-f1fbdca02xlk.shtml |access-date=2025-09-23 |website=Corriere della Sera |language=it-IT}}</ref> |- |19 March 2024 | Turin |? |Disruption of a session of the Academic Senate in protest of the university ties with Israel. |<ref>{{Cite web |date=2024-05-30 |title=Università occupata: le ragioni, la storia, le prospettive della protesta Pro-Palestina |url=https://www.lastampa.it/torino/2024/05/30/news/universita_occupata_ragioni_storia_prospettive_protesta_pro-palestina-14346735/ |access-date=2025-09-23 |website=La Stampa |language=it}}</ref> |- |14 April 2024 | Rome |? |Encampment at the Sapienza University of Rome. Lasted until at least 17 April. |<ref name=":3">{{Cite web |date=April 17, 2024 |title=Scontri nelle università, chi sono i leader dell'ala dura: cinque anarchici storici e un estremista palestinese |url=https://roma.corriere.it/notizie/cronaca/24_aprile_17/scontri-nelle-universita-chi-sono-i-leader-dell-ala-dura-cinque-anarchici-storici-e-un-estremista-palestinese-8cffd9c4-ab27-400b-a694-b7d5dcd18xlk.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240426095135/https://roma.corriere.it/notizie/cronaca/24_aprile_17/scontri-nelle-universita-chi-sono-i-leader-dell-ala-dura-cinque-anarchici-storici-e-un-estremista-palestinese-8cffd9c4-ab27-400b-a694-b7d5dcd18xlk.shtml |archive-date=April 26, 2024 |access-date=April 26, 2024 |website=Corriere della Sera |language=it-IT}}</ref> |- |16 April 2024 | Rome |300 |Attempted occupation of the Rector's Office at the Sapienza University of Rome. Ended with police intervention. Two protesters were arrested. |<ref name=":3" /> |- |17 April 2024 | Rome |? |Demonstration in front of the Rome Courthouse in Piazzale Clodio in solidarity with protesters arrested the previous day. |<ref name=":3" /> |- |17 April 2024 | Rome |? |Hunger strike by students of the Sapienza University of Rome as part of the ongoing encampment there. |<ref name=":3" /> |- |5 May 2024 |<span class="flagicon" style="display:inline-block;width:20px;">[[Fayil:Bologna-Stemma.svg|link=|alt=|30x30px]]</span>&nbsp;Bologna |? |Encampment at the University of Bologna. |<ref>{{Cite web |date=May 6, 2024 |title=Proteste pro-Palestina, all'Università di Bologna il primo presidio italiano con le tende: "Stop complicità con Israele" |trans-title=Pro-Palestine protests, the first Italian protest with tents at the University of Bologna: "Stop complicity with Israel" |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2024/05/06/proteste-pro-palestina-alluniversita-di-bologna-il-primo-presidio-italiano-con-le-tende-stop-complicita-con-israele/7536995/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602175411/https://www.ilfattoquotidiano.it/2024/05/06/proteste-pro-palestina-alluniversita-di-bologna-il-primo-presidio-italiano-con-le-tende-stop-complicita-con-israele/7536995/ |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=il Fatto Quotidiano |language=it}}</ref> |- |10 May 2024 | Milan |? |Encampment at the University of Milan. |<ref>{{Cite web |last=Santucci |first=Gianni |date=May 20, 2024 |title=Milano, dentro l'Università Statale occupata: biscotti, cartelli, attacchi al rettore e vandalismi firmati con la A di anarchia |trans-title=Pisa students camp out in Piazza dei Cavalieri. "Enough fire in Palestine" |url=https://milano.corriere.it/notizie/cronaca/24_maggio_20/milano-dentro-l-universita-statale-occupata-biscotti-cartelli-attacchi-al-rettore-e-vandalismi-firmati-con-la-a-di-anarchia-43b238b8-f35d-4df8-b622-bd842af0cxlk.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529193704/https://milano.corriere.it/notizie/cronaca/24_maggio_20/milano-dentro-l-universita-statale-occupata-biscotti-cartelli-attacchi-al-rettore-e-vandalismi-firmati-con-la-a-di-anarchia-43b238b8-f35d-4df8-b622-bd842af0cxlk.shtml |archive-date=May 29, 2024 |access-date=May 29, 2024 |website=Milano |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-21 |title=Milan student acampada holds strong |url=https://www.atlasofwars.com/milan-student-acampada-holds-strong/ |access-date=2025-09-23 |website=Atlas of wars |language=en-US}}</ref> |- |10 May 2024 | Padua |? |Encampment at the University of Padua. Lasted until at least 15 May. |<ref>{{Cite web |date=2024-05-10 |title=Tende all'Università di Padova a sostegno della Palestina - Notizie - Ansa.it |url=https://www.ansa.it/sito/notizie/cronaca/2024/05/10/tende-alluniversita-di-padova-a-sostegno-della-palestina_a4f2051b-38ca-4383-a39c-6014223790fd.html |access-date=2025-09-24 |website=Agenzia ANSA |language=it}}</ref> |- |13 May 2024 | Pisa |? |Encampment at the University of Pisa. |<ref>{{Cite web |date=12 May 2024 |title=Pisa, gli studenti si accampano in piazza dei Cavalieri. "Basta fuoco in Palestina" |url=https://www.lanazione.it/pisa/cronaca/pisa-protesta-studenti-2b0267ae?live |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602230237/https://www.lanazione.it/pisa/cronaca/pisa-protesta-studenti-2b0267ae?live |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=La Nazione}}</ref> |- |13 May 2024 | Venice |40 |Encampment at the Ca' Foscari University. |<ref>{{Cite web |date=2024-05-14 |title=Studenti Pro Palestina occupano il cortile della Ca' Foscari: "Stop agli accordi con atenei ed enti israeliani" |url=https://primavenezia.it/attualita/studenti-pro-palestina-occupano-il-cortile-della-ca-foscari-stop-agli-accordi-con-atenei-ed-enti-israeliani/ |access-date=2025-09-24 |website=Prima Venezia |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 May 2024 |title=Palestina, la manifestazione degli studenti di Venezia: tende nel cortile centrale dell'Università - Video |url=https://www.ilgazzettino.it/nordest/venezia/palestina_manifestazione_studenti_venezia-8114692.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602233605/https://www.ilgazzettino.it/nordest/venezia/palestina_manifestazione_studenti_venezia-8114692.html |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=Il Gazzettino |language=it}}</ref> |- |13 May 2024 | Siena |50 |Encampment at the University of Siena. |<ref>{{Cite web |date=13 May 2024 |title=Siena, 50 studenti occupano l'ingresso dell'università: "E' per la Palestina" |url=https://www.lanazione.it/siena/cronaca/siena-universita-occupazione-w37az4ta |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602221758/https://www.lanazione.it/siena/cronaca/siena-universita-occupazione-w37az4ta |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=La Nazione}}</ref> |- |15 May 2024 | Genoa |? |Encampment at the University of Genoa. |<ref>{{Cite web |last=Rossi |first=Alessandra |date=15 May 2024 |title=Studenti in tenda all'Università di Genova per fermare la guerra in Palestina |url=https://www.ilsecoloxix.it/genova/2024/05/15/video/studenti_in_tenda_alluniversita_di_genova_per_fermare_la_guerra_in_palestina-14304197/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602231351/https://www.ilsecoloxix.it/genova/2024/05/15/video/studenti_in_tenda_alluniversita_di_genova_per_fermare_la_guerra_in_palestina-14304197/ |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=Il Secolo XIX |language=it}}</ref> |- |15 May 2024 | Parma |? |Encampment at the University of Parma. |<ref>{{Cite web |date=15 May 2024 |title=Università di Parma, accampata studentesca per la Palestina nel chiostro di lettere in via d'Azeglio |url=https://parma.repubblica.it/cronaca/2024/05/15/news/universita_di_parma_accampata_studentesca_per_la_palestina_nel_hiostro_di_lettere_in_via_dazeglio-422971544/?callback=in&code=ODM0MJDHNGETMMRHYS0ZOWQYLWFIZJKTYJK3MDDLZGI3NJIX&state=5c21ae45238e411489f2f0613de9953c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602234444/https://parma.repubblica.it/cronaca/2024/05/15/news/universita_di_parma_accampata_studentesca_per_la_palestina_nel_hiostro_di_lettere_in_via_dazeglio-422971544/?callback=in&code=ODM0MJDHNGETMMRHYS0ZOWQYLWFIZJKTYJK3MDDLZGI3NJIX&state=5c21ae45238e411489f2f0613de9953c |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=La Repubblica |language=it}}</ref> |- |15 May 2024 | Bari |? |Encampment at the University of Bari. |<ref>{{Cite web |date=15 May 2024 |title=Studenti occupano l'Ateneo di Bari per la protesta a sostegno della Palestina: con le tende anche di notte. "Stop al massacro" |url=https://bari.repubblica.it/cronaca/2024/05/15/news/bari_tende_universita_pro_palestina-422970383/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602235404/https://bari.repubblica.it/cronaca/2024/05/15/news/bari_tende_universita_pro_palestina-422970383/ |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=La Repubblica |language=it}}</ref> |- |15 May 2024 | Palermo |? |Encampment at the University of Palermo. |<ref>{{Cite web |last=Del Corno |first=Mauro |date=8 May 2024 |title=Universitari pro Palestina, dilagano le proteste. Il governo spagnolo: "Orgogliosi di voi". Studenti accampati anche a Palermo |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2024/05/08/universitari-pro-palestina-il-governo-spagnolo-orgogliosi-di-voi-dilagano-le-proteste-studenti-accampati-anche-a-palermo/7541009/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240514065149/https://www.ilfattoquotidiano.it/2024/05/08/universitari-pro-palestina-il-governo-spagnolo-orgogliosi-di-voi-dilagano-le-proteste-studenti-accampati-anche-a-palermo/7541009/ |archive-date=May 14, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=il Fatto Quotidiano |language=it}}</ref> |- |15 May 2024 |<span class="flagicon" style="display:inline-block;width:20px;">[[Fayil:Macerata-Stemma.svg|link=|alt=|25x25px]]</span>&nbsp;Macerata |? |Encampment at the University of Macerata. |<ref>{{Cite web |date=16 May 2024 |title=Università occupata per la Palestina. I manifestanti contestano il rettore |url=https://www.ilrestodelcarlino.it/macerata/cronaca/universita-occupata-per-la-palestina-i-manifestanti-contestano-il-rettore-323ece7d |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602234848/https://www.ilrestodelcarlino.it/macerata/cronaca/universita-occupata-per-la-palestina-i-manifestanti-contestano-il-rettore-323ece7d |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=il Resto del Carlino |language=it}}</ref> |- |15 May 2024 | Florence |400 |Encampment at the University of Florence. |<ref>{{Cite web |title=Florence University students camp out in support of Palestinian cause |url=https://www.aa.com.tr/en/world/florence-university-students-camp-out-in-support-of-palestinian-cause/3220733 |access-date=2025-09-24 |website=www.aa.com.tr}}</ref> |- |16 May 2024 | Turin |? |Encampment at the University of Turin. |<ref>{{Cite web |date=May 31, 2024 |title=Rettore Università di Torino incontrerà studenti in occupazione |url=https://www.ansa.it/sito/notizie/cronaca/2024/05/31/rettore-universita-di-torino-incontrera-studenti-in-occupazione_08a48f4a-1b66-4339-ac6e-d07aab1636a7.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602152622/https://www.ansa.it/amp/sito/notizie/cronaca/2024/05/31/rettore-universita-di-torino-incontrera-studenti-in-occupazione_08a48f4a-1b66-4339-ac6e-d07aab1636a7.html |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=Ansa |language=it}}</ref> |- |17 May 2024 | Trento |? |Encampment at the University of Trento. |<ref>{{Cite web |last=Morone |first=Diego |date=19 May 2024 |title=Studenti pro Palestina a Trento: aula occupata a Economia |url=https://www.ladige.it/cronaca/2024/05/19/studenti-pro-palestina-a-trento-aula-occupata-a-economia-1.3787499 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602232146/https://www.ladige.it/cronaca/2024/05/19/studenti-pro-palestina-a-trento-aula-occupata-a-economia-1.3787499 |archive-date=June 2, 2024 |access-date=June 2, 2024 |website=l'Adige.it |language=it}}</ref> |- |28 May 2024 |<span class="flagicon" style="display:inline-block;width:20px;">[[Fayil:Bologna-Stemma.svg|link=|alt=|30x30px]]</span>&nbsp;Bologna |500 |Occupation of train tracks at the train station. |<ref>{{Cite web |title=Pro-Palestine protesters occupy train station in Italy |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/5/29/israels-war-on-gaza-live-tent-cities-attacked-as-tanks-roll-into-rafah?update=2932770 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629102812/https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/5/29/israels-war-on-gaza-live-tent-cities-attacked-as-tanks-roll-into-rafah?update=2932770 |archive-date=29 June 2024 |access-date=29 May 2024}}</ref> |- |5 June 2024 | Milan |? |Demonstration in the city center. Protesters unfurled a large Palestinian flag on top of the Milan Cathedral. | |- |21 September 2024 | Rome |4,000 |Demonstration and march through the city center. |<ref>{{Cite web |title=Thousands march in Rome to protest 'genocide' in Palestine |url=https://www.aa.com.tr/en/europe/thousands-march-in-rome-to-protest-genocide-in-palestine/3337055 |access-date=2025-09-23 |website=www.aa.com.tr}}</ref> |- |5 October 2024 | Rome |5,000 |Demonstration in the city center despite ban imposed by the government. Ended with police intervention. At least 34 protesters were injured. |<ref>{{Cite web |date=5 October 2024 |title=Pro-Palestine protest in Rome turns violent |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/10/5/live-israel-resumes-beirut-bombing-as-lebanon-death-toll-passes-2000?update=3224306 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009002022/https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/10/5/live-israel-resumes-beirut-bombing-as-lebanon-death-toll-passes-2000?update=3224306 |archive-date=9 October 2024 |access-date=6 October 2024 |website=Al Jazeera}}</ref> |- |15 October 2024 |<span class="flagicon" style="display:inline-block;width:20px;">[[Fayil:Bologna-Stemma.svg|link=|alt=|30x30px]]</span>&nbsp;Bologna |3,000 |Demonstration and march through the city center. Protesters also showed solidarity with Lebanese victims of the Israeli invasion. |<ref>{{Cite web |date=2024-10-15 |title=In tremila al corteo pro Palestina a Bologna: attivisti salgono sulla statua del Nettuno |url=https://www.ilrestodelcarlino.it/bologna/cronaca/in-mille-al-corteo-in-centro-a-bologna-sventolano-le-bandiere-di-palestina-e-libano-vwvyynd1 |access-date=2025-09-24 |website=Il Resto del Carlino |language=it}}</ref> |- |13 November 2024 | Turin |100 |Occupation of defence company Leonardo Turin headquarters. Some protesters climbed on top of a plane in the grounds of the company. |<ref>{{Cite web |date=2024-11-13 |title=Students occupy Italy defence firm HQ to protest over Gaza |url=https://www.middleeastmonitor.com/20241113-students-occupy-italy-defence-firm-hq-to-protest-over-gaza/ |access-date=2025-09-23 |website=Middle East Monitor}}</ref> |- |15 November 2024 | Turin |400 |Demonstration and march through the city center. Ended with police intervention. Several protesters and police officers were injured. |<ref>{{Cite web |last=Nova |first=Redazione Agenzia |date=2024-11-15 |title=Students in the square for "No Meloni Day": 15 policemen injured in the pro-Palestine march in Turin |url=https://www.agenzianova.com/en/news/Pro-palestine-march-in-turin-15-policemen-at-the-emergency-room/ |access-date=2025-09-24 |website=Agenzia Nova |language=en}}</ref> |} === 2025 === {| class="wikitable sortable sticky-header-multi" style="font-size: 90%; position:relative" ! style="width:15%;" |Date ! style="width:13%;" |City/town ! data-sort-type="number" style="width:5%;" |Estimated attendance ! class="unsortable" style="width:55%;" |Description ! class="unsortable" style="width:5%;" |Ref(s) |- |18 March 2025 |<span class="flagicon" style="display:inline-block;width:20px;">[[Fayil:Bologna-Stemma.svg|link=|alt=|30x30px]]</span>&nbsp;Bologna |400 |Demonstration and march through the city center. Ended with police intervention. |<ref>{{Cite web |last=Vannelli |first=Enzo |date=2025-03-19 |title=Manifestazione pro Palestina a Bologna: tensioni e bandiere bruciate |url=https://www.bolognacronaca.it/news/bologna/482400/manifestazione-pro-palestina-a-bologna-tensioni-e-bandiere-bruciate.html |access-date=2025-09-24 |website=www.bolognacronaca.it |language=it}}</ref> |- |29 March 2025 | Rome |? |Demonstration and march through the city center. |<ref>{{Cite web |date=2025-03-29 |title=VIDEO Roma, manifestazione pro Palestina alla vigilia del "Giorno della Terra" - LaPresse |url=https://www.lapresse.it/cronaca/2025/03/29/roma-manifestazione-pro-palestina-alla-vigilia-del-giorno-della-terra/ |access-date=2025-09-24 |website=www.lapresse.it |language=it-IT}}</ref> |- |13 April 2025 | Milan |10,000 |Demonstration and march through the city center. Ended with police intervention. Seven protesters were arrested. |<ref>{{Cite web |date=2025-04-13 |title=Italy: Clash with police in march for Palestine generates controversy (+Photos) - Prensa Latina |url=https://www.plenglish.com/news/2025/04/13/italy-clash-with-police-in-march-for-palestine-generates-controversy/,%20https://www.plenglish.com/news/2025/04/13/italy-clash-with-police-in-march-for-palestine-generates-controversy/ |access-date=2025-09-24 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Rainews |first=Redazione di |date=2025-04-13 |title=Milano, in migliaia al corteo pro-Palestina. Denunciati 6 manifestanti |url=https://www.rainews.it/articoli/2025/04/milano-in-migliaia-al-corteo-pro-palestina-scritta-sulla-vetrina-di-una-banca-spara-a-giorgia-denunciati-6-manifestanti--55855999-f68a-4d5e-9ef3-ae23e794b2ba.html |access-date=2025-09-24 |website=RaiNews |language=it}}</ref> |- |17 May 2025 | Rome |100 |Demonstration and march through the city center. |<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Il corteo pro-Palestina a Roma: "Israele terrorista" |url=https://www.romatoday.it/cronaca/corteo-pro-palestina-17-maggio-2025.html |access-date=2025-09-24 |website=RomaToday |language=it}}</ref> |- |21 May 2025 | Rome |50 |Demonstration in the city center. |<ref>{{Cite web |date=2025-05-22 |title=Manifestación en Roma para exigir el fin de la guerra en Gaza |url=http://es.euronews.com/my-europe/2025/05/22/manifestacion-en-roma-en-solidaridad-con-los-palestinos-de-gaza |access-date=2025-09-24 |website=euronews |language=es}}</ref> |- |26 May 2025 | Rome |6 |Disruption of a public shareholder's meeting at the defence company Leonardo Rome headquarters. |<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Blitz pro Palestina a Roma, fumogeni e vernice rossa contro la sede di Leonardo Spa |url=https://www.romatoday.it/attualita/vernice-fumogeni-sede-leonardo-roma-pro-palestina.html |access-date=2025-09-24 |website=RomaToday |language=it}}</ref> |- |31 May 2025 | Rome |500 |Encampment of the Piazza Numa Pompilio in protest of Israel's participation in the cycling competition 2025 Giro d'Italia. |<ref>{{Cite web |title=Manifestanti pro Palestina occupano il percorso del Giro d'Italia: "Dormiamo qui" |trans-title=Pro-Palestinian protesters occupy the Giro d'Italia route: "We're sleeping here." |url=https://www.fanpage.it/roma/manifestanti-pro-palestina-occupano-il-percorso-del-giro-ditalia-dormiamo-qui/ |access-date=24 September 2025}}</ref> |- |31 May 2025 | Rome |150,000 |Demonstration and march through the city center. |<ref>{{Cite web |date=2025-05-31 |title=Roma, corteo contro il dl Sicurezza: "Siamo 150mila". Attivisti pro-Pal: "Bloccheremo il giro d'Italia" |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/live-post/2025/05/31/dl-sicurezza-il-corteo-a-roma-la-diretta-alziamo-la-testa-contro-lo-stato-di-paura-il-via-alla-manifestazione/8010027/ |access-date=2025-09-24 |website=Il Fatto Quotidiano |language=it-IT}}</ref> |- |7 June 2025 | Rome |300,000 |Demonstration and march through the city center. |<ref>{{Cite web |date=8 June 2025 |title=Protesters in Italy's Rome demand end to Israel's war on Gaza |url=https://www.aljazeera.com/gallery/2025/6/8/thousands-march-through-rome-calling-for-an-end-to-the-war-in-gaza |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609070056/https://www.aljazeera.com/gallery/2025/6/8/thousands-march-through-rome-calling-for-an-end-to-the-war-in-gaza |archive-date=9 June 2025 |access-date=10 June 2025 |website=Al Jazeera}}</ref> |- |21 June 2025 | Rome |100,000 |Demonstration and march through the city center. | |- |30 August 2025 | Venice |5,000 |Demonstration and march through the city center during the 82nd Venice International Film Festival. |<ref>{{Cite web |last=Adeosun |first=Adele |date=30 August 2025 |title=Thousands Join Massive Pro-Palestine Protest at Venice Film Festival |url=https://www.newsweek.com/thousands-join-massive-pro-palestine-protest-venice-film-festival-2122203 |access-date=5 September 2025 |website=Newsweek}}</ref> |- |22 September 2025 | Rome |1,200 |March through the city center organized by a group called “Priests Against Genocide”. |<ref>{{Cite web |last=AfricaNews |title=Priests in Rome march to parliament in solidarity with Palestinians {{!}} Africanews |url=https://www.euronews.com/2025/09/23/priests-in-rome-march-to-parliament-in-solidarity-with-palestinians |access-date=2025-09-24 |website=www.euronews.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-09-23 |title=Video. Priests in Rome march to parliament in solidarity with Palestinians |url=http://www.euronews.com/video/2025/09/23/priests-in-rome-march-to-parliament-in-solidarity-with-palestinians |access-date=2025-09-24 |website=euronews |language=en}}</ref> |- |22 September 2025 | Multiple |100,000 - 500,000 |Nationwide strike in over 75 municipalities. At least 18 protesters were arrested. Several dozens were injured, including police officers. Dockworkers in [[Genoa]], La Spezia, Ravenna, Trieste, [[Venezia|Venice]], and Livorno halted all arms transfers to Israel. |<ref>{{Cite web |last=Kassam |first=Ashifa |date=22 September 2025 |title=Disruption across Italy as tens of thousands protest against Gaza war |url=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/22/disruption-across-italy-as-tens-of-thousands-protest-against-gaza-war |access-date=22 September 2025 |website=[[The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-09-24 |title=Riconoscimento Palestina: la spinta dell'opinione pubblica italiana |url=http://it.euronews.com/my-europe/2025/09/24/litalia-non-vuole-riconoscere-la-palestina-ma-gli-italiani-si |access-date=2025-09-25 |website=euronews |language=it}}</ref> |- |24 September 2025 | Milan |? |Demonstration outside the Milan Courthouse in support of a La Scala worker that was fired for screaming "Free Palestine". |<ref>{{Cite web |date=2025-09-24 |title=Licenziata per la protesta pro-Palestina al Teatro alla Scala: il presidio davanti al Tribunale di Milano nel primo giorno d'udienza |url=https://video.corriere.it/milano/licenziata-per-la-protesta-pro-palestina-al-teatro-alla-scala-il-presidio-davanti-al-tribunale-di-milano-nel-primo-giorno-d-udienza/8969dd8c-148e-40d4-b5d2-5bc4cfaf8xlk |access-date=2025-09-24 |website=video.corriere.it |language=it-IT}}</ref> |- |24 September 2025 |<span class="flagicon" style="display:inline-block;width:20px;">[[Fayil:Bologna-Stemma.svg|link=|alt=|30x30px]]</span>&nbsp;Bologna |5,000 |Demonstration in the city center in protest of the attacks to the Global Sumud Flotilla. |<ref>{{Cite web |title=In migliaia di nuovo in piazza per la Global Sumud Flotilla: "Blocchiamo tutto" |url=https://www.bolognatoday.it/attualita/global-sumud-flotilla-manifestazione-bandiere.html |access-date=2025-09-24 |website=BolognaToday |language=it}}</ref> |- |27 September 2025 | Genoa |25,000 |Demonstration and march through the city center. Blocking by dockworkers of containers with explosives and hazardous materials headed for Israel. |<ref>{{Cite web |date=2025-09-28 |title=Genova, in migliaia invadono le strade per Gaza e la Flotilla, Salis: "Palestina libera". E i portuali bloccano "container pericolosi" diretti in Israele |url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2025/09/28/genova-in-migliaia-invadono-le-strade-per-gaza-e-la-flotilla-salis-palestina-libera-e-i-portuali-bloccano-container-pericolosi-diretti-in-israele/8141961/ |access-date=2025-09-29 |website=Il Fatto Quotidiano |language=it-IT}}</ref><ref>{{Cite web |last=Monitor |date=2025-09-29 |title=Per un embargo totale a Israele. Dal blocco di Genova alle navi in transito a Salerno |url=https://napolimonitor.it/per-un-embargo-totale-a-israele-dal-blocco-di-genova-alle-navi-in-transito-a-salerno/ |access-date=2025-09-29 |website=napolimonitor.it/ |language=it-IT}}</ref> |- |1 October 2025 | Naples |? |Blocking of rail traffic at the Napoli Centrale railway station in response to Israel's interception and kidnapping of activists on board of the Global Sumud Flotilla. |<ref name=":5">{{Cite web |last=TG24 |first=Sky |date=2025-10-01 |title=Proteste per Flotilla a Napoli, Roma e Milano. Venerdì sarà sciopero |url=https://tg24.sky.it/cronaca/2025/10/01/proteste-attivisti-pro-palestina-flotilla-italia |access-date=2025-10-01 |website=tg24.sky.it |language=it}}</ref> |- |2 October 2025 | Milan |80,000 |Demonstration in solidarity of the Global Sumud Flotilla being intercepted by Israel. Protestors carried a banner reading: ''"Free Palestine, Stop the War Machine”''. | |- |2 October 2025 | Rome |10,000 |Demonstration outside the Roma Termini railway station in response to Israel's interception and kidnapping of activists on board of the Global Sumud Flotilla. |<ref>{{Cite web |last=RTVE.es/AGENCIAS |date=2025-10-02 |title=Protestas en Barcelona, Roma y otras ciudades por la interceptación de la flotilla a Gaza |url=https://www.rtve.es/noticias/20251002/protestas-interceptacion-flotilla/16753087.shtml |access-date=2025-10-02 |website=RTVE.es |language=es}}</ref> |- |4 October 2025 | Rome |250,000-1,000,000 |Demonstration and march through the city center. Two cars and trash bins were set on fire. Met with police intervention. |<ref>{{Cite web |title=Big crowds, clashes with police on fourth day of Italian pro-Palestinian protests |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mass-rally-rome-fourth-day-italys-pro-palestinian-protests-2025-10-04/ |access-date=11 October 2025 |website=Reuters}}</ref> |- |5 October 2025 | Rome |250,000 |Demonstration against Israel's interception of the boats and demand the release of the activists. |<ref>{{Cite web |date=5 October 2025 |title=Hundreds of thousands turn out at pro-Palestine marches across Europe |url=https://www.aljazeera.com/gallery/2025/10/5/hundreds-of-thousands-turn-out-at-pro-palestine-marches-across-europe |access-date=6 October 2025 |website=Al Jazeera}}</ref> |- |8 October 2025 | Milan |5,000 |Demonstration and march through the city center. Protesters blocked car traffic. |<ref>{{Cite web |title=Protests break out in Italy over Israeli attack on Freedom Flotilla |url=https://www.aa.com.tr/en/europe/protests-break-out-in-italy-over-israeli-attack-on-freedom-flotilla/3711865 |access-date=2025-10-11 |website=www.aa.com.tr}}</ref> |- |24 October 2025 | Rome |500-1,000 |Demonstration and march towards the Israeli Embassy and the Rome Film Festival. Ended with police intervention including the use of water cannons against the protesters. |<ref>{{Cite web |date=2025-10-24 |title=Cariche e idranti contro il corteo pro-Pal diretto alla Festa del cinema di Roma |url=https://ilmanifesto.it/cariche-e-idranti-contro-il-corteo-pro-pal-diretto-alla-festa-del-cinema-di-roma |access-date=2025-10-28 |website=il manifesto |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=Manifestazione per la Palestina, tensioni in piazza Verdi: dalla polizia idranti sulla folla |url=https://www.romatoday.it/cronaca/tensioni-corteo-palestina-roma-oggi-25-ottobre.html |access-date=2025-10-28 |website=RomaToday |language=it}}</ref> |} == Dubi kuma == * zanga-zangar yaki a Gaza * Kauracewa, Kauracewa da Sanctions * Jerin zanga-zangar goyon bayan Palasdinawa == Bayani == <nowiki>.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}</nowiki> == Manazarta == cjyqj7m8j8snwg24jywz4fqva8lzs1m Jerin fina-finai da kyaututtuka na Cecilia Suárez 0 120910 835396 814047 2026-05-13T14:37:57Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835396 wikitext text/x-wiki {{Databox}} .jpg|thumb|Suárez tana halartar 2017 Fénix Awards]] '''[[Cecilia Suárez|Suárez]]''' yar wasan kwaikwayoce ta kasar Mexico. Ta yi tauraro a cikin [[Fina-finan Nollywood|fina finai]] sama da 60 da shirye-shiryen talabijin tun 1997, ana zaɓe ta don yin wasan kwaikwayo a lokuta 15. Ta sami lambobin yabo na [[Rayuwar daji na Najeriya|nasara arayuwa]] guda biyu don fim ɗinta da aikinta na TV: ɗaya a Mexico da ɗaya a Spain; a Mexico ita ce mace ta farko da ta samu irin wannan lambar yabo. <ref>{{Cite web |last=Cárdenas |first=Alejandro |title=Cecilia Suárez, la primera mujer en recibir el Premio Cuervo Tradicional |url=https://www.elsoldemexico.com.mx/cultura/cine/cecilia-suarez-la-primera-mujer-en-recibir-el-premio-cuervo-tradicional-2186593.html |access-date=2019-11-21 |website=El Sol de México |language=es |archive-date=2020-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200410215801/https://www.elsoldemexico.com.mx/cultura/cine/cecilia-suarez-la-primera-mujer-en-recibir-el-premio-cuervo-tradicional-2186593.html |url-status=dead }}</ref> Suárez yana da rawar wasan kwaikwayo sama da 30 tun daga 1992, tare da lambobin yabo da naɗi da yawa. Ta sami lambar yabo ta nasara a rayuwa don aikin wasan kwaikwayo. == Matsayin wasan kwaikwayo da yabo == {| class="wikitable" !Year !Title !Role !Notes |- |pre-1995 |''El Rabo'' | |In Mexico |- |pre-1995 |''Silencio'' | |In Mexico<ref name=":18" /> |- |pre-1995 |''Ludlow Fair'' | |In Illinois<ref name=":18" /> |- |pre-1995 |''No Totem for My Story'' | |In Illinois<ref name=":18" /> |- |1992 |''Summer and Smoke'' |Rosa |At the Allen Theatre<ref name=":18" /> |- |1993 |''The Macbeth Project'' |Lady Macbeth |In Illinois<ref name=":16">{{Cite web |title=Cecilia Suárez |url=https://moreliafilmfest.com/en/jurado/cecilia-suarez/ |access-date=2019-11-25 |website=FICM |archive-date=2016-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160515163551/http://moreliafilmfest.com/en/jurado/cecilia-suarez/ |url-status=dead }}</ref> |- |1993 |''Orchids in the Moonlight'' |Dolores |At the Allen Theatre<ref name=":18" /> |- |1994-1995 |''Balm in Gilead'' |Rust |At the Allen Theatre<ref name=":18" /> |- |1994 |''The Good War'' | |At the Breadline Theatre<ref name=":18" /> |- |1994 |<nowiki><i id="mwA5Y">The Rover</i></nowiki> |Florinda |At the Westhoff Theatre<ref name=":19">{{Cite web |date=22 October 2019 |title=Cecilia Suárez - Biografía, Películas, Premios, Noticias |url=https://www.seriesycine.com/actores/cecilia-suarez/ |access-date=2019-11-25 |website=seriesycine.com |language=es }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |1995 |''The Crucible'' |Abigail Williams |With the Steppenwolf Theatre<ref name=":16" /><ref name=":17">{{Cite web |title=Cecilia Suárez {{!}} Goodman Theatre |url=https://www.goodmantheatre.org/artists-archive/creative-partners/actors/cecilia-suarez/ |access-date=2019-11-25 |website=www.goodmantheatre.org}}</ref> |- |1995 |''Cymbeline'' |Lady attending the Queen |In the Illinois Shakespeare Festival<ref name=":18" /> |- |1995 |''The Comedy of Errors'' |Luce ''and others'' |In the Illinois Shakespeare Festival<ref name=":18" /> |- |1995 |''Henry IV, Part 2'' |Tavern Lady and townspeople |In the Illinois Shakespeare Festival<ref name=":18" /><ref name=":16" /> |- |1995-1996 |''Everyman'' | |With the Steppenwolf Theatre<ref name=":10">{{Cite web |last=Montoya |first=Leydy |date=2019-06-27 |title=Historia y biografía de Cecilia Suárez |url=https://historia-biografia.com/cecilia-suarez/ |access-date=2019-11-23 |website=Historia y biografía de |language=es-CO}}</ref><ref>{{Cite web |title=Everyman (A Moral Play) {{!}} Steppenwolf Theatre |url=https://www.steppenwolf.org/tickets--events/seasons/199696/everyman-a-moral-play/ |access-date=2019-11-25 |website=www.steppenwolf.org |archive-date=2019-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113070320/https://www.steppenwolf.org/tickets--events/seasons/199696/everyman-a-moral-play/ |url-status=dead }}</ref> |- |1996 |''Santos & Santos'' |Vicky Santos |In Chicago; with Teatro Vista<ref name=":10" /><ref name=":17" /> |- |1996 |<nowiki><i id="mwA_Y">A Christmas Carol</i></nowiki> |Belle |With the Goodman Theatre<ref name=":17" /> |- |1999 |''Popcorn'' |Scout |Received National Critics Award for Best Comedy Actress (Mexico); at the Teatro Lídice<ref name=":17" /><ref name=":19" /> |- |2003 |''El Diccionario Sentimental'' |Marisa |At the Foro Sor Juana Inés de la Cruz<ref name=":17" /> |- |2004 |''Electricidad'' |Electra |Received an award; with the Goodman Theatre<ref name=":3">{{Cite web |date=18 December 2017 |title=Rep Sheet Roundup: ICM Partners Signs NASCAR Champ Kurt Busch |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/rep-sheet-roundup-icm-partners-signs-nascar-champ-kurt-busch-1068716 |access-date=2019-11-21 |website=The Hollywood Reporter |language=en}}</ref><ref name=":19" /><ref name=":17" /> |- | |''Santos & Santos'' | |In Mexico; also co-producer<ref name=":17" /> |- |2007 |''Pequeñas certezas'' |Sofía |<ref name=":19" /> |- |2009 |''Othello'' |Emilia |Received an award; at Teatro Juan Ruiz de Alarcon<ref name=":3" /><ref name=":9">{{Cite web |date=2010-03-02 |title=Osvaldo de León y su relación con Ceci Suárez |url=https://www.quien.com/espectaculos/2010/03/01/osvaldo-de-leon-en-su-mejor-papel |access-date=2019-11-23 |website=Quién |language=es}}</ref> |- |2012 |[[Love Song (play)|''Love Song'']] | |At Teatro Xola Julio Prieto<ref name="regresaalteatro">{{Cite web |date=2012-11-12 |title=Regresa al teatro Cecilia Suárez con Love Song |url=https://carteleradeteatro.mx/2012/regresa-al-teatro-cecilia-suarez-con-love-song/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2013 |<nowiki><i id="mwBFo">Julius Caesar</i></nowiki> | |<ref>{{Cite web |date=2012-04-07 |title=Joaquín Cosío será Bruto en Julio César |url=https://carteleradeteatro.mx/2012/joaquin-cosio-sera-bruto-en-julio-cesar/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2013-2014 |<nowiki><i id="mwBGU">The Curious Incident of the Dog in the Night-Time</i></nowiki> |Siobhan Áa |Received an award; at Teatro de los Insurgentes<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |date=2013-10-04 |title=El curioso incidente del perro a medianoche |url=https://carteleradeteatro.mx/2013/el-curioso-incidente-del-perro-a-la-medianoche/ |access-date=2019-11-24 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-02-05 |title=Devela Wicked placa conmemorativa por 100 representaciones |url=https://carteleradeteatro.mx/2014/devela-wicked-placa-conmemorativa-por-100-representaciones/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2014-2015 |''Bajo reserva'' |Silvia |At Teatro Sala Chopin<ref>{{Cite web |date=2014-10-05 |title=Bajo reserva |url=https://carteleradeteatro.mx/2014/bajo-reserva/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2015 |''Puntos suspensivos'' |''Director'' |For MicroTeatro ''Por los Superhéroes''<ref>{{Cite web |date=2015-08-07 |title=Inicia nueva temporada de Microteatro México, Por los Superhéroes |url=https://carteleradeteatro.mx/2015/el-estreno-de-por-los-superheroes-llega-a-microteatro-mexico/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2016 |''Hermanas'' | |Received an award; with La Rama del Teatro at Teatro López Tarso de la Ciudad de México<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |date=2016-06-30 |title=HERMANAS, una reflexión entre risas y llanto |url=https://carteleradeteatro.mx/2016/hermanas-entre-risas-y-llanto/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-07-17 |title=Estrena HERMANAS, la desgracia de una familia contada a través de la comedia |url=https://carteleradeteatro.mx/2016/estrena-la-obra-hermanas-la-desgracia-una-familia-contada-traves-la-comedia/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2016 |''White Rabbit Red Rabbit'' | |One night; at La Teatrería<ref>{{Cite web |date=2016-05-17 |title=Una obra que no requiere dirección, ni ensayo, sólo un actor que desconozca el guión: Conejo Blanco, Conejo Rojo |url=https://carteleradeteatro.mx/2016/conejo-blanco-conejo-rojo-una-obra-de-teatro-que-no-requiere-direccion-ni-ensayo-solo-un-actor-que-desconozca-el-guion/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2016 |''Las Miserables'' | |With Las Reinas Chulas at Teatro Bar El Vicio<ref>{{Cite web |date=2016-08-09 |title=Las Reinas Chulas y Fernanda Tapia dan las últimas funciones de LAS MISERABLES |url=https://carteleradeteatro.mx/2016/las-reinas-chulas-y-fernanda-tapia-dan-las-ultimas-funciones-de-las-miserables/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2018 |''Testosterona'' | |At Teatro El Granero "Xavier Rojas" del Centro Cultural del Bosque<ref>{{Cite web |date=2018-01-19 |title=Suárez y Arreola nos hablan del poder y la equidad en TESTOSTERONA |url=https://carteleradeteatro.mx/2018/suarez-y-arreola-nos-hablan-del-poder-y-la-equidad-en-testosterona/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref><ref>{{Cite web |last=Martínez Cobián |first=Alma Delia |date=2019-04-13 |title=TESTOSTERONA: Contemporaneidad y pertinencia |url=https://carteleradeteatro.mx/2019/testosterona-contemporaneidad-y-pertinencia/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-01-19 |title='Testosterona', el juego de poder entre hombres y mujeres |url=https://www.excelsior.com.mx/funcion/2018/01/18/1214615 |access-date=2019-11-25 |website=Excélsior |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-01-31 |title=TESTOSTERONA: Una pertinente propuesta sobre equidad y poder |url=https://carteleradeteatro.mx/2018/testosterona-una-pertinente-propuesta-equidad-poder/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |- |2018 |''A Doll's House, Part 2'' |Nora |Nominated for Best Actress; at Teatro de los Insurgentes<ref name=":15">{{Cite web |last=Cacho |first=Lydia |date=July 25, 2019 |title=En México el machismo es cultura: Cecilia Suárez |url=https://www.gq.com.mx/entretenimiento/articulo/en-mexico-el-machismo-es-cultura-cecilia-suarez-entrevista-gq |access-date=2019-11-24 |website=GQ Mexico |language=es-MX}}</ref><ref name=":14">{{Cite web |date=2018-08-08 |title=Esta es la razón por la que Cecilia Suárez le dijo no a Hollywood |url=https://www.quien.com/espectaculos/2018/08/08/esta-es-la-razon-por-la-que-cecilia-suarez-le-dijo-no-a-hollywood |access-date=2019-11-23 |website=Quién |language=es}}</ref><ref>{{Cite web |title=Premios 2018 |url=https://carteleradeteatro.mx/premios-2018/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX}}</ref> |- |2018 |''Nassim'' |Nassim |One night; at Nuevo Teatro Silvia Pinal<ref>{{Cite web |date=2018-05-23 |title=Cecilia Suárez, Ludwika Paleta y Diana Bracho participan en NASSIM |url=https://carteleradeteatro.mx/2018/cecilia-suarez-ludwika-paleta-y-diana-bracho-participan-en-nassim/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-05-14 |title=Nassim |url=https://carteleradeteatro.mx/2018/nassim/ |access-date=2019-11-25 |website=Cartelera de Teatro CDMX |language=es-MX}}</ref> |} {| class="wikitable" !Shekara ! Aiki ! Kashi ! Sakamako ! Ref |- | 2008 | ''Párpados azules'' | Mafi kyawun Jaruma|{{Nom}} | |- | 2015 | ''Las oscuras primaveras'' | Mafi kyawun Jaruma Mai Tallafawa|{{Nom}} | <ref>{{Cite web |date=2015-04-15 |title=Irene Azuela celebra maternidad y nominación al Ariel |url=https://www.quien.com/espectaculos/2015/04/15/irene-azuela-celebra-maternidad-y-nominacion-al-ariel |access-date=2019-11-21 |website=Quién |language=es}}</ref> |} == Manazarta == 3bl6jy93q1mp4p8fpwgpojsrdrhj220 Joy Grant-Ekong 0 122846 835587 814247 2026-05-14T01:32:21Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835587 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joy Grant-Ekong''' wacce aka fi sani da Joy Aiyegbeni ita ce mai shirya fina-finai da talabijin ta Najeriya, <ref>{{Cite web |date=5 December 2022 |title=Top 10 movie producers in Nollywood |url=https://pmnewsnigeria.com/2022/12/05/top-10-movie-producers-in-nollywood/ |access-date=10 August 2023 |website=PM News Nigeria}}</ref> darektan, mai kula da rubutun kuma mai ba da shawara kan samarwa, <ref>{{Cite web |date=4 March 2021 |title=Top 5 Leading female movie producers in Nigeria |url=https://sunnewsonline.com/top-5-leading-female-movie-producers-in-nigeria/ |access-date=10 August 2023 |website=The Sun Newspaper}}</ref> wanda aka sani da fim din wasan kwaikwayo na 2020 Mama Drama da One Too Many [4] <ref>{{Cite web |date=5 December 2022 |title=Top 10 movie producers in Nollywood |url=https://pmnewsnigeria.com/2022/12/05/top-10-movie-producers-in-nollywood/ |access-date=10 August 2023 |website=PM News Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 March 2021 |title=Top 5 Leading female movie producers in Nigeria |url=https://sunnewsonline.com/top-5-leading-female-movie-producers-in-nigeria/ |access-date=10 August 2023 |website=The Sun Newspaper}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 April 2021 |title=First Look at the forthcoming film "One Too Many" starring Jide Kosoko, Omowunmi Dada & Dakore Akande |url=https://www.bellanaija.com/2021/04/one-too-many-nollywood-film/ |access-date=10 August 2023 |website=Bella Naija}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 April 2021 |title=Here's a first look at 'One Too Many' directed by Kayode Kasum |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/heres-a-first-look-at-one-too-many-directed-by-kayode-kasum/ntnnpc4 |access-date=10 August 2023 |website=Pulse Nigeria }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Rayuwa ta farko == An haifi Joy Grant-Ekong a Legas, Najeriya . Ta kuma fara samarwa a shekara ta 2003 lokacin da ta shiga ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Ojo Ladipo sannan ta koma Wale Adenuga Productions a matsayin manajan ci gaba.<ref name="Daily">{{Cite web |date=4 March 2022 |title=Meet Joy Grant-Ekong: Female movie producers changing the narrative |url=https://dailytimesng.com/meet-joy-grant-ekong-female-movie-producers-changing-the-narrative/ |access-date=10 August 2023 |website=Dailytimes Newspaper}}</ref> Joy Grant-Ekong ta shiga wasan kwaikwayo na yau da kullun na M-Net mai suna ''[[Tinsel (TV series)|Tinsel]]'' daga kakar wasa ta biyu kuma ta zama shugaban sashen mataimakan darektan zuwa kakar wasa ta huɗu.<ref name="Daily" /> == Ayyuka == A cikin shekarar 2016, ta samar da fim mai taken Babysitting Ejiro, fim din M-Net na Victor Sanchez Aghahowa, da fim mai suna ''InLine'' wanda [[Tope Oshin]] ya jagoranta, wanda aka watsa a cikin fina-finai a duk faɗin ƙasar a cikin shekara ta 2017. Joy Grant-Ekong ta samar da fim mai tsawo Mama Drama da Echoes a cikin 2019. <ref name="Tribune" /> A cikin shekarar 2020, ta samar da Hell Ride, wanda ya lashe kyautar Best First feature na kasa da kasa a 2022 Toronto International Nollywood Film Festival (TINFF). A cikin 2020, an ambaci sunanta daga cikin masu shirya fina-finai da ke tsara masana'antar fina-falla ta Najeriya ta hanyar Vanguard . A cikin 2021, ta samar da One Too Many . == Hotunan fina-finai == {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Shekara ! rowspan="2" |Taken ! colspan="2" |Matsayi ! rowspan="2" |Ref |- !Daraktan !Mai gabatarwa |- |2016 |''Ejiro mai zama jariri''|{{No}}|{{Yes}} | |- |2017 |''A cikin layi''|{{No}}|{{Yes}} |<ref>{{Cite web |title=Full Cast & Crew |url=https://www.imdb.com/title/tt7492760/fullcredits?ref_=tt_ov_wr_sm |access-date=10 August 2023 |website=IMDb Newspaper}}</ref> |- | rowspan="2" |2019 |''Sakamakon''|{{No}}|{{Yes}} | |- |''Yaudara''|{{No}}|{{Yes}} | |- | rowspan="2" |2020 |''Jirgin Jahannama''|{{No}}|{{Yes}} |<ref>{{Cite web |title=Full Cast & Crew |url=https://www.imdb.com/title/tt23468652/fullcredits?ref_=tt_ov_st_sm |access-date=10 August 2023 |website=IMDb Newspaper}}</ref> |- |''Wasan kwaikwayo na Mama''|{{No}}|{{Yes}} |<ref>{{Cite web |title=Full Cast & Crew |url=https://www.imdb.com/title/tt12424356/fullcredits?ref_=tt_ov_st_sm |access-date=10 August 2023 |website=IMDb Newspaper}}</ref> |- |2022 |''Ɗaya da yawa''|{{No}}|{{Yes}} | |- |2023 |''Yana da Sauƙin Kashewa''|{{Yes}}|{{Yes}} | |} == Kyaututtuka da gabatarwa == {| class="wikitable" !Shekara !Kyautar !Sashe !Fim din !Sakamakon !Ref |- |2017 |Komawa a cikin bikin fim din akwatin, California |Mafi kyawun Fim na Tsawon Lokaci |''A cikin layi''|{{Won}} | |- | rowspan="2" |2022 |Bikin Fim na Zuma |Hoton da ya fi dacewa |''Jirgin Jahannama''|{{Won}} | |- |Bikin Fim na Nollywood na Duniya na Toronto (TINFF) |Mafi kyawun fasalin farko na kasa da kasa |Jirgin Jahannama|{{Won}} | |} == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 899rprqa53xbl2tj91yxs4a1rrz6v5j Jacquetta na Luxembourg 0 123687 835813 749252 2026-05-14T10:44:39Z Ummun Sultan 23935 835813 wikitext text/x-wiki {{databox}} Jacquetta na Luxembourg (1415/1416 - 30 Mayu 1472) ya kasance fitaccen mutum a cikin Yakin Roses . Ta hanyar auren farko da ta yi da Duke na Bedford, ɗan'uwan Sarki Henry V, ta kasance da alaƙa da Gidan Lancaster. Koyaya, biyo bayan cin nasarar Lancastrian a Yaƙin Towton, ita da mijinta na biyu Richard Woodville sun goyi bayan Gidan York. Shekaru uku bayan yakin da kuma hauhawar Edward IV na Ingila, 'yar fari ta Jacquetta Elizabeth Woodville ta auri shi kuma ta zama sarauniya ta Ingila. Jacquetta ta haifi Woodville yara 14 kuma ta tsaya a gaban shari'a kan tuhumar maita, wanda aka wanke ta. == Iyali da kakanninmu == Jacquetta ita ce 'yar fari ta [[County of Saint-Pol|Saint-Pol]]" id="mwHw" rel="mw:WikiLink" title="Peter I, Count of Saint-Pol">Peter I na Luxembourg, Count na Saint-Pol, Conversano da Brienne, da matarsa Margaret ta Baux (Margherita del Balzo na Andria). {{Sfn|Baldwin|2010}} Mahaifinta kuma shi ne Count na Brienne daga 1397 har zuwa mutuwarsa a 1433. [[Fayil:Transactions_of_the_Historic_Society_of_Lancashire_and_Cheshire_for_the_year_(1855)_(14595294928).jpg|right|thumb|239x239px|Makamai na Jacquetta na Luxembourg]] == Aure na farko == A ranar 22 ga Afrilu 1433 tana da shekaru 17, Jacquetta ta auri John na Lancaster, Duke na farko na Bedford, a Thérouanne . {{Sfn|Wagner|2001}} Duke shi ne ɗan na uku na Sarki Henry na IV na Ingila da Mary de Bohun, kuma ta haka ne jikan John na Gaunt, Duke na 1 na Lancaster, shi kansa ɗan na uku ne na Sarki Edward III. Aure ba shi da yara, kuma Duke ya mutu a ranar 15 ga Satumba 1435 a [[Rouen]] . {{Sfn|Schirmer|1961}} Kamar yadda ya saba a lokacin, Jacquetta ta riƙe taken mijinta na farko bayan aurenta na biyu kuma an san ta da Duchess na Bedford, wannan shine lakabi mafi girma fiye da na countess. Jacquetta ta gaji kashi ɗaya bisa uku na manyan kadarorin Duke a matsayin rabon gwauruwarta. == Aure na biyu == A kan tafiyar Jacquetta zuwa Ingila, Sir Richard Woodville ne ya raka ta, wanda Henry VI na Ingila ya ba da izini. A lokacin tafiya, Jacquetta da Richard sun ƙaunaci juna kuma sun yi aure a asirce (kafin 23 Maris 1437), ba tare da neman izinin sarki ba. An baiwa Jacquetta filayen kyauta bayan mutuwar mijinta na farko a kan yanayin cewa ba za ta sake yin aure ba tare da lasisin sarauta ba. Da ya koyi game da auren, Henry VI ya ki ya gan su, amma an yi masa taushi da biyan tarar £ 1000.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} Aure ya kasance mai tsawo kuma yana da amfani sosai: Jacquetta da Richard suna da 'ya'ya goma sha huɗu, gami da Sarauniya Elizabeth Woodville ta gaba. Ta rasa ɗanta na fari Lewis zuwa zazzabi lokacin da yake dan shekara 12. A tsakiyar 1440s, Woodvilles suna cikin matsayi mai ƙarfi. Jacquetta tana da alaƙa da Sarki Henry da Sarauniya Margaret ta hanyar aure. 'Yar'uwarta, Isabelle de Saint Pol, ta auri kawun Margaret Charles na Maine yayin da Jacquetta ta kasance gwauruwar kawun Henry VI. Ta fi dukkan mata a kotu ban da sarauniya. A matsayin wanda aka fi so, ta kuma ji daɗin gata na musamman da tasiri a kotu. Margaret ta rinjayi Henry don ƙirƙirar mijinta Baron Rivers a cikin 1448, kuma ya kasance fitaccen mai goyon bayan Gidan Lancaster yayin da Yaƙe-yaƙe na Roses suka fara.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} == Yaƙe-yaƙe na Roses == Nasarar Edward IV a Towton a cikin 1461 ya ba shi damar samun kursiyin Ingila don kansa. A shekara ta 1464 ya auri 'yar Jacquetta Elizabeth, wacce ta zama Sarauniyar Ingila. Woodvilles sun tashi zuwa babban matsayi da iko, ta hanyar tasirin Elizabeth. An kirkiro mijin Jacquetta Richard Earl Rivers kuma an nada shi Babban Mai Ba da Kuɗi a watan Maris na shekara ta 1466. Jacquetta ta sami ma'aurata masu arziki da tasiri ga 'ya'yanta kuma ta taimaka wa jikokinta samun manyan mukamai.{{Sfn|Griffiths|1991}} Ta shirya wa ɗanta mai shekaru 20, John, ya auri gwauruwa kuma mai arziki Katherine Neville, Duchess na Norfolk, wanda ya fi John shekaru 45. Haɓakar Woodvilles ta haifar da ƙiyayya tsakanin Yorkists, gami da [[Richard III of England|Richard]]_Neville,_16th_Earl_of_Warwick" id="mwZA" rel="mw:WikiLink" title="Richard Neville, 16th Earl of Warwick">Warwick da 'yan uwan sarki George da Richard, waɗanda tsoffin Lancastrians ke ƙaura da su a cikin yardar sarki. A shekara ta 1469, Warwick ya rabu da Edward IV a bayyane kuma ya sa shi na ɗan lokaci. Earl Rivers da ɗansa John Warwick sun kama su kuma sun kashe su a ranar 12 ga watan Agusta a Kenilworth.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} Jacquetta ta mutu bayan mijinta da shekaru uku kuma ta mutu a shekara ta 1472, tana da shekaru 56.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} == Zarge-zargen maita == Ba da daɗewa ba bayan da Warwick ya kashe mijin Jacquetta a cikin 1469, Thomas Wake, mai bin Warwick, ya zarge ta da maita. Wake ya kawo wa Warwick Castle wani mutum-mutumi mai jagora "wanda aka yi kamar mutum-na-makamai ... ya karye a tsakiya kuma ya yi sauri da waya," kuma ya yi zargin cewa Jacquetta ya tsara shi da wasu biyu don wakiltar dangin sarki don amfani da shi don maita da maita. Ya yi iƙirarin cewa "mutum mai gaskiya", Harry Kyngeston na Stoke Bruerne, Northamptonshire, ne ya sami hotunan a gidansa bayan tashiwar sojoji, wanda ya ba da shi ga magatakarda John Daunger na Shutlanger (a cikin Ikklisiya na Stoke bruerne). Daunger zai iya tabbatar da cewa Jacquetta ya yi hotunan uku. Shari'ar ta fadi lokacin da Warwick ta saki Edward IV daga tsare, kuma babban majalisa na sarki ya wanke Jacquetta daga tuhumar a ranar 21 ga Janairun 1470. A cikin 1484, Richard III, a cikin aikin da aka sani da Titulus Regius, ya farfado da zargin maita a kan marigayi Jacquetta lokacin da ya yi iƙirarin cewa ita da Elizabeth sun sami auren Elizabeth ga Edward IV ta hanyar maita; duk da haka, Richard bai taɓa ba da wata hujja don tallafawa ikirarinsa ba. <ref>{{Cite web |title=The Richard III and Yorkist History Server |url=http://www.r3.org/bookcase/texts/tit_reg.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080831074448/http://www.r3.org/bookcase/texts/tit_reg.html |archive-date=31 August 2008 |website=r3.org}}</ref><ref name="jones-sorcery">{{Cite journal |last=Jones |first=William R. |date=1972 |title=Political Uses of Sorcery in Medieval Europe |url=https://www.jstor.org/stable/24442963 |journal=The Historian |publisher=Taylor & Francis |volume=34 |issue=4 |pages=670–687 |doi=10.1111/j.1540-6563.1972.tb00434.x |issn=0018-2370 |jstor=24442963 |url-access=subscription |access-date=6 May 2022}}</ref> == Sakamakon == # Elizabeth Woodville, Sarauniya ta Ingila (c. 1437 - 8 Yuni 1492), ta auri Sir John Grey na farko, Edward IV na biyu na Ingila. # Lewis Woodville (c. 1438), ya mutu tun yana yaro. # Anne Woodville (1438/9 - 30 Yuli 1489), ta auri William Bourchier na farko, Viscount Bourchier, na biyu George Grey, 2nd Earl of Kent. # Anthony Woodville, 2nd Earl Rivers (c. 1440 - 25 Yuni 1483), ya auri Elizabeth Scales na farko, 8th Baroness Scales, na biyu Mary Fitzlewis; bai auri Gwenllian Stradling ba, mahaifiyar Margaret.&nbsp; # John Woodville (c. 1444 - 12 Agusta 1469), ya auri Catherine Neville, Dowager Duchess na Norfolk . # Jacquetta Woodville (1445-1509), ta auri John le Strange, 8th Baron Strange na Knockin . # Lionel Woodville, Bishop na Salisbury (c. 1446 - Yuni 1484).&nbsp; # Eleanor Woodville (ya mutu a shekara ta 1512), ya auri Sir Anthony Grey, ɗan Edmund Grey, 1st Earl na Kent. # Margaret Woodville (c. 1450 - 1490/1), ta auri Thomas Fitzalan, 10th Earl na Arundel . # Martha Woodville (an haife ta a shekara ta 1500), ta auri Sir John Bromley na Baddington . # Richard Woodville, 3rd Earl Rivers (1453 - Maris 1491). # Edward Woodville, Lord Scales (1454/8 - 28 Yuli 1488). # Mary Woodville (c. 1456 - 1481), ta auri William Herbert, 2nd Earl na Pembroke . # Catherine Woodville (c. 1458 - 18 Mayu 1497), ta auri Henry Stafford na farko, Duke na biyu na Buckingham, na biyu Jasper Tudor, Duke na Bedford, da na uku Sir Richard Wingfield . [[Fayil:Rivers_&_Caxton_Presenting_book_to_Edward_IV.JPG|thumb|Biyu daga cikin 'ya'yan Jacquetta an nuna su a nan: Anthony da Elizabeth .]] Ziyarar Buckinghamshire ta 1566 ta ambaci auren William Dormer na Wycombe (daga baya na Ascott House) zuwa "Agnes, da. na Sir Richard Woodvyle, Erle Ryvers" amma ba ta ce ko mahaifin shine na farko ko na uku, wanda mahaifiyar ta kasance ko Agnes ta halatta ba. == A cikin almara == Jacquetta kuma muhimmiyar hali ce a cikin littafin Margaret Frazer na biyar "Player Joliffe", A Play of Treachery (2009). An kafa labarin ne a cikin 1435-6, bayan mutuwar mijinta na farko, John, Duke na Bedford . Wannan labari na tarihi ya ba da labari game da aurenta da Sir Richard Woodville . Babu wani ambaton maita a cikin wannan littafin. Jacquetta kuma sanannen hali ne a cikin The Last of the Barons (1843), wani littafi na Edward Bulwer-Lytton (1803-1873). Taken littafin yana nufin Richard Neville, Earl na Warwick . == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] lacsyzpzd3ephmu953flod03inkmfh8 835814 835813 2026-05-14T10:44:56Z Ummun Sultan 23935 835814 wikitext text/x-wiki {{databox}} Jacquetta na Luxembourg (1415/1416 - 30 Mayu 1472) ya kasance fitaccen mutum a cikin Yakin Roses . Ta kuma hanyar auren farko da ta yi da Duke na Bedford, ɗan'uwan Sarki Henry V, ta kasance da alaƙa da Gidan Lancaster. Koyaya, biyo bayan cin nasarar Lancastrian a Yaƙin Towton, ita da mijinta na biyu Richard Woodville sun goyi bayan Gidan York. Shekaru uku bayan yakin da kuma hauhawar Edward IV na Ingila, 'yar fari ta Jacquetta Elizabeth Woodville ta auri shi kuma ta zama sarauniya ta Ingila. Jacquetta ta haifi Woodville yara 14 kuma ta tsaya a gaban shari'a kan tuhumar maita, wanda aka wanke ta. == Iyali da kakanninmu == Jacquetta ita ce 'yar fari ta [[County of Saint-Pol|Saint-Pol]]" id="mwHw" rel="mw:WikiLink" title="Peter I, Count of Saint-Pol">Peter I na Luxembourg, Count na Saint-Pol, Conversano da Brienne, da matarsa Margaret ta Baux (Margherita del Balzo na Andria). {{Sfn|Baldwin|2010}} Mahaifinta kuma shi ne Count na Brienne daga 1397 har zuwa mutuwarsa a 1433. [[Fayil:Transactions_of_the_Historic_Society_of_Lancashire_and_Cheshire_for_the_year_(1855)_(14595294928).jpg|right|thumb|239x239px|Makamai na Jacquetta na Luxembourg]] == Aure na farko == A ranar 22 ga Afrilu 1433 tana da shekaru 17, Jacquetta ta auri John na Lancaster, Duke na farko na Bedford, a Thérouanne . {{Sfn|Wagner|2001}} Duke shi ne ɗan na uku na Sarki Henry na IV na Ingila da Mary de Bohun, kuma ta haka ne jikan John na Gaunt, Duke na 1 na Lancaster, shi kansa ɗan na uku ne na Sarki Edward III. Aure ba shi da yara, kuma Duke ya mutu a ranar 15 ga Satumba 1435 a [[Rouen]] . {{Sfn|Schirmer|1961}} Kamar yadda ya saba a lokacin, Jacquetta ta riƙe taken mijinta na farko bayan aurenta na biyu kuma an san ta da Duchess na Bedford, wannan shine lakabi mafi girma fiye da na countess. Jacquetta ta gaji kashi ɗaya bisa uku na manyan kadarorin Duke a matsayin rabon gwauruwarta. == Aure na biyu == A kan tafiyar Jacquetta zuwa Ingila, Sir Richard Woodville ne ya raka ta, wanda Henry VI na Ingila ya ba da izini. A lokacin tafiya, Jacquetta da Richard sun ƙaunaci juna kuma sun yi aure a asirce (kafin 23 Maris 1437), ba tare da neman izinin sarki ba. An baiwa Jacquetta filayen kyauta bayan mutuwar mijinta na farko a kan yanayin cewa ba za ta sake yin aure ba tare da lasisin sarauta ba. Da ya koyi game da auren, Henry VI ya ki ya gan su, amma an yi masa taushi da biyan tarar £ 1000.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} Aure ya kasance mai tsawo kuma yana da amfani sosai: Jacquetta da Richard suna da 'ya'ya goma sha huɗu, gami da Sarauniya Elizabeth Woodville ta gaba. Ta rasa ɗanta na fari Lewis zuwa zazzabi lokacin da yake dan shekara 12. A tsakiyar 1440s, Woodvilles suna cikin matsayi mai ƙarfi. Jacquetta tana da alaƙa da Sarki Henry da Sarauniya Margaret ta hanyar aure. 'Yar'uwarta, Isabelle de Saint Pol, ta auri kawun Margaret Charles na Maine yayin da Jacquetta ta kasance gwauruwar kawun Henry VI. Ta fi dukkan mata a kotu ban da sarauniya. A matsayin wanda aka fi so, ta kuma ji daɗin gata na musamman da tasiri a kotu. Margaret ta rinjayi Henry don ƙirƙirar mijinta Baron Rivers a cikin 1448, kuma ya kasance fitaccen mai goyon bayan Gidan Lancaster yayin da Yaƙe-yaƙe na Roses suka fara.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} == Yaƙe-yaƙe na Roses == Nasarar Edward IV a Towton a cikin 1461 ya ba shi damar samun kursiyin Ingila don kansa. A shekara ta 1464 ya auri 'yar Jacquetta Elizabeth, wacce ta zama Sarauniyar Ingila. Woodvilles sun tashi zuwa babban matsayi da iko, ta hanyar tasirin Elizabeth. An kirkiro mijin Jacquetta Richard Earl Rivers kuma an nada shi Babban Mai Ba da Kuɗi a watan Maris na shekara ta 1466. Jacquetta ta sami ma'aurata masu arziki da tasiri ga 'ya'yanta kuma ta taimaka wa jikokinta samun manyan mukamai.{{Sfn|Griffiths|1991}} Ta shirya wa ɗanta mai shekaru 20, John, ya auri gwauruwa kuma mai arziki Katherine Neville, Duchess na Norfolk, wanda ya fi John shekaru 45. Haɓakar Woodvilles ta haifar da ƙiyayya tsakanin Yorkists, gami da [[Richard III of England|Richard]]_Neville,_16th_Earl_of_Warwick" id="mwZA" rel="mw:WikiLink" title="Richard Neville, 16th Earl of Warwick">Warwick da 'yan uwan sarki George da Richard, waɗanda tsoffin Lancastrians ke ƙaura da su a cikin yardar sarki. A shekara ta 1469, Warwick ya rabu da Edward IV a bayyane kuma ya sa shi na ɗan lokaci. Earl Rivers da ɗansa John Warwick sun kama su kuma sun kashe su a ranar 12 ga watan Agusta a Kenilworth.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} Jacquetta ta mutu bayan mijinta da shekaru uku kuma ta mutu a shekara ta 1472, tana da shekaru 56.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} == Zarge-zargen maita == Ba da daɗewa ba bayan da Warwick ya kashe mijin Jacquetta a cikin 1469, Thomas Wake, mai bin Warwick, ya zarge ta da maita. Wake ya kawo wa Warwick Castle wani mutum-mutumi mai jagora "wanda aka yi kamar mutum-na-makamai ... ya karye a tsakiya kuma ya yi sauri da waya," kuma ya yi zargin cewa Jacquetta ya tsara shi da wasu biyu don wakiltar dangin sarki don amfani da shi don maita da maita. Ya yi iƙirarin cewa "mutum mai gaskiya", Harry Kyngeston na Stoke Bruerne, Northamptonshire, ne ya sami hotunan a gidansa bayan tashiwar sojoji, wanda ya ba da shi ga magatakarda John Daunger na Shutlanger (a cikin Ikklisiya na Stoke bruerne). Daunger zai iya tabbatar da cewa Jacquetta ya yi hotunan uku. Shari'ar ta fadi lokacin da Warwick ta saki Edward IV daga tsare, kuma babban majalisa na sarki ya wanke Jacquetta daga tuhumar a ranar 21 ga Janairun 1470. A cikin 1484, Richard III, a cikin aikin da aka sani da Titulus Regius, ya farfado da zargin maita a kan marigayi Jacquetta lokacin da ya yi iƙirarin cewa ita da Elizabeth sun sami auren Elizabeth ga Edward IV ta hanyar maita; duk da haka, Richard bai taɓa ba da wata hujja don tallafawa ikirarinsa ba. <ref>{{Cite web |title=The Richard III and Yorkist History Server |url=http://www.r3.org/bookcase/texts/tit_reg.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080831074448/http://www.r3.org/bookcase/texts/tit_reg.html |archive-date=31 August 2008 |website=r3.org}}</ref><ref name="jones-sorcery">{{Cite journal |last=Jones |first=William R. |date=1972 |title=Political Uses of Sorcery in Medieval Europe |url=https://www.jstor.org/stable/24442963 |journal=The Historian |publisher=Taylor & Francis |volume=34 |issue=4 |pages=670–687 |doi=10.1111/j.1540-6563.1972.tb00434.x |issn=0018-2370 |jstor=24442963 |url-access=subscription |access-date=6 May 2022}}</ref> == Sakamakon == # Elizabeth Woodville, Sarauniya ta Ingila (c. 1437 - 8 Yuni 1492), ta auri Sir John Grey na farko, Edward IV na biyu na Ingila. # Lewis Woodville (c. 1438), ya mutu tun yana yaro. # Anne Woodville (1438/9 - 30 Yuli 1489), ta auri William Bourchier na farko, Viscount Bourchier, na biyu George Grey, 2nd Earl of Kent. # Anthony Woodville, 2nd Earl Rivers (c. 1440 - 25 Yuni 1483), ya auri Elizabeth Scales na farko, 8th Baroness Scales, na biyu Mary Fitzlewis; bai auri Gwenllian Stradling ba, mahaifiyar Margaret.&nbsp; # John Woodville (c. 1444 - 12 Agusta 1469), ya auri Catherine Neville, Dowager Duchess na Norfolk . # Jacquetta Woodville (1445-1509), ta auri John le Strange, 8th Baron Strange na Knockin . # Lionel Woodville, Bishop na Salisbury (c. 1446 - Yuni 1484).&nbsp; # Eleanor Woodville (ya mutu a shekara ta 1512), ya auri Sir Anthony Grey, ɗan Edmund Grey, 1st Earl na Kent. # Margaret Woodville (c. 1450 - 1490/1), ta auri Thomas Fitzalan, 10th Earl na Arundel . # Martha Woodville (an haife ta a shekara ta 1500), ta auri Sir John Bromley na Baddington . # Richard Woodville, 3rd Earl Rivers (1453 - Maris 1491). # Edward Woodville, Lord Scales (1454/8 - 28 Yuli 1488). # Mary Woodville (c. 1456 - 1481), ta auri William Herbert, 2nd Earl na Pembroke . # Catherine Woodville (c. 1458 - 18 Mayu 1497), ta auri Henry Stafford na farko, Duke na biyu na Buckingham, na biyu Jasper Tudor, Duke na Bedford, da na uku Sir Richard Wingfield . [[Fayil:Rivers_&_Caxton_Presenting_book_to_Edward_IV.JPG|thumb|Biyu daga cikin 'ya'yan Jacquetta an nuna su a nan: Anthony da Elizabeth .]] Ziyarar Buckinghamshire ta 1566 ta ambaci auren William Dormer na Wycombe (daga baya na Ascott House) zuwa "Agnes, da. na Sir Richard Woodvyle, Erle Ryvers" amma ba ta ce ko mahaifin shine na farko ko na uku, wanda mahaifiyar ta kasance ko Agnes ta halatta ba. == A cikin almara == Jacquetta kuma muhimmiyar hali ce a cikin littafin Margaret Frazer na biyar "Player Joliffe", A Play of Treachery (2009). An kafa labarin ne a cikin 1435-6, bayan mutuwar mijinta na farko, John, Duke na Bedford . Wannan labari na tarihi ya ba da labari game da aurenta da Sir Richard Woodville . Babu wani ambaton maita a cikin wannan littafin. Jacquetta kuma sanannen hali ne a cikin The Last of the Barons (1843), wani littafi na Edward Bulwer-Lytton (1803-1873). Taken littafin yana nufin Richard Neville, Earl na Warwick . == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] jp6iugdk4n2whbttpsd2w3xjjxv0jm8 835816 835814 2026-05-14T10:45:11Z Ummun Sultan 23935 835816 wikitext text/x-wiki {{databox}} Jacquetta na Luxembourg (1415/1416 - 30 Mayu 1472) ya kasance fitaccen mutum a cikin Yakin Roses . Ta kuma hanyar auren farko da ta yi da Duke na Bedford, ɗan'uwan Sarki Henry V, ta kasance da alaƙa da Gidan Lancaster. Koyaya, biyo bayan cin nasarar Lancastrian a Yaƙin Towton, ita da mijinta na biyu Richard Woodville sun goyi bayan Gidan York. Shekaru uku bayan yakin da kuma hauhawar Edward IV na Ingila, 'yar fari ta Jacquetta Elizabeth Woodville ta auri shi kuma ta zama sarauniya ta Ingila. Jacquetta ta haifi Woodville yara 14 kuma ta tsaya a gaban shari'a kan tuhumar maita, wanda aka wanke ta. == Iyali da kakanninmu == Jacquetta ita ce 'yar fari ta [[County of Saint-Pol|Saint-Pol]]" id="mwHw" rel="mw:WikiLink" title="Peter I, Count of Saint-Pol">Peter I na Luxembourg, Count na Saint-Pol, Conversano da Brienne, da matarsa Margaret ta Baux (Margherita del Balzo na Andria). {{Sfn|Baldwin|2010}} Mahaifinta kuma shi ne Count na Brienne daga 1397 har zuwa mutuwarsa a 1433. [[Fayil:Transactions_of_the_Historic_Society_of_Lancashire_and_Cheshire_for_the_year_(1855)_(14595294928).jpg|right|thumb|239x239px|Makamai na Jacquetta na Luxembourg]] == Aure na farko == A ranar 22 ga Afrilun shekarar 1433 tana da shekaru 17, Jacquetta ta auri John na Lancaster, Duke na farko na Bedford, a Thérouanne . {{Sfn|Wagner|2001}} Duke shi ne ɗan na uku na Sarki Henry na IV na Ingila da Mary de Bohun, kuma ta haka ne jikan John na Gaunt, Duke na 1 na Lancaster, shi kansa ɗan na uku ne na Sarki Edward III. Aure ba shi da yara, kuma Duke ya mutu a ranar 15 ga Satumba 1435 a [[Rouen]] . {{Sfn|Schirmer|1961}} Kamar yadda ya saba a lokacin, Jacquetta ta riƙe taken mijinta na farko bayan aurenta na biyu kuma an san ta da Duchess na Bedford, wannan shine lakabi mafi girma fiye da na countess. Jacquetta ta gaji kashi ɗaya bisa uku na manyan kadarorin Duke a matsayin rabon gwauruwarta. == Aure na biyu == A kan tafiyar Jacquetta zuwa Ingila, Sir Richard Woodville ne ya raka ta, wanda Henry VI na Ingila ya ba da izini. A lokacin tafiya, Jacquetta da Richard sun ƙaunaci juna kuma sun yi aure a asirce (kafin 23 Maris 1437), ba tare da neman izinin sarki ba. An baiwa Jacquetta filayen kyauta bayan mutuwar mijinta na farko a kan yanayin cewa ba za ta sake yin aure ba tare da lasisin sarauta ba. Da ya koyi game da auren, Henry VI ya ki ya gan su, amma an yi masa taushi da biyan tarar £ 1000.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} Aure ya kasance mai tsawo kuma yana da amfani sosai: Jacquetta da Richard suna da 'ya'ya goma sha huɗu, gami da Sarauniya Elizabeth Woodville ta gaba. Ta rasa ɗanta na fari Lewis zuwa zazzabi lokacin da yake dan shekara 12. A tsakiyar 1440s, Woodvilles suna cikin matsayi mai ƙarfi. Jacquetta tana da alaƙa da Sarki Henry da Sarauniya Margaret ta hanyar aure. 'Yar'uwarta, Isabelle de Saint Pol, ta auri kawun Margaret Charles na Maine yayin da Jacquetta ta kasance gwauruwar kawun Henry VI. Ta fi dukkan mata a kotu ban da sarauniya. A matsayin wanda aka fi so, ta kuma ji daɗin gata na musamman da tasiri a kotu. Margaret ta rinjayi Henry don ƙirƙirar mijinta Baron Rivers a cikin 1448, kuma ya kasance fitaccen mai goyon bayan Gidan Lancaster yayin da Yaƙe-yaƙe na Roses suka fara.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} == Yaƙe-yaƙe na Roses == Nasarar Edward IV a Towton a cikin 1461 ya ba shi damar samun kursiyin Ingila don kansa. A shekara ta 1464 ya auri 'yar Jacquetta Elizabeth, wacce ta zama Sarauniyar Ingila. Woodvilles sun tashi zuwa babban matsayi da iko, ta hanyar tasirin Elizabeth. An kirkiro mijin Jacquetta Richard Earl Rivers kuma an nada shi Babban Mai Ba da Kuɗi a watan Maris na shekara ta 1466. Jacquetta ta sami ma'aurata masu arziki da tasiri ga 'ya'yanta kuma ta taimaka wa jikokinta samun manyan mukamai.{{Sfn|Griffiths|1991}} Ta shirya wa ɗanta mai shekaru 20, John, ya auri gwauruwa kuma mai arziki Katherine Neville, Duchess na Norfolk, wanda ya fi John shekaru 45. Haɓakar Woodvilles ta haifar da ƙiyayya tsakanin Yorkists, gami da [[Richard III of England|Richard]]_Neville,_16th_Earl_of_Warwick" id="mwZA" rel="mw:WikiLink" title="Richard Neville, 16th Earl of Warwick">Warwick da 'yan uwan sarki George da Richard, waɗanda tsoffin Lancastrians ke ƙaura da su a cikin yardar sarki. A shekara ta 1469, Warwick ya rabu da Edward IV a bayyane kuma ya sa shi na ɗan lokaci. Earl Rivers da ɗansa John Warwick sun kama su kuma sun kashe su a ranar 12 ga watan Agusta a Kenilworth.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} Jacquetta ta mutu bayan mijinta da shekaru uku kuma ta mutu a shekara ta 1472, tana da shekaru 56.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} == Zarge-zargen maita == Ba da daɗewa ba bayan da Warwick ya kashe mijin Jacquetta a cikin 1469, Thomas Wake, mai bin Warwick, ya zarge ta da maita. Wake ya kawo wa Warwick Castle wani mutum-mutumi mai jagora "wanda aka yi kamar mutum-na-makamai ... ya karye a tsakiya kuma ya yi sauri da waya," kuma ya yi zargin cewa Jacquetta ya tsara shi da wasu biyu don wakiltar dangin sarki don amfani da shi don maita da maita. Ya yi iƙirarin cewa "mutum mai gaskiya", Harry Kyngeston na Stoke Bruerne, Northamptonshire, ne ya sami hotunan a gidansa bayan tashiwar sojoji, wanda ya ba da shi ga magatakarda John Daunger na Shutlanger (a cikin Ikklisiya na Stoke bruerne). Daunger zai iya tabbatar da cewa Jacquetta ya yi hotunan uku. Shari'ar ta fadi lokacin da Warwick ta saki Edward IV daga tsare, kuma babban majalisa na sarki ya wanke Jacquetta daga tuhumar a ranar 21 ga Janairun 1470. A cikin 1484, Richard III, a cikin aikin da aka sani da Titulus Regius, ya farfado da zargin maita a kan marigayi Jacquetta lokacin da ya yi iƙirarin cewa ita da Elizabeth sun sami auren Elizabeth ga Edward IV ta hanyar maita; duk da haka, Richard bai taɓa ba da wata hujja don tallafawa ikirarinsa ba. <ref>{{Cite web |title=The Richard III and Yorkist History Server |url=http://www.r3.org/bookcase/texts/tit_reg.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080831074448/http://www.r3.org/bookcase/texts/tit_reg.html |archive-date=31 August 2008 |website=r3.org}}</ref><ref name="jones-sorcery">{{Cite journal |last=Jones |first=William R. |date=1972 |title=Political Uses of Sorcery in Medieval Europe |url=https://www.jstor.org/stable/24442963 |journal=The Historian |publisher=Taylor & Francis |volume=34 |issue=4 |pages=670–687 |doi=10.1111/j.1540-6563.1972.tb00434.x |issn=0018-2370 |jstor=24442963 |url-access=subscription |access-date=6 May 2022}}</ref> == Sakamakon == # Elizabeth Woodville, Sarauniya ta Ingila (c. 1437 - 8 Yuni 1492), ta auri Sir John Grey na farko, Edward IV na biyu na Ingila. # Lewis Woodville (c. 1438), ya mutu tun yana yaro. # Anne Woodville (1438/9 - 30 Yuli 1489), ta auri William Bourchier na farko, Viscount Bourchier, na biyu George Grey, 2nd Earl of Kent. # Anthony Woodville, 2nd Earl Rivers (c. 1440 - 25 Yuni 1483), ya auri Elizabeth Scales na farko, 8th Baroness Scales, na biyu Mary Fitzlewis; bai auri Gwenllian Stradling ba, mahaifiyar Margaret.&nbsp; # John Woodville (c. 1444 - 12 Agusta 1469), ya auri Catherine Neville, Dowager Duchess na Norfolk . # Jacquetta Woodville (1445-1509), ta auri John le Strange, 8th Baron Strange na Knockin . # Lionel Woodville, Bishop na Salisbury (c. 1446 - Yuni 1484).&nbsp; # Eleanor Woodville (ya mutu a shekara ta 1512), ya auri Sir Anthony Grey, ɗan Edmund Grey, 1st Earl na Kent. # Margaret Woodville (c. 1450 - 1490/1), ta auri Thomas Fitzalan, 10th Earl na Arundel . # Martha Woodville (an haife ta a shekara ta 1500), ta auri Sir John Bromley na Baddington . # Richard Woodville, 3rd Earl Rivers (1453 - Maris 1491). # Edward Woodville, Lord Scales (1454/8 - 28 Yuli 1488). # Mary Woodville (c. 1456 - 1481), ta auri William Herbert, 2nd Earl na Pembroke . # Catherine Woodville (c. 1458 - 18 Mayu 1497), ta auri Henry Stafford na farko, Duke na biyu na Buckingham, na biyu Jasper Tudor, Duke na Bedford, da na uku Sir Richard Wingfield . [[Fayil:Rivers_&_Caxton_Presenting_book_to_Edward_IV.JPG|thumb|Biyu daga cikin 'ya'yan Jacquetta an nuna su a nan: Anthony da Elizabeth .]] Ziyarar Buckinghamshire ta 1566 ta ambaci auren William Dormer na Wycombe (daga baya na Ascott House) zuwa "Agnes, da. na Sir Richard Woodvyle, Erle Ryvers" amma ba ta ce ko mahaifin shine na farko ko na uku, wanda mahaifiyar ta kasance ko Agnes ta halatta ba. == A cikin almara == Jacquetta kuma muhimmiyar hali ce a cikin littafin Margaret Frazer na biyar "Player Joliffe", A Play of Treachery (2009). An kafa labarin ne a cikin 1435-6, bayan mutuwar mijinta na farko, John, Duke na Bedford . Wannan labari na tarihi ya ba da labari game da aurenta da Sir Richard Woodville . Babu wani ambaton maita a cikin wannan littafin. Jacquetta kuma sanannen hali ne a cikin The Last of the Barons (1843), wani littafi na Edward Bulwer-Lytton (1803-1873). Taken littafin yana nufin Richard Neville, Earl na Warwick . == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 9vp3dtun88fes0jtywqg72r8nbapxs6 835817 835816 2026-05-14T10:45:29Z Ummun Sultan 23935 835817 wikitext text/x-wiki {{databox}} Jacquetta na Luxembourg (1415/1416 - 30 Mayu 1472) ya kasance fitaccen mutum a cikin Yakin Roses . Ta kuma hanyar auren farko da ta yi da Duke na Bedford, ɗan'uwan Sarki Henry V, ta kasance da alaƙa da Gidan Lancaster. Koyaya, biyo bayan cin nasarar Lancastrian a Yaƙin Towton, ita da mijinta na biyu Richard Woodville sun goyi bayan Gidan York. Shekaru uku bayan yakin da kuma hauhawar Edward IV na Ingila, 'yar fari ta Jacquetta Elizabeth Woodville ta auri shi kuma ta zama sarauniya ta Ingila. Jacquetta ta haifi Woodville yara 14 kuma ta tsaya a gaban shari'a kan tuhumar maita, wanda aka wanke ta. == Iyali da kakanninmu == Jacquetta ita ce 'yar fari ta [[County of Saint-Pol|Saint-Pol]]" id="mwHw" rel="mw:WikiLink" title="Peter I, Count of Saint-Pol">Peter I na Luxembourg, Count na Saint-Pol, Conversano da Brienne, da matarsa Margaret ta Baux (Margherita del Balzo na Andria). {{Sfn|Baldwin|2010}} Mahaifinta kuma shi ne Count na Brienne daga 1397 har zuwa mutuwarsa a 1433. [[Fayil:Transactions_of_the_Historic_Society_of_Lancashire_and_Cheshire_for_the_year_(1855)_(14595294928).jpg|right|thumb|239x239px|Makamai na Jacquetta na Luxembourg]] == Aure na farko == A ranar 22 ga Afrilun shekarar 1433 tana da shekaru 17, Jacquetta ta auri John na Lancaster, Duke na farko na Bedford, a Thérouanne . {{Sfn|Wagner|2001}} Duke shi ne ɗan na uku na Sarki Henry na IV na Ingila da Mary de Bohun, kuma ta haka ne jikan John na Gaunt, Duke na 1 na Lancaster, shi kansa ɗan na uku ne na Sarki Edward III. Aure ba shi da yara, kuma Duke ya mutu a ranar 15 ga Satumba 1435 a [[Rouen]] . {{Sfn|Schirmer|1961}} Kamar yadda ya saba a lokacin, Jacquetta ta riƙe taken mijinta na farko bayan aurenta na biyu kuma an san ta da Duchess na Bedford, wannan shine lakabi mafi girma fiye da na countess. Jacquetta ta gaji kashi ɗaya bisa uku na manyan kadarorin Duke a matsayin rabon gwauruwarta. == Aure na biyu == A kan tafiyar Jacquetta zuwa Ingila, Sir Richard Woodville ne ya raka ta, wanda Henry VI na Ingila ya ba da izini. A lokacin tafiya, Jacquetta da Richard sun ƙaunaci juna kuma sun yi aure a asirce (kafin 23 Maris 1437), ba tare da neman izinin sarki ba. An baiwa Jacquetta filayen kyauta bayan mutuwar mijinta na farko a kan yanayin cewa ba za ta sake yin aure ba tare da lasisin sarauta ba. Da ya koyi game da auren, Henry VI ya ki ya gan su, amma an yi masa taushi da biyan tarar £ 1000.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} Aure ya kasance mai tsawo kuma yana da amfani sosai: Jacquetta da Richard suna da 'ya'ya goma sha huɗu, gami da Sarauniya Elizabeth Woodville ta gaba. Ta rasa ɗanta na fari Lewis zuwa zazzabi lokacin da yake dan shekara 12. A tsakiyar shekarar 1440s, Woodvilles suna cikin matsayi mai ƙarfi. Jacquetta tana da alaƙa da Sarki Henry da Sarauniya Margaret ta hanyar aure. 'Yar'uwarta, Isabelle de Saint Pol, ta auri kawun Margaret Charles na Maine yayin da Jacquetta ta kasance gwauruwar kawun Henry VI. Ta fi dukkan mata a kotu ban da sarauniya. A matsayin wanda aka fi so, ta kuma ji daɗin gata na musamman da tasiri a kotu. Margaret ta rinjayi Henry don ƙirƙirar mijinta Baron Rivers a cikin 1448, kuma ya kasance fitaccen mai goyon bayan Gidan Lancaster yayin da Yaƙe-yaƙe na Roses suka fara.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} == Yaƙe-yaƙe na Roses == Nasarar Edward IV a Towton a cikin 1461 ya ba shi damar samun kursiyin Ingila don kansa. A shekara ta 1464 ya auri 'yar Jacquetta Elizabeth, wacce ta zama Sarauniyar Ingila. Woodvilles sun tashi zuwa babban matsayi da iko, ta hanyar tasirin Elizabeth. An kirkiro mijin Jacquetta Richard Earl Rivers kuma an nada shi Babban Mai Ba da Kuɗi a watan Maris na shekara ta 1466. Jacquetta ta sami ma'aurata masu arziki da tasiri ga 'ya'yanta kuma ta taimaka wa jikokinta samun manyan mukamai.{{Sfn|Griffiths|1991}} Ta shirya wa ɗanta mai shekaru 20, John, ya auri gwauruwa kuma mai arziki Katherine Neville, Duchess na Norfolk, wanda ya fi John shekaru 45. Haɓakar Woodvilles ta haifar da ƙiyayya tsakanin Yorkists, gami da [[Richard III of England|Richard]]_Neville,_16th_Earl_of_Warwick" id="mwZA" rel="mw:WikiLink" title="Richard Neville, 16th Earl of Warwick">Warwick da 'yan uwan sarki George da Richard, waɗanda tsoffin Lancastrians ke ƙaura da su a cikin yardar sarki. A shekara ta 1469, Warwick ya rabu da Edward IV a bayyane kuma ya sa shi na ɗan lokaci. Earl Rivers da ɗansa John Warwick sun kama su kuma sun kashe su a ranar 12 ga watan Agusta a Kenilworth.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} Jacquetta ta mutu bayan mijinta da shekaru uku kuma ta mutu a shekara ta 1472, tana da shekaru 56.{{Sfn|Gregory|Baldwin|Jones|2011}} == Zarge-zargen maita == Ba da daɗewa ba bayan da Warwick ya kashe mijin Jacquetta a cikin 1469, Thomas Wake, mai bin Warwick, ya zarge ta da maita. Wake ya kawo wa Warwick Castle wani mutum-mutumi mai jagora "wanda aka yi kamar mutum-na-makamai ... ya karye a tsakiya kuma ya yi sauri da waya," kuma ya yi zargin cewa Jacquetta ya tsara shi da wasu biyu don wakiltar dangin sarki don amfani da shi don maita da maita. Ya yi iƙirarin cewa "mutum mai gaskiya", Harry Kyngeston na Stoke Bruerne, Northamptonshire, ne ya sami hotunan a gidansa bayan tashiwar sojoji, wanda ya ba da shi ga magatakarda John Daunger na Shutlanger (a cikin Ikklisiya na Stoke bruerne). Daunger zai iya tabbatar da cewa Jacquetta ya yi hotunan uku. Shari'ar ta fadi lokacin da Warwick ta saki Edward IV daga tsare, kuma babban majalisa na sarki ya wanke Jacquetta daga tuhumar a ranar 21 ga Janairun 1470. A cikin 1484, Richard III, a cikin aikin da aka sani da Titulus Regius, ya farfado da zargin maita a kan marigayi Jacquetta lokacin da ya yi iƙirarin cewa ita da Elizabeth sun sami auren Elizabeth ga Edward IV ta hanyar maita; duk da haka, Richard bai taɓa ba da wata hujja don tallafawa ikirarinsa ba. <ref>{{Cite web |title=The Richard III and Yorkist History Server |url=http://www.r3.org/bookcase/texts/tit_reg.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080831074448/http://www.r3.org/bookcase/texts/tit_reg.html |archive-date=31 August 2008 |website=r3.org}}</ref><ref name="jones-sorcery">{{Cite journal |last=Jones |first=William R. |date=1972 |title=Political Uses of Sorcery in Medieval Europe |url=https://www.jstor.org/stable/24442963 |journal=The Historian |publisher=Taylor & Francis |volume=34 |issue=4 |pages=670–687 |doi=10.1111/j.1540-6563.1972.tb00434.x |issn=0018-2370 |jstor=24442963 |url-access=subscription |access-date=6 May 2022}}</ref> == Sakamakon == # Elizabeth Woodville, Sarauniya ta Ingila (c. 1437 - 8 Yuni 1492), ta auri Sir John Grey na farko, Edward IV na biyu na Ingila. # Lewis Woodville (c. 1438), ya mutu tun yana yaro. # Anne Woodville (1438/9 - 30 Yuli 1489), ta auri William Bourchier na farko, Viscount Bourchier, na biyu George Grey, 2nd Earl of Kent. # Anthony Woodville, 2nd Earl Rivers (c. 1440 - 25 Yuni 1483), ya auri Elizabeth Scales na farko, 8th Baroness Scales, na biyu Mary Fitzlewis; bai auri Gwenllian Stradling ba, mahaifiyar Margaret.&nbsp; # John Woodville (c. 1444 - 12 Agusta 1469), ya auri Catherine Neville, Dowager Duchess na Norfolk . # Jacquetta Woodville (1445-1509), ta auri John le Strange, 8th Baron Strange na Knockin . # Lionel Woodville, Bishop na Salisbury (c. 1446 - Yuni 1484).&nbsp; # Eleanor Woodville (ya mutu a shekara ta 1512), ya auri Sir Anthony Grey, ɗan Edmund Grey, 1st Earl na Kent. # Margaret Woodville (c. 1450 - 1490/1), ta auri Thomas Fitzalan, 10th Earl na Arundel . # Martha Woodville (an haife ta a shekara ta 1500), ta auri Sir John Bromley na Baddington . # Richard Woodville, 3rd Earl Rivers (1453 - Maris 1491). # Edward Woodville, Lord Scales (1454/8 - 28 Yuli 1488). # Mary Woodville (c. 1456 - 1481), ta auri William Herbert, 2nd Earl na Pembroke . # Catherine Woodville (c. 1458 - 18 Mayu 1497), ta auri Henry Stafford na farko, Duke na biyu na Buckingham, na biyu Jasper Tudor, Duke na Bedford, da na uku Sir Richard Wingfield . [[Fayil:Rivers_&_Caxton_Presenting_book_to_Edward_IV.JPG|thumb|Biyu daga cikin 'ya'yan Jacquetta an nuna su a nan: Anthony da Elizabeth .]] Ziyarar Buckinghamshire ta 1566 ta ambaci auren William Dormer na Wycombe (daga baya na Ascott House) zuwa "Agnes, da. na Sir Richard Woodvyle, Erle Ryvers" amma ba ta ce ko mahaifin shine na farko ko na uku, wanda mahaifiyar ta kasance ko Agnes ta halatta ba. == A cikin almara == Jacquetta kuma muhimmiyar hali ce a cikin littafin Margaret Frazer na biyar "Player Joliffe", A Play of Treachery (2009). An kafa labarin ne a cikin 1435-6, bayan mutuwar mijinta na farko, John, Duke na Bedford . Wannan labari na tarihi ya ba da labari game da aurenta da Sir Richard Woodville . Babu wani ambaton maita a cikin wannan littafin. Jacquetta kuma sanannen hali ne a cikin The Last of the Barons (1843), wani littafi na Edward Bulwer-Lytton (1803-1873). Taken littafin yana nufin Richard Neville, Earl na Warwick . == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] myrwrhi02dssu0cpsr89483m1pq276d Kashe Sam Nordquist 0 124756 835703 793572 2026-05-14T08:48:13Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835703 wikitext text/x-wiki {{Databox}} A watan Fabrairun 2025, an kashe '''Sam Nordquist''', wani mutum mai shekaru 24 daga Red Wing, Minnesota, a Hopewell, New York, bayan an azabtar da shi sama da wata daya.<ref name="NYT">{{Cite web |last=Deb, Sopan |date=February 15, 2025 |title=Man Killed in New York Was Tortured for More Than a Month, Police Say |url=https://www.nytimes.com/2025/02/15/nyregion/ny-arrests-sam-nordquist-murder.html}}</ref> An azabtar da Nordquist tsakanin Disamba 2024 da Fabrairu 2025 kafin a kashe shi, a cewar sanarwar labarai ta 'yan sanda a ranar 14 ga Fabrairu, 2025 .<ref>{{Cite web |last=Ho, Vivian |date=February 15, 2025 |title=Slain trans man faced 'prolonged' violence and torture, police say |url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/02/15/transgender-sam-nordquist-murder-arrest/}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-02-14 |title=New York police find body of missing man they say was tortured for more than a month by 5 people |url=https://apnews.com/article/new-york-transgender-man-torture-74cc7632d43ec97f2985218f240c938c |access-date=2025-02-16 |website=AP News |language=en}}</ref> A Hopewell, 'Yan sanda na Jihar New York, suna aiki tare da tilasta bin doka na gida, sun kama mutane biyar, masu shekaru 19 zuwa 38, waɗanda aka tuhume su da kisan kai na biyu tare da rashin kulawa.<ref name="CNN"/> A ranar 20 ga Fabrairu, an tuhumi wasu mutane biyu da ake zargi, wata mace mai shekaru 29 da wani mutum mai shekaru 21, da wannan laifi. == Sam Nordquist == An haifi Nordquist a Red Wing, Minnesota, <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-02-14 |title=Biracial Trans Man, Sam Nordquist, 24, Missing from Minnesota, Tortured and Killed in Canandaigua, New York |url=https://www.pghlesbian.com/2025/02/biracial-trans-man-sam-nordquist-24-missing-from-minnesota-tortured-and-killed-in-canandaigua-new-york/ |access-date=2025-02-16 |website=Pittsburgh Lesbian Correspondents |language=en-US}}</ref> kuma ta halarci Red Wing High School. <ref name=":1">{{Cite web |last= |first= |date=2025-02-15 |title=Missing former Red Wing High School student found dead in New York; Five arrested for murder |url=https://www.republicaneagle.com/news/missing-former-red-wing-high-school-student-found-dead-in-new-york/article_018779de-eba6-11ef-93be-1f3d6992fb29.html |access-date=2025-02-16 |language=en}}</ref> Ya yi aiki a wani rukuni na mutane nakasassu a Little Canada, Minnesota . <ref name=":2">{{Cite web |last=Jackson |first=Kyeland |date=2025-02-16 |title=Family hopes Oakdale transgender man killed in New York is remembered for who he was, not how he died |url=https://www.startribune.com/family-hopes-that-oakdale-transgender-man-killed-in-new-york-is-remembered-for-who-he-was-not-how-he-died/601223495 |access-date=2025-02-16 |website=[[Minnesota Star Tribune]] |language=en |archive-date=2025-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216023758/https://www.startribune.com/family-hopes-that-oakdale-transgender-man-killed-in-new-york-is-remembered-for-who-he-was-not-how-he-died/601223495 |url-status=dead }}</ref> Nordquist ya bayyana a matsayin mai tsattsauran ra'ayi kuma yana kusa da mahaifiyarsa da 'yan uwansa biyu.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Nordquist ya bar Minnesota a ranar 28 ga Satumba, 2024, tare da shirye-shiryen tafiya zuwa Geneva, New York don saduwa da budurwarsa ta kan layi, Precious Arzuaga mai shekaru 38 (an haife shi a ranar 28 ta Mayu, 1986), kuma ya dawo makonni biyu bayan haka. Nordquist ya yanke shawarar, a maimakon haka, ya zauna a New York tare da Arzuaga don yin aiki a kan dangantakarsu.[1] Iyalinsa sun rasa hulɗa da shi bayan Janairu 1, 2025, kuma sun lura cewa a cikin sadarwa har zuwa bacewarsa, ya zama kamar "ba kamar kansa ba". [2] A cewar mahaifiyarsa, iyalin sun nemi a gudanar da bincike mai yawa a cikin watanni da suka kai ga rahoton mutanen da suka ɓace, wanda 'yan sanda na yankin suka ƙi.[3][4] Mahaifiyar Nordquist ta kuma lura da imel daga Ayyukan Jama'a na Ontario County a watan Disamba, wanda ke nuna cewa ya kasa komawa ofisoshin su bayan ya yi musu magana game da bukatar "tsarin tserewa".[5] == Mutuwa == An bayar da rahoton Nordquist ya ɓace tun watan Disamba na shekara ta 2024.<ref name="NYT"/> 'Yan sanda na Jihar New York sun yi bincike kan lafiya a ranar 9 ga Fabrairu bayan dangin Nordquist sun gabatar da rahoton mutanen da suka bace tare da' yan sanda na Canandaigua a wannan rana.<ref name=":4">{{Cite web |last=Hutchinson |first=Bill |date=February 17, 2025 |title=No evidence of hate crime in 'torture' killing of transgender man in upstate New York: Investigators |url=https://abcnews.go.com/US/5-arrested-upstate-new-york-torture-killing-transgender-man/story?id=118875705 |access-date=2025-02-17 |website=ABC News |language=en}}</ref><ref name="CNN"/> 'Yan sanda sun bincika wani daki a Patty's Lodge Motel a Hopewell, Ontario County, inda Nordquist da akalla daya daga cikin wadanda ake zargi ke zaune tare kuma sun gano shaidar cin zarafin.<ref name="NYT" /><ref name="BBC">{{Cite web |last=Yousif |first=Nadine |date=15 February 2025 |title=New York police charge five with 'disturbing' murder of trans man |url=https://www.bbc.com/news/articles/c391grm0g3no |access-date=February 17, 2025 |website=BBC News}}</ref> A wani taron manema labarai a ranar 14 ga Fabrairu, Kyaftin Kelly Swift na 'yan sanda na Jihar New York ya ba da rahoton cewa shaidu da maganganun shaidu sun nuna cewa Nordquist ya jimre da cin zarafin jiki da tunani daga mutane da yawa kafin mutuwarsa.<ref name=":4"/> A cewar rahotanni na 'yan sanda, wadanda ake zargi sun yi wa Nordquist fyade da kafa na tebur da broomstick; sun doke shi da sanduna, kayan wasa na kare, igiyoyi, da bel; sun hana shi abinci mai gina jiki da ruwa mai kyau; sun tilasta masa ya cinye fitsari, datti, da ruwan taba; kuma sun zuba masa bleach kafin ya mutu saboda raunin da ya ji.<ref>{{Cite web |last=Ho, Vivian |date=February 15, 2025 |title=Slain trans man faced 'prolonged' violence and torture, police say |url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/02/15/transgender-sam-nordquist-murder-arrest/}}</ref> An bayar da rahoton cin zarafin ya ci gaba daga farkon Disamba 2024 zuwa Fabrairu 2025. <ref name="BBC"/> An gano gawarwakin mutum da ake zaton na Nordquist ne a filin Yates County a ranar 13 ga Fabrairu, kimanin kilomita 50 (kilomita 80) kudu maso gabashin Rochester. A cewar 'yan sanda, an motsa jikin Nordquist a cikin ƙoƙari na ɓoye laifin. Swift ta kira karar "ɗaya daga cikin manyan laifuka" da ta bincika a cikin aikinta na tilasta bin doka.<ref name="CNN">{{Cite web |last=Sottile, Zoe |date=February 15, 2025 |title=5 people in upstate New York charged with murder after allegedly torturing, killing Minnesota transgender man |url=https://www.cnn.com/2025/02/15/us/sam-nordquist-trans-man-murder/index.html |publisher=[[CNN]]}}</ref> An bayar da rahoton ranar mutuwar a ranar 2 ga Fabrairu, 2025.<ref name="CNN5">{{Cite web |last= |first= |date=2025-03-05 |title=Man treated 'like a dog' before murder in upstate New York, prosecutor says |url=https://www.cnn.com/2025/03/05/us/sam-nordquist-ny-murder-indictment/index.html |access-date=2025-03-05 |website=[[CNN]] |language=en}}</ref> == Bincike da tuhumar shari'a == Lauyan Gundumar Ontario ya bayyana cewa babu wata shaida cewa kisan ya kasance laifi ne na ƙiyayya, yana mai bayyana cewa "an san maharansa da juna, an gano su a matsayin LGBTQ +, kuma aƙalla ɗaya daga cikin waɗanda ake tuhuma ya zauna tare da Sam a lokacin da ya kai ga laifin nan take. " <ref name="DAStatement">{{Cite web |last=Chodak, Adam |date=February 16, 2025 |title=DA: No Indication Sam Nordquists Death Was A Hate Crime |url=https://www.rochesterfirst.com/news/da-no-indication-sam-nordquists-death-was-a-hate-crime/ |access-date=2025-02-16 |website=RochesterFirst |archive-date=2025-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218110943/https://www.rochesterfirst.com/news/da-no-indication-sam-nordquists-death-was-a-hate-crime/ |url-status=dead }}</ref> A watan Fabrairun 2025, Ofishin Mai Binciken Kiwon Lafiya na Monroe County ya sanar da cewa suna shirin gudanar da Binciken gawa. <ref name=":3">{{Cite web |last=Cooper |first=Alex |date=2025-02-15 |title=Trans man Sam Nordquist tortured and killed in New York |url=https://www.advocate.com/crime/transgender-man-tortured-killed-ny |access-date=2025-02-16 |website=[[The Advocate (magazine)|The Advocate]] |language=en}}</ref> 'Yan sanda na Jihar New York sun kama mutane biyar da ake zargi a ranar 9 ga Fabrairu, 2025, da kuma wasu mutane biyu da ake zarga a ranar 20 ga Fabrairun.<ref name=":3"/> Wadanda ake zargi guda bakwai sune Precious Arzuaga, 38; Jennifer Quijano, 30; Kyle Sage, 33; Patrick Goodwin, 30; Emily Motyka, 19; Thomas G. Eaves, 21; da Kimberly Sochia, 29, duk daga jihar New York. Ɗaya daga cikin waɗanda ake zargi, Patrick Goodwin na Rochester (an haife shi a watan Oktoba na shekara ta 1994), an yanke masa hukuncin cin zarafi yara a shekarar 2015 kuma an sake shi daga kurkuku a shekarar 2023. Wani, Kyle Sage na Hopewell (an haife shi a ranar 5 ga Oktoba, 1991), an yanke masa hukunci kan babban sata da rarraba batsa ga wani ƙarami, ya kammala hukuncinsa na kurkuku a watan Mayu 2024. Precious Arzuaga, a baya an yanke mata hukunci kan laifin cin zarafi da sata, kuma a cikin 2016, an tuhume ta da zalunci ga kare, wanda hukumomi suka cire.<ref>{{Cite web |last=Ho, Vivian |date=February 15, 2025 |title=Slain trans man faced 'prolonged' violence and torture, police say |url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/02/15/transgender-sam-nordquist-murder-arrest/}}</ref> Don zargin da suke da hannu a kisan Nordquist, an tuhumi wadanda ake zargi da kisan kai na biyu tare da rashin kulawa; a ranar 5 ga watan Maris, an inganta zargin kisan kai zuwa kisan kai.<ref name="CNN"/> An kuma tuhumi Arzuaga da tilasta yara biyu, masu shekaru 7 da 12, don shiga cikin azabtarwa. <ref name="CNN5"/> An tuhumi wadanda ake tuhuma hudu da cin zarafin jima'i na farko kuma an tuhumi 6 da ɓoye gawar mutum. Dukkanin an tuhume su da kisan kai na farko, satar mutane na farko, makirci na biyu, da kuma sanya wa jin daɗin yaro cikin haɗari, kamar yadda masu gabatar da kara suka bayyana cewa an tilasta wa mai shekaru 7 da shekaru 12 shiga cikin azabtar da Nordquist. An tuhumi Arzuaga da tilasta wa yara su yi hakan. Mataimakin DA Kelly Wolford ya ce, "Lokacin ƙiyayya zai sa wannan cajin game da jinsi na Sam ko game da tseren Sam, kuma ya fi girma. Don iyakance mu ga aikata laifukan ƙiyayya za ta zama rashin adalci ga Sam. An doke Sam, an yi masa fyade, an yi mata fyade, ya yi masa fursuna. Kuma ba za mu iya fahimtar hakan ba. " 4qhz69eivfuawhrb83zgazwqc1i9c09 Karel Rüütli 0 124879 835690 827885 2026-05-14T07:48:31Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835690 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[Fayil:SDE_Karel_Rüütli.jpg|thumb|Karel Rüütli (2011) ]] '''Karel Rüütli''' (an haife shi a ranar 25 ga watan Disamba 1978, a Valga) ya kasance Shugaban Kungiyar Jama'ar Estonia (''Eestimaa Rahvaliit'') kuma shugaban kungiyar Tarayyar Jama'ar Estonia a Majalisar dokokin Estonia. Ya bar ERL kuma ya shiga jam'iyyar Social Democratic Party of Estonia a ranar 14 ga Yuni 2010. == Ilimi == Karel Rüütli ta sami ilimin sakandare a Valga Gymnasium a shekarar 1997. Rüütli ya ci gaba da karatunsa a Jami'ar Kimiyya ta Rayuwa ta Estonia (Eesti Maaülikool) a Cibiyar Kula da dazuzzuka da Injiniyan Karkara kuma ya kammala karatu a shekara ta 2004. Ya rubuta takardar shaidarsa ta dan takara a kan batun siyasar gandun daji a Estonia. == Ayyuka == Daga 2005 zuwa 2007 Karel Rüütli ya kasance mai ba da shawara kan siyasa a Ma'aikatar Muhalli. An zabe shi a Majalisar Majalisa ta Birnin Tartu daga 2005 zuwa 2007. Ya kasance memba na Majalisar Ƙungiyar Biranen Estonia . A watan Afrilu na shekara ta 2007, an zabe shi a majalisar dokoki ta kasa. Ya kasance memba na kwamitocin sa ido na kamfanoni da yawa na jihohi ko na birni: Estonian Lottery (2003-2007), National Forest Administration (2005-2007) da Tartu Waterworks (2005-2007). A halin yanzu shi memba ne na majalisar dokokin Estonia (Riigikogu) kuma Shugaban Jam'iyyar Majalisar . Ya ƙware a cikin batutuwan harkokin ilimi da kulawar farar hula na 'yan sanda, masu gabatar da kara da hukumomin basira kasancewar memba ne na Kwamitin Harkokin Al'adu da Kwamitin Zaɓin Kula da Hukumomin Tsaro. == Ayyukan siyasa na jam'iyya == Karel Rüütli ta kasance memba na Tarayyar Jama'ar Estonia daga shekara ta 2001 kuma memba na kwamitin zartarwa na jam'iyyar daga shekara ta 2002. Daga 2001 zuwa 2003 ya kasance shugaban kungiyar matasa ta jam'iyyar (''Rahvaliidu Noored''). Ya kasance daga 2005 zuwa 2008 mataimakin shugaban majalisar jam'iyyar. Daga Nuwamba 2008 zuwa 28 Mayu 2010 ya kasance shugaban jam'iyyar kasancewar shi ne mafi ƙanƙanta a cikin jam'iyyun da aka wakilta a majalisar dokoki ta ƙasa. Ya bar ERL tare da Jaanus Marrandi, Jaan Õunapuu da Rein Randverd a ranar 14 ga Yuni 2010 kuma daga baya suka shiga Jam'iyyar Social Democratic Party of Estonia bayan yunkurin hadewa da Social Democrats. == Al'umma da Jama'a == Karel memba ne na kungiyar Estonian Society of Foresters (Eesti Metsaüli提拉last Selts), kungiyar Alumni ta Tarayyar Tarayyar Dalibai ta Estonia, kungiyar Alumni Association of Valga Gymnasium kuma memba ne na Kwamitin Kulawa na Cibiyar Horar da Gidauniyar Heino Teder Forestry. Karel ya fara rayuwarsa ta zamantakewa a makarantar sakandare yana daya daga cikin shugabannin majalisar dalibai. Daga 2000 zuwa 2002 ya kasance mataimakin shugaban kwamitin zartarwa na Ƙungiyar Dalibai ta Jami'ar Kimiyya ta Rayuwa ta Estonia, kuma memba ne na majalisar jami'a kuma memba ne ya Majalisar Tarayyar Ƙungiyar Daliban Estonia. A shekara ta 2002 ya kasance daya daga cikin wadanda suka kafa Gidauniyar Tarayyar Dalibai ta Jami'ar Kimiyya ta Estonia. == Rayuwa ta mutum == Karel Rüütli yana zaune tare da budurwarsa Merylin da 'ya'yansu maza biyu - Karl-Erik da Hans-Robert . == Tushen == * [http://www.riigikogu.ee/?op=ems&page=isikukaart&pid=73179&lang=en&u=20081118151134/ Shafin yanar gizon hukuma na majalisar dokokin Estonia game da Karel Rüütli]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.erl.ee/ Shafukan yanar gizo na hukuma na Tarayyar Jama'ar Estonia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110221090537/http://www.erl.ee/ |date=2011-02-21 }} * [https://web.archive.org/web/20090210205624/http://www.karelruutli.com/ Shafin yanar gizon hukuma na Karel Rüütli] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1978]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 3zb3bv1sukt89rbtjotho5o7q4h452a Joyce Dugan 0 125456 835591 754472 2026-05-14T01:44:30Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835591 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joyce Dugan''' (an haife ta a c.1952, Cherokee) malamar Amurka ce, mai kula da makaranta, kuma 'yar siyasa; ta yi aiki a matsayin Babban Shugaba na 24 na Ƙungiyar Gabas ta Gabas ta Indiyawan Cherokee (1995-1999), wanda ke zaune a Yammacin North Carolina . Ita ce mace ta farko da aka zaba a wannan ofishin, kuma tun daga shekarar 2024 ita kadai ce.<ref name="trustee">{{Cite web |date=2020 |title=About Western Carolina/Leadership/Board of Trustees/Members of the Board of Trustees/Joyce Dugan |url=https://www.wcu.edu/discover/leadership/board-of-trustees/members-of-the-board-of-trustees/BOT-JoyceDugan.aspx |access-date=27 Nov 2020 |publisher=Western Carolina University }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya jagoranci kabilar lokacin da ya bude Harrah's Cherokee, babban gidan caca a watan Nuwamba na shekara ta 1997, Dugan ya gudanar da lokacin fadada tattalin arziki ga kabilar. Ta yi aiki don sake fasalin gwamnati da karɓar ƙarin kulawar kuɗi.<ref name="AP">{{Cite web |date=10 November 1997 |title=AN UNLIKELY LEADER TAKES CHEROKEES INTO A NEW ERA |url=http://scholar.lib.vt.edu/VA-news/VA-Pilot/issues/1997/vp971110/11100040.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128073607/http://scholar.lib.vt.edu/VA-news/VA-Pilot/issues/1997/vp971110/11100040.htm |archive-date=2007-11-28 |access-date=5 July 2006 |website=The Virginian-Pilot |agency=Associated Press}}</ref> Ta kuma kafa wani bangare na al'adu a cikin gwamnatin kabilanci, tana aiki a kan "batutuwan al'adun al'adu kamar harshe, dawowa, baje kolin gidan kayan gargajiya, da ilimi. " Dugan ta kasance mai aiki a cikin batutuwan muhalli da kiwon lafiya.<ref name="unca">{{Cite web |title=Joyce Conseen Dugan, Eastern Band of Cherokee Indians, Former Chief |url=http://toto.lib.unca.edu/WNC_women/dugan_joyce.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204193527/http://toto.lib.unca.edu/WNC_women/dugan_joyce.htm |archive-date=2012-02-04 |access-date=2013-04-19 |website=Ramsey Library Special Collections, Vertical Files, UNCA}}</ref> == Tarihin rayuwa == An haifi Joyce Conseen Dugan a Yammacin Arewacin Carolina ga mahaifiyar Cherokee, wacce ke aiki a matsayin baiwa, kuma fari ne daga Tennessee. Ta ce an kira ta "farar Indiya" lokacin da take girma <ref name="AP2">{{Cite web |date=10 November 1997 |title=AN UNLIKELY LEADER TAKES CHEROKEES INTO A NEW ERA |url=http://scholar.lib.vt.edu/VA-news/VA-Pilot/issues/1997/vp971110/11100040.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128073607/http://scholar.lib.vt.edu/VA-news/VA-Pilot/issues/1997/vp971110/11100040.htm |archive-date=2007-11-28 |access-date=5 July 2006 |website=The Virginian-Pilot |agency=Associated Press}}</ref> amma an girma a al'adun Cherokee kuma an yi rajista a matsayin memba a cikin Eastern Band of Cherokee Indians . Ta halarci makarantun gwamnati na yankin. Ta yi karatu a [[Western Carolina University|Jami'ar Western Carolina]], inda ta sami BS (1974) da MS (1981) a fannin Ilimi. Bayan ta fara aiki a matsayin mataimakin malami, Dugan ta fara aikin koyarwa a makarantun tsakiya na Cherokee bayan ta sami digiri na farko. After Dugan built a strong record as an educator, in 1990, the EBCI appointed her as superintendent of the Cherokee Central Schools.<ref name="trustee"/> This system, based in Cherokee, North Carolina, provides education to children at Qualla Boundary through schools ranging from pre-school through K-12. It has an arrangement with the federal Bureau of Indian Affairs, which used to operate a separate system of Indian boarding schools. === Shekaru na baya === Bayan barin ofishin, Harrah's Cherokee ya hayar da Dugan don haɓaka shirin sauyawa don samar da kabilar don samun damar karɓar kasuwancin gidan caca. Daga baya ta zama Daraktan gidan caca na Jama'a, Gwamnati da Dangantakar Al'umma.<ref name="trustee"/> Tare da B. Lynne Harlan, Dugan ta rubuta littafi, The ''Cherokee'' (2002), wanda ya bayyana tarihin da al'adun al'adun kabilarta. EBCI ce ta buga shi. A shekara ta 2009 Dugan ta koma tsarin ilimin kabilar lokacin da aka sake nada ta a matsayin mai kula da makarantun tsakiya na Cherokee.<ref name="unca"/> Ta yi aiki har zuwa shekara ta 2011.<ref name="trustee"/> Since 2013, Dugan has served into her second four-year term on the Board of Trustees for Western Carolina University. She was first appointed by the Governor for the term July 1, 2013 to June 30, 2017. She was next appointed by the General Assembly for the term of July 1, 2017 to June 30, 2021.<ref name="trustee"/> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ejwggs0c6x4icid99mp9rrg6afk6zkd Kabari na Washington Park 0 125759 835631 755451 2026-05-14T04:57:57Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835631 wikitext text/x-wiki {{Reflist}} Kabarin Washington Park wani kabari ne na tarihi na Afirka da Amurka wanda ke aiki daga 1920 har zuwa 1980 kuma yana cikin Berkeley, Missouri, wani yanki na [[St. Louis|St. Louis, Missouri]] . Babban rushewa ya faru a cikin shekaru da yawa don ayyukan gini daban-daban. Ya zuwa 2022, kokarin tsaftacewa na gida yana ci gaba saboda yanayin lalacewa na dogon lokaci.<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-08-30 |title=Spire employees clean up Washington Park Cemetery Monday |url=https://fox2now.com/news/missouri/spire-employees-clean-up-washington-park-cemetery-monday/ |access-date=2022-01-01 |website=FOX 2 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Tarihi == Washington Park Cemetery an kafa shi ne a cikin 1920 ta hanyar 'yan kasuwa Andrew Henry Watson da Joseph John Hauer a matsayin wurin binnewa na riba, wurin binnewa mai kulawa ga' yan Afirka na Afirka, daga ƙarshe ya zama mafi girman makabartar Afirka ta Afirka a yankin St. Louis a lokacin.<ref name="HigherGround1">{{Cite web |title=About the Cemetery: The History of Washington Park Cemetery |url=http://omeka.wustl.edu/omeka/exhibits/show/washington-park/about-cemetery |access-date=1 August 2019 |website=Higher Ground: Honoring Washington Park Cemetery, Its People and Place |publisher=Washington University Digital Gateway |language=en}}</ref> Fararen fata sun yi adawa da gina makabartar kuma kodayake Watson da Hauer sun goyi bayan ra'ayoyin wariyar launin fata game da haƙƙin ƙasa, daidaito, da amfani da wuraren shakatawa na jama'a, sun kare haƙƙin baƙi don yin biki a filin. A sakamakon haka, sun kasance batun zargi don, "taɓawa ƙasar ƙasar bucolic tare da kasancewar baƙar fata St. Louisans".<ref name="HigherGround1" /> Da farko a ƙarshen rabin karni na 20, an yi tasiri ga makabartar ta hanyar ayyukan gini guda uku. A ƙarshen shekarun 1950, an yi ikirarin kadada 75 don Interstate 70, <ref name="Places1">{{Cite journal |last=Colten |first=Jennifer |date=June 2017 |title=Washington Park Cemetery: Then and Now |url=https://placesjournal.org/article/washington-park-cemetery-then-and-now/?cn-reloaded=1 |journal=Places Journal |language=en |issue=2017 |doi=10.22269/170601 |access-date=1 August 2019 |doi-access=free}}</ref> wanda ya raba dukiyar makabartar kuma ya shimfiɗa a kan kaburbura. A cikin 1972, fadada Filin jirgin saman St. Louis Lambert ya yi ikirarin kadada tara. A cikin 1992, fadada tsarin dogo mai sauƙi na St. Louis, MetroLink, ya yi ikirarin ƙarin ƙasa. A cikin waɗannan ayyukan uku, an kiyasta gawawwakin 11,974 zuwa 13,600 kuma an sake su, wanda ya haifar da wasu iyalai sun rasa hanyar kaburbura na kakanninsu.<ref name="HigherGround1"/> == Maidowa == Kabarin ya daina ayyukan kasuwanci a ƙarshen shekarun 1980. [1] Masu gwagwarmaya da kafofin watsa labarai na cikin gida sun nuna makabarta don gudanar da ita, [2] [3] [4] da kuma allon talla da aka sanya a cikin filin makabarta. [4] [5][1] A watan Agustan 2020, an cire waɗannan allon talla daga makabarta bayan sasantawar karar tsakanin kamfanin talla, DDI Media, da ƙungiyar masu fafutuka ta Wanda Brandon, Washington Park Cemetery Anti-Desecration League . [6] Rahotanni na labarai a cikin 2019 sun bayyana cewa birnin Berkeley zai sayi makabartar a cikin 2019 don $ 30.<ref>{{Cite news |last=Hurwitz |first=Sophie |date=August 23, 2020 |title=Billboards removed from Washington Park Cemetery |url=http://www.stlamerican.com/news/local_news/billboards-removed-from-washington-park-cemetery/article_578a09e2-c873-11ea-afba-c7167318167f.html |work=The St. Louis American}}</ref> Kokarin maidowa a makabartar ta kungiyoyin masu sa kai daban-daban suna ci gaba, da fatan juya wannan zuwa wurin tarihi.<ref name=":0"/> Ya zuwa watan Disamba na shekara ta 2022 , shafin yanar gizon birnin ya bayyana cewa makabartar ta kasance a hannun masu zaman kansu.<ref name="STL">{{Cite web |title=Washington Park Cemetery North |url=https://www.stlouis-mo.gov/government/departments/recorder/archives/washington-park-cemetery.cfm |access-date=23 December 2022}}</ref> Wani rahoto na labarai, a watan Maris na shekara ta 2022, ya bayyana cewa makabartar tana cikin amincewar da St. Louis County ke riƙe da ita saboda haraji da ba a biya ba. Sauran makabarta na Afirka ta Amurka da ke kusa da su sun hada da Greenwood Cemetery (1874), Father Dickson Cemetery (1903), da Quinette Cemetery (1866). <ref>{{Cite news |last=Hurwitz |first=Sophie |date=August 23, 2020 |title=Billboards removed from Washington Park Cemetery |url=http://www.stlamerican.com/news/local_news/billboards-removed-from-washington-park-cemetery/article_578a09e2-c873-11ea-afba-c7167318167f.html |work=The St. Louis American}}</ref> == Abubuwan da aka sani da binnewa == * Miles Dewey Davis Jr. (1898-1962) likitan hakora kuma mahaifin mawaƙin jazz Miles Davis . <ref name="Places1"/><ref name="HigherGround2">{{Cite web |last=Williams |first=Terri |title=Buried Legacies: Selected Notable Individuals Buried at Washington Park Cemetery |url=http://omeka.wustl.edu/omeka/exhibits/show/washington-park/about-cemetery/buried-legacies |access-date=1 August 2019 |website=Higher Ground: Honoring Washington Park Cemetery, Its People and Place |publisher=Washington University Digital Gateway |language=en |format=.jpg}}</ref> * Jessie Housley Holliman (1905-1984) malami, muralist, printmaker, da kuma mai zane-zane.<ref name="MissouriRemembers1">{{Cite journal |last=Blumenfeld |first=Jacob |date=2021 |title=Jessie Housley |url=https://missouriartists.org/person/morem157/ |language=en-US |doi=10.37764/5776 |s2cid=240991196 |url-access=subscription |access-date=December 3, 2022 |doi-access=free}}</ref> * Joseph E. Mitchell (1876-1952) da William Mitchell (1896-1945) 'yan uwan da suka kafa St. Louis Argus . <ref name="HigherGround2" /> * Charles Hubbard Thompson (1891-1964) pianist kuma mawaƙi, wanda aka sani da "Lily Rag" <ref name="HigherGround2" /> * George L. Vaughn (1885-1950) lauya, wanda aka sani da wakiltar J.D. Shelley a cikin Kotun Koli Shelley v. Kraemer (1948). <ref name="HigherGround2" /> * Frank Lunsford Williams (1864-1953) babban malami kuma malami, ɗan kasuwa, shugaban jama'a <ref name="NKAA">{{Cite web |title=Williams, Frank Lunsford |url=https://nkaa.uky.edu/nkaa/items/show/470 |website=Notable Kentucky African Americans Database (NKAA) |publisher=[[University of Kentucky Libraries]]}}</ref> == Dubi kuma == * Jerin makabarta a Amurka == Manazarta == qhcsmuaa1qc8vv2q70h6x4wr546ybcp Kabari na Uba Dickson 0 125763 835629 814762 2026-05-14T04:55:17Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835629 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Kabarin Uba Dickson wani kabari ne na tarihi na Afirka da Amurka wanda ke kan 845 South Sappington Road a Crestwood, St. Louis County, Missouri . An jera shi a matsayin ɗaya daga cikin National Register of Historic Places tun daga 6 ga Oktoba, 2021. <ref name="STLPR">{{Cite web |title=How volunteers brought a historic Black St. Louis cemetery back from the brink |url=https://news.stlpublicradio.org/show/st-louis-on-the-air/2021-10-21/how-volunteers-brought-a-historic-black-st-louis-cemetery-back-from-the-brink |access-date=2021-12-31 |website=STLPR |publisher=NPR |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-10-20 |title=Father Dickson Cemetery added to National Register of Historic Places |url=https://fox2now.com/news/missouri/father-dickson-cemetery-added-to-national-register-of-historic-places/ |access-date=2021-12-31 |website=Fox 2 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Tarihi == An sanya wa makabarta suna ne bayan abolitionist Moses Dickson, wanda aka binne a wannan makabarta.[1] Yana zaune a kan fiye da kadada 12 kuma an binne kusan mutane 12,000 a can.[2] Yawancin jana'izar sun haɗa da tsoffin soji na baƙar fata, shugabannin da ke cikin Hanyar jirgin kasa ta karkashin kasa, mutanen da suka kasance bayi, da wadanda aka kashe.[2] A shekara ta 1988, an fara kungiyar Abokan Uba Dickson Cemetery da fatan kiyaye tsohuwar makabartar da adana tarihi.<ref name="Holleman">{{Cite web |last=Holleman |first=Joe |title='Still a struggle': Against odds, Father Dickson Cemetery preserves Black history |url=https://www.stltoday.com/news/local/columns/joe-holleman/still-a-struggle-against-odds-father-dickson-cemetery-preserves-black-history/article_d763faba-5603-570d-81d5-89948466a1a4.html |access-date=2021-12-31 |website=STLtoday.com |language=en}}</ref> Sauran makabarta na Afirka ta Amurka da ke kusa da su sun hada da Kabari na Washington Park (1920), Kabari na Quinette (1866), da Kabari na Greenwood (1874). <ref name="Holleman" /> == Sanannun kaburbura == * Moses Dickson (1824-1901), an tura jikinsa nan a 1903 tare da keɓewar makabartar <ref name="Holleman"/><ref name="KSDK-TV-2021">{{Cite web |date=December 1, 2021 |title=Concerns rise over maintenance of historic Black cemetery in south St. Louis County |url=https://www.ksdk.com/article/news/local/concerns-maintenance-historic-black-cemetery-south-st-louis-county/63-b8528f0f-d70e-4a16-9b1e-469bb072e15b |access-date=2021-12-31 |website=ksdk.com |publisher=KSDK-TV |language=en-US}}</ref> * Henry Q. "Steamboat" Lewis (1886-1965) * Pinetop Sparks (1910-1935), an binne shi a cikin wani kabari mara alama, kodayake an kara dutse a cikin 2014 <ref>{{Cite web |date=2021-10-20 |title=Father Dickson Cemetery added to National Register of Historic Places |url=https://fox2now.com/news/missouri/father-dickson-cemetery-added-to-national-register-of-historic-places/ |access-date=2021-12-31 |website=Fox 2 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |year=2019 |title=Stories of Standards: Every Day I Have the Blues |url=https://www.kuvo.org/stories-of-standards-every-day-i-have-the-blues |access-date=October 18, 2023 |website=KUVO Jazz }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Headstones Placed |url=http://www.killerblues.net/Headstones-Placed.html |access-date=October 18, 2023 |website=Killer Blues}}</ref> * James Milton Turner (1840-1915) <ref name="KSDK-TV-2021" /> == Dubi kuma == * Jerin makabarta a Missouri * Jerin wuraren tarihi na kasa a cikin St. Louis County, Missouri == Manazarta == aat5l3bdpwykeaupwbv03w4ki6azfw5 Jerin ayyukan diflomasiyya na Myanmar 0 126093 835395 827700 2026-05-13T14:23:23Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835395 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Wannan jerin ayyukan diflomasiyya ne na [[Myanmar]]. Myanmar (wanda aka fi sani da [[Myanmar|Burma]]) yana da ɗan gajeren diflomasiyya a duniya, yana nuna shekarun da suka gabata na [[Isolationism|warewa]] kansa. Gwamnatin hadin kan kasa tana da ofisoshin wakilai a kasashe da yawa, a kan ofisoshin jakadancin da ke tallafawa ko jure wa Majalisar Gudanar da Jiha. [[Fayil:Diplomatic_missions_of_Myanmar.PNG|center|thumb|500x500px| Ofishin Jakadun Myanmar Ofishin jakadancin Ofishin Jakudancin Kasuwanci Ofishin Jakadisi na girmamawa      ]] == Ayyukan diflomasiyya == {| class="wikitable" ! colspan="6" |Africa |- !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |{{Flag|Egypt}} |[[Kairo|Cairo]] |Embassy |Kyaw Tin Shein, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Algeria}}|{{Flag|Iraq}}|{{Flag|Morocco}}|{{Flag|Sudan}}|{{Flag|Turkey}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions">{{Cite web |title=Myanmar Missions Abroad |url=https://www.mofa.gov.mm/mofa-3/myanmar-missions/ |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of the Union of Myanmar}}</ref><ref name="Me.Emb-Cairo">{{Cite web |title=Home |url=https://mecairo.org/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Cairo, The Arab Republic of Egypt}}</ref> |- |{{Flag|Ethiopia}} |[[Addis Ababa]] |Embassy |Aung Min Oo, ''Ambassador'' | | |- |{{Flag|South Africa}} |[[Pretoria]] |Embassy |''Vacant'' |{{Collapsible list|{{Flag|Ghana}}|{{Flag|Kenya}}|{{Flag|Malawi}}|{{Flag|Mauritius}}|{{Flag|Nigeria}}|{{Flag|Zimbabwe}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Pretoria">{{Cite web |title=Home |url=https://www.myanmarembassypretoria.com/ |access-date=12 March 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Pretoria }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="DIRCO-RepsinRSA-M">{{Cite web |title=Foreign Representation in South Africa |url=https://dirco.gov.za/foreign-representation-in-south-africa-m/ |access-date=28 July 2025 |website=[[Department of International Relations and Cooperation|Department of International Relations and Cooperation of South Africa]]}}</ref><ref name="MFDAKen-DD">{{Cite web |year=2025 |title=Directory of Diplomatic Corps and International Organizations 2024/2025 |url=https://mfa.go.ke/sites/default/files/articles/DIPLOMATIC%20DIRECTORY%20READY%20FOR%20PUBLICATION%202024-%202025%20(1).pdf |access-date=28 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign and Diaspora Affairs (Kenya)]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! colspan="6" |Americas |- !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |{{Flag|Brazil}} |[[Brasilia|Brasília]] |Embassy |Aung Kyaw Zan, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Argentina}}|{{Flag|Chile}}|{{Flag|Peru}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Brasília">{{Cite web |title=Home |url=https://myanmarbsb.org/_site/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar in Brazil}}</ref><ref name="Br.Gov-CD24">{{Cite web |title=Lista do Corpo Diplomático e Datas Nacionais |trans-title=List of the Diplomatic Corps and National Dates |url=https://www.gov.br/mre/pt-br/assuntos/cerimonial/lista-do-corpo-diplomatico-e-datas-nacionais |access-date=28 July 2025 |website=Government Portal of Brazil |language=pt}}</ref> |- |{{Flag|Canada}} |[[Ottawa]] |Embassy |Hau Khan Sum, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Ottawa">{{Cite web |title=Home |url=https://meottawa.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Ottawa (Canada)}}</ref> |- |{{Flag|Cuba}} |[[Havana]] |Embassy |Zaw Naing Win, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Cu.MINREX-CD">{{Cite web |title=List of the Diplomatic Corps accredited in Cuba |url=https://cubaminrex.cu/en/list-diplomatic-corps-accredited-cuba |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Cuba |language=en, es}}</ref> |- | rowspan="2" |{{Flag|United States}} |[[Washington, D.C.]] |Embassy |Thet Win, ''Chargé d'affaires'' | rowspan="2" | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-DC">{{Cite web |title=Home |url=https://mewashingtondc.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Washington, D.C., USA}}</ref> |- |[[Los Angeles]] |Consulate-General |Win Lei Phyu, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-LA">{{Cite web |title=Home |url=https://www.myanmarcgla.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate-General of the Republic of Union of Myanmar, Los Angeles}}</ref> |- ! colspan="6" |Asia |- !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |{{Flag|Bangladesh}} |[[Dhaka]] |Embassy |Kyaw Soe Moe, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- |{{Flag|Brunei}} |[[Bandar Seri Begawan]] |Embassy |Khin Sandar, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.Emb-BSB">{{Cite web |title=Welcome to the Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bandar Seri Begawan |url=https://www.mebandarseribegawan.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bandar Seri Begawan}}</ref> |- |{{Flag|Cambodia}} |[[Phnom Penh]] |Embassy |Kyaw Soe Min, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-PP">{{Cite web |title=Home |url=https://mephnompenh.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Phnom Penh}}</ref><ref name="MFAICKh-ResInKh">{{Cite web |title=Resident Missions |url=https://www.mfaic.gov.kh/EmbassyResidentMissions |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs & International Cooperation of Cambodia}}</ref> |- | rowspan="5" |{{Flag|China}} |[[Beijing]] |Embassy |Tin Maung Swe, ''Ambassador'' | rowspan="5" |{{Collapsible list|{{Flag|Mongolia}}|{{Flag|North Korea}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Beijing">{{Cite web |title=Home |url=http://www.myanmarembassy.com/index.html |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Beijing, China}}</ref> |- |[[Chongqing]] |Consulate-General |Thwin Htet Lin, ''Consul-General'' |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- |[[Hong Kong]] |Consulate-General |Han Win Naing, ''Consul-General'' |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- |Kunming |Consulate-General | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- |Nanning |Consulate-General | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- | rowspan="2" |{{Flag|India}} |[[New Delhi]] |Embassy |Zaw Oo, ''Ambassador'' | rowspan="2" |{{Collapsible list|{{Flag|Bhutan}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-NewDelhi">{{Cite web |title=Home |url=https://www.myanmedelhi.com/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / New Delhi, Republic of India}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bhutan-Myanmar Relations |url=https://www.mfa.gov.bt/rbebangkok/bhutan-myanmar-relations/ |access-date=29 July 2025 |website=Royal Bhutanese Embassy, Bangkok, Thailand}}</ref> |- |[[Kolkata]] |Consulate-General |Aung Aung Myo Thein, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-Kolkata">{{Cite web |title=Home |url=https://www.mcgkolkata.org/ |access-date=29 July 2022 |website=Consulate General of the Republic of the Union of Myanmar, Kolkata}}</ref> |- |{{Flag|Indonesia}} |[[Jakarta]] |Embassy |Mang Hau Thang, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /> |- |{{Flag|Israel}} |[[Tel Abib|Tel Aviv]] |Embassy |Maung Maung Lynn, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Cyprus}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-TA">{{Cite web |title=Home |url=https://metelaviv.org/ |access-date=28 July 2025 |website=The Embassy of The Republic of The Union of Myanmar, Tel Aviv}}</ref><ref name="Cy.MFA-DL">{{Cite web |date=May 2025 |title=Diplomatic List |url=https://www.gov.cy/app/uploads/sites/19/2025/05/Diplomatic-List-May-2025.pdf |access-date=29 July 2025 |website=Government of Cyprus |publisher=Protocol Department, Ministry of Foreign Affairs of Cyprus |archive-date=18 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250618131454/https://www.gov.cy/app/uploads/sites/19/2025/05/Diplomatic-List-May-2025.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |{{Flag|Japan}} |[[Tokyo]] |Embassy |Soe Han, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Tokyo">{{Cite web |title=Home |url=https://myanmarembassytokyo.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Tokyo}}</ref> |- |{{Flag|Kuwait}} |[[Kuwaiti (birni)|Kuwait City]] |Embassy |Chan Aye, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Kuwait">{{Cite web |title=Home |url=https://mekuwait.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Kuwait}}</ref> |- |{{Flag|Laos}} |[[Vientiane]] |Embassy |Aung Ko, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Vientiane">{{Cite web |title=Home |url=https://www.myanmarembassy-vte.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Vientiane}}</ref> |- |{{Flag|Malaysia}} |[[Kuala Lumpur]] |Embassy |Aung Soe Win, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-KL">{{Cite web |title=Home |url=https://myanmarembassykl.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Kuala Lumpur, Malaysia}}</ref> |- |{{Flag|Nepal}} |[[Kathmandu]] |Embassy |Myo Myint Maung, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Kathmandu">{{Cite web |title=Home |url=https://www.myanmarembassy-vte.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar in Kathmandu, Nepal}}</ref> |- |{{Flag|Pakistan}} |[[Islamabad]] |Embassy |Wunna Han, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Islamabad">{{Cite web |title=Home |url=https://www.me-islamabad.org/index.php |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Islamabad |archive-date=19 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519155054/https://www.me-islamabad.org/index.php |url-status=dead }}</ref> |- |{{Flag|Philippines}} |[[Manila]] |Embassy |Soe Ko Ko, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Manila">{{Cite web |title=Home |url=https://memanila.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Manila (Philippines)}}</ref><ref name="DFAPh-DC25">{{Cite web |date=14 July 2025 |title=Diplomatic and Consular List |url=https://dfa.gov.ph/resources/office-of-protocol/diplomatic-and-consular-list |access-date=28 July 2025 |website=[[Department of Foreign Affairs (Philippines)]] }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |{{Flag|Saudi Arabia}} |[[Riyadh]] |Embassy |Tin Yu, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Bahrain}}|{{Flag|Oman}}|{{Flag|Qatar}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Riyadh">{{Cite web |title=Home |url=https://meriyadh.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar (Riyadh)}}</ref><ref name="Om.FM-DLMap">{{Cite web |title=Foreign embassies and consulates in Oman |url=https://fm.gov.om/ministry/embassies/foreign-embassies-and-consulates-in-oman/ |access-date=28 July 2025 |website=Foreign Ministry of Oman}}</ref><ref>{{Cite web |title=Diplomatic Missions of the State of Qatar / Myanmar |url=https://mofa.gov.qa/en/qatar-and-the-world?country=mm |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Qatar}}</ref> |- |{{Flag|Singapore}} |[[Singafora|Singapore]] |Embassy |Zaw Minn Aung, ''Chargé d'affaires'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Singapore">{{Cite web |title=Home |url=http://www.myanmarembassy.sg/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Singapore}}</ref> |- |{{Flag|South Korea}} |[[Seoul]] |Embassy |Thant Sin, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Seoul">{{Cite web |title=Home |url=https://meseoul.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Seoul}}</ref> |- |{{Flag|Sri Lanka}} |[[Kolombo|Colombo]] |Embassy |Marlar Than Htaik, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Maldives}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Lk.MFA-DC">{{Cite web |title=Diplomatic Corps |url=https://mfa.gov.lk/en/diplomatic-corps/ |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Sri Lanka}}</ref><ref name="Mv.MOFA-E&C">{{Cite web |title=Embassies and Consulates |url=https://foreign.gov.mv/index.php/en/ministry/embassies-and-consulates |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Maldives |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119141518/https://foreign.gov.mv/index.php/en/ministry/embassies-and-consulates |url-status=dead }}</ref> |- | rowspan="2" |{{Flag|Thailand}} |[[Bangkok]] |Embassy |Zaw Zaw Soe, ''Ambassador'' | rowspan="2" | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Bangkok">{{Cite web |title=Home |url=https://www.mebangkok.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Bangkok}}</ref><ref name="MFATh-DL25">{{Cite web |date=June 2025 |title=Diplomatic and Consular List / June 2025 |url=https://image.mfa.go.th/mfa/0/mkKfL2iULZ/Diplomatic_and_Consular_List_as_of_June_2025/June_2025.pdf |access-date=28 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Thailand}}</ref> |- |[[Chiang Mai]] |Consulate-General |Ming Kyaw Linn, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-ChiangMai">{{Cite web |title=Home |url=https://mcgchiangmai.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate-General of the Republic of Union of Myanmar / Chiang Mai, Kingdom of Thailand}}</ref><ref name="MFATh-DL25" /> |- | rowspan="2" |{{Flag|United Arab Emirates}} |[[Abu Dhabi (birni)|Abu Dhabi]] |Embassy |Kyaw Kyaw Min, "Ambassador" | rowspan="2" | | |- |[[Dubai (birni)|Dubai]] |Consulate-General |Kyaw Thu Nyein, ''Consul-General'' |<ref name="Me.CG-Dubai">{{Cite web |title=Home |url=https://mcgdubai.org/ |access-date=28 July 2025 |website=Consulate General of the Republic of Union of Myanmar in Dubai, United Arab Emirates}}</ref><ref name="DubaiProt-DC">{{Cite web |title=Diplomatic & Consular Corps in UAE |url=https://www.protocol.dubai.ae/en/diplomatic-directory/diplomatic-directory-categories/diplomatic-consular-corps-in-uae/ |access-date=28 July 2025 |publisher=Protocol Department of Dubai}}</ref> |- |{{Flag|Vietnam}} |[[Hanoi]] |Embassy |Kyaw Soe Win, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Hanoi">{{Cite web |title=Home |url=https://www.me-hanoi.org/index.php/en/contact-us |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar / Hanoi, Socialist Republic of Vietnam}}</ref> |- ! colspan="6" |Europe |- !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |{{Flag|Austria}} |[[Vienna]] |Embassy |Min Thein, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Holy See}}|{{Flag|Lithuania}}}}{{Collapsible list|{{Flag|United Nations}}}} |<ref name="BMEIA-DC">{{Cite web |date=22 July 2025 |title=Directory of the Diplomatic Corps and other representations in Austria |url=https://www.bmeia.gv.at/fileadmin/user_upload/oracle/gesamtliste_en.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Austria)]] |language=de, en}}</ref><ref name="SDS-CD25">{{Cite web |date=August 2025 |title=List du Corps Diplomatique près le Saint-Siège |trans-title=List of the Diplomatic Corps to the Holy See |url=https://www.sdsofficium.va/cd/corpsdiplomatique.html |access-date=8 August 2025 |website=[[Secretariat of State (Holy See)]] |language=fr}}</ref><ref name="URMLt-ForReps">{{Cite web |title=Find Us Abroad / Foreign representations and honorary consuls |url=https://www.urm.lt/en/about-us/organisation/find-us-abroad/941/c2# |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Lithuania}}</ref> |- |{{Flag|Belarus}} |[[Miniska|Minsk]] |Consulate-General{{Efn|Subordinate to the embassy in Moscow}} |Moe Kyaw Thu, ''Consul-General'' | |<ref name="By.Emb-Hanoi-Myanmar">{{Cite web |title=Political Cooperation |url=https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Belarus in Socialist Republic of Vietnam |archive-date=8 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211208041302/https://vietnam.mfa.gov.by/en/bilateral_relations/blrM/mpolit/ |url-status=dead }}</ref> |- |{{Flag|Belgium}} |Brussels |Embassy |Soe Lynn Han, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Croatia}}|{{Flag|Luxembourg}}|{{Flag|Netherlands}}|{{Flag|Slovakia}}}}{{Collapsible list|{{Flag|European Union}}|[[Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons]]}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Brussels">{{Cite web |title=Home |url=https://www.embassyofmyanmar.be/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / Brussels}}</ref><ref name="HunMFA-DC">{{Cite web |title=Diplomatic Corps |url=http://www.kulugyminiszterium.hu/dtwebe/Irodak.aspx |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade of Hungary}}</ref><ref name="MVEPHr-DL">{{Cite web |title=Diplomatska Lista / Diplomatic List |url=https://mvep.gov.hr/UserDocsImages//2025/datoteke//DIPLOMATSKA%20LISTA%20(2025),%2007.07.2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs and European Affairs of Croatia |language=Serbo-Croatian, en}}</ref><ref name="Sk.MVZ-DL">{{Cite web |date=1 May 2025 |title=Diplomatická Listina |trans-title=Diplomatic List |url=https://www.mzv.sk/documents/10182/13139588/diplomaticka-listina.pdf/6d4b0603-d139-408c-8abb-b38bab8523da?t=1680284631883 |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Slovakia |language=sk}}</ref><ref>{{Cite web |title=HE U Soe Lynn Han, Ambassador of the Republic of the Union of Myanmar to the Kingdom of Belgium, the Kingdom of the Netherlands, the Grand Duchy of Luxembourg, the Republic of Croatia and the European Union (Myanmar) |url=https://www.icj-cij.org/index.php/node/204726 |access-date=29 July 2025 |website=International Court of Justice}}</ref><ref>{{Cite web |title=Republic of the Union of Myanmar |url=https://www.opcw.org/about-us/member-states/myanmar |access-date=29 July 2025 |website=[[Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons]]}}</ref> |- |{{Flag|Czechia}} |[[Prag|Prague]] |Embassy |Htuann Naung, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Georgia}}|{{Flag|Hungary}}}} |<ref name="Me.Emb-Prague">{{Cite web |title=Home |url=https://www.meprague.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar - Prague}}</ref><ref name="Ge.MFA-DL">{{Cite web |date=April 2025 |title=Diplomatic List |url=https://mfa.gov.ge/pfiles/files/DIPLOMATIC%20LIST_%20April%202025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Georgia}}</ref> |- |{{Flag|France}} |[[Faris|Paris]] |Embassy |Kyaw Zeya, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Andorra}}|{{Flag|Spain}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Paris">{{Cite web |title=Home |url=https://meparis.org/index.php/en/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Paris}}</ref><ref name="MAEUEC-CD25">{{Cite web |date=15 July 2025 |title=Lista del Cuerpo Diplomático |trans-title=List of the Diplomatic Corps |url=https://www.exteriores.gob.es/es/Ministerio/Protocolo/Documents/2ALISTA.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Spain)]] |language=es}}</ref> |- |{{Flag|Germany}} |[[Berlin]] |Embassy |Han Thein Kyaw, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Estonia}}|{{Flag|Finland}}|{{Flag|Poland}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Berlin">{{Cite web |title=Home |url=https://www.meberlin.com/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Berlin}}</ref><ref>{{Cite web |title=Myanmar / Embassy of the Republic of the Union of Myanmar |url=https://vm.ee/en/country-page/EGY |access-date=29 July 2025 |website=Ministry for Foreign Affairs of Estonia}}</ref><ref name="Fi.UM-RepsInFin">{{Cite web |title=Representation of foreign states in Finland or in the nearest country to Finland |url=https://um.fi/representation-of-foreign-states-in-finland-or-in-the-nearest-country-to-finland |access-date=29 July 2025 |website=Ministry for Foreign Affairs of Finland}}</ref><ref name="Pl.Gov-DP">{{Cite web |title=Diplomatic Protocol |url=https://www.gov.pl/web/diplomacy/diplomatic-protocol |access-date=29 July 2025 |website=Government of Poland}}</ref> |- |{{Flag|Italy}} |[[Rum|Rome]] |Embassy |Hmway Hmway Khyne, ''Ambassador'' |{{Collapsible list|{{Flag|Greece}}|{{Flag|Portugal}}|{{Flag|Romania}}}}{{Collapsible list|[[File:FAO logo.svg|25px]] [[Food and Agriculture Organization]]|[[File:IFAD logo.svg|25px]] [[International Fund for Agricultural Development]]|[[World Food Programme]]}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Rome">{{Cite web |title=Home |url=https://merome.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Rome}}</ref><ref name="CDLisboa25">{{Cite web |date=April 2025 |title=Corpo Diplomático Acreditado em Lisboa |trans-title=Diplomatic Corps Accredited in Lisbon |url=https://portaldiplomatico.mne.gov.pt/images/Livro_Corpo_Diplom%C3%A1tico/Livro_Corpo_Diplomatico_-_Abril_2025_v2.pdf |access-date=8 May 2025 |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Portugal)]] |language=pt}}</ref> |- |{{Flag|Norway}} |[[Oslo]] |Embassy |Moe Kyaw Aung, ''Ambassador'' | |<ref name="Me.Emb-Oslo">{{Cite web |title=Home |url=https://meoslo.org/index.php/en/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Oslo}}</ref><ref name="OsloDL">{{Cite web |date=April 2025 |title=The Oslo Diplomatic List |url=https://www.regjeringen.no/contentassets/3818fa2f0ec449689f40fd6fbeb99df2/the-oslo-diplomatic-list-april-2025.pdf |access-date=29 July 2025 |website=Government of Norway}}</ref> |- |{{Flag|Serbia}} |[[Belgrade]] |Embassy |Aung Min Oo, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Bulgaria}}|{{Flag|Slovakia}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Belgrade">{{Cite web |title=Home |url=https://mebelgrade.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar, Belgrade}}</ref><ref name="Bg.MFA-DL">{{Cite web |title=Diplomatic Corps List |url=https://www.mfa.bg/en/topical-information/protocol-guide/diplomatic-corps-list |access-date=29 July 2025 |website=[[Ministry of Foreign Affairs (Bulgaria)]]}}</ref> |- | rowspan="3" |{{Flag|Russia}} |[[Moscow]] |Embassy |Thit Linn Ohn, ''Ambassador'' | rowspan="3" |{{Collapsible list|{{Flag|Azerbaijan}}|{{Flag|Belarus}}|{{Flag|Kazakhstan}}|{{Flag|Latvia}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Moscow">{{Cite web |title=Home |url=https://memoscow.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Moscow (Russia)}}</ref><ref name="By.Emb-Hanoi-Myanmar" /><ref name="Az.MFA-DL25">{{Cite web |date=February 2025 |title=Diplomatic List |url=https://mfa.gov.az/files/file/MXM_MFA_Diplomatic_List_Feb_2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=State Protocol Department, Ministry of Foreign Affairs of Azerbaijan}}</ref><ref name="Lv.MFA-DL">{{Cite web |date=18 July 2025 |title=Diplomatic missions in Latvia |url=https://www.mfa.gov.lv/en/diplomatic-missions-latvia |access-date=29 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs of Latvia}}</ref> |- |[[Novosibirsk]] |Consulate-General |Pyae Phyo Wai, ''Consul-General'' | |- |[[Saint-Petersburg|Saint Petersburg]] |Consulate-General |Aung Pe Thet, ''Consul-General'' |<ref name="GNLM-020325" /> |- |{{Flag|United Kingdom}} |[[Landan|London]] |Embassy |Win Zeyar Tun, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|Denmark}}|{{Flag|Ireland}}|{{Flag|Sweden}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-London">{{Cite web |title=Home |url=https://londonmyanmarembassy.com/index.php |access-date=29 July 2025 |website=Embassy of the Republic of the Union of Myanmar / London}}</ref><ref name="Dk.UM-DL">{{Cite web |title=The Protocol Department |url=https://um.dk/en/about-us/the-protocol-department |access-date=29 July 2025 |website=Government of Denmark |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Denmark)]]}}</ref><ref name="Ie.DFA-DL25">{{Cite web |date=July 2025 |title=Diplomatic List |url=https://assets.ireland.ie/documents/Updated_Diplomatic_List_July_2025.pdf |access-date=29 July 2025 |publisher=Ministry of Foreign and European Affairs of Ireland }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Se.Gov-DL25">{{Cite web |date=22 July 2025 |title=Stockholm Diplomatic List |url=https://www.government.se/contentassets/fbe729b57a7b4cd8a6cc2ebb882fff02/stockholm-diplomatic-list-22-july-2025.pdf |access-date=2 July 2025 |publisher=[[Ministry for Foreign Affairs (Sweden)]]}}</ref> |- ! colspan="6" |Oceania |- !Host country !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |{{Flag|Australia}} |[[Kanberra|Canberra]] |Embassy |Myat Thuzar Than, ''Chargé d'affaires'' |{{Collapsible list|{{Flag|New Zealand}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.Emb-Canberra">{{Cite web |title=Home |url=https://www.mecanberra.org/index.php/en/ |access-date=28 July 2025 |website=Embassy of the Republic of Union of Myanmar, Canberra}}</ref><ref name="Au.DFAT-EmbsInAu">{{Cite web |title=Foreign Embassies in Australia |url=https://protocol.dfat.gov.au/Public/MissionsInAustralia |access-date=28 July 2025 |website=Department of Foreign Affairs and Trade of Australia}}</ref><ref name="NZ.MFAT-Embs">{{Cite web |title=Embassies |url=https://www.mfat.govt.nz/en/embassies |access-date=28 July 2025 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade of New Zealand}}</ref> |- ! colspan="6" |Multilateral organizations |- !Organization !Host city !Mission !Head of mission !Concurrent accreditation !References |- |{{Flag|Association of Southeast Asian Nations}} |[[Jakarta]] |Permanent Mission |Aung Myo Myint, ''Permanent Representative'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.PM-ASEAN">{{Cite web |title=Home |url=https://mmaseanjkt.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Permanent Mission of the Republic of Union of Myanmar to ASEAN / Jakarta}}</ref> |- | rowspan="2" |{{Flag|United Nations}} |[[New York (birni)|New York City]] |Permanent Mission |Hau Do Suan, ''Permanent Representative'' | |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref>{{Cite web |title=Permanent Mission of the Republic of the Union of Myanmar to the United Nations |url=https://www.un.int/myanmar/ |access-date=29 July 2025 |website=United Nations}}</ref> |- |[[Geneva]] |Permanent Mission |Myint Thu, ''Permanent Representative'' |{{Collapsible list|{{Flag|Switzerland}}}} |<ref name="Me.MOFA-Missions" /><ref name="Me.PM-UNOG">{{Cite web |title=Home |url=https://www.myanmargeneva.org/ |access-date=29 July 2025 |website=Permanent Mission of the Republic of Union of Myanmar to the United Nations Office in Geneva}}</ref><ref name="FDFA-Dipcorps">{{Cite web |title=Diplomatic and Consular Corps |url=https://www.eda.admin.ch/eda/en/fdfa/foreign-policy/diplomatie/diplomatisches-corps.html |access-date=29 July 2025 |website=[[Federal Department of Foreign Affairs]]}}</ref> |} == Gidan wasan kwaikwayo == <gallery widths="149" heights="149"> Fayil:สถานทูตพม่า_ถนนสาทร_Burmese_Embassy,_Bangkok,_Sathon_Rd.jpg|Embassy in Bangkok Fayil:Myanmar_Embassy_in_Belgrade_2024.jpg|Embassy in Belgrade Fayil:Botschaft_Myanmar_Berlin_Thielallee_19.jpg|Embassy in Berlin Fayil:Embassy_of_Myanmar_in_Canberra.jpg|Embassy in Canberra Fayil:Embassy_of_Myanmar_in_London_1.jpg|Embassy in London Fayil:B_Nikitskaya_41,43_dusk_May_2009_02.JPG|Embassy in Moscow Fayil:Consulate-General_of_the_Republic_of_the_Union_of_Myanmar,_Nanning_(20180715).jpg|Consulate-General in Nanning Fayil:Le_Parthénon,_60_rue_de_Courcelles,_Paris_8e_2.jpg|Embassy in Paris Fayil:ミャンマー大使館正門.jpg|Embassy in Tokyo Fayil:Embassy_of_Myanmar_-_Washington,_D.C.jpg|Embassy in Washington, D.C. </gallery> == Dubi kuma == * Dangantakar kasashen waje ta Myanmar * Jerin ayyukan diflomasiyya a Myanmar * Manufofin biza na Myanmar == Bayani == {{Notelist}} == Manazarta == 68a7gpzlv5v00gd5yxhqklp14d4d1ok Kabari na Kirista na Kermanshah 0 126103 835626 756281 2026-05-14T04:50:22Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835626 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kabarin Kirista na Kermanshah''' tarin kaburbura ne na Armeniyawa da kuma makabarta na [[Kirista|Kiristoci]] a Kermanshah a yammacin [[Iran]], wanda ke cikin rushewa.<ref>{{Cite web |title=محبت نیوز تخریب عمدی قبرستان مسیحیان کرمانشاه+ویدیو |url=http://mohabatnews.com/fa/?p=18948 |access-date=2018-01-21 |website=mohabatnews.com |language=fa-IR |archive-date=2017-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170619111315/http://mohabatnews.com/fa/?p=18948 |url-status=dead }}</ref><ref>Iran Destroys Christian Cemetery, Church, Christians Say [http://www.bosnewslife.com/21390-iran-destroys-christian-cemetery-church-christians-say Iran Destroys Christian Cemetery, Church, Christians Say]{{Dead link|date=December 2025}}</ref> == Halakar makabarta == Halakar Kabari na Kirista a Kermanshah gaskiyar ce da ta faru a watan Yunin 2017. Kabarin da ke cikin makabartar na Armeniyawa ne da Kiristoci, wanda karamar hukumar Kermanshah ta lalata ta hanyar ban ruwa a filin makabartar. Wani babban bangare na wannan makabartar an samo shi kuma an sayar da shi ta gari a cikin 'yan shekarun nan kuma ana gina shi don gine-ginen zama. A sakamakon haka, babban makabartar ya bar karamin bangare wanda kuma ake lalatawa.<ref>{{Cite web |title=محبت نیوز تخریب عمدی قبرستان مسیحیان کرمانشاه+ویدیو |url=http://mohabatnews.com/fa/?p=18948 |access-date=2018-01-21 |website=mohabatnews.com |language=fa-IR |archive-date=2017-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170619111315/http://mohabatnews.com/fa/?p=18948 |url-status=dead }}</ref> == Tarihi == Kafin Juyin Juya Halin 1979 a Iran, Kiristoci da yawa sun zauna a Kermanshah. Ikklisiyoyi biyu mafi girma na Assuriyawa, tare da sunayen Fentikoshi da Armeniya a kan titin Shari'ati na Kermanshah, su ma sun kasance wurin sujada. Amma an lalata Cocin Armeniya a shekara ta 2002. Ofishin Jakadancin Birtaniya a Shahnaz Square ko Ghadir da Ƙungiyar Iran da Amurka suma sun kasance wani ɓangare na sanannun gine-ginen Kirista na Kermanshah waɗanda Jamhuriyar Musulunci ta Iran ta lalata su duka biyu.[1] Har ila yau akwai rahotanni na lalata abubuwan tunawa na Kirista a Iran [2][3] == Abubuwan da suka shafi == Wadannan misalai ne na lalacewar makabarta ta Kirista a cikin 'yan shekarun nan Iran: - Halakar Kabarin Kirista na Bushehr a yankin Bahmni da kuma abubuwan tunawa da [[Daular Biritaniya|Birtaniya]] a Bushehr . - Halakar Kabarin Kirista na [[Ahvaz|Ahwaz]] da sata na majami'u na Armeniya da na Poland a cikin birni. - Cikakken lalacewar tsohuwar makabartar Kirista da ta dawo shekaru 200 a cikin gidan sarauta na Kerman. An yi rajista a shekara ta 2008 a matsayin wani ɓangare na ayyukan ƙasa kuma ya kamata a kare shi kuma a gyara shi. - Kabarin Kiristoci na Tehran (Dolab), wanda bayan [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] daruruwan jami'an Poland da likitocin Kotun Reza Shah da sauran Armeniyawa, [[Cocin katolika|Katolikawa]], da masu zane-zane na [[Protestan bangaskiya|Furotesta]] suka ba da suna, suma ana lalata su. == Manazarta == ias7vmsekzce55a667a7rgyvkruyk9h Jeannie Leavitt 0 126792 835380 758276 2026-05-13T12:18:03Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835380 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jeannie Marie Leavitt''' (née '''Flynn'''; an haife ta a shekara ta 1967) babban jami'in Sojojin Sama na Amurka ne mai ritaya. Ta zama matukin jirgi na farko na Sojojin Sama na Amurka a 1993, kuma ita ce mace ta farko da ta yi umurni da reshen mayakan yaki na USAF.<ref name="FOX">{{Cite web |date=May 31, 2012 |title=First female fighter pilot becomes first female wing commander |url=https://www.foxnews.com/us/first-female-fighter-pilot-becomes-first-female-wing-commander/ |access-date=January 11, 2014 |publisher=[[Fox News]]}}</ref> A watan Afrilu na 2021, an nada ta don maye gurbin Manjo janar John T. Rauch a matsayin Shugaban Tsaro na Sojojin Sama na Amurka, kuma ta hau mulki a ranar 13 ga watan Agusta, 2021.<ref name="AFSC">{{Cite web |date=2021-08-18 |title=Leavitt takes reins of safety during change of command |url=https://www.safety.af.mil/News/Article-Display/Article/2736725/leavitt-takes-reins-of-safety-during-change-of-command/ |website=U.S. Air Force |publisher=Air Force Safety Center Public Affairs }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Rayuwa ta farko == Leavitt was born in [[St. Louis]], Missouri, to James, who was enlisted in the Air Force, and Pat Flynn. She attended [[Bishop DuBourg High School]], a private Roman Catholic school in St. Louis. After graduating in 1985 and before joining the Air Force, she earned a [[Digiri a kimiyya|BS]] degree in [[Aerospace Engineering]] from the [[University of Texas at Austin]] and a [[Master of Science|MS]] degree in [[aeronautics]] and [[astronautics]] from [[Jami'ar Stanford|Stanford University]] in California. == Ayyuka == Leavitt ta fara horar da matukin jirgi a Laughlin Air Force Base a [[Texas]] a shekarar 1992. Ana horar da ita a matsayin matukin jirgi mai koyar da T-38 a Randolph Air Force Base a [[San Antonio]] lokacin da aka sauke takunkumi kan mata da ke tashi a cikin Afrilu 1993. Bayan haka ta fara horo na yaƙi a cikin McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle, ta zama matukin jirgin sama na farko na mata. [[Fayil:DF-SC-97-01114.jpeg|thumb|1st Lt. Flynn zaune a cikin jirgin F-15E a lokacin da ta kasance (1993-94) tare da 555th Fighter Squadron]] Sa'o'in jirgin F-15 na Leavitt sun haɗa da sa'o'i 300 na yaƙi, galibi a kan [[Afghanistan]] da [[Iraƙi|Iraki]]. A wani manufa, a lokacin Operation Southern Watch a cikin 1996, ta goyi bayan Royal Air Force Tornado GR1 a karkashin barazanar daga wani makami mai linzami na Roland na Iraqi.<ref name="NEL">{{Cite web |date=January 3, 2013 |title=AF first female fighter pilot continues to break stereotypes |url=https://www.nellis.af.mil/News/story/id/123338373/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111233912/http://www.nellis.af.mil/news/story.asp?id=123338373 |archive-date=January 11, 2014 |access-date=January 11, 2014 |website=Air Force News Service}}</ref> == Na Mutum == Leavitt ta auri Colonel Craig Leavitt wanda ya yi ritaya, kuma suna da 'ya'ya biyu. == Ayyuka == # Janairu 1992 - Maris 1993, dalibi, Horar da Jirgin Sama na Farko, Laughlin AFB, Texas. # Maris 1993 - Yuli 1993, mai koyar da matukin jirgi na T-38, Randolph AFB, Texas, daga baya Vance AFB, Oklahoma. # Yuli 1993 - Afrilu 1994, dalibi, F-15E Formal Training Course, 555th Fighter Squadron, Luke AFB, Arizona. # Afrilu 1994 - Janairu 1998, matukin jirgi mai koyarwa, jami'in horo, daga baya Mataimakin Shugaban Makamai, sannan Mataimakin Babban Jami'in Standardization da Bincike, 336th Fighter Squadron, Seymour Johnson AFB, North Carolina. # Janairu 1998 - Yuli 1998, dalibi, Koyarwar Malami na Makamai na Amurka, F-15E Division, Nellis AFB, Nevada. # Yuli 1998 - Yuni 2001, matukin jirgi mai koyar da F-15E, Mataimakin Cif sannan Shugaban Makamai da Tactics, daga baya Kwamandan Jirgin sannan Mataimakin Jami'in Ayyuka, 391st Fighter Squadron, Mountain Home AFB, Idaho. # Yuni 2001 - Agusta 2003, matukin jirgi mai koyar da F-15E, Wing Standardization and Evaluation Examiner, 57th Operations Group, daga baya Academics Flight Commander sannan Mataimakin Operations Officer for Academics, 17th Weapons Squadron, USAF Weapons School, Nellis AFB, Nevada. # Agusta 2003 - Yuli 2004, dalibi, Air Command da Staff College, Maxwell AFB, Alabama. # Yuli 2004 - Satumba 2005, Shugaban Ayyukan Fasaha na Musamman, Sojojin Amurka Koriya, Yongsan Army Garrison, Seoul, Koriya ta Kudu. # Satumba 2005 - Afrilu 2007, Babban Jami'in Jirgin Sama, 609th Combat Plans Squadron, Sojojin Sama na Tara da Sojojin Jirgin Sama na Amurka, Shaw AFB, South Carolina. # Afrilu 2007 - Yuli 2009, Mataimakin Darakta na Ayyuka, 334th Fighter Squadron, daga baya Kwamandan, 333d Fighter Squadron, sannan Mataimakin Musamman ga Kwamandan Ayyuka na 4, Seymour Johnson AFB, North Carolina. # Yuli 2009 - Yuni 2010, dalibi, Kwalejin Yakin Kasa, Jami'ar Tsaro ta Kasa, Fort McNair, Washington, DC # Yuli 2010 - Mayu 2012, CSAF Fellow, Hukumar leken asiri ta tsakiya, Washington, DC # Yuni 2012 - Yuni 2014, Kwamandan, 4th Fighter Wing, Seymour Johnson AFB, North Carolina. # Yuni 2014 - Afrilu 2016, Babban Mataimakin Soja ga Sakataren Tsaro, Washington, DC # Afrilu 2016 - Yuni 2018, Kwamandan, 57th Wing, Nellis AFB, Nevada. # Yuni 2018 - Yuni 2020, Kwamandan, Air Force Recruiting Service, Joint Base San Antonio-Randolph, Texas. # Yuni 2020 - Agusta 2021, Daraktan Ayyuka da Sadarwa, Hedikwatar Ilimi da Horarwa ta Air, Joint Base San Antonio-Randolph, Texas. # Agusta 2021- Satumba 2023, Ma'aikatar Babban Tsaro na Sojojin Sama, Hedikwatar Sojojin Sojan Sama na Amurka, Arlington, Va., da Kwamandan, Cibiyar Tsaro ta Sojan Sama, Kirtland AFB, N.M. # Satumba 2023, Ya yi ritaya daga Sojojin Sama == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] gvl96yjq4zgtsmjfqsb8qmm693u49y2 Ayna TV 0 128128 835827 761922 2026-05-14T10:50:27Z Ummun Sultan 23935 835827 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ayna Television''' (تلويزيون آينه, wanda aka fi sani da ''Aiena Television'' ) shine tashar talabijin ta kasuwanci ta farko da ke watsa shirye-shirye daga [[Mazar-i-Sharif|Mazari Sharif]], [[Afghanistan]], tun daga shekarar 2004. An kuma rufe ta a tsakiyar watan Fabrairun 2022. Sunan Ayna yana nufin "madubi" a cikin Uzbek . Ya watsa shirye-shiryen nishaɗi da labarai tare da yin aiki a matsayin kayan aikin ingantawa ga [[Abdul Rashid Dostum]] da jam'iyyarsa, Junbish-i-Milli Islami Afghanistan, kuma a wani lokaci an ruwaito cewa mallakarsa ne. <ref>[link is http://iwpr.net/node/22957{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} New Options on the Airwaves]</ref> An kafa Ayna ne domin biyan buƙatun nishaɗi na mutanen arewacin Afghanistan inda ake magana da Uzbek sosai, amma bayan 'yan shekaru kuma ya fara watsa shirye-shirye a harsunan Dari Persian da Pashto . <ref name="ind">{{Cite web |date=2022-02-16 |title=فعالیت تلویزیون خصوصی آیینه در افغانستان متوقف شد |url=https://www.independentpersian.com/node/216076/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%C2%A0%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |access-date=2022-10-03 |website=ایندیپندنت فارسی |language=fa}}</ref> Ana iya samun siginar Ayna a duk faɗin lardin arewacin Jowzjan da kuma a lardunan Balkh, Faryab, Sar-e-Pol, Badghis, [[Lardin Herat|Herat]], Ghor, Samangan, [[Takhar]], Kunduz, Badakhshan, Baghlan, Bamyan, da sauran larduna ciki har da yankin [[Kabul|Babban Kabul]] . [[Sayed Fahim Zaffar]], wanda ke kula da Ayna Television, ya ce ƙaddamar da tashar ta kashe kimanin [[American dollar|dala]] miliyan 1. Wurin da tashar take a cikin wani gida mallakar Abdul Rashid Dostum ne. Tun daga shekarar 2016, tashar ta shirya gina sabon gini wanda ya dace da ƙa'idodin watsa shirye-shirye na duniya don ɗaukar nauyin tashar talabijin. A watan Fabrairun 2022, an ruwaito cewa Ayna TV ta dakatar da watsa shirye-shirye saboda abin da ta kira "kalubalen tattalin arziki". Wannan ya faru ne rabin shekara bayan da [[Taliban]] ta kwace mulkin kasar. <ref name="ind">{{Cite web |date=2022-02-16 |title=فعالیت تلویزیون خصوصی آیینه در افغانستان متوقف شد |url=https://www.independentpersian.com/node/216076/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%C2%A0%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |access-date=2022-10-03 |website=ایندیپندنت فارسی |language=fa}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.independentpersian.com/node/216076/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%C2%A0%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF "فعالیت تلویزیون خصوصی آیینه در افغانستان متوقف شد"]. </cite></ref> <ref>[link is http://iwpr.net/node/22957{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} New Options on the Airwaves]</ref> == Manazarta == gtv060w3s3s7e6v52plyqpzwnb3sa91 835828 835827 2026-05-14T10:50:40Z Ummun Sultan 23935 835828 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ayna Television''' (تلويزيون آينه, wanda aka fi sani da ''Aiena Television'' ) shine tashar talabijin ta kasuwanci ta farko da ke watsa shirye-shirye daga [[Mazar-i-Sharif|Mazari Sharif]], [[Afghanistan]], tun daga shekarar 2004. An kuma rufe ta a tsakiyar watan Fabrairun 2022. Sunan Ayna yana nufin "madubi" a cikin Uzbek . Ya watsa shirye-shiryen nishaɗi da labarai tare da yin aiki a matsayin kayan aikin ingantawa ga [[Abdul Rashid Dostum]] da jam'iyyarsa, Junbish-i-Milli Islami Afghanistan, kuma a wani lokaci an ruwaito cewa mallakarsa ne. <ref>[link is http://iwpr.net/node/22957{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} New Options on the Airwaves]</ref> An kuma kafa Ayna ne domin biyan buƙatun nishaɗi na mutanen arewacin Afghanistan inda ake magana da Uzbek sosai, amma bayan 'yan shekaru kuma ya fara watsa shirye-shirye a harsunan Dari Persian da Pashto . <ref name="ind">{{Cite web |date=2022-02-16 |title=فعالیت تلویزیون خصوصی آیینه در افغانستان متوقف شد |url=https://www.independentpersian.com/node/216076/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%C2%A0%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |access-date=2022-10-03 |website=ایندیپندنت فارسی |language=fa}}</ref> Ana iya samun siginar Ayna a duk faɗin lardin arewacin Jowzjan da kuma a lardunan Balkh, Faryab, Sar-e-Pol, Badghis, [[Lardin Herat|Herat]], Ghor, Samangan, [[Takhar]], Kunduz, Badakhshan, Baghlan, Bamyan, da sauran larduna ciki har da yankin [[Kabul|Babban Kabul]] . [[Sayed Fahim Zaffar]], wanda ke kula da Ayna Television, ya ce ƙaddamar da tashar ta kashe kimanin [[American dollar|dala]] miliyan 1. Wurin da tashar take a cikin wani gida mallakar Abdul Rashid Dostum ne. Tun daga shekarar 2016, tashar ta shirya gina sabon gini wanda ya dace da ƙa'idodin watsa shirye-shirye na duniya don ɗaukar nauyin tashar talabijin. A watan Fabrairun 2022, an ruwaito cewa Ayna TV ta dakatar da watsa shirye-shirye saboda abin da ta kira "kalubalen tattalin arziki". Wannan ya faru ne rabin shekara bayan da [[Taliban]] ta kwace mulkin kasar. <ref name="ind">{{Cite web |date=2022-02-16 |title=فعالیت تلویزیون خصوصی آیینه در افغانستان متوقف شد |url=https://www.independentpersian.com/node/216076/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%C2%A0%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF |access-date=2022-10-03 |website=ایندیپندنت فارسی |language=fa}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.independentpersian.com/node/216076/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%C2%A0%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF "فعالیت تلویزیون خصوصی آیینه در افغانستان متوقف شد"]. </cite></ref> <ref>[link is http://iwpr.net/node/22957{{dead link|date=October 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} New Options on the Airwaves]</ref> == Manazarta == rgcmpkprdgftjkpf22be1kebq0owfw2 John Jefferson Bray 0 128140 835562 761957 2026-05-13T22:36:04Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835562 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''John Jefferson Bray''', AC QC (16 ga Satumba 1912 - 26 ga Yuni 1995) [[lauya]] ne na Australiya, [[Alkali|Alƙali]], masanin kimiyya, mai kula da jami'a, jami'in Crown, kuma mawaki. Daga 1967 zuwa 1978, ya yi aiki a matsayin Babban Alkalin Kotun Koli ta Kudancin Australia. == Rayuwa ta farko da iyaye == An haifi Bray a [[Adelaide]], Kudancin Australia a ranar 16 ga Satumba 1912, babban ɗan Harry Midwinter Bray (1879-1965), mai sayar da kayayyaki na Adelaide, da matarsa, Gertrude Eleanore Stow (membobin danginsa mishaneri ne na Congregationalist a Kudancin Ostiraliya). Iyalin mahaifinsa suna da tarihin shiga cikin siyasar Kudancin Australia da al'amuran yanzu: kakan Bray shine Sir John Cox Bray, tsohon Firayim Minista na Kudancin Ostiraliya. A gefen mahaifiyarsa, Bray ya yi iƙirarin dangantaka da shugaban [[Tarayyar Amurka|Amurka]] na uku, [[Thomas Jefferson]]. == Ilimi == Bray ya yi karatu a makarantar jihar a Sevenhill a cikin Clare Valley; a Kwalejin St Peter, Adelaide; da kuma Jami'ar Adelaide, inda ya sami BA a 1932, LL. B. (Hons.) a cikin 1933 da kuma LL. D. a cikin 1937. An ba shi lambar yabo ta Doctorate a shekarar 1983. == Ayyukan shari'a == Bray ta horar da ita a matsayin lauya kuma an shigar da ita a Kotun Kudancin Australia a 1933, an nada ta a matsayin mai ba da shawara ga Sarauniya a shekara ta 1957.<ref name="samem">{{Cite web |title=Bray, John Jefferson 1912-1995 |url=https://www.samemory.sa.gov.au/site/page.cfm?u=438&c=5155 |access-date=13 February 2021 |website=Welcome to SA Memory |publisher=[[State Library of South Australia]]}}</ref> Ya kasance malami a fannin shari'a a Jami'ar Adelaide a cikin shekaru 1941, 1943, 1945 (saboda rashin iyawarsa ta likita don yin aiki a yakin duniya na biyu saboda rashin gani sosai <ref name="samem"/>), kuma a cikin 1951.<ref name="fountain">{{Cite web |last=Jude Elton, History Trust of South Australia |date=8 July 2019 |title=John Jefferson Bray Memorial Fountain |url=http://adelaidia.sa.gov.au/things/john-jefferson-bray-memorial-fountain |website=Adelaidia |publisher=adelaidia.sa.gov.au }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya yi aiki a matsayin malami a Tarihin Shari'a a Jami'ar Adelaide daga 1957 zuwa 1958, sannan kuma a matsayin malama a Dokar Romawa daga 1959 har zuwa 1966. An nada shi Babban Alkalin Kotun Koli ta Kudancin Australia a ranar 28 ga Fabrairu 1967 kuma ya yi aiki har sai da ya yi ritaya daga bangaren shari'a a ranar 28 de Nuwamba 1978.[1] Babban Lauyan Kudancin Australia, Don Dunstan, ne ya nada shi kai tsaye ba tare da ya fara aiki a matsayin alƙali ba, wanda ya kasance abin mamaki.[2] An nada Bray a matsayin Shugaban Jami'ar Adelaide a shekarar 1968, kuma ya yi aiki a matsayin Mataimakin Gwamna na Kudancin Australia daga shekarar 1968 har zuwa ritaya.<ref name="fountain"/> == Sauran ayyukan == Bray ya kasance memba mai aiki na [[Libraries Board of South Australia|Kwamitin Litattafan Kudancin Australia]] tsakanin 1944 da 1989, memba mafi tsawo na Kwamitin Littattafan har zuwa wannan lokacin. Bayan ya yi ritaya, ɗakin karatu na jihar ta Kudancin Ostiraliya ya ba da sunan sashinsa na Bray Reference Library, sunan da aka ba wa ɗakunan ɗakuna lokacin da aka sake gina ɗakin karatu a shekara ta 2001.<ref name="samem"/> Ya kasance mataimakin shugaban reshen Kudancin Australia na Fellowship of Australian Writers, kuma yana da alaƙa da shirya bukukuwan farko na bukukuwan 'yan wasan kwaikwayo na farko (1960, 1962, 1964), tare da kundi na farko na shayari da aka ƙaddamar a mako na biyu na' yan wasan kwaikwayo a shekarar 1962.<ref name="fountain"/><ref name="samem"/> Ya kasance a taron kaddamarwa na Friendly Street Poets, kuma ya kasance memba mai aiki da kuma mai ba da gudummawa ga tarihin shekara-shekara na al'umma, Friendly Street Reader. Kyautar Satura kyauta ce ta waka wacce aka ba da gudummawa ta hanyar gado daga dukiyarsa kuma ta ba da kyautar Friendly Streets. An buga littafin waka na farko na Bray a shekarar 1962.<ref name="samem"/> == Manazarta == [[Rukuni:Matattun 1995]] [[Rukuni:Haifaffun 1912]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] rxn74p1ytdhq23bpcr6dmp8xmawuxqe Julia Baird (malami) 0 128652 835597 763256 2026-05-14T02:36:16Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835597 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Julia Baird''' (née '''Dykins'''; ''An haife ta'' a ranar 5 ga watan Maris na shekara ta 1947) malamar Birtaniya ce mai ritaya kuma marubuciya. Ita ce ƙaramar 'yar'uwar mawaƙin Ingila John Lennon, kuma ita ce 'yar mahaifiyarsa Julia Lennon da John 'Bobby' Albert Dykins. Har ila yau, tana da 'yar uwar mahaifiyarta, Ingrid Pedersen . Ƙaramar 'yar'uwarta ita ce Jacqueline 'Jackie' Dykins (an haife ta a 26 ga Oktoba 1949). <ref name="JacquelineDykinsLiverpoolLennons">{{Cite web |year=2004 |title=Family Tree |url=http://www.lennon.net/familytree/sub/jacqui_dykins.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721181631/http://www.lennon.net/familytree/sub/jacqui_dykins.shtml |archive-date=21 July 2011 |access-date=9 June 2011 |publisher=The official site of the Liverpool Lennons}}</ref>{{Sfn|Lennon|2005}} Lennon ya fara ziyartar gidan Dykins a shekarar 1951. Bayan mutuwar Julia Lennon a shekara ta 1958, an nada Harriet da Norman Birch a matsayin masu kula da Julia da Jackie, ba tare da la'akari da iyayen Dykins ba, saboda bai taba auren mahaifiyarsu ba. Lennon ya gayyaci 'yan uwan Dykins su ziyarci bayan nasarar Beatles, lokacin da yake zaune a Kenwood, Weybridge, tare da matarsa ta lokacin, Cynthia Lennon. Julia Dykins ta auri Allen Baird a shekarar 1968 kuma ta koma Belfast. Sun haifi 'ya'ya uku tare amma sun sake aure a 1981. Baird ta yi aiki a matsayin malamin [[Faransanci|Harshen Faransanci]] da kuma [[Ilimi Na Musamman|Malamin buƙatu na musamman]], kuma bayan mutuwar Lennon ta rubuta John Lennon, My Brother tare da Geoffrey Giuliano kuma ta daina aiki a 2004 don rubuta Imagine This - Growing up with my brother John Lennon . A shekara ta 2009, an daidaita littafin a cikin fim din Nowhere Boy . Yanzu ita ce darakta na Cavern City Tours a Liverpool . [[Fayil:1BlomfieldRoad.jpg|left|thumb|200x200px|Gidan Julia da Dykins a 1 Blomfield Road, Liverpool, inda Baird da Jackie Dykins suka zauna]] Mahaifiyar Baird, Julia Lennon, ita ce ta huɗu cikin yara biyar a cikin iyalin Stanley: Mary, wanda aka fi sani da 'Mimi' (1906-1991), Elizabeth 'Mater' (1908-1976), Anne 'Nanny' (1911-1988), Julia 'Judy' (1914-1958), da Harriet 'Harrie' (1916-1973). <ref name="StanleyParkes">{{Cite web |title=An interview with Stanley Parkes |url=http://www.lennon.net/reflections/s_parkes.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721181649/http://www.lennon.net/reflections/s_parkes.shtml |archive-date=21 July 2011 |access-date=9 June 2011 |publisher=The Liverpool Lennons}}</ref> {{Sfn|Spitz|2005}} John Lennon shine ɗan Julia na farko da Alfred Lennon ya haifa, kodayake daga baya ta haifi 'ya mace mai suna Victoria (wanda aka sake mata suna Ingrid) bayan sun yi soyayya da wani soja ɗan ƙasar Wales yayin da Alfred ke cikin teku. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">an buƙaci ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> An tilasta wa Julia ta bar yaron don ɗaukarta bayan matsin lamba mai tsanani daga mahaifinta da 'yan'uwanta mata. {{Sfn|Spitz|2005}} Duk da cewa sun san juna a baya, Julia ta fara soyayya da Bobby Dykins yayin da take aiki a wani gidan cin abinci kusa da Mosspits, wanda shine makarantar firamare ta Lennon. {{Sfn|Spitz|2005}} An ce Dykins mutum ne mai kyau, mai ado mai kyau wanda ya girmi Julia shekaru da yawa kuma yana aiki a Otal ɗin Adelphi da ke Liverpool a matsayin mai kula da giya . {{Sfn|Spitz|2005}} Daga baya Julia ta koma wani ƙaramin gida a Gateacre tare da Dykins, waɗanda ke da damar samun kayayyaki kamar barasa, cakulan, siliki da sigari. {{Sfn|Spitz|2005}} 'Yan'uwan Stanley sun kira Dykins " mai laushi ", saboda gashin bakinsa mai siririn fensir, gashin margarine mai rufi, da hular pie na alade, amma matashin Lennon ya kira shi "Twitchy" saboda tari na jiki da na juyayi da Dykins ke da shi. {{Sfn|Spitz|2005}} Duk da cewa Julia ba ta taɓa rabuwa da Alfred Lennon ba, ita ce matar Dykins ta yau da kullun, kodayake Paul McCartney ya yarda cewa yana yi wa Lennon ba'a game da mahaifiyarsa [[Ƙwarƙwaranci|da ke rayuwa cikin zunubi]] yayin da Julia take da aure. {{Sfn|Miles|1997}} 'Yar'uwar Julia, Mimi, ta kira gidan Julia da Dykins—a 1 Blomfield Road, Liverpool—"Gidan Zunubi" <ref>{{Cite web |date=27 September 2022 |title=The Beatles fan wins John Lennon's home for £279,000 at an auction |url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/news/uk-news/beatles-fan-wins-john-lennons-25114246}}</ref> da gidanta (inda Lennon ke zaune) "Gidan Gyara". <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Lokacin da aka haifi Jackie da wuri a ranar 26 ga Oktoba 1949, Julia tana komawa asibiti kowace rana don ganinta, kodayake sau da yawa ba a barin ta (ta Mimi) ta ziyarci Lennon ba. Dykins daga baya ya gudanar da mashaya da yawa a Liverpool, wanda ya ba Julia damar zama a gida a Blomfield Road, don kula da Baird, Jackie, wani cat mai suna "[[Elvis Presley|Elvis]]", da kuma Lennon mai shekaru 11, wanda ya fara ziyartar kuma a wasu lokuta ya zauna da dare. Baird za ta ba da gadonta ga Lennon, kuma ta raba gadon Jackie sau biyu.{{Sfn|Spitz|2005}}{{Sfn|Lennon|2005}}<ref name="ElvisCat">{{Cite web |last=Segunda |first=Feira |date=6 May 2006 |title=John Lennon's Cats |url=https://pocketcat.blogspot.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20070717020003/http://pocketcat.blogspot.com/ |archive-date=17 July 2007 |access-date=9 June 2011 |publisher=Pocket Cat}}</ref> Dykins ya kasance yana ba Lennon Kudin aljihu na mako-mako (shilling ɗaya) don yin ayyuka marasa kyau, kamar tattara ƙwallon golf a filin wasa na gida, a saman shillings biyar da Aunty Mimi ta Lennon ta ba shi.{{Sfn|Miles|1997}}<ref name="FamilyReflections" /> A lokacin ziyarar Lennon, zai hau bishiyoyi tare da Baird da Jackie, ya gwada rubutun Baird, kuma sau ɗaya ya ba Baird rabin kambi don barin shi kadai lokacin da yake so ya sumbace budurwarsa ta farko. Baird ta tuna cewa bayan Lennon ya ziyarce su, mahaifiyarta sau da yawa za ta buga rikodin da ake kira, Ɗana John, A gare Ni Kai ne Mai ban mamaki, "ta wani tsoho mai raira waƙa, kuma ta zauna ta saurare shi".<ref name="FamilyReflections">{{Cite web |year=2004 |title=Reflections |url=http://www.lennon.net/reflections/index.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721181625/http://www.lennon.net/reflections/index.shtml |archive-date=21 July 2011 |access-date=9 June 2011 |publisher=The official site of the Liverpool Lennons}}</ref> "Ɗana John" - wanda David Whitfield ya rera - an sake shi a shekarar 1956. Kodayake Mimi ya aika Lennon zuwa gidan kawunsa a Sango Bay, Durness, Scotland, don hutunsa, daga baya ya shawo kan Mimi ya bar shi ya dauki gajeren hutu a Arewacin Wales tare da iyalin Dykins. Julia ta dauki Baird da Jackie zuwa Rosebury Street, Liverpool, don kallon Lennon yana wasa tare da The Quarrymen a bayan motar kwal a ranar 22 ga Yuni 1957. An yarda Baird ta zauna a baya, amma saboda kiɗan ya yi ƙarfi sosai sai ta nemi a cire ta. Quarrymen sun buga wasanni biyu a wannan rana a matsayin wani ɓangare na bikin don yin bikin cika shekaru 750 da Sarki John ya ba da takardar shaidar Liverpool.<ref name="ReflectionsInterviewWithBaird">{{Cite web |title=An Interview With Julia Baird |url=http://www.lennon.net/reflections/julia_baird.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721181659/http://www.lennon.net/reflections/julia_baird.shtml |archive-date=21 July 2011 |access-date=9 June 2011 |publisher=Liverpool Lennons}}</ref> Lennon da McCartney daga baya za su sake maimaitawa a cikin gidan wanka na Blomfield Road saboda sun ce acoustics "ya yi kama da ɗakin rikodi".{{Sfn|Lennon|2005}}{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}}{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}} === Kula da doka === An buge mahaifiyar Baird kuma an kashe ta a ranar 15 ga Yulin 1958, a waje da gidan Mimi, ta hanyar mota ta Standard Vanguard da wani dan sanda mai zaman kansa, PC Eric Clague, wanda ya kasance mai koyon direba.{{Sfn|Lennon|2005}} Clague daga baya ya ce: "Mrs Lennon kawai ta gudu kai tsaye a gaban ni. Ba zan iya kauce mata ba. Ba na saurin gudu, na rantse da shi. Yana daya daga cikin abubuwan da suka faru. " <ref name="BeatlesBootlegs">{{Cite web |title=1958 – Clague's testimony |url=http://www.beatles-bootlegs.com/pageID_3860687.html |access-date=9 June 2011 |publisher=Beatles Bootlegs}}</ref> Baird da Jackie (shekaru goma sha ɗaya da takwas bi da bi) nan aka aika su zauna a [[Edinburgh]] a gidan kawunansu Mater, kuma ba a yarda su halarci jana'izar ba. Bayan watanni biyu kawunansu, Norman Birch, ya gaya musu cewa mahaifiyarsu ta mutu.{{Sfn|Lennon|2005}} Birch da kawunansu, Harriet, an sanya su masu kula da 'yan matan - ba tare da la'akari da iyayen Dykins ba, saboda bai taba auren Julia ba bisa doka.<ref name="LennonForgottenSister">{{Cite web |last=Harding |first=Louette |date=2 February 2007 |title=John Lennon's forgotten sister |url=http://www.you.co.uk/pages/you/article.html?in_article_id=433367&in_page_id=1908 |access-date=9 June 2011 |publisher=YOU magazine}}{{Dead link|date=December 2017}}</ref> An binne Julia a Kabari na Allerton, a [[Liverpool]].{{Sfn|Lennon|2005}} Kabarin ta ba shi da alama, kuma a cikin shekaru an manta da wurin har sai da Jackie ya gano shi kwanan nan a matsayin "CE (Church of England) 38-805". An kai Baird da Jackie su zauna tare da Birches da ɗansu a The Dairy Cottage, wanda mijin Mimi, George Smith ne ya mallaka.<ref name="TheCottage2">{{Cite web |title=John Lennon's homes |url=http://homepage.ntlworld.com/carousel/pob40.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110823121546/http://homepage.ntlworld.com/carousel/pob40.html |archive-date=23 August 2011 |access-date=9 June 2011 |publisher=Ntl World}}</ref><ref name="TheCottage">{{Cite web |title=Visiting Woolton? |url=http://wooltonvillageuk.tripod.com/VisitingWoolton.htm |access-date=9 June 2011 |publisher=Woolton Village UK |archive-date=13 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213083536/http://wooltonvillageuk.tripod.com/VisitingWoolton.htm |url-status=dead }}</ref> A lokacin da take da shekaru 14 an ba Baird damar shiga tsakiyar birnin Liverpool da kanta, inda ta sha kofi na cappuccino a cikin gidan kofi na Kardomah, kodayake Baird da abokanta sun kira shi "kofi mai laushi".<ref name="MyBrotherTheBeatle">{{Cite web |date=26 March 2007 |title=Julia Baird: My brother the Beatle |url=http://news.scotsman.com/thebeatles/Julia-Baird-My-brother-the.3357345.jp |access-date=9 June 2011 |publisher=[[The Scotsman]] newspaper}}</ref> A shekara ta 16, Baird ta fara tafiya zuwa London, kodayake kawunta ba ta taɓa sani ba, saboda ba za ta taɓa yarda da shi ba. Baird ya yi magana game da tafiye-tafiye zuwa London, da kuma yadda suke da aminci: "Hitching ya kasance mai sauƙi a lokacin. Hanyar rayuwa ce. Duk abin da ke zama kyauta. Za mu fara tattaunawa da mutane a tashar Tube kuma a gayyace mu zuwa jam'iyyun. Mutane koyaushe suna ba mu wurin zama - ba mu taɓa cutar da mu ba. "<ref name="MyBrotherTheBeatle" /> An nemi Baird da Jackie su ziyarci Lennon a Kenwood wanda shine gidansa a Weybridge a shekarar 1964. Cynthia Lennon - matar Lennon a lokacin - ta kai su duka sayayya a Knightsbridge, ta sayi musu tufafi masu tsada. A lokacin wannan ziyarar, Beatles sun buga wasa a Finsbury Park Astoria, kuma 'yan'uwa mata sun nemi a ba su izinin tsayawa kusa da gaba, amma dole ne masu tsaro su cire su daga masu sauraro saboda murkushewar.<ref name="MyBrotherTheBeatle"/> A watan Disamba na shekara ta 1965, an kashe Dykins a hadarin mota a kasan Penny Lane. Ba a gaya wa Lennon game da mutuwarsa ba har tsawon watanni bayan haka. Dykins ya yi aure tun lokacin, amma Baird ya yarda cewa ita da Jackie ba su da wata hulɗa da matarsa, kuma ba su halarci jana'izar mahaifinsu ba.<ref name="LennonForgottenSister"/> A shekara ta 1968, an gaya wa Lennon Dairy Cottage ya yi yawa ga su duka, don haka ya gaya wa Birch ya sayi gida, kuma ya sami gida mai dakuna 4 a Gateacre Park Drive, Liverpool. Lennon ya gaya wa Birch ya shirya shi kuma ya yi masa ado, kuma ya aika masa dukkan takardun kudi.{{Sfn|Harry|2011}} Dykinses ba su ji komai daga Lennon ba har tsawon shekaru, har sai da ya kira Baird a 1975, kuma ya nemi abubuwan tunawa da rayuwarsa ta yaro, kamar takalmin makarantarsa da hotuna. Ya aika da £ 3,000 don biyan kuɗin jigilar kaya kuma a matsayin kyauta, amma ya rubuta, "Kada ku gaya wa Mimi". Lennon ya ci gaba da kiran Baird har zuwa 1976, lokacin da kiran ya tsaya. Jackie ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shago a cikin shekarun 1970s, amma ta yi yaƙi da jarabawar heroin. A cikin shekarun 1980s, kuma ta warke sosai, Jackie ta haifi ɗanta, John, daga baya ta yi aiki a matsayin mai gyaran gashi.<ref name="AdditionalFamilyMembers">{{Cite web |title=Additional Family Members (Jacqueline Gertrude Dykins) |url=http://darksweetlady.tripod.com/beatleskids/family.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080122011600/http://darksweetlady.tripod.com/beatleskids/family.html |archive-date=22 January 2008 |access-date=9 June 2011 |publisher=Dark Sweet Lady (Tripod)}}</ref> Bayan Lennon da Harriet sun mutu, Yoko Ono ya so ya sayar da gidan - kamar yadda har yanzu yake cikin sunan Lennon - amma daga baya ya ba da shi ga Sojojin Ceto a ranar 2 ga Nuwamba 1993, duk da cewa Lennon ya taɓa rubuta: "Ko da yaushe ina tunanin gidan da yake cikin [Birch] a matsayin gudummawar da na bayar wajen kula da Julia [Baird] da Jackie. Zan fi son 'yan mata su yi amfani da shi. " == Shekaru na baya == Julia ta auri Allen Baird a shekarar 1968, ta koMA Belfast kuma ta ɓoye tarihin iyalinta.<ref name="NorthernEchoInterview">{{Cite web |title=I wish John had never been famous |url=http://www.thenorthernecho.co.uk/misc/print.php?artid=1168854 |access-date=9 June 2011 |publisher=The Northern Echo}}</ref> Bairds suna da 'ya'ya uku: Nicholas (an haife shi a shekara ta 1971), Sara (an haifi shi a shekara de 1972) da David (an haifu shi a shekara a shekara ta 1980), kuma sun sake aure a shekara ta 1981. Baird ta tafi jami'a kuma ta sami MA a fannin falsafar ilimi, kuma a lokacin karatun ta ta ta kwashe shekara guda a Faransa, ta yi tafiya a Turai, kuma ta yi zanga-zanga game da yakin da aka yi a Vietnam a Paris tare da Simone de Beauvoir . <ref name="MyBrotherTheBeatle"/> Baird daga baya ta koyar da Faransanci da Ingilishi kafin ta yi aiki a matsayin malami na musamman tare da matasa a yankunan da suka talau na [[Chester]], har sai da ta yi ritaya don rubuta littattafai kuma ta zama darektan Cavern City Tours. Baird da Jackie sun sadu da 'yar uwarsu Ingrid Pedersen a karo na farko a ranar 7 ga Disamba 2000 lokacin da suka halarci bikin don sanya takardar Blue Heritage a gidan Mimi, don tunawa da gaskiyar cewa Lennon ya zauna a can. Baird da Jackie kwanan nan sun gano ko wanene Pedersen, bayan da ɗan jarida Bill Smithies na Liverpool Echo ya gaya musu. Baird ya firgita cewa Pedersen bai yi kama da Stanley ko dangin Lennon ba, yana da idanu masu launin shudi da gashi mai kyau. Bayan ya saki littafin, John Lennon, My Brother - wanda aka rubuta tare da Giuliano, da kuma gabatarwa McCartney - Baird ta yi tafiya zuwa New York a shekarar 1989 don bayyana a taron Beatlefest, kuma an tambaye ta idan za ta iya tabbatar da cewa ita 'yar'uwar Lennon ce. Baird ta ki, tana cewa ba za ta samar da fasfo dinta ba, kuma masu sauraro za su dauki alkawarinta. A shekara ta 2000, Baird ta kasance a lokacin da aka kaddamar da alamun hanya guda shida, waɗanda aka gina a kan manyan hanyoyi zuwa Liverpool, tana cewa, "Liverpool ya maraba da ku - zuwa wurin haihuwar THE BEATLES", kuma a watan Oktoba ta dasa itace a cikin lambun zaman lafiya na Liverpool don tunawa da ranar haihuwar Lennon.<ref name="BirthplaceOfTheBeatles">{{Cite web |date=31 March 2000 |title=Beatles put on the map |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/697089.stm |access-date=9 June 2011 |publisher=[[BBC]] News}}</ref><ref name="HappyBirthdayLennon">{{Cite web |date=9 October 2000 |title='Happy Birthday' Lennon |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/963267.stm |access-date=9 June 2011 |publisher=[[BBC]]}}</ref> Baird ya yi ritaya a shekara ta 2004, kuma ya buga littafi mai suna Imagine This - Growing up with my brother John Lennon, a watan Fabrairun 2007. Littafin Baird an daidaita shi cikin fim din Burtaniya na 2009 Nowhere Boy . Daga 28 zuwa 30 ga Satumba 2007, Durness ta gudanar da bikin John Lennon Northern Lights wanda Baird (wanda ya karanta daga rubuce-rubucen Lennon da littattafanta) da Stanley Parkes (ɗan'uwan Lennon na Scotland) suka halarta. Parkes ya ce, "Ni da Julia [Baird] za su je tsohuwar gidan iyali don ba da labari". Masu kiɗa, masu zane-zane da mawaƙa daga ko'ina cikin Burtaniya sun yi a bikin.<ref name="VillageStrikeaAChord">{{Cite web |last=Ross |first=John |date=19 May 2007 |title=Village strikes a chord with Lennon festival |url=http://thescotsman.scotsman.com/scotland/Village-strikes-a-chord-with.3287730.jp |access-date=9 June 2011 |website=[[The Scotsman]]}}</ref><ref name="NorthernLights FestivalinDurness">{{Cite web |title=John Lennon Northern Lights Festival in Durness |url=http://www.scotland.com/blog/john-lennon-northern-lights-festival-in-durness |access-date=9 June 2011 |publisher=Scotland blog}}</ref> Baird yanzu tana zaune a [[Chester]] tare da abokin aikinta, Roger Keys .<ref name="NorthernEchoInterview"/><ref name="CheshirePartnerRoger">{{Cite web |last=Davis |first=Laura |date=5 February 2007 |title=So I sing a song of love for Julia |url=http://www.liverpooldailypost.co.uk/liverpool-news/regional-news/2007/02/05/so-i-sing-a-song-of-love-for-julia-64375-18577627/3/ |access-date=9 June 2011 |website=Liverpool Daily Post}}</ref> [[Fayil:Grave_of_Julia_Lennon_in_context.jpg|thumb|Kabarin Julia Lennon]] Baird ta yi ikirarin cewa ba a taɓa gaya mata cewa an binne mahaifiyarta a Makabartar Allerton, a [[Liverpool]], {{Sfn|Lennon|2005}} ba, duk da cewa wurin makabartar yana da nisan mil 1.19 gabas da titin 1 Blomfield. Ba a yi wa kabarin alama ba, amma kwanan nan aka binne shi. an gano shi a matsayin "CE (Cocin Ingila) 38-805". A ƙarshe iyalan Stanley suka koma ta sanya dutse a kan kabarin mahaifiyarta. Dutsen ya ce: {{Blockquote|Mummy<br/>John<br/>Victoria<br/>Julia<br/>Jackie}}{{Clear}} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1947]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 6ecls947ooneb2e1hacgvafmoieb103 Jos Boys 0 128667 835576 785418 2026-05-14T00:19:33Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835576 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jos Boys''' mai horar da gine-gine ce, mai fafutuka, malami, mai zane da marubuci.<ref name=":0">{{Cite web |last=UCL |date=2018-10-31 |title=Dr Jos Boys |url=https://www.ucl.ac.uk/bartlett/real-estate/people/academic-staff/dr-jos-boys |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808092644/https://www.ucl.ac.uk/bartlett/real-estate/people/academic-staff/dr-jos-boys |archive-date=2020-08-08 |access-date=2020-05-28 |website=The Bartlett Real Estate Institute |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> Ta kasance memba mai kafa Matrix Feminist Design Co-operative kuma co- marubucin littafin su na 1984 Making Space: Women and the Man-Made Environment (Pluto Press 1984/Verso 2022). Tun daga shekara ta 2008 ta kasance co-direkta na The DisOrdinary Architecture Project tare da mai zane-zane mai nakasa Zoe Partington, wani dandamali mai jagorancin nakasassu wanda ke aiki tare da masu zane-zane don bincika sabbin hanyoyin yin tunani game da nakasassu a cikin maganganun gine-gine da zane da aiki. <ref>{{Cite book}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Zoe Partington |url=https://www.zoepartington.co.uk/}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 August 2018 |title=Jos Boys |url=https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |access-date=2020-05-28 |website=The Funambulist Magazine |language=en-US |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Jos Boys, Author at The DisOrdinary Architecture Project |url=http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |access-date=2020-05-28 |website=The DisOrdinary Architecture Project |language=en-GB |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-06-11 |title=Disability and ability: towards a new understanding |url=https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001014421/https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |archive-date=2020-10-01 |access-date=2020-05-28 |website=Design Council |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=13 July 2014 |title=Doing disability differently |url=https://www.ribaj.com/intelligence/doing-disability-differently |access-date=2020-05-28 |website=ribaj.com |language=en}}</ref> Littattafanta Doing Disability Differently: wani Alternative Handbook on Architecture, Dis / iyawa da Designing for Everyday Life (Routledge 2014) da Disability, Space, Architecture: A Reader (Routled 2017) [4] sun zama mahimman matani a wannan fagen, tare da ƙarshen da ake kira a {{Blockquote|brilliant gathering of texts, both synthetic and surprising [that] should be taught in every architecture and design program, and may well become the new standard text for interdisciplinary disability studies courses generally.}} Boys kuma co-editor ne tare da Anthony Clarke da John Gardner na Neurodivergence da Architecture . Ta ba da jawabai masu yawa na kasa da kasa, ciki har da Bartlett UCL (2021), Jihar Arizona (2021), <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> Goldsmiths (2020), <ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref> Gidan Tarihi na Zane na London (2019), <ref>{{Cite book}}</ref> Makarantar Zane ta Jami'ar Melbourne (2019), <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> Jami'ar Innsbruck (2019), <ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref> Makarantar Gine-gine ta Jami'a ta Yale (2018), <ref>{{Cite book}}</ref> Victoria da Albert Museum (2018), <ref>{{Cite web |title=Zoe Partington |url=https://www.zoepartington.co.uk/}}</ref> Jami'ar Aarhus Copenhagen (2017), Architectural Association London (2016), [4] Jami'a na Fasaha, da Cibiyar Taylor, Jami'ar Calgary (2016).<ref name=":3">{{Cite web |date=27 April 2016 |title=AA XX 100 Jos Boys - Doing Dis/ability and Architecture Differently? |url=https://www.youtube.com/watch?v=D9STKEmiMe0 |website=YouTube}}</ref> Boys ya kasance farfesa mai ziyara a Jami'o'in Ulster da London Metropolitan . <ref name=":4">{{Cite web |title=Jos Boys - London Metropolitan University |url=https://www.londonmet.ac.uk/profiles/staff/jos-boys/ |access-date=2020-06-22 |website=londonmet.ac.uk}}</ref> Ta kasance ƙwararren ƙwararren muhalli (BEE) kuma Fellow na Royal Society of Arts; Farfesa ne mai baƙo a Royal Danish Academy a Copenhagen kuma farfesa mai daraja a Lab na Ilimi, Cibiyar Ilimi, UCL. Jos Boys na ɗaya daga cikin Mata na Shekarar BBC na 2021.<ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> == Ayyuka == Jos Boys a halin yanzu yana aiki a matsayin codirectora na The DisOrdinary Architecture Project, wanda aka ba da gudummawa ta hanyar tallafi daga The Supporting Act Foundation na 2024-2025. <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref> A baya ta yi aiki a Kwalejin Bartlett na Muhalli, Kwalejin Jami'ar London inda ta kasance Daraktan Darasi na MSc a cikin Yanayin Ilimi.<ref name=":0"/> Kafin wannan, ta yi aiki sama da shekaru 10 a matsayin mai ba da shawara kan muhalli na ilmantarwa mai zaman kanta da mai bincike; kuma ta rubuta da yawa game da rikitarwa kuma sau da yawa tana takaddamar alaƙar tsakanin koyarwa, ci gaban ilimi, manufofin ma'aikata da dabarun, tsarin kayan aiki da gudanarwa, da ƙirar gini.<ref name=":5">{{Cite web |date=2020-06-11 |title=In conversation with ... Jos Boys |url=https://archiparlour.org/in-conversation-with-jos-boys/ |access-date=2020-06-22 |website=Parlour |language=en-AU}}</ref> Ta kuma yi aiki a matsayin malami a cikin gine-gine da kuma fannoni masu alaƙa a cikin cibiyoyi da yawa a Burtaniya da duniya, kuma a matsayin mai haɓaka ilimi da mai tsara koyarwa.<ref name=":0" /><ref name=":4"/> Tushen wannan, da kuma duk aikinta na ƙirar al'umma, yana da sha'awa ta musamman game da yadda za a inganta fahimtarmu game da ayyukan zamantakewa na yau da kullun, kayan aiki da sararin samaniya, don tallafawa mafi yawan marasa galihu a cikin al'umma.<ref name=":5" /> Dukkanin aikinta yana bincika yadda za mu iya yin aiki a cikin ra'ayoyi daban-daban da jadawalin don tattaunawa tare da inganta yanayin da aka gina.<ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> Jos Boys ta sami BSc a Makarantar Bartlett UCL (wanda ake kira Makarantar Nazarin Muhalli) kuma tana da digiri na biyu a Nazarin Gine-gine na Ci gaba (UCL 1981) da Hotuna (Jami'ar De Montfort 2003). Ta sami digirinta na PhD daga Faculty of Urban and Regional Studies, Jami'ar Karatu tare da rubutun da ake kira Concrete Visions? ''Binciken alaƙar da ke tsakanin ƙirar gidaje, ayyukan kayan aiki da rayuwar yau da kullun a Ingila 1830 - 1980'' a cikin 2001.<ref name=":0"/> Da farko horo a matsayin 'yar jarida ta gine-gine don mujallar Building Design, ta kuma gudanar da ayyuka a Babban Majalisar London (GLC) rubuce-rubuce game da Mata da Shirye-shiryen; da kuma a Sabis ɗin Zane na Mata <ref name=":5"/> inda ta kasance ma'aikaciyar ci gaba, tare da masu haɗin gwiwa Vron Ware, Sue Cavanagh da Wendy Davis .<ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> A duk rayuwarta Jos Boys ta kasance tana da hannu tare da yawancin mata da cibiyoyin sadarwa masu alaƙa, gami da Cutting Edge, ƙungiyar bincike ta mata da ke bincika sabbin fasahohin ƙira, wanda ke zaune a Jami'ar Westminster (1995-2001), da kuma ƙungiyar ayyukan sararin samaniya na mata Taking Place (2000-). <ref>{{Cite book}}</ref> [5] [6] [5] [5] [6] [5]<ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref><ref>{{Cite book}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zoe Partington |url=https://www.zoepartington.co.uk/}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 August 2018 |title=Jos Boys |url=https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |access-date=2020-05-28 |website=The Funambulist Magazine |language=en-US |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |url-status=dead }}</ref> Tare da mai tsarawa Jon Astbury, ta kirkiro wani nune-nunen game da Matrix a Barbican mai taken How We Live Now: reimagining sarari tare da Matrix feminist design collective (Mayu - Disamba 2021), da kuma jagorantar ci gaba da ci gaba da budewa da kuma samun damar Matrix online archive. <ref>{{Cite web |title=Jos Boys, Author at The DisOrdinary Architecture Project |url=http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |access-date=2020-05-28 |website=The DisOrdinary Architecture Project |language=en-GB |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-06-11 |title=Disability and ability: towards a new understanding |url=https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001014421/https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |archive-date=2020-10-01 |access-date=2020-05-28 |website=Design Council |language=en}}</ref> An sami damar yin amfani da shi kuma an nuna shi a cikin nune-nunen ƙasa da na duniya ciki har da Found Cities Lost Objects (nunawar yawon shakatawa na Arts Council Ingila, tare da Lubaina Himid,) [undefined] a cikin Chronos: kiwon lafiya, samun dama da nune-nun kusanci a Tensta Konsthalle Stockholm, Museum für Gestaltung Zürich, Jami'ar Melbourne, Oslo Architectural Biennale, ETHL Zurich, MAXXI da Jami'ar Newcastle UK. == Ayyukan da aka zaɓa == * ''Sassa Da Yawa Fiye da M! Sake tunanin nakasa, samun dama da haɗakarwa fiye da bin ƙa'ida (2024)'' wani samfuri na wasu ra'ayoyi, labarai, aikin fasaha da cikakkun bayanai na gine-gine waɗanda za su iya ba da labari mai ban mamaki game da tunani da aiki na ƙira <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref> * ''Kujeru a Teburin'' shiga tsakani na sararin samaniya na jama'a don bikin gine-gine na London (2023) - wani aiki mai nasara a gasa tare da haɗin gwiwar ƙungiyar tattalin arziki mai zagaye ReFabricate don shigarwa na ɗan lokaci, da kuma wani shiri mai alaƙa a wani wurin shakatawa na London <ref>{{Cite book}}</ref> * ''Bikin Fadakarwa na Fadakarwa na Masu Nakasa na Wasan Kwaikwayo'' (2022 da 2023) - an tsara shirye-shiryen birane na wucin gadi tare a Braunschweig ( ''The Clearing'' 2022) da Hannover ( ''Making Waves'' 2023), duka sun dogara ne akan ra'ayoyin DeafSpace, tare da haɗin gwiwar mai zane-zanen Deaf Richard Docherty, mai ba da shawara kan gine-gine na Deaf Christina Laing da kuma darakta mai hulɗa da DisOrdinary Zoe Partington; tare da masu fasaha na Jamusawa masu kurame da nakasassu. <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> * ''Matrix Open Feminist Architecture Archive'' (MOFAA) (2020–): wata hanyar ilmantarwa ta yanar gizo wacce ta tattaro albarkatun adana bayanai daga shekarun 1980s a Landan, an yi hasashen za ta binciki alaƙar da ke tsakanin nau'ikan jiki, sarari da gine-gine daban-daban. <ref>{{Cite journal |last=Imrie |first=Rob |date=2015-03-16 |title=Doing disability differently: an alternative handbook on architecture, dis/ability and designing for everyday life |journal=Disability & Society |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=486–488 |doi=10.1080/09687599.2014.995512 |issn=0968-7599 |s2cid=144209727}}</ref> * ''Gine-gine Bayan Ganewa'' (ABS): haɗin gwiwa wajen tsara, haɓakawa da aiwatar da kwas ɗin nazarin ginshiƙin gine-gine ga makafi da masu fama da matsalar gani (haɗin gwiwa tsakanin The DisOrdinary Architecture Project da The Bartlett UCL) (2018 -) <ref>{{Cite web |date=30 August 2018 |title=Jos Boys |url=https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |access-date=2020-05-28 |website=The Funambulist Magazine |language=en-US |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/https://thefunambulist.net/contributors/jos-boys |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Jos Boys, Author at The DisOrdinary Architecture Project |url=http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |access-date=2020-05-28 |website=The DisOrdinary Architecture Project |language=en-GB |archive-date=2022-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202717/http://disordinaryarchitecture.com/wp/author/josboys/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2014-06-11 |title=Disability and ability: towards a new understanding |url=https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001014421/https://www.designcouncil.org.uk/news-opinion/disability-and-ability-towards-new-understanding |archive-date=2020-10-01 |access-date=2020-05-28 |website=Design Council |language=en}}</ref> * ''Masu Fasaha na Nakasassu Suna Gina Wurare Masu Ban Dariya'' (DAMD/OS): jerin haɗin gwiwa masu ƙirƙira da tayar da hankali tsakanin masu fasaha na nakasassu da masu koyar da muhalli a cikin darussa 10 na gine-gine, ciki da muhalli da aka gina a faɗin Ingila. (2017–19). <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=13 July 2014 |title=Doing disability differently |url=https://www.ribaj.com/intelligence/doing-disability-differently |access-date=2020-05-28 |website=ribaj.com |language=en}}</ref> * ''Yin Sararin Tattaunawa'' : haɗin gwiwar yin samfuri tare da masu fasaha na nakasassu da kurame tare da ɗaliban ƙirar ciki a Makarantar Gine-gine da Zane, Jami'ar Brighton (2008). <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> * ''Jin Wuri'' : haɓaka bayanin sauti na gine-gine da abubuwa ga makafi da masu fama da rashin gani a matsayin wani ɓangare na Makon Gine-gine na RIBA da Bikin Gine-gine na London (2007); tare da haɗin gwiwar Jami'ar Brighton da VocalEyes. <ref>{{Cite web |last=Boys |first=Jos |date=2014 |title=Doing Disability Differently |url=https://www.architectural-review.com/essays/doing-disability-differently/8668802.article |access-date=2020-05-28 |website=Architectural Review |language=en}}</ref> == Bayanan littattafai == Bincike, rubuce-rubuce da koyarwar Jos Boys sun damu da fahimtar tsarin zamantakewa na "al'ada" gine-gine da zane-zane da ayyuka; da kuma game da haɓaka wasu nau'o'in samar da sararin samaniya waɗanda a maimakon haka suka fara daga bambanci, daga fahimta da abubuwan da suka faru na kungiyoyin da aka ware, ko a cikin ilimi ko wasu sarari.<ref name=":3"/><ref name=":0"/><ref name=":4"/> Har yanzu akwai rashin fahimtar ka'idoji game da yadda sararin samaniya ke aiki, ko alakarsa mai rikitarwa ga ayyuka daban-daban, ko don rayuwa, aiki ko koyo. Kayan da aka tsara na yara maza duk suna da niyyar buɗe ra'ayoyi da muryoyi da yawa, don raba hanyoyin da halayen; don yin tunani sosai game da zato daban-daban; da kuma yin aiki tare don gina kyawawan samfuran gine-gine a matsayin horo wanda ya dogara da zamantakewa, sarari da adalci na kayan aiki.<ref name=":1" /> === Naƙasasshiyar da gine-gine === * "Ka yi la'akari da aikin gine-gine mai aiki" Schaad, Gabrielle, da Torsten Lange, takardu 7, Cibiyar Tarihi da Ka'idar Gine-gine (ETH Zurich 2023) * Clarke, Anthony & yara maza, Jos & Gardner, John. ''Neurodivergence da Gine-gine''. (A cikin littafin nan, an yi amfani da ita a cikin littafin nan.) * Zane don Bambanci Molonglo Online Series (2021) * The DisOrdinary Architecture Project: Jagoran Handy don Yin Naƙasasshi daban-daban a cikin Gine-gine da Tsarin Birni a cikin The Funambulist 19 The Space of Ableism (Satumba-Oktoba 2018) * ''Naƙasasshiyar, sarari, gine-gine: Mai karatu'' (ed) (Routledge 2017) * "Cripping Spaces? A kan Dis / ba da damar Phenomeno''LOG'' a cikin Gine-gine" a cikin Bryan E. Norwood (Ed) Batun Musamman: Phenomenology game da gine-ginen LOG 42 (2017) * "Invisibility Work? Ta yaya farawa daga rashin / iyawa ya kalubalanci al'amuran zamantakewa, sarari da kayan aiki. " A cikin Frichot, H., Gabreilsson, c., da Runting, H. (eds). ''Gine-gine da Mata (''/AHRA 2017) * "Shirye, wuri da 'kiyayi' tsarawa don rayuwar yau da kullun" a cikin Bates, C., Imrie, R., da Kulman, K. (Eds) Zane kamar kulawa a cikin duniyar birni (Wiley-Blackwell 2016) * "Wuraren da ba na yau da kullun na nakasa da jinsi" a cikin Soldatic, K., da Johnson, K. (Eds) ''Naƙasasshiyar da Rurality: Gaskiya, Jima'i da Kasancewa ('' 2016) * ''Yin Naƙasasshi Bambanci: wani littafi mai mahimmanci game da gine-gine, rashin / iyawa, da tsarawa don rayuwar yau da kullun'' (Routledge 2014) === Yanayin ilmantarwa === * ''Daidaita Tsarin Makaranta don ilmantarwa da jin daɗi a lokacin da kuma bayan annobar.'' Tare da Anna Mavrogianni da Anna Jeffery (UCL 2022) * Ilimi da Birni: Makarantu a matsayin Infrastructure na Jama'a tare da Anna Jeffery / Architecture Initiative (UCL 2020) "Binciken sarari tsakanin; ilmantarwa a matsayin aikin zamantakewa da kayan aiki" a cikin Carvalho, L., Goodyear P., da De Laat, M. (eds) Wurin da ke da tushe don Nazarin Cibiyar sadarwa (Routledge, 2015) * Gina Mafi kyawun Jami'o'i: Shirye-shiryen, Sarari, Fasaha (Routledge 2014) * ''Ci gaba da Hanyoyin Bincike don Binciken Yankin Ilimi wanda zai iya Bayar da Ayyukan Cibiyoyin Ilimi da Shiga.'' Kyautar Perry Chapman don Bincike a cikin Yankin Ilimi (Society of College and University Planners 2013). An rubuta shi tare da Clare Melhuish da Angelina Wilson .   * ''Gidajen tarihi da Ilimi mafi girma suna aiki tare: Kalubale da Dama'' (Ashgate 2013) An shirya su tare da Anne Boddington da Catherine Speight . * Sabunta Ilimi: mai karatu mai mahimmanci. Makomar wuraren ilmantarwa a cikin ilimin da ya dace (Sense Publishers 2011). An shirya shi tare da Anne Boddington . * Zuwa ga Yankin Koyon Kwarewa: Sake tunani game da Gine-gine na Ilimi na Ƙarshe (Hanyar 2010) * "Bambance-bambance na Halitta: rushe wuraren ilmantarwa na Ilimi mafi Girma da Gidajen Tarihi" a cikin Cook et al. (eds) Gidajen tarihi da Ilimi na Zane: Neman Koyi, Koyi don Gona, (Ashgate, 2009) * Juyin Juya Halin e-Revolution da Ilimi na Ƙari; Yin amfani da samfuran e-kasuwanci don isar da ilimi mai inganci (Routledge 2008) An tsara shi tare da Peter Ford (2008) === Mata da gine-gine === * "Ayyukan Bayyanawa. Tambayar kayan tarihi don (sake) duba tarihin aikin gine-ginen mata. " A cikin ''Gine-gine da Al'adu Jarida ta Musamman: Gine-gine'' kuma Mata (Taylor da Francis 2017) An rubuta shi tare da Julia Dwyer. * "Windows a Duniya? (ko kuma me ya sa za mu iya amfani da tsarin da ba daidai ba): Gine-gine, ainihi da sabbin fasahohi" a cikin Cutting Edge (eds.) Digital Desires (I.B.Tauris Press, 2000) * "Matsayi a cikin wuri mai faɗi? Jima'i, kayan aiki da sararin samaniya" a cikin Cutting Edge (eds.) Desire by Design? ''Jiki, yanki da sabbin fasahohi'' (I.B Tauris Press, 1999) * "Beyond Metaphors and Maps; sake tunani game da gine-gine da jinsi" a cikin Rosa Ainley (ed.) New Frontiers Space, Bodies and Gender (Routledge, 1998) * " (Mis) Wakilin Al'umma; matsaloli wajen yin ma'anar zamantakewa ta hanyar gine-gine" a cikin Mo Dodson da Jerry Palmer (eds.) Design and Aesthetics (Routledge 1996) * "Neutral Gazes and Knowable Objects" a cikin Duncan McCorquodale et al. (eds.) Desiring Practices (Black Dog Press 1996) * "Mata da Muhalli da aka tsara; ma'amala da bambanci" a cikin Sophie Bowbly (ed.) Ginin Muhalli Vol16, No 4 1990 pp249 -256 (1990) * "Daga Alcatraz zuwa OK Corral; Postwar British Housing Design" A Attfield da Kirkham (Eds) ''Ra'ayi daga Cikin Gida: Mata, mata da zane'' (Women's Press 1989) * "Shin akwai nazarin mata game da gine-gine?" a cikin Sophie Bowbly (ed.) Built Environment Vol. 10 no1 Nuwamba pp25-34 (1986) * Yin sarari: Mata da Muhalli na Mutum (Pluto Press 1984). An rubuta shi tare da Matrix Feminist Architecture Collective . == Kasancewar membobin kwararru == * Kungiyar Kayan Kayan Kungiyar Kungiyar Kudancin Kudancin * 2022 - memba, Daidaitawa, Bambanci da Haɗuwa Mai ba da shawara Cibiyar Jami'ar Westminster Makarantar Gine-gine da Birane * 2021-2022 - Masanin Delphi da memba na Cibiyar sadarwa A4LE binciken binciken The Future of Learning Design, jagorancin Association for Learning Environments Turai da Jami'ar Melbourne * 2017-2020 - Ziyarar Farfesa a cikin Bambanci da Creativity, Shirin Gidauniyar, CASS, Jami'ar London Metropolitan * 2016-2019 - Ziyarar Farfesa, Koyon Yanayi, Jami'ar Ulster, Belfast, Arewacin Ireland * 2016-2018 - memba, Cibiyar Taylor, Kwamitin Ba da Shawara na Duniya kan Yankin Ilimi, Jami'ar Calgary, Kanada. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] mtsryefssfg24j8xerdqd4vg8mspa3c Joachim Sadrozinski 0 128910 835525 817319 2026-05-13T20:41:18Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835525 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joachim Sadrozinski''' (9 ga Satumba 1907 - 29 ga Satumba 1944) ya kasance jami'in Sojojin Jamus wanda ya shiga cikin makircin 20 ga Yuli.<ref name=gdw>[http://www.gdw-berlin.de/bio/ausgabe_mit-e.php?id=176 Biography]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at [[German Resistance Memorial Center]]</ref> ==Farkon rayuwa== An haifi Sadrozinski a Tilsit, Gabashin Prussia (wanda a yanzu ake kira Sovetsk, Kaliningrad, Rasha), kuma ya shiga Reichswehr a matsayin kadet na jami'i a watan Afrilun 1926. Ya yi karatunsa a Kwalejin Soja ta Prussian da ke Berlin a watan Afrilun 1939, daga baya kuma ya yi yaƙi a Yaƙin Duniya na Biyu. An ɗaukaka shi zuwa Laftanar Kanar, ya shiga aikin soja, kuma a watan Yunin 1944 ya ji rauni. Ya zama shugaban ƙungiya a ƙarƙashin Janar Friedrich Fromm, Kwamandan Rundunar Soja Mai Sauyawa (Ersatzheer), kuma ya yi aiki a matsayin mataimakin Claus Schenk Graf von Stauffenberg.<ref>[https://www.tagesschau.de/inland/meldung230182.html Jörg Sadrozinski, Heldengedenken? Heldengedenken!] {{in lang|de}}</ref><ref>[http://www.20juli1944.de/biographie/joachim_sadrozinski.html Sadrozinski biography] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627120008/http://www.20juli1944.de/biographie/joachim_sadrozinski.html |date=2009-06-27 }} at 20juli1944.de {{in lang|de}}</ref> A ranar 20 ga Yulin 1944 Sadrozinski ne ke da alhakin kwafin da watsa umarnin "Valkyrie" a cikin Bendlerblock a Berlin. Gestapo ta kama shi nan da nan bayan harin da aka kai wa Hitler a ranar 20 ga Yuli 1944 kuma a ranar 21 ga Agusta 1944 Volksgerichtshof ta yanke masa hukuncin kisa. A ranar 29 ga Satumba 1944 aka rataye Sadrozinski a Kurkukun Plötzensee, tare da Joachim Meichssner, Fritz von der Lancken, Wilhelm-Friedrich zu Lynar da Otto Herfurth.<ref name=gdw/><ref>{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=Oo5g7Gzm-5wC&dq=meichssner&pg=PA259|title= Helmuth James von Moltke: Zeitgenosse für ein anderes Deutschland|first1=Günter|last1=Brakelmann|publisher=Forschungsgemeinschaft 20 Juli 1944 |year=2010|isbn=978-3-643-10453-3|page=259|language=German}}</ref> Sadrozinski ya auri Elfriede Hempel, kuma suna da 'yar daya da' ya'ya maza hudu. == Dubi kuma == * Tsayayyar Jamusanci ga Nazism == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Haifaffun 1907]] [[Category:Mutuwan 1944]] l1lx2p57aiebzs8rgc2pi5wp3ooqtw2 Jo Marchant 0 129547 835523 814090 2026-05-13T20:37:47Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835523 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jo Marchant''' 'yar jarida ce mai zaman kanta ta Ingila kuma marubuciya wacce ta ƙware a fannin kimiyya da tarihi. Tana da digirin farko a fannin ilmin kwayoyin halitta daga Jami'ar Leicester <ref name="Leicester">{{Cite web |date=26 May 2017 |title=Alumna wins top science writers award |url=https://www2.le.ac.uk/offices/press/press-releases/2017/may/alumna-wins-top-science-writers-award |website=University of Leicester }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> da kuma digirin PhD a fannin ilmin kwayoyin halitta. == Sana'a == Marchant ta fara aikinta a matsayin marubuciyar kimiyya da edita, tana aiki a matsayin edita a mujallar kimiyya ta ''Nature'' da kuma editan ra'ayi a mujallar ''New Scientist'' da ke Landan. Ta bayar da gudummawa ga manyan wallafe-wallafe da dama, ciki har da ''Scientific American'', <ref name="SciAm">{{Cite web |title=Jo Marchant – Author Profile |url=https://www.scientificamerican.com/author/jo-marchant/ |access-date=3 August 2025 |website=Scientific American}}</ref> ''New Scientist'', <ref name="GuardianProfile" /> ''Aeon'', <ref name="Aeon">{{Cite web |title=Jo Marchant – Aeon Author Profile |url=https://aeon.co/users/jo-marchant |access-date=3 August 2025 |website=Aeon }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> da ''Smithsonian Magazine'' . <ref name="Smithsonian">{{Cite web |title=Jo Marchant – Author Profile |url=https://www.smithsonianmag.com/author/jo-marchant/ |access-date=3 August 2025 |website=Smithsonian Magazine}}</ref> Ita ce marubucin littattafai da dama, ciki har da: * ''Fahimtar Sama'' (2009), bincike kan tarihi da mahimmancin [[Hanyar Antikythera|tsarin Antikythera]] <ref name="NewScientistReview">{{Cite web |last=Collins |first=Paul |date=25 February 2009 |title=Decoding the Heavens by Jo Marchant |url=https://www.newscientist.com/article/mg20126942-300-decoding-the-heavens-by-jo-marchant/ |access-date=16 August 2019 |website=New Scientist}}</ref> * ''Sarkin Inuwa'' (2013), nazarin rayuwar lahira da kuma gadon kimiyya na Tutankhamun * ''Maganin Cure: Tafiya zuwa Kimiyyar Hankali Kan Jiki'' (2016), wanda ke bincika alaƙar tunani da jiki kuma an zaɓe shi don [[Royal Society Insight Investment Science Book Prize|kyautar Littafin Kimiyyar Zuba Jari ta Royal Society Insight]] a 2016 <ref name="RoyalSocietyShortlist">{{Cite web |title=Shortlist for The Royal Society Insight Investment Science Book Prize 2016 unveiled |url=https://royalsociety.org/news/2016/09/science-book-prize-shortlist-2016/ |access-date=22 September 2016 |website=The Royal Society}}</ref> * ''Duniyar Dan Adam: Wayewa da Taurari'' (2020), wanda ke bincika yadda taurari suka tsara tarihin ɗan adam, tunaninsa, da tsarin imani <ref name="HumanCosmos">{{Cite web |title=The Human Cosmos by Jo Marchant |url=https://www.penguinrandomhouse.com/books/646570/the-human-cosmos-by-jo-marchant/ |access-date=3 August 2025 |website=Penguin Random House}}</ref> Marchant ta ce ra'ayin littafinta na farko, *Decoding the Heavens*, "ya samo asali ne a watan Nuwamba na 2006, lokacin da nake edita a mujallar kimiyya ta Nature. An shirya buga wata takarda ta bincike wadda ke bayyana yadda wata tsohuwar na'ura mai sarkakiya mai suna Antikythera mechanism take aiki. Labarin ya kama ni nan take, kuma na yi matukar bukatar sanin ƙarin bayani game da wannan na'urar mai ban mamaki. Na yi tafiya zuwa Athens don ganin ragowar na'urar, da kuma saduwa da waɗanda suka yi nazarinta da kuma jin labaransu." An ba ta kyautar Watson, Helen, Miles, da Audrey Davis ta shekarar 2023 daga ƙungiyar Tarihin Kimiyya don ''Cosmos na ɗan adam'' . <ref>{{Cite web |title=Watson, Helen, Miles, and Audrey Davis Prize |url=https://hssonline.org/page/davis |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322195103/https://hssonline.org/page/davis |archive-date=2025-03-22 |access-date=2025-08-26 |website=History of Science Society |language=en |url-status=live }}</ref> == Rayuwa ta sirri == Marchant tana zaune a Herne Hill, Kudancin London, tare da abokin zamanta da 'ya'yansu biyu. <ref name="OpenNotebook">{{Cite web |last=Marchant |first=Jo |date=8 October 2013 |title=A Day in the Life: Jo Marchant |url=https://www.theopennotebook.com/2013/10/08/a-day-in-the-life-jo-marchant/ |access-date=3 August 2025 |website=The Open Notebook}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] aqiq2v00h3ffvc9u768vmdj0ysmicw4 John Cleary (rugby) 0 129885 835561 766407 2026-05-13T22:05:38Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835561 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''John Cleary''' (an haife shi a ranar 12 ga Oktoba 1938) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa na rugby ne na ƙasar Ostiraliya. Cleary ya girma a Darling Downs, kuma ya halarci [[Kwalejin St Joseph, Nudgee|Kwalejin Nudgee]] a matsayin ɗan ƙasa kuma ya bi ƙungiyar rugby a matsayin wasan da ya fi so yayin da yake ci gaba da karatu a kwalejin malamai da ke Toowoomba. Ya fafata a ƙungiyar Harlequins ta birnin kuma ya yi aiki a Brisbane tare da Brothers. Cleary, wanda ya rabu, ɗan wasa ne na Queensland kuma ya buga wasa da ƙungiyar British Lions ta 1959.<ref>{{cite news |date=1 April 2020 |title=A cold beer with . . . former teacher and Kangaroo |url=https://www.newsregionalmedia.com.au/sport/a-cold-beer-with-former-teacher-and-kangaroo/news-story/cda140140a24517278a6e8ca82be2fd0 |work=newsregionalmedia.com.au }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Cleary ya koma gasar rugby league bayan ya sami matsayin koyarwa a Harrisville kuma ya fafata da Ipswich da ke kusa a gasar Bulimba Cup. Ya yi kakar wasa mafi kyau a shekarar 1963 lokacin da ya shiga ƙungiyar Queensland kuma ya sami matsayi a matsayin mai tallafawa ƙungiyar ƙasa a rangadinsu na Turai daga 1963 zuwa 1964. [undefined] A shekarar 1964, Cleary ya koma Townsville don aiki kuma ya horar da 'yan wasa a gasar gida.[1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1938]] 0ejjxx4gypigbad86n6pmxu134paoul José Júlio da Costa 0 130048 835584 813686 2026-05-14T01:15:58Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835584 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''José Júlio da Costa''' (14 ga Oktoba 1893, Garvão - 16 ga Maris 1946, [[Lisbon]]) ɗan gwagwarmayar siyasa ne na hagu na Portugal wanda ya kashe Shugaba Sidónio Pais na Portugal a ranar 14 ga Disamba 1918. <ref name="ERM">{{Cite web |date=25 June 2012 |title=José Júlio da Costa |url=https://aov.blogs.sapo.pt/590666.html |access-date=29 December 2015 |publisher=}}</ref> == Rayuwa ta farko == José Júlio da Costa shi ne na biyu cikin 'ya'ya bakwai na Eduardo Brito Júlio da Maria Gertrudes Júlio . Ya girma a cikin dangin masu mallakar da aka dauka masu arziki. A lokacin da aka kama shi, ya auri Maria do Rosário Costa Pereira amma ba shi da yara. === Ayyukan soja === A ranar 21 ga Mayu 1910, yana da shekaru 16, José ya shiga aikin sa kai a cikin Sojojin Portugal. Ya shiga cikin tashin hankali na soja wanda ya haifar da shelar Jamhuriyar Portugal a ranar 5 ga Oktoba 1910. Daga baya aka sanya shi a cikin sojojin mulkin mallaka na Portugal wanda ya shiga cikin ayyukan a [[Timor]], [[Mozambik|Mozambique]] da [[Angola]]. Lokacin da yakin duniya na fara a shekara ta 1914, José ya yi ƙoƙari ya shiga aikin sa kai don yaƙi amma an ƙi shi.<ref name="ESM">{{Cite web |date=16 January 2014 |title=José Júlio da Costa |url=https://garvao.blogs.sapo.pt/jose-julio-da-costa-6884 |access-date=29 December 2015 |publisher= }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A ranar 11 ga Afrilu 1916, bayan shekaru shida na hidima, José ya bar sojoji tare da matsayi na sajan ma'aikata kuma ya koma ƙasarsa. === Shugaba Pais === Lokacin da aka zabi Shugaba Sidónio Pais a matsayin shugaban kasa a watan Afrilu na shekara ta 1918, José ya yi fushi da gwamnati. Da yake shi mai fafutukar siyasa ne na hagu, José ya yi imanin cewa Pais ya mallaki ƙasar kamar mai mulkin kama karya. A cikin 'yan tambayoyin da José ya yi kafin mutuwarsa, ya ce bai gamsu da manufofin Pais ba har ma ya zarge shi da cin amanar manufofin juyin juya halin Jamhuriyar Portugal na 1910 da daidaitawa daga Jamus, tare da masu mulkin mallaka da malamai, wadanda suka kasance abokan gaba na Jamhuriya. José kuma yana son fansa a kan Pais saboda ya watsar da rundunar Portuguese Expeditionary Corps, wacce ta yi yaƙi a Flanders da Faransa a lokacin yakin. Jose ya kuma yi fushi game da sakamakon yajin aiki da ma'aikatan gona na Vale de Santiago suka yi wanda ya yi aiki a matsayin mai tattaunawa tsakanin hukumomi da 'yan tawaye, kuma an soke yarjejeniyar da ya yi da hukumomi, kuma an hukunta ma'aikatan sosai ta hanyar yawan masu yajin aiki waɗanda aka kore su zuwa Afirka ta Portugal. Bayan abin da ya faru, José ya ji an ci amanarsa da rashin amincewa daga hukumomi. Ya zama mai tsattsauran ra'ayi kuma ya yi alkawarin rama wa 'yan kasarsa da' yan uwansa sojoji ta hanyar kashe wanda ya ji shi ne dalilin dukkan matsalolinsu, Shugaban kasa, ko, kamar yadda ya kira shi, Shugaba-Sarki Pais. A cewar José, yana shirye ya zama shahadar kuma ya mutu don jamhuriya. Ya san cewa hakan na iya haifar da rikici daga baya. A cikin wannan, José ya kusan zama annabci- mulkin kama-karya na Ditatura ya karɓi iko kawai shekaru takwas bayan mutuwar Sidónio Pais. == Kashewa == José ya shirya kisan Pais a hankali, kamar yadda wasika da ya rubuta a ranar 12 ga Disamba ta nuna. Ya jira Shugaban ya isa tashar Rossio a [[Lisbon]] a ranar 14 ga Disamba 1918. Shugaban ya isa tashar amma wasu masu tsaron gida sun kare shi bayan yunkurin kisan kai na baya a ranar 6 ga Disamba. Wannan, duk da haka, ba zai iya ceton Shugaban kasa ba, wanda ke shirin shiga bene na farko na tashar. José ya fitar da bindigarsa wanda ya ɓoye a cikin mayafinsa na Alentejo kuma ya harbe shugaban sau biyu.<ref name="ZSM">{{Cite web |date= |title=Death of Sidónio Pais |url=http://www.fmsoares.pt/aeb/crono/id?id=039690 |access-date=29 December 2015 |publisher=}}</ref> Dukkanin harbe-harbe sun kai wa Shugaban kasa, wanda ya fadi a ƙasa. Tsoro ya ɓarke a tashar, amma José bai yi ƙoƙari ya tsere ba kuma an kama shi bayan an harbe shi kuma taron ya buge shi da mummunan rauni. Shugaban yana da rai kuma ya gaggauta zuwa asibiti, amma harbi na biyu, wanda ya buge shi a cikin ciki, ya zama mai kisa, kuma ya mutu jim kadan kafin tsakar dare a ranar 14 ga Disamba 1918. <ref name="CSM">{{Cite web |date=11 October 2011 |title=The Murder of Sidónio Pais |url=http://www.waymarking.com/waymarks/WMD2HA_The_murder_of_Sidnio_Pais_Lisboa_Portugal |access-date=29 December 2015 |publisher=Waymarking.com}}</ref> == Sakamakon haka == Gwamnati ta daure José kuma ta azabtar da shi. An kama mahaifiyar José da matarsa kuma an tsare su a cikin dungeons na gwamnatin farar hula kafin a sake su. José bai taba tsayawa a gaban shari'a ba saboda ayyukansa kuma an kulle shi na tsawon shekaru 28 a asibitin mahaukaci a [[Lisbon]] inda gwamnati ta manta da shi kuma ya fada cikin duhu. José ya mutu a asibiti a ranar 16 ga Maris 1946, yana da shekaru 52. == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 93wnok57jfhr3waaeotrkwfhkv50rks Joan Ingram (tennis) 0 130191 835530 767094 2026-05-13T20:47:32Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835530 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joan Mary Ingram''' (28 Fabrairu 1910 - 4 Fabrairu 1981), ƴar wasan tennis ce ta ƙasar Ingila da kuma wasan Tennis na tebur . <ref>{{Cite web |title=Profile |url=https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |publisher=Table Tennis Guide |access-date=2026-01-04 |archive-date=2023-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207175421/https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |url-status=dead }}</ref> == Rayuwa ta mutum == An haifi Ingram a ranar 28 ga Fabrairu 1910 a Harrow, London kuma ya mutu a farkon kwata na 1981. <ref>{{Cite web |title=Profile |url=https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |publisher=Table Tennis Guide |access-date=2026-01-04 |archive-date=2023-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207175421/https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |url-status=dead }}</ref> == Tennis na tebur == Ta lashe [[Bronze medal|tagulla]] sau uku a [[1928 World Table Tennis Championships|Gasar Tennis ta Duniya ta 1928]] a cikin mata biyu tare da Winifred Land, tare da [[Charlie Bull]] da mata.<ref>{{Cite web |title=Profile |url=https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |publisher=Table Tennis Guide |access-date=2026-01-04 |archive-date=2023-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207175421/https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Profile |url=https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |publisher=Table Tennis Guide |access-date=2026-01-04 |archive-date=2023-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207175421/https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |url-status=dead }}</ref> A ƙarshen 1928, Joan Ingram ta kasance ta biyar a duniya. Ta kuma lashe lambobin yabo biyu na Ingila == Tennis == Ta wakilci Burtaniya a gasar cin Kofin Wightman na 1937 kuma ta kai gasar zakarun Wimbledon ta 1937 - Wimbleton ta mata biyu tare da Evelyn Dearman . <ref>{{Cite web |title=Profile |url=https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |publisher=Table Tennis Guide |access-date=2026-01-04 |archive-date=2023-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207175421/https://tabletennis.guide/profile.php?name=joan-ingram-128893 |url-status=dead }}</ref> == Dubi kuma == * Jerin 'yan wasan tennis na tebur * Jerin wadanda suka lashe lambar yabo a gasar cin kofin Tennis ta Duniya == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 1981]] [[Rukuni:Haifaffun 1910]] rra1z5znhxsft0kdkmkjhy3exzpaiqt Joey Jones 0 130477 835540 785398 2026-05-13T21:25:12Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835540 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joseph Patrick Jones''' (4 Maris 1955 - 22 Yuli 2025) ya kasance ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Welsh wanda ya yi wasa a matsayin [[Mai buga baya|cikakken baya]]. Jones ya fi buga wa [[Liverpool F.C.|Liverpool]] wasa, tare da wanda ya lashe [[UEFA Champions League|Kofin Turai]] sau biyu.<ref>{{Cite web |date=2023-08-21 |title=Every Welsh Player To Win The Champions League {{!}} Football Stories |url=http://footballstories.co.uk/every-welsh-player-to-win-the-champions-league/ |access-date=2023-08-21 |website=Football Stories |language=en-US |archive-date=2023-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821212622/http://footballstories.co.uk/every-welsh-player-to-win-the-champions-league/ |url-status=dead }}</ref> Har ila yau, an san shi da doguwar haɗin gwiwa tare da Wrexham, yana wasa a kulob din a lokuta uku daban-daban, kuma yana da hannu a cikin saitin horarwa a kai a kai daga farkon shekarun 1990, gami da ɗan gajeren lokaci a matsayin manajan mai kulawa a shekara ta 2001.<ref name="wafc">{{Cite web |last=Henrys |first=Colin |date=11 September 2021 |title=Club News {{!}} Club legend Joey Jones appointed youth team ambassador |url=https://www.wrexhamafc.co.uk/news/2021/september/club-news--club-legend-joey-jones-appointed-youth-team-ambassador/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531223851/https://www.wrexhamafc.co.uk/news/2021/september/club-news--club-legend-joey-jones-appointed-youth-team-ambassador/ |archive-date=31 May 2024 |access-date=14 July 2025 |website=wrexhamafc.co.uk |publisher=Wrexham A.F.C.}}</ref> A duniya, ya wakilci Wales a lokuta 72 daga 1975 zuwa 1986. == Ayyukan kulob din == === Wrexham === An haifi Jones a Llandudno a ranar 4 ga Maris 1955, [1] kuma ya shiga Wrexham a shekarar 1971. Ya fara bugawa ne yana da shekaru 17 a gasar cin Kofin Welsh da abokan hamayyarsa na Chester City; Wrexham ya rasa 1-0. Ya yi, duk da haka, ya lashe Kofin Welsh tare da kulob din a 1975, lokacin da suka doke Cardiff City a wasan karshe. Jones ya kafa kansa a matsayin dan wasan dama kuma ya taimaka wa Wrexham zuwa wasan kusa da na karshe na FA Cup a shekara ta 1974, karo na farko da kulob din ya kai wannan matakin.[2] === Liverpool === Jones left Wrexham to join his boyhood heroes, [[Liverpool F.C.|Liverpool]] (he had a Liverbird tattoo, which he later had removed for medical reasons, on his forearm),{{Ana bukatan hujja|date=November 2007}} when Bob Paisley paid £110,000 for his services in July 1975.<ref name="lfchistory">{{Cite web |title=Player profile: Joey Jones |url=http://www.lfchistory.net/Players/Player/Profile/338 |access-date=20 May 2011 |publisher=LFC History}}</ref> He made his debut on 16 August in a 2–0 league defeat to Queens Park Rangers at Loftus Road.<ref name="shliv">{{Cite web |title=Joey Jones: Liverpool FC 1975–1978 |url=http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=37094 |access-date=20 May 2011 |website=Football Heroes |publisher=Sporting Heroes}}</ref> He missed out on a league championship medal in 1975–76, as he did not play enough matches to qualify.<ref name="lfcprofile">{{Cite web |title=Joey Jones: Profile |url=https://members.liverpoolfc.com/history/past-players/joey-jones |access-date=20 May 2011 |publisher=Liverpool F.C.}}</ref> In 1977, Jones was part of the treble-chasing Liverpool team which won the League championship and [[UEFA Champions League|European Cup]] and reached the FA Cup Final.<ref name="lfcprofile"/> Jones scored his first goal for the club on 9 November 1976 in the 5–1 league win against [[Leicester City F.C.|Leicester City]] at [[Filin Wasa na anfield|Anfield]].<ref name="shliv"/> The treble, unprecedented in English football, was not forthcoming. Liverpool lost 2–1 in the FA Cup final at Wembley to [[Manchester United F.C.|Manchester United]], though Jones supplied the accurate long pass for Jimmy Case to score Liverpool's goal.{{Ana bukatan hujja|date=May 2011}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2011)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> However, Jones became the first Welshman to receive a European Cup winners medal when Liverpool won their first European Cup in [[Rum|Rome]] four days later, defeating Borussia Mönchengladbach 3–1.<ref name="shliv" /> A memorable [[banner]] was unfurled by Liverpool supporters at the European Cup final in Rome which said ''"Joey Ate The Frogs Legs, Made The Swiss Roll, Now He's Munching Gladbach"''.<ref name="lfcprofile" /> === Ayyukansa na baya === Ya shiga Huddersfield a lokacin rani na 1985 daga Chelsea, kuma an ba shi suna dan wasan gari na shekara a kakar wasa ta farko.<ref name="obit">{{Cite web |date=22 July 2025 |title=Joey Jones obituary: Ex-Wales and Liverpool defender dies aged 70 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/c977x1nj3geo |access-date=22 July 2025 |website=BBC Sport}}</ref> Bayan shekaru biyu ya bar ya sake shiga Wrexham, inda ya yi ritaya a ƙarshen kakar 1991-92.<ref name="barmy">{{Cite web |title=The Legends: Joey Jones |url=http://www.thisisthebarmyarmy.co.uk/htafc_legends_joeyjones.htm |access-date=20 May 2011 |publisher=thisisthebarmyarmy.co.uk |archive-date=18 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318113700/http://www.thisisthebarmyarmy.co.uk/htafc_legends_joeyjones.htm |url-status=dead }}</ref> == Ayyukan kasa da kasa == Joey ya fara wasan farko na Wales a watan Nuwamba 1975 a kan Austria. Ya ci gaba da lashe kwallo 72, inda ya zira kwallaye guda, aikinsa na karshe ya zo ne a wasan sada zumunci da ya yi da Kanada a watan Mayu 1986. A lokacin mutuwarsa, Jones ya kasance na 15 tare da Mark Hughes a cikin jerin sunayen 'yan wasan da aka fi rufewa a Wales.<ref>{{Cite web |date=2023-08-21 |title=Every Welsh Player To Win The Champions League {{!}} Football Stories |url=http://footballstories.co.uk/every-welsh-player-to-win-the-champions-league/ |access-date=2023-08-21 |website=Football Stories |language=en-US |archive-date=2023-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821212622/http://footballstories.co.uk/every-welsh-player-to-win-the-champions-league/ |url-status=dead }}</ref> [[Rukuni:Mutuwan 2025]] [[Rukuni:Haifaffun 1955]] ===MANAZARTA=== aosqcr198wji2fz58mgbccafv7rad6w John Pilger 0 131598 835826 792995 2026-05-14T10:50:05Z Ummun Sultan 23935 835826 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''John Richard Pilger''' / / ˈpɪldʒər / ; 9 Oktoba 1939 - 30 Disamba 2023) ɗan jarida ne, marubuci, malami kuma mai shirya fina-finai na tarihi na Australiya. <ref>{{cite news |last=Maslin |first=Janet |date=29 April 1983 |title=Film: Two Perceptions of the Khmer Rouge |url=https://www.nytimes.com/1983/04/29/movies/film-two-perceptions-of-the-khmer-rouge.html |access-date=18 May 2018 |work=The New York Times}}</ref> Daga 1962, ya kasance mazauninsa galibi a Birtaniya. <ref>{{Cite web |title=BFI Screenonline: Pilger, John (1939–) Biography |url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/976053/index.html |website=Screenonline.org.uk}}</ref> Shi ma farfesa ne mai ziyara a [[Cornell|Jami'ar Cornell]] da ke New York. <ref>{{Cite web |year=2004 |title=As the election closes in, John Pilger denounces Americanism |url=https://www.newstatesman.com/node/192508 |access-date=23 July 2021 |publisher=New Statesman}}</ref> Pilger ya kasance mai suka ga manufofin ƙasashen waje na Amurka, Ostiraliya, da Birtaniya, waɗanda ya ɗauka a matsayin wani shiri na mulkin mallaka da mulkin mallaka . Ya soki yadda ƙasarsa ta asali ke yi wa 'yan asalin ƙasar Ostiraliya . Ya fara jawo hankalin ƙasashen duniya saboda rahotanninsa kan kisan kare dangi na Cambodia . Aikin Pilger a matsayin mai shirya fina-finai na shirin gaskiya ya fara ne da ''Mutiny mai shiru'' (1970), wanda aka yi a ɗaya daga cikin ziyararsa zuwa Vietnam, kuma ya ci gaba da yin fina-finai sama da 50 bayan haka. Sauran ayyukan da ke cikin wannan nau'in sun haɗa da ''Shekarar Zero'' (1979), game da sakamakon mulkin Pol Pot a Cambodia, da kuma ''Mutuwar Ƙasa: Makircin Timor'' (1993). Fina-finansa da yawa na shirye-shiryen gaskiya kan ƴan asalin Australiya sun haɗa da ''The Secret Country'' (1985) da ''Utopia'' (2013). A cikin kafofin watsa labarai na Burtaniya, Pilger ya yi aiki a ''Daily Mirror'' daga shekarar 1963 zuwa 1986, kuma ya rubuta shafi na yau da kullun ga mujallar ''New Statesman'' daga 1991 zuwa 2014. ==Manazarta== {{Reflist}} [[Rukuni:Mutuwan 2023]] [[Rukuni:Haifaffun 1939]] 67mrnp8x8prbxpty0lp519xzhxnamfs Joseph Altonji 0 132746 835577 772744 2026-05-14T00:27:18Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835577 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Joseph Gerard Altonji''' (an haife shi a shekara ta 1953) masanin tattalin arziki ne ɗan ƙasar Amurka kuma Farfesa Thomas DeWitt Cuyler na Tattalin Arziki a Jami'ar Yale . Fagagen da ya fi sha'awa sun haɗa da tattalin arziki na ƙasa da tattalin arziki na aikace-aikace, musamman tattalin arzikin aiki, wanda aka sanya shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun masana tattalin arziki na aiki a duniya. A shekara ta 2018, gudummawar da ya bayar wajen nazarin samar da aiki, tattalin arzikin iyali da wariya an ba shi kyautar IZA a fannin Tattalin Arzikin Ma'aikata . <ref name="The 2018 IZA Prize in Labor Economics goes to Joseph Altonji">{{Cite web |date=May 17, 2018 |title=The 2018 IZA Prize in Labor Economics goes to Joseph Altonji |url=https://newsroom.iza.org/en/archive/news/the-2018-iza-prize-in-labor-economics-goes-to-joseph-altonji/ |access-date=April 4, 2019 |website=newsroom.iza.org }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Ilimi == Joseph Altonji ya sami digirin BA da MA a fannin tattalin arziki daga Jami'ar Yale a shekarar 1975, sannan ya sami digirin Ph.D. daga Jami'ar Princeton a shekarar 1981. Bayan digirin Ph.D., Altonji ya zama mataimakin farfesa a fannin tattalin arziki a Jami'ar Columbia kafin ya koma matsayin mataimakin farfesa a Jami'ar Northwestern a shekarar 1986, inda aka ɗaukaka shi zuwa farfesa a shekarar 1990. A shekarar 2002, Altonji ya koma Jami'ar Yale a matsayin Farfesa Thomas DeWitt Cuyler na Tattalin Arziki, matsayin da har yanzu yake riƙe da shi. == Sana'a == Baya ga nadin da ya yi a fannin ilimi, Altonji ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara ga Bankunan Tarayya na Chicago da Cleveland, ya kasance babban jami'i a NCI Research, kuma mai ba da shawara ga Cibiyar Nazarin Sojojin Ruwa. <ref name="Joseph Altonji CV yale.edu">{{Cite web |title=Curriculum vitae of Joseph Altonji on the website of Yale University. Retrieved April 4th, 2019. |url=http://economics.yale.edu/sites/default/files/cv_altonji.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045322/http://economics.yale.edu/sites/default/files/cv_altonji.pdf |archive-date=2016-03-04 |access-date=2014-12-23}}</ref> Tun daga shekarar 2002, ya kasance Abokin Bincike a Cibiyar Tattalin Arzikin Ma'aikata ta IZA . A halin yanzu memba ne na Kwamitin Ba da Shawara kan Kididdigar Tattalin Arziki ta Tarayya da Kwamitin Ba da Shawara kan Harkokin Jama'a, Halayya da Kimiyyar Tattalin Arziki na NSF. An amince da bincikensa ta hanyar haɗin gwiwa na Ƙungiyar Tattalin Arziki da Ƙungiyar Masana Tattalin Arzikin Ma'aikata da kuma memba a Kwalejin Fasaha da Kimiyya ta Amurka . <ref name="Joseph Altonji CV yale.edu" /> A shekarar 2018, Altonji ya lashe kyautar IZA don Tattalin Arzikin Ma'aikata. <ref name="The 2018 IZA Prize in Labor Economics goes to Joseph Altonji"/> == Bincike == Abubuwan da Joseph Altonji ya yi amfani da su wajen bincike sun haɗa da "canjin kasuwar aiki, wadatar aiki, ɗabi'ar amfani da kayayyaki, tattalin arziki na ilimi, alaƙar tattalin arziki tsakanin 'yan uwa, launin fata da jinsi a kasuwar aiki, ƙayyade albashi, da hanyoyin tattalin arziki". [undefined] Altonji yana cikin manyan 1% na masana tattalin arziki da aka yi wa rijista a kan IDEAS/RePEc dangane da sakamakon bincike. A shekarar 2021, an keɓe wani fitowar musamman ta Mujallar Tattalin Arzikin Aiki ga aikin Altonji. === Bincike kan samar da ma'aikata === Fannin bincike na farko na Joseph Altonji shine tattalin arzikin samar da aiki. A cikin wani babban takarda na 1982, ya yi nazari kan ko za a iya bayyana canjin aiki (wanda ba shi da aiki) a matsayin maye gurbin aiki na lokaci-lokaci a cikin wadatar aiki, kamar yadda misali Robert E. Lucas ya yi hasashe, kuma ya gano cewa an ƙi samfurin a cikin bayanan. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> A wani bincike na yadda samar da aiki ke shafar bambancin albashi na lokaci-lokaci, Altonji yana amfani da ko dai bayanan amfani ko kuma hanyar farko ta bambanta don sarrafa wadata da tsammanin albashi kuma ya gano cewa sassaucin maye gurbin albashi na lokaci-lokaci ga mazan da suka yi aure yana da kyau kuma ƙarami. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> Daga baya an samar da ƙarin aiki kan samar da aiki a cikin shekarun 1990 tare da Christina Paxson, wacce Altonji ya gano cewa tasirin canje-canje a cikin tsarin alƙaluma na iyali akan lokutan aikin mata gabaɗaya ya fi girma ga matan da ke canza ma'aikata, yana tallafawa ra'ayin cewa canje-canjen aiki bayan canje-canje a cikin fifikon samar da aiki (misali saboda uwa) na iya samar da damar rage bambance-bambance tsakanin lokutan aiki da ake so da na gaske. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> A wani bincike da aka yi da Paxson kan wannan batu, sun gano cewa ma'aikata suna buƙatar diyya don yin aiki a cikin aikin da, idan aka yi la'akari da fifikon ma'aikacin, yana ba da lokutan aiki marasa kyau. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> === Tattalin arziki na ilimi da horo === Wasu daga cikin ayyukan farko na Altonji a fannin tattalin arziki da horo sun yi nazarin tasirin manhajojin makarantar sakandare. Misali, tare da James Spletzer, ya yi nazarin alaƙar da ke tsakanin karɓar horo a kan aiki da halayen ma'aikata da ayyuka a Amurka a shekarun 1970, wanda ba su sami wata alaƙa tsakanin manhajar makarantar sakandare da horo ba, amma maimakon haka - a tsakanin sauran abubuwa - wata mummunar alaƙa tsakanin ƙarfin horo da tsawon lokaci, mata za su fi samun horo fiye da maza amma gabaɗaya suna samun ƙarancin lokacin horo, da kuma ilimin bayan sakandare don sa horo na gaba ya fi yiwuwa. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> Aikin da Altonji ya yi a baya kan manhajojin makarantar sakandare ya gano cewa komawar ƙarin darussa a fannonin ilimi ƙanana ne. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> An sake duba ƙarin bincike da Altonji ya yi kan buƙatar komawa makarantar sakandare da sakandare ta hanyar fannin karatu a cikin bincikensa na wallafe-wallafe (wanda ya rubuta tare da Erica Blom da Costas Meghir ). <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> A cikin bincike guda biyu da Thomas Dunn ya yi ta amfani da PSID da NLS, Altonji ya gano cewa albashin malamai, kashe kuɗi ga kowane ɗalibi da kuma ma'aunin ingancin makaranta suna da tasiri mai kyau akan albashin ɗaliban da suka kammala karatun sakandare a Amurka, <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> amma sakamako iri ɗaya game da ko ilimin iyaye yana da tasiri mai kyau akan dawowar yara zuwa ilimi. <ref>{{Cite web |title=Journal of Labor Economics {{!}} Vol 39, No S1 |url=https://www.journals.uchicago.edu/toc/jole/2021/39/S1 |access-date=2021-03-16 |website=www.journals.uchicago.edu |language=en}}</ref> Tare da Todd Elder da Christopher Taber, Joseph Altonji ya yi nazari sosai kan tasirin halartar makarantar sakandare ta Katolika, yana gano cewa suna ƙara yawan yuwuwar kammala karatun sakandare da kuma yiwuwar halartar kwaleji, kodayake ba su da tasiri sosai akan sakamakon gwaji. <ref>{{Cite journal |last=Aaronson |first=Daniel |last2=Kahn |first2=Lisa B. |last3=Meghir |first3=Costas |last4=Taber |first4=Christopher |date=2020-12-16 |title=Introduction: A Special Issue in Honor of Joseph Altonji |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/712385 |journal=Journal of Labor Economics |volume=39 |issue=S1 |pages=S1–S3 |doi=10.1086/712385 |issn=0734-306X |s2cid=229290762}}</ref> A matsayin wani ɓangare na wannan binciken, Altonji, Elder da Taber sun yi amfani da wata alaƙa da ake zato tsakanin zaɓen da aka lura da kuma waɗanda ba a lura da su ba kuma daga baya sun yi amfani da sakamakonsu don haɓaka hanyar kimantawa don dabarun canza kayan aiki. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> A ƙarshe, kodayake yawancin dawowar Altonji a fannin tattalin arziki na ilimi abin dogaro ne, ya kuma ba da gudummawa ga ka'idarsa, mafi mahimmanci ta hanyar nazarin buƙatar da komawa ga ilimi da ke fuskantar sakamakon ilimi mara tabbas. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> === Bincike kan tattalin arzikin iyali === Wani fanni na bincike na Altonji shine nazarin tattalin arziki na iyali, musamman a cikin haɗin gwiwa tare da Laurence Kotlikoff da Fumio Hayashi da kuma tare da Thomas Dunn. Tare da Hayashi da Kotlikoff, Altonji ya gano cewa, a cikin dangin da suka faɗaɗa a Amurka, rarrabawar amfani ba ta dogara da rarraba albarkatu ba, yana nuna cewa membobin dangin da suka faɗaɗa ba su da alaƙa ta son rai. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> Bayan binciko tasirin samun kuɗi da wadata akan lokaci da canja wurin kuɗi tsakanin iyaye da yara, sun gano cewa canja wurin kuɗi yana rage rashin daidaito a cikin kuɗin shiga na gida amma bambancin samun kuɗi yana hasashen canja wurin lokaci mara kyau, tare da 'yan'uwa masu arziki suna ba da ƙari ga iyaye kuma suna karɓar ƙasa da haka; gabaɗaya, sakamakon yana buƙatar samfuran musanya masu inganci. Wani binciken kuma shine cewa raba haɗari tsakanin ko a cikin iyalan Amurkawa bai cika ba. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> A cikin wasu ayyukan da suka gabata, Altonji, Hayashi da Kotlikoff sun sake yin watsi da hasashen taimakon al'umma, inda suka gano a cikin bincikensu kan taimakon al'umma na iyaye da kuma canja wurin intervivs cewa sake rarraba dala ɗaya daga yaron da aka karɓa zuwa ga iyayen da suka ba da gudummawa yana haifar da "ƙasa" na kashi 13% kawai, ƙasa da abin da ake tsammani a ƙarƙashin taimakon al'umma (100%). <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> Kwanan nan, tare da Dunn, Altonji ya yi nazarin alaƙar da ke tsakanin kuɗin shiga na iyali da sakamakon kasuwar aiki na dangi. <ref>{{Cite web |title=Journal of Labor Economics {{!}} Vol 39, No S1 |url=https://www.journals.uchicago.edu/toc/jole/2021/39/S1 |access-date=2021-03-16 |website=www.journals.uchicago.edu |language=en}}</ref> === Bincike kan nuna wariya da ƙaura === Altonji ya kuma bayar da gudummawa mai yawa ga fannin wariyar launin fata a kasuwar aiki, musamman ta hanyar cikakken bincikensa kan wallafe-wallafe kan launin fata da jinsi a kasuwar aiki (tare da Rebecca Blank ). Wani babban bincike ya faru ne saboda Altonji da Charles Pierret, waɗanda suka nuna cewa idan kamfanoni suka nuna wariya a kididdiga tsakanin matasa ma'aikata bisa ga halaye masu sauƙin gani, ya kamata a rage yawan ma'auni a kan ma'auni masu sauƙin gani kuma ma'auni akan ma'auni masu wahalar lura da su na yawan aiki ya kamata ya ƙaru, yayin da kamfanoni ke koyo game da yawan ma'aikata. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> Kwanan nan, a cikin aiki tare da Ulrich Doraszelski, Altonji ya yi nazarin rawar da kudin shiga na dindindin da kuma alƙaluma ke takawa game da bambancin arziki tsakanin baƙaƙe da fararen fata a Amurka <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> A ƙarshe, baya ga aikinsa kan wariya, Altonji ya kuma yi nazari kan tasirin shige da fice kan sakamakon aiki na 'yan asalin ƙasar da ba su da ƙwarewa a Amurka (tare da David Card ), inda ya gano wasu shaidu cewa 'yan asalin ƙasar da ba su da ƙwarewa a biranen da suka yi ƙaura sun ƙaura daga masana'antu masu yawan baƙi kuma cewa shigowar baƙi daidai da 1% na iya rage matsakaicin kuɗin shiga na mako-mako na 'yan asalin ƙasar da ba su da ƙwarewa da kusan 1.2%. === Bincike kan albashi, kudin shiga da amfani === A cikin bincikensa kan albashi, Altonji da Robert Shakotko sun gano cewa albashi yana ƙaruwa kaɗan tare da matsayi na aiki kuma cewa ƙwarewar kasuwar aiki gabaɗaya da "siyayya ta aiki" suna da alhakin mafi yawan ƙaruwar albashi akan aiki, tare da ƙaƙƙarfan alaƙa tsakanin aiki da albashi galibi saboda bambancin ra'ayi. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> Wani sake kimantawa na 2005 da Altonji da Nicolas Williams suka yi ya samar da kimantawa na shekaru 10 na aiki wanda ya ƙara albashin da kashi 0.11, yana nuna cewa komawa ga aiki wataƙila ya ƙaru akan lokaci. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> A cikin wata takarda da Aloysius Siow, Altonji ya gwada tsammanin tunani na tsarin rayuwa na amfani da samfurin Keynesian da tsammanin tunani na tunani tare da kasuwannin jari mara kyau, yana neman shaidar ƙin tsarin Keynesian amma yana ba da sakamako mara ma'ana game da ko ɗaukar cikakkun kasuwannin jari ya zama dole ko a'a. <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> A cikin wani bincike da Paul Devereux, Altonji ya yi nazari kan yadda albashin da ba a san shi ba ya yi tsauri da kuma tasirin da irin waɗannan tsaurin ra'ayi ke da shi akan matakan albashi, canje-canjen albashi, da sauye-sauyen kasuwar aiki. Kwanan nan, Altonji, Anthony Smith Jr. da Ivan Vidangos sun yi amfani da ƙididdiga kai tsaye don kimanta tsarin haɗin gwiwa na samun kuɗi, aiki, canje-canjen aiki, ƙimar albashi, da lokutan aiki a kan aiki, suna gano cewa jarin ɗan adam shine ke da alhakin yawancin haɓakar samun kuɗi akan aiki, kodayake tare da mahimman matsayi na girma da motsi na aiki, kuma cewa girgizar rashin aikin yi tana da tasiri mai yawa akan samun kuɗi a cikin ɗan gajeren lokaci da na dogon lokaci. <ref>{{Cite web |title=Journal of Labor Economics {{!}} Vol 39, No S1 |url=https://www.journals.uchicago.edu/toc/jole/2021/39/S1 |access-date=2021-03-16 |website=www.journals.uchicago.edu |language=en}}</ref> === Sauran bincike === Ƙarin babban bincike da Altonji ya yi ya magance ƙaramin nuna son kai a cikin kimantawar GMM na tsarin haɗin gwiwa (tare da Lewis Segal), <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> masu kimanta bayanai na ɓangaren giciye da na kwamitin don samfuran da ba za a iya raba su ba tare da masu juyawar ciki (tare da Rosa Matzkin), <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> da kuma tasirin canje-canje a cikin halayen matasan Amurka ga sakamakon manya (tare da Prashant Bharadwaj da Fabian Lange). <ref>[https://ideas.repec.org/top/top.lab.html He has also known for his research in such topics as the Black-White wealth gap, economic links among relatives, and the economics of immigration. Joseph Altonji is ranked among the top 1% of economists registered in the field of labour economics on IDEAS/RePEc. Retrieved April 4, 2019.]</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1953]] 9iyasa1pk5dpkv084hkdoloszr10sxp Kenneth Fisher 0 133514 835841 774310 2026-05-14T11:47:22Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835841 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kenneth Lawrence Fisher''' (an haife shi a ranar 29 ga Nuwamba, 1950) wani mai sharhi ne kan harkokin zuba jari na Amurka, marubuci, kuma wanda ya kafa kuma shugaban zartarwa na Fisher Investments, mai ba da shawara kan harkokin kuɗi kawai. Shafin "Portfolio Strategy" na Fisher na ''Forbes'' ya fara ne daga 1984 zuwa 2017, wanda ya sanya shi marubuci mafi daɗewa a tarihin mujallar. <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> Fisher yanzu an san shi da rubuta ginshiƙan harshe na wata-wata, na harshen asali a manyan kafofin watsa labarai na ƙasashen duniya. <ref> name="Marking">{{Cite web |last=Marking |first=Marion |date=2022-08-12 |title=At Fisher Investments, the Chairman as Localization Champion |url=https://slator.com/fisher-investments-the-chairman-as-localization-champion/ |access-date=2022-08-26 |website=Slator |language=en-US}}</ref> <ref> name="Information As An Economic Power">{{Cite web |last=Benguhe |first=Chris |last2=Marsh |first2=RaeAnne |date=2022-09-02 |title=Information As An Economic Power |url=https://www.ibtimes.com/information-economic-power-3608253 |access-date=2022-11-08 |website=International Business Times |language=en-US}}</ref> Fisher ya rubuta littattafai goma sha ɗaya kan zuba jari, da kuma takardun bincike a fannin harkokin kuɗi na ɗabi'a . A shekarar 2010, an haɗa shi cikin jerin "30 zuwa 30" na mujallar ''Investment Advisor'' na mutane 30 mafi tasiri a cikin harkokin ba da shawara kan zuba jari a cikin shekaru 30 da suka gabata. Ya zuwa watan Agusta 2024, an kiyasta dukiyarsa ta kai dala biliyan 11.2. <ref>{{Cite web |title=Ken Fisher |url=https://www.forbes.com/profile/ken-fisher/ |access-date=2024-08-23 |website=Forbes |language=en}}</ref> == Rayuwa da aiki == An haifi Kenneth Fisher a San Francisco, California, ɗan wani mai zuba jari mai tasiri a hannun jari Philip A. Fisher . Fisher ya girma a San Mateo, California . Tun yana ɗan shekara 13, yana samun dala $1.20 a kowace awa yana tsinkar 'ya'yan itace, yana yankewa da kuma yana ba da taki. <ref> name="Forbes profile">{{Cite web |title=Forbes profile: Ken Fisher |url=https://www.forbes.com/profile/ken-fisher/ |access-date=12 March 2022 |website=Forbes}}</ref> Ya daina makarantar sakandare ya tafi Cal Poly Humboldt don yin karatun gandun daji, kuma ya kammala karatun digiri na biyu a fannin tattalin arziki a 1972. <ref name="Forbes profile" /> Jihar Humboldt ta amince da Fisher da lambar yabo ta tsofaffin ɗalibai a 2007. A 2015, an naɗa Fisher a kwamitin masu ba da shawara na Makarantar Kasuwanci ta Forbes a Jami'ar Ashford . <ref>{{Cite web |title=Ken Fisher |url=https://www.forbes.com/profile/ken-fisher/ |access-date=2024-08-23 |website=Forbes |language=en}}</ref> A cikin 'yan shekarun da suka gabata, Fisher ya taimaka wa Fisher Investments ya zama ɗaya daga cikin manyan manajojin kuɗi masu zaman kansu a duniya. <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> A shekara ta 2007, Fisher da Thomas Grüner sun kafa Grüner Fisher Investments a Jamus. Tun lokacin da ya fara zuba jari a Fisher Investments a shekarar 1979 da dala $250 kacal, Ken ya kara yawan kadarorin Fisher Investments zuwa sama da dala biliyan $275 a karkashin kulawarsa nan da shekarar 2024. <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> <ref>{{cite news |date=1 May 2000 |title=Thirty for Thirty |url=http://www.thinkadvisor.com/2010/05/01/thirty-for-thirty |access-date=20 January 2014 |newspaper=Think Advisor}}</ref> == Zuba Jarin Fisher == Fisher shine wanda ya kafa kuma shugaban Fisher Investments, wani kamfani mai zaman kansa na kula da kuɗi . Ya kafa kamfanin a shekarar 1979, wanda aka kafa a shekarar 1986, <ref>{{Cite web |title=Ken Fisher |url=https://www.forbes.com/profile/ken-fisher/ |access-date=2024-08-23 |website=Forbes |language=en}}</ref> kuma ya kasance shugaban kamfanin har zuwa watan Yulin 2016, lokacin da Damian Ornani, ma'aikaci na dogon lokaci, ya gaje shi. Fisher ya ci gaba da aiki a matsayin shugaban zartarwa na kamfanin kuma babban jami'in saka hannun jari. <ref name=":5">{{Cite web |date=March 22, 2016 |title=Fisher Investments names Damian Ornani CEO as Ken Fisher relinquishes role |url=http://www.investmentnews.com/article/20160322/FREE/160329987/fisher-investments-names-damian-ornani-ceo-as-ken-fisher |access-date=November 4, 2016 |publisher=Investment News}}</ref> A watan Yunin 2024, Fisher Investments ta sanar da cewa Advent International da Hukumar Zuba Jari ta Abu Dhabi sun amince su sayi hannun jarin tsiraru a kamfanin wanda darajarsa ta kai tsakanin dala biliyan 2.5 zuwa dala biliyan 3. <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> Yarjejeniyar ta darajar Fisher Investments a kusan dala biliyan 13 kuma ita ce jarin farko da aka zuba a waje a kamfanin. Bayan kammala cinikin, an ruwaito cewa Ken Fisher zai riƙe mafi yawan hannun jarin da kuma fiye da kashi 70% na hannun jarin da aka kaɗa bayan cinikin, wanda ake sa ran kammalawa a shekarar 2024. == Binciken saka hannun jari da falsafa == An yi cikakken bayani game da aikin ka'idar Fisher na gano da gwada rabon farashi-zuwa-tallace-tallace (PSR) a cikin littafinsa na Dow Jones na 1984, ''Super Stocks'' . James O'Shaughnessy ya yaba wa Fisher da kasancewa farkon wanda ya fayyace kuma ya yi amfani da PSR a matsayin kayan aikin hasashen. A cikin littafin Fisher na 2006, ''Tambayoyi Uku Kawai Da Suka Karu'', ya bayyana cewa ana amfani da PSR sosai kuma an san shi, kuma ba shi da amfani kamar alamar hannun jari marasa ƙima . A cewar ''The Guru Investor'' na John P. Reese da Jack M. Forehand, a ƙarshen shekarun 1990, Fisher ya bayyana falsafar jarinsa bayan ya yi nazarin ribar hannun jari da kuma rabon P/E tsakanin Janairu 1976 da Yuni 1995 na nau'ikan jari shida: ƙimar babban-cap, ƙimar tsakiyar-cap, ƙimar ƙaramin-cap, haɓakar babban-cap, haɓakar tsakiyar-cap, da haɓakar ƙaramin-cap. Ba a bayyana ƙaramin ƙima a matsayin nau'in saka hannun jari ba har zuwa ƙarshen shekarun 1980. Fisher Investments yana cikin manajojin kuɗi na cibiyoyi waɗanda ke ba da jarin ƙananan ƙima ga abokan ciniki a ƙarshen shekarun 1980. == Rubuce-rubuce, littattafai da sauran kafofin watsa labarai == Fisher sananne ne saboda ginshiƙansa na saka hannun jari, wanda a halin yanzu ke gudana a jaridar ''New York Post'' da wasu ƙasashe 18. Ginshiƙin "Portfolio Strategy" na Fisher na ''Forbes'' ya fara ne daga 1984 zuwa 2017. <ref name="Information As An Economic Power">{{Cite web |last=Benguhe |first=Chris |last2=Marsh |first2=RaeAnne |date=2022-09-02 |title=Information As An Economic Power |url=https://www.ibtimes.com/information-economic-power-3608253 |access-date=2022-11-08 |website=International Business Times |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBenguheMarsh2022">Benguhe, Chris; Marsh, RaeAnne (2022-09-02). [https://www.ibtimes.com/information-economic-power-3608253 "Information As An Economic Power"]. ''International Business Times''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-11-08</span></span>.</cite></ref> Fisher kuma yana buga bidiyon YouTube na yau da kullun yana amsa tambayoyin masu zuba jari kuma yana bayyana a manyan kafofin watsa labarai na Amurka da na duniya, ciki har da Bloomberg TV, CNBC, [[CNBC India]], CNBC Asia, CNN International da Fox News . <ref name="Marking">{{Cite web |last=Marking |first=Marion |date=2022-08-12 |title=At Fisher Investments, the Chairman as Localization Champion |url=https://slator.com/fisher-investments-the-chairman-as-localization-champion/ |access-date=2022-08-26 |website=Slator |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMarking2022">Marking, Marion (2022-08-12). [https://slator.com/fisher-investments-the-chairman-as-localization-champion/ "At Fisher Investments, the Chairman as Localization Champion"]. ''Slator''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-08-26</span></span>.</cite></ref> Fisher ya rubuta littattafai goma sha ɗaya na saka hannun jari, shida daga cikinsu sun fi sayar da kayayyaki a ƙasa: <ref name="Forbes profile">{{Cite web |title=Forbes profile: Ken Fisher |url=https://www.forbes.com/profile/ken-fisher/ |access-date=12 March 2022 |website=Forbes}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.forbes.com/profile/ken-fisher/ "Forbes profile: Ken Fisher"]. ''Forbes''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 March</span> 2022</span>.</cite></ref> * ''Manyan Hannun Jari'' (1984) * ''Wall Street Waltz'' (1987) * ''Hankali 100 da Suka Yi Kasuwa'' (1993) * ''Tambayoyi Uku Kadai Da Suka Dace'' (2006) * ''Hanyoyi Goma Zuwa Arziki'' (2008) * ''Yadda Ake Ƙanshi Bera'' (2009) * ''Debunkery'' (2010) * ''Kada Kasuwa Su Manta'' (2011) * ''Shirya Arzikinka'' (2012) * ''Ƙaramin Littafin Tatsuniyoyi na Kasuwa'' (2013) * ''Kayar da Jama'a'' (2015). ''Tambayoyi Uku Kadai Da Har Yanzu Ke Da Muhimmanci,'' ''Hanyoyi Goma Zuwa Arziki'', ''Yadda Ake Ƙanshi Bera'', da Kuma ''Sharhin Wasa'' Duk Sune Mafi Shahararrun Labarai A Jaridar New York Times . <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> A shekarar 2015, Fisher ta fitar da littafin ''Beat the Crowd: How You Can Out-Invest the Herd by Think Differently'' . <ref name=":1">{{Cite web |title=Beat the Crowd {{!}} By Ken Fisher |url=http://www.beat-the-crowd.com/ |access-date=2015-08-05 |website=beat-the-crowd.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A wata hira da CNN Money, Fisher ta tattauna yadda aka riga aka sanya tallan kafofin watsa labarai game da manyan abubuwan da suka faru na tattalin arziki a kasuwannin hannayen jari a duk duniya, da kuma dalilin da ya sa masu zuba jari suka fi samun ci gaba da damuwa game da abubuwan da kasuwa ke watsi da su. <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> Fisher ta fitar da bugu na biyu na ''The Only Three Questions That Count'' a watan Afrilun 2012, da kuma bugu na biyu na ''The Ten Roads to Riches'' a watan Afrilun 2017. <ref>{{cite news |date=1 May 2000 |title=Thirty for Thirty |url=http://www.thinkadvisor.com/2010/05/01/thirty-for-thirty |access-date=20 January 2014 |newspaper=Think Advisor}}</ref> == Taimakon jama'a == A shekarar 2006, Fisher ya bayar da dala $3.5&nbsp;miliyan don ba da kyautar Kenneth L. Fisher Chair a Redwood Forest Ecology a Humboldt State. <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> Kyautar tana tallafawa binciken ilimin halittu na redwood a cikin dindindin kuma tana ba da tallafi ga ɗaliban digiri, dakunan gwaje-gwaje, da kayan aikin filin; binciken ya mayar da hankali musamman kan nazarin rufin gida. <ref name="humboldt.edu">{{Cite web |title=The Kenneth L. Fisher Chair in Redwood Forest Ecology |url=http://www.humboldt.edu/redwoods/chair/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106163333/http://www.humboldt.edu/redwoods/chair/ |archive-date=6 November 2013 |access-date=23 February 2014 |publisher=Humboldt State University}}</ref> Manufar Fisher wajen ƙirƙirar kujera ita ce ta canza fahimtarmu game da bishiyoyi da dazuzzuka. <ref name="humboldt.edu" /> A shekarar 2012, Fisher da matarsa sun ba da dala miliyan 7.5 ga Jami'ar Johns Hopkins don tallafawa sabuwar Cibiyar Sherrilyn da Ken Fisher don Cututtukan Muhalli. Bayan tattaunawa mai zurfi, an amince da gudummawar Fishers. == Harkokin siyasa == Tare da matarsa, Fisher sun ba da gudummawar dala $250,000 ga yakin neman zaben [[Donald Trump]] na 2020. <ref name="Trump 2020 donors">{{Cite web |title=Here Are The Billionaires Who Donated To Donald Trump's 2020 Presidential Campaign |url=https://www.forbes.com/sites/michelatindera/2021/02/19/here-are-the-billionaires-who-donated-to-donald-trumps-2020-presidential-campaign/ |access-date=27 March 2024 |website=Forbes}}</ref> A zagayen yakin neman zaben shugaban kasa na 2024, bayanan FEC sun nuna cewa Fisher bai bayar da gudummawa ga Trump, [[Joe Biden]] ko [[Kamala Harris]] ba, amma ya bayar da gudummawa ga wasu, ciki har da 'yan takarar Republican da Democrat, da kuma Robert F. Kennedy Jr. <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> <ref>{{cite news |date=1 May 2000 |title=Thirty for Thirty |url=http://www.thinkadvisor.com/2010/05/01/thirty-for-thirty |access-date=20 January 2014 |newspaper=Think Advisor}}</ref> == Ce-ce-ku-ce == A watan Oktoban 2019, an soki Fisher saboda kalaman da ya yi a lokacin wani taron masana'antu da Tiburon Strategic Advisors ta dauki nauyin shiryawa. ''Bloomberg ne ya jagoranci bayar da rahoton kan labarin.'' A cikin wani labarin da Bloomberg ya rubuta a watan Oktoban 2019, ''Bloomberg,'' wanda ya kira Fisher "daya daga cikin manyan manajojin kuɗi a Amurka" ya rubuta cewa ya yi tsokaci yana kwatanta abokan cinikin da suka ci nasara a harkokin kuɗi da "ƙoƙarin shiga cikin wandon 'yan mata." A cikin wata hira ''da Bloomberg'' a lokacin, Fisher ya ce ya ji an cire maganganunsa daga mahallinsu. A watan Fabrairun 2020, ''Bloomberg'' ya gyara rahotonsa kuma ya rubuta Fisher "ya yi taka tsantsan game da amfani da tsare-tsaren kuɗi - wanda ya haɗa da sa mutane su yi magana game da kuɗinsu - a matsayin hanyar yin rijistar sabbin abokan ciniki masu saka hannun jari, yana kwatanta wannan hanyar da ɗaukar mace a mashaya." Wani rikodin da aka yi a taron Tiburon, wanda ''CNBC'' ta samu kuma ''Bloomberg'' ta ambata, ya kama Fisher yana cewa "ba za ka je wurin mace a mashaya ka tambayi abin da ke cikin wandonka ba." A ranar 11 ga Oktoba, 2019, an sanar da cewa a martanin da Fisher ya bayar, jihar Michigan ta janye asusun fansho na dala miliyan 600 daga Fisher Investments. A ranar 16 ga Oktoba, 2019, birnin [[Boston]] ya cire asusun fansho na dala miliyan 248 daga Fisher Investments saboda kalaman Fisher marasa tushe. Wasu sakamako sun biyo baya. Fidelity ta sanar da cewa tana duba kadarorin da ƙungiyar Fisher ke kula da su na dala miliyan 500, kuma hukumar fansho ta Philadelphia ta dakatar da dangantakarta da Fisher. Cikin makonni bayan faruwar lamarin Fisher Investments ta rasa sama da dala biliyan 2.7 yayin da wasu abokan hulɗa na cibiyoyi da dama, ciki har da fansho na gwamnati, suka yanke alaƙarsu da kamfanin. Kamfanin da Fisher ta kafa shi ma yana ɗaukar mataki. Babban Jami'in Fisher Investments Damian Ornani ya rubuta wa ma'aikata wata sanarwa yana mai cewa: "Maganganun Ken ba daidai ba ne." Ya ce kamfanin yana ɗaukar matakai don magance bambancin ra'ayi da haɗa kai a cikin ƙungiyar da kanta. Wani rahoto daga Bloomberg LP ya yi iƙirarin cewa wannan ɗabi'a ta zama ruwan dare a Fisher Investments kuma Fisher da kansa ya yi kalaman ɓatanci sau da yawa a baya. Wannan takaddamar ba ta yi wani tasiri ba wajen rage ci gaban AUM na Fisher. A lokacin da ake takaddamar, Fisher Investments ta sami kadarori na dala biliyan 100. Zuwa Disamba 2019, kadarorin Fisher da ke ƙarƙashin gudanarwa sun haura zuwa dala biliyan 121. Zuwa watan Fabrairu 2025, kamfanin ya kusan ninka girmansa sau uku zuwa dala biliyan 299 na kadarorin da ke ƙarƙashin gudanarwa. <ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Ken |date=September 14, 2016 |title=My Best Advice - 32 Years in the Making |url=https://www.forbes.com/sites/kenfisher/2016/09/14/my-best-advice-32-years-in-the-making/ |website=Forbes}}</ref> == Rayuwa ta sirri == Fisher yana da aure, yana da 'ya'ya maza uku manya, Nathan, Jesse da Clayton. Yana zaune a [[Dallas]], Texas. <ref name="Forbes profile"/> Nathan Fisher shine babban mataimakin shugaban zartarwa na Fisher Investments 401(k) Solutions. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1950]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] qjbr1aab5rme0oypeck6i1qmpx5r27x Jimmy Nelson (mai daukar hoto) 0 133626 835494 818914 2026-05-13T19:27:51Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835494 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''James Philip Nelson''' (an haife shi a shekara ta 1967) ɗan Ingila ne mai ɗaukar hoto. An san shi da hotunan kabilanci da 'yan asalin ƙasar. == Tarihi da farkon aiki == James Philip Nelson was born in 1967 in Sevenoaks, Kent.<ref>{{Cite web |title=Jimmy Nelson |url=https://www.widewalls.ch/artist/jimmy-nelson |access-date=6 June 2019 |website=Widewalls}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim needs references to better sources. (June 2019)">better&nbsp;source&nbsp;needed</span>]]''&#x5D;</sup> He spent his childhood in Africa, Asia and South America, traveling around with his father, who worked as a geologist for International Shell. At the age of 7, he was sent to Stonyhurst College, a Jesuit boarding school in Lancashire, UK. When he was 16, he developed Alopecia totalis, a condition in which all the hair falls out, which was caused by a culmination of stress and a reaction to malaria medication. A shekara ta 1985, yana da shekaru 17, ya bar makarantar kwana kuma ya fara tafiya a tsawon Tibet da ƙafa. Ya ɗauki ƙaramar kyamara a kan tafiyarsa kuma ya ɗauki hotunan tafiyarsa, wanda ya ɗauki kusan shekaru biyu. Bayan dawowa, tarin hotunan da ya dauka a cikin ƙasar da ba a iya isa ba a buga su ta hanyar Ingilishi National Geographic, zuwa yabo na duniya.<ref name=":2">{{Cite web |last=Seymour |first=Tom |date=30 April 2019 |title=Majestic portraits of world's most remote tribes |url=https://www.cnn.com/style/article/jimmy-nelson-homage-to-humanity/index.html |access-date=6 June 2019 |publisher=CNN}}</ref> Bayan wannan tafiya, Nelson ya fara ƙarin tafiye-tafiye, yana rubuta yankuna daban-daban na yaƙi, gami da Afghanistan, Kashmir, Yugoslavia, Somalia da El Salvador, kuma ya fara aiki a matsayin ƙwararren ɗan jarida mai daukar hoto, har zuwa shekara 24. In 1992 Nelson was commissioned by [[Shell|Shell Oil]] to produce the book "Literary Portraits of China". He travelled across the country for 30 months, together with his then wife, Ashkaine Hora Adema, who participated in the making of the book, and became the subsequent business partner of Nelson.{{Ana bukatan hujja|date=June 2019}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2019)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> Daga 1997 zuwa gaba, Nelson ya fara aiki a fagen tallace-tallace na kasuwanci. A wannan lokacin, ya ci gaba da tattara hotuna na al'adu masu nisa da masu zaman kansu.<ref name=":3">{{Cite web |date=March 2015 |title=Travel Pioneers: Jimmy Nelson |url=http://www.bbc.com/travel/bespoke/story/20150326-travel-pioneers/jimmy-nelson/index.html |access-date=6 June 2019 |website=BBC Travel }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ''Hotuna'' == === ''Kafin Sun Fito'' === In 2010, Nelson started to work on his second book, ''Before they Pass Away''.{{Ana bukatan hujja|date=June 2019}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2019)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> Nelson ya ce aikin "ya yi wahayi zuwa gare shi daga Edward S. Curtis da manyan hotunansa na 'yan asalin Amurka". Kamar Curtis, Nelson ya rubuta batunsa a cikin soyayya, salon da kuma sanya su, tare da manufar "sa su a kan wani tushe".<ref>{{Cite web |title=Jimmy Nelson |url=https://www.widewalls.ch/artist/jimmy-nelson |access-date=6 June 2019 |website=Widewalls}}</ref> Nelson ya ce ba a nufin aikin ya isar da "gaskiya ba, amma a maimakon haka fassararsa ta fasaha da bikin bambancin da kyau. " Ƙabilun da Nelson ya ɗauka sun haɗa da kabilun Huli da Kalam na New Guinea, Tsaatan na [[Mangoliya|Mongolia]] da [[Mursi|Mutanen Mursi]] na kwarin [[Kogin Omo]] a kudancin [[Itofiya|Habasha]].[his]<ref name=":2"/> A cikin jawabin TED ya bayyana tsarin aiki da aka yi amfani da shi a cikin wannan aikin kuma ya bayyana cewa a wasu lokuta yana ɗaukar "watanni suna ƙoƙarin gano [waɗannan 'yan asalin ƙasar] sannan kuma makonni don samun amincewarsu da izinin ɗaukar hoto . " Nelson ya ranta kudade don aikin daga wani dan kasar Holland, Marcel Boekhoorn . A sakamakon aikin, an buga littafi wanda ke dauke da hotuna da matani, iyakantaccen littafin, da kuma hotunan hotunan da aka buga.<ref>{{Cite web |title=Jimmy Nelson |url=https://www.widewalls.ch/artist/jimmy-nelson |access-date=6 June 2019 |website=Widewalls}}</ref> ==Manazarta== {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1967]] eudsc7jnody1gjlgrq4l8na8yk4f2h0 Yaƙin Crna Bend (1916) 0 135967 835565 789304 2026-05-13T23:02:46Z Muhammad usaini 44853 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 835565 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Yaƙin Cherna''' bend{{Efn|The Battle of the river bend is traditionally known in English as the Battle of the Cherna bend. English name derived from {{langx|bg|Битка при завоя на Черна}}, {{langx|mk|Битка на свиокот на Црна}}. {{langx|sr|Битка на Црној реци}}, "Battle of the Crna River".}} yaƙi ne na tsawon watanni biyu tsakanin sojojin Bulgarian da Entente . Yaƙin ya faru ne a gaban Makidoniya a lokacin [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na farko]] na Allied Monastir Offensive a watan Oktoba da Nuwamba 1916. Bayan gwagwarmaya mai tsanani da mummunan rauni a bangarorin biyu, 'yan [[Bulgeriya|Bulgaria]] sun janye daga Bitola a ranar 19 ga Nuwamba, suna ɗaukar matsayi na kilomita 5 (3.1 zuwa arewa ta hanyar kayar da duk hare-haren da suka biyo baya daga can. Koyaya, shigarwar Entente a Bitola ba ta da ƙimar dabarun. == Yaƙi == [[Fayil:Battle_for_Bitola_-_Cherna_river.jpg|left|thumb|250x250px|Ci gaban Allied Agusta-Nuwamba 1916]] [[Fayil:Cherna-River-Bulgarian-Officers-1917.jpg|right|thumb|250x250px|Jami'an Bulgarian a Kogin Crna a cikin 1917]] A watan Agustan 1916, 'yan Bulgaria sun kaddamar da Aikin Lerin. Sojojin Entente sun fara kai farmaki kuma, a ranar 30 ga Satumba, sun dauki Kajmakčalan tare da mummunan rauni kuma sun ci gaba zuwa Bitola. A yankin Kogin Crna (Macedonian da Serbian: Црна / Crna, Bulgarian: Черна Река / Cherna Reka), ƙungiyar sojan Bulgaria ta 8 ta Tundzha ta dauki matsayi na tsaro cikin sauri a watan Satumbar 1916. Wannan rukuni ya dauki babban hari na abokan gaba. A ranar 5 ga Oktoba, sojojin [[Serbiya|Serbia]] sun yi ƙoƙari su haye kogi. Wasu sun isa bakin teku na dama amma 'yan Bulgaria sun kai musu hari kuma sun ci su kuma dole ne su koma baya. A ranar 6 ga Oktoba, Serbs sun sake kai hari a kusa da ƙauyukan Dobroveni da Skochivir amma an sake kai musu hari kuma an tura su baya. 'Yan Bulgaria sun kwace ƙauyen Brod. Serbs, wadanda ke da babban fifiko a cikin bindigogi, suna kai hari akai-akai. A ranar 14 da 15 ga Oktoba 1916, fada ta ci gaba ba tare da katsewa ba. Matsi na Serbia ya kasance mai girma, kuma Bulgarians sun ci gaba da riƙe matsayinsu. Dare na 15 ga Oktoba yana daya daga cikin manyan abubuwan da aka yi a yakin lokacin da Serbs suka kaddamar da hare-hare takwas a jere, dukansu an kori su. Daga nan sai Serbs suka warke har kwana uku, kuma a ranar 18 ga Oktoba, sun haye gefen hagu na Kogin Crna a Brod kuma sun karfafa shi. Sojojin Bulgarian sun mayar da martani amma an kori su. == Sakamakon haka == Entente ta ci gaba da yunkurin da ta yi na cin nasara a kan Bulgarians a yankin Kogin Crna a shekara mai zuwa, kuma ba tare da samun nasara ba. Yakin hadin gwiwa a cikin bazara na 1917 ya gaza. Sojojin Bulgarian-Jamusanci sun ci gaba da rike Macedonian Front a kan sojojin Faransa, Birtaniya, Serbia da Girka har zuwa nasarar Franco-Serbian a Dobro Pole a ranar 15 ga Satumba 1918. ==Bayanan Kula== {{Notelist}} == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] ai8i9pj6gcivmh34brgxxi7t3mm1sc9 Kenneth R. Leibler 0 136035 835843 785641 2026-05-14T11:56:04Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835843 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kenneth R. Leibler''' (an haife shi a shekara ta 1949) <ref>{{Cite web |title=Leadership Team |url=https://www.putnam.com/about-putnam/investment-performance/ |access-date=2022-10-27 |website=Putnam Investments |language=en}}</ref> wani babban jami'in kasuwanci ne na Amurka wanda abokin tarayya ne na kafa Boston Options Exchange . <ref name=":0">{{Cite web |title=Leibler returns to his roots |url=https://www.institutionalinvestor.com/article/b15136m4g8yc18/leibler-returns-to-his-roots |access-date=2022-10-12 |website=Institutional Investor |language=en-gb}}</ref> Ya kasance shugaba kuma babban jami'in gudanarwa na Boston Stock Exchange, Shugaba kuma babban jami'in gudanarwa na Liberty Financial Companies <ref name=":1">{{Cite web |last=Jr |first=Frederick P. Gabriel |date=2000-01-24 |title=CEO's departure fuels Liberty Financial's woes |url=https://www.investmentnews.com/ceos-departure-fuels-liberty-financials-woes-2-2496 |access-date=2022-10-12 |website=InvestmentNews |language=en-US |archive-date=2022-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221013004806/https://www.investmentnews.com/ceos-departure-fuels-liberty-financials-woes-2-2496 |url-status=dead }}</ref> kuma Shugaban American Stock Exchange . Yana da shekaru 36, shi ne shugaban ƙasa mafi ƙaranci a tarihin American Stock Exchange kuma ana kyautata zaton shi ne shugaban ƙasa mafi ƙaranci a kowace babbar kasuwar hannayen jari. <ref name=":6">{{Cite web |title=American Stock Exchange Taps One Of Its Own To Be President |url=https://apnews.com/article/7dd2641ee01942518c852f558922799f |access-date=2022-10-12 |website=AP NEWS |language=en}}</ref> Kafin ya shiga Kasuwar Hannun Jari ta Amurka a shekarar 1975, ya kafa sashen zaɓuɓɓukan dillalai a Lehman Brothers kuma ya yi aiki a matsayin darektan kasuwancin zaɓuɓɓukan dillalai. <ref name=":0"/> Ya yi aiki a Hukumar Amintattu ta Asusun Mutual na Putnam daga 2006-2024, a matsayin Mataimakin Shugaba daga 2016-2018 da Shugaba daga 2018-2024. <ref>{{Cite web |title=Leadership Team |url=https://www.putnam.com/about-putnam/investment-performance/ |access-date=2022-10-27 |website=Putnam Investments |language=en}}</ref> A lokacin da yake Shugaban, ya jagoranci hukumar kula da sayen Asusun Putnam ta hannun Franklin Templeton . Wannan ciniki ya nuna mafi girman saye a masana'antar asusun a shekarar 2023. <ref>{{Cite news |last=Eichenwald |first=Kurt |date=1990-06-20 |title=Company News; President of American Exchange Resigns |url=https://www.nytimes.com/1990/06/20/business/company-news-president-of-american-exchange-resigns.html |access-date=2022-10-12 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Ya kuma yi aiki a hukumar Eversource Energy a matsayin Mataimakin Shugaban Asibitin Beth Israel Deaconess da ke Boston da kuma Daraktan ISO New England, Ruder Finn, da Cibiyar Kamfanin Zuba Jari a Washington, DC. <ref>{{Cite web |title=The Jewish Graduate Student Initiative |url=https://www.thejgsi.org/jel-speakers/kenneth-leibler |access-date=2022-10-12 |website=www.thejgsi.org }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Ilimi == Leibler ya kammala karatun Phi Beta Kappa a fannin tattalin arziki a shekarar 1971 daga Jami'ar Syracuse . [1] [2] Ya rubuta takardar digirinsa ta farko kan ciniki a zaɓuɓɓuka . == Sana'a == === 'Yan'uwa Lehman === Kamfanin Exchange na Zabin Hukumar Chicago (CBOE) ya fara cinikin zaɓuɓɓuka a shekarar 1973. A wannan shekarar, Leibler ya shiga Lehman Brothers inda ya jagoranci kasuwancin zaɓuɓɓukan dillalan kayayyaki na kamfanin. === Kasuwar Hannun Jari ta Amurka === Bayan shekaru biyu a Lehman Brothers, Leibler ya shiga Kasuwar Hannun Jari ta Amurka (AMEX) a shekarar 1975 a matsayin ɗaya daga cikin ma'aikata na farko a sashen zaɓuɓɓukan su. Ta hanyar karin girma daga baya, ya zama Babban Jami'in Kuɗi, Mataimakin Shugaban Gudanarwa da Kuɗi, kuma a shekarar 1986, Shugaba. Leibler ya yi aiki a matsayin Shugaban AMEX a lokacin faduwar kasuwar hannayen jari ta 1987 wanda aka fi sani da Black Monday . <ref name=":2">{{Cite journal |last=Crudele |first=John |date=1988 |title=Black Monday Memories |url=https://surface.syr.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1341&context=sumagazine |journal=Surface |volume=4 |issue=2 |pages=1–2}}</ref> Bayan wannan faduwar, an aiwatar da canje-canje ga ayyukan kasuwa a ƙarƙashin jagorancin Leibler, gami da masu karya da'ira . <ref>{{Cite web |title=Leadership Team |url=https://www.putnam.com/about-putnam/investment-performance/ |access-date=2022-10-27 |website=Putnam Investments |language=en}}</ref> A shekarar 1989, Leibler ya rubuta wani labari a ''[[New York Times|jaridar The New York Times]]'' game da wani shiri na kudi da ake kira Equity Index Participation wanda AMEX ta shirya gabatar. <ref name=":7" /> Wannan kayan aiki ne da za a iya ciniki da shi wanda zai ba masu zuba jari damar siye da sayar da riba a cikin dukkan S&P 500 kamar ETF . Hukumar SEC ta amince da shi, amma daga baya Kotun Daukaka Kara ta Amurka ta Yankin Bakwai a Illinois ta soke hukuncin. === Kamfanonin Kuɗi na Liberty === Kamfanin Liberty Financial Companies ƙungiya ce mai kula da kadarori daban-daban. Leibler ya shiga aiki a matsayin shugaba da babban jami'in gudanarwa a shekarar 1990, kuma ya zama babban jami'i kuma ya jagoranci bayar da hannun jari ga kamfanin a shekarar 1995. <ref name=":1"/> A lokacin aikinsa, kamfanin ya mallaki Colonial Group, <ref>{{Cite web |title=Leadership Team |url=https://www.putnam.com/about-putnam/investment-performance/ |access-date=2022-10-27 |website=Putnam Investments |language=en}}</ref> Newport Pacific Management, <ref>{{Cite news |last=Eichenwald |first=Kurt |date=1990-06-20 |title=Company News; President of American Exchange Resigns |url=https://www.nytimes.com/1990/06/20/business/company-news-president-of-american-exchange-resigns.html |access-date=2022-10-12 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Progress Investment Management Co., <ref>{{Cite web |title=Leadership Team |url=https://www.putnam.com/about-putnam/investment-performance/ |access-date=2022-10-27 |website=Putnam Investments |language=en}}</ref> da Crabbe Huson Group. <ref>{{Cite news |last=Eichenwald |first=Kurt |date=1990-06-20 |title=Company News; President of American Exchange Resigns |url=https://www.nytimes.com/1990/06/20/business/company-news-president-of-american-exchange-resigns.html |access-date=2022-10-12 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Ya sauka daga mukamin babban jami'i a shekarar 2000. <ref name=":1" /> === Musayar Zaɓuɓɓukan Boston === Leibler ya yi aiki a matsayin shugaba kuma babban jami'in gudanarwa na Boston Stock Exchange daga 2001 zuwa 2004. <ref>{{Cite web |title=Leadership Team |url=https://www.putnam.com/about-putnam/investment-performance/ |access-date=2022-10-27 |website=Putnam Investments |language=en}}</ref> A shekara ta 2004, ya taimaka wajen kafa Boston Options Exchange (BOX) sannan ya yi aiki a matsayin shugabanta har zuwa 2007. <ref name=":8">{{Cite web |last=Grant |first=Jeremy |date=October 31, 2004 |title=New boy Box 'near break-even' |url=https://www.ft.com/content/829b477a-2b6f-11d9-92d4-00000e2511c8 |access-date=2022-10-14 |website=www.ft.com}}</ref> A lokacin da yake a Boston Options Exchange, Leibler da abokan aikinsa [[Thomas Peterffy]] da Luc Bertrand sun yi lasisin mallakar na'urar sarrafa farashi don cinikin zaɓuɓɓuka ta hanyar lantarki. Wannan sabon tsarin farashi da BOX ya gabatar a 2004 ya haifar da umarnin zaɓi da aka aika zuwa gwanjo na daƙiƙa uku inda aka yi tayin a cikin ƙarin kashi ɗaya. Wannan ya bambanta da tsarin farashi na gargajiya na " mafi kyawun tayin ƙasa da tayin " inda aka gabatar da tayi a cikin ƙarin kashi biyar ko goma tsakanin duk musayar da cinikin da aka yi a mafi kyawun farashi da ake da shi. <ref name=":8" /> == Haƙƙin mallaka == Mai sarrafa haɓaka farashi don cinikin kayan aikin kuɗi na lantarki, (2011). == Kyaututtuka == Leibler ya sami lambar yabo ta Ellis Island a shekarar 1999. <ref>{{Cite web |title=Leadership Team |url=https://www.putnam.com/about-putnam/investment-performance/ |access-date=2022-10-27 |website=Putnam Investments |language=en}}</ref> An ba shi lambar yabo ta Amintaccen Mai Tsaron Leken Asiri na Shekara a shekarar 2024. <ref>{{Cite news |last=Eichenwald |first=Kurt |date=1990-06-20 |title=Company News; President of American Exchange Resigns |url=https://www.nytimes.com/1990/06/20/business/company-news-president-of-american-exchange-resigns.html |access-date=2022-10-12 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 1949]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 43fxmspzb7b63jwvzjnqcetg9zap8ye Abdul Bari Omar 0 136534 835818 779797 2026-05-14T10:45:58Z Ummun Sultan 23935 835818 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Abdul Bari Omar''' (Pashto: عبدالباري عمر) likita ne na [[Afghanistan]] wanda ke aiki a matsayin mukaddashin Darakta, Hukumar Abinci da Magunguna . Omar ya kuma yi aiki a matsayin Mataimakin Ministan Lafiya na Afghanistan daga 21 ga Satumba 2021 zuwa farkon 2022, tare da [[Mohammad Hassan Ghiasi]].<ref>{{Cite web |date=September 21, 2021 |title=The Taliban Announce Remaining Cabinet Members |url=https://8am.af/eng/the-taliban-announce-remaining-cabinet-members/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124145820/https://8am.af/eng/the-taliban-announce-remaining-cabinet-members/ |archive-date=November 24, 2021 |access-date=November 13, 2021}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 21, 2021 |title=Afghan Taliban bring new faces to fill cabinet slots |url=http://tribune.com.pk/story/2321275/afghan-taliban-bring-new-faces-to-fill-cabinet-slots |website=The Express Tribune}}</ref> == Rayuwa ta farko == An haifi Abdul Bari Omar a shekara ta 1987 a ƙauyen Daudkhil na Pol-e Alam, Lardin Logar, Afghanistan . Ya kammala karatun firamare da sakandare a garinsu kafin ya yi tafiya zuwa kasashen waje don ilimin likita. Ya kammala karatu daga Faculty of Therapeutics na Jami'ar Pajhwok . Ya kuma sami difloma na digiri na biyu a cikin hotuna da ultrasonography. == Ayyuka a cikin Netherlands da Jamus 2023 == A cikin Nuwamba 2023, ya halarci taron Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) a Hague kuma daga baya ya ba da lacca a DITIB-Zentralmoschee Köln-Chorweiler a Cologne. A taron na WHO ya aika da hoto tare da Ministan Lafiya, jin dadi da wasanni Ernst Kuipers. Bayan wasan kwaikwayon a Cologne, akwai maganganu masu mahimmanci a cikin Netherlands da Jamus.[1] [2] [3] == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Haihuwan 1987]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ndix628iu687uteaz19uy4furpi8ltt 835819 835818 2026-05-14T10:46:14Z Ummun Sultan 23935 835819 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Abdul Bari Omar''' (Pashto: عبدالباري عمر) likita ne na [[Afghanistan]] wanda ke aiki a matsayin mukaddashin Darakta, Hukumar Abinci da Magunguna . Omar ya kuma yi aiki a matsayin Mataimakin Ministan Lafiya na Afghanistan daga 21 ga Satumban shekarar 2021 zuwa farkon 2022, tare da [[Mohammad Hassan Ghiasi]].<ref>{{Cite web |date=September 21, 2021 |title=The Taliban Announce Remaining Cabinet Members |url=https://8am.af/eng/the-taliban-announce-remaining-cabinet-members/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124145820/https://8am.af/eng/the-taliban-announce-remaining-cabinet-members/ |archive-date=November 24, 2021 |access-date=November 13, 2021}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 21, 2021 |title=Afghan Taliban bring new faces to fill cabinet slots |url=http://tribune.com.pk/story/2321275/afghan-taliban-bring-new-faces-to-fill-cabinet-slots |website=The Express Tribune}}</ref> == Rayuwa ta farko == An haifi Abdul Bari Omar a shekara ta 1987 a ƙauyen Daudkhil na Pol-e Alam, Lardin Logar, Afghanistan . Ya kammala karatun firamare da sakandare a garinsu kafin ya yi tafiya zuwa kasashen waje don ilimin likita. Ya kammala karatu daga Faculty of Therapeutics na Jami'ar Pajhwok . Ya kuma sami difloma na digiri na biyu a cikin hotuna da ultrasonography. == Ayyuka a cikin Netherlands da Jamus 2023 == A cikin Nuwamba 2023, ya halarci taron Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) a Hague kuma daga baya ya ba da lacca a DITIB-Zentralmoschee Köln-Chorweiler a Cologne. A taron na WHO ya aika da hoto tare da Ministan Lafiya, jin dadi da wasanni Ernst Kuipers. Bayan wasan kwaikwayon a Cologne, akwai maganganu masu mahimmanci a cikin Netherlands da Jamus.[1] [2] [3] == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Haihuwan 1987]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ihtx6lb2xsfxxtvi6djb4z63k77yd3a 835820 835819 2026-05-14T10:46:28Z Ummun Sultan 23935 835820 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Abdul Bari Omar''' (Pashto: عبدالباري عمر) likita ne na [[Afghanistan]] wanda ke aiki a matsayin mukaddashin Darakta, Hukumar Abinci da Magunguna . Omar ya kuma yi aiki a matsayin Mataimakin Ministan Lafiya na Afghanistan daga 21 ga Satumban shekarar 2021 zuwa farkon 2022, tare da [[Mohammad Hassan Ghiasi]].<ref>{{Cite web |date=September 21, 2021 |title=The Taliban Announce Remaining Cabinet Members |url=https://8am.af/eng/the-taliban-announce-remaining-cabinet-members/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124145820/https://8am.af/eng/the-taliban-announce-remaining-cabinet-members/ |archive-date=November 24, 2021 |access-date=November 13, 2021}}</ref><ref>{{Cite web |date=September 21, 2021 |title=Afghan Taliban bring new faces to fill cabinet slots |url=http://tribune.com.pk/story/2321275/afghan-taliban-bring-new-faces-to-fill-cabinet-slots |website=The Express Tribune}}</ref> == Rayuwa ta farko == An haifi Abdul Bari Omar a shekara ta 1987 a ƙauyen Daudkhil na Pol-e Alam, Lardin Logar, Afghanistan . Ya kammala karatun firamare da sakandare a garinsu kafin ya yi tafiya zuwa kasashen waje don ilimin likita. Ya kammala karatu daga Faculty of Therapeutics na Jami'ar Pajhwok . Ya kuma sami difloma na digiri na biyu a cikin hotuna da ultrasonography. == Ayyuka a cikin Netherlands da Jamus 2023 == A cikin Nuwamban shekarar 2023, ya halarci taron Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) a Hague kuma daga baya ya ba da lacca a DITIB-Zentralmoschee Köln-Chorweiler a Cologne. A taron na WHO ya aika da hoto tare da Ministan Lafiya, jin dadi da wasanni Ernst Kuipers. Bayan wasan kwaikwayon a Cologne, akwai maganganu masu mahimmanci a cikin Netherlands da Jamus.[1] [2] [3] == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Haihuwan 1987]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 1fulrnhoyln93nj5xe043oin4w2xcgk Jennifer Hudson 0 136811 835384 827690 2026-05-13T12:52:13Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835384 wikitext text/x-wiki '''Jennifer Kate Hudson''' (an haife ta a ranar 12 ga Satumba, 1981), wacce aka fi sani da laƙabinta '''J.Hud''', <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith |archive-date=16 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116091629/https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |url-status=dead }}</ref> mawaƙiya ce 'yar Amurka, 'yar wasan kwaikwayo, furodusa, kuma mai gabatar da shirye-shiryen tattaunawa. Bayan ta sami yabo da yawa saboda aikinta a kiɗa, fim, talabijin, da wasan kwaikwayo, Hudson ta zama mace mafi ƙanƙanta kuma 'yar Afirka ta uku da ta karɓi kyaututtukan nishaɗi guda huɗu na Amurka: Emmy, [[Lambar yabo ta Grammy|Grammy]], Oscar, da Tony ( EGOT ) a 2022. <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ashley |date=2022-06-13 |title=With the Tony-winning 'A Strange Loop,' Jennifer Hudson becomes an EGOT recipient |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-06-12/jennifer-hudson-egot-winner |access-date=2022-06-13 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> An shigar da ita cikin Hollywood Walk of Fame a 2013, kuma ''[[Time (magazine)|Time]]'' ta sanya ta a cikin [[Time 100|mutane 100 mafi tasiri a duniya]] a 2020. Hudson ta yi fice a shekarar 2004 a matsayin wacce ta zo ta ƙarshe a kakar wasa ta uku ta jerin fina-finan gaskiya na American Idol, inda ta zo ta bakwai. Ta sanya hannu da Arista Records don fitar da kundin waƙoƙinta na farko mai taken studio (2008), wanda ya kai matsayi na biyu a kan Billboard 200 kuma ya lashe kyautar Mafi Kyawun Kundin R&B a kyaututtukan Grammy na 51 na Shekara-shekara . Kundin waƙoƙinta na biyu da na uku, I Remember Me (2011) da JHUD (2014), dukkansu sun kai matsayi na goma a cikin jerin waƙoƙin Billboard 200 ; na biyun kuma RCA Records ta fitar da shi. Ta sanya hannu da Interscope Records don fitar da kundin waƙoƙinta na huɗu, The Gift of Love (2024), aikinta na farko da ta yi cikin shekaru goma. Ta fara fitowa a fim dinta na farko a matsayin Effie White a cikin wakokin Dreamgirls (2006), wanda hakan ya ba ta damar lashe kyautar Academy Award for Best Supporting Actress kuma ta zama ƙaramar 'yar Afirka-Amurka da ta lashe kyautar . Tun daga lokacin ta fito a fim ɗin tarihin rayuwa na waƙar Respect (2021) kuma ta yi fice a fina-finai kamar Sex and the City (2008), The Secret Life of Bees (2008), Winnie Mandela (2011), Black Nativity (2013), Sing (2016), da Cats (2019). Ta kuma fito a shirye-shirye kamar Smash (2012), Empire (2015) da Confirmation (2016). A kan dandamali, ta taka rawa a cikin farfadowar kiɗan Broadway ''The Color Purple'' (2015) kuma ta lashe kyautar Tony Award don Mafi Kyawun Musical a matsayin mai shirya ''A Strange Loop'' (2022). Hudson ta yi aiki a matsayin mai horarwa a cikin sigar Burtaniya da Amurka ta jerin gaskiya ''The Voice'' daga 2017 zuwa 2019, kuma ta zama mace ta farko mai koyarwa da ta jagoranci ƙungiya mai nasara a kan ta farko. A cikin 2022, shirinta na tattaunawa, ''The Jennifer Hudson Show'', ya fara. == Rayuwar farko == An haifi Hudson a ranar 12 ga Satumba, 1981 a [[Chicago|Chicago, Illinois]] . <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ashley |date=2022-06-13 |title=With the Tony-winning 'A Strange Loop,' Jennifer Hudson becomes an EGOT recipient |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-06-12/jennifer-hudson-egot-winner |access-date=2022-06-13 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Ita ce 'ya ta uku kuma ƙarama ga Darnell Donerson <ref>{{Cite magazine}}</ref> da Samuel Simpson, direban bas na Greyhound Lines . <ref>{{Cite web |title=Yahoo Biography |url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1808690669/bio |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628202149/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1808690669/bio |archive-date=June 28, 2011 |access-date=March 10, 2011 |publisher=Yahoo!}}</ref> Ita, babbar 'yar uwarta Julia, direban bas na makaranta, da ɗan'uwanta Jason Hudson, mahaifiyarsu ce ta renon su. Mahaifinta bai nan tun tana ƙarama har sai da ta sami albarkar mahaifiyarta, ta fara nemansa tana da shekaru 14. Lokacin da Hudson ta sami mahaifinta, ta ji cewa yana da wasu yara 26. Ta ce har yanzu ba ta haɗu da dukkan 'yan'uwanta mata ba. An rene ta a matsayin Baptist <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith |archive-date=16 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116091629/https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |url-status=dead }}</ref> a Englewood <ref name="Biography Today">{{Cite journal |year=2007 |title=Jennifer Hudson 1981– |journal=Biography Today |volume=17 |issue=1 |page=50 |issn=1058-2347}}</ref> kuma ta halarci Makarantar Sakandare ta Dunbar, inda ta kammala karatunta a 1999. <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ashley |date=2022-06-13 |title=With the Tony-winning 'A Strange Loop,' Jennifer Hudson becomes an EGOT recipient |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-06-12/jennifer-hudson-egot-winner |access-date=2022-06-13 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Ta ambaci [[Whitney Houston]], [[Aretha Franklin]], da Patti LaBelle a matsayin manyan tasirinta da kwarin gwiwarta. <ref name="teenmusic">{{Cite web |last=World Entertainment News Network |date=February 7, 2008 |title=Dreamgirls Star Hudson Dreams Of Houston Duet |url=http://www.femalefirst.co.uk/music/musicnews/DREAMGIRLS-30029.html |access-date=September 24, 2017 |publisher=Female First}}</ref> Ta kuma yaba wa [[Mariah Carey]] a matsayin ɗaya daga cikin "jaruman" waƙoƙinta. <ref>{{Cite magazine}}</ref> Tana da shekaru 7 ta fara yin wasa ta hanyar waƙa tare da mawaƙan coci da kuma yin wasan kwaikwayo na al'umma tare da taimakon kakarta ta mahaifiyarta, Julia. Ta yi rajista a Jami'ar Langston amma ta tafi bayan zangon karatu guda saboda kewar gida da rashin jin daɗin yanayi, kuma ta yi rijista a Kwalejin Kennedy-King . A watan Janairun 2002, Hudson ta sanya hannu kan kwangilar rikodinta ta farko da Righteous Records, wata kamfanin rikodin mai zaman kanta da ke Chicago. An sake ta daga kwangilarta da Righteous Records domin ta fito a ''American Idol'' a shekarar 2004. == Sana'a == === 2004–2005: ''Idol na Amurka'' === Hudson ta yi gwajin gwaji a kakar wasa ta uku ta <nowiki><i id="mwuA">American Idol</i></nowiki> a [[Atlanta]] . Bayan ta yi tsokaci cewa ta yi waƙa a Disney Cruise Lines (a cikin jirgin Disney Wonder ) tsawon watanni da suka gabata a matsayin ɗaya daga cikin Muses daga ''Hercules'', alkali Randy Jackson ta gaya mata, "Muna tsammanin fiye da wasan kwaikwayo na jirgin ruwa daga gare ku." Hudson ta sami mafi yawan ƙuri'u a cikin "Manyan 9" bayan wasan kwaikwayonta na " Circle of Life " na [[Elton John]] a ranar 6 ga Afrilu, 2004, amma makonni biyu bayan haka, an cire ta a lokacin wasan kwaikwayon "Manyan 7" bayan ta yi wasan Barry Manilow, "Weekend in New England". A watan Mayu na 2009, ''MTV'' ta sanya Hudson a matsayin ɗan takara na shida mafi girma a tarihin ''American Idol'' kuma ta lura cewa ficewarta ita ce mafi ban mamaki a kowane lokaci. A watan Mayu na 2010, ''Los Angeles Times'' ta yi iƙirarin cewa Hudson ita ce ɗan ''takara'' na uku mafi girma a tarihin wasan kwaikwayon, inda ta sanya Kelly Clarkson, wanda ya lashe kakar wasa ta ɗaya da Carrie Underwood, wanda ya lashe kakar wasa ta huɗu bi da bi. ==== Wasanni ==== {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align:center;" !Makon jigo ! An rera waƙa ! Mai zane |- | Dubawa | Raba Soyayyar Ka Da Ni | [[Aretha Franklin]] |- | Wasan kusa da na ƙarshe | Ka yi tunanin | John Lennon |- | Katin Wasa | Na Yi Imani Da Kai Da Ni | Manyan Guda Huɗu<br /><br /><br /><br /> [[Whitney Houston]] |- | Manyan 12<br /><br /><br /><br /> Makon Kiɗan Rai | Baby, Ina Son Ki | Aretha Franklin |- | Manyan 11<br /><br /><br /><br /> Makon Ƙasa | Babu Wani a Duniya | Wynonna Judd |- | Manyan 10<br /><br /><br /><br /> Makon Motown | (Soyayya Kamar A) Raƙuman Zafi | Martha da Vandellas |- | Manyan 9<br /><br /><br /><br /> Waƙoƙin [[Elton John]] | Da'irar Rayuwa | Elton John |- | Manyan 8<br /><br /><br /><br /> Waƙoƙin Cinema | Ba ni da komai ''daga Bodyguard'' | Whitney Houston |- | Manyan 7<br /><br /><br /><br /> Waƙoƙin Barry Manilow | Karshen mako a New England | Barry Manilow |} === 2006–2007: ''<nowiki/>'Yan Matan Mafarki'' da Ci Gaba === A ɗaya daga cikin fitowarta ta farko a wani rikodin, Hudson ta fito a cikin wani waƙar duet, "The Future Ain't What It Us to Be", a cikin Meat Loaf's ''Bat Out of Hell III: The Monster Is Loose'' . A watan Satumba na 2006, Hudson ta rera waƙar, "Over It", kai tsaye a Fox Chicago Morning News. A cikin hirar ta ce za a haɗa waƙar a cikin kundin waƙoƙinta na farko, wanda za a fitar a farkon 2007; duk da haka, wannan ya faru ne kafin a sanya mata hannu a kamfanin rikodin. <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith |archive-date=16 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116091629/https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |url-status=dead }}</ref> A watan Nuwamba na 2006, Hudson ta sanya hannu kan yarjejeniyar rikodin tare da Arista Records. <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ashley |date=2022-06-13 |title=With the Tony-winning 'A Strange Loop,' Jennifer Hudson becomes an EGOT recipient |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-06-12/jennifer-hudson-egot-winner |access-date=2022-06-13 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Hudson ta kuma yi rikodin wata waƙa da ta rubuta tare da Bill Grainer da Earl Powell mai suna "Stand Up", wadda aka samu don yin samfoti a gidan yanar gizon magoya bayanta. 'Yan asalin Chicago Powell da Herman Little III ne suka shirya waƙar, waɗanda kuma suka shirya waƙar. <ref>{{Cite magazine}}</ref> Daga baya za a sami waƙar power-ballad a cikin bugu mai ban sha'awa na kundin waƙoƙin Hudson mai taken kansa a matsayin [[Albom|waƙar kari]] . [[Fayil:Jennifer_Hudson_-_Chicago_Theatre_07_(2).jpg|left|thumb|Hudson ta lashe kyautar Academy Award a shekarar 2007]] A watan Nuwamba na 2005, an zaɓi Hudson a matsayin Effie White don daidaita fim ɗin ''Dreamgirls'' na kiɗa, wanda kuma ya fito a cikin jaruman [[Jamie Foxx]], [[Beyoncé|Beyoncé Knowles]] da [[Eddy Murphy|Eddie Murphy]] . Wannan rawar ta nuna rawar farko ta Hudson a allon. Ta lashe rawar a kan ɗaruruwan mawaƙa da 'yan wasan kwaikwayo na ƙwararru, ciki har da Fantasia Barrino . An fara ɗaukar fim ɗin ''Dreamgirls'' a ranar 9 ga Janairu, 2006, kuma an fitar da fim ɗin a ranar 25 ga Disamba, 2006, kuma an fitar da shi a ƙasa a ranar 12 ga Janairu, 2007. Hudson ta sami yabo na musamman saboda waƙar da ta rera mai suna " And I Am Telling You I'm Not Going ", waƙar da ta shahara a cikin wannan rawar, wadda aka yi rikodin ta a baya, kuma ta riga ta kai matsayin matsayin kiɗa, saboda rawar da Jennifer Holliday ta taka. ''Jaridar New York Observer'' ta bayyana rawar da Hudson ta taka a waƙar a matsayin "minti biyar masu ban sha'awa ''da ban mamaki'' waɗanda suka jawo hankalin Ms. Hudson... zuwa matsayin wacce ke kan gaba a jerin 'yan wasan kwaikwayo masu goyon bayan Oscar". ''Newsweek'' ta ce lokacin da masu kallon fina-finai suka ji Hudson yana rera waƙar, ita, "za ta tayar da hankali a faɗin ƙasar." Mujallar ''Variety'' ta rubuta cewa wasan kwaikwayon Hudson "yana tunatar da mu sabbin waƙoƙi kamar Barbra Streisand a cikin ''Funny Girl'' ko Bette Midler a cikin ''The Rose'', da murya kamar ƙaramar Aretha". <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith}}</ref> An zaɓi " Love You I Do " don kyautar Academy Award ta 2007 don Mafi Kyawun Waƙar Asali kuma ta lashe kyautar Grammy ta 2008 don Mafi Kyawun Waƙar da aka Rubuta don Fim, Talabijin ko Sauran Kafafen Yaɗa Labarai na gani . A matsayinta na Effie White, Hudson ta sami kyaututtuka 29 daga masu sukar fina-finai a matsayin Best Supporting Actress da kuma Breakthrough Performer na 2006. Ta lashe kyautar Golden Globe a matsayin Best Actress a cikin Supporting Role. Bugu da ƙari, an ba ta suna Best Supporting Actress ta ƙungiyar Masu Sukar Fina-finai ta Broadcast Film Critics da kuma ƙungiyar 'Yan Wasan Kwaikwayo ta Screen Actors . Bayan ganin rawar da Hudson ya taka a cikin ''Dreamgirls'', Simon Cowell ya yi mata saƙon taya murna, wanda aka watsa a ''The Oprah Winfrey Show'' . <ref name="tape">{{Cite web |last=Ruben V. Nepales |date=January 17, 2007 |title=Golden Globe winners have ties, memories of RP |url=http://globalnation.inquirer.net/news/news/view_article.php?article_id=43821 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012170117/http://globalnation.inquirer.net/news/news/view_article.php?article_id=43821 |archive-date=October 12, 2007 |access-date=September 11, 2007 |publisher=Global Nation}}</ref> Tare da fitowar Maris 2007, Jennifer Hudson ta zama shahararriyar Baƙar fata ta uku kuma mawaƙiya Baƙar fata ta farko da ta shiga murfin mujallar ''Vogue'' . <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith}}</ref> A ranar 11 ga Fabrairu, 2007, an gudanar da kyaututtukan fina-finai na British Academy Film Awards na 60 a Landan, amma Hudson bai je don karɓar kyautar BAFTA ta don Best Actress a cikin Supporting Role ba . Kyautar BAFTA ta ɓace kuma Hudson ba ta sami kyautar ba sai a ranar 22 ga Afrilu, 2011, lokacin da aka ba ta a ''Graham Norton Show'' . A ranar 25 ga Fabrairu, 2007, ta lashe kyautar Academy Award for Best Supporting Actress saboda rawar da ta taka a fim ɗin. Daga baya a shekarar 2007, magajin garinsu, Chicago, Richard M. Daley, ya ayyana ranar 6 ga Maris a matsayin "Ranar Jennifer Hudson". An gayyace ta ta shiga Kwalejin Fasaha da Kimiyyar Motsi a ranar 18 ga Yuni, tare da wasu mutane 115 a shekarar 2007. <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith}}</ref> ''Entertainment Weekly'' ta sanya wasan kwaikwayonta a cikin jerin wasanninta na ƙarshen shekaru goma, "mafi kyawun", tana cewa, "Hakika, wasan kwaikwayon Beyoncé yayi kyau. Kuma na Eddie Murphy ya burge. Amma akwai dalili ɗaya tilo da ya sa muka yi gaggawar kallon Dreamgirls na 2006: Waƙar Jennifer Hudson mai rai-zuwa-ƙarshe ta ' And I'm Telling You I'm Not Going '. Lokacin da ta rera waƙar 'You're going love me,' ba wai kawai waƙa ba ce - gaskiya ce." === 2008–2009: Kundin wakoki da fina-finai ''na Jennifer Hudson'' === A watan Mayun 2008, Hudson ta fito a cikin fim ɗin ''Sex and the City'' a matsayin Louise, mataimakiyar Carrie Bradshaw . An kammala ɗaukar fim ɗin a watan Disamba na 2007 kuma an fitar da fim ɗin a ranar 30 ga Mayu, 2008. A watan Oktoban 2008, Hudson ta fito a cikin fim ɗin ''The Secret Life of Bees'' a matsayin Rosaleen. Fim ɗin ya kuma sami zaɓen Black Reel Awards guda tara, ciki har da nasara uku. An zaɓi Hudson saboda rawar da ta taka a fim ɗin, amma ya sha kaye a hannun [[Sarauniya Latifah|Queen Latifah]] . Fim ɗin ya kuma sami zaɓen takwas a bikin NAACP Image Awards na 2009, gami da zaɓen Hudson saboda rawar da ta taka. A shekarar 2009, Hudson ta fito a matsayin Kathy Archenault a cikin ''Fragments'', wani fim da aka gina bisa ga littafin Roy Freirich, tare da Dakota Fanning da Forest Whitaker . An fitar da shi a DVD a ranar 4 ga Agusta, 2009. A shekarar 2010, Hudson ya fara daukar fim din tarihin rayuwarsa ''Winnie Mandela'' <ref name="myweku1">{{Cite web |date=November 18, 2010 |title=Winnie – Jennifer Hudson and Terrence Howard |url=http://www.myweku.com/2010/11/jennifer-hudson-and-terrence-howard-winnie-trailer/ |archive-url=https://archive.today/20130129123501/http://www.myweku.com/2010/11/jennifer-hudson-and-terrence-howard-winnie-trailer/ |archive-date=January 29, 2013 |access-date=March 10, 2011 |publisher=Myweku.com}}</ref> bisa ga 'yar siyasar Afirka ta Kudu [[Winnie Madikizela-Mandela|Winnie Mandela]] <ref name="myweku1" /> wacce ta fito tare da Terrence Howard kuma [[Darrell Roodt|Darrell J. Roodt]] ya ba da umarni. <ref name="thedailybeast1">{{Cite web |date=February 20, 2011 |title=Jennifer Hudson Interview on Winnie, Weight Loss, New Album, More |url=http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2011-02-20/jennifer-hudson-interview-on-winnie-weight-loss-new-album-more/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20110222142229/http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2011-02-20/jennifer-hudson-interview-on-winnie-weight-loss-new-album-more/ |archive-date=February 22, 2011 |access-date=September 24, 2017 |website=The Daily Beast |publisher=[[archive.is]]}}</ref> Andre Pieterse da Roodt da Paul L. Johnson sun dogara ne akan rubutun fim din bisa ga tarihin rayuwar Anne Marie du Preez Bezdrob, ''Winnie Mandela: A Life'' . Kungiyar Ma'aikatan Kirkire-kirkire ta Afirka ta Kudu ta yi adawa da wannan zabi, suna masu cewa za su matsa lamba kan dakatar da fim din idan ba a sauya tsarin 'yan wasan ba. Winnie Mandela ta yi barazanar daukar mataki na shari'a kan wannan fim din, tana mai ikirarin cewa ba a "shawarce" ta game da fim din ba. An tsara ''Winnie Mandela'' a matsayin wacce za a fitar a watan Disamba na 2011; an fitar da tirelar a shekarar 2010. <ref name="thedailybeast1" /> Image Entertainment ta fitar da fim din a ranar 6 ga Satumba, 2013. <ref name="comingsoon">{{Cite web |title=Winnie Mandela @ ComingSoon.net |url=https://www.comingsoon.net/films.php?id=61005 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131211201648/http://www.comingsoon.net/films.php?id=61005 |archive-date=December 11, 2013 |access-date=September 24, 2017 |publisher=Comingsoon.net}}</ref> A watan Janairun 2008, Hudson ta koma studio don yin rikodin sabbin waƙoƙi don kundin waƙoƙinta na farko na studio. Rahotanni sun ce kamfaninta bai ji daɗin yadda suke aika wa Hudson waƙoƙi ba kuma sun yanke shawarar cewa zai fi kyau a soke tsoffin waƙoƙin a mai da hankali kan sababbi. Hudson ta yi aiki tare da Ryan Tedder da Timbaland a kan waƙoƙi da dama. Waƙarta ta farko, " Spotlight " an fitar da ita a ranar 10 ga Yuni, 2008, kuma ta zama waƙar farko ta Hudson mafi shahara a lamba 40 inda ta kai lamba 24 a kan <nowiki><i id="mwAdw">Billboard</i></nowiki> Hot 100 kuma ta zama waƙar farko a Burtaniya da Turkiyya. Kundin waƙoƙinta na studio na farko, ''Jennifer Hudson'', an fitar da shi a ranar 30 ga Satumba, 2008, a kan Arista kuma Ne-Yo ne ya rubuta shi, wanda ya shirya tare da Stargate . Sauran waɗanda suka ba da gudummawa a cikin kundin sun haɗa da Timbaland, [[Missy Elliott]], Robin Thicke, Harvey Mason, Jr., Diane Warren, Earl Powell, da Christopher "Tricky" Stewart, da sauransu. Kundin ya fara fitowa a matsayi na biyu a kan <nowiki><i id="mwAes">Billboard</i></nowiki> 200 tare da kwafi 217,000 a Amurka kuma ya fara samun kyakkyawan sakamako. Ya zuwa watan Agusta na 2009, kundin ya sayar da kwafi 739,000 a Amurka, inda ya sami takardar shaidar Zinare saboda ya zarce tallace-tallace na 500,000. Ta rera waƙar, "All Dressed in Love" for the ''Sex and the City'', wadda aka fitar a ranar 27 ga Mayu, 2008. <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ashley |date=2022-06-13 |title=With the Tony-winning 'A Strange Loop,' Jennifer Hudson becomes an EGOT recipient |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-06-12/jennifer-hudson-egot-winner |access-date=2022-06-13 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Hudson ta rera waƙar ƙasa a taron ƙasa na Democrat na 2008 . [[Fayil:Jennifer_Hudson_sings_national_anthem_at_Super_Bowl_43_(cropped1)_(cropped).jpg|thumb|Bayyanar Jennifer Hudson ta farko a bainar jama'a bayan kisan gillar da aka yi wa 'yan uwa uku, ciki har da mahaifiyarta, ta rera waƙar " National Anthem " a Super Bowl XLIII]] An shirya fitar da waƙar ta biyu a watan Oktoban 2008, kuma an tsara ta a matsayin "My Heart" kafin a zaɓi " If This Isn't Love " a matsayin waƙar ta biyu ta hukuma. Bayan an kashe 'yan uwanta uku da wulaƙanta, an sake tsara waƙar don fitar da ita a watan Janairun 2009. Duk da haka, a watan Janairun 2009, kamfaninta ya yanke shawarar ɗage fitar da waƙar ta biyu, inda ya zaɓi ranar fitar da ita a watan Fabrairun 2009. Bayan fitowar waƙar "If This Isn't Love", waƙar ta kai matsayi na 63 a kan ''Billboard'' Hot 100 da kuma lamba ta 37 a kan jadawalin waƙoƙin UK Singles . Waƙar ta uku ita ce "Pocketbook" wacce ta ƙunshi Ludacris a watan Afrilun 2009, don fitar da ita a watan Yunin 2009, duk da hasashen cewa waƙar ta uku za ta kasance "My Heart" bayan an soke ta a matsayin waƙar ta biyu. A watan Mayun 2009, an soke "Pocketbook" a matsayin waƙar ta uku saboda rashin kyawun karɓa daga magoya baya da masu suka. Daga nan aka sake tsara waƙar ta uku a matsayin " Giving Myself " kuma aka sake ta a ranar 2 ga Yuni, 2009, zuwa Amurka. Kundin waƙarta na farko ya sami sunayen Hudson guda uku a kyaututtukan Grammy na 2009 : Mafi kyawun R&amp;amp;B Vocal Performance na Mace don "Spotlight", Mafi kyawun R&amp;amp;B Performance na Duo ko Group with Vocals don " I'm His Only Woman " tare da Fantasia Barrino, da Mafi kyawun R&amp;amp;B Album don ''Jennifer Hudson'' . Ta lashe na ƙarshe daga cikin waɗannan kuma ta yi wasa a bikin bayar da kyaututtuka. A watan Fabrairun 2009, Hudson ta fara bayyana a bainar jama'a tun bayan kisan gillar da aka yi mata lokacin da ta rera waƙar ''Star-Spangled Banner'' a Super Bowl XLIII . <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith |archive-date=16 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116091629/https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ashley |date=2022-06-13 |title=With the Tony-winning 'A Strange Loop,' Jennifer Hudson becomes an EGOT recipient |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-06-12/jennifer-hudson-egot-winner |access-date=2022-06-13 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Ta yi rangadin Amurka tare da Robin Thicke a 2009. A farkon watan Mayun 2009, Hudson ta sha "gajiya a makogwaro" kuma dole ta sake tsara jadawalin rangadinta daga 16 zuwa 19 ga Mayu, 2009. <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ashley |date=2022-06-13 |title=With the Tony-winning 'A Strange Loop,' Jennifer Hudson becomes an EGOT recipient |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-06-12/jennifer-hudson-egot-winner |access-date=2022-06-13 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Ta rera waƙar " Will You Be There " a bikin tunawa da Michael Jackson a watan Yulin 2009. Hudson ta yi rikodin "Not One Of Us (Wants to Be the First to Say Goodbye)", wanda Gladys Knight &amp;amp; the Pips suka fara rubutawa, don ''American Idol Season 3: Greatest Soul Classics'' — kundin wakokin ''American Idol'' na hukuma na kakar wasa ta uku. An nuna ta a cikin kundin waƙar na biyu na Ne-Yo, ''Because of You'', a kan waƙar, "Leaving Tonight". Hudson ta yi wani shiri na musamman na Kirsimeti a watan Disamba na 2009 mai suna ''Jennifer Hudson: I'll Be Home for Christmas'' . A lokacin bikin na musamman, ta sake tunawa da bikin Kirsimeti na yarintarta tare da wasannin kiɗa da aka ɗauka a wuraren da ta fi so a garinsu na Chicago. Hudson ta kuma ziyarci 'yan uwa, abokai da sauran tasirin yarinta a lokacin watsa shirye-shiryen. A ranar 22 ga Janairu, 2010, Hudson ya bayyana a talabijin mai suna "Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Girgizar Kasa", yana yin wasan kwaikwayo na Beatles mai suna "Let it Be". Shirin ya samar da dala $61&nbsp;gudummawar miliyoyin daloli {{As of|2010|January|26}} Haka kuma, a wannan shekarar, Hudson ya yi rikodin waƙar " One Shining Moment " don Gasar Kwando ta Maza ta NCAA Division I ta 2010 . === 2010–2012: Masu Kallon Nauyi da ''Ni Ina Tunawa da Ni'' === [[Fayil:Jennifer_Hudson_2011_AA_(cropped).jpg|left|thumb|Hudson a bikin bayar da kyaututtuka na 83rd Academy Awards a shekarar 2011]] A shekara ta 2010, Hudson ta zama mai magana da yawun Weight Watchers . <ref name="weightwatchers">{{Cite web |last=Michelle Tan |date=April 1, 2010 |title=Jennifer Hudson Is the New Face–and Body!–of Weight Watchers |url=http://stylenews.peoplestylewatch.com/2010/04/01/jennifer-hudson-is-weight-watchers-new-face/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122256/http://stylenews.peoplestylewatch.com/2010/04/01/jennifer-hudson-is-weight-watchers-new-face/ |archive-date=March 6, 2016 |access-date=September 24, 2017 |website=People}}</ref> A wannan shekarar, ta rasa {{Convert|56|lb}} kuma "ba ta son rage nauyi ba." <ref>{{Cite web |last=Lee |first=Ashley |date=2022-06-13 |title=With the Tony-winning 'A Strange Loop,' Jennifer Hudson becomes an EGOT recipient |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2022-06-12/jennifer-hudson-egot-winner |access-date=2022-06-13 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Duk da haka, a ranar 10 ga Fabrairu, 2011, ta bayyana a shirin ''The Oprah Winfrey Show'' kuma ta bayyana cewa ta rasa jimillar nauyin kilo 80. <ref>{{Cite magazine}}</ref> Tarihin rayuwarta ta 2012, ''I Got This: How I Changed My Ways and Lost What Weighted Me Down'', ya yi cikakken bayani game da asarar nauyinta. <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith |archive-date=16 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116091629/https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite magazine}}</ref> A farkon fitowar kundin ''I Remember Me'' {{'}} Ne-Yo ta shaida wa ''E!'' ''Online'' cewa Hudson ta shirya tsaf don yin kundinta na biyu na studio kuma wataƙila yana shirya kundin. Ya ce "Ta sha wahala sosai a cikin shekarar da ta gabata, don haka tana da abubuwa da yawa da za ta yi magana a kansu," ya ci gaba. "Tabbas ta ƙara ƙarfi. Abubuwan da ta fuskanta kuma domin ta ci gaba da kasancewa cikin farin ciki da annashuwa, abin mamaki ne." <ref>{{Cite web |last=Iannotti |first=Lauren |title=Jennifer Hudson's Got This |url=https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |access-date=5 March 2024 |website=realsimple.com |publisher=Dotdash Meredith |archive-date=16 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116091629/https://www.realsimple.com/jennifer-hudson-7564691 |url-status=dead }}</ref> Hudson ta fitar da kundinta na biyu na studio ''I Remember Me'' a ranar 22 ga Maris, 2011. Ya fara fitowa a lamba ta biyu a kan ''Billboard'' 200 inda ta sayar da kwafi 165,000 a makon farko na fitowarsa. [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1981]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] hx4zz4pfltb7x8q9bsyhp189zj477u4 Qari Hekmat 0 137412 835822 826416 2026-05-14T10:48:00Z Ummun Sultan 23935 835822 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qari Hekmatullah''' (ya mutu 5 ga Afrilu ashekarar 2018) ya kuma kasance mai fafutukar Musulunci na Uzbek kuma kwamandan Jihar Musulunci a [[Afghanistan]] . Tare da babban tushe na ayyukansa a Gundumar Darzab da Gundumar Qush Tepa ta Lardin Jowzjan, ya faɗaɗa tasirin IS zuwa Lardin Faryab da Lardin Sar-e Pol. == Tarihin rayuwa == An haifi Qari Helmat a [[Uzbekistan]] kuma wani lokacin ana cewa shi ɗan Tohir Yo'ldosh ne, wanda ya kafa Ƙungiyar Musulunci ta Uzbekistan . [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=February 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> Hekmat ya daɗe yana kwamandan Taliban a Lardin Jowzjan kuma ya kasance gwamnan inuwa na Gundumar Darzab. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=February 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> A watan Nuwamba na shekara ta 2015, an zargi wata mace da zina kuma ya yi niyyar kashe ta, amma an hana shi. Wannan lamarin ya sa [[Taliban]] ta kore shi saboda "ayyukan mugunta". A watan Oktoba na shekara ta 2016 ya shiga kungiyar Islama kuma ya umarci akalla mutane 200 masu dauke da makamai. Ba da daɗewa ba ya koma Gundumar Qush Tepa, inda ya ci [[Taliban]] na yankin. A cikin 2017 gwamnan lardin Sar-e-Pul ya ce Hekmat yana ƙara yawan ma'aikata a can. == Mutuwa == An kashe Helmat a wani harin jirgin sama na [[Tarayyar Amurka|Amurka]] a kauyen Larabawa na Khawaja na Gundumar Bilchiragh na Lardin Faryab a ranar 5 ga Afrilu shekarun 2018 . == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Mutuwan 2018]] 6p1pfck0a2o16ckar5k603wywtzknl2 835823 835822 2026-05-14T10:48:22Z Ummun Sultan 23935 835823 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qari Hekmatullah''' (ya mutu 5 ga Afrilu ashekarar 2018) ya kuma kasance mai fafutukar Musulunci na Uzbek kuma kwamandan Jihar Musulunci a [[Afghanistan]] . Tare da babban tushe na ayyukansa a Gundumar Darzab da Gundumar Qush Tepa ta Lardin Jowzjan, ya faɗaɗa tasirin IS zuwa Lardin Faryab da Lardin Sar-e Pol. == Tarihin rayuwa == An haifi Qari Helmat a [[Uzbekistan]] kuma wani lokacin ana cewa shi ɗan Tohir Yo'ldosh ne, wanda kuma ya kafa Ƙungiyar Musulunci ta Uzbekistan . [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=February 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> Hekmat ya daɗe yana kwamandan Taliban a Lardin Jowzjan kuma ya kasance gwamnan inuwa na Gundumar Darzab. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=February 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> A watan Nuwamba na shekara ta 2015, an zargi wata mace da zina kuma ya yi niyyar kashe ta, amma an hana shi. Wannan lamarin ya sa [[Taliban]] ta kore shi saboda "ayyukan mugunta". A watan Oktoba na shekara ta 2016 ya shiga kungiyar Islama kuma ya umarci akalla mutane 200 masu dauke da makamai. Ba da daɗewa ba ya koma Gundumar Qush Tepa, inda ya ci [[Taliban]] na yankin. A cikin 2017 gwamnan lardin Sar-e-Pul ya ce Hekmat yana ƙara yawan ma'aikata a can. == Mutuwa == An kashe Helmat a wani harin jirgin sama na [[Tarayyar Amurka|Amurka]] a kauyen Larabawa na Khawaja na Gundumar Bilchiragh na Lardin Faryab a ranar 5 ga Afrilu shekarun 2018 . == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Mutuwan 2018]] gx9idqb5bx81bw3xm2cv1jnx0un47zi Jono Lance 0 138285 835575 820233 2026-05-14T00:06:24Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835575 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jono Lance''' (an haife shi 27 Yuni 1990) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Ƙungiyar rugby wanda a baya ya buga wa Western Force a gasar Super Rugby AU . Yawancin lokaci yana taka leda a cikakken baya, tashi-rafi ko tsakiya.{{Updated|19 November 2017}}<ref name="Player Statistics">{{cite web | url=http://www.itsrugby.co.uk/player_19636.html | title=Player Statistics | work=its rugby | access-date=26 July 2016 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Rayuwa ta farko == An haifi Lance a [[Kanberra|Canberra, Ostiraliya]] . == Ayyuka == Ya fara bugawa a Lokacin Super Rugby na 2011 ga Queensland Reds a kan Western Force a [[Perth]] . Bayan shekaru uku a Reds ya sanya hannu tare da NSW Waratahs kan yarjejeniyar shekaru biyu da ta fara a kakar 2014. Lance ya taka leda a gasar zakarun Rugby ta kasa ta New South Wales Country Eagles a shekarar 2015 kafin ya shiga kungiyar Western Force a kakar 2016. Bayan da aka dakatar da Force daga gasar Super Rugby daga 2018 zuwa gaba, Lance ya sanya hannu kan yarjejeniyar gajeren lokaci tare da kungiyar Firayim Minista ta Ingila Worcester. A wannan lokacin ya kuma sanya hannu tare da Melbourne Rebels tare da shiga 'yan wasan Force, Adam Coleman, Dane Haylett-Petty, Richard Hardwick & Bill Meakes. Lokacin da Lance ya koma Ostiraliya, 'yan tawaye sun sake shi don sanya hannu tare da Queensland Reds ba tare da ya bayyana ga Melbourne franchise ba. Lance ya koma Reds bayan wani rikici da ya shafi cocaine ga Wallaby Karmichael Hunt da kuma korar kocin Brad Thorn na gwajin Wallaby da ɗan'uwansa na 2011 Quade Cooper. A ranar 1 ga Mayu 2020, an sanar da cewa Lance zai yi tafiya zuwa babban birnin Scotland Edinburgh a cikin Pro14 daga kakar 2020-21. Amma, an dakatar da tafiyarsa zuwa Edinburgh saboda rashin samun biza ta Burtaniya. Tun daga wannan lokacin ya shiga Western Force don sabon lokacin Super Rugby AU.<ref>{{cite news |date=1 May 2020 |title=Jono Lance: Edinburgh sign Worcester Warriors fly-half |url=https://www.bbc.co.uk/sport/rugby-union/52503431 |access-date=12 May 2020 |work=BBC Sport}}</ref> == Kididdigar Super Rugby == {| class="wikitable" style="text-align:center; line-height:90%; font-size:95%; width:70%;" !Lokacin !Kungiyar !Wasanni !Farawa !Sub !Ƙananan Ƙananan Ƙasa !Gwadawa !Rashin jituwa !Tunanin !Saukowa !Abubuwa !Yel !Red |- |2011 |Reds |4 |4 |0 |320 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- |2012 |Reds |4 |4 |0 |164 |0 |0 |1 |0 |3 |0 |0 |- |2013 |Reds |13 |11 |2 |870 |1 |0 |0 |0 |5 |1 |0 |- |2014 |Waratahs |9 |4 |5 |294 |1 |0 |0 |0 |5 |0 |0 |- |2015 |Waratahs |4 |0 |4 |31 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- |2016 |Force |6 |6 |0 |399 |1 |3 |11 |0 |44 |0 |0 |- |2017 |Force |12 |8 |4 |674 |3 |9 |9 |0 |60 |0 |0 |- ! colspan="2" |Jimillar !51 !36 !15 !2762 !6 !12 !20 !0 !114 !1 !0 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1990]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] ajfcptf5p5fviw96i9qrlmur1so3hpu Kardea Brown 0 139869 835680 791779 2026-05-14T07:40:55Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835680 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kardea Brown''' (an haife ta a ranar 16 ga Nuwamba, 1987) 'yar Amurka ce mai dafa abinci kuma mai shirya abinci wacce ita ce mai masaukin baki a shirin talabijin mai suna ''Delicious Miss Brown'' on the Food Network . <ref> name="Food">{{Cite web |date=2019-07-12 |title=Delicious Miss Brown |url=https://www.postandcourier.com/food/food-network-signs-sc-native-kardea-brown-to-two-year-contract-extension/article_27e1a72a-382c-11ec-b050-7fa140f7c508.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209042916/https://www.postandcourier.com/food/food-network-signs-sc-native-kardea-brown-to-two-year-contract-extension/article_27e1a72a-382c-11ec-b050-7fa140f7c508.html |archive-date=2022-02-09 |access-date=2022-02-09 |website=Food Network}}</ref> Shirin ya kai masu kallo miliyan 3.5 tun lokacin da aka fara shi a shekarar 2019, inda matsakaicin masu kallo sama da miliyan 1 a kowane shiri, kuma kakarsa ta 10 ta fara a shekarar 2024. <ref> name="SL20">{{Cite web |last=Krishna |first=Priya |date=2020-06-17 |title=Kardea Brown Honors Gullah Cuisine and Her Family's Traditions |url=https://www.southernliving.com/food/kardea-brown-gullah-cuisine |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209042914/https://www.southernliving.com/food/kardea-brown-gullah-cuisine |archive-date=2022-02-09 |access-date=2022-02-09 |website=Southern Living}}</ref> Brown ta kuma fitar da littattafan girki guda 2, ta bude gidan abinci a filin jirgin saman Charleston, kuma ta fitar da nata layin abinci mai daskarewa. A shekarar 2025, Brown ta sami kyaututtukan Emmy na Rana don Fitaccen Jerin Koyarwa na Abinci da kuma Fitaccen Mai Ba da Shawara kan Abinci . <ref>{{Cite web |last=Schneider |first=Michael |date=2025-10-17 |title=‘General Hospital’ Dominates Daytime Emmys With Seven Wins, Including Top Drama Prize (FULL LIST) |url=https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018031442/https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |archive-date=2025-10-18 |access-date=2025-10-18 |website=Variety |language=en-US}}</ref> == Rayuwa ta sirri == An haifi Brown a Charleston, South Carolina a ranar 16 ga Nuwamba, 1987. <ref>{{Cite web |last=Schneider |first=Michael |date=2025-10-17 |title=‘General Hospital’ Dominates Daytime Emmys With Seven Wins, Including Top Drama Prize (FULL LIST) |url=https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018031442/https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |archive-date=2025-10-18 |access-date=2025-10-18 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Ta fito daga zuriyar [[Gullah]] ; kakarta kuma daga Tsibirin Wadmalaw ce. <ref> name="GG19">{{Cite web |date=2019-11-18 |title=Meet the Next Food Network Star: Kardea Brown |url=https://gardenandgun.com/articles/meet-next-food-network-star-kardea-brown/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220174317/https://gardenandgun.com/articles/meet-next-food-network-star-kardea-brown/ |archive-date=2022-02-20 |access-date=2022-02-09 |website=Garden & Gun}}</ref> Ta girma a hannun uwa ɗaya tilo, ta girma a Charleston kafin ta koma Atlanta. <ref name=":72">{{Cite web |title=Kardea Brown On Learning To Love Cooking And Preserving Tradition From Her Mother And Grandmother |url=https://www.southernliving.com/biscuits-and-jam-podcast/biscuits-and-jam-kardea-brown-s3-ep17 |access-date=2025-11-17 |website=Southern Living |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kakarta ta taimaka mata ta renon ta tare da manyan iyalinta masu ɗaurewa. An rene ta a matsayin Southern Baptist kuma tana halartar coci akai-akai tare da mahaifiyarta da kakarta, waɗanda ta koya musu dabarun girki. Ita girki ce ta Kudu ta zamani. Brown ya kammala karatunsa daga Jami'ar Oglethorpe da ke Atlanta, Georgia tare da digiri a fannin ilimin halayyar ɗan adam, kuma ya halarci Jami'ar St. Peters da ke New Jersey don kammala karatun digiri. <ref name=":72"/> Ta auri mijinta Bryon a Mexico, kuma tana zaune tare da shi a Charleston, South Carolina. <ref name=":8">{{Cite web |title=Kardea Brown Shares Budget-Friendly Recipes Using Foods 'That You Can Afford' In Upcoming Cookbook, Make Do with What You Have (Exclusive) |url=https://people.com/kardea-brown-sophomore-cookbook-make-do-with-what-you-have-11714371 |access-date=2025-11-17 |website=People.com |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=Kardea Brown |url=https://www.harpercollins.com/blogs/authors/kardea-brown-53320 |access-date=2025-11-17 |website=HarperCollins |language=en}}</ref> Brown ya auri Bryon Smith a ranar 8 ga Maris, 2025. == Sana'a == Bayan kammala karatunta daga kwaleji, Brown ta yi aiki a wata hukumar kula da yara kafin ta koma Newark, New Jersey don yin aiki a Big Brothers Big Sisters . <ref name=":3">{{Cite web |last=Sixthman |title=Kardea Brown |url=https://boston.chefsmakingwaves.com/artist/kardea-brown/ |access-date=2025-11-17 |website=Chefs Making Waves Boston |language=en-US}}</ref> Saurayinta na lokacin ya gabatar da kaset ɗin Brown ga Food Network. <ref name=":3" /> Food Network ta gaya wa Brown cewa suna son halayenta, amma ƙwarewar girkinta tana buƙatar ɗan aiki. <ref name=":3" /> Brown ta sayar da komai don komawa Charleston, kuma ta kafa New Gullah Supper Club a 2015, wani kulob na cin abincin dare na yawon buɗe ido wanda ke nuna abincin gargajiya na Gullah "tare da salon zamani" a tarurrukan da galibi ke nuna mawaƙa ko masu ba da labari. <ref name="GG19">{{Cite web |date=2019-11-18 |title=Meet the Next Food Network Star: Kardea Brown |url=https://gardenandgun.com/articles/meet-next-food-network-star-kardea-brown/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220174317/https://gardenandgun.com/articles/meet-next-food-network-star-kardea-brown/ |archive-date=2022-02-20 |access-date=2022-02-09 |website=Garden & Gun}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://gardenandgun.com/articles/meet-next-food-network-star-kardea-brown/ "Meet the Next Food Network Star: Kardea Brown"]. ''Garden & Gun''. 2019-11-18. [https://web.archive.org/web/20220220174317/https://gardenandgun.com/articles/meet-next-food-network-star-kardea-brown/ Archived] from the original on 2022-02-20<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-02-09</span></span>.</cite></ref> New Gullah Supper Club ta yi tafiya daga jiha zuwa jiha tana girmama girke-girken da aka ba wa mahaifiyar Brown da kakarta. <ref name="GG19" /> Baya ga New Gullah Supper Club, Brown ta ci gaba da aikinta na talabijin. Brown ta fara fitowa a gasar Food Network a ''BBQ Blitz'' a shekarar 2015. Food Network ta gayyace ta ta halarci gasar ''Beat Bobby Flay'' da kuma karbar bakuncin ''gasar Cupcake Championship'' kafin a ba ta nata shirin, Delicious Miss Brown. <ref name="GG19"/> Brown ta sanya hannu kan kwangila ta musamman da Food Network a shekarar 2021, wanda ya hada da kasancewarta mai karbar bakuncin ''The Great Soul Food Cook-Off.'' <ref name="PC2" /> <ref name="Southern Living 2021">{{Cite web |last=Massouleh McCay |first=Tara |date=2021-12-08 |title=Who's the Country's Best Soul Food Chef? A New Cooking Competition Show Aims to Find Out |url=https://www.southernliving.com/food/great-soul-food-cook-off-premieres |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209042916/https://www.southernliving.com/food/great-soul-food-cook-off-premieres |archive-date=2022-02-09 |access-date=2022-02-09 |website=Southern Living}}</ref> Brown ta kuma fito a gasar ''Cooks vs Cons'', ''Farmhouse Rules'', ''Family Food Showdown'', ''Spring Baking Championship'', ''Kids Baking Championship Thanksgiving'', ''Chopped Junior'', da ''Kids BBQ Championship.'' <ref name=":6">{{Cite web |last=Milligan |first=Kaitlin |title=DELICIOUS MISS BROWN Returns to Food Network on January 5 |url=https://www.broadwayworld.com/bwwtv/article/DELICIOUS-MISS-BROWN-Returns-to-Food-Network-on-January-5-20191213 |access-date=2025-11-17 |website=BroadwayWorld.com |language=en}}</ref> <ref name=":2"/> A shekarar 2025, Brown ta shiga Duff Goldman a matsayin mai karbar bakuncin a kakar wasa ta 13 ta Kids Baking Championship, kuma ta maye gurbin tsohuwar mai karbar bakuncin Valerie Bertinelli . <ref>{{Cite web |last=Schneider |first=Michael |date=2025-10-17 |title=‘General Hospital’ Dominates Daytime Emmys With Seven Wins, Including Top Drama Prize (FULL LIST) |url=https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018031442/https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |archive-date=2025-10-18 |access-date=2025-10-18 |website=Variety |language=en-US}}</ref> ''Delicious Miss Brown'' tana da nufin haɗa mutane wuri ɗaya ta hanyar abinci da kuma ba wa mutane fahimtar al'adun Gullah ''.'' <ref name="CHARLESTON2">{{Cite web |last=Johnson |first=Lauren B. |date=2020-08-25 |title=15 Minutes with Kardea Brown |url=https://charlestonmag.com/features/15_minutes_with_kardea_brown |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220130200017/https://charlestonmag.com/features/15_minutes_with_kardea_brown |archive-date=2022-01-30 |access-date=2022-02-09 |website=CHARLESTON SC}}</ref> An shirya shirin ne a gidan Brown da ke Tsibirin Edisto kuma yana mai da hankali kan dafa abinci mai "sabo, yanayi, da kuma abincin teku mai yawa". <ref name="CHARLESTON2" /> <ref name="SL20">{{Cite web |last=Krishna |first=Priya |date=2020-06-17 |title=Kardea Brown Honors Gullah Cuisine and Her Family's Traditions |url=https://www.southernliving.com/food/kardea-brown-gullah-cuisine |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209042914/https://www.southernliving.com/food/kardea-brown-gullah-cuisine |archive-date=2022-02-09 |access-date=2022-02-09 |website=Southern Living}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKrishna2020">Krishna, Priya (2020-06-17). [https://web.archive.org/web/20220209042914/https://www.southernliving.com/food/kardea-brown-gullah-cuisine "Kardea Brown Honors Gullah Cuisine and Her Family's Traditions"]. ''Southern Living''. Archived from [https://www.southernliving.com/food/kardea-brown-gullah-cuisine the original] on 2022-02-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-02-09</span></span>.</cite></ref> An fara shirin ne a ranar 28 ga Yuli, 2019. Kowane shiri yana samun masu kallo kusan miliyan 1, waɗanda Brown ke kiransu da "'yan uwan" a shirinta. <ref name="CHARLESTON2" /> Brown ta gabatar da yawancin 'yan uwanta a shirin, ciki har da mahaifiyarta, kakarta, da ɗan'uwanta. <ref name=":6"/> Ta dauki nauyin wani shiri tare da wani shiri na tara kuɗi don gyara Hutchinson House a 2021. <ref name="WP21">{{Cite web |last=Kohler |first=Dan |date=2021-05-28 |title=Perspective - Food Network says it’s dedicated to teaching. But it never let me say ‘slavery’ on air. |url=https://www.washingtonpost.com/food/2021/05/28/food-network-slavery/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506124356/https://www.washingtonpost.com/food/2021/05/28/food-network-slavery/ |archive-date=2022-05-06 |access-date=2022-02-09 |website=Washington Post}}</ref> Kakar kaka-kakar Brown ita ce mutum na ƙarshe da ya mallaki Hutchinson House, gidan Ba'amurke Ba'amurke mafi tsufa a Tsibirin Edisto. <ref>{{Cite web |last=Schneider |first=Michael |date=2025-10-17 |title=‘General Hospital’ Dominates Daytime Emmys With Seven Wins, Including Top Drama Prize (FULL LIST) |url=https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018031442/https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |archive-date=2025-10-18 |access-date=2025-10-18 |website=Variety |language=en-US}}</ref> A lokacin wannan shirin ta tattauna tarihin bauta da kuma mutanen da suka riga suka zama bayi waɗanda suka gina Gidan Hutchinson, duk da damuwar da cibiyar sadarwar ta nuna a baya game da tattauna batutuwa makamantan wannan a cibiyar sadarwar, a cewar masanin tarihin abinci Dan Kohler. <ref name="WP21" /> An buga littafin girke-girkenta na farko ''mai suna The Way Home: A Celebration of Sea Islands Food and Family'' a watan Oktoban 2022. <ref name=":72"/> Brown ta zaɓi sanya wa littafin girke-girkenta mai suna ''The Way Home'' saboda ta ji kamar ta dawo gida bayan ta koma garinsu, Charleston, daga New Jersey. <ref name=":72" /> ''The Way Home'' ta kai matsayi na 6 a jerin mafi kyawun masu siyarwa na ''New York Times'' . <ref name=":3"/> An buga littafin girke-girke na biyu na Brown, ''Make Do With What You Have'', a watan Nuwamba 2025. <ref name="CHARLESTON2"/> <ref name=":8"/> Littafin girke-girke ya ƙunshi girke-girke sama da 100 waɗanda ba su da tsadar kuɗi. <ref name="CHARLESTON2" /> Girke-girken suna da sauƙi, masu araha, kayan abinci na musamman na ɗakin abinci, kuma an yi su ne don manyan iyalai. <ref name="CHARLESTON2" /> <ref name=":10">{{Cite web |date=22 October 2025 |title=Make Do with What You Have: 100 Delicious New Recipes from Favorite Old School Meals by Kardea Brown |url=https://www.publishersweekly.com/9780063425576 |access-date=2025-11-17 |website=www.publishersweekly.com}}</ref> Wannan&nbsp;Littafin girke-girke ya yi amfani da abubuwan da Brown ya fuskanta a lokacin da yake girma a gidan iyaye ɗaya, kuma ya ƙunshi nasihu don adana kuɗi yayin da&nbsp;Yin abinci mai daɗi. <ref name="CHARLESTON2" /> <ref name=":10" /> A cikin littafin girki, Brown ta raba labarai game da neman takardar kuɗi tare da mahaifiyarta, samun damar yin rayuwa a matsayin ɗalibi mai zaman kansa a kwaleji, da kuma dogaro da imaninta. <ref name=":9">{{Cite web |title=Kardea Brown in conversation with Virginia Prescott |url=https://www.atlantahistorycenter.com/event/kardea-brown/ |access-date=2025-11-17 |website=Atlanta History Center |language=en-US}}</ref> <ref name=":10" /> Kamar yadda yake a littafin girkinta na farko, Brown ta yi amfani da wannan don rubuta tarihin kakanninta da kuma bikin al'adun Gullah da abinci. <ref name=":8" /> <ref name=":9" /> A ranar 21 ga Afrilu, 2025, Brown ya buɗe Kardea Brown's Southern Kitchen a Filin Jirgin Sama na Charleston. Wannan shine gidan cin abinci na farko na Brown, kuma an yi wahayi zuwa gare shi daga dandano da girke-girke daga abincin Gullah. A shekarar 2023, Brown ta ƙaddamar da layin abincinta mai sanyi mai suna Delicious Eats . Abincin da suka haɗa da fettuccine alfredo na kaza, biredi na tukunya, kaza mai kyau a kicin, da tsiran alade da grits. Duk abincin ya samo asali ne daga sha'awarta ga abincin Gullah. Ana samun abincin a Walmart a duk faɗin Amurka. == Kyaututtuka == Brown ta lashe kyaututtuka biyu na Daytime Emmys a shekarar 2025, ɗaya na Outstanding Culinary Host, ɗayan kuma na Outstanding Instructional Culinary Series. <ref>{{Cite web |last=Schneider |first=Michael |date=2025-10-17 |title=‘General Hospital’ Dominates Daytime Emmys With Seven Wins, Including Top Drama Prize (FULL LIST) |url=https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018031442/https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |archive-date=2025-10-18 |access-date=2025-10-18 |website=Variety |language=en-US}}</ref> Brown ita ce mace 'yar Afirka ta farko da ta lashe kyautar Daytime Emmy a cikin waɗannan nau'ikan guda biyu. <ref>{{Cite web |last=Schneider |first=Michael |date=2025-10-17 |title=‘General Hospital’ Dominates Daytime Emmys With Seven Wins, Including Top Drama Prize (FULL LIST) |url=https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251018031442/https://variety.com/2025/tv/news/daytime-emmys-2025-full-winners-list-1236555619/ |archive-date=2025-10-18 |access-date=2025-10-18 |website=Variety |language=en-US}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] g993mjcyt6g4cagt32qjtpk9afad74s Elizabeth Becker (mai jarida) 0 140937 835796 826641 2026-05-14T10:38:34Z Ummun Sultan 23935 835796 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Elizabeth_Becker_February_2015.jpg|thumb|Becker a shekarar 2015]] '''Elizabeth Becker''' (an haife ta a ranar 28 ga Oktoban shekarar 1947) 'yar jarida ce kuma marubuciya 'yar Amurka. Ta rubuta littattafai biyar kuma an fi saninta da bayar da rahoto da rubutu kan Cambodia . == Tarihin Rayuwa == Elizabeth Becker ta kammala karatunta daga Jami'ar Washington da digiri a fannin Nazarin Kudancin Asiya kuma ta yi karatun harshe a Kendriya Hindi Sansthan da ke Agra, Indiya. Ta kasance ma'aikaciyar Edelman a Cibiyar Joan Shorenstein kan Jarida, Siyasa da Manufofin Jama'a a Makarantar Harvard Kennedy . Ana gudanar da rubuce-rubucenta kan Cambodia da Khmer Rouge a ɗakin karatu na Jami'ar Washington a matsayin tarin Elizabeth Becker. Becker uwa ce ga manyan 'ya'ya biyu. Tana da aure da William L. Nash kuma tana zaune a Washington, DC. == Sana'a == Becker ta fara aikinta na bayar da rahoto daga Cambodia a lokacin Yaƙin Vietnam ga jaridar ''Washington Post'' a matsayin ' yar jarida ta gida. Ta shiga ma'aikatan jaridar a Washington. Ita ce Babbar Editan Harkokin Waje na National Public Radio inda ta sami kyaututtuka biyu na DuPont Columbia a matsayin babban furodusa saboda bayar da rahoton zaɓen dimokuradiyya na farko a [[Afirka ta Kudu]] da [[Kisan ƙare dangi na Rwandan|kisan kare dangi na Rwanda]] . Becker ita ce marubucin littafin ''You Don't Belong Here: How Three Women Rewrote the Story of War'', wanda ya lashe kyautar Goldsmith Book Prize ta 2022 daga Harvard <ref>{{Cite web |date=April 5, 2022 |title=You Don't Belong Here: How Three Women Rewrote the Story of War - Goldsmith Awards |url=https://goldsmithawards.org/honoree/you-dont-belong-here-how-three-women-rewrote-the-story-of-war/}}</ref> da kuma kyautar Sperber ta 2022 daga Fordham. <ref>{{Cite web |date=2022-09-07 |title=Winners Announced for the 2022 Sperber Book Prize |url=https://news.fordham.edu/university-news/winners-announced-for-the-2022-sperber-book-prize/ |access-date=2022-12-26 |website=Fordham Newsroom |language=en-US}}</ref> Littafinta na farko ''When the War Was Over, tarihin zamani na Cambodia da Khmer Rouge'' ya lashe ambaton littafin Robert F. Kennedy. Wannan littafin ya haɗa da ziyararta zuwa Cambodia a ƙarƙashin Khmer Rouge da hirar Pol Pot . Rithy Panh ta yi fim ɗin shirin gaskiya ''[[Bophana]]'' bisa ga wani ɓangare na littafin. An yi cikakken bayani game da bincikenta na farko game da Khmer Rouge a cikin ''A Problem from Hell; America in the Age of Genocide'' na Samantha Power . Ita ce kuma marubucin ''Overbooked: The Exploding Business of Travel and Tourism'' da kuma ''America's Vietnam War: A Narrative History for young adults'' . An gayyaci Becker don ya bayar da shaida a matsayin ƙwararren shaida a gaban kotun kisan kare dangi ta Khmer Rouge wadda aka fi sani da Ɗakunan Musamman a Kotunan Cambodia . === Ziyarar Cambodia ta 1978 === A watan Disamba na shekarar 1978, Becker ya kasance memba, tare da Malcolm Caldwell da Richard Dudman, daga cikin ƙungiyar 'yan jarida da marubuta ta Yamma da suka ziyarci Cambodia tun lokacin da Khmer Rouge ya hau mulki a watan Afrilun 1975. <ref>{{Cite web |title=Ms. Elizabeth Becker {{!}} Drupal |url=https://www.eccc.gov.kh/en/witness-expert-civil-party/ms-elizabeth-becker |access-date=2024-06-04 |website=www.eccc.gov.kh }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> A ranar 22 ga Disamba, ranar ƙarshe da suka yi a ƙasar, su ukun sun yi hira da Pol Pot, shugaban kwaminisanci na Cambodia. Pol Pot ya gaya wa Becker da Dudman cewa yana tsammanin [[NATO]] za ta taimaka masa ya yaƙi da kwaminisanci na Vietnam. Ya yi magana da Caldwell game da tattalin arziki. Sun koma gidan baƙi da ke [[Phnom Penh]] lokacin da, da misalin ƙarfe 11:00 na dare a wannan daren, Becker ta farka da sautin harbin bindiga. Ta fito daga ɗakin kwananta ta ga wani mutum ɗan ƙasar Cambodia mai ɗauke da makamai wanda ya nuna mata bindiga. Ta koma ɗakinta da gudu ta ji motsin mutane da kuma ƙarin harbe-harben bindiga. Bayan sa'o'i da yawa, wani ɗan ƙasar Cambodia ya zo ƙofar ɗakin kwananta ya gaya mata cewa Caldwell ya mutu. Ita da Dudman sun je ɗakinsa. An harbe shi a ƙirji kuma gawar wani mutum ɗan ƙasar Cambodia ma tana cikin ɗakin, wataƙila mutumin da ya nuna wa Becker bindigar bindiga. == Littattafai == *   *   *   *   == Duba kuma == * ''Haɗuwa da Pol Pot'' (fim ɗin 2024) == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1947]] ix73irh3k928sozkofy4wtst6a0cdwy 835797 835796 2026-05-14T10:39:16Z Ummun Sultan 23935 835797 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Elizabeth_Becker_February_2015.jpg|thumb|Becker a shekarar 2015]] '''Elizabeth Becker''' (an haife ta a ranar 28 ga Oktoban shekarar 1947) 'yar jarida ce kuma marubuciya ƴar Amurka. Ta rubuta littattafai biyar kuma an fi saninta da bayar da rahoto da rubutu kan Cambodia . == Tarihin Rayuwa == Elizabeth Becker ta kammala karatunta daga Jami'ar Washington da digiri a fannin Nazarin Kudancin Asiya kuma ta yi karatun harshe a Kendriya Hindi Sansthan da ke Agra, Indiya. Ta kasance ma'aikaciyar Edelman a Cibiyar Joan Shorenstein kan Jarida, Siyasa da Manufofin Jama'a a Makarantar Harvard Kennedy . Ana gudanar da rubuce-rubucenta kan Cambodia da Khmer Rouge a ɗakin karatu na Jami'ar Washington a matsayin tarin Elizabeth Becker. Becker uwa ce ga manyan 'ya'ya biyu. Tana da aure da William L. Nash kuma tana zaune a Washington, DC. == Sana'a == Becker ta fara aikinta na bayar da rahoto daga Cambodia a lokacin Yaƙin Vietnam ga jaridar ''Washington Post'' a matsayin ' yar jarida ta gida. Ta shiga ma'aikatan jaridar a Washington. Ita ce Babbar Editan Harkokin Waje na National Public Radio inda ta sami kyaututtuka biyu na DuPont Columbia a matsayin babban furodusa saboda bayar da rahoton zaɓen dimokuradiyya na farko a [[Afirka ta Kudu]] da [[Kisan ƙare dangi na Rwandan|kisan kare dangi na Rwanda]] . Becker ita ce marubucin littafin ''You Don't Belong Here: How Three Women Rewrote the Story of War'', wanda ya lashe kyautar Goldsmith Book Prize ta 2022 daga Harvard <ref>{{Cite web |date=April 5, 2022 |title=You Don't Belong Here: How Three Women Rewrote the Story of War - Goldsmith Awards |url=https://goldsmithawards.org/honoree/you-dont-belong-here-how-three-women-rewrote-the-story-of-war/}}</ref> da kuma kyautar Sperber ta 2022 daga Fordham. <ref>{{Cite web |date=2022-09-07 |title=Winners Announced for the 2022 Sperber Book Prize |url=https://news.fordham.edu/university-news/winners-announced-for-the-2022-sperber-book-prize/ |access-date=2022-12-26 |website=Fordham Newsroom |language=en-US}}</ref> Littafinta na farko ''When the War Was Over, tarihin zamani na Cambodia da Khmer Rouge'' ya lashe ambaton littafin Robert F. Kennedy. Wannan littafin ya haɗa da ziyararta zuwa Cambodia a ƙarƙashin Khmer Rouge da hirar Pol Pot . Rithy Panh ta yi fim ɗin shirin gaskiya ''[[Bophana]]'' bisa ga wani ɓangare na littafin. An yi cikakken bayani game da bincikenta na farko game da Khmer Rouge a cikin ''A Problem from Hell; America in the Age of Genocide'' na Samantha Power . Ita ce kuma marubucin ''Overbooked: The Exploding Business of Travel and Tourism'' da kuma ''America's Vietnam War: A Narrative History for young adults'' . An gayyaci Becker don ya bayar da shaida a matsayin ƙwararren shaida a gaban kotun kisan kare dangi ta Khmer Rouge wadda aka fi sani da Ɗakunan Musamman a Kotunan Cambodia . === Ziyarar Cambodia ta 1978 === A watan Disamba na shekarar 1978, Becker ya kasance memba, tare da Malcolm Caldwell da Richard Dudman, daga cikin ƙungiyar 'yan jarida da marubuta ta Yamma da suka ziyarci Cambodia tun lokacin da Khmer Rouge ya hau mulki a watan Afrilun 1975. <ref>{{Cite web |title=Ms. Elizabeth Becker {{!}} Drupal |url=https://www.eccc.gov.kh/en/witness-expert-civil-party/ms-elizabeth-becker |access-date=2024-06-04 |website=www.eccc.gov.kh }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> A ranar 22 ga Disamba, ranar ƙarshe da suka yi a ƙasar, su ukun sun yi hira da Pol Pot, shugaban kwaminisanci na Cambodia. Pol Pot ya gaya wa Becker da Dudman cewa yana tsammanin [[NATO]] za ta taimaka masa ya yaƙi da kwaminisanci na Vietnam. Ya yi magana da Caldwell game da tattalin arziki. Sun koma gidan baƙi da ke [[Phnom Penh]] lokacin da, da misalin ƙarfe 11:00 na dare a wannan daren, Becker ta farka da sautin harbin bindiga. Ta fito daga ɗakin kwananta ta ga wani mutum ɗan ƙasar Cambodia mai ɗauke da makamai wanda ya nuna mata bindiga. Ta koma ɗakinta da gudu ta ji motsin mutane da kuma ƙarin harbe-harben bindiga. Bayan sa'o'i da yawa, wani ɗan ƙasar Cambodia ya zo ƙofar ɗakin kwananta ya gaya mata cewa Caldwell ya mutu. Ita da Dudman sun je ɗakinsa. An harbe shi a ƙirji kuma gawar wani mutum ɗan ƙasar Cambodia ma tana cikin ɗakin, wataƙila mutumin da ya nuna wa Becker bindigar bindiga. == Littattafai == *   *   *   *   == Duba kuma == * ''Haɗuwa da Pol Pot'' (fim ɗin 2024) == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1947]] kwdlkcb1fs90pldafllg1im0jxzr6gn 835798 835797 2026-05-14T10:39:30Z Ummun Sultan 23935 835798 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Elizabeth_Becker_February_2015.jpg|thumb|Becker a shekarar 2015]] '''Elizabeth Becker''' (an haife ta a ranar 28 ga Oktoban shekarar 1947) 'yar jarida ce kuma marubuciya ƴar Amurka. Ta rubuta littattafai biyar kuma an fi saninta da bayar da rahoto da rubutu kan Cambodia . == Tarihin Rayuwa == Elizabeth Becker ta kammala karatunta daga Jami'ar Washington da digiri a fannin Nazarin Kudancin Asiya kuma ta yi karatun harshe a Kendriya Hindi Sansthan da ke Agra, Indiya. Ta kasance ma'aikaciyar Edelman a Cibiyar Joan Shorenstein kan Jarida, Siyasa da Manufofin Jama'a a Makarantar Harvard Kennedy . Ana kuma gudanar da rubuce-rubucenta kan Cambodia da Khmer Rouge a ɗakin karatu na Jami'ar Washington a matsayin tarin Elizabeth Becker. Becker uwa ce ga manyan 'ya'ya biyu. Tana da aure da William L. Nash kuma tana zaune a Washington, DC. == Sana'a == Becker ta fara aikinta na bayar da rahoto daga Cambodia a lokacin Yaƙin Vietnam ga jaridar ''Washington Post'' a matsayin ' yar jarida ta gida. Ta shiga ma'aikatan jaridar a Washington. Ita ce Babbar Editan Harkokin Waje na National Public Radio inda ta sami kyaututtuka biyu na DuPont Columbia a matsayin babban furodusa saboda bayar da rahoton zaɓen dimokuradiyya na farko a [[Afirka ta Kudu]] da [[Kisan ƙare dangi na Rwandan|kisan kare dangi na Rwanda]] . Becker ita ce marubucin littafin ''You Don't Belong Here: How Three Women Rewrote the Story of War'', wanda ya lashe kyautar Goldsmith Book Prize ta 2022 daga Harvard <ref>{{Cite web |date=April 5, 2022 |title=You Don't Belong Here: How Three Women Rewrote the Story of War - Goldsmith Awards |url=https://goldsmithawards.org/honoree/you-dont-belong-here-how-three-women-rewrote-the-story-of-war/}}</ref> da kuma kyautar Sperber ta 2022 daga Fordham. <ref>{{Cite web |date=2022-09-07 |title=Winners Announced for the 2022 Sperber Book Prize |url=https://news.fordham.edu/university-news/winners-announced-for-the-2022-sperber-book-prize/ |access-date=2022-12-26 |website=Fordham Newsroom |language=en-US}}</ref> Littafinta na farko ''When the War Was Over, tarihin zamani na Cambodia da Khmer Rouge'' ya lashe ambaton littafin Robert F. Kennedy. Wannan littafin ya haɗa da ziyararta zuwa Cambodia a ƙarƙashin Khmer Rouge da hirar Pol Pot . Rithy Panh ta yi fim ɗin shirin gaskiya ''[[Bophana]]'' bisa ga wani ɓangare na littafin. An yi cikakken bayani game da bincikenta na farko game da Khmer Rouge a cikin ''A Problem from Hell; America in the Age of Genocide'' na Samantha Power . Ita ce kuma marubucin ''Overbooked: The Exploding Business of Travel and Tourism'' da kuma ''America's Vietnam War: A Narrative History for young adults'' . An gayyaci Becker don ya bayar da shaida a matsayin ƙwararren shaida a gaban kotun kisan kare dangi ta Khmer Rouge wadda aka fi sani da Ɗakunan Musamman a Kotunan Cambodia . === Ziyarar Cambodia ta 1978 === A watan Disamba na shekarar 1978, Becker ya kasance memba, tare da Malcolm Caldwell da Richard Dudman, daga cikin ƙungiyar 'yan jarida da marubuta ta Yamma da suka ziyarci Cambodia tun lokacin da Khmer Rouge ya hau mulki a watan Afrilun 1975. <ref>{{Cite web |title=Ms. Elizabeth Becker {{!}} Drupal |url=https://www.eccc.gov.kh/en/witness-expert-civil-party/ms-elizabeth-becker |access-date=2024-06-04 |website=www.eccc.gov.kh }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> A ranar 22 ga Disamba, ranar ƙarshe da suka yi a ƙasar, su ukun sun yi hira da Pol Pot, shugaban kwaminisanci na Cambodia. Pol Pot ya gaya wa Becker da Dudman cewa yana tsammanin [[NATO]] za ta taimaka masa ya yaƙi da kwaminisanci na Vietnam. Ya yi magana da Caldwell game da tattalin arziki. Sun koma gidan baƙi da ke [[Phnom Penh]] lokacin da, da misalin ƙarfe 11:00 na dare a wannan daren, Becker ta farka da sautin harbin bindiga. Ta fito daga ɗakin kwananta ta ga wani mutum ɗan ƙasar Cambodia mai ɗauke da makamai wanda ya nuna mata bindiga. Ta koma ɗakinta da gudu ta ji motsin mutane da kuma ƙarin harbe-harben bindiga. Bayan sa'o'i da yawa, wani ɗan ƙasar Cambodia ya zo ƙofar ɗakin kwananta ya gaya mata cewa Caldwell ya mutu. Ita da Dudman sun je ɗakinsa. An harbe shi a ƙirji kuma gawar wani mutum ɗan ƙasar Cambodia ma tana cikin ɗakin, wataƙila mutumin da ya nuna wa Becker bindigar bindiga. == Littattafai == *   *   *   *   == Duba kuma == * ''Haɗuwa da Pol Pot'' (fim ɗin 2024) == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1947]] mqkcjusqtkgjst28cxwhagm2l6mpafp 835799 835798 2026-05-14T10:39:47Z Ummun Sultan 23935 835799 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Elizabeth_Becker_February_2015.jpg|thumb|Becker a shekarar 2015]] '''Elizabeth Becker''' (an haife ta a ranar 28 ga Oktoban shekarar 1947) 'yar jarida ce kuma marubuciya ƴar Amurka. Ta rubuta littattafai biyar kuma an fi saninta da bayar da rahoto da rubutu kan Cambodia . == Tarihin Rayuwa == Elizabeth Becker ta kammala karatunta daga Jami'ar Washington da digiri a fannin Nazarin Kudancin Asiya kuma ta yi karatun harshe a Kendriya Hindi Sansthan da ke Agra, Indiya. Ta kasance ma'aikaciyar Edelman a Cibiyar Joan Shorenstein kan Jarida, Siyasa da Manufofin Jama'a a Makarantar Harvard Kennedy . Ana kuma gudanar da rubuce-rubucenta kan Cambodia da Khmer Rouge a ɗakin karatu na Jami'ar Washington a matsayin tarin Elizabeth Becker. Becker uwa ce ga manyan 'ya'ya biyu. Tana da aure da William L. Nash kuma tana zaune a Washington, DC. == Sana'a == Becker ta fara aikinta na bayar da rahoto daga Cambodia a lokacin Yaƙin Vietnam ga jaridar ''Washington Post'' a matsayin ' yar jarida ta gida. Ta shiga ma'aikatan jaridar a Washington. Ita ce Babbar Editan Harkokin Waje na National Public Radio inda ta sami kyaututtuka biyu na DuPont Columbia a matsayin babban furodusa saboda bayar da rahoton zaɓen dimokuradiyya na farko a [[Afirka ta Kudu]] da [[Kisan ƙare dangi na Rwandan|kisan kare dangi na Rwanda]] . Becker ita ce marubucin littafin ''You Don't Belong Here: How Three Women Rewrote the Story of War'', wanda ya lashe kyautar Goldsmith Book Prize ta shekarar 2022 daga Harvard <ref>{{Cite web |date=April 5, 2022 |title=You Don't Belong Here: How Three Women Rewrote the Story of War - Goldsmith Awards |url=https://goldsmithawards.org/honoree/you-dont-belong-here-how-three-women-rewrote-the-story-of-war/}}</ref> da kuma kyautar Sperber ta 2022 daga Fordham. <ref>{{Cite web |date=2022-09-07 |title=Winners Announced for the 2022 Sperber Book Prize |url=https://news.fordham.edu/university-news/winners-announced-for-the-2022-sperber-book-prize/ |access-date=2022-12-26 |website=Fordham Newsroom |language=en-US}}</ref> Littafinta na farko ''When the War Was Over, tarihin zamani na Cambodia da Khmer Rouge'' ya lashe ambaton littafin Robert F. Kennedy. Wannan littafin ya haɗa da ziyararta zuwa Cambodia a ƙarƙashin Khmer Rouge da hirar Pol Pot . Rithy Panh ta yi fim ɗin shirin gaskiya ''[[Bophana]]'' bisa ga wani ɓangare na littafin. An yi cikakken bayani game da bincikenta na farko game da Khmer Rouge a cikin ''A Problem from Hell; America in the Age of Genocide'' na Samantha Power . Ita ce kuma marubucin ''Overbooked: The Exploding Business of Travel and Tourism'' da kuma ''America's Vietnam War: A Narrative History for young adults'' . An gayyaci Becker don ya bayar da shaida a matsayin ƙwararren shaida a gaban kotun kisan kare dangi ta Khmer Rouge wadda aka fi sani da Ɗakunan Musamman a Kotunan Cambodia . === Ziyarar Cambodia ta 1978 === A watan Disamba na shekarar 1978, Becker ya kasance memba, tare da Malcolm Caldwell da Richard Dudman, daga cikin ƙungiyar 'yan jarida da marubuta ta Yamma da suka ziyarci Cambodia tun lokacin da Khmer Rouge ya hau mulki a watan Afrilun 1975. <ref>{{Cite web |title=Ms. Elizabeth Becker {{!}} Drupal |url=https://www.eccc.gov.kh/en/witness-expert-civil-party/ms-elizabeth-becker |access-date=2024-06-04 |website=www.eccc.gov.kh }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> A ranar 22 ga Disamba, ranar ƙarshe da suka yi a ƙasar, su ukun sun yi hira da Pol Pot, shugaban kwaminisanci na Cambodia. Pol Pot ya gaya wa Becker da Dudman cewa yana tsammanin [[NATO]] za ta taimaka masa ya yaƙi da kwaminisanci na Vietnam. Ya yi magana da Caldwell game da tattalin arziki. Sun koma gidan baƙi da ke [[Phnom Penh]] lokacin da, da misalin ƙarfe 11:00 na dare a wannan daren, Becker ta farka da sautin harbin bindiga. Ta fito daga ɗakin kwananta ta ga wani mutum ɗan ƙasar Cambodia mai ɗauke da makamai wanda ya nuna mata bindiga. Ta koma ɗakinta da gudu ta ji motsin mutane da kuma ƙarin harbe-harben bindiga. Bayan sa'o'i da yawa, wani ɗan ƙasar Cambodia ya zo ƙofar ɗakin kwananta ya gaya mata cewa Caldwell ya mutu. Ita da Dudman sun je ɗakinsa. An harbe shi a ƙirji kuma gawar wani mutum ɗan ƙasar Cambodia ma tana cikin ɗakin, wataƙila mutumin da ya nuna wa Becker bindigar bindiga. == Littattafai == *   *   *   *   == Duba kuma == * ''Haɗuwa da Pol Pot'' (fim ɗin 2024) == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1947]] nkxsajikv8ac067iqnom2w3w62ziuzq Katja Sturm-Schnabl 0 141106 835772 796879 2026-05-14T10:19:04Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835772 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Katja (Stanislawa Katharina) Sturm-Schnabl''' (an haife ta a ranar 17 ga Fabrairu 1936 a Zinsdorf, karamar hukumar Magdalensberg) masanin harshe ne kuma masanin tarihin wallafe-wallafen Carinthian-Slovene wanda aka sani da bincikenta da asusun shaidar zamani na karni na 20 a tsakiyar Turai. == Rayuwa da aiki == An haifi Katja Sturm-Schnabl a cikin dangin Slovenia masu aiki a siyasa a wani gona a Carinthia, Austria, arewa maso gabashin Klagenfurt . Kwarewar rayuwarta ta farko ita ce korar iyalin a watan Afrilu na shekara ta 1942. Sturm-Schnabl ya bayyana shi ta wannan hanyar, "Sun shiga cikin gidan, sun yi ihu a cikin abubuwan da ba a fahimta ba a cikin jimloli ba (lokacin da nake yaro ban fahimci Jamusanci ba) kuma nan da nan akwai rikici da ba za a iya bayyanawa ba a cikin gidan... ''Nemci'' (Jamusanci) a hagu da dama kuma mu a tsakiya, wato yadda aka ɗauke mu, dole ne mu yi tafiya a cikin ƙauyen. " Shekaru uku da rabi na ɗaurin kurkuku a sansani biyu, a lokacin da ta biyo baya, a lokacin ta biyo baya ta hanyar karɓar tsohuwar 'yarta Veronika ta mutu bayan an yi allurar.<ref>{{Cite web |title=Katja Sturm-Schnabl – National Fund of the Republic of Austria for Victims of National Socialism |url=https://www.nationalfonds.org/katja-sturm-schnabl-en |access-date=2022-11-28 |website=www.nationalfonds.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Katja Sturm-Schnabl – More than one life, by Evelyn Steinthaler ... - National Fund of the Republic of Austria for Victims of National Socialism |url=https://www.nationalfonds.org/detail-view/5738 |access-date=2022-11-28 |website=www.nationalfonds.org |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2019-09-10 |title=Katja Sturm-Schnabl erhält Rizzi-Preis 2019 |url=https://volksgruppen.orf.at/slovenci/meldungen/stories/3012127/ |access-date=2022-11-28 |website=Slovenci-Meldungen |language=de}}</ref> Bayan an sake ta daga sansanin Eichstätt a tsakiyar Franconia, <ref name=":1">{{Cite web |date=2016-05-08 |title=Kärntnerin des Tages: Katja Sturm-Schnabl: Lebenswerk in drei Bänden {{!}} Kleine Zeitung |url=https://www.kleinezeitung.at/kaernten/kaerntnerdestages/4983950/Kaerntnerin-des-Tages_Katja-SturmSchnabl_Lebenswerk-in-drei-Baenden |access-date=2022-11-28 |website=www.kleinezeitung.at |language=de}}</ref> Sturm-Schnabl ta halarci makarantar firamare da makarantar sakandare a Klagenfurt, kuma ta yi karatun Slavic, wallafe-wallafen Slavic na Kudu, Rasha, tarihin fasaha, da karatun [[Daular Rumawa|Byzantine]]. A shekara ta 1973 ta sami digirin digirin digirinta tare da nazarin yaren Slovenia a cikin Klagenfurt Basin . <ref name=":0"/> Daga 1973 zuwa 1984 ta kasance mai bincike a Hukumar Nazarin Byzantine a Kwalejin Kimiyya ta Austriya . Ta mayar da hankali ne ga kirkirar encyclopedia na zamani na Palaiologian tare da ɗanta Bojan-Ilija Schnabl . <ref name=":1" /> Daga 1984 zuwa 2016, ta koyar da tarihin wallafe-wallafen Slavic na Kudu da al'adu a Cibiyar Nazarin Slavic a Jami'ar Vienna kuma ta kasance memba na kwamitoci da yawa da Hukumar Daidaitawa. A wannan lokacin, ta damu musamman game da tallafawa dalibai, wadanda ta shirya musu taron jami'a da wadanda ba jami'a ba da dama da kuma gabatarwa. Musamman, kokarin su an yi niyya ne don kafa tsarin kimiyya da tarihi da ya dace da karatun Slovenia (halitta kujera don karatun Slovenia, tare da matsayi mai dacewa ga mataimakan), wanda har yanzu ba a kafa shi ba. A shekara ta 1993, Sturm-Schnabl [[Habilitation|ya ba da izini]] tare da rubutun ta a kan wasikar tsakanin [[Franz Miklosich]] da kudancin Slavs (Korespondenca Frana Miklošiča z ৰাজannimi Slovani), wanda ta sami [[Leopold Kunschak Prize|Kyautar Leopold Kunschak]] . Babban wuraren bincikenta sune tarihin wallafe-wallafen Slovenia da al'adu, alaƙar Slavic ta Kudu, nazarin al'adu na Turai, tare da mai da hankali kan alaƙar da ke da al'adun Faransa, da kuma takamaiman fannoni na Carinthian Slovene na ci gaban harshe. A matsayinta na mai halarta a taron kasa da kasa da yawa, ta wallafa a cikin harsuna da yawa (ciki har da Slovenian, Faransanci, Rasha, Serbo-Croatian, Jamusanci, da Jafananci), kuma tana inganta tattaunawar al'adu ta hanyar fassarar mahimman ayyukan da aka zaɓa daga adabi da bincike.<ref name=":02">{{Cite web |date=2019-09-10 |title=Katja Sturm-Schnabl erhält Rizzi-Preis 2019 |url=https://volksgruppen.orf.at/slovenci/meldungen/stories/3012127/ |access-date=2022-11-28 |website=Slovenci-Meldungen |language=de}}</ref> == Daraja da kyaututtuka == [[Fayil:Katja_Sturm-Schnabl.JPG|thumb|Medal na zinariya na Jamhuriyar Austria da aka baiwa Katja Sturm-Schnabl]] * 2014 Gold Medal of Merit na Jamhuriyar Austria ga Katja Sturm-Schnabl saboda kokarin da ta yi a matsayin shaida na lokutan. * A ranar 30 ga watan Satumbar shekara ta 2015, Sturm-Schnabl ta sami lambar yabo ta zinare ta Jamhuriyar Austria ta Chancellor Josef Ostermayer saboda jajircewarta a matsayin shaida ta zamani.<ref>{{Cite web |title=Sturm-Schnabl Katja – biografiA |url=http://biografia.sabiado.at/sturm-schnabl-katja/ |access-date=2022-11-28 |language=de-DE }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * A ranar 3 ga Oktoba 2019, ta karbi kyautar Vinzenz Rizzi ta 2019 daga Babban Kungiyar Kungiyoyin Slovenia a Carinthia da Kungiyar Al'adu ta Slovenia a cikin Tarihin Jihar Carinthian a Klagenfurt.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |date=2019-10-04 |title=Rizzi-Preis an Katja Sturm-Schnabl |url=https://kaernten.orf.at/stories/3015760/ |access-date=2022-11-28 |website=kaernten.ORF.at |language=de}}</ref> * A ranar 1 ga Satumba 2022, an nada ta sanata mai daraja a Jami'ar Vienna saboda "ta himmatu musamman ga jami'ar da kuma cika ayyukanta na kimiyya".<ref>{{Cite web |date=2022-09-02 |title=Uni Wien ehrte drei Wissenschafterinnen |url=https://www.vienna.at/uni-wien-ehrte-drei-wissenschafterinnen/7612570 |access-date=2022-11-28 |website=vienna.at}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1936]] d2975f3hb6d4aaeyk3q3kqv2wcb31oc Kathleen Redding Adams 0 141779 835760 799418 2026-05-14T09:59:30Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 5 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835760 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Kathleen_Adams_(13270247873).jpg|thumb]] '''Kathleen Redding Adams''' (11 ga Yuli, 1890 - 15 ga Yuni, 1993) malami ce a Makarantun Jama'a na Atlanta da kuma a Carrie Steele Pitts Home, wanda gida ne ga marayu, haka kuma fitaccen memba ne na Cocin Congregational na Farko a Atlanta . <ref> name="Black Women Oral History Project">{{Cite web |title=Black Women Oral History Project Interviews, 1976–1981: Biographies |url=https://guides.library.harvard.edu/schlesinger_bwohp/biographies |access-date=May 7, 2020 |website=Schlesinger Library on the History of Women in America research Guides}}</ref> == Tarihin Rayuwa == An haifi Kathleen Redding a ranar 11 ga Yuli, 1890, ga Wesley Chapel Redding da matarsa, Ellen, babbar 'ya'ya huɗu. <ref>name="Interview Transcript">{{Cite web |title=Kathleen Adams. Transcript |url=https://hollisarchives.lib.harvard.edu/repositories/8/archival_objects/2485404 |access-date=May 7, 2020 |website=HOLLIS for Archival Discovery }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 'Yan Reddings sun kasance fitattun 'yan asalin Baƙar fata a Atlanta. Tun tana ƙarama, ta zauna a Auburn Avenue da ke Atlanta, wata unguwa mai wadata ta baƙar fata, kuma ta halarci makarantar gwamnati. <ref name="Interview Transcript" /> Kathleen Redding ta ci gaba da zuwa Jami'ar Atlanta a shekarar 1906, inda ta yi karatu a ƙarƙashin [[W. E. B. Du Bois|WEB DuBois]] da George A. Towns. <ref>name="Interview Transcript">{{Cite web |title=Kathleen Adams. Transcript |url=https://hollisarchives.lib.harvard.edu/repositories/8/archival_objects/2485404 |access-date=May 7, 2020 |website=HOLLIS for Archival Discovery }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://hollisarchives.lib.harvard.edu/repositories/8/archival_objects/2485404 "Kathleen Adams. Transcript"]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''HOLLIS for Archival Discovery''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 7,</span> 2020</span>.</cite></ref> Ta kammala karatunta daga Jami'ar Atlanta a shekarar 1911. <ref name="Proquest article">{{Cite journal |last=McDaniel |first=M. Akua |date=Spring 1984 |title=Finding A Way: The Black Family's Struggle for An Education at The Atlanta University Center - An Exhibition |url=https://www.proquest.com/openview/3a9856df5c8672f0dafe873e0c447a65/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1819689 |journal=Sage: A Scholarly Journal on Black Women |volume=1 |issue=1 |page=23 |access-date=May 7, 2020}}</ref> Bayan kammala karatunta, Kathleen Redding ta koyar a Makarantar Roach Street da ke Atlanta na tsawon shekaru goma sha biyu, sannan ta bar aikinta na koyarwa a makarantar gwamnati don ta auri William D. Adams, wani ma'aikacin gidan waya na jirgin ƙasa. <ref name="Interview Transcript" /> Sun sake aure a shekarar 1935. Ta koma aikinta na malamar makarantar gwamnati, a wannan karon a Gundumar Makarantar Gundumar Fulton, na tsawon shekaru 17. A wannan lokacin ta koyar a Carrie Steele Pitts Home don kula da marayu. Ta yi ritaya a shekarar 1957. <ref name="Interview Transcript" /> Adams ta adana tarihin iyalinta ta hanyar takardu da abubuwan tunawa. <ref name="Black Women Oral History Project">{{Cite web |title=Black Women Oral History Project Interviews, 1976–1981: Biographies |url=https://guides.library.harvard.edu/schlesinger_bwohp/biographies |access-date=May 7, 2020 |website=Schlesinger Library on the History of Women in America research Guides}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://guides.library.harvard.edu/schlesinger_bwohp/biographies "Black Women Oral History Project Interviews, 1976–1981: Biographies"]. ''Schlesinger Library on the History of Women in America research Guides''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 7,</span> 2020</span>.</cite></ref> Wani lokaci tana ba da rancen waɗannan kayan ga Birnin Atlanta don nunawa, kuma ta yi kaset game da tarihin makarantun gwamnati a Atlanta. <ref name="Interview Transcript">{{Cite web |title=Kathleen Adams. Transcript |url=https://hollisarchives.lib.harvard.edu/repositories/8/archival_objects/2485404 |access-date=May 7, 2020 |website=HOLLIS for Archival Discovery }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://hollisarchives.lib.harvard.edu/repositories/8/archival_objects/2485404 "Kathleen Adams. Transcript"]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''HOLLIS for Archival Discovery''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 7,</span> 2020</span>.</cite></ref> A matsayin abin sha'awa, Adams ya rubuta "ayoyi" don bayyana mutane da abubuwan da suka faru, waɗanda wasu daga cikinsu aka buga a cikin ''Atlanta Daily World'' . Tun daga shekarar 1977, ita ce mamba mafi tsufa a Cocin Farko da ke Atlanta kuma ta yi aiki a matsayin masanin tarihin cocin a lokacin da Henry H. Proctor yake hidimar cocin. <ref name="Black Women Oral History Project"/> <ref name="Interview Transcript"/> == Mutuwa == Kathleen Redding Adams ta rasu a ranar 15 ga Yuni, 1993, tana da shekaru 102. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The geographic scope near this tag is ambiguous. (May 2022)">ina?</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ƙarin karatu == Kathleen Redding Adams, "Shigar da Cocin Ikilisiya na 1, Atlanta a Angola—Hukumar Tsakanin Kabilar Atlanta—Gidan marayu na Carrie Steele—Carrie Steele-Pitts Gida kamar na 1938", Oktoba 1975, rubutun da ba a buga ba, Proctor Papers. Cibiyar Bincike ta Amistad. == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Mutuwan 1993]] frt0aou1dfjunjm4lsjmewzeghe5awy Justina Blakeney 0 142025 835608 814730 2026-05-14T03:48:49Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835608 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Justina Blakeney''' <ref>{{Cite web |title=JUSTINA BLAKENEY |url=http://www.justinablakeney.com/ |access-date=2021-10-15 |website=JUSTINA BLAKENEY |language=en-US}}</ref> ƙwararriyar mai zane ce ta Amurka, mai zane, mai tsara cikin gida, marubuciya, kuma mai magana da yawun da aka san ta da kyawun " boho ". Ta kafa kamfanin kayan gida da kayan adon gida na Jungalow. <ref>{{Cite web |title=Jungalow® Shop by Justina Blakeney and Co. Decorate Wild! |url=https://www.jungalow.com/ |access-date=2021-10-15 |website=Jungalow |language=en-us}}</ref> Littafinta na farko, ''The New Bohemians: Cool and Collected Homes'', ya kasance littafin da aka fi sayarwa a <nowiki><i id="mwEg">jaridar New York Times</i></nowiki> . == Rayuwar farko da ilimi == Blakeney ta girma a Berkeley, California . Mahaifiyarta 'yar asalin Gabashin Turai ce ta Yahudawa kuma mahaifinta ɗan asalin Afirka-Amurkawa, 'Yan Asalin Amurka, Irish, da Faransa ne. An haifi Blakeney Bayahude, kuma mahaifinta ya musulunta zuwa addinin Yahudanci . Iyalan mahaifiyarta sun yi hijira zuwa New Jersey a farkon ƙarni. Iyalinta sun yi bukukuwan Yahudawa, ciki har da Hanukkah da Passoveretarewa, kuma ba su yi bikin Kirsimeti kamar wasu iyalai Yahudawa na duniya da suka sani ba. Blakeney ta bayyana cewa wannan asalin kabilu da kuma tarbiyyar California ya yi tasiri ga kyawunta na bohemian. Ta kammala karatunta daga UCLA a shekarar 2001 tare da digiri na farko a fannin Fasaha da Al'adu na Duniya. <ref>{{Cite web |title=UCLA Arts: School of the Arts and Architecture |url=https://www.arts.ucla.edu/single/alumni-in-the-news-justina-blakeney/ |access-date=2018-06-21 |website=UCLA Arts: School of the Arts and Architecture}}</ref> A shekararta ta farko a jami'a, ta tafi Italiya don yin karatun kwalliya da sadarwa. Ta koma Italiya bayan kammala karatunta, kuma ta shiga makarantar koyon kwalliya ta Polimoda . <ref>{{Cite web |date=2013-07-12 |title=My professional journey |url=https://blog.jungalow.com/2013/07/my-professional-journey.html |access-date=2021-09-29 |website=Justina Blakeney |language=en-US |archive-date=2021-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210929034812/https://blog.jungalow.com/2013/07/my-professional-journey.html |url-status=dead }}</ref> == Sana'a == Blakeney ta sanya wa shafinta na zane da salon rayuwa suna "Jungalow," hadewar daji da bungalow. Ta amfani da shafin yanar gizo da [[Dandalin Sada Zumunta|kafofin sada zumunta]] a matsayin dandamali, Blakeney ta ƙirƙiri tarin kafet masu kauri ga Loloi, tarin fuskar bangon waya tare da kamfanin shagunan Hygge & West, tarin Justina Blakeney Home tare da Anthropologie, layin gado a Target, da tarin kayan gida tare da shagunan Calico Corners. <ref>{{Cite web |date=2018-04-23 |title=Justina Blakeney promotes latest Loloi collection |url=http://www.furnituretoday.com/article/552962-justina-blakeney-promotes-latest-loloi-collection/ |access-date=2018-08-29 |website=furnituretoday.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 September 2017 |title=Justina Blakeney creates home fabric collection {{!}} Home Accents Today |url=http://www.homeaccentstoday.com/article/546390-justina-blakeney-creates-patternrich-home-fabric-collection/ |access-date=2018-06-21 |website=www.homeaccentstoday.com}}</ref> Tana da layi a Living Spaces, da tarin kayan gado, ajiya, haske, da ƙananan kyaututtuka ga Pottery Barn Kids . <ref>{{Cite web |last=Paul |first=Arielle |date=30 December 2017 |title=My Favorite Room: Justina Blakeney brings the world into her kitchen |url=https://www.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hp-my-favorite-room-justina-blakeney-20171230-story.html |access-date=2018-06-21 |website=[[Los Angeles Times]]}}</ref> An nuna zane-zanenta na kamfanin sayar da kayan kwalliya na Moda Operandi, gami da hotunan shahararrun kayan kwalliya kamar Grace Jones, a mujallar ''Vogue'' . === Littattafai === An fitar da littafinta na farko, ''The New Bohemians: Cool and Collected Homes'', a shekarar 2015. An fitar da littafin ''The New Bohemians: Come Home to Good Vibes'' a watan Oktoban 2017. Waɗannan littattafan teburin kofi ne tare da hotunan zane waɗanda ke nuna gidaje, kuma sun haɗa da albarkatu kamar jagororin tsire-tsire na gida da umarnin aiki. <ref>{{Cite web |last=Ritz |first=Jessica |date=14 April 2015 |title=Justina Blakeney of the Jungalow releases book, talks design |url=https://www.latimes.com/home/la-lh-5-questions-with-justina-blakeney-20150402-story.html |access-date=2018-06-21 |website=[[Los Angeles Times]]}}</ref> === Jawabin yin jawabi === * Babban taron Alt <ref>{{Cite web |title=Speaker Info |url=https://altitudesummit.com/speaker-info/ |access-date=2021-10-11 |website=altitudesummit.com}}</ref> * Taron Masu Shiryawa <ref>{{Cite web |title=The Makers Collective – Makers Summit FAQs |url=http://www.makerscollective.org/tms-faqs |access-date=2021-10-11 |website=The Makers Collective |language=en-US |archive-date=2021-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015203407/http://www.makerscollective.org/tms-faqs |url-status=dead }}</ref> * Taron Zane na AIGA: Kasuwanci + Kasuwanci <ref>{{Cite web |date=2 March 2019 |title=AIGA Design Conference Program |url=https://issuu.com/eerinchang/docs/conferenceprogram |access-date=2021-10-11 |website=Issuu |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Taron Masu Rubuta Rubuce-rubucen Zane <ref>{{Cite web |date=2016-01-07 |title=Justina Blakeney to Speak at Design Bloggers Conference |url=https://designinfluencersconference.com/justina-blakeney-to-speak-at-design-bloggers-conference/ |access-date=2021-10-11 |website=Design Influencers Conference |language=en-US}}</ref> * DA IT <ref>{{Cite web |date=2018-03-20 |title=WithIt Education Breakfast Features Justina Blakeney: Building a Brand with Spunk and Authenticity |url=https://www.furnituretoday.com/business-news/withit-education-breakfast-features-justina-blakeney-building-brand-spunk-and-authenticity/ |access-date=2021-10-11 |website=Furniture Today |language=en-US}}</ref> * Kamfanin Saƙa na Pinterest * Safiya Mai Kirkire-kirkire <ref>{{Cite web |date=14 February 2019 |title=Justina Blakeney {{!}} Designer, Artist and Author {{!}} CreativeMornings/LA |url=https://creativemornings.com/talks/justina-blakeney |access-date=2021-10-11 |website=CreativeMornings |language=en}}</ref> == Rayuwa ta sirri == Blakeney tana zaune tare da mijinta da 'yarta a wani gida mai suna Bungalow a shekarar 1926 da ke unguwar Frogtown da ke [[Los Angeles]] . Gidansu an nuna shi a cikin mujallar kayan ado ta ''House Beautiful'' . <ref>{{Cite web |date=2016-07-07 |title=Justina Blakeney Masters Color and Pattern in Her Los Angeles Cottage |url=https://www.housebeautiful.com/design-inspiration/house-tours/g3610/justina-blakeney-jungalow-tour/ |access-date=2018-08-29 |website=housebeautiful.com}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 1979]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] t54c8l15iubqqb45km0krcspzchpgci Kanayo Awani 0 142466 835651 801588 2026-05-14T06:52:45Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835651 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kanayo Awani''' babbar jami'ar banki ce ta Najeriya wadda a halin yanzu take aiki a matsayin Mataimakiyar Shugaban Babban Bankin Ciniki na Afirka, [[Bankin shigowa da fitar da kaya na Afrika|Bankin Kasuwancin Afirka]].<ref>{{Cite web |date=2024-01-22 |title=ECOWAS Investment Forum - ECOWAS Investment Forum |url=https://bidc-ebid.org/eif/en/ecowas-investment-forum/ |access-date=2025-03-25 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-20 |title=Afreximbank Board Appoints Kanayo Awani Executive Vice President, Intra-African Trade Bank |url=https://www.afreximbank.com/afreximbank-board-appoints-kanayo-awani-executive-vice-president-intra-african-trade-bank/ |access-date=2025-03-25 |website=African Export-Import Bank |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Times |first=Optimum |date=2022-06-21 |title=Afreximbank Board Appoints Kanayo Awani Executive Vice President, Intra-African Trade Bank |url=https://optimumtimes.com/afreximbank-board-appoints-kanayo-awani-executive-vice-president-intra-african-trade-bank/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=afreximbank-board-appoints-kanayo-awani-executive-vice-president-intra-african-trade-bank |access-date=2025-04-08 |website=Optimum Times |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Olisah |first=Chike |date=2022-06-21 |title=Afreximbank board appoints Kanayo Awani as new Executive Vice President |url=https://nairametrics.com/2022/06/21/afreximbank-board-appoints-kanayo-awani-as-new-executive-vice-president/ |access-date=2025-04-08 |website=Nairametrics |language=en-US}}</ref> Awani a matsayinta na shugabanci a Afreximbank ta ba da gudummawa ga ci gaba da cinikayya da masana'antu a cikin Afirka, ta taka muhimmiyar rawa wajen tallafawa shirye-shirye irin su Yankin Ciniki na Afirka (AfCFTA). Tare da aiki mai zurfi a cikin kudade masu zaman kansu da na ci gaba.<ref>{{Cite web |last=Israel |first=Roman |title=PRESS RELEASE: "Executive Vice President Mrs. Kanayo Awani Named “Woman Leader” at AFIS Awards 2022" |url=https://www.frontierafricareports.com/article/press-release-quot-executive-vice-president-mrs-kanayo-awani-named-woman-leader-at-afis-awards-2022-quot20221129871954 |access-date=2025-04-08 |website=Frontier Africa Reports |language=EN}}</ref> Awani ta bada gudummawa wajen fadada kadarorin bankin da kuma sauƙaƙe kudaden kasuwanci a duk faɗin nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |date=2023-06-19 |title=Regulatory Sandboxes in Africa |url=https://empowerafrica.com/kanayo-awani/ |access-date=2025-03-25 |website=Empower Africa |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-23 |title=Pan-African trade finance bank appoints first woman vice president |url=https://nation.africa/kenya/business/leadership/pan-african-trade-finance-bank-first-woman-vice-president-3857604 |access-date=2025-03-25 |website=Nation |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=AriseNews |date=2025-03-21 |title=ARISE News Honours 65 Exceptional Women Making Impact For International Women's Month |url=https://www.arise.tv/arise-news-honours-65-exceptional-women-making-impact-for-international-womens-month/ |access-date=2025-03-25 |website=Arise News |language=en-US}}</ref> == Bayanan ilimi == Awani ta sami digiri na farko a fannin kimiyya daga Jami'ar Najeriya . Ta ci gaba da neman Jagora na Gudanar da Jama'a a Makarantar Gwamnati ta Harvard Kennedy, inda aka kuma ba ta lambar yabo ta Edward S. Mason Fellowship a Manufofin Jama'a da Gudanarwa. Ta sami takardar shaidar jagoranci tare da takaddun shaida daga cibiyoyi, gami da Takardar shaidar Shirin Canjin Jagora daga INSEAD a cikin 2014, da Takardar Shaidar Shirin Jagora na Oxford daga Makarantar Kasuwanci ta Said a cikin 2016 . [1][2] == Ayyuka == === Ƙungiyar birni === Awani ta fara aikinta a Citigroup a Najeriya a cikin 1990, ta yi aiki a wurare daban-daban ciki har da Ayyuka da Ayyuka na Kasuwanci, Kudin Kamfanoni, da Bankin Kamfanonin. Daga baya ta tashi zuwa matsayin Mataimakin Shugaban kasa da Shugaba na Masana'antu da Kasuwancin Kasuwanci, ta kafa mahimman alakar kasuwanci tare da kamfanoni masu yawa da kuma jagorantar kamfanoni na cikin gida a sassa daban-daban.<ref>{{Cite web |date=2022-06-20 |title=Afreximbank Board appoints Kanayo Awani Executive Vice President, Intra-African Trade Bank |url=https://theeconomyng.com/afreximbank-board-appoints-kanayo-awani-executive-vice-president-intra-african-trade-bank/ |access-date=2025-03-25 |website=TheEconomy |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kanayo Awani, Executive VP, Afreximbank |url=https://arda.africa/speaker/kanayo-awani-executive-vp-afreximbank/ |access-date=2025-03-25 |website=Accueil {{!}} ARDA AFRICA |language=en-US}}</ref> === Banki na Afrexim === A shekara ta 2009, Awani ya sauya zuwa Afreximbank, a matsayin Mataimakin Darakta a Kasuwancin Kasuwanci da Rukunin; sashen da daga baya ya zama ɗaya daga cikin sassan da suka fi samun riba a bankin. Gudummawar da ta bayar ta kasance mabuɗin jagorantar dabarun bankin a kan cinikayya da masana'antu a cikin Afirka. A ranar 18 ga Mayu 2016 an nada ta Manajan Darakta na Bankin Ciniki na Afirka a Bankin Kasuwancin Kasuwanci na Afirka.<ref>{{Cite web |last=Ayemoba |first=Marketing Report {{!}} Andrea |title=Afreximbank appoints Nigeria's Kanayo Awani MD for Intra-African Trade |url=https://africabusinesscommunities.com/news/afreximbank-appoints-nigerias-kanayo-awani-md-for-intra-african-trade.html |access-date=2025-03-25 |website=MAfrica Business Communities }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-06 |title=Intra-Africa Trade in the Age of COVID-19 |url=https://www.afdb.org/en/news-and-events/events/intra-africa-trade-age-covid-19-38868 |access-date=2025-03-25 |website=African Development Bank Group |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-03-19 |title=Afreximbank encourages factoring to ease access to financing for SMEs |url=https://www.independent.co.ug/afreximbank-encourages-factoring-to-ease-access-to-financing-for-smes/ |access-date=2025-03-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 April 2019 |title=International Quality Infrastructure Forum |url=https://www.unido.org/sites/default/files/files/2019-04/Programme_QI%20Forum_2019.pdf |access-date=8 April 2025 |website=united Nations Industrial Development Organisation}}</ref> A lokacin da take aiki, goyon bayan bankin don tattaunawar [[Yankin Kasuwancin Nahiyar Afrika|AfCFTA]] ya kammala a cikin tsara yarjejeniyar a [[Kigali]] ta kasashe 44 a watan Maris na shekara ta 2018. <ref>{{Cite web |title=Kanayo AWANI |url=https://www.theafricaceoforum.com/forum-2024/en/intervenant/kanayo-awani/ |access-date=2025-03-25 |website=Africa CEO Forum 2024 |language=en}}</ref> Ta kula da ci gaban kasuwancin kasuwancin cikin Afirka na bankin daga kusan 3% a cikin 2016 zuwa 28% a ƙarshen 2021, yayin da take sauƙaƙe dala biliyan 20 a cikin kasuwanci da saka hannun jari. Ta kuma jagoranci shirin Intra-African Trade Champions, wanda ya ba da damar manyan kamfanonin Afirka su fadada ayyukansu a kan iyakoki da inganta samfuran "An yi a Afirka".<ref>{{Cite web |title=Afreximbank's Kanayo Awani at the forefront of AfCFTA |url=https://www.investafrica.com/insights-and-news/afreximbanks-kanayo-awani-at-the-forefront-of-afcfta |access-date=2025-03-25 |website=Invest Africa |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=West |first=Stuart |date=2023-06-19 |title=Leaving a better Africa than the one we found |url=https://african.business/2023/06/dossier/leaving-a-better-africa-than-the-one-we-found |access-date=2025-03-25 |website=African Business |language=en-GB}}</ref> ita ce karfi a bayan kirkirar da aiwatar da Gidan Ciniki na Afirka, tare da abubuwan da suka faru a [[Kairo|Alkahira]] (2018) da [[Durban]] (2021) waɗanda gaba ɗaya suka samar da yarjejeniyar kasuwanci da ta kai biliyoyin daloli.<ref>{{Cite web |last=Africa |first=B. I. |date=2023-12-20 |title=Afreximbank's EVP Kanayo Awani on IATF's role in driving African economic integration |url=https://africa.businessinsider.com/local/markets/afreximbanks-evp-kanayo-awani-on-iatfs-role-in-driving-african-economic-integration/536rhje |access-date=2025-03-25 |website=Business Insider Africa |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-06-20 |title=Afreximbank Board Appoints Kanayo Awani Executive Vice President, Intra-African Trade Bank |url=https://www.afreximbank.com/afreximbank-board-appoints-kanayo-awani-executive-vice-president-intra-african-trade-bank/ |access-date=2025-03-25 |website=African Export-Import Bank |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Economic Report on Africa 2025 {{!}} Africa Renewal |url=https://africarenewal.un.org/en/documents/economic-report-africa-2025-advancing-implementation-agreement-establishing-african |access-date=2025-03-26 |website=africarenewal.un.org}}</ref> A ranar 20 ga Yuni 2022, an nada Awani Mataimakin Shugaban Babban Bankin Ciniki na Afirka a Afreximbank, ta Hukumar AfreximBank. <ref>{{Cite web |last= |date=2022-06-20 |title=Afreximbank Board Appoints Kanayo Awani Executive Vice President, Intra-African Trade Bank |url=https://www.kapitalafrik.com/2022/06/20/afreximbank-board-appoints-kanayo-awani-executive-vice-president-intra-african-trade-bank/ |access-date=2025-03-25 |website=Kapital Afrik |language=en-US}}</ref> Ta kafa wuraren shakatawa na masana'antu, Yankunan Gudanar da fitarwa, daidaita ka'idoji don magunguna da kayan aikin kiwon lafiya a lokacin annobar COVID-19, ci gaban Shirin Tabbacin Gudanar da Hadin Gida na Afirka don sauƙaƙe cinikayya ta kan iyaka, da kuma ƙaddamar da Creative Africa Nexus, kayan aiki tare da rabon dala biliyan 1 don tallafawa sassa daban-daban.<ref>{{Cite web |date=2023-11-10 |title=Pan-African Financial Institution Afreximbank Poised To Launch $1B African Film Fund |url=https://www.yahoo.com/entertainment/pan-african-financial-institution-afreximbank-142045132.html?guccounter=1&guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&guce_referrer_sig=AQAAABzBf8C29CuOLyd85koFeanNawMWCaM-DLqKKJNGNJa4d1x-52nriQsTHYTbgzu_Y6dHZTbvOe8R-vHbNvcvHDhD36O_dzZtK-Arw4_eXwt3PJ0p3oaa5j7jT-URgYakkT-DOe9Pxc7aVwJELA6jpwT2DFq73MyonoBqwHbvkhlR |access-date=2025-03-25 |website=Yahoo Entertainment |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kanayo Awani |url=https://theafricadebate.com/biographies/kanayo-awani |access-date=2025-03-25 |website=The Africa Debate |language=en-GB}}</ref> A watan Nuwamba na shekara ta 2023 an zabe ta a cikin Kwamitin Zartarwa na hukumar duniya.<ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |date=2023-11-13 |title=Afreximbank's Executive Vice President, Mrs. Kanayo Awani, elected to FCI Executive Committee (EXCOM) |url=https://afreximbank.africa-newsroom.com/press/afreximbanks-executive-vice-president-mrs-kanayo-awani-elected-to-fci-executive-committee-excom?lang=en |access-date=2025-03-25 |website=afreximbank.africa-newsroom.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Egypt |first=Daily News |date=2023-11-13 |title=Afreximbank's Kanayo Awani joins FCI Executive Committee as affiliate member representative |url=https://www.dailynewsegypt.com/2023/11/13/afreximbanks-kanayo-awani-joins-fci-executive-committee-as-affiliate-member-representative/ |access-date=2025-03-25 |website=Dailynewsegypt |language=en-US}}</ref> == Sanarwa == Gudummawar Awani ta sami karbuwa a duk bangarorin kudi da ci gaba. MIPAD ta girmama ta a matsayin Top 100 Most Influential Person of African Descent a cikin 2020, <ref>{{Cite web |title=Let's meet Kanayo Awani |url=https://blog.mipad.org/lets-meet-kanayo-awani/ |access-date=2025-03-26 |website=blog.mipad.org}}</ref> kuma an gane ta cikin 100 Leading Nigerian Women. <ref>{{Cite web |date=2022-04-29 |title=Afreximbank's Kanayo Awani makes Nigeria Women Annual's "100 Leading Women" list |url=https://www.afreximbank.com/afreximbanks-kanayo-awani-makes-nigeria-women-annuals-100-leading-women-list/ |access-date=2025-03-26 |website=African Export-Import Bank |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nigeria |first=News Agency of |date=2022-04-29 |title=Afreximbank's Kanayo Awani among Nigeria's '100 Leading Women' |url=https://gazettengr.com/afreximbanks-kanayo-awani-among-nigerias-100-leading-women/ |access-date=2025-03-26 |website=Peoples Gazette Nigeria |language=en-US}}</ref> A cikin 2023 an jera ta cikin TOP 50 Forbes Africa Women . <ref>{{Cite web |last=Rédaction |first=La |date=2023-03-06 |title=Forbes Afrique I Classement I TOP 50 Forbes Afrique Women 2023 : les 13 nominées venues du Nigéria |url=https://forbesafrique.com/top-50-forbes-afrique-women-les-nominees-venues-du-nigeria/ |access-date=2025-04-08 |website=Forbes Afrique |language=fr-FR}}</ref> == Kyaututtuka == * Taron Masana'antar Kudi ta Afirka; Kyautar Jagora ta Mata (2022) <ref>{{Cite web |date=2022-11-28 |title=Executive Vice President Mrs. Kanayo Awani Named "Woman Leader" at AFIS Awards 2022 |url=https://www.afreximbank.com/executive-vice-president-mrs-kanayo-awani-named-woman-leader-at-afis-awards-2022/ |access-date=2025-03-26 |website=African Export-Import Bank |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=AFIS Awards 2022 |url=https://www.afis.africa/en/annual-summit/awards-2022/ |access-date=2025-04-08 |website=Afis |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Kyautar Masu Gina Tattalin Arziki ta Afirka (2023) <ref>{{Cite web |date=2023-05-08 |title=Afreximbank Executive Vice President Kanayo Awani honoured at Africa Economy Builders Awards Forum |url=https://www.afreximbank.com/afreximbank-executive-vice-president-kanayo-awani-honoured-at-africa-economy-builders-awards-forum/ |access-date=2025-03-26 |website=African Export-Import Bank |language=en-US}}</ref> * Kwamitin Ba da Shawara na Afirka na Duniya Kyautar Mata ta Duniya . <ref>{{Cite web |title=Development |url=https://www.africanleadershipmagazine.co.uk/development/page/87/?q=afreximbanks-kanayo-awani-receives-african-diaspora-advisory-board-global-award&pr=295981&lang=en |access-date=2025-03-26 |website=African Leadership Magazine |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-14 |title=Afreximbank's Kanayo Awani receives African Diaspora Advisory Board Global Award |url=https://www.afreximbank.com/afreximbanks-kanayo-awani-receives-african-diaspora-advisory-board-global-award/ |access-date=2025-03-26 |website=African Export-Import Bank |language=en-US}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Mata a Najeriya]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 28wbfs5n8jpz2q6b3bbeuudn21bbdp6 Josephine Baker 0 142664 835580 802142 2026-05-14T00:51:23Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835580 wikitext text/x-wiki {{External media|title=}}{{Blockquote|No, I didn't get my first break on Broadway. I was only in the chorus in 'Shuffle Along' and 'Chocolate Dandies.'<ref name="aahvs/Harlem_Renaissance_09_Fall_2024">{{cite web |title=Biographical Reports on Paul Robeson & Josephine Baker. - Seminar Discussion on Paul Robeson & Josephine Baker, especially in The Emperor Jones (1933) and Zou Zou (1934) |url=https://sites.duke.edu/aahvspdf/files/2024/10/Harlem_Renaissance_Seminar_09_Fall_2024.pdf |website=AAHVS 520S & ARTHIST 554S: Harlem Renaissance |publisher=[[Duke University]]}}</ref><ref name="sfonline/baker/kraut_02">{{cite web |last1=Kraut |first1=Anthea |title=Josephine Baker: A Century in the Spotlight |url=https://sfonline.barnard.edu/baker/kraut_02.htm |website=sfonline.barnard.edu {{!}} Scholar & Feminist Online |access-date=7 July 2025}}</ref> I became famous first in France in the twenties. I just couldn't stand America and I was one of the first [[colored|coloured]] Americans to move to Paris. Oh yes, [[Bricktop]] was there as well. Me and her were the only two, and we had a marvellous time. Of course, everyone who was anyone knew Bricky. And they got to know Miss Baker as well.<ref name="Guardian">{{cite news |url = https://www.theguardian.com/stage/2015/aug/26/josephine-baker-interview-1974 |last = Murari |first = Tim |title = From the archive, 26 August 1974: An interview with Josephine Baker |journal = The Guardian |date = 26 August 2015 |access-date = 3 August 2018 |archive-date = 3 August 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180803074145/https://www.theguardian.com/stage/2015/aug/26/josephine-baker-interview-1974 |url-status = live }}</ref>}}{{Databox}} '''Freda Josephine Baker''' (née McDonald; Yuni 3, 1906 - Afrilu 12, 1975), wanda aka fi sani da '''Joséphine Baker''', <ref>{{Cite web |title=French Women & Feminists in History: A Resource Guide. Joséphine Baker |url=https://guides.loc.gov/feminism-french-women-history/famous/josephine-baker |access-date=15 February 2026 |website=Research Guides |publisher=Library of Congress}}</ref> ta kasance 'yar wasan Amurka da Faransa, mawaƙa, kuma 'yar wasan kwaikwayo. Ayyukanta sun fi mayar da hankali ne a Turai, galibi a Faransa. Ita ce mace baƙar fata ta farko da ta fito a cikin babban fim din motsi, fim din Faransanci na Siren of the Tropics na 1927, wanda {{Lang|fr|Mario Nalpas}} da {{Lang|fr|[[Henri Étiévant]]}} suka jagoranta. Baker ya taimaka wa Faransanci Resistance a lokacin yakin duniya na biyu, <ref name="QR">{{Cite journal |last=Bostock |first=William W. |year=2002 |title=Collective Mental State and Individual Agency: Qualitative Factors in Social Science Explanation |url=http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0114-fqs020317 |url-status=live |journal=Forum Qualitative Sozialforschung |volume=3 |issue=3 |issn=1438-5627 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824025540/https://www.qualitative-research.net/index.php/fqs/article/view/835 |archive-date=24 August 2021 |access-date=20 September 2009}}</ref> kuma ya yi aiki tare da Ofishin leken asiri na Burtaniya da Ofishin Ayyuka na Amurka, wanda ba a yada shi ba har zuwa 2020, lokacin da aka bayyana takardun Faransanci. Bayan yakin, Kwamitin 'Yanci na Kasa na Faransa ya ba ta lambar yabo ta Resistance, {{Lang|fr|[[Croix de guerre 1939–1945|Croix de Guerre]]}} ta Sojojin Faransa, kuma Janar Charles de Gaulle ya ba ta suna Chevalier na Legion of Honor . Baker ta raira waƙa: "Ina da ƙaunatattun abubuwa biyu: ƙasarsu da Paris. " Ta ki yin wasan kwaikwayo ga masu sauraro masu rarrabewa a Amurka, kuma an san ta da gudummawar da ta bayar ga ƙungiyar kare hakkin bil'adama.<ref>{{Cite web |title=Josephine Baker: The life of an artist and activist |url=http://www.aljazeera.com/news/2017/06/josephine-baker-life-artist-activist-170602194956917.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603013724/http://www.aljazeera.com/news/2017/06/josephine-baker-life-artist-activist-170602194956917.html |archive-date=3 June 2017 |access-date=3 June 2017 |publisher=[[Al Jazeera Arabic|Al Jazeera]]}}</ref> A shekara ta 1968, an ba ta jagorancin da ba na hukuma ba a cikin motsi bayan kisan [[Martin Luther King]], amma ta ki saboda damuwa game da jin daɗin 'ya'yanta.<ref>{{Cite web |date=August 12, 2022 |title=sur France Culture, radio), in French |url=https://www.radiofrance.fr/franceculture/podcasts/grandes-traversees-josephine-baker/5-la-mort-en-scene-3588148 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207132150/https://www.radiofrance.fr/franceculture/podcasts/grandes-traversees-josephine-baker/5-la-mort-en-scene-3588148 |archive-date=December 7, 2022 |access-date=August 12, 2022}}</ref> A ranar 30 ga Nuwamba, 2021, an shigar da Baker cikin Pantheon a Paris, mace baƙar fata ta farko da ta sami ɗaya daga cikin mafi girman girmamawa a Faransa. Kamar yadda wurin hutawa ya kasance a Kabari na Monaco, an shigar da cenotaph a cikin rufin 13 na kabari a cikin Panthéon.<ref>{{Cite web |date=30 November 2021 |title=Joséphine Baker au Panthéon : retrouvez l'intégralité de la cérémonie |trans-title=Joséphine Baker at the Pantheon: transcript of the entire ceremony |url=https://www.lemonde.fr/culture/live/2021/11/30/josephine-baker-au-pantheon-suivez-en-direct-la-ceremonie_6104186_3246.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130184724/https://www.lemonde.fr/culture/live/2021/11/30/josephine-baker-au-pantheon-suivez-en-direct-la-ceremonie_6104186_3246.html |archive-date=30 November 2021 |access-date=30 November 2021 |website=[[Le Monde]] |language=fr}}</ref> == Rayuwa ta farko == [[Fayil:Joséphine_Baker_enfant_-_médaillon.jpg|thumb|Baker, {{Circa}} 1908]] === Farkon aiki === Baker ba tare da jinkiri ba game da manajan wasan kwaikwayo na gida ya haifar da daukar ta aiki don aikin St. Louis Chorus vaudeville. A lokacin da take da shekaru 13, ta tafi Birnin New York [1] a lokacin Harlem Renaissance kuma ta yi a Plantation Club, tsohuwar filin Florence Mills. Bayan sauraro da yawa, ta sami rawar da ta taka a cikin layin mawaƙa na samar da yawon shakatawa na sake fasalin Broadway mai ban sha'awa da kuma gagarumin nasara "Shuffle Along" (1921) wanda ya taimaka wajen kawo hankalin jama'a ga Florence Mills, Paul Robeson, da Adelaide Hall. [2][3][4] A cikin "Shuffle Along", Baker ya kasance mai rawa a ƙarshen layin mawaƙa. Tsoron cewa wasu na iya rufe ta, ta yi amfani da matsayinta don ad-lib, ta gabatar da alamar wasan kwaikwayo a cikin aikinta, ta sa ta fito daga 'yan uwanta masu rawa, don haka ta fita daga rubutun, duk da haka tana da masu sauraro. Ta fara ne a cikin "Shuffle Along" tare da ɗayan kamfanonin yawon shakatawa na Amurka, amma, da zarar ta kai shekaru, an tura ta zuwa samar da Broadway, inda ta kasance na watanni da yawa, har sai wasan kwaikwayon ya rufe, a 1923. Bayan haka, an jefa Baker a cikin "The Chocolate Dandies", wani bita wanda aka buɗe a ranar 1 ga Satumba, 1924. Har ila yau, an sake shi zuwa layin mawaƙa. Nunin ya gudana don wasanni 96, a ƙarshe ya rufe a ranar 22 ga Nuwamba, 1924. === Paris kafin yaƙin da kuma samun shahara === Wata hira da aka yi da Baker a cikin The New York Times ta ba da rahoton cewa,<blockquote>Bayan Plantation Club akwai Mrs. Caroline Dudley . "Ta kasance mai sha'awar fasaha kuma ta sami Negro revue kuma ta kai mu Turai. " "Revue Nègre" wato, an ɗaure ta don yawon shakatawa na manyan biranen Turai. </blockquote> [[Fayil:Baker_Banana.jpg|thumb|Baker a cikin tufafinta na ayaba, sanye da kadan fiye da "ƙayyadaddun lu'u-lu'u, ƙuƙwalwar wuyan hannu, da kuma skirt tare da ayaba 16 ", Folies Bergère revue Un vent de folie, 1927, hoto na Lucien Waléry]] Baker ya tashi zuwa Paris a 1925 kuma ya buɗe a ranar 2 ga Oktoba a La Revue nègre a Théâtre des Champs-Élysées, yana yin Danse Sauvage tare da [[:fr:Joe Alex|Joe Alex]], kusan yana sanye da rigar gashin tsuntsaye.<ref name="JBwebsite">{{Cite web |year=2008 |title=About Josephine Baker: Biography |url=http://www.cmgww.com/stars/baker/about/biography.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071109063301/http://www.cmgww.com/stars/baker/about/biography.html |archive-date=9 November 2007 |access-date=12 January 2009 |website=Official Josephine Baker website |publisher=The Josephine Baker Estate}}</ref><ref name="9783839426074-141">{{Cite journal |last=Kummels |first=Ingrid |date=3 December 2014 |title=Staging the Caribbean: Dialogues on Diasporic Antillean Music and Dance in Paris during the Jazz Age |url=https://www.lai.fu-berlin.de/homepages/kummels/publikationen/Transatlantic-Caribbean---Staging-the-Caribbean.pdf |journal=Global Studies |pages=141–164 |doi=10.14361/9783839426074-141 |isbn=978-3-8376-2607-0 |via=[[Freie Universität Berlin]], Lateinamerika-Institut}}</ref><ref name="npg.si/noir/broch3">{{Cite web |title=Le Tumulte Noir |url=https://npg.si.edu/exh/noir/broch3.htm |access-date=7 July 2025 |website=npg.si.edu }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tana da shekaru 19 a lokacin. A wata hira da aka yi da ita a shekara ta 1974 da ''[[The Guardian]]'', ta bayyana cewa babbar hanyar da ta fara fitowa ta zo ne a cikin wannan birni mai cike da tashin hankali a Turai: A birnin Paris, ta zama nasara nan take saboda rawa mai ban sha'awa da kuma bayyana kusan tsirara a kan mataki. Bayan nasarar yawon shakatawa a Turai, ta karya kwangilarta kuma ta koma Faransa a 1926 don tauraruwa a Folies Bergère, ta kafa ma'auni don ayyukanta na gaba. "A cikin wasan kwaikwayon 1926 a sanannen zauren kide-kide na Folies Bergére, Baker ya sa takalmin ayaba a lokacin La Folie du Jour. " [[Fayil:Josephine_Baker_3.jpg|thumb|Baker yana yin Banana Dance, <ref name="wsq.2020.0010">{{Cite journal |last=Hammer |first=K. Allison |date=2020 |title='Doing Josephine': The Radical Legacy of Josephine Baker's Banana Dance |url=https://www.jstor.org/stable/26979211 |journal=[[Women's Studies Quarterly]] |location=[[New York City]] |publisher=[[The Feminist Press]] |volume=48 |issue=1/2 |pages=165–181 |doi=10.1353/wsq.2020.0010 |issn=0732-1562 |jstor=26979211 |access-date=7 July 2025}}</ref> a kusa da 1928]] Baker ta yi {{Lang|fr|Danse Sauvage}} <ref name="aspace.library.jhu/311798">{{Cite web |date=March 1926 |title=Two Folies-Bergère programs |url=https://aspace.library.jhu.edu/repositories/3/archival_objects/311798 |access-date=7 July 2025 |website=aspace.library.jhu.edu {{!}} Johns Hopkins University Libraries Archives Public Interface }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Nasararta ta yi daidai da 1925 {{Lang|fr|[[Exposition des Arts Décoratifs]]}}, wanda ya haifar da kalmar "Art Deco", da kuma sabunta sha'awar siffofin fasaha marasa Yamma, gami da waɗanda suka fito daga [[Fasahar Afirka|Afirka]], wanda Baker zai wakilci. A cikin wasan kwaikwayo na baya a Paris, sau da yawa ana tare da ita a kan mataki da ɗanɗana, "Chiquita", tana sanye da ƙwallo na lu'u-lu'u. Chiquita sau da yawa ta tsere zuwa cikin rami na mawaƙa, ta tsoratar da mawaƙa kuma ta ƙara wani abu mai ban sha'awa ga wasan kwaikwayon. Bayan wani lokaci, Baker ya zama dan wasan Amurka mafi nasara a Faransa. Ernest Hemingway ya kira ta "mace mafi ban sha'awa da kowa ya taɓa gani". <ref>{{Cite web |title='Quotes': the official Josephine Baker website |url=http://www.cmgww.com/stars/baker/about/quotes2.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017051325/http://www.cmgww.com/stars/baker/about/quotes2.html |archive-date=October 17, 2013 |access-date=5 December 2013 |publisher=Cmgww.com}}</ref> Marubucin ya shafe sa'o'i yana magana da ita a mashaya na Paris, [[Pablo Picasso|Picasso]] ya nuna kyakkyawa mai ban sha'a, kuma Jean Cocteau ya zama abokantaka da ita. <ref>{{Cite web |last=Lahs-Gonzales |first=Olivia |year=2006 |title=Josephine Baker: Image & Icon |url=http://www.jazzreview.com/book/review-380.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20091025094658/http://www.jazzreview.com/book/review-380.html |archive-date=25 October 2009 |website=Jazz Book Review}}</ref> Baker ya amince da gashin gashi na "Bakerfix", da kuma ayaba, takalma, da kayan shafawa, da sauran kayayyaki.[51] [[Fayil:Aankomst_Josephine_Baker-524881.ogv|thumb|Zuwan Baker a The [[Hague]], 1928]] A cikin 1929, Baker ta zama tauraron Afirka na farko da ya ziyarci Yugoslavia, wanda ta haɗa shi a kan yawon shakatawa ta Tsakiyar Turai ta hanyar Orient Express . A Belgrade, ta yi a Luxor Balkanska, sannan kuma mafi kyawun wurin zama na birnin. A cikin girmamawa ga al'adun yankin, ta haɗa da Pirot kilim a cikin aikinta kuma ta ba da gudummawar wasu kudaden da aka samu ga yara matalauta na Serbia. A Zagreb, taron jama'a masu ƙauna sun gaishe ta a tashar jirgin kasa, amma adawa daga malamai da 'yan sanda na ɗabi'a sun haifar da soke wasu daga cikin shirye-shiryenta.[1] A lokacin tafiye-tafiyenta a Yugoslavia, Baker ta kasance tare da "Count" Giuseppe "Pepito" Abatino . <ref name=":3">{{Cite web |last=Esha |date=July 4, 2020 |title=Josephine Baker in Yugoslavia |url=https://historicly.substack.com/p/josephine-baker-in-yugoslavia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705215344/https://historicly.substack.com/p/josephine-baker-in-yugoslavia |archive-date=July 5, 2020 |access-date=July 5, 2020 |website=historicly.substack.com}}</ref> A farkon aikinta a Faransa, Abatino, tsohon masanin dutse na [[Sisiliya|Sicilian]] wanda ya ba da kansa a matsayin mai ƙidaya, ya shawo kanta ta bar shi ya sarrafa ta. Ya zama ba kawai manajan Baker ba, har ma da ƙaunatacciyarta. Su biyu ba za su iya yin aure ba saboda ba a sake ta da mijinta na biyu ba, Willie Baker.[54] == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 1975]] [[Rukuni:Haifaffun 1906]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] ihp0wx7bex67at3hwwegzz33ctp9bbe Julia Pirie 0 143383 835598 804128 2026-05-14T02:50:47Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835598 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Elizabeth Mary Julia Pirie''' (8 ga Yuli 1918 - 2 ga Satumba 2008) an fi saninta da 'yar leƙen asiri ta Birtaniya wadda ta yi aiki a MI5 daga shekarun 1950 har zuwa lokacin ritayarta a shekarun 1990. Iyalinta sun san ta da Elizabeth, amma abokan aikinta na MI5 sun san ta da Julia. <ref name=":0">{{Cite web |title=AFIO Weekly Intelligence Notes |url=https://www.afio.com/sections/wins/2008/2008-42.html#pirie |access-date=2024-08-13 |website=www.afio.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Da farko an ɗauke ta aiki don leƙen asiri a Jam'iyyar Kwaminis ta Burtaniya . Muhimmancin Jam'iyyar Kwaminis ya ragu sosai a shekarar 1978 kuma an janye ta daga matsayinta a can aka kuma ba ta wasu mukamai ta MI5. <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> == Shekarun farko == An haife ta a Harbury, Warwickshire a ranar 8 ga Yuli, 1918, ga Elizabeth Mary Pirie da Allen Grant Pirie, Julia Pirie 'ya ce tilo. <ref name=":0"/> Mahaifinta ɗan Aberdeen ne, kuma mai fafutukar kare hakkin bil'adama ne. <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> Ya mutu yayin da yake aiki tare da Rundunar Royal Warwickshire a Faransa a lokacin [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na Ɗaya]], lokacin da Pirie ke da shekaru biyar kacal. <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> Daga baya mahaifiyar Pirie ta koma [[Kolkata|Calcutta]] ta asali, yanzu [[Kolkata]], tare da 'yarta. <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> Pirie ta yi makaranta a gidan sufi na Loreto da ke Shillong, a karkarar [[Assam]] . <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> Ta koma Birtaniya lokacin da yaƙin ya ɓarke a shekarar 1939, musamman don shiga Yaƙin Neman Yaƙi da yi wa ƙasarta hidima. <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> == Yunkurin Yaƙi == Da farko Pirie ta shiga Rundunar Sojojin Taimako, sashin mata na sojojin Birtaniya . <ref name=":0"/> A cikin aikinta na farko, ta tuka motocin daukar marasa lafiya da sauran ababen hawa da aka ajiye a Shrewsbury . <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> Bayan D Day, ta yi aikin sa kai a Turai kuma ta ga aiki a [[Faransa]] da [[Jamus]] . Pirie tana tare da sojojin kawance na farko da suka shiga sansanin tsare-tsare na Bergen-Belsen na Nazi, <ref>{{Cite web |last=Archive |first=Belsen Online |date=2024-05-10 |title=Julia Pirie - Bergen Belsen Concentration Camp |url=https://www.belsen.co.uk/julia-pirie/ |access-date=2024-08-14 |language=en-GB}}</ref> <ref name=":0" /> wanda hakan ya yi mata tasiri sosai. Daga baya aka tura ta tare da Sojojin Burtaniya a Rhine, bayan haka ta bar rundunar. <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> == daukar ma'aikata MI5 da kuma cikin Jam'iyyar Kwaminis == Julia Pirie ta sake yin aiki a matsayin sakatare na Duchess na Atholl . Shugabar ƙungiyar [[British League for European Freedom]], Duchess ta kasance mai adawa da [[Tarayyar Sobiyet|ikon Soviet a Turai]] . <ref name=":0"/> <ref name="DT" /> Pirie ta kuma shiga ƙungiyar agajin gaggawa ta Nursing Yeomanry (FANY) . <ref name=":0" /> <ref name="DT" /> A lokacin yaƙin, FANY ta kasance wurin ɗaukar ma'aikata ga Babban Jami'in Ayyuka na Musamman kuma wataƙila MI5 ta yi amfani da su. Koma dai mene ne, Julia ta shiga MI5 ta kutsa kai cikin Jam'iyyar Kwaminis a matsayin mai buga rubutu. A cikin littafin mutuwar Pirie a cikin jaridar The Daily Telegraph, an bayyana ta a matsayin "ƙaramin mace mai kunya da kamannin budurwa mai gaskiya da kuma wacce ta yi kama da budurwa mai gaskiya", wacce "halinta mara girman kai ya ɓoye hankali mai kaifi da kuma ikon lura da ke da mahimmanci ga aikin wani jami'in sirri." [1] Ta yi aiki kai tsaye a cikin da'irar jam'iyyar, daga ƙarshe ta yi aiki kai tsaye a ƙarƙashin sakataren jam'iyyar John Gollan . Wannan ya sa ta sami damar isar da bayanai daga ofishin Gollan ga masu kula da MI5. [1] == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 1918]] 2gtf5tqaondaoqxqy6836kfbkef6mas Jwibullori 0 143428 835616 804234 2026-05-14T04:12:06Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835616 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox Korean name/auto|image=Jeongwol Daeboreum 2016 06.jpg|caption=|hangul=쥐불놀이}}'''''Jwibullori''''' ( Korean ) [[wasa]] ne na Koriya wanda mahalarta ke ƙirƙirar kwararar haske ta hanyar lilo da gwangwani cike da abubuwa masu ƙonewa. Ana yin wasan ne a lokacin cikakken wata na farko na shekara a kalandar wata, wanda hutu ne na ƙasa a Koriya . Ana yin sa ne a lokacin da ake kunna wuta a gonaki don kawar da kwari da beraye masu cutarwa ta hanyar ƙona mazauninsu. Wata manufar wasan ita ce fatan samun lafiya. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2021)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Wasan yaro na kunna wuta a gefen gonakin shinkafa don tsoratar da beraye a ranar Sabuwar Shekara. <ref name=":3">{{Cite web |script-title=ko:[한국민족문화대백과사전, 쥐불놀이] |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0053990}}</ref> Mutane suna yin fitilar tocila da kwando ko akwati da aka ɗaure da igiya mai ƙarfi. Sau da yawa ana yin wasan ta hanyar juya igiyar. Haka kuma ana iya yin faɗa tsakanin sauran membobin ƙauyen. Suna yin wasan har zuwa tsakar dare, kuma bayan sun ji daɗin wasan, sai aka kunna wuta a gonar. Ana cewa yana da kyau idan wutar tana da ƙarfi, <ref>{{Cite web |script-title=ko:[쥐불놀이, 전통사전] |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0053990}}</ref> don haka a wannan rana, akwai al'ada a kowace ƙauye su yi gogayya da juna don ƙara ƙarfin wutar. == Ma'ana == Ana yin wasan ''Jwibullori'' a matsayin wasan gargajiya a wuraren da ke cikin birane. Wasan yana haifar da jin daɗin al'umma kuma yana ƙona ciyawa da ta mutu, kwari da ƙwayoyin cuta, don haka, yana taimakawa wajen samun girbi mai albarka. Wasan yana maraba da Sabuwar Shekara ta hanyar tsarkake tsohuwar rashin sa'a don samun sa'a. <ref>{{Cite web |date=2017-02-10 |title=Daeboreum, Secrets contained in Jwibullori |url=http://www.jsd.or.kr/?c=culture/culture1&uid=19393 |access-date=2018-06-03 |website=증산도(JeungSanDo) |language=ko}}</ref> <ref>{{Cite web |script-title=ko:한국문화재재단 |trans-title=Korea Cultural Heritage Foundation |url=http://www.chf.or.kr/c2/sub2_2.jsp?brdType=R&bbIdx=104458 |access-date=2018-06-03 |website=www.chf.or.kr |language=ko }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An ce dalilin da ya sa ake kunna wuta a gonaki a wannan rana shine don kawar da beraye saboda suna haifar da mummunar barna, kawar da kwari daga gonaki, da kuma ƙarfafa sabbin tsiro. <ref>{{Cite web |script-title=ko:[한국민족대백과사전, 쥐불놀이] |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0053990}}</ref> == Asali == ''Jwibullori'' ya samo asali ne daga al'adar ƙona tudun da ke tsakanin gonakin shinkafa ta hanyar ƙona busasshen ciyawa daga gonakin noma a ranar da ta gabaci ranar Sabuwar Shekara . <u></u> Wannan gobara ba wai kawai al'adar Chungcheong ba ce, har ma al'ada ce ta ƙasa baki ɗaya. A wannan rana, matasa a kowace ƙauye suna sanya bambaro a kan tuddai na gonaki ko gonakin shinkafa kusa da ƙauyensu, kuma idan rana ta faɗi, sai su kunna wuta gaba ɗaya don ƙona ciyawar. <ref name=":3"/> Dangane da girman ko girman wannan gobarar bera, mutum zai iya hasashen sa'a ko ta sharri a shekara ko kuma sa'a ko ta sharri ga ƙauyen. <ref>{{Cite journal |title=『한국의 세시풍속』(최상수, 고려서적, 1960) |url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0053990 |journal=[한국의 세시풍속]}}</ref> == ''jwibullori'' na zamani == Ko da yake ba a cika yin ''jwibullori'' ba, har yanzu yana cikin bukukuwan Sabuwar Shekara da yawa. Yara suna amfani da dogayen zobe da aka yi da waya a cikin gwangwani ta hanyar haƙa ramuka a ƙasa da gefen gwangwani. Yawanci ana yin ''Jwibullori'' a wurin da ake gudanar da taron ƙona sheaf, a cikin fili ko fili mai ƙarancin haɗarin yaɗa wuta. <ref name=":0">{{Cite web |script-title=ko:문화콘텐츠닷컴 |trans-title=Korean Culture Content |url=http://www.culturecontent.com/content/contentView.do?search_div=CP_THE&search_div_id=CP_THE013&cp_code=cp0205&index_id=cp02050110&content_id=cp020501100001&search_left_menu=7 |access-date=2018-05-14 |website=Korean Culture Content}}</ref> Wasan gwangwanin wuta wani aiki ne da aka yi da ''jwibullori'' . A cewar shaidun tsofaffi, ya samo asali ne daga yawan amfani da gwangwani bayan Yaƙin Koriya . A wata ma'anar, an haɗa shi da ''jwibullori'' a zahiri yayin da ake amfani da nau'ikan abincin gwangwani daban-daban tsakanin kayan aikin soja da aka ɗaga a lokacin yaƙin a matsayin kayan aikin nishaɗi. Lokacin da gwangwanin ke juyawa kuma tsakar dare ya kusa, duk itacen da ke cikin gwangwanin wuta yana ƙonewa, yana barin garwashin wuta kawai. A wannan lokacin, ana jefa gwangwanin a sama, yana barin garwashin wuta ya faɗi ya yi walƙiya. Ana ganin wannan a matsayin hanyar aika sa'a da maraba da sa'a, kamar yadda ake yi da jirgin sama a ranar Sabuwar Shekara. <ref name=":0"/> == Shiri == Domin yin gwangwanin wuta, ana haƙa ramuka da dama a saman gwangwani mara komai. Wannan yana haifar da iskar da ke ciyar da wutar. Ana haɗa mita ɗaya na waya a kowane gefe don yin maƙalli. <ref name=":1">{{Cite web |script-title=ko:쥐불놀이-문화콘텐츠닷컴 |trans-title=Jwibul-Culture Contents |url=http://www.culturecontent.com/content/contentView.do?search_div_id=CP_THE013&cp_code=cp0205&index_id=cp02050110&content_id=cp020501100001&search_left_menu=7 |access-date=2018-06-03 |website=www.culturecontent.com |language=ko}}</ref> Wasan da aka saba yi shi ne a ƙona tsintsiya ko bishiyoyi da filayen da ke kewaye da ƙauyen. Dangane da lardin, mutane suna amfani da kindling da aka yi da mugwort ko Bulkkangtong ( 불깡통, ma'ana: gwangwanin wuta). <ref name=":1"/> [[Fayil:Feuerpois02.JPG|alt=|thumb|Jwibul]] Ana sanya sanduna a cikin gwangwani, sannan a kunna wutar. Sannan ana riƙe wayar da hannu ɗaya ana jujjuya ta da ƙarfi don man da ke cikin gwangwanin ya ƙone. Yara suna juya gwangwani kuma suna fafatawa da wanda wutarsa ta fi ƙonewa. Amfani da gwangwanin wuta ya kasance yana maye gurbin amfani da tocila ko ƙunshin bambaro; don haka ana iya fahimtar kunna gwangwanin wuta a matsayin nau'in ''jwibul'' . == ''Jwibullori'' a Jeju == A Tsibirin Jeju, mutane sun kunna wuta a cikin tsaunukan Hallasan a watan Fabrairu, ko Hwaip ( 화입 ). Yankin yana kiran berayen "surukarsa" domin idan ka kira bera "bera", zai fahimta kuma ya zama matsala. Wani al'ada kuma yana gargaɗin nuna alamar duba a ranar bera, wani kuma yana guje wa sanya tufafi masu kitse. Kamar yadda ''jwibullori'' ke da alaƙa da bera, haka yake kamar ƙona gona a ranar farko ta watan wata na farko. Dangane da yankin, ana kuma kiransa ''jwibul'' ( 쥐불 ) tare da hasken wata a ranar Sabuwar Shekara. Domin hana gobara, ba a yarda da ''jwibullori'' ba. Ana kawar da cututtuka da kwari ta amfani da maganin kwari maimakon gobara, don haka yana ɓacewa a hankali. <ref name=":2">{{Cite web |script-title=ko:한국민속대백과사전 |url=http://folkency.nfm.go.kr/kr/topic/%EC%A5%90%EB%B6%88%EB%86%80%EC%9D%B4/4921 |access-date=2018-06-03 |website=[[Encyclopedia of Korean Folk Culture]] |language=ko}}</ref> == ''Jwibullori'' a China == ''Bul'' ( 불놀이, yana nufin: Nuna wasan wuta) a ranar 15 ga Sabuwar Shekara an samo shi ne daga ra'ayin ''Sunghwa'' ( 숭화 ) wanda ke girmama gobara. A kudancin [[Sin|China]] da [[Turai]] da kuma Koriya, manoma suna da alaƙa da aikin ƙona gonaki da kayayyakinsu. A China, wani abu da ake kira ''hunchung'' ( 훈충 ) taron da ake kira Yongdaedu ( 용대두 ) yana faruwa a ranar 2 ga Fabrairu. A wannan hutun, dodon yana ɗaga kansa. Ana cewa yana yiwuwa a hana bala'o'in kwari daban-daban idan ya fita daga ƙofar kicin, yana fesa toka kamar dodon. <ref name=":2"/> == tsabar kuɗi na tunawa da Pyeongchang == An sassaka tsabar kuɗin tunawa da Pyeongchang da jwibullori . An raba kuɗin da aka bayar don tunawa da wasannin Olympics na PyeongChang zuwa takardun kuɗi na tunawa da tsabar kuɗi na tunawa. An sassaka Jwibullori a kan tsabar kuɗin zinariya. An kuma sassaka tsabar kuɗin zinare da zane-zanen wasan kwaikwayo na gargajiya kamar su sled na mono maple. == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] tmaybfz1yoo6o5gteg68coh1kdw9agg Katrin Eggenberger 0 144008 835775 814930 2026-05-14T10:21:18Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 3 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835775 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Katrin Eggenberger''' (an haife ta a ranar 8 ga watan Satumbar shekara ta 1982) ƴar Switzerland ce kuma 'yar siyasa wacce ta yi aiki a matsayin Ministan Harkokin Waje na [[Liechtenstein|Liechtensteiner]] daga Nuwamba 2019 zuwa Maris 2021. == Ilimi da rayuwar mutum == An haifi Katrin Eggenberger a Werdenberg, Switzerland ga mahaifin Switzerland da mahaifiyar Liechtensteiner . Kakan mahaifiyarta, [[:de:Josef Biedermann|Josef Biedermann]], ya kasance memba na dogon lokaci na majalisar dokokin Liechtenstein kuma tsohon shugaban Jam'iyyar Progressive Citizens' Party . <ref> name="nzz" </ref> Ita 'yar ƙasa ce guda biyu, <ref> name="nzz" </ref> duk da haka ta shafe mafi yawan rayuwarta tana zaune a waje da Liechtenstein.<ref> name="personal">{{Cite web |date=12 September 2019 |title=Persönlicher Kontakt ist mir wichtig |url=https://www.vaterland.li/liechtenstein/politik/persoenlicher-kontakt-ist-mir-wichtig;art169,398446 |access-date=9 March 2020 |website=Liechtensteiner Vaterland |language=German}}</ref> Ta koma zama a Vaduz har abada a watan Oktoba 2019. Eggenberger ta kammala digiri na farko a fannin Gudanar da Kasuwanci a shekarar 2008 ta hanyar Jami'ar Liechtenstein, tana karatu a Jami'ar Jihar Ohio inda ta kuma yi gasa a cikin yin iyo tare.<ref> name="bio">{{Cite web |title=Minister Dr Katrin Eggenberger |url=https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210123153745/https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ |archive-date=2021-01-23 |access-date=2020-03-09 |publisher=Government Principality of Liechtenstein}}</ref><ref>{{Cite web |date=4 February 2004 |title=Ohio State Synchronized Swimming Plays Host to OSU College Association Meet |url=https://ohiostatebuckeyes.com/ohio-state-synchronized-swimming-plays-host-to-osu-college-association-meet/ |access-date=9 March 2020 |publisher=Ohio state Buckeyes}}</ref> Ta yi gasa a cikin yin iyo tare da Ariane Schneider a Gasar Cin Kofin Duniya ta 2005 a [[Montréal|Montreal]] . <ref>{{Cite web |date=17 July 2005 |title=The Swiss synchronized swimming team |url=https://www.gettyimages.com.au/detail/news-photo/the-swiss-synchronized-swimming-team-of-katrin-eggenberger-news-photo/53249665 |access-date=9 March 2020 |publisher=Getty Images }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Eggenberger ta kammala digirin Master of Science a fannin Banki da Gudanar da Kuɗi a shekarar 2012 a Jami'ar Liechtenstein. <ref>name="bio">{{Cite web |title=Minister Dr Katrin Eggenberger |url=https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210123153745/https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ |archive-date=2021-01-23 |access-date=2020-03-09 |publisher=Government Principality of Liechtenstein}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210123153745/https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ "Minister Dr Katrin Eggenberger"]. Government Principality of Liechtenstein. Archived from [https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123153745/https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ |date=2021-01-23 }} on 2021-01-23<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-03-09</span></span>.</cite></ref> A shekarar 2019 ta kammala digirin PhD a fannin Harkokin Ƙasa da Ƙasashen Waje da Tattalin Arzikin Siyasa daga Jami'ar St. Gallen, wanda Joseph Stiglitz, wanda ya lashe kyautar Nobel ya jagoranta, kuma ta kasance mai bincike a Makarantar Tattalin Arziki ta London, Jami'ar Cambridge, Jami'ar Princeton da [[Jami'ar Harvard]] . <ref> name="bio" </ref> <ref> name="interview">{{Cite web |date=18 December 2019 |title=Interview with Dr Katrin Eggenberger, the new Minister of Foreign Affairs of Liechtenstein |url=https://www.efta.int/About-EFTA/news/Interview-Dr-Katrin-Eggenberger-new-Minister-Foreign-Affairs-Liechtenstein-516396 |access-date=9 March 2020 |publisher=EFTA}}</ref> <ref name="ACMF">{{Cite web |title=Katrin Eggenberger Chief-of-Staff & Head, Community of Chairpersons, World Economic Forum |url=https://www.millenniumfellowship.org/katrin-eggenberger/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704053445/http://www.millenniumfellowship.org/katrin-eggenberger/ |archive-date=2020-07-04 |access-date=2020-03-09 |publisher=Atlantic Council Millennium Fellowship}}</ref> Ta kasance Maurice R. Greenberg World Fellow a shekarar 2019 a Cibiyar Jackson for Global Affairs a Jami'ar Yale . <ref>{{Cite web |last=Sudo |first=Ayumi |date=3 April 2019 |title=Jackson Institute announces 2019 World Fellows |url=https://yaledailynews.com/blog/2019/04/03/jackson-institute-announces-2019-world-fellows/ |access-date=9 March 2020 |website=Yale News |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227100838/https://yaledailynews.com/blog/2019/04/03/jackson-institute-announces-2019-world-fellows/ |url-status=dead }}</ref> A shekarar 2020, ta kammala karatun MPA na tsakiyar aiki daga Makarantar Harvard Kennedy . <ref>{{Cite web |date=20 November 2024 |title=Katrin Eggenberger |url=https://historisches-lexikon.li/Eggenberger,_Katrin |access-date=12 February 2026 |publisher=historisches-lexikon.li}}</ref> == Ayyuka == Eggenberger ta yi aiki a bankuna da dama a Vaduz da Switzerland kafin ta zama Shugabar Ma'aikata ga Klaus Schwab da kuma Shugaban Al'ummar Shugabannin Kungiyar a Taron Tattalin Arziki na Duniya a 2016. Ta kasance mai alhakin gina dandamali na dijital na duniya ga kamfanoni masu tasowa, kamfanoni, jami'o'i da gwamnatoci. Eggenberger ta kasance memba na Jam'iyyar Progressive Citizens' Party tun daga 2019, <ref name="bio">{{Cite web |title=Minister Dr Katrin Eggenberger |url=https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210123153745/https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ |archive-date=2021-01-23 |access-date=2020-03-09 |publisher=Government Principality of Liechtenstein}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210123153745/https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ "Minister Dr Katrin Eggenberger"]. Government Principality of Liechtenstein. Archived from [https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123153745/https://www.regierung.li/members-of-government/katrin-eggenberger/ |date=2021-01-23 }} on 2021-01-23<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-03-09</span></span>.</cite></ref> lokacin da jam'iyyar ta zaba ta gaba daya zuwa majalisar. <ref>{{Cite web |date=7 September 2019 |title=Katrin Eggenberger soll Fricks Nachfolgerin werden |url=https://www.vaterland.li/liechtenstein/politik/katrin-eggenberger-soll-fricks-nachfolgerin-werden;art169,398007 |access-date=9 March 2020 |website=Liechtensteiner Vaterland |language=German}}</ref> Alois, Yarima na Liechtenstein ne ya nada ta a matsayin Ministan Harkokin Waje a ranar 11 ga Nuwamba 2019, inda ta maye gurbin Aurelia Frick, kuma Firayim Minista Adrian Hasler ya rantsar da ita. <ref name="interview">{{Cite web |date=18 December 2019 |title=Interview with Dr Katrin Eggenberger, the new Minister of Foreign Affairs of Liechtenstein |url=https://www.efta.int/About-EFTA/news/Interview-Dr-Katrin-Eggenberger-new-Minister-Foreign-Affairs-Liechtenstein-516396 |access-date=9 March 2020 |publisher=EFTA}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.efta.int/About-EFTA/news/Interview-Dr-Katrin-Eggenberger-new-Minister-Foreign-Affairs-Liechtenstein-516396 "Interview with Dr Katrin Eggenberger, the new Minister of Foreign Affairs of Liechtenstein"]. EFTA. 18 December 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 March</span> 2020</span>.</cite></ref><ref name="volks">{{Cite web |date=11 November 2019 |title=Katrin Eggenberger als Regierungsrätin vereidigt |url=https://www.volksblatt.li/nachrichten/Liechtenstein/Politik/vb/240732/katrin-eggenberger-als-regierungsratin-vereidigt |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113105731/https://www.volksblatt.li/nachrichten/Liechtenstein/Politik/vb/240732/katrin-eggenberger-als-regierungsratin-vereidigt |archive-date=13 November 2019 |access-date=9 March 2020 |website=Volksblatt |language=German}}</ref> Tana da alhakin ma'aikatar shari'a da al'adu da kuma harkokin kasashen waje.<ref name="volks" /> Kammalawa ta Yale fellowship a cikin 2019 ya sa ta rasa hudu daga cikin tarurrukan gwamnati shida na farko.<ref>{{Cite web |date=6 December 2019 |title=Eggenberger fehlt an 4 von 6 Sitzungen |url=https://www.vaterland.li/liechtenstein/politik/eggenberger-fehlt-an-4-von-6-sitzungen;art169,406438 |access-date=9 March 2020 |website=Liechtensteiner Vaterland |language=German}}</ref> == Littattafai == * {{Cite journal |last=Eggenberger |first=Katrin |last2=Emmenegger |first2=Patrick |year=2015 |title=Economic Vulnerability and Political Responses to International Pressure: Liechtenstein, Switzerland and the Struggle for Banking Secrecy |journal=[[Swiss Political Science Review]] |volume=21 |issue=4 |pages=491–507 |doi=10.1111/spsr.12181 |doi-access=free}} * {{Cite journal |last=Emmenegger |first=Patrick |last2=Eggenberger |first2=Katrin |year=2018 |title=State sovereignty, economic interdependence and US extraterritoriality: the demise of Swiss banking secrecy and the re-embedding of international finance |journal=Journal of International Relations and Development |volume=21 |issue=3 |pages=798–823 |doi=10.1057/s41268-017-0088-y |s2cid=149206725}} * {{Cite journal |last=Eggenberger |first=Katrin |year=2018 |title=When is blacklisting effective? Stigma, sanctions and legitimacy: the reputational and financial costs of being blacklisted |journal=Review of International Political Economy |volume=25 |issue=4 |pages=483–504 |doi=10.1080/09692290.2018.1469529 |s2cid=158191498}} *    == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 1982]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 155pcc0rboqf5u84x55u1nxh4wj1pm9 Jerin Caroline 0 144736 835391 807630 2026-05-13T13:19:38Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835391 wikitext text/x-wiki Caroline Mary Series CBE FRS (an haife ta a ranar 24 ga watan Maris na shekara ta 1951 ) masanin lissafi ne na Ingila wanda aka sani da aikinta a cikin lissafin hyperbolic, Ƙungiyoyin Kleinian da tsarin ƙarfi. == Rayuwa ta farko da ilimi == [[Fayil:Caroline_Series.jpg|right|thumb|Caroline a cikin 1976]] An haifi jerin ne a ranar 24 ga Maris, 1951, a Oxford ga Annette da George Series . Ta halarci Makarantar Sakandare ta Oxford don 'yan mata kuma daga 1969 ta yi karatu a Kwalejin Somerville, Oxford, inda Anne Cobbe ta yi mata tamBA don shiga.<ref>{{Cite web |date=2007 |title=Interview with Professor Caroline Series |url=http://europeanwomeninmaths.org/sites/default/files/documents/portraits/ima_-mathematics-today.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303215727/http://europeanwomeninmaths.org/sites/default/files/documents/portraits/ima_-mathematics-today.pdf |archive-date=3 March 2016 |access-date=28 August 2018 |website=European Women in Maths}}</ref> Ta sami B.A. a cikin Lissafi a 1972 kuma an ba ta lambar yabo ta lissafi ta jami'a. An ba ta Kyautar Kennedy Scholarship kuma ta yi karatu a [[Jami'ar Harvard]] daga 1972, ta sami Ph.D. a 1976 wanda George Mackey ke kula da shi a kan Ergodicity na kungiyoyin samfur. == Ayyuka da bincike == A cikin 1976-77 ta kasance malama a Jami'ar California, Berkeley, kuma a cikin 1977-78 ta kasance mai bincike a Kwalejin Newnham, Cambridge . Daga 1978 ta kasance a Jami'ar Warwick, da farko a matsayin malami, sannan, daga 1987, a matsayin mai karatu, kuma daga 1992 a matsayin farfesa. Daga 1999 zuwa 2004 ta kasance Babban Binciken Bincike na Injiniya da Kimiyya na Jiki (EPSRC) a Jami'ar Warwick . A cikin shekarun 1970s, Series ya sami zane-zane na Rufus Bowen's Theory of Dynamic Systems a cikin lissafin ci gaba da raguwa da lissafin hyperbolic mai girma biyu, tasirin Ƙungiyoyin Fuchsian. Bayan haka ta bincika irin wannan, gami da fractal, alamu na lissafi a cikin sararin samaniya guda uku, tare da Ƙungiyoyin Kleinian a matsayin Ƙungiyoyin daidaituwa. Hotunan kwamfuta sun haifar da aikin littafi tare da David Mumford da David Wright, wanda ya ɗauki sama da shekaru goma. Sauran marubuta tare da waɗanda ta buga a wannan yanki sun haɗa da Linda Keen da Joan Birman . Series ta zama mace ta uku da ta zama shugabar kungiyar London Mathematical Society lokacin da ta rike mukamin a shekarar 2017-2019. <ref>{{Cite web |date=5 January 2018 |title=Female Presidents for Three Maths Societies |url=https://ima.org.uk/8604/female-presidents-three-maths-societies/ |access-date=14 March 2021 |website=IMA |publisher=[[Institute of Mathematics]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 February 2020 |title=THE JEREMIAH HORROCKS LECTURE- Indra's Pearls: A mathematical adventure – CANCELLED |url=https://www.star.uclan.ac.uk/2020/02/19/the-jeremiah-horrocks-lecture-indras-pearls-a-mathematical-adventure/ |access-date=14 March 2021 |publisher=[[University of Central Lancashire]]}}</ref> Ita ce farfesa a fannin lissafi a Jami'ar Warwick . === Littattafan da aka zaɓa === * tare da David Mumford da David Wright: Lu'u-lu'u na Indra . Jami'ar Cambridge Press 2002. * {{Cite journal |last=Series |first=Caroline |year=1985 |title=The geometry of Markoff numbers |journal=The Mathematical Intelligencer |publisher=Springer Science and Business Media LLC |volume=7 |issue=3 |pages=20–29 |doi=10.1007/bf03025802 |issn=0343-6993 |s2cid=122241136}} * {{Cite journal |last=Series |first=Caroline |year=1982 |title=Non-euclidean geometry, continued fractions, and ergodic theory |journal=The Mathematical Intelligencer |publisher=Springer Science and Business Media LLC |volume=4 |issue=1 |pages=24–31 |doi=10.1007/bf03022992 |issn=0343-6993 |s2cid=120656792}} * {{Cite journal |last=Series |first=C. |date=8 September 1987 |title=Some geometrical models of chaotic dynamics |journal=Proceedings of the Royal Society of London. A. Mathematical and Physical Sciences |publisher=The Royal Society |volume=413 |issue=1844 |pages=171–182 |bibcode=1987RSPSA.413..171S |doi=10.1098/rspa.1987.0108 |issn=0080-4630 |s2cid=125057548}} * [http://plus.maths.org/issue43/features/serieswright/index.html Jerin, Wright Ba Euclidean Geometry da Indra's Pearls, Plus Magazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015095136/http://plus.maths.org/issue43/features/serieswright/index.html |date=2009-10-15 }} *   === Daraja da kyaututtuka === A shekara ta 1987 an ba ta lambar yabo ta Junior Whitehead ta London Mathematical Society . A shekara ta 1992 ta gudanar da Lecture na Rouse Ball a Cambridge, kuma a shekara ta 1986 ta kasance mai ba da jawabi a Taron Kasa da Kasa na Mathematicians a Berkeley (Symbolic Dynamics for Geodesic Flows). Daga 1990 zuwa 2001 ta kasance edita na Rubutun Dalibai na London Mathematical Society . A shekara ta 1986 ta kasance memba na kafa kungiyar mata ta Turai a lissafi (EWM). == Rayuwa ta mutum == Ita ce 'yar masanin kimiyyar lissafi George Series . == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1951]] [[Rukuni:Webarchive template wayback links]] 53mr0z18zdyfj2qe8lwgfi9vghp63aj Jerin asibitocin koyarwa a Najeriya 0 144853 835394 814042 2026-05-13T14:21:13Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835394 wikitext text/x-wiki {{databox}} Asibitin koyarwa cibiyar da ke da alhakin samar da horo na likita ga ɗalibai da waɗanda suka kammala karatun makarantun likita.<ref>{{Cite web |title=Teaching Hospitals {{!}} AHA |url=https://www.aha.org/advocacy/teaching-hospitals |access-date=2022-08-06 |website=www.aha.org |language=en |archive-date=2020-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201117153933/https://www.aha.org/advocacy/teaching-hospitals |url-status=dead }}</ref> Waɗannan asibitoci yawanci suna da alaƙa da [[jami'a]] ko makarantar likita. Akwai asibitoci masu yawa da ke ko'ina cikin ƙasar.<ref>{{Cite web |title=Teaching Hospitals |url=https://www.health.gov.ng/index.php?option=com_content&view=article&id=136&Itemid=502 |access-date=2022-04-30 |website=www.health.gov.ng}}</ref> Waɗannan sune jerin asibitocin koyarwa a [[Najeriya]]: * [[Afe Babalola University Teaching Hospital|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Afe Babalola]] * [[Asibitin Koyarwa ta Jami'ar Legas|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Legas]]<ref>{{Cite web |title=Lagos University Teaching Hospital LUTH |url=https://luth.gov.ng/ |access-date=2022-08-06 |website=luth.gov.ng}}</ref> * [[University of Benin Teaching Hospital|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Benin]]<ref name="TH">{{Cite web |title=Teaching Hospital |url=https://www.health.gov.ng/Source/3/Teaching-Hospital- |access-date=2024-02-15 |website=Teaching Hospital |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Rasheed Shekoni Federal University Teaching Hospital|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Tarayya ta Rasheed Shekoni]] * [[Asibitin Koyarwa na Aminu Kano]]<ref name="TH" /> * [[Abia State University Teaching Hospital|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Jihar Abia]]<ref>{{Cite web |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2024-05-22 |title=ABSUTH secures MDCN approval to resume housemanship programme |url=https://www.vanguardngr.com/2024/05/absuth-secures-mdcn-approval-to-resume-housemanship-programme/amp/ |access-date=2025-01-24 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref> * [[Jami'ar Bingham|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Bingham]] * [[Barau Dikko Teaching Hospital|Asibitin Koyarwa na Barau Dikko]] * [[Jami'ar jihar Imo|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Jihar Imo]], * [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Olabisi Onabanjo]] * [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Ahmadu Bello]] * [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Fatakwal|Jami'ar Port Harcourt Koyarwa Asibitin]] * [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Uyo]] * [[Asibitin Kwalejin, Ibadan]] * Asibitin Koyarwa na Jami'ar Calabar * [[Asibitin koyarwa ta jami'ar Usmanu Danfodiyo, Sokoto|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Usmanu Danfodiyo]] * [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Abuja]] * [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Jihar Delta]] * [[Asibitin Koyarwa na Pastor Chris Oyakhilome|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Igbinedion]] * [[Asibitin Koyarwa na Irrua]] * Asibitin Koyarwa na Jami'ar Najeriya<ref>{{Cite web |date=24 May 2019 |title=Onodugo emerges CMD of UNTH |url=https://guardian.ng/news/onodugo-emerges-cmd-of-unth |access-date=25 May 2022 |website=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian Newspaper]]}}</ref> * Asibitin Koyarwa na Jami'ar Obafemi Awolowo * [[Benue State University Teaching Hospital|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Jihar Benue]] * [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Jos]] * [[Ekiti State University Teaching Hospital|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Jihar Ekiti]] * Asibitin Koyarwa na [[Jami'ar Neja Delta|Jami'ar Niger Delta]] * Asibitin Koyarwa na Jami'ar Nnamdi Azikiwe<ref>{{Cite web |last=Onwuchekwa |first=David |date=15 November 2021 |title=NAUTH Nnewi ready to partner with Soludo administration to make Anambra hub for medical tourism – Dr Ugboaja |url=https://www.sunnewsonline.com/nauth-nnewi-ready-to-partner-with-soludo-administration-to-make-anambra-hub-for-medical-tourism-dr-ugboaja/ |access-date=30 May 2022 |website=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]}}</ref> * [[Asibitin Koyarwa na Tarayya, Ido Ekiti]] * Asibitin Koyarwa na Jami'ar Fasaha ta Ladoke Akintola<ref>{{Cite web |last=Feyisipo |first=Remi |date=2020-08-13 |title=Governor Makinde increases subvention to LAUTECH Teaching Hospital - |url=https://businessday.ng/health/article/governor-makinde-increases-subvention-to-lautech-teaching-hospital/ |access-date=2025-01-26 |website=Businessday NG |language=en-US}}</ref> * [[Asibitin Koyarwa na Jami'ar Abubakar Tafawa Balewa]]<ref>{{Cite web |date=2020-01-24 |title=ATBUTH Bauchi celebrates 10th year anniversary |url=https://tribuneonlineng.com/atbuth-bauchi-celebrates-10th-year-anniversary/ |access-date=2022-06-21 |website=Tribune Online |language=en-GB}}</ref> * [[Federal University Teaching Hospital Wukari|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Tarayya Wukari]] * [[Alex Ekwueme Federal University Teaching Hospital Abakaliki|Asibitin Koyarwa na Tarayya na Alex Ekwueme]]<ref>{{Cite web |last=III |first=Admin |date=2019-04-04 |title=FG renames FETHA Abakiliki after Ekwueme |url=https://blueprint.ng/fg-renames-fetha-abakiliki-after-ekwueme/ |access-date=2025-01-28 |website=Blueprint Newspapers Limited |language=en-US}}</ref> * [[Jami'ar Jihar Ebonyi|Asibitin Koyarwa na Jami'ar Jihar Ebonyi]] == Manazarta == [[Rukuni:Asibitoci a Najeriya]] [[Rukuni:Gine-gine]] [[Rukuni:Lafiya]] tl7oov78b97phq3308udfka4qim7gvw Jummai Bitrus 0 145149 835604 814728 2026-05-14T03:35:00Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835604 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jummai Bitrus''' (an haife ta a ranar 4 ga Satumba, 1996, a Yola) 'yar wasan volleyball ce ta Najeriya wacce ke taka leda a matsayin Libero don Babban Jami'in Sojan Ruwa (CNS) kungiyar volleyball ta mata ta Spikers da kungiyar volleybal ta mata ta Najeriya.<ref>{{Cite web |title=Player - Jummai Bitrus - FIVB Continental Olympic Qualification 2020 |url=https://en.volleyballworld.com/en/volleyball/coqt/2020/cavb-women/teams/ngr-nigeria/players/jummai_bitrus?id=80609 |access-date=2024-05-07 |website=en.volleyballworld.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Shirin Shirin Jummai Bitrus == Ta yi alkawarin yin amfani da wannan shirin don inganta daruruwan 'yan wasan volleyball a yankin Arewa maso Gabashin Najeriya tunda wani ya taimaka mata wajen cimma burinta.<ref>{{Cite web |date=2023-02-04 |title=Jummai Bitrus Giving Back To The Society Via Volleyball - PAI News Media |url=https://paimedia.com.ng/jummai-bitrus-giving-back-to-the-society-via-volleyball/ |access-date=2024-05-07 |website=PAI News Media - Breaking Stories &#124; Latest News |language=en-US |archive-date=2024-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529085100/https://paimedia.com.ng/jummai-bitrus-giving-back-to-the-society-via-volleyball/ |url-status=dead }}</ref> == Tarihin aiki == Jummai Bitrus ta ce ta kasance yarinya ce kafin ta fara buga wasan volleyball ga Adamawa Queens na Yola . Ta kuma buga wa kungiyar Nigerian Immigration Service (NIS) wasa kafin ta shiga kungiyar tsaro da tsaron jama'a ta Najeriya (NSCDC) a shekarar 2018. Ta kasance mafi kyawun 'yar wasan Libero a kasar a gasar Firimiya ta 2019 . <ref>{{Cite web |last=Kuti |first=Dare |date=2020-06-13 |title=Jummai Bitrus: From Ball Girl to Nigeria Best Volleyball Libero |url=https://aclsports.com/jummai-bitrus-from-ball-girl-to-nigeria-best-volleyball-libero/ |access-date=2024-05-07 |website=ACLSports |language=en-GB}}</ref> An sake kiranta a matsayin mafi kyawun ɗan wasan Libero a ƙasar a gasar Firimiya ta Volleyball ta Najeriya ta 2022 a [[Akure]] . Bitrus ta shiga kungiyar mata ta volleyball ta Spikers a kungiyar Sojan Ruwa (CNS) don gasar Firimiya ta Volleyball ta Najeriya ta 2023. <ref>{{Cite web |last=Kuti |first=Dare |date=2023-07-08 |title=Volleyball: Libero Jummai Bitrus joins CNS Spikers |url=https://aclsports.com/volleyball-libero-jummai-bitrus-joins-cns-spikers/ |access-date=2024-05-07 |website=ACLSports |language=en-GB}}</ref> === Kungiyar kwallon kafa ta Najeriya === Bitrus na daga cikin 'yan wasan volleyball da suka wakilci [[Najeriya]] a lokacin wasannin Afirka na 2019 a [[Rabat]], Morocco . <ref>{{Cite web |last=Saliu |first=Mohammed |date=2019-08-15 |title=Nigeria Volleyball Federation release list of players for 2019 African Games |url=https://www.brila.net/nigeria-volleyball-federation-release-list-of-players-for-2019-african-games/ |access-date=2024-05-07 |website=Latest Sports News In Nigeria |language=en-US}}</ref> Jummai Bitrus na daga cikin tawagar mata 19 ta Najeriya da ke buga wasan Olympics na Tokyo 2020 a [[Kamaru]] wanda ke gudana daga 2 ga Janairu zuwa 9 ga Janairu 2020. <ref>{{Cite web |last=III |first=Admin |date=2020-01-01 |title=Volleyball Olympic Qualifiers: We want to make history – Coach Ajayi |url=https://blueprint.ng/volleyball-olympic-qualifiers-we-want-to-make-history-coach-ajayi/ |access-date=2024-05-07 |website=Blueprint Newspapers Limited |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Oluwalowo |first=’Tosin |date=2020-01-01 |title=Volleyball: 12 players invited for Olympics qualifiers |url=https://punchng.com/volleyball-12-players-invited-for-olympics-qualifiers/ |access-date=2024-05-07 |website=Punch Newspapers |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kuti |first=Dare |date=2020-01-01 |title=Samuel Ajayi: We want to make Olympic history |url=https://aclsports.com/samuel-ajayi-we-want-to-make-olympic-history/ |access-date=2024-05-07 |website=ACLSports |language=en-GB}}</ref> Ta sake kasancewa daga cikin 'yan wasan volleyball 19 da Samuel Ajayi ya kira don wakiltar Najeriya don Gasar Volleyball ta Mata ta Afirka ta 21 wanda ke faruwa daga 14 ga Agusta zuwa 29 ga Agusta 2023 a Yaounde, Kamaru . [1] [2][3] Ta kasance daga cikin 'yan wasan volleyball da ke buga gasar cin kofin wasannin Afirka ta 2024 wanda aka shirya daga 4 ga Janairu zuwa 8 ga Janairu a filin wasa na kasa a Legas . <ref>{{Cite web |last=Ochicha |first=Lovette |date=2024-01-03 |title=Samuel Ajayi Unveils Dynamic Squad For Nigeria Women's Volleyball Team In 2024 African Games Qualifiers |url=https://www.sports247.ng/samuel-ajayi-unveils-dynamic-squad-for-nigeria-womens-volleyball-team-in-2024-african-games-qualifiers/ |access-date=2024-05-07 |website=Sports247 Nigeria |language=en-US}}</ref> Ta kuma kasance daga cikin 'yan wasan volleyball da ke wakiltar Najeriya a lokacin wasannin Afirka na 13 a [[Ghana]] wanda ke gudana daga 8 ga Maris zuwa 23 ga Maris 2024 .<ref>{{Cite web |date=2024-02-17 |title=Twenty-One Female Volleyball Players Resume Nigeria Camp Ahead Of 13th African Games - Royal Times of Nigeria. |url=https://royaltimes.net/twenty-one-female-volleyball-players-resume-nigeria-camp-ahead-of-13th-african-games/ |access-date=2024-05-07 |language=en-US }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Ochicha |first=Lovette |date=2024-01-20 |title=#13th African Games: Nigerian Women's Volleyball Team Announces 25-Player Squad for 13th African Games |url=https://www.sports247.ng/13th-african-games-nigerian-womens-volleyball-team-announces-25-player-squad-for-13th-african-games/ |access-date=2024-05-07 |website=Sports247 Nigeria |language=en-US}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1996]] ne4ac0air8fw7bqbnyg4qjbtwrh9ycz Keisha Omilana 0 145224 835832 809076 2026-05-14T11:13:38Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835832 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''[[Olori (sunan)|Oloori]] Keisha Omilana ta Ipetu-Ijesha''' ( an haife ta '''Keisha Bolden''' ; Maris 8, 1986), wacce aka fi sani da '''Gimbiya Keisha Omilana''', ƙwararriyar 'yar Amurka ce kuma 'yar kasuwa. Ita ce mamallakin Mujallar SAXS. Ita ce 'yar asalin Afirka ta farko da aka nuna a tallace-tallace uku a jere ga Pantene, kuma daga baya ta zama fuskar kamfen ɗin talla na duniya ga kamfanin. Omilana ta kuma yi koyi da kamfen ɗin talla na kamfanin L'Oréal na Faransa, kamfanin tufafi na Burtaniya Boden, da kuma American CoverGirl, Maybelline, da Revlon . A matsayinta na matar [[Oba|Omoba]] Adekunle Adebayo Omilana ta Ipetu-Ijesha, ita 'yar ''Oloori'' ce (ko kuma gimbiya) ta Gidan [[Yarbawa|Yarabawa]] na Arigbabuowo a [[Najeriya]] . Ita da iyalinta sun kasance abin da ya fi daukar hankali a wani shiri na kakar wasa ta biyu na shirin talabijin na gaskiya na Burtaniya ''Stacey Dooley Sleeps Over'' a shekarar 2021. <ref>{{Cite web |last=Darkmoon |year=2021 |title=Stacey Dooley Sleeps Over Series Two Episode Two |url=https://youtube.com/watch?v=NEPVPKwJPv4&feature=shared |via=YouTube.com}}</ref> == Rayuwar farko da ilimi == An haifi Omilana kuma ta girma a Inglewood, California . <ref>{{Cite web |last=Wang |first=Kimberly |title=10 stylish royals who aren't Kate Middleton |url=https://www.businessinsider.com/10-stylish-royals-who-arent-kate-middleton-2017-8 |website=Business Insider}}</ref> Ta karanci salon kwalliya a wata makaranta da ke [[Chicago]] . <ref name="insider">{{Cite web |last=Friel |first=Mikhaila |date=May 10, 2020 |title=Princess Keisha of Nigeria says she didn't know her now-husband was a prince until 2 years into their relationship, when his mom called her 'my princess' |url=https://www.insider.com/princess-keisha-of-nigeria-husband-pantene-crown-of-curls-5 |website=Insider}}</ref> == Sana'a == Omilana ta ƙaura zuwa birnin New York don yin aiki a matsayin mai tallan kayan kawa. Ta yi aiki tare da L'Oreal, Maybelline, Boden, Revlon, CoverGirl, da Pantene . <ref>{{Cite web |title=10 Young Royals Who Are in the Business of Fashion |url=https://www.esquiremag.ph/the-good-life/mavericks/royals-in-fashion-a1868-20181013-lfrm?ref=feed_1}}</ref> An yi mata talla sau uku a jere ga Pantene, inda ta zama mace 'yar asalin Afirka ta farko da ta yi hakan. <ref name="insider"/> Omilana kuma ta fito a wani kamfen na talla na duniya ga kamfanin. <ref>{{Cite web |date=October 3, 2020 |title=Princess Keisha Omilana - #The Working Princess On Never Giving Up on Your Dreams &#124; Diversity Business Magazine |url=https://diversitybusinesspromotes.uk/princess-keisha-omilana-the-working-princess-on-never-giving-up-on-your-dreams/ |access-date=March 13, 2026 |archive-date=January 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121024518/https://diversitybusinesspromotes.uk/princess-keisha-omilana-the-working-princess-on-never-giving-up-on-your-dreams/ |url-status=dead }}</ref> Ta yi yawo a Makon Kayan Kawa na New York . <ref>{{Cite web |date=September 12, 2018 |title=All the Royals Who Have Walked the Runway at Fashion Week |url=https://www.vogue.com/article/royals-at-fashion-week |website=Vogue Arabia}}</ref> <ref>{{Cite web |title=princess-keisha-omilana-of-nigeria-walks-the-runway-at-the-news-photo-1592242374 |url=https://harpersbazaar.my/fashion/14-most-stylish-royals/attachment/princess-keisha-omilana-of-nigeria-walks-the-runway-at-the-news-photo-1592242374/}}</ref> A shekarar 2010, Maggie Norris ta yi wa ita da Sarah Bradford ado a wani ɓangare na baje kolin gabatar da ita tare da mujallar ''An Evening of New York Couture'', tare da haɗin gwiwar Verdura da Aman & Carson Interiors. Bayan ta koma Landan, ta ci gaba da yin tallan kayan kawa kuma an nuna ta, tare da 'yarta, a cikin wani sharhin ''mujallar Mocha'' . <ref name="insider"/> A shekarar 2017, Omilana ta ƙaddamar da wani kamfani mai suna A Crown of Curls, wani kamfani mai kula da gashi wanda aka tsara don iyalai masu yara masu launin fata daban-daban. <ref name="insider"/> A shekarar 2021, Omilana da iyalinta sun fito a kakar wasa ta biyu ta shirin talabijin na gaskiya na Stacey Dooley mai suna Stacey Dooley Sleeps Over, a matsayin abin da aka mayar da hankali a kai a kashi na biyu na kakar. [1] [2] A shekarar 2023, ta kafa Mujallar SAXS, wata mujalla ta yanar gizo da ta mayar da hankali kan sarauta, salon zamani da nishaɗi. [3] == Manazarta == [[Rukuni:Haihuwan 1986]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 267rccyybi66mqbo8wwpylfspq7xsqb Justine Kasa-Vubu 0 145254 835610 814732 2026-05-14T03:53:00Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835610 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Justine M'Poyo Kasa-Vubu''' (an haife ta a ranar 14 ga watan Afrilu 1951) 'yar siyasa ce '[[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|yar ƙasar Kongo]] kuma shugabar wata ƙaramar jam'iyyar siyasa, Movement of the Congolese Democrats ( ''Mouvement des démocrates congolais''), wacce ta tsaya mata a matsayin 'yar takarar shugaban ƙasa a zaɓen shekara ta 2006. == Rayuwa == Ita 'yar [[Joseph Kasa-Vubu|Joseph Kasa-Vubu ce]], shugaban farko na [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|Jamhuriyar Demokraɗiyyar Kongo]]. Ta kasance 'yar takara a zaɓen shugaban ƙasar Congo na watan Yulin 2006, amma ta samu kashi 0.44% kacal na ƙuri'un da aka kaɗa a zagayen farko. <ref>{{Cite web |title=Cas de Justine KASA-VUBU : La jeunesse congolaise appelée à tenir aux convictions pour éviter des erreurs |url=http://afrique.kongotimes.info/rdc/diaspora/9140-justine-kasa-vubu-jeunesse-congolaise-appelee-tenir-convictions-pour-eviter-erreurs-m-poyo-triste-fin-femme-tres-pressee.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204032316/http://afrique.kongotimes.info/rdc/diaspora/9140-justine-kasa-vubu-jeunesse-congolaise-appelee-tenir-convictions-pour-eviter-erreurs-m-poyo-triste-fin-femme-tres-pressee.html |archive-date=2016-02-04 |access-date=2016-01-27 |website=afrique.kongotimes.info}}</ref> Bayan mutuwar mahaifinta kuma Joseph-Désiré Mobutu ya karɓi mulki, ta yi ƙaura tare da sauran iyalinta, da farko zuwa [[Aljeriya|Algeria]] sannan zuwa [[Switzerland]], inda ta kammala karatunta. Ta ƙare da zama a [[Beljik|Belgium]] kuma a can ta kammala karatunta daga Jami'ar Katolika ta Louvain (UCL). Ta yi aiki a [[Geneva]] a matsayin Babbar Kwamishiniyar 'Yan Gudun Hijira na Majalisar Ɗinkin Duniya. Ta koma Belgium don ci gaba da aikinta a Cibiyar Bincike kan Cututtukan Bala'i da kuma nazarin Afirka ta Tsakiya a Jami'ar Libre de Bruxelles (ULB). [[Fayil:Presentation_of_the_credentials_of_the_Congolese_Head_of_Mission_to_Jacques_Santer,_President_of_the_EC.jpg|thumb|Kasa-Vubu tana gabatar da takardun shaidarta a matsayin shugabar tawagar Kongo ga Hukumar Tarayyar Turai, 1997.]] A shekarar 1991, ta shiga ƙungiyar Union for Democracy and Social Progress (UDPS) ta Étienne Tshisekedi, babbar jam'iyyar adawa ga Joseph Mobutu. A ranar 22 ga watan Mayu 1997, aka naɗa ta Ministar Ma'aikatan Gwamnati a gwamnatin Laurent-Désiré Kabila ta farko. An naɗa ta jakadiyar Jamhuriyar Demokraɗiyyar Kongo zuwa Belgium. Ta yi murabus bayan rashin jituwa da Laurent-Désiré Kabila. A shekarar 2013, ta kasance memba na jam'iyyar Mouvement des Democrats. Ba kamar sauran jam'iyyun adawa ba, ta shirya yin tattaunawa da Kabila. <ref>{{Cite web |title=RDC : Justine M'Poyo Kasa-Vubu "réceptive" aux concertations nationales |url=http://afrikarabia2.blogs.courrierinternational.com/archive/2013/08/28/rdc-les-concertations-doivent-etre-inclusives-pour-justine-m.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203124752/http://afrikarabia2.blogs.courrierinternational.com/archive/2013/08/28/rdc-les-concertations-doivent-etre-inclusives-pour-justine-m.html |archive-date=2016-02-03 |access-date=2016-01-27 |website=afrikarabia2.blogs.courrierinternational.com}}</ref> == Ayyuka == * ''Joseph Kasa-Vubu mon père : de la naissance d'une lamiri nationale à l'indépendance'', Bruxelles, sn, 1985. * ''Kasa-Vubu da Kongo indépendant'' (1960-1969), Bruxelles, LeCri, 1997. * ''Douze mois chez Kabila'', Bruxelles, Le Cri, 1999. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9782871062097|<bdi>9782871062097</bdi>]] * ''Menene decolonisés?'', Paris-Bruxelles, Castells - Labour, 2000. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9782912587381|<bdi>9782912587381</bdi>]] == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * http://www.justine-mpoyo-kasa-vubu.com{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.voiceofcongo.net/rdc-justine-kasa-vubu-met-en-garde-le-pgr-kabange-numbi-sur-lapplication-de-larticle-64 http://www.voiceofcongo.net/rdc-justine-kasa-vubu-met-en-garde-le-pgr-kabange-numbi-sur-lapplication-de-lartical-64] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160128075359/http://www.voiceofcongo.net/rdc-justine-kasa-vubu-met-en-garde-le-pgr-kabange-numbi-sur-lapplication-de-larticle-64 |date=2016-01-28 }} * https://web.archive.org/web/20120318092926/http://www.congonline.com/Politiq/PerJustine.htm * https://emmanuel1ngeleka.wordpress.com/2014/05/15/justine-kasa-vubu-triste-fin-dune-femme-tres-pressee/ [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1951]] 2rjcrafdwy01c8gadyqbuu0umschpyh Justina Tiana Eyakpobeyan 0 145263 835609 809179 2026-05-14T03:49:33Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835609 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Justina Tiana Eyakpobeyan''' (an haife ta a ranar 26 ga watan Satumbar shekara ta 2006) 'yar wasan tsere ce ta Najeriya. Ta lashe lambobin zinare a tseren mita 4 x 100 a Wasannin Afirka na 2023 da kuma gasar zakarun Afirka ta 2024. Ta shiga gasar Olympics ta bazara ta 2024. <ref>{{Cite web |title=Justina Tiana Eyakpobeyan |url=https://worldathletics.org/athletes/nigeria/justina-tiana-eyakpobeyan-15023565 |access-date=8 August 2024 |website=World Athletics}}</ref> == Ayyuka == === 2023 === A watan Afrilu na shekara ta 2023, ta lashe azurfa sau biyu a tseren mita 100 da tagulla a tseren 200 a gasar zakarun Afirka ta kasa da shekaru 18 a [[Ndola]], Zambia . <ref>{{Cite web |date=3 May 2023 |title=Zambia 2023 AA Junior Championship: More gold rush for Team Nigeria |url=https://thesun.ng/zambia-2023-aa-junior-championship-more-gold-rush-for-team-nigeria/?utm_source=ground.news&utm_medium=referral |access-date=8 August 2024 |website=thesun.ng}}</ref> A wannan shekarar, ta zama zakara ta Najeriya U-18 a kan tseren tsere kuma an zaba ta don wasannin matasa na 2018 a [[Trinidad da Tobago]] inda ta lashe lambobin azurfa biyu a 100m da 300m kuma ta kara zinare.<ref>{{Cite web |date=29 September 2023 |title=Justina Eyakpobeyan: 17-year-old Nigerian speed sensation gets the attention of 4 top US colleges |url=https://www.pulsesports.ng/athletics/story/justina-eyakpobeyan-17-year-old-nigerian-speed-sensation-gets-the-attention-of-4-top-us-colleges-2023092917370233821 |access-date=8 August 2024 |website=Pulse Sports}}</ref> Ta kuma kasance daga cikin manyan 'yan wasan Najeriya na gasar zakarun duniya ta 2023 a [[Budapest]] . <ref>{{Cite web |date=29 June 2024 |title=Paris 2024: Eyakpobeyan Eyes Podium Finish |url=https://bsnsports.com.ng/post/Paris-2024--Eyakpobeyan-Eyes-Podium-Finish-#google_vignette |access-date=8 August 2024 |website=bsnsports }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === 2024 === Ta yi tsere a Wasannin Afirka na 2023 a [[Accra]] kuma ta kasance wani ɓangare na tseren mita 4 × 100 wanda ya lashe zinare.<ref>{{Cite web |date=21 March 2024 |title=African Games: Nigeria Wins Men And Women's 4×100m Relay Gold |url=https://abujadigest.info/stories/sports/african-games-nigeria-wins-men-and-womens-4x100m-relay-gold/ |access-date=8 August 2024 |website=Abujadigest}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 March 2024 |title=African Games: Amusan wins two Gold as Nigeria outclass Ghana |url=https://www.aclsports.com/african-games-amusan-wins-two-gold-as-nigeria-outclass-ghana/ |access-date=8 August 2024 |website=aclsports.com}}</ref> Ta kasance daga cikin tawagar Najeriya ta 4 × 100 m da ta fafata a 2024 World Athletics Relays a Nassau, Bahamas, kuma ta samu nasarar samun cancanta ga wasannin Olympics na 2024 . [1][2] Ta lashe zinare a cikin {{Nowrap|4 × 100 m}} relay a Gasar Cin Kofin Afirka ta 2024 a [[Douala]], Kamaru a cikin sabon rikodin gasar.<ref>{{Cite web |title=Women's 4×100m Relay Results |url=https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7212479?eventId=204594&gender=W |access-date=8 August 2024 |website=World Athletics}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 June 2024 |title=Team Nigeria Review – 2024 African Athletics Championships Day 3 |url=https://www.makingofchamps.com/2024/06/24/team-nigeria-review-2024-african-athletics-championships-day-3/ |access-date=8 August 2024 |website=Making of Champions}}</ref> Ta yi gasa a tseren mita 4 x 100 a gasar Olympics ta Paris ta 2024.<ref>{{Cite web |date=9 August 2024 |title=Women's 4 x 100 Metres Relay - Paris Olympic Games 2024 Athletics |url=https://www.watchathletics.com/page/5860/women-s-4x100m-relay-results-paris-olympic-games-2024-athletics |access-date=28 December 2024 |website=Watch Athletics}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 August 2024 |title=Women's 4x100m Relay Results - Paris Olympic Games 2024 Athletics |url=https://www.watchathletics.com/page/5860/women-s-4x100m-relay-results-paris-olympic-games-2024-athletics |access-date=8 August 2024 |website=Watch Athletics}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 2kkszcy3px9aagb6sbrq2gtw2klrq66 Kathleen E. Fick 0 145506 835755 809864 2026-05-14T09:54:02Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835755 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fayil:Kathleen_E._Fick.jpg|thumb|Manjo Janar Kathleen E. Fick]] '''Kathleen Dodson Fick''', Manjo Janar ne na Rundunar Sojan Sama ta Amurka mai ritaya. <ref>{{Cite web |title=Biographies |url=https://www.nationalguard.mil/Leadership/Joint-Staff/Special-Staff/Senior-Leader-Management-Office/General-Officer-Management/bios/f/ |access-date=2025-07-17 |website=National Guard }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Sana'a == Kathleen Dodson Fick ta shiga [[United States Air Force|rundunar sojin saman Amurka]] a watan Oktoban 1976 kuma an fara tura ta zuwa Lackland AFB a matsayin jami'in horaswa na BMTS. Daga 1978-1980, an tura ta zuwa Spangdahlem AB a [[Yammacin Jamus]] a matsayin Kwamandan Sashen HQ da Jami'ar Makarantun DoD. Daga nan aka tura ta zuwa Sashen Yaƙi na 4 na Tactical Fighter a Seymour-Johnson AFB NC inda ta fara aiki a matsayin Kwamandan Sashen Injiniyan Farar Hula na 4 sannan ta koma ta zama Kwamandan Sashen Hedkwatar TFW na 4. A shekarar 1981, Dodson Fick ta koma ga Rundunar Tsaron Sama ta Missouri inda aka tura ta zuwa Sashen Yaƙi na 131 na Tactical Fighter a matsayin jami'in leƙen asiri. A shekarar 1995, Dodson Fick ta koma Pentagon inda ta yi aiki a matsayin Mai Ba da Shawara kan Tsaron Sama ga Mataimakin Babban Jami'in Tsaro na AmurkaF kan Leken Asiri, da kuma Manajan Yankin Leken ANG da Manajan Shirye-shiryen. Daga baya ta yi aiki a Ofishin Tsaron Kasa a matsayin Darakta na Sararin Samaniya da Bayanai, inda ta ba da kulawa da kuma kula da dukkan kadarorin Sararin Samaniya, ISR, Ayyukan Bayanai, da kuma kadarorin Kwamanda da Kulawa a cikin Rundunar Sojojin Sama. Bayan an ƙara mata matsayi zuwa Birgediya Janar, Dodson Fick ta zama Babban Hafsan Hafsoshin Rundunar Sojojin Sama ta Virginia . Bayan ta yi aiki a matsayin Mataimakiyar Janar na Rundunar Sojojin Sama ta Virginia, ta koma aiki a shekarar 2007 zuwa wannan matsayi a Rundunar Sojojin Sama ta Hawaii . Daga baya a wannan shekarar, an zaɓe ta kuma ta yi aiki har tsawon sauran aikinta na soja a matsayin Daraktan Leken Asiri a Ofishin Tsaron Ƙasa . Bayan ta yi ritaya daga aikin Sojan Sama, Dodson Fick ta yi ritaya a shekarar 2010 kuma yanzu tana zaune a Charlotte NC. Lambobin yabo da ta samu a lokacin aikinta sun haɗa da Legion of Merit, Medal na Muhimmiyar Aiki, Medal na Yabo na Rundunar Sojan Sama, Kyautar Rundunar Sojan Sama Mai Kyau, Kyautar Kyakkyawar Ƙungiya, Medal na Rundunar Tsaro ta Ƙasa, Medal na Yaƙin Duniya kan Ta'addanci, Ribbon na Rundunar Sojan Sama ta Ƙasashen Waje na Dogon Yawon Shakatawa, Kyautar Sabis na Tsawon Lokaci na Rundunar Sojan Sama, Medal na Ajiye Sojojin Sama da Ribbon na Horar da Sojojin Sama . == Ilimi == * Jami'ar Washburn, BEd * Jami'ar Missouri-St. Louis MED * Digiri na biyu a fannin fasahar dabaru na Jami'ar National Intelligence * Kwalejin Yaƙin Sama * Kwalejin Masana'antu ta Sojojin Sama - Jami'ar Tsaron Ƙasa ta Digiri na biyu a fannin Albarkatun Dabaru == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] cw394ibmefc4lxh84idhnb21vw8mbq2 Tattaunawar user:Saad Nuhu 3 146397 835694 833368 2026-05-14T08:26:10Z Uncle Bash007 9891 /* Kula da mukalolin 'yan wasan Najeriya */ sabon sashe 835694 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Saad Nuhu! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Saad Nuhu|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 23 ga Maris, 2026 (UTC) == Goge Shafi [[Umar Shehu Buba]] == Assalam, Zamu goge wannan shafi [[Umar Shehu Buba]] saboda akwai shafin a Hausa Wikipedia [[Shehu Buba Umar]] [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 11:22, 27 ga Maris, 2026 (UTC) :Wannan ma [[Abdul Ningi]] akwai shi [[Abdul Ahmed Ningi]].. [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 11:39, 27 ga Maris, 2026 (UTC) :[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 15:25, 27 ga Maris, 2026 (UTC) ok toh ba damuwa inshallah == Blanked Page [[Rodrigo Mendoza]] == Assalam, Na ga ka kirkiri wannan shafi [[Rodrigo Mendoza]] kuma ka share komai daga shafin. Shin akwai dalili? [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 10:01, 3 ga Afirilu, 2026 (UTC) :Eh tabbas nayi ne akan dalilai guda biyu.Na farko saboda in tabbatar da Hausa admins suna bibiyar abun da nakeyi sosae ko a'a na biyu kuma manazartan mendoza basu da sahihancin da zan wallafa bayanan shi, sai na kara fadada bincike akan shi, da zan goge shi sai ban goge ba [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 21:54, 5 ga Afirilu, 2026 (UTC) == JInjina: Ayyuka masu kyau [[Clément Lenglet]] da sauran su. == Assalam <nowiki>Wannan jijina ne musamman saboda fassarorin da ka yi na mukalun 'yan wasa wanda sunyi kyau sosai. Da fatan za'a cigaba da kirkirar ayyuka masu kyau a shafin Hausa.~~~Z</nowiki> [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 10:19, 3 ga Afirilu, 2026 (UTC) :Eh Inshallah zamu ci gaba da aiki mai kyau, fatan za kuci gaba da hakuri da kuma tai maka mana akai [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 21:48, 5 ga Afirilu, 2026 (UTC) == Shafuka da ake bukata == Assalam Sannu da kokari malam @[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]]. Na ga kana da kokarin fassara shafukan 'yan wasa ga wasu da nike gani ya kamata a fassara su su ma [[Sam Gallagher]], [[Matt Jay]], [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 06:12, 21 ga Afirilu, 2026 (UTC) :[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]])ok Inshallah zanyi kokari na yi su kwana biyu ina ta fama da tesses ne shiyasa bancika yi da yawa ba amman zan yi su kuma na gode da yabawanka[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 12:47, 23 ga Afirilu, 2026 (UTC) ::[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]])na gama dasu akwai wasu ne a gurin ka[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 19:59, 23 ga Afirilu, 2026 (UTC) == Gyara == @[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] malan said sannunka da kokari naga kana maida himma akan ayyikan da suka shafi fassara sai dai kana mantawa da kirkirar shafin manazarta ,hakan yana faruwa sabod sauri da kakeyi duk da na gyara wasu daga ciki.anma zai kyautu ka gyara ka kuma kiyaye nagode [[User:Ibrahim abusufyan|Ibrahim abusufyan]] ([[User talk:Ibrahim abusufyan|talk]]) 21:22, 9 Mayu 2026 (UTC) :[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]])Nagode Abu sufyan zamu gyara. amman ko wane sakin layi nakan samar da manzarcin shi amman ka duba idan kaga wani mukala da ban saka ba please ka turomin na ga wanda keke maganar a misalan ce sai naga gyaran [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 05:38, 10 Mayu 2026 (UTC) == Kula da mukalolin 'yan wasan Najeriya == Assalam @[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]], Ina so in jawo hankalinka kan ka mayar da hankali wajen kirkirar articles na 'yan wasan, ko fliayen kwallo ko kuma duk wani abu da ya shafi kwallon Najeriya. [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 08:26, 14 Mayu 2026 (UTC) dz0qw3rgbu0i3x8nyw48t1x6lyvykow 835702 835694 2026-05-14T08:43:21Z Saad Nuhu 43323 /* Kula da mukalolin 'yan wasan Najeriya */ Mayarwa 835702 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Saad Nuhu! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Saad Nuhu|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 23 ga Maris, 2026 (UTC) == Goge Shafi [[Umar Shehu Buba]] == Assalam, Zamu goge wannan shafi [[Umar Shehu Buba]] saboda akwai shafin a Hausa Wikipedia [[Shehu Buba Umar]] [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 11:22, 27 ga Maris, 2026 (UTC) :Wannan ma [[Abdul Ningi]] akwai shi [[Abdul Ahmed Ningi]].. [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 11:39, 27 ga Maris, 2026 (UTC) :[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 15:25, 27 ga Maris, 2026 (UTC) ok toh ba damuwa inshallah == Blanked Page [[Rodrigo Mendoza]] == Assalam, Na ga ka kirkiri wannan shafi [[Rodrigo Mendoza]] kuma ka share komai daga shafin. Shin akwai dalili? [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 10:01, 3 ga Afirilu, 2026 (UTC) :Eh tabbas nayi ne akan dalilai guda biyu.Na farko saboda in tabbatar da Hausa admins suna bibiyar abun da nakeyi sosae ko a'a na biyu kuma manazartan mendoza basu da sahihancin da zan wallafa bayanan shi, sai na kara fadada bincike akan shi, da zan goge shi sai ban goge ba [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 21:54, 5 ga Afirilu, 2026 (UTC) == JInjina: Ayyuka masu kyau [[Clément Lenglet]] da sauran su. == Assalam <nowiki>Wannan jijina ne musamman saboda fassarorin da ka yi na mukalun 'yan wasa wanda sunyi kyau sosai. Da fatan za'a cigaba da kirkirar ayyuka masu kyau a shafin Hausa.~~~Z</nowiki> [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 10:19, 3 ga Afirilu, 2026 (UTC) :Eh Inshallah zamu ci gaba da aiki mai kyau, fatan za kuci gaba da hakuri da kuma tai maka mana akai [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 21:48, 5 ga Afirilu, 2026 (UTC) == Shafuka da ake bukata == Assalam Sannu da kokari malam @[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]]. Na ga kana da kokarin fassara shafukan 'yan wasa ga wasu da nike gani ya kamata a fassara su su ma [[Sam Gallagher]], [[Matt Jay]], [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 06:12, 21 ga Afirilu, 2026 (UTC) :[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]])ok Inshallah zanyi kokari na yi su kwana biyu ina ta fama da tesses ne shiyasa bancika yi da yawa ba amman zan yi su kuma na gode da yabawanka[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 12:47, 23 ga Afirilu, 2026 (UTC) ::[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]])na gama dasu akwai wasu ne a gurin ka[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 19:59, 23 ga Afirilu, 2026 (UTC) == Gyara == @[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] malan said sannunka da kokari naga kana maida himma akan ayyikan da suka shafi fassara sai dai kana mantawa da kirkirar shafin manazarta ,hakan yana faruwa sabod sauri da kakeyi duk da na gyara wasu daga ciki.anma zai kyautu ka gyara ka kuma kiyaye nagode [[User:Ibrahim abusufyan|Ibrahim abusufyan]] ([[User talk:Ibrahim abusufyan|talk]]) 21:22, 9 Mayu 2026 (UTC) :[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]])Nagode Abu sufyan zamu gyara. amman ko wane sakin layi nakan samar da manzarcin shi amman ka duba idan kaga wani mukala da ban saka ba please ka turomin na ga wanda keke maganar a misalan ce sai naga gyaran [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 05:38, 10 Mayu 2026 (UTC) == Kula da mukalolin 'yan wasan Najeriya == Assalam @[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]], Ina so in jawo hankalinka kan ka mayar da hankali wajen kirkirar articles na 'yan wasan, ko fliayen kwallo ko kuma duk wani abu da ya shafi kwallon Najeriya. [[User:Uncle Bash007|Patroller>>]] 08:26, 14 Mayu 2026 (UTC) :[[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) ok ba damuwa naji kace general ne daga farko to shiyasa na ke amfani da link da ka turo min na all footballers [[User:Saad Nuhu|Saad Nuhu]] ([[User talk:Saad Nuhu|talk]]) 08:43, 14 Mayu 2026 (UTC) sh6mxlhb8qi9wilgccejpty8jb40ro5 Joséphine Mountou-Bayonne 0 146532 835586 813221 2026-05-14T01:26:40Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835586 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joséphine Mountou-Bayonne''' (28 ga Yuni, 1929 - 24 ga Oktoba, 2022) 'yar siyasa ce ta ƙasar Congo.<ref name=":1"/> Ta yi aiki a Majalisar Dattawan [[Jamhuriyar Kwango|Jamhuriyar Congo]] tun lokacin da aka kafa ta a shekarar 1992. <ref name=":0">{{Cite web |title=Décès de la Vénérable Joséphine MOUNTOU BAYONNE - Sénat de la République du Congo |url=https://www.senat.cg/actualites/221024-deces-de-la-venerable-josephine-mountou-bayonne.php |access-date=2025-04-28 |website=www.senat.cg }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An haifi Joséphine Mountou-Bayonne a ranar 28 ga watan Yuni, 1929 a Djambala.<ref name=":0"/> Ta kammala karatun digiri a fannin gudanar da jami'a a shekarar 1963. <ref name=":1"/> Ta shiga ƙungiyar National Movement of the Revolution a shekarar 1964 kuma ta kasance memba a cikin waɗanda suka kafa jam'iyyar Labour ta Congo (PCT) a shekarar 1972. Ta yi aiki a matsayin mataimakiya a Majalisar Dokoki ta Ƙasa a tsakanin shekarun 1973 zuwa 1978.<ref name=":1">{{Cite web |title=Disparition : dernier hommage de la Nation à Joséphine Mountou-Bayonne {{!}} adiac-congo.com : toute l'actualité du Bassin du Congo |url=https://www.adiac-congo.com/content/disparition-dernier-hommage-de-la-nation-josephine-mountou-bayonne-143107 |access-date=2025-04-28 |website=www.adiac-congo.com}}</ref> Ta zama Sanata mai wakiltar Ma'aikatar Plateaux a shekarar 1992, ta yi aiki har zuwa shekara ta 1997 lokacin da yakin basasar Jamhuriyar Congo ya katse wa'adinta. Ta sake yin aiki a matsayin sanata daga shekarar 2002 har zuwa rasuwarta. <ref name=":1" /><ref>{{Cite book |last=Clark |first=John Frank |url=https://archive.org/details/historicaldictio0000clar/ |title=Historical dictionary of Republic of the Congo |date=2012 |publisher=Lanham, Md. : Scarecrow Press |others=Internet Archive |isbn=978-0-8108-4919-8}}</ref> Mountou-Bayonne ta kafa [[Revolutionary Union of Congolese Women|ƙungiyar Juyin Juya Halin Matan Congo]] (URFC) a shekarar 1965 kuma ta yi aiki a matsayin shugabar ƙungiyar daga shekarun 1974 zuwa 1979.<ref name=":1"/> == Kyaututtuka == Kyaututtukan da Joséphine Mountou-Bayonne ta samu sun haɗa da: * Jami'ar Ƙungiyar 'Yan Gudun Hijira ta Congo<ref name=":1"/> * Jami'ar Ƙungiyar National Order of the Lion <ref name=":1" /> * Tsarin tutar Yugoslavia da ribbon <ref name=":1" /> * Jami'ar Hukumar Kula da Yankin Ivory Coast <ref name=":1" /> * Kwamandar Order of the Equatorial Star <ref name=":1" /> == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Mutuwan 2022]] [[Rukuni:Haifaffun 1929]] okfqlfpwuzgpjaoblnobr7nqoopqpqy Jerin fina-finai na Indiya na 2026 0 146699 835397 827702 2026-05-13T14:39:59Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835397 wikitext text/x-wiki {{databox}} Wannan jerin fina-finai ne na Indiya mafi girma da aka fitar a shekarar 2026. == Tarin ofishin akwatin ==   Waɗannan su ne jerin fina-finai na Indiya mafi girma da aka fitar a shekarar 2026. Matsayin fina-finai a cikin tebur mai zuwa ya dogara da kimantawa na tarin duniya kamar yadda tushen dogaro suka ruwaito. Babu bin diddigin hukuma na Adadin ofisoshin cikin gida a cikin Indiya. {| class="wikitable sortable" |+{{Screen reader-only|Highest grossing Indian films of 2026}} !Matsayi ! scope="col" |Taken ! scope="col" |Harshe ! scope="col" |Girma a duniya ! class="unsortable" scope="col" |Ref. |- !1 | style="text-align:left; background:#b6fcb6;" |''Dhurandhar: Ramuwar gayya'' | rowspan="1" align="center" |[[Harshen Hindu|Hindi]] | align="right" |₹1,057.55 crore | style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web |date=22 March 2026 |title=Dhurandhar:The Revenge Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/dhurandhar-the-revenge/box-office/ |access-date=22 March 2026 |website=[[Bollywood Hungama]] |language=en}}</ref><ref name="boxoffww">{{Cite web |title=Bollywood Top Grossers Worldwide 2026 |url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-collections/worldwide/2026/ |access-date=4 January 2026 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- !2 |''Yankin 2'' | rowspan="1" align="center" |Hindi | align="right" |₹464.50 crore | align="center" |<ref>{{Cite web |date=24 January 2026 |title=Border 2 Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/border-2/box-office/ |access-date=24 January 2026 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref><ref name="boxoffww" /> |- !3 |''Mana Shankara Vara Prasad Garu'' | rowspan="1" align="center" |[[Talgu|Telugu]] | align="right" |₹400 crore | align="center" |<ref>{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Mana Shankara Vara Prasad Garu completes 50-day run in 109 centres |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2026/Mar/02/mana-shankara-vara-prasad-garu-completes-50-day-run-in-109-centres |access-date=2026-03-10 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- !4 |''RajaSaab'' | rowspan="1" align="center" |Telugu | align="right" |₹208.38 crore | align="center" |<ref>{{Cite web |date=2026-02-05 |title=The Raja Saab extended cut to release on OTT: Internet trolls ‘Maruthi Snyder’ over Prabhas' ₹200 crore dud |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/telugu-cinema/the-raja-saab-extended-cut-to-release-on-jiohotstar-ott-internet-trolls-maruthi-snyder-over-prabhas-200-crore-dud-101770277248878.html |access-date=2026-02-06 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> |- !5 | style="text-align:left; background:#b6fcb6;" |''Aadu 3'' | rowspan="1" align="center" |[[Malayalam]] | align="right" |₹101 crore | align="center" |<ref>{{Cite web |title=धुरंधर 2 के शोर के बीच बंपर कमाई कर रही ये छोटी फिल्म, 20 करोड़ के बजट में कमा डाले 89 करोड़ |url=https://ndtv.in/bollywood/aadu-3-box-office-collection-this-small-budget-malyalam-movie-is-doing-great-on-box-office-11262807 |access-date=2026-03-25 |website=NDTV }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- !6 |''Anaganaga Oka Raju'' | rowspan="1" align="center" |Telugu | align="right" |₹100.20 crore | align="center" |<ref>{{Cite web |title=Anaganaga Oka Raju OTT release: When and where to watch Naveen Polishetty and Meenakshi Chaudhary's comedy drama |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/ott/anaganaga-oka-raju-ott-release-when-and-where-to-watch-naveen-polishetty-and-meenakshi-chaudhary-s-comedy-drama-article-13810404.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260204091030/https://www.moneycontrol.com/entertainment/ott/anaganaga-oka-raju-ott-release-when-and-where-to-watch-naveen-polishetty-and-meenakshi-chaudhary-s-comedy-drama-article-13810404.html |archive-date=2026-02-04 |access-date=2026-02-06 |website=Moneycontrol |language=en-US |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-19 |title=Naveen Polishetty’s Anaganaga Oka Raju storms into the ₹100-crore club |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2026/Jan/19/naveen-polishettys-anaganaga-oka-raju-storms-into-the-100-crore-club |access-date=2026-02-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- !7 |''Parasakthi'' | rowspan="1" align="center" |[[Yaren Tamal|Tamil]] | align="right" |₹100 crore | align="center" |<ref>{{Cite web |title=Parasakthi Finds Its Second Wind On OTT After A Polarising Theatrical Run |url=https://www.filmfare.com/news/south/parasakthi-finds-its-second-wind-on-ott-after-a-polarising-theatrical-run-81479.html |access-date=2026-02-06 |website=Filmfare.com |language=en}}</ref> |- !8 |''O'Romeo'' | rowspan="1" align="center" |Hindi | align="right" |₹92.94 crore | align="center" |<ref>{{Cite web |date=14 February 2026 |title=O'Romeo Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/o-romeo/box-office/ |access-date=14 February 2026 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref><ref name="boxoffww" /> |- !9 |''Mardaani 3'' | rowspan="1" align="center" |Hindi | align="right" |₹78.17 crore | align="center" |<ref>{{Cite web |date=2 February 2026 |title=Mardaani 3 Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/mardaani-3/box-office/ |access-date=2 February 2026 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref><ref name="boxoffww" /> |- !10 | style="text-align:left; background:#b6fcb6;" |''Ustaad Bhagat Singh'' | rowspan="1" align="center" |Telugu | align="right" |₹65 crore | style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web |last=Aithagoni |first=Raju |date=21 March 2026 |title=Ustaad Bhagat Singh OTT Price: ఉస్తాద్‌ భగత్‌ సింగ్‌ మూవీ ఓటీటీ ధర ఎంతో తెలుసా? నిర్మాతలకు లాభాల పంట |url=https://telugu.asianetnews.com/gallery/entertainment/pawan-kalyan-ustaad-bhagat-singh-ott-rights-price-ott-platform-producers-in-profits-isi1yys |access-date=21 March 2026 |website=[[Asianet News Network|Asianet News Telugu]] |language=te |quote=ఈ మూవీ రెండు రోజుల్లో దాదాపు రూ.39కోట్ల షేర్‌ని, రూ.65కోట్ల గ్రాస్‌ని రాబట్టినట్టు సమాచారం |trans-quote=According to reports, this movie has garnered a share of approximately ₹39 crore and a gross of ₹65 crore within two days.}}</ref> |} == Jerin fina-finai na Indiya na 2026 == * Jerin fina-finai na Bengali na 2026 * Jerin fina-finai na Gujarati na 2026 * Jerin fina-finai na Hindi na 2026 * Jerin fina-finai na Kannada na 2026 * Jerin fina-finai na Malayalam na 2026 * Jerin fina-finai na Marathi na 2026 * Jerin fina-finai na Tamil na 2026 * Jerin fina-finai na Telugu na 2026 * Jerin fina-finai na Tulu na 2026 == Duba kuma == * Jerin fina-finai na Indiya na 2025 * Jerin fina-finai na ofishin jakadancin 2026 a Indiya == Bayanai == <ref>{{Cite web |date=2026 |title=Dhurandhar 2 box office trends and performance |url=https://www.fondpeace.com/post/69c4fa1a8c0213abd65ad427 |access-date=26 March 2026 |website=Fondpeace |publisher=Fondpeace Media}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} == Haɗin waje == {{S-start}} {{Succession box|title=[[List of Indian films|Indian films]]|years='''2026'''|before=[[List of Indian films of 2025|2025]]|after=2027}} {{S-end}} su40f155r90bwu3f6qp16l4n9d8nlos Kah Walla 0 146772 835644 827870 2026-05-14T05:32:05Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835644 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Edith Kahbang Walla''' (an haife ta a ranar 28 ga Fabrairu, 1965), <ref>{{Cite web |date=22 September 2011 |title=Kah Walla : la femme dont la pugnacité fait rêver |url=http://www.cameroonvoice.com/news/article-news-4772.html |access-date=2016-01-29 |website=www.cameroonvoice.com |archive-date=2016-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204055318/http://www.cameroonvoice.com/news/article-news-4772.html |url-status=dead }}</ref> wacce aka fi sani da '''Kah Walla''', ' [[Ɗan siyasa|yar siyasa]] ce [[Kamaru|ta Kamaru]], 'yar kasuwa kuma mai fafutukar kare hakkin jama'a. <ref>{{Cite web |title=Anthony Clark Arend » Kah Walla, Cameroonian Activist and former Presidential Candidate, will speak on "Leadership: Africa in the World and Women in Africa," Thur, Nov 21st, 2013, 12:15 |url=http://anthonyclarkarend.com/humanrights/kah-walla-cameroonian-activist-and-former-presidential-candidate-will-speak-on-leadership-africa-in-the-world-and-women-in-africa-thur-nov-21-2013-1215/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160329221812/http://anthonyclarkarend.com/humanrights/kah-walla-cameroonian-activist-and-former-presidential-candidate-will-speak-on-leadership-africa-in-the-world-and-women-in-africa-thur-nov-21-2013-1215/ |archive-date=2016-03-29 |access-date=2016-03-21 |website=anthonyclarkarend.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2 March 2013 |title=Unleashing Africa's Potential With Cameroon's Kah Walla - Ventures Africa |url=http://venturesafrica.com/unleashing-africas-potential-with-cameroons-kah-walla/ |access-date=2016-03-21 |website=Ventures Africa |language=en-US}}</ref> shiga siyasa a shekarar 2007 tare da Jam'iyyar Social Democratic Front (SDF), <ref name="cameroonpostline.com">{{Cite web |title=Kah Walla In SDF {{!}} CameroonPostline |url=http://www.cameroonpostline.com/kahwallainsdf/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401050533/http://www.cameroonpostline.com/kahwallainsdf/ |archive-date=2016-04-01 |access-date=2016-03-21 |website=www.cameroonpostline.com}}</ref> babbar jam'iyyar adawa ta Kamaru a wancan lokacin, sannan aka zabe ta a majalisar kananan hukumomi ta [[Douala]] I. <ref name=":0">{{Cite web |last=Equipe Agence AIC |title=Kah Walla, candidate à la présidentielle, face à Henri FOTSO - AIC - Agence Africaine d'Information et de Communication |url=http://agenceaic.net/Kah-Walla-candidate-a-la.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150718070032/http://agenceaic.net/Kah-Walla-candidate-a-la.html |archive-date=2015-07-18 |access-date=2016-01-29 |website=agenceaic.net}}</ref> A shekarar 2010, ta yi murabus daga SDF bayan rashin jituwa kan dabarun siyasa <ref name="chiareport.com">{{Cite web |title=The Chia Report: Kah Walla Resigns from the SDF... |url=http://www.chiareport.com/2010/10/kah-walla-resigns-from-the-sdf.html |access-date=2016-03-21 |website=www.chiareport.com}}</ref> kuma ta bayyana niyyarta ta tsayawa takarar shugaban kasa a shekarar 2011 a ranar 23 ga Oktoba, 2010. <ref>{{Cite web |title=Kah Walla Dumps SDF, Declares Presidential Candidature {{!}} CameroonPostline |url=http://www.cameroonpostline.com/kah-walla-dumps-sdf-declares-presidential-candidature/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401034800/http://www.cameroonpostline.com/kah-walla-dumps-sdf-declares-presidential-candidature/ |archive-date=2016-04-01 |access-date=2016-03-21 |website=www.cameroonpostline.com}}</ref> A ranar 30 ga Afrilu, 2011, an zabe ta a matsayin shugabar [[Cameroon People's Party|Jam'iyyar Jama'ar Kamaru]] (CPP) kuma 'yar takarar jam'iyya a zaben shugaban kasa na 2011. <ref name=":1">{{Cite web |title=Cameroun : Kah Walla, une candidate ambitieuse à la présidentielle de 2011 - JeuneAfrique.com |url=http://www.jeuneafrique.com/181012/politique/cameroun-kah-walla-une-candidate-ambitieuse-la-pr-sidentielle-de-2011/ |access-date=2016-01-29 |website=JeuneAfrique.com |language=fr-FR}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 2015 |title=CAMEROUN LE TOP 5 DES FEMMES POLITQUES CELIBATAIRES : TUTU MUNA, KAH WALLA, AMINATOU AHIDJO, Denise FAMPOU et KALLA LOBE CAMEROON - Camer.be |url=http://www.camer.be/42526/11:1/cameroun-le-top-5-des-femmes-politques-celibataires-tutu-muna-kah-walla-aminatou-ahidjo-denise-fampou-et-kalla-lobe-cameroon.html |access-date=2016-01-29 |website=camer.be |language=fr-FR}}</ref> Kah Walla ita ce Shugabar Kamfanin STRATEGIES!, wani kamfanin ba da shawara kan shugabanci da gudanarwa wanda ta kafa a shekarar 1995. [1] Bankin Duniya ya amince da ita a shekarar 2007 a matsayin daya daga cikin mata bakwai masu tasiri a fannin kasuwanci a Afirka, kuma an kirga ta cikin mata 150 da ke kawo sauyi a duniya a Newsweek . [2] == Iyali == An haifi Kah Walla a ranar 28 ga Fabrairu, 1965, a [[Ibadan]], [[Najeriya]] . Ta fito daga Yankin Arewa maso Yamma, ɗaya daga cikin yankuna biyu na Ingilishi <ref name=":0"/> na Kamaru, <ref>{{Cite web |title=Cameroon-Info.Net - Presidentielle 2011: Portraits des 21 Candidats retenus par ELECAM |url=http://www.cameroon-info.net/stories/0,29455,@,presidentielle-2011-portraits-des-21-candidats-retenus-par-elecam.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160201144226/http://www.cameroon-info.net/stories/0,29455,@,presidentielle-2011-portraits-des-21-candidats-retenus-par-elecam.html |archive-date=2016-02-01 |access-date=2016-01-29 |website=www.cameroon-info.net}}</ref> mafi daidai daga Bali Nyonga daga mahaifinta da kuma Pinyin daga mahaifiyarta. <ref>{{Cite web |title=Présidentielle camerounaise : les principaux outsiders de Paul Biya - JeuneAfrique.com |url=http://www.jeuneafrique.com/189897/politique/pr-sidentielle-camerounaise-les-principaux-outsiders-de-paul-biya/ |access-date=2016-03-21 |website=JeuneAfrique.com |language=fr-FR}}</ref> Mahaifinta, John Solomon Walla, kafin rasuwarsa shi ne Daraktan wani kamfanin ba da shawara mallakar [[John Ngu Foncha]] da Salomon Tandeng Muna, a lokacin Sufeto Janar, Daraktan Sufuri a Douala kuma a ƙarshe wakiliyar Kamaru a taron ministoci na ƙasashen [[Afirka ta Yamma|Yamma]] da [[Afirka ta Tsakiya (yanki)|Tsakiyar Afirka]] kan Sufurin Jiragen Ruwa a Abidjan. Mahaifiyarta, Grace Ebako Walla, <ref>{{Cite web |title=Vie publique - Edith Kahbang Walla candidate du CPP |url=http://www.guide.mboa.info/vie-publique/fr/content/actualite/2280,edith-kahbang-walla-candidate-du-cpp.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311092003/http://www.guide.mboa.info/vie-publique/fr/content/actualite/2280,edith-kahbang-walla-candidate-du-cpp.html |archive-date=2016-03-11 |access-date=2016-01-29 |website=www.guide.mboa.info}}</ref> tana da digirin digirgir biyu: ɗaya a fannin lafiyar jama'a da ɗaya a fannin ilimin lafiya; ta jagoranci ƙungiyoyin NGO [[CAMNAFAW]] (Ƙungiyar Kula da Jin Daɗin Iyali ta Kamaru). Kah Walla ba ta da aure kuma tana da yara bakwai da aka ɗauka . <ref>{{Cite web |title=Kah Walla : la présidente de CPP contre le Sénat - JeuneAfrique.com |url=http://www.jeuneafrique.com/136334/politique/kah-walla-la-pr-sidente-de-cpp-contre-le-s-nat/ |access-date=2016-03-21 |website=JeuneAfrique.com |language=fr-FR}}</ref> == Ilimi == Walla ta fara karatun firamare a Makarantar Amurka ta Yaounde . Ta ci gaba da karatunta a Kwalejin Ivory Coast ta [[Bouaké|Bouake]] da ke [[Ivory Coast]] . Bayan kammala karatunta, ta sami shiga [[Jami'ar Howard]] <ref>{{Cite web |title=Cameroun : Kah Walla, une candidate ambitieuse à la présidentielle de 2011 - JeuneAfrique.com |url=http://www.jeuneafrique.com/181012/politique/cameroun-kah-walla-une-candidate-ambitieuse-la-pr-sidentielle-de-2011/ |access-date=2016-01-29 |website=JeuneAfrique.com |language=fr}}</ref> da ke [[Washington, D.C.|Washington]] inda ta sami digirin farko a fannin [[Zoology|ilmin dabbobi]] sannan ta yi karatun digiri na biyu a fannin Gudanar da Kasuwanci a shekarar 1990. == Aikin siyasa == === Shiga Siyasa === Walla says her family has always been a source of motivation and inspiration for her in the political field.<ref name=":0"/> She gained experience over the years with the support of one of her colleagues in the SDF as they wrote the last Speech for the SDF chairman [[John Ndi Fru|Ni John Fru Ndi]] during his campaign in 1992.<ref name=":0" /> She was an adviser and a trainer to the party until 2007, when she decided to officially join the party and was elected councilor in the city of Douala.<ref>{{Cite web |title=Journal Du Cameroun.com: Kah Walla, le visage féminin de la politique au Cameroun |url=http://www.journalducameroun.com/article.php?aid=9801 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204082339/http://www.journalducameroun.com/article.php?aid=9801 |archive-date=2016-02-04 |access-date=2016-01-29 |website=www.journalducameroun.com}}</ref> In 2010, she stood against party's decision forbidding its militants from taking part in the ongoing voters' registration.<ref name="cameroonpostline.com"/><ref>{{Cite web |title=Kah Walla: The Audacity To Dream Change - Eyeball To Eyeball |url=http://www.franciswache.com/2010/11/kah-walla-the-audacity-to-dream-change.html |access-date=2016-03-21 |website=www.franciswache.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> She was later accused of lack of accountability in the management of party funds,<ref name="chiareport.com"/> On October 23, 2010, she resigned from the SDF and announced her candidature for the 2011 presidential election<ref name=":1"/> An zaɓe ta a matsayin shugabar jam'iyyar jama'ar Kamaru a ranar 30 ga Afrilu, 2011, <ref name=":1"/> ta maye gurbin Samuel Tita Fon wanda ya kafa jam'iyyar a shekarar 1991. === Ɗan takara a zaɓen shugaban ƙasa na 2011 === A shekarar 2010, Walla ta yi taron manema labarai don sanar da shawararta ta fice daga jam'iyyar SDF ta tsaya takarar shugaban kasa a shekarar 2011. <ref>{{Cite web |title=Voice Of The Oppressed: The Possible Impact of Kah Walla's Presidential Bid. |url=http://www.nebafuh.com/2010/10/the-possible-impact-of-kah-wallas-presidential-bid.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160322103433/http://www.nebafuh.com/2010/10/the-possible-impact-of-kah-wallas-presidential-bid.html |archive-date=2016-03-22 |access-date=2016-03-21 |website=www.nebafuh.com}}</ref> Ta rabu da SDF ta hanyar yin murabus. Kuma bayan wani lokaci, ta shiga jam'iyyar CPP ta zama shugabar kasa a watan Afrilun 2011. Ta bayyana daga baya cewa jam'iyyar da ta yi yakin neman zabe a kanta tun lokacin da aka kafa ta ba ta sake samun irin wannan manufa ba, musamman game da hangen nesa na zaben shugaban kasa. <ref>{{Cite web |title=Kah Walla, adhérente au RFD, candidate à la présidence du Cameroun Women's Democracy Network |url=http://www.wdn.org/fr/news-events-press-center/news/kah-walla-adh%25C3%25A9rente-au-rfd-candidate-%25C3%25A0-la-pr%25C3%25A9sidence-du-cameroun |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180401003857/http://www.wdn.org/fr/news-events-press-center/news/kah-walla-adh%25C3%25A9rente-au-rfd-candidate-%25C3%25A0-la-pr%25C3%25A9sidence-du-cameroun |archive-date=2018-04-01 |access-date=2016-01-29 |website=www.wdn.org}}</ref> Ana kiranta da mace ta farko da ta taɓa tsayawa takarar shugaban ƙasa a Kamaru. Domin jawo hankalin matasa sosai kafin zaben shugaban ƙasa, ta ƙarfafa yin rijista a cikin jerin zaɓe a ƙasar. Yaƙin neman zaɓen ya ba ta damar yin jawabi ga 'yan Kamaru sama da 500,000 cikin ɗan gajeren lokaci. <ref name=":0"/> She stood for the presidency along with 22 other candidates including [[Paul Biya]], [[John Ndi Fru|John Fru Ndi]] . She campaigned under the slogan "Kah Walla 2011 - The Time is Now".<ref name=":2">{{Cite web |title=Les 23 candidats à l'élection présidentielle 2011 |url=https://www.cameroon-tribune.cm/index.php?option=com_content&view=article&id=65217%253Ales-23-candidats-a-lelection-presidentielle&catid=1%253Apolitique&Itemid=3&showall=1 |access-date=2016-01-29 |website=www.cameroon-tribune.cm}}</ref> She was ranked 6th out of the 23 candidates,<ref name=":2" /> with 0.72% of the vote,<ref>{{Cite web |title=Journal Du Cameroun.com: Cameroun: Voici les résultats de l'élection présidentielle du 09 octobre 2011 |url=http://www.journalducameroun.com/article.php?aid=10079 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204043453/http://www.journalducameroun.com/article.php?aid=10079 |archive-date=2016-02-04 |access-date=2016-01-29 |website=www.journalducameroun.com}}</ref> at the end of the election which was won by incumbent President [[Paul Biya]].<ref>{{Cite web |date=22 October 2011 |title=Paul Biya remporte sans surprise l'élection présidentielle au Cameroun |url=http://www.rfi.fr/afrique/20111022-paul-biya-remporte-surprise-election-presidentielle-cameroun |access-date=2016-01-29 |website=RFI Afrique |language=fr-FR}}</ref> === Rikicin Ingilishi === A watan Maris na 2019, ta tayar da cece-kuce da suka a tsakanin 'yan Kamaru da yawa masu magana da Ingilishi saboda kalaman da ta yi a lokacin wani taron tattaunawa a Makarantar Harkokin Ƙasa da Ƙasa ta Elliott da ke Jami'ar George Washington. Tana magana ne a wani taron mai taken "Rikicin Kamaru." <ref>{{Cite web |date=17 April 2019 |title=Dsc04559 |url=https://www.flickr.com/photos/elliottschool/46907162024}}</ref> Tana zaune tare da Daraktan Cibiyar Nazarin Afirka, Jennifer Cooke, da R. Maxwell Bone, da kuma ɗaliba a jami'ar da ta shafe lokaci a yankunan Ingilishi na Kamaru. Ta yi tsokaci tana zargin 'yan aware masu magana da Ingilishi da ke aiki daga ƙasashen waje da ƙarya da munafunci. Kalaman da ta yi sun haifar da yarjejeniya daga Jennifer Cooke da R. Maxwell Bone kuma daga baya sun yaɗu a shafukan sada zumunta. Wannan ya haifar da suka ga sauran masu magana da yawun da ke adawa da rabuwar kan Ingila, da kuma zargin cewa tana son zama minista a gwamnatin Paul Biya ta yanzu. Ita, tare da sauran masu magana biyu sun ce an ɗauke maganganun ba bisa ƙa'ida ba, kuma ita da Bone da Cooke duk sun soki gwamnatin Kamaru a wasu sassan kwamitin. <ref>{{Cite web |url=https://twitter.com/apocsnet/status/1119175000202842112}}</ref> Bayan kwamitin, ita da R. Maxwell Bone sun fuskanci barazanar kisa, da kuma barazana daga mutanen da ke da alaƙa da manufar Ambazonian. Wannan abin damuwa ne musamman ga R. Maxwell Bone wanda ke aiki sosai tare da ƙungiyoyin agaji na ƙasashen waje a Kamaru masu magana da Ingilishi. Kah tana zaune a Douala, don haka ba a ɗauki barazanar a matsayin haɗari nan take a gare ta ba. Tun daga lokacin bazara na 2019, har yanzu suna ci gaba da zama batun barazana, bayanai marasa tushe, da barazana. An yi iƙirarin cewa wannan yana nuna ainihin yanayin masu ra'ayin raba ƙasar Ambazonian, ikirarin da masu ra'ayin raba ƙasar suka musanta. == Lambobin yabo da karramawa == * 2015 : Kyautar Vanguard ta Vital Voices ta 2015 * 2014: Kyautar DVF ( [[Diane von Fürstenberg|Diane Von Furstenberg]] ) <ref>{{Cite web |last=McCarthy |first=Lauren |date=7 April 2014 |title=DVF Awards Honor Extraordinary Women |url=http://wwd.com/eye/parties/dvf-awards-honor-extraordinary-women-7632844/ |access-date=2016-03-21 |website=WWD |language=en-US}}</ref> * 2011: Kyautar Jagoranci ta Duniya ta Vital Voices a Rayuwar Jama'a <ref>{{Cite web |title=Global Leadership Awards 2011: Kah Walla {{!}} Vital Voices |url=http://www.vitalvoices.org/media/global-leadership-awards-2011-kah-walla |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120602093026/http://vitalvoices.org/media/global-leadership-awards-2011-kah-walla |archive-date=2012-06-02 |access-date=2016-03-21 |website=www.vitalvoices.org}}</ref> * 2010: Newsweek & Daily Beast sun ambace shi a matsayin ɗaya daga cikin mata 150 da ke girgiza duniya <ref name=":1"/> * 2007: Bankin Duniya ya amince da ita a matsayin ɗaya daga cikin mata 'yan kasuwa 7 da ke aiki don inganta yanayin kasuwanci a Afirka == Manazarta == {{Reflist|2}}{{Authority control}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1965]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] f87t4x96k72wyljcnzu69q48fmkxvmb Jennifer Runyon 0 146795 835386 814572 2026-05-13T12:56:45Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835386 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Jennifer Runyon''' (1 ga Afrilu, 1960 - 6 ga Maris, 2026) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Amurka. Ta fara fitowa a fim ɗinta na musamman a fim ɗin slasher ''To All a Goodnight'' (1980), kuma ta taka rawa a cikin barkwancin ''Up the Creek'' (1984) da ''Ghostbusters'' (1984). Ta taka rawar Gwendolyn Pierce a cikin sitcom ''Charles na 1984 a Charge'' a [[CBS]] a lokacin kakar wasa ta farko. A shekarar 1988, ta fito a matsayin Cindy Brady a cikin wani fim ɗin talabijin na CBS, ''A Very Brady Christmas'' . == Rayuwar farko == An haifi Runyon a [[Chicago]], Illinois, a ranar 1 ga Afrilu, 1960, <ref>{{Cite web |title=Jennifer Runyon |url=https://thehollywoodchristmasparade.org/celebrity/jennifer-runyon/ |access-date=March 8, 2026 |website=The Hollywood Christmas Parade}}</ref> 'yar mai sanar da rediyo kuma mai wasan kwaikwayo na faifan CD Jim Runyon, da kuma 'yar wasan kwaikwayo Jane Roberts. <ref name="1980smarilynmonroesuggestion">{{Cite web |date=August 24, 1986 |title=Jennifer Runyon: Is she the 1980s' Marilyn Monroe? |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB36D1D8B531ACA&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |access-date=September 12, 2011 |publisher=Nl.newsbank.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tana da ɗan'uwa ɗaya, Scott, daga auren mahaifinta na farko. <ref>{{Cite web |last=Jacob |first=Arushi |date=March 8, 2026 |title=Jennifer Runyon, ‘Ghostbusters’ and ‘Charles in Charge’ Actress, Dies at 65 |url=https://variety.com/2026/film/news/jennifer-runyon-dead-ghostbusters-charles-in-charge-1236681987/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309094953/https://variety.com/2026/film/news/jennifer-runyon-dead-ghostbusters-charles-in-charge-1236681987/ |archive-date=March 9, 2026 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> Iyayen Runyon duk sun yi aiki a gidan rediyon WCFL da ke Chicago. <ref name="Legacy">{{Cite web |title=Jennifer Runyon Obituary (1960–2026) |url=https://www.legacy.com/us/obituaries/legacyremembers/jennifer-runyon-obituary?id=60972693 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312012131/https://www.legacy.com/us/obituaries/legacyremembers/jennifer-runyon-obituary?id=60972693 |archive-date=March 12, 2026 |website=[[Legacy.com]]}}</ref> Ta girma a birane daban-daban a Amurka, domin aikin mahaifinta na yin wasan tsere a cikin faifan diski ya buƙaci iyalin su riƙa ƙaura akai-akai. Runyon ta yi yarinta a Chicago, [[Cleveland|Cleveland, Ohio]], da [[Boston|Boston, Massachusetts]] . <ref name="Legacy"/> == Sana'a == [[Fayil:Jennifer_Runyon,_Timothy_Carhart_(44255804942).jpg|left|thumb|Runyon da Timothy Carhart a Offenburg Comic Con, 2018]] Runyon ta fara fitowa a fim ɗinta na farko a fim ɗin slasher ''To All a Goodnight'' (1980), game da ƙungiyar 'yan mata 'yan makaranta da wani mai kisan kai ya yi shigar Santa Claus . Sannan aka zaɓe ta a matsayin mai tallafawa a matsayin Sally Frame a cikin wasan kwaikwayo na soap opera ''Another World'', wanda ta yi rikodin a New York daga Maris 1981 har zuwa Fabrairu 1983. <ref name="courier" /> Ta yi ƙaramin ɓangare a matsayin ɗalibi ana ba ta gwajin ESP daga Peter Venkman a cikin ''Ghostbusters'' (1984), kuma ta fito a cikin ''Up Creek'' a cikin 1984, wanda aka ɗauki na ƙarshensa tsawon makonni da yawa a Bend, Oregon . Daga baya ta fito a talabijin a matsayin Gwendolyn Pierce a cikin sitcom ''Charles in Charge'' (1984–1985), kuma ta maye gurbin Susan Olsen a matsayin Cindy Brady a cikin fim ɗin talabijin ''A Very Brady Christmas'' (1988). A shekarar 1988, Runyon ta taka rawar gani a fim ɗin The In Crowd kuma tana cikin matukin jirgin Quantum Leap . [1] Ta taka rawar gani a cikin barkwancin 18 Again!. Ta fito a cikin wani shiri mai suna Murder, She Wrote a cikin wani shiri mai suna "Seal of the Confessional" (1989) inda ta taka rawar Kelly Barret tare da Angela Lansbury a matsayin jagora. A shekarar 1990 ta taka rawar gani a cikin wani wasan barkwanci na Yaƙin Duniya na Biyu mai suna A Man Called Sarge, wanda Gene Corman, surukinta, ya shirya. Ta kuma yi baƙunci a Beverly Hills, 90210 a shekarar 1991. == Rayuwa ta sirri == A ranar 9 ga Maris, 1991, Runyon ya auri Todd Corman, wani kocin ƙwallon kwando na kwaleji tare da yin aiki a Loyola Marymount da ke [[Los Angeles]], Kwalejin Albertson da ke Caldwell, Idaho, da Jami'ar Jihar Oregon da ke Corvallis, Oregon ; ya kuma yi aiki a fannin shirya fina-finai da talabijin a lokacin hutu tsakanin lokutan wasanni. <ref name="osu">{{Cite web |date=November 2, 2011 |title=Women's Basketball: Todd Corman |url=https://osubeavers.com/news/2011/11/2/208333961.aspx?path=wbball |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411082556/https://osubeavers.com/news/2011/11/2/208333961.aspx?path=wbball |archive-date=April 11, 2019 |access-date=December 30, 2018 |website=OSU Beavers |publisher=[[Oregon State University]]}}</ref> Ma'auratan suna da ɗa, Wyatt, da 'ya mace, Bayley. <ref name="osu" /> A wata hira da aka yi da ita a shekarar 2014, Runyon ta sanar da cewa ta yi ritaya daga wasan kwaikwayo, maimakon haka ta yi aiki a matsayin malamar makaranta. Ta ce tana tare da shirya wani shirin girki. == Mutuwa == Runyon ta mutu sakamakon [[Sankara|cutar kansa]] a ranar 6 ga Maris, 2026, tana da shekaru 65. <ref>{{Cite web |date=March 8, 2026 |title='Ghostbusters' Actress Jennifer Runyon Dead at 65 |url=https://www.tmz.com/2026/03/08/ghostbusters-actress-jennifer-runyon-dead/ |access-date=March 8, 2026 |website=[[TMZ]] |language=en}}</ref> Kawarta Erin Murphy ta ce Runyon ta yi "ƙarshen yaƙi" da cutar. == Fim ɗin fim == === Fim === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |Year ! scope="col" |Title ! scope="col" |Role ! class="unsortable" scope="col" |Notes ! class="unsortable" scope="col" |{{Tooltip|Ref.|Reference}} |- ! scope="row" |1980 |''To All a Goodnight'' |Nancy | | style="text-align:center;" | |- ! rowspan="2" scope="row" |1984 |''Up the Creek'' |Heather Merriweather | | style="text-align:center;" |<ref name="AFI">{{Cite web |title=Jennifer Runyon Filmography |url=https://catalog.afi.com/Catalog/PersonDetails/256341 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312015242/https://catalog.afi.com/Catalog/PersonDetails/256341 |archive-date=March 12, 2026 |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |publisher=[[American Film Institute]]}}</ref> |- |- |''Ghostbusters'' |Female Student | | style="text-align:center;" |<ref name="AFI" /> |- |- ! scope="row" |1985 |''{{Sortname|The|Falcon and the Snowman}}'' |Carole | | style="text-align:center;" |<ref name="AFI" /> |- ! rowspan="4" scope="row" |1986 |''Flight of the Spruce Goose'' |Terry | | style="text-align:center;" |<ref name="tvg">{{Cite web |title=Jennifer Runyon Credits |url=https://www.tvguide.com/celebrities/jennifer-runyon/credits/3000299417/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623013419/https://www.tvguide.com/celebrities/jennifer-runyon/credits/3000299417/ |archive-date=June 23, 2025 |website=[[TV Guide]]}}</ref> |- |''Dreams of Gold: The Mel Fisher Story'' |Angel Fisher | rowspan="3" |Television film | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- |''Blue de Ville'' |J.C. Smith | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- |- |''Pros & Cons'' |Christy | style="text-align:center;" | |- ! rowspan="3" scope="row" |1988 |''{{Sortname|The|In Crowd|The In Crowd (1988 film)}}'' |Vicky | | style="text-align:center;" |<ref name="AFI" /> |- |- |''18 Again!'' |Robin Morrison | | style="text-align:center;" |<ref name="AFI" /> |- |''{{Sortname|A|Very Brady Christmas}}'' |Cindy Brady |Television film | style="text-align:center;" |<ref name="LATObit">{{Cite web |last=Brown |first=Tracy |date=March 9, 2026 |title=Jennifer Runyon, ‘Ghostbusters’ and ‘A Very Brady Christmas’ actor, dies at 65 |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/movies/story/2026-03-09/jennifer-runyon-ghostbusters-very-brady-christmas-actor-dead |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309223710/https://www.latimes.com/entertainment-arts/movies/story/2026-03-09/jennifer-runyon-ghostbusters-very-brady-christmas-actor-dead |archive-date=March 9, 2026 |website=[[Los Angeles Times]]}}</ref> |- ! scope="row" |1990 |''{{Sortname|A|Man Called Sarge}}'' |Fifi LaRue | | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! rowspan="2" scope="row" |1991 |''Killing Streets'' |Sandra Ross | | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- |''Tagteam'' |Rita Valentine | rowspan="2" |Television film | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |1992 |''Till Death Us Do Part'' |Judy Davis | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |1993 |''Carnosaur'' |Ann 'Thrush' | | style="text-align:center;" |<ref name="AFI" /> |- ! scope="row" |2015 |''Silent Night, Bloody Night 2: Revival'' |Carol Brickman | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=DiVincenzo |first=Alex |date=March 9, 2026 |title=‘Ghostbusters’ Actress Jennifer Runyon Has Passed Away |url=https://bloody-disgusting.com/news/3939574/ghostbusters-actress-jennifer-runyon-has-passed-away/ |access-date=March 12, 2026 |website=[[Bloody Disgusting]]}}</ref> |- ! scope="row" |2016 |''Terror Tales'' |Melanie |Segment: "Epidemic" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |2017 |''Bloodsucka Jones vs. The Creeping Death'' |Nurse Zarkov | | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |2019 |''Cleanin' Up the Town: Remembering Ghostbusters'' |Herself |Documentary film | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- |} === Talabijin === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" ! scope="col" |Year ! scope="col" |Title ! scope="col" |Role ! class="unsortable" scope="col" |Notes ! class="unsortable" scope="col" |{{Tooltip|Ref.|Reference}} |- ! scope="row" |1981–1982 |''Another World'' |Sally Frame |Main cast | style="text-align:center;" |<ref name="LATObit"/> |- ! rowspan="2" scope="row" |1983 |''{{Sortname|The|Fall Guy}}'' | |Episode: "Hollywood Shorties" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg"/> |- |''Boone'' |Connie Sue |Episode: "Second Fiddle" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |1984 |''{{Sortname|The|Master|The Master (U.S. TV series)}}'' |Alicia Clayton |Episode: "Hostages" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |1984–1985, 1987 |''Charles in Charge'' |Gwendolyn Pierce |Main cast (Season 1); guest appearance (Season 2) | style="text-align:center;" |<ref name="LATObit" /> |- ! scope="row" |1985 |''Space'' |Marcia Grant |Miniseries | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! rowspan="5" scope="row" |1987 |''Magnum, P.I.'' |Christine Maxfield Bentley |Episode: "Murder by Night" | style="text-align:center;" |<ref name="LATObit" /> |- |''{{Sortname|The|Highwayman|The Highwayman (TV series)}}'' |Amanda Merrick |Episode: "The Highwayman" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- |''Who's the Boss?'' |Doreen |Episode: "Hell on Wheels" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- |''Dear John'' |Karen |Episode: "The Younger Girl" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- |''Valerie'' |Gwen |Episode: "Foiled Again" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |1989 |''Quantum Leap'' |Peggy Stratton |Episode: "Genesis: Part 1 and 2 - September 13, 1956" | style="text-align:center;" |<ref name="LATObit" /> |- ! scope="row" |1989–1991 |''Murder, She Wrote'' |Rebecca Beiler / Kelly Barrett |2 episodes | style="text-align:center;" |<ref name="LATObit" /> |- ! scope="row" |1990 |''Booker'' |Linda Fowler |Episode: "The Red Dot" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |1991 |''Beverly Hills, 90210'' |Christine |Episode: "Down and Out of District in Beverly Hills" | style="text-align:center;" |<ref name="tvg" /> |- ! scope="row" |1992 |''Vinnie &amp;amp; Bobby'' |Hillary Bomgarden |Episode: "Spring is in the Air" | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=Vinnie & Bobby |url=https://www.tvguide.com/tvshows/vinnie-and-bobby/cast/1000037382/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312020658/https://www.tvguide.com/tvshows/vinnie-and-bobby/cast/1000037382/ |archive-date=March 12, 2026 |website=[[TV Guide]]}}</ref> |- |} [[Rukuni:Mutuwan 2026]] [[Rukuni:Haihuwan 1960]] ===manazarta=== 88jo2yurwnm1vbfu7n7vyxzckh12jpj Johariah Abdul Wahab 0 146878 835559 827743 2026-05-13T21:41:32Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835559 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Johariah binti Haji Abdul Wahab''' jami'ar diflomasiyya ce ta Brunei wadda a baya ta riƙe muƙamin jakada mai girma ta [[Brunei]] a [[Filipin|Philippines]] daga 2016 zuwa 2022. == Aikin diflomasiyya == === Philippines === Johariah ta taɓa zama darektan Ma'aikatar Harkokin Waje da Ciniki (MOFAT) na Ma'aikatar ASEAN . <ref name=":1">{{Cite web |date=2016-11-02 |title=Crown Prince grants audience to newly-appointed envoys |url=https://borneo363.rssing.com/chan-61976226/article1559.html |access-date=2024-04-28 |website=borneo363.rssing.com}}</ref> A ranar 25 ga Oktoba 2016, Johariah ta sami takardar shaidar amincewa daga [[Hassanal Bolkiah|Sultan Hassanal Bolkiah]] . <ref name=":2">{{Cite web |date=2016-10-31 |title=COURTESY CALL BY BRUNEI DARUSSALAM’S NEW AMBASSADOR TO THE REPUBLIC OF PHILIPPINES |url=https://www.mindef.gov.bn/Lists/News/DispForm.aspx?ID=3938&Source=https://www.mindef.gov.bn/Lists/News/All%2520News.aspx?Paged=TRUE&p_Published_x0020_Date=20161206%252016%253A00%253A00&p_ordering=1%252E00000000000000&p_ID=3972&PageFirstRow=1351&&View=%257BF4E5D0B9-B02F-42F3-AF3E-515EDD1BC05C%257D&ContentTypeId=0x0100CAC0162585062A43B942A7BC2F0B9F04 |access-date=2024-04-28 |website=www.mindef.gov.bn}}</ref> A matsayinta na sabuwar jakadar Brunei Darussalam da aka naɗa a Philippines, [[Al-Muhtadee Billah|Yarima Al-Muhtadee Billah]] ya yi mata jawabi. <ref name=":1" /> Ta ziyarci Dato Abdul Aziz, mataimakin ministan tsaro, a ranar 31 ga Oktoba, inda ministar ta yi kira da a ƙara yin aiki tare da ma'aikatan RBAF da ke wurin da kuma tabbatar da jin daɗinsu, musamman na membobin Ƙungiyar Kula da Ƙasashen Duniya (IMT) da ke Mindanao . <ref name=":2" /> A ranar 6 ga Disamba, ta wuce ta gaban masu gadin girmamawa a kan hanyarta ta zuwa Fadar Malacañang don ba wa Shugaba Rodrigo Roa Duterte takardar shaidarta. <ref>{{Cite web |date=2016-12-06 |title=December 06, 2016 – Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary (AEP) Designate of Brunei Johariah Wahab walks past the honor guards on his way to presenting her credentials to President Rodrigo Roa Duterte… |url=https://pco.gov.ph/photo09-120616-2/ |access-date=2024-04-28 |website=pco.gov.ph}}</ref> A ranar 1 ga Disamba, 2019, Johariah tana cikin jami'an Brunei da suka halarci bude gasar wasannin SEA ta 30. <ref>{{Cite web |date=2019-12-01 |title=Brunei Darussalam National Olympic Council |url=https://www.bruneiolympic.org/?t=news/index&p=news/2019/20191201a |access-date=2024-04-28 |website=www.bruneiolympic.org}}</ref> A wata ziyarar girmamawa da suka kai a ranar 15 ga Maris, 2021, mataimakiyar sakatariya mai kula da harkokin Asiya da Pacific ta gana da ita don tattauna karfafa dangantakar kasashen biyu, musamman a fannin kasuwanci da saka hannun jari a Mindanao da yankin BIMP-EAGA, da kuma hadin gwiwar tsaro da dabaru yayin da babban yankin ASEAN ke ci gaba da fama da [[Murar Mashaƙo 2019|annobar COVID-19]] . <ref>{{Cite web |last=salama |date=2021-03-29 |title=Indonesia, Brunei strengthen bilateral relations with Philippines |url=https://halalfocus.net/indonesia-brunei-strengthen-bilateral-relations-with-philippines/ |access-date=2024-04-28 |website=halalfocus.net |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Fayil:President_Rodrigo_Roa_Duterte_poses_for_a_photo_opportunity_with_the_ASEAN_Ambassadors.jpg|thumb|200x200px|Johariah (shuɗi) tare da Shugaba Duterte da jakadun ASEAN a shekarar 2022]] A ranar 6 ga Yuni 2022, ta gana da zababben shugaban ƙasa Bongbong Marcos a ofisoshinsa na Mandaluyong don nuna ƙudurin ƙasashen biyu na ƙarfafa alaƙa da Philippines a ƙarƙashin gwamnatin da ke tafe. A lokacin wata ziyara ta bazata a Ma'aikatar Harkokin Waje a ranar 22 ga Yuni 2022, Sakataren Harkokin Waje Teodoro Locsin Jr. da Johariah sun yi bitar muhimman ci gaban da aka samu a dangantakar da ke tsakanin Philippines da Brunei a cikin shekarun da suka gabata. === Ma'aikatar Harkokin Waje === Daga ranar 10 ga Agusta 2022, [[Hassanal Bolkiah|Sultan Hassanal Bolkiah]] ya amince da nadin Johariah a matsayin sakatare na dindindin a Ma'aikatar Harkokin Waje (MFA). <ref>{{Cite web |date=2022-08-10 |title=New permanent secretary appointed |url=https://borneobulletin.com.bn/new-permanent-secretary-appointed/ |access-date=2024-04-28 |website=borneobulletin.com.bn |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=August 2022 |title=New Appointments |url=https://www.information.gov.bn/Brunei%20Today%20PDF%20Library/BDN%202022/BDN%20AUGUST%202022_FINAL.pdf |access-date=2024-04-28 |website=www.information.gov.bn}}</ref> Shugaban ya nuna godiyarsa a madadin dukkan ƙasar game da ƙoƙarin da Brunei Darussalam ke yi na ƙarfafa alaƙa tsakanin ƙasashen biyu. <ref>{{Cite web |date=2022-08-28 |title=Marcos wishes safe travels for outgoing Brunei envoy Wahab |url=https://politiko.com.ph/2022/08/28/marcos-wishes-safe-travels-for-outgoing-brunei-envoy-wahab/daily-feed/ |access-date=2024-04-28 |website=politiko.com.ph |language=en-US}}</ref> Daga baya a ranar 26 ga Agusta, Shugaba Bongbong Marcos ya shirya mata gaisuwar bankwana, jakadiyar da ta bar aiki, a ɗakin kiɗa da ke Fadar Malacañang . <ref>{{Cite web |date=2022-08-26 |title=Farewell Call of H.E. Johariah Wahab, Ambassador of Brunei Darussalam to the Philippines |url=https://rtvm.gov.ph/farewell-call-of-h-e-johariah-wahab-ambassador-of-brunei-darussalam-to-the-philippines%EF%BF%BC/ |access-date=2024-04-28 |website=rtvm.gov.ph }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-08-27 |title=PBBM commends Obiena for topping Germany meet |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1182327 |access-date=2024-04-28 |website=www.pna.gov.ph |language=en}}</ref> Johariah ta wakilci Brunei a tarurruka da tarurruka da dama tun bayan barin mukaminta na jakada a Philippines, ciki har da taron Majalisar Tsaron Siyasa ta ASEAN a ranar 9 ga Mayu 2023; <ref>{{Cite web |date=2023-05-09 |title=ASEAN Foreign Ministers Meeting in Labuan Bajo |url=https://epaimages.com/search.pp?pictureid=11459769&title=ASEAN-Foreign-Ministers-Meeting-in-Labuan-Bajo |access-date=2024-04-28 |website=epaimages.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last= |date=2023-05-09 |title=Indonesia seeks to strengthen ASEAN's foundation at 42nd Summit |url=https://en.antaranews.com/news/280974/indonesia-seeks-to-strengthen-aseans-foundation-at-42nd-summit |access-date=2024-04-28 |website=en.antaranews.com |language=en}}</ref> shugabar taron manyan jami'ai na ASEAN-UK karo na 2 a ranar 8 ga Yuni 2023; <ref>{{Cite web |last= |date=2023-06-09 |title=ASEAN, UK commit to enhancing dialogue partnership {{!}} ASEAN {{!}} Vietnam+ (VietnamPlus) |url=https://en.vietnamplus.vn/asean-uk-commit-to-enhancing-dialogue-partnership/254462.vnp |access-date=2024-04-28 |website=en.vietnamplus.vn |language=en}}</ref> taron ministocin harkokin waje na ASEAN a taron ministocin bayan ASEAN a ranar 14 ga Yuli 2023; <ref>{{Cite web |last=The Jakarta Post |first= |date=2023-07-15 |title=ASEAN remains focused on economy - Asia & Pacific |url=https://www.thejakartapost.com/world/2023/07/15/analysts-fear-aseans-focus-on-economics-may-limit-regional-security-progress.html |access-date=2024-04-28 |website=www.thejakartapost.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Niniek Karmini and Jim Gomez |first= |date=2023-07-14 |title=Southeast Asian leaders condemn Myanmar violence, but can't agree on solution |url=http://sahanjournal.com/news-partners/myanmar-violence-southeast-asian-nations-diplomats-cant-settle-on-solution/ |access-date=2024-04-28 |website=sahanjournal.com |language=en-US}}</ref> kuma shugabar taron tattaunawa na 31 na ASEAN-New Zealand a ranar 19 ga Afrilu 2024. <ref>{{Cite web |date=2024-04-19 |title=ASEAN, New Zealand echo commitment to energise strategic partnership |url=https://asean.org/asean-new-zealand-echo-commitment-to-energise-strategic-partnership/ |access-date=2024-04-28 |website=asean.org}}</ref> A matsayinta na memba mai daraja a bikin, ta halarci bikin buɗe bikin abinci a [[Bandar Seri Begawan]] a ranar 4 ga Agusta 2023, tare da bikin cika shekaru 50 na abota da haɗin gwiwa tsakanin ASEAN da Japan, wanda aka gudanar a ofishin jakadancin Philippines . <ref>{{Cite web |last=Haniza Abdul Latif |date=2023-08-05 |title=Mempromosikan kepelbagaian makanan tradisi |url=https://www.pelitabrunei.gov.bn/Arkib%20Dokumen/2023/PELITA%20BRUNEI%2007082023.pdf |access-date=2024-04-28 |website=www.pelitabrunei.gov.bn}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-08-05 |title=50th Year of ASEAN -Japan Friendship and Cooperation |url=https://bsb.thaiembassy.org/th/content/50th-year-of-asean-japan-friendship-and-cooperatio?page=5d830eec15e39c31b400260a&menu=5d830eec15e39c31b400260b |access-date=2024-04-28 |website=bsb.thaiembassy.org |language=th}}</ref> Sakatare Janar na Cibiyar ASEAN-China (ACC) ya yi taro da ita a MFA ta Brunei a ranar 29 ga Fabrairu 2024. <ref>{{Cite web |date=2024-02-29 |title=中国—东盟中心 |url=http://www.asean-china-center.org/english/2024-02/13235.html |access-date=2024-04-28 |website=www.asean-china-center.org}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-03-02 |title=Brunei commits to foster ASEAN-China bilateral ties » Borneo Bulletin Online |url=https://borneobulletin.com.bn/brunei-commits-to-foster-asean-china-bilateral-ties/ |access-date=2024-04-28 |website=borneobulletin.com.bn |language=en-US}}</ref> == Rayuwa ta sirri == Johariah tana auren Haseri bin Haji Asli, <ref>{{Cite web |last=Mohamad |first=Lyna |date=2023-08-06 |title=Showcase of ASEAN, Japan, Timor-Leste flavours |url=https://borneobulletin.com.bn/showcase-of-asean-japan-timor-leste-flavours/ |url-access=subscription |archive-url=https://archive.today/20240729020048/https://borneobulletin.com.bn/showcase-of-asean-japan-timor-leste-flavours/#selection-2391.186-2391.198 |archive-date=2024-07-29 |access-date=2024-04-28 |website=Borneo Bulletin Online |language=en-US}}</ref> tsohon ɗan tseren ƙasa wanda ya fafata a gasar Olympics ta bazara ta 2000. <ref>{{Cite web |title=Brunei Darussalam National Olympic Council |url=https://www.bruneiolympic.org/?t=news/index&p=news/2020/20200403a |access-date=2024-04-28 |website=www.bruneiolympic.org}}</ref> Ma'auratan suna da 'ya mace ɗaya tare. <ref>{{Cite web |last=Arcache |first=Maurice |title=A taste of ASEAN diplomacy & cuisine at SM Aura |url=https://www.philstar.com/lifestyle/fashion-and-beauty/2019/09/18/1952630/taste-asean-diplomacy-cuisine-sm-aura |access-date=2024-04-28 |website=www.philstar.com}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] idqr2c9xmdd99idrvi0y3cyzfnx5gm5 Jun Mukōyama 0 146996 835605 815994 2026-05-14T03:37:28Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835605 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jun Mukōyama'''{{Efn|Her surname is also spelled Mukaiyama, which comes from the ''kanji'' version of her name (向山淳). This article uses the ''kana'' version of her name, Mukōyama (むこうやま じゅん).}} (向山淳 and むこうやま じゅん), nicknames: "Mukojun, Jun-chan", (born November 19, 1983) is a Japanese politician. She is a member of the House of Representatives and Parliamentary Vice-Minister for Internal Affairs and Communications. == Rayuwar farko == An haife ta a Kawaguchi, gundumar Saitama a ranar 19 ga Nuwamba, 1983. Saboda aikin mahaifinta, ta zauna a Peru daga shekara 2 zuwa 4, Amurka daga shekara 11 zuwa 14, da Argentina daga shekara 14 zuwa 15, kafin ta kammala karatun sakandare. <ref name="repsite">{{Cite web |date= |title=向山 潤 公式サイト- 自民党衆議院北海道第8選挙区支部 ちえ |trans-title=Jun Mukaiyama Official Website- LDP House of Representatives Hokkaido 8th Electoral District Branch Chief |url=https://junmukoyama.jp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107153553/https://junmukoyama.jp/ |archive-date=November 7, 2025 |access-date=November 17, 2025 |publisher=House of Representatives |language=ja}}</ref> Bayan ta kammala karatun sakandare a Makarantar 'Yan Mata ta Keio, ta ci gaba da karatu kuma ta kammala karatunta a Sashen Kimiyyar Siyasa, Faculty of Law, Jami'ar Keio . <ref name="repsite" /> A halin yanzu Mukōyama tana zaune a [[Hakodate]] tare da mijinta, Satoshi Mukōyama, da 'yarsu. <ref name="repsite"/> Ta bayyana cewa tana son rawa a titi da yawo a cikin gari (ɗaukan hotuna, cin abinci). <ref name="repsite" /> A tasharta [[YouTube|ta YouTube]] da sauran shafukan sada zumunta, tana amfani da laƙabinta "Mukojun". <ref>{{Cite web |title=【むこじゅんチャンネル】向山じゅん |trans-title=[Mukojun Channel] Jun Mukaiyama |url=https://www.youtube.com/channel/UC23w0b1I2-m89GOeFc3kHMg?app=desktop |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209023636/https://www.youtube.com/channel/UC23w0b1I2-m89GOeFc3kHMg?app=desktop |archive-date=December 9, 2024 |access-date=November 18, 2025 |publisher=YouTube |language=ja}}</ref> == Sana'a == [[Fayil:向山淳衆議院議員.jpg|thumb|Ziyarar Jun Mukōyama ta farko a Diet, 11 ga Nuwamba, 2024]] Ta yi aiki a Kamfanin Mitsubishi na tsawon shekaru 13, <ref name="repsite"/> galibi a harkar biyan kuɗi ta intanet da saka hannun jari a fannin wutar lantarki da tashoshin jiragen ruwa. Ta auri abokin aikinta, Satoshi Mukōyama, ɗan asalin [[Hokkaido]], kuma an tura ta aiki a Toronto, Kanada. Ita da Satoshi suna magana ne kusa da juna a Mitsubishi. Yayin da take Kanada, ta yi aiki a matsayin Babban Manaja na Sashen Kuɗi na Kayayyakin Gine-gine a Kamfanin Mitsubishi na Kanada kuma an mayar da ita zuwa Sashen Zuba Jari na Dabaru na OMERS (Tsarin Ritaya na Ma'aikatan Gundumar Ontario). A OMERS ta shiga cikin saka hannun jari a kayayyakin more rayuwa a tashoshin wutar lantarki, tashoshin jiragen ruwa, manyan hanyoyi, da sauran yankuna a Turai, Amurka, da Ostiraliya, da kuma saka hannun jari a farfaɗo da kamfanoni ga ƙananan da matsakaitan masana'antu. <ref>{{Cite web |date= |title=【新渡戸フェローとの対談】#2「イギリスの行政改革に学ぶ」(廣瀬克哉×向山淳) |trans-title=[Conversation with Nitobe Fellows] #2 "Learning from Administrative Reform in the UK" (Katsuya Hirose and Jun Mukaiyama) |url=https://www.i-house.or.jp/programs/nitobefellow_02/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250810062333/https://www.i-house.or.jp/programs/nitobefellow_02/ |archive-date=August 10, 2025 |access-date=November 18, 2025 |publisher=International House of Japan |language=ja}}</ref> Bayan haka, lokacin da aka canza mijinta, ta bar aikinta ta mai da hankali kan ƙoƙarin ɗaukar ciki a matsayin uwar gida, amma ta yi fama da rashin haihuwa. <ref name="repsite" /> Wannan gogewar ta motsa ta ta nemi aiki a siyasa. Ta yanke shawarar yin karatu a ƙasashen waje don koyon manufofi, kuma bayan ta sami takardar amincewa, ta gano tana da juna biyu. Ta sami tallafin karatu daga Gidauniyar Kamiyama kuma, tare da sabuwar 'yarta, ta yi karatu a Makarantar Gwamnati ta John F. Kennedy da [[Jami'ar Harvard|ke Jami'ar Harvard]] da kuɗinta. <ref name="kamiyama">{{Cite web |date= |title=公共政策で日本に変革を 向山 淳(Jun Mukoyama) |trans-title=Transforming Japan through Public Policy (Jun Mukoyama) |url=https://www.kamiyama-f.jp/scholarship_student/1760/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251108033045/https://www.kamiyama-f.jp/scholarship_student/1760/ |archive-date=November 8, 2025 |access-date=November 18, 2025 |publisher=Kamiyama Foundation |language=ja}}</ref> Satoshi yanzu jami'in gudanarwa ne a Luup, wani kamfanin haya kekuna a kan titi. <ref name="repsite" /> Bayan kammala karatunta, ta shiga Kwamitin Binciken Zamani na COVID-19 a matsayin Babbar Mai Bincike Mai Ziyara a Shirin Asiya Pacific, <ref name="repsite"/> <ref name="kamiyama"/> sannan ta yi aiki a matsayin memba na Web3PT Working Group na Hedkwatar Tallafawa Dijital ta Jam'iyyar Liberal Democratic Party, <ref>{{Cite web |date=April 6, 2023 |title=自民党web3ホワイトペーパー。Japan is back, Again. |trans-title=LDP web3 White Paper, Japan is back, again |url=https://note.com/akihisa_shiozaki/n/n669dee962b15 |access-date=November 18, 2025 |publisher=Akihisa Shiozaki, House of Representatives |language=ja}}</ref> wacce ta kafa wata kungiyar iyaye da ke la'akari da yadda za a daidaita aiki da kula da yara a lokacin rikicin COVID-19, kuma ta wakilci Mukaiyama Policy Lab. <ref>{{Cite web |date=November 6, 2024 |title=コロナ危機下の育児と仕事の両立を考える保護者有志の会 |trans-title=A volunteer group of parents considering balancing work and childcare during the COVID-19 crisis |url=https://note.com/macojun |access-date=November 18, 2025 |publisher=Macojun, House of Representatives |language=ja}}</ref> Saboda manufar zartarwa ta ƙara yawan mata a gundumomin wakilci na daidaito zuwa kashi 30 cikin ɗari don zaɓen majalisar kansiloli na 26 a watan Yulin 2022, ta sami amincewar jam'iyyar Liberal Democratic Party cikin sauri kuma ta tsaya takara makonni shida kafin a sanar da zaɓen, amma ta sami nasarar lashe ƙuri'u 20,638 kacal kuma aka kayar da ita. Daga nan ta nemi takarar Majalisar Wakilai ta gaba a Hakodate, inda iyalan mijinta ke zaune, kuma ta zama shugabar reshen gundumar Hokkaido ta 8 na jam'iyyar Liberal Democratic Party a watan Yulin 2023. A watan Afrilun 2024, Hajime Nomata, tsohon shugaban kamfanin ilimi na Nomata Gakuen, ya zama shugaban "Ƙungiyar Magoya bayan Mukaiyama Jun United." <ref>{{Cite web |date=April 27, 2024 |title=向山 潤 衆議院議員 |trans-title=Jun Mukōyama, House of Representatives |url=https://note.com/junemukoyama/n/nd4de05f9302c |access-date=November 18, 2025 |language=ja}}</ref> A ranar 15 ga Oktoba, 2024, an sanar da zaɓen babban zaɓe na 50 ga Majalisar Wakilai, inda 'yan takara uku suka fafata a gundumar 8 ta Hokkaido: Mukaiyama, Seiji Osaka, ɗan jam'iyyar Democrat mai ci a yanzu, da Katsumi Homma, tsohon ɗan Majalisar Birnin Hakodate kuma sabon shiga Jam'iyyar Kwaminis ta Japan . Ba a haɗa Osaka cikin jerin wakilan da suka dace ba. A ranar 25 ga Oktoba, Yomiuri Shimbun ya sanar da sakamakon ƙarshe, yana mai ba da rahoton cewa "Mukaiyama ta yi nasara a kan Osaka, wanda ke kan gaba, wanda hakan ya sa tseren ya ƙare." An gudanar da babban zaɓen a ranar 27 ga Oktoba. Jim kaɗan bayan an rufe zaɓen da ƙarfe 8 na dare, Hokkaido Cultural Broadcasting ta ruwaito cewa an ayyana Osaka a matsayin wanda ya yi nasara. <ref>{{Cite web |date=October 27, 2024 |title=衆議院議員選挙 北海道8区 立憲民主党・逢坂誠二氏が当選確実 |trans-title=House of Representatives Election: Seiji Osaka of the Constitutional Democratic Party of Japan is certain to win in Hokkaido's 8th district |url=https://www.uhb.jp/news/single.html?id=46237 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250805051445/https://www.uhb.jp/news/single.html?id=46237 |archive-date=August 5, 2025 |access-date=November 18, 2025 |publisher=Hokkaido Cultural Broadcasting |language=ja}}</ref> An zaɓi Osaka a wa'adi na shida. Jam'iyyar Liberal Democratic Party ta lashe kujeru uku a yankin wakilcin da suka dace na Hokkaido. Daga cikin kujeru biyu, ban da Yoshitaka Ito, wacce ita ce ke kan gaba, Mukōyama ta lashe zabenta na farko da tazarar kaye ta biyu mafi ƙanƙanta (kashi 84.909). A ranar 5 ga Satumba, 2025, ta sanya hannu ta kuma buga takardar da ke tabbatar da niyyarta ta gabatar da zaɓen shugaban ƙasa. A ranar 22 ga Oktoba na wannan shekarar, an naɗa ta Mataimakiyar Ministar Harkokin Cikin Gida da Sadarwa ta Majalisar Dokoki ta Takaichi . == Matsayin siyasa == Mukōyama ta mayar da hankali kan tallata Hokkaido — wanda take jin ba ya samun kulawar da ta dace daga gwamnatin ƙasa, ajin ma'aikata, albarkatun ƙasa, da kuma dawo da raguwar yawan jama'a. Kamar yawancin wakilai a jam'iyyarta, Mukōyama ta kuma yi imanin cewa makamashin nukiliya yana da mahimmanci ga buƙatun makamashin Japan a yanzu, duk da cewa bai kamata a yi la'akari da makaman nukiliya ba. Bugu da ƙari, tana goyon bayan a yi wa Kundin Tsarin Mulkin Japan na yaƙi da 'yan tawaye kwaskwarima. A fagen ƙasa da ƙasa, Mukōyama ta ayyana kanta a matsayin mai goyon bayan ƙara tsaurara takunkumin da aka sanya wa Rasha, bayan rikicin Rasha da Ukraine. Ba kamar sauran membobin LDP ba, Mukōyama tana goyon bayan yunƙurin sauya dokar Japan wadda ta buƙaci mata su yi amfani da sunan mahaifi ɗaya.Tana kuma goyon bayan kafa tsarin rabon gado ga mata a rayuwar siyasa ta Japan, domin haɓaka damar samun manyan mukamai, da kuma amincewa da auren jinsi ɗaya a Japan. Tana adawa da ci gaba da kasancewar mata a cikin dangin sarauta na Japan bayan aure, da kuma hawan mace zuwa gadon sarautar Chrysanthemum . A ranar 8 ga Disamba, 2024, ta bayyana a matsayin sabuwar memba ta Jam'iyyar Liberal Democratic Party a shirin Muhawara na Lahadi na NHK "Tambayoyi ga Sabbin Membobin Abinci: Wace Siyasa da Al'umma Ya Kamata Su Yi Nufinta? Ta tattauna ayyukan siyasa a shafukan sada zumunta, batutuwan samar da kudade na siyasa, yadda za a magance tsararraki na yanzu, da muhawarar majalisar dokoki a matsayin jam'iyyar da ke mulki a kananan hukumomi.<ref name="nhkdebate">{{cite news |date=December 8, 2024 |title=日曜討論 - 新人議員に問う 目指す政治・社会は |trans-title=Sunday Debate - Asking new lawmakers what politics and society they aspire to |url=https://www.web.nhk/tv/an/touron/pl/series-tep-GG149Z2M64/ep/DLQGN9PWZX |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251118133907/https://www.web.nhk/tv/an/touron/pl/series-tep-GG149Z2M64/ep/DLQGN9PWZX |archive-date=November 18, 2025 |access-date=November 18, 2025 |work=NHK |language=ja}}</ref> <ref name="datazoo">{{cite news |date=December 8, 2024 |title=初当選の衆院議員 選挙のSNS活用など議論 |trans-title=First-time elected House of Representatives member discusses use of social media in elections |url=https://datazoo.jp/n/%E5%88%9D%E5%BD%93%E9%81%B8%E3%81%AE%E8%A1%86%E9%99%A2%E8%AD%B0%E5%93%A1+%E9%81%B8%E6%8C%99%E3%81%AESNS%E6%B4%BB%E7%94%A8%E3%81%AA%E3%81%A9%E8%AD%B0%E8%AB%96/23226540 |access-date=November 18, 2025 |work=Datazoo |language=ja }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Takaddama == Bayan zaɓenta, da kuma lokacin da ta fara shiga Majalisar Dokoki ta Ƙasa, Mukōyama ta ɗauki hoton wata sabuwar 'yar Majalisar Dokoki, Kaoru Fukuda a cikin ginin, wanda ya haifar da ce-ce-ku-ce. Dokokin cikin gida sun haramta wannan saboda an fassara dokar "Membobin Majalisar su girmama mutuncin Majalisar" a matsayin hana 'yan Majalisar ɗaukar hoto a cikin majalisar; duk da cewa an yarda da kyamarorin talabijin. LDP ta yi musu gargaɗi mai tsanani. Mukōyama da Fukuda sun nemi afuwa a [[Twitter|shafin Twitter]] . <ref name="rule" /> An yi muhawara mai zurfi game da bambancin wannan doka da kuma amfani da kafofin sada zumunta a siyasa. Mukōyama ita ma abin suka ne bayan an gano cewa Firayim Minista Shigeru Ishiba ya aika da cekin kyauta ga duk sabbin membobin LDP da aka zaɓa bayan zaɓen da aka yi a watan Oktoban 2024. Duk da haka ta sanar da cewa ta mayar da cekin nan da nan bayan ta karɓi. <ref>{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=自民新人41歳女性議員、石破氏商品券の経緯説明も「なぜ黙ってた?」「返せば済むのか?」Xの声 |trans-title=A 41-year-old female LDP lawmaker, a newcomer, asks, "Why did you keep quiet?" and "Wouldn't it be okay if you just returned the gift certificates?" despite Ishiba's explanation of the circumstances surrounding the gift certificates |url=https://www.nikkansports.com/general/nikkan/news/202503140000259.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250410121644/https://www.nikkansports.com/general/nikkan/news/202503140000259.html |archive-date=April 10, 2025 |access-date=November 18, 2025 |publisher=Nikkan Sports - General News |language=ja}}</ref> == Zaɓe == {{S-start}} {{S-par|jp-lwr}} {{S-bef}} {{S-ttl|title=Member of the House of Representatives<br />for [[Hokkaido proportional representation block|Hokkaido proportional block]] (proportional)}} {{S-inc}} {{S-off}} {{S-bef}} {{S-ttl|title=Parliamentary Vice-Minister for Internal Affairs and Communications}} {{S-inc|}} {{S-end}} == Yi littafi == * (co-authors)  <cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" id="CITEREFAsia_Pacific_Initiative_FoundationMukōyama2020">''新型コロナ対応・民間臨時調査会 調査・検証報告書'' &#x5B;''COVID-19 Response: Private Temporary Investigation Committee Investigation and Verification Report''&#x5D; (in Japanese). Chiyoda ward, Tokyo: Discover 21. </cite><cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" id="CITEREFAsia_Pacific_Initiative_FoundationMukōyama2020">[[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9784799326800|<bdi>9784799326800</bdi>]].</cite> [[Category:CS1 Japanese-language sources (ja)]] == Bayanan kula == {{Notelist}} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1983]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] r764d3uxzeu0o5s01xh8dqshadn706s Jennifer Riria 0 147074 835385 816253 2026-05-13T12:54:36Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835385 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Jennifer Riira, 'yar kasuwa ce 'yar Kenya, babbar jami'a, ma'aikaciyar banki, kuma malamar jami'a wacce ke aiki a matsayin babbar jami'ar gudanarwa ta ƙungiyar Kenya Women Holding Group, wata ƙungiyar kuɗi ta ƙananan kuɗi, banki da inshora da ke kula da kusan mata miliyan ɗaya galibin mazauna karkara na Kenya. == Tarihi da ilimi == An haifi Riria a Kenya. Ita ce ta huɗu a cikin iyali mai yara 10. Ta halarci makarantar firamare kowace rana, kimanin kilomita 4 (2 , daga gida, tana tafiya tsirara. An shigar da ita a makarantar sakandare ta Precious Blood, [[Makarantar allo|makarantar kwana]] ta mata da ke gudanar da tsarin addini na Sisters of the Precious Blood,<ref>{{Cite web |last=Prescious Blood Secondary School, Riruta |date=3 March 2018 |title=Precious Blood Secondary School, Riruta |url=http://www.preciousbloodriruta.com/content.php?pid=1 |access-date=3 March 2018 |publisher=Preciousbloodriruta.com |archive-date=16 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180716165600/http://www.preciousbloodriruta.com/content.php?pid=1 |url-status=dead }}</ref> wanda ke cikin [[Nairobi]], babban birnin Kenya kuma birni mafi girma. A ƙarshen makarantar sakandare, Riria ta yi juna biyu.<ref name="One">{{Cite web |last=Melanie Hawken |date=12 January 2012 |title=Dr Jennifer Riria: The start up story of an inspiring entrepreneur who has transformed the lives of millions of Kenyan women |url=http://www.lionessesofafrica.com/blog/2015/1/11/dr-jennifer-riria-the-start-up-story-of-a-inspiring-entrepreneur-who-has-transformed-the-lives-of-hundreds-of-thousands-of-kenyan-women |access-date=3 March 2018 |publisher=Lionessesofafrica.com}}</ref> Bayan ta haihu, ta ci gaba da karatu a [[Jami'ar Dar es Salaam]] a kan tallafin karatu. Ta kammala karatu tare da digiri na farko a fannin ilimi. Daga nan sai ta sami digiri na Master of Arts a cikin Gudanar da Ilimi daga [[University of Leeds|Jami'ar Leeds]] a Ingila . Daga baya, Riria ta sami [[Doctor of Philosophy|Dokta na Falsafa]] a Ilimi da Ci gaban Mata, daga [[Jami'ar Kenyatta]] . <ref name="One2">{{Cite web |last=Melanie Hawken |date=12 January 2012 |title=Dr Jennifer Riria: The start up story of an inspiring entrepreneur who has transformed the lives of millions of Kenyan women |url=http://www.lionessesofafrica.com/blog/2015/1/11/dr-jennifer-riria-the-start-up-story-of-a-inspiring-entrepreneur-who-has-transformed-the-lives-of-hundreds-of-thousands-of-kenyan-women |access-date=3 March 2018 |publisher=Lionessesofafrica.com}}</ref><ref name="Two2">{{Cite web |last=Kanake |first=Anne |date=3 September 2017 |title=Jennifer Riria: CEO of Kenya Women Holding Limited |url=https://www.standardmedia.co.ke/evewoman/article/2001253449/jennifer-riria-ceo-of-kenya-women-holding-limited |access-date=3 March 2018}}</ref> == Ayyuka == Bayan digiri na farko, Riria ta koyar a [[Kabete National Polytechnic|Cibiyar Fasaha ta Kabete]] na watanni shida sannan ta biyo bayan shekara guda a Makarantar 'yan mata ta Jihar da aka adana . <ref name="Two">{{Cite web |last=Kanake |first=Anne |date=3 September 2017 |title=Jennifer Riria: CEO of Kenya Women Holding Limited |url=https://www.standardmedia.co.ke/evewoman/article/2001253449/jennifer-riria-ceo-of-kenya-women-holding-limited |access-date=3 March 2018}}</ref> A shekara ta 1979, bayan digiri na biyu, ta koma ƙasarsu ta Kenya kuma ta yi rajista don digiri na biyu a Jami'ar Kenyatta . Ta kuma fara koyarwa, na ɗan lokaci a wannan jami'a.<ref name="Two" /><ref name="Three">{{Cite web |last=Mary Fu |date=9 January 2008 |title=Who's Who in Microfinance: Dr. Jennifer Riria |url=https://www.microcapital.org/who%E2%80%99s-who-in-microfinance-dr-jennifer-riria/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515021341/http://www.microcapital.org/who%e2%80%99s-who-in-microfinance-dr-jennifer-riria/ |archive-date=15 May 2013 |access-date=3 March 2018 |publisher=Microcapital.org}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ma9dfo68zybe5htnq5b62d6qia1zt7s Kellen Kariuki 0 147081 835836 816287 2026-05-14T11:21:14Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835836 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kellen Eileen Kariuki''' mai lissafi ce, 'yar kasuwa kuma Shugaba kamfanoni a Kenya . Tun daga watan Janairun 2015, ita ce babban darakta kuma Shugaba na Unclaimed Financial Assets Authority (UFAA), wata hukuma ce ta gwamnatin tsakiya ta Kenya.<ref name="Prof">{{Cite web |last=SBS |date=10 November 2017 |title=Strathmore Business School: Faculty Members: Kellen Eileen Kariuki, MBS |url=http://sbs.strathmore.edu/facultymember/kellen-eileen-kariuki-mbs/ |access-date=10 November 2017 |publisher=[[Strathmore University|Strathmore Business School]] (SBS)}}</ref> Hukumar gwamnati, wacce Dokar majalisa ta kirkira a cikin shekara ta 2011, tana tattara kudaden da ba a nema a cikin tsarin kudi ba, gami da takardun da ba a biya ba, kudaden inshora da ba a nemi ba, tsabar kudi a cikin asusun banki da kuma kudi a irin wannan yanayi a cibiyoyin kudi. UFAA sa'an nan kuma yayi ƙoƙari ya sake haɗa kudaden tare da masu mallakar su ko magada, bayan ganowa da ya dace. A halin yanzu, UFAA tana saka hannun jari a madadin masu shi, don ci gaba da hauhawar farashi.<ref>{{Cite web |last=Costweek |date=3 November 2017 |title=Banking Industry Partners with Unclaimed Financial Assets Authority to Raise Awareness |url=http://www.coastweek.com/3840-itn-01.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20151003164535/http://www.coastweek.com/3840-itn-01.htm |archive-date=3 October 2015 |access-date=11 November 2017 |publisher=Coastweek Newspapers Limited}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kariuki |first=James |date=8 February 2018 |title=Assets agency takes up over 1,000 bank treasure troves |url=https://www.businessdailyafrica.com/markets/marketnews/Assets-agency-takes-up-over-1-000-bank-treasure-troves/3815534-4296954-4rpd66z/index.html |access-date=8 February 2018}}</ref> == Tarihi da ilimi == An haifi Kellen a Kenya kuma ta halarci makarantun gida don karatun jami'a. An samo digiri na farko na Kimiyya (BSc) a cikin Lissafi daga Jami'ar Kasa da Kasa ta Amurka (USIU), a Nairobi . Ta ci gaba da samun Jagora na Gudanar da Kasuwanci (MBA) a cikin Gudanar da dabarun, kuma daga USIU. Daga baya ta sami digiri na Master of Arts a cikin Gudanar da Harkokin Dan Adam na Duniya, daga Jami'ar Cranfield a Ingila. Har ila yau, ita ma Mai ba da takardar shaidar lissafin jama'a ce (CPA). [1] == Ayyuka == Shekaru kusan 20, tun kafin 1995, Kellen Kariuki ya yi aiki da Citibank, a ofishinsa na Nairobi. Ta yi aiki a manyan mukamai na gudanarwa ciki har da matsayin babban jami'in kudi da kuma babban jami'an albarkatun ɗan adam.<ref name="Data">{{Cite web |last=Ngigi |first=George |date=15 January 2015 |title=Top Citi official to bag job as unclaimed assets CEO |url=http://www.businessdailyafrica.com/markets/Top-Citi-official-to-bag-unclaimed-assets-CEO-job/539552-2590616-118fdb2/index.html |access-date=10 November 2017}}</ref> A cikin shekaru, ta rike ko har yanzu tana riƙe da nadin kwamiti da yawa, a matsayin (1) Shugaban Citibank Tanzania Limited (2) Darakta Citibank Uganda Limited (3) Shugaban Asusun Gudanar da Citibank Kenya Limited (4) Darakta na Cititrust Kenya Limited (5) Darakta Kenya Roads Board (KRB) (6) Darakta Resolution Insurance Limited (7) Darakta AMREF International (8) Darakta Likitoci da (9) Shugaban Hukumar Standard Chartered Bank, Kenya.<ref>{{Cite web |title=Board of Directors |url=https://www.sc.com/ke/board-of-directors/ |access-date=2023-05-19 |website=www.sc.com |language=en-US}}</ref> Har ila yau, ta kasance memba na bangaren ilimi a Makarantar Kasuwanci ta Strathmore.<ref name="Prof"/><ref>{{Cite web |last=Strathmore University Business School |date=2023 |title=Faculty |url=https://sbs.strathmore.edu/kellen-eileen-kariuki-mbs/ |access-date=19 May 2023 |website=Strathmore University Business School}}</ref> A baya, ta yi aiki a matsayin memba na majalisa mai kula da Cibiyar Tabbatar da Masu Bayar da Bayani na Jama'a ta Kenya . <ref name="Data"/> Ya zuwa watan Janairun 2016, hukumar da ta jagoranci tana da kusan KES biliyan 6 (kimanin dala miliyan 60) a karkashin gudanarwa.<ref>{{Cite web |last=Kariuki |first=James |date=26 January 2016 |title=We Have Sh6&nbsp;billion For You, Says Unclaimed Assets Agency |url=http://nairobinews.nation.co.ke/jobs/we-have-sh6bn-for-you-says-unclaimed-assets-agency/ |publisher=[[Nation Media Group]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Dubi kuma == * Stella Kilonzo * [[Catherine Mturi-Wairi]] * Nancy Onyango * Esther Nyaiyaki == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] funsctvqiht9jl1hxtpig80v8kqybk8 Joanne H. Alter 0 147297 835532 817099 2026-05-13T20:57:47Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835532 wikitext text/x-wiki {{databox}} Joanne H. Alter (23 ga Yuli, 1927 - 9 ga Nuwamba, 2008) 'Yar fafutukar kare hakkin mata ce ta Amurka, 'yar siyasa, kuma mace ta farko da ta karya shingen jinsi a siyasar yankin Chicago. == Rayuwar farko da ilimi == An haifi Joanne Hammerman a cikin dangin Yahudawa a [[Chicago|Chicago, Illinois]] kuma ta girma a unguwar North Shore da ke Glencoe, Illinois . <ref>[http://legacy.suntimes.com/obituaries/chicagosuntimes/obituary.aspx?pid=120067656 Chicago Sun Times: "Joanne Alter Obituary"] November 11, 2008</ref> Her mother, Celia K. Hammerman,<ref name=CeliaObit>[https://www.chicagotribune.com/1997/03/22/celia-k-hammerman-91-philanthropist-matriarch/ Chicago Tribune: "Celia K. Hammerman, 91, Philanthropist, Matriarch" By Kenan Heise] March 22, 1997</ref> Mahaifiyarta, Celia K. Hammerman, ta gudu daga [[Kungiyoyin mutane|rikicin]] kabilanci a Rasha, <ref> name="ChiTribObit" </ref> ta yi ƙaura zuwa Amurka, kuma ta taimaka wajen kafa reshen North Shore na Babban Taron Kasa na Kiristoci da Yahudawa . <ref name="CeliaObit" /> Kakanta na uba ya kafa JK Industries a Chicago, kuma mahaifinta, Sol Hammerman, da ɗan'uwansa, Meyer Hammerman, sun sanya ta zama ɗaya daga cikin manyan masana'antun tufafi na yara na wannan lokacin. Ɗan'uwanta tilo, Enid Hammerman, zai auri diflomasiyyar Amurka William R. Rivkin . <ref>name="CeliaObit" </ref> Bayan ta halarci makarantun gwamnati na gida kuma ta kammala karatunta daga Makarantar Sakandare ta New Trier, Joanne Hammerman ta je Kwalejin Mount Holyoke, inda ta haɗu da Eleanor Roosevelt a matsayin wakiliyar ɗalibi a harabar jami'a. Bayan ta kammala karatunta da babban digiri a fannin kimiyyar siyasa a shekarar 1949, ta yi rangadin Turai da yaƙi ya daidaita ita kaɗai. Kamar yadda aka tattauna a ƙasa, ta auri ɗan kasuwa James Alter a shekarar 1952 kuma ta haifi 'ya'ya, sannan ta shiga cikin ayyukan agaji na sa kai. Daga baya Alter ta yi aiki a matsayin amintaccen ɗalibar makarantarta, Mount Holyoke (daga 1980-1985), kuma a matsayin memba na Hukumar Mata ta Jami'ar Chicago, da kuma taimakon da aka samu a Gidan Tarihi na Junior na Cibiyar Fasaha ta Chicago . == Aikin masu fafutuka == Yayin da take kula da iyalansu, Alter da mijinta sun shiga harkokin siyasa a jam'iyyar Democrat . A shekarar 1968, Shugaba Lyndon B. Johnson ta naɗa Alter a matsayin wakiliya a taron Majalisar Dinkin Duniya kan Matsayin Mata da aka gudanar a [[Accra|Accra, Ghana]] . Alter ta yi aiki kafada da kafada da mata 'yan siyasa kamar [[Bella Abzug]] da kuma Ella Grasso, wacce ta kammala karatun digiri a Mount Holyoke (gwamna mace ta farko da aka zaɓa a matsayin gwamna a ƙarƙashin ikonta), kuma ta taimaka wajen kafa ƙungiyar siyasa ta mata ta Illinois Democratic Party tare da Dawn Clark Netsch . A lokacin, Cook County (wanda take zaune a ciki tsawon rai) ba ta da jami'an mata da aka zaɓa, don haka Alter ta fuskanci magajin garin Chicago Richard J. Daley, shugaban jam'iyyar Democrat ta gida, wanda ya gayyaci Alter ta tsaya takara a duk faɗin gundumar, kuma ya zaɓe ta a matsayin ɗaya daga cikin Kwamishinonin Gundumar Tsabtace Muhalli ta Babban Birnin Chicago . A shekarar 1972, Alter ta zama mace ta farko da ta lashe zaɓe a duk faɗin gundumar, inda ta sami ƙuri'u miliyan ɗaya da zaɓe a matsayin Kwamishinan Gundumar Tsabtace Muhalli ta Metropolitan, kuma kawarta Dawn Clark Netsch ta lashe zaɓen majalisar dattawa ta jihar. Alter ta sake lashe zaɓen Hukumar Tsabtace Muhalli sau biyu, kuma ta shahara da fafutukar kare muhalli, inda ta taimaka wajen kafa Abokan Kogin Chicago, da kuma yaƙi da cin hanci da rashawa a cikin hukumar. <ref>{{Cite web |title=Joanne Alter |url=https://www.lifeposts.com/p/milestone/1032/joanne-alter-memorial/lifestory/ |website=LifePosts}}</ref> Alter ta kuma yi wa'adi biyu a Kwamitin Ƙasa na Jam'iyyar Democrat . Duk da haka, ta gaza lashe zaɓen Laftanar Gwamna na Illinois a 1976, haka nan kuma ga Sakataren Gundumar Cook a 1990 lokacin da ta yi ritaya daga hukumar gundumar Tsabtace Muhalli (kodayake Netsch ta zama mace ta farko da ta lashe mukami a duk faɗin jihar a wannan shekarar, ta zama Kwamandan Illinois). <ref name="ChiTribObit" /> Bayan Alter ta yi ritaya daga siyasa, ta kafa WITS (Aiki a Makarantu), wani shiri na koyarwa da jagoranci da ke yi wa yara a makarantun gwamnati na Chicago hidima. <ref name="JWA" /> Alter da mijinta sun ci gaba da kasancewa masu himma a harkokin siyasa da tara kuɗi, suna karɓar bakuncin liyafa waɗanda Rev. [[Martin Luther King|Martin Luther King Jr.]], Oprah Winfrey, John F. Kennedy Jr., Dan Rather, Kevin Costner, Adlai Stevenson III, Magajin Gari Harold Washington, Alkali Abner Mikva, Sanata Paul Simon da Dick Durbin, da kuma Wakili [[Rahm Emanuel]] suka halarta. A shekara ta 2003, Alters ya zama farkon mai goyon bayan Shugaba [[Barack Obama]] na gaba, inda ya shirya wani taro na tara kuɗi don yakin neman zaɓensa na Majalisar Dattawa a 2004. <ref name="ChiTribObit" /> == Rayuwa ta sirri == A shekarar 1952, ta auri James M. Alter (1922–2014), wanda ke da kamfanin sanyaya daki da sanyaya iska. Sun haifi 'ya'ya huɗu: ɗan jarida Jonathan Alter, Jennifer Alter Warden, [[Jamie Lynton]] (ya auri ɗan kasuwa Michael Lynton ), da Dr. Harrison Alter. Daga baya Shugaba [[Barack Obama]] ya naɗa ɗan uwanta Robert S. Rivkin a matsayin Babban Lauya na 21 na Ma'aikatar Sufuri ta Amurka (DOT), da kuma wani ɗan'uwanta, Charles Rivkin, a matsayin Jakadan Amurka a Faransa sannan kuma Mataimakin Sakataren Harkokin Tattalin Arziki da Kasuwanci . <ref>{{Cite web |title=Remarks at Swearing-in Ceremony for Assistant Secretary of State for Economic and Business Affairs Charles Rivkin |url=https://2009-2017.state.gov/secretary/remarks/2014/04/224981.htm |website=U.S. Department of State}}</ref> == Mutuwa da gado == Alter ta mutu sakamakon cutar kansa a gidanta a ranar 9 ga Nuwamba, 2008, mijinta, 'ya'yanta da jikokinta sun mutu. Bikin Al'umma na Chicago yana shirya lacca ta shekara-shekara don girmama ta. <ref>{{Cite web |title=Amy Klobuchar: Joanne Alter Women in Government Lecture |url=https://www.chicagohumanities.org/media/amy-klobuchar-joanne-alter-women-government-lecture/}}</ref> Cibiyar Fasaha ta Chicago tana da asusun tallafin karatu don girmama ta. <ref>{{Cite web |title=Middle School Program (MSP) Registration Form |url=http://www.saic.edu/sites/default/files/Joanne%20Alter%20Scholarship_Application%20Form_18.pdf |website=www.saic.edu |publisher=School of the Art Institute of Chicago. }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}Continuing Studies</ref> Wani allo a kan titin Chicago Riverwalk yana tunawa da fafutukar da take yi wa muhalli. <ref>{{Cite web |title=The Honorable Joanne H. Alter Historical Marker |url=https://www.hmdb.org/m.asp?m=47665 |access-date=2023-10-27 |website=www.hmdb.org |language=en}}</ref> == Nassoshi == [[Rukuni:Haifaffun 1927]] 8ivorzje6mrtb2nw0ilrn9qcd8415id Joan Barr 0 147316 835527 817145 2026-05-13T20:44:10Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835527 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Joan W. Barr''' (wacce aka haifa a matsayin '''Worthy''' ; daga baya '''Barr-Smith''' ; 22 ga Nuwamba, 1939 - 21 ga Maris, 2015) 'yar siyasa ce ta Amurka kuma mace ta farko da aka zaɓa a matsayin magajin garin birnin [[Evanston Il|Evanston, Illinois]] . <ref>{{Cite web |last=Latham |first=Tori |date=March 24, 2015 |title=First female Evanston mayor dies after battle with leukemia |url=https://dailynorthwestern.com/2015/03/23/city/first-female-evanston-mayor-dies-after-battle-with-leukemia-2/ |access-date=October 16, 2019 |website=The Daily Northwestern}}</ref> An zaɓi Barr Smith a shekarar 1985 kuma aka rantsar da ita a matsayinta a ranar 22 ga Afrilu, 1985, ta hannun Alkalin Gundumar Cook County Michael Toomin. <ref> name=":2">{{Cite web |last=Enstad |first=Robert |date=April 23, 1985 |title=EVANSTON SWEARS IN FIRST WOMAN MAYOR |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1985-04-23-8501240085-story.html |access-date=May 20, 2019 |website=chicagotribune.com |language=en-US}}</ref> Kafin zaɓenta a matsayin magajin gari, ta yi aiki na tsawon shekaru takwas a matsayin mai kula da gundumar ta biyu. <ref> name=":0">{{Cite web |title=Joan Barr Smith: Kellogg Grad, Former Evanston Mayor Dies |url=https://news.northwestern.edu/stories/2015/03/joan-barr-smith-kellogg-alumna-former-evanston-mayor-dies-at-75/ |website=news.northwestern.eduaccess-date=2019-05-20}}</ref> == Rayuwar farko da aiki == Joan ita ce kaɗai 'ya ga James (farfesa a Makarantar Gudanarwa ta Kellogg ) da Mildred Louise Worthy (née Née Neritz). <ref name=":3">{{Cite web |title=UNCAP: Guide to the James C. Worthy (1910–1998) Papers 1930/1999 |url=http://uncap.lib.uchicago.edu/view.php?eadid=inu-ead-nua-archon-1063 |access-date=May 30, 2019 |website=uncap.lib.uchicago.edu}}</ref> Iyalin sun zauna a unguwar Rogers Park da ke Chicago lokacin da Barr yake ƙarami. <ref> name=":1">{{Cite web |title=Obituary for Joan Barr Smith – SKOKIE, IL |url=https://www.donnellanfuneral.com/obituaries/Joan-Barr-Smith?obId=7472869#/obituaryInfo |access-date=May 20, 2019 |website=www.donnellanfuneral.com}}</ref> Iyalin sun ƙaura zuwa yankin North Shore lokacin da Barr yake ɗan shekara huɗu. <ref> name=":0">{{Cite web |title=Joan Barr Smith: Kellogg Grad, Former Evanston Mayor Dies |url=https://news.northwestern.edu/stories/2015/03/joan-barr-smith-kellogg-alumna-former-evanston-mayor-dies-at-75/ |website=news.northwestern.eduaccess-date=2019-05-20}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://news.northwestern.edu/stories/2015/03/joan-barr-smith-kellogg-alumna-former-evanston-mayor-dies-at-75/ "Joan Barr Smith: Kellogg Grad, Former Evanston Mayor Dies"]. ''news.northwestern.eduaccess-date=2019-05-20''.</cite></ref> Barr ta halarci Makarantar Sakandare ta New Trier da ke Winnetka, Illinois . <ref>{{Cite web |title=Joan Barr Smith |url=https://jwcdaily.com/2015/03/24/joan-barr-smith/ |access-date=May 20, 2019 |website=DailyNorthShore |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ta ci gaba da karatunta a Jami'ar Syracuse, inda ta sami digiri na farko. Daga baya ta sami digirin MBA daga Makarantar Gudanarwa ta Kellogg a Jami'ar Northwestern, <ref> name=":0">{{Cite web |title=Joan Barr Smith: Kellogg Grad, Former Evanston Mayor Dies |url=https://news.northwestern.edu/stories/2015/03/joan-barr-smith-kellogg-alumna-former-evanston-mayor-dies-at-75/ |website=news.northwestern.eduaccess-date=2019-05-20}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://news.northwestern.edu/stories/2015/03/joan-barr-smith-kellogg-alumna-former-evanston-mayor-dies-at-75/ "Joan Barr Smith: Kellogg Grad, Former Evanston Mayor Dies"]. ''news.northwestern.eduaccess-date=2019-05-20''.</cite></ref> ta zama wani ɓangare na ajin 1996. <ref> name=":5">{{Cite web |last=Seidenberg |first=Bob |date=March 25, 2015 |title=Evanston's first female mayor managed through consensus |url=https://www.chicagotribune.com/suburbs/evanston/ct-joan-barr-obituary-met-20150323-story.html |access-date=October 16, 2019 |website=chicagotribune.com}}</ref> Ta koma Evanston a shekarar 1962, kafin ta yi shekaru biyu a matsayin shugabar taron al'umma na Dewey. A shekarar 1977, an zaɓe ta alderman daga Ward na Biyu na Evanston. <ref name=":1">{{Cite web |title=Obituary for Joan Barr Smith – SKOKIE, IL |url=https://www.donnellanfuneral.com/obituaries/Joan-Barr-Smith?obId=7472869#/obituaryInfo |access-date=May 20, 2019 |website=www.donnellanfuneral.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.donnellanfuneral.com/obituaries/Joan-Barr-Smith?obId=7472869#/obituaryInfo "Obituary for Joan Barr Smith – SKOKIE, IL"]. ''www.donnellanfuneral.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 20,</span> 2019</span>.</cite></ref> Ta yi wa'adin mulkinta na aldermanic kuma aka sake zaɓe ta a karo na biyu a shekarar 1981. <ref name=":1" /> A shekarar 1985, ta yi nasarar neman mukamin magajin gari a kan mutane biyu: tsohon shugaban cocin nan Donald Borah mai ritaya, <ref name=":2">{{Cite web |last=Enstad |first=Robert |date=April 23, 1985 |title=EVANSTON SWEARS IN FIRST WOMAN MAYOR |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1985-04-23-8501240085-story.html |access-date=May 20, 2019 |website=chicagotribune.com |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFEnstad1985">Enstad, Robert (April 23, 1985). [https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1985-04-23-8501240085-story.html "EVANSTON SWEARS IN FIRST WOMAN MAYOR"]. ''chicagotribune.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 20,</span> 2019</span>.</cite></ref> da Rev. John Frederick Norwood, <ref name=":2" /> <ref>{{Cite web |last=reporter |first=Vikki Ortiz, Tribune staff |date=December 15, 2007 |title=John Fredrick Norwood: 1926 – 2007 |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2007-12-15-0712140668-story.html |access-date=October 21, 2019 |website=chicagotribune.com |language=en-US}}</ref> wanda a lokacin fasto ne na cocin Mt. Zion Missionary Baptist da ke Evanston. Zaben da ta yi ya zama karo na farko a tarihin Evanston da wata mace ta riƙe matsayin magajin gari. <ref name=":2" /> <ref name=":4">{{Cite web |title=Passings: Northwestern Magazine – Northwestern University |url=https://www.northwestern.edu/magazine/summer2015/alumnilife/passings.html |access-date=May 30, 2019 |website=Northwestern Magazine}}</ref> Jawabinta na farko ya nuna nauyin harajin gidaje a matsayin fifikon magancewa. <ref name=":2" /> Adadin kadarorin da aka keɓe daga haraji a birnin an ga su a matsayin gudummawa ga abin da a wancan lokacin ya kasance ɗaya daga cikin mafi girman harajin gidaje a yankin Chicago. <ref name=":2" /> Ta kuma lura da ci gaban tattalin arziki, <ref>{{Cite web |last=Smith |first=Bill |date=March 22, 2015 |title=Former mayor Joan Barr dies |url=https://evanstonnow.com/story/government/bill-smith/2015-03-22/69409/former-mayor-joan-barr-dies |access-date=May 20, 2019 |website=Evanston Now |language=en-US}}</ref> inganta alaƙar da ke tsakanin birnin da Jami'ar Northwestern; <ref>{{Cite web |last=Page |first=Marissa |date=October 20, 2015 |title=Aldermanic library dedicated to Evanston's first female mayor |url=https://dailynorthwestern.com/2015/10/20/city/aldermanic-library-dedicated-to-evanstons-first-female-mayor/ |access-date=October 16, 2019 |website=The Daily Northwestern}}</ref> ƙungiyoyin titi da rashin matsuguni sune fannoni mafi muhimmanci a lokacin mulkinta. <ref name=":2" /> <ref name=":0">{{Cite web |title=Joan Barr Smith: Kellogg Grad, Former Evanston Mayor Dies |url=https://news.northwestern.edu/stories/2015/03/joan-barr-smith-kellogg-alumna-former-evanston-mayor-dies-at-75/ |website=news.northwestern.eduaccess-date=2019-05-20}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://news.northwestern.edu/stories/2015/03/joan-barr-smith-kellogg-alumna-former-evanston-mayor-dies-at-75/ "Joan Barr Smith: Kellogg Grad, Former Evanston Mayor Dies"]. ''news.northwestern.eduaccess-date=2019-05-20''.</cite></ref> === Zaman magajin gari === A lokacin da take magajin gari, Barr ta ci gaba da aiki a ƙungiyoyin jama'a da dama. Ta yi aiki a matsayin Shugabar Taron Gundumar Arewa maso Yamma kuma memba ce a Kwamitin Zartarwa na Taron Gundumar Amurka . Ta yi aiki a wannan ƙungiyar a matsayin shugabar ƙungiyar Magoya Mata. A lokacin da take kan mulki, ta shahara da inganta dangantakar kayan ado na gari, inda ta yi haɗin gwiwa da Jami'ar Northwestern kan gina dala $400.&nbsp;wurin bincike na dala miliyan daloli a Evanston, da kuma kin amincewa da shirin harajin makaranta ga ɗalibai a Jami'ar. <ref name=":4"/> <ref>{{Cite web |last=Rosenthal |first=Brian |date=March 2, 2009 |title=Town-gown relations see change on horizon |url=https://dailynorthwestern.com/2009/03/02/archive-manual/town-gown-relations-see-change-on-horizon/ |access-date=October 16, 2019 |website=The Daily Northwestern}}</ref> Sakamakon aikinta na kafa wurin binciken, darektan zartarwa na Evanston Inventure (wani kamfanin ci gaba na birni), Ronald Kysiak, ya kira Barr "mai gina yarjejeniya". <ref>{{Cite journal |last=McCrory |first=Robert |date=July 1988 |title=Illinois Issues |url=https://www.lib.niu.edu/1988/ii880715.html |journal=Illinois Issues |volume=17}}</ref> A cewar jaridar gida, mai gudanarwa kuma mai gina yarjejeniya ta ''[[Chicago Tribune]]'' ita ma ta bayyana yadda Barr ta ga rawar da take takawa. Wasu kuma sun ɗauke ta a matsayin wacce ba ta da jayayya a salon gwamnatinta, tana mai da hankali kan ƙirƙirar alaƙa da gina al'umma ba tare da nuna wariya ba. <ref name=":5">{{Cite web |last=Seidenberg |first=Bob |date=March 25, 2015 |title=Evanston's first female mayor managed through consensus |url=https://www.chicagotribune.com/suburbs/evanston/ct-joan-barr-obituary-met-20150323-story.html |access-date=October 16, 2019 |website=chicagotribune.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSeidenberg2015">Seidenberg, Bob (March 25, 2015). [https://www.chicagotribune.com/suburbs/evanston/ct-joan-barr-obituary-met-20150323-story.html "Evanston's first female mayor managed through consensus"]. ''chicagotribune.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 16,</span> 2019</span>.</cite></ref> An zaɓe Barr a karo na biyu a matsayin magajin gari a shekarar 1989 kuma ta sauka daga mukamin a shekarar 1992. <ref>{{Cite web |date=September 10, 2018 |title=Lorraine Morton, Longest Serving Mayor Of Evanston, Dies At 99 |url=https://patch.com/illinois/evanston/lorraine-morton-longest-serving-mayor-evanston-dies-99 |access-date=May 20, 2019 |website=Evanston, IL Patch |language=en}}</ref> Bayan lokacin da ta yi a matsayin magajin gari, ta yi aiki a Ma'aikatar Haraji ta Illinois da Ma'aikatar Tsaron Aiki ta Illinois . Ta zama diakoni a Cocin Episcopal a shekarar 2008. <ref name=":4"/> <ref name=":5"/> == Manazarta == {{Reflist}} [[Rukuni:Matattun 2015]] [[Rukuni:Haifaffun 1939]] pnenbex7dfm6aw8zp96q5voblk838tf Johnnie Phelps 0 147739 835570 819263 2026-05-13T23:34:25Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835570 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Fayil:Johnnie_Phelps.png|thumb|Johnnie Phelps]] '''Nell "Johnnie" Phelps''' (4 ga Afrilu, 1922 - 30 ga Disamba, 1997) memba ce a rundunar sojojin mata wadda ta yi iƙirarin ƙarya <ref name="Knaff">{{Cite journal |last=Knaff |first=Donna |date=2009-10-27 |title=The "Ferret Out the Lesbians" Legend: Johnnie Phelps, General Eisenhower, and the Power and Politics of Myth |url=https://www.tandfonline.com/action/showCitFormats?doi=10.1080/10894160903048155 |journal=Journal of Lesbian Studies |language=en |volume=13 |issue=4 |pages=415–430 |doi=10.1080/10894160903048155 |issn=1089-4160 |pmid=19830618 |s2cid=205754239 |url-access=subscription}}</ref> cewa ta sami nasarar shawo kan Janar Dwight D. Eisenhower kada ya kori 'yan madigo na WAC kamar yadda Shugaba Truman ya umarta. == Rayuwa ta farko == An haifi Johnnie Phelps a North Carolina a matsayin '''Nell Louise Phelps''' a ranar 4 ga Afrilu, 1922, kuma an rene ta ne tare da dangin riƙo. <ref name="Papers">{{Cite web |title=Finding aid of the Johnnie Phelps Papers and Memorabilia |url=http://pdf.oac.cdlib.org/pdf/calaong/2008-068_phelps.pdf |access-date=30 December 2017 |website=ONE National Gay and Lesbian Archives }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Aikin soja == Johnnie Phelps ta shiga Rundunar Sojojin Mata a shekarar 1943 a lokacin [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] . An sallame ta daga aiki cikin girmamawa a shekarar 1945 kuma aka sake shigar da ita cikin 1946. Phelps ta yi iƙirarin cewa a lokacin da take hidimar bayan Yaƙin Duniya na Biyu an tura ta ta jagoranci rundunar Janar Eisenhower a Jamus. <ref name="Papers"/> Ta yi iƙirarin a wata hira da Bunny MacCulloch a 1982, cewa a 1947 Janar Eisenhower ya gaya mata, "Ya zo mini a hankali cewa akwai 'yan madigo a cikin WACs, muna buƙatar mu kawar da su...." Phelps ya amsa, "Idan Janar ya yarda, yallaɓai, zan yi farin cikin yin hakan, amma sunan farko a cikin jerin zai zama nawa." Sakataren Eisenhower ya ƙara da cewa, "Idan Janar ya yarda, yallaɓai, sunana zai zama na farko kuma nata zai zama na biyu." Sai Phelps ya gaya wa Eisenhower, "Yallabai, ka yi gaskiya, akwai 'yan madigo a cikin WACs - kuma idan kana son maye gurbin dukkan ma'aikatan fayil, kwamandojin sashe, direbobi, kowace mace a cikin rundunar WAC, zan yi farin cikin sanya wannan jerin. Amma dole ne ka sani, yallabai, cewa su ne ƙungiyar da ta fi kyau - babu ciki ba bisa ƙa'ida ba, babu AWOLs, babu zargin rashin da'a." Eisenhower ya yi watsi da wannan ra'ayi. <ref name="Sears" /> Daga baya Phelps ya ce, "Akwai kusan mata ɗari tara a cikin rundunar. Zan iya cewa da gaske kashi 95 cikin ɗari na su 'yan madigo ne". <ref name="Hampf" /> An sallame ta daga aiki a karo na biyu cikin girmamawa. <ref name="Papers" /> Wannan labarin game da tattaunawar Phelps da Eisenhower da kuma ikirarinta game da aikin soja ya saba wa tarihin aikinta kai tsaye kuma tun daga lokacin an yi watsi da shi sosai sakamakon binciken da masana suka yi. <ref name="Knaff"/> == Daga baya aiki == Phelps ta bar aikin soja don kafa nata kasuwancin buga littattafai, wanda ta shafe shekaru tana gudanar da shi. <ref name="Papers"/> Phelps ta shiga Ƙungiyar Mata ta Ƙasa kuma ta kafa reshen San Gabriel Valley - Whittier a shekarar 1979. Ta jagoranci Ƙungiyar Ayyukan 'Yan Madigo ta California (wani reshe na California NOW), kuma ta jagoranci zanga-zanga a madadin ƙungiyar Norton Sound Eight - ma'aikatan jirgin ruwa mata takwas da ke cikin jirgin USS Norton Sound waɗanda aka tuhume su da "lalata da luwaɗi." Bugu da ƙari, ta shiga ƙungiyar Southern California Women for Understanding kuma ta yi aiki a Hukumar Ba da Shawara ga Tsoffin Sojoji ta Gundumar Los Angeles. Ta warke daga maye, ta kuma yi aiki a matsayin shugabar Cibiyar Barasa ta Mata. [1] [2] [[Gloria Molina]] ta naɗa ta a matsayin kwamishinar harkokin tsoffin sojoji ta Los Angeles kuma ta yi murabus a shekarar 1996 saboda matsalolin lafiya masu tsanani. == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 1997]] aa2201bc303bbo3rixtav4pawvns5ml Jenny Bindon 0 148066 835387 821000 2026-05-13T13:05:20Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835387 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jenny Lynn Bindon''' (an haife '''ta''' a ranar 25 ga Fabrairu 1973) kocin [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa ne na ƙungiyar ']] yan asalin Amurka kuma [[Mai tsaran raga|tsohuwar mai tsaron gida]] wacce ta wakilci New Zealand a matakin ƙasa da ƙasa. Ta buga wasanni 77 na ƙasashen duniya tsakanin 2004 da 2010. <ref name="candg">{{Cite web |title=Caps 'n' Goals, New Zealand Women's national representatives |url=http://www.ultimatenzsoccer.com/FootballFerns/id38.htm |access-date=11 June 2009 |website=UltimateNZSoccer.com |publisher=The Ultimate New Zealand Soccer Website}}</ref> A halin yanzu ita ce mataimakiyar koci na ƙungiyar 'yan wasan London City Lionesses . <ref>{{Cite web |title=London City Lionesses first team |url=https://www.londoncitylionesses.com/teams |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207154553/https://www.londoncitylionesses.com/teams |archive-date=7 December 2021 |access-date=27 August 2021}}</ref> == Makarantar sakandare == Jenny da tagwayen 'yar uwarta, Sarah, taurari ne na wasanni da yawa a Makarantar Sakandare ta Belleville West. Su biyun sun halarci wasan ƙwallon kwando, wasan ƙwallon raga, ƙwallon softball, wasan tennis, da kuma wasan ƙwallon ƙafa na ƙasa. Ba a bayar da ƙwallon ƙafa ta 'yan mata a lokacin ba.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;&#x5D;</sup> == Aikin NCAA == Bindon ta buga ƙwallon kwando (1991–93), wasan tennis (1991–92), da ƙwallon ƙafa (1992) ga Jami'ar Kudancin Illinois Edwardsville Cougars . <ref>{{Cite web |title=SIUE |url=http://www.siuecougars.com/ |website=SIUE}}</ref> Ta bar SIUE don shiga cikin Rundunar Tsaron Tekun Amurka . Bayan Rundunar Tsaron Tekun, Bindon ta koma filin wasa a shekarar 1998 a Jami'ar Lewis da ke Romeoville, Illinois, inda ta buga ƙwallon ƙafa da ƙwallon kwando. <ref>{{Cite web |title=40th Annual Flyer Athletics Fund Golf Outing - Official Athletics Website |url=https://lewisflyers.com/splash.aspx?id=splash230 |website=Lewis University Athletics }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == Bindon ta fara buga wasanta na farko a Football Ferns a wasan da ta sha kashi da ci 0-2 a hannun Australia a ranar 18 ga Fabrairu 2004, kuma ta wakilci New Zealand a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 2007 a China, <ref name="wwc2007">{{Cite web |title=New Zealand Squad List, 2007 Women's World Cup |url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/womensworldcup/china2007/teams/team=1883725/squadlist.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080713192919/http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensworldcup/china2007/teams/team=1883725/squadlist.html |archive-date=13 July 2008 |access-date=22 September 2008 |website=FIFA.com |publisher=FIFA}}</ref> inda ta sha kashi a hannun Brazil (0-5), Denmark (0-2) da China (0-2). An kuma saka ta a cikin tawagar New Zealand a gasar Olympics ta bazara ta 2008 inda suka yi kunnen doki da Japan (2-2) kafin su sha kashi a hannun Norway (0-1) da Brazil (0-4). A ranar 7 ga Maris 2011, Bindon ta samu damar buga wasa na 50 a gasar A-international a wasan da Faransa ta sha kashi da ci 5-2 a gasar Cyprus Cup, inda ta zama mai tsaron gida na farko a New Zealand da ya kai ga wannan matsayi. <ref name="fdfdwm">{{Cite web |title=NZ Football - HOME |url=https://www.nzfootball.co.nz/ |website=www.nzfootball.co.nz}}</ref> A gasar Olympics ta London ta 2012, Bindon ta buga dukkan mintuna 360 a wasanni 4 da New Zealand ta buga. Ta zura kwallaye 5, 2 ga Amurka wanda ya mayar da su gida da rashin nasara a wasan kwata-kwata 0-2. Sauran kwallayen da aka zura a matakin rukuni, ga Burtaniya (0-1), Brazil (0-1), da Kamaru (3-1); <ref name="fifa12s">{{Cite web |title=Women's Olympic Football Tournament London 2012: New Zealand – Statistics |url=https://www.fifa.com/womensolympic/teams/team=1883725/statistics.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120823102653/http://www.fifa.com/womensolympic/teams/team=1883725/statistics.html |archive-date=23 August 2012 |website=FIFA.com |publisher=FIFA}}</ref> Kwarewar mai tsaron gida ta taka muhimmiyar rawa ga New Zealand wajen tsallakewa zuwa mataki na biyu, tunda sun ci gaba da samun daidaiton kwallaye fiye da Koriya ta Arewa. <ref name="fifa12g">{{Cite web |title=Women's Olympic Football Tournament London 2012: Groups |url=https://www.fifa.com/womensolympic/standings/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080709163530/http://www.fifa.com/womensolympic/standings/index.html |archive-date=9 July 2008 |website=FIFA.com |publisher=FIFA}}</ref> Tana da shekaru 39, ita ce 'yar wasa mafi tsufa a gasar ƙwallon ƙafa ta mata ta Olympics ta 2012. Bayan wasanta na ƙarshe a gasar Olympics ta 2012, ba ta hana shiga gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 2015 a Kanada ba, kamar yadda aka ambata: "An yi mini wannan tambayar sau da yawa saboda shekaruna. Amma babu dalilin da zai sa in tsaya muddin wannan murmushin ya kasance a fuskata kuma jikina yana ci gaba da riƙewa." [1] Bindon ta sanar da yin ritaya daga buga ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a watan Fabrairun 2014. <ref name="Retire">{{Cite web |date=4 February 2014 |title=NZ women's keeper Jenny Bindon to retire |url=http://www.stuff.co.nz/sport/football/9684821/NZ-womens-keeper-Jenny-Bindon-to-retire |website=Stuff.co.nz}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1973]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] h7m8wz12w5su7rghym3m2de6ijl4l8o Jepchumba 0 148193 835389 827694 2026-05-13T13:12:31Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835389 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn">Jepchumba</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |An haife shi | class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline">Kenya</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Kasancewa ɗan ƙasa | class="infobox-data category" |[[Kenyan|Dan Kenya]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Alma Matar&nbsp; | class="infobox-data" |[[London Metropolitan University|Jami'ar London Metropolitan]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ayyuka | class="infobox-data role" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist"> * Mai zane-zane na dijital * Mai kula da shi * Jakadan al'adu * Mai fafutuka </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ƙungiyoyin | class="infobox-data org" |Fasahar dijital ta Afirka; Lab na gaba Afirka |- ! class="infobox-label" scope="row" |An san shi da&nbsp; | class="infobox-data" |Wanda ya kafa fasahar dijital ta Afirka; inganta fasahar dijital a Afirka |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Ayyuka masu ban sha'awa</span> | class="infobox-data" |Fasahar dijital ta Afirka; Lab na gaba Afirka (podcast) |- ! class="infobox-label" scope="row" |Kyaututtuka | class="infobox-data" |Forbes "20 Mafi Ƙarfin Matasa Mata a Afirka" (2012); The Guardian "25 Mafi Ƙarfafa Mata a Afirka " (2013); The Guardian "10 Sunayen Farko a cikin Tech a Afirka" (2015) |} {{Reflist}} '''Jepchumba''' ɗan wasan dijital ne na Kenya, jakadan al'adu, mai kula da kuma mai fafutuka. Ita ce mahaliccin dandalin watsa ''Fasahar dijital ta Afirka'', kuma mujallar Amurka Forbes ta amince da ita a matsayin daya daga cikin "mata matasa 20 mafi iko a Afirka" kuma jaridar Burtaniya [[The Guardian]] ta kira ta a matsayin daya ካብ 'yan kasuwa mata 25 mafi dacewa a nahiyar Afirka.<ref name=":0">{{Cite web |last=Nsehe |first=Mfonobong |title=The 20 Youngest Power Women In Africa 2012 |url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2012/12/06/the-20-youngest-power-women-in-africa-2012/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180304060050/https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2012/12/06/the-20-youngest-power-women-in-africa-2012/ |archive-date=4 March 2018 |access-date=6 July 2020 |website=Forbes |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Ifeachor |first=Adaobi |date=8 March 2013 |title=Africa's top women achievers - nominated by you |url=http://www.theguardian.com/world/interactive/2013/mar/08/top-25-african-women-interactive |access-date=6 July 2020 |website=the Guardian |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Network |first=Guardian Africa |date=5 January 2015 |title=Introducing the Guardian Africa network's new partners |url=https://www.theguardian.com/world/2015/jan/05/introducing-guardian-africa-network-new-partners |journal=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Ross |first=Ellie |title=Jepchumba: The Pioneer Of African Digital Art |url=https://theculturetrip.com/africa/kenya/articles/jepchumba-the-pioneer-of-african-digital-art/ |access-date=6 July 2020 |website=Culture Trip }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Iris |first=Shiny |title=My Title |url=https://afroculture.net/african-digital-art-jepchumba-an-african-digital-artist/ |access-date=6 July 2020 |website=Afroculture.net |language=en-US}}</ref> == Tarihin rayuwa == Mahaifin Jepchumba jami'in diflomasiyya ne, don haka tun tana ƙarama ta zauna a ƙasashe da yawa, ciki har da [[Kenya]], [[Afirka ta Kudu]], [[Tarayyar Amurka|Amurka]] da Ingila, wanda ya zama wahayi ga aikinta.<ref name=":3"/><ref name=":03">{{Cite web |last=Barros |first=Iolanda |date=8 June 2015 |title=Jepchumba: a sonhadora digital |url=http://www.afreaka.com.br/notas/jepchumba-sonhadora-digital/ |access-date=6 July 2020 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Jepchumba ta kammala karatu tare da digiri a cikin Critical Social Thinking, kuma daga baya ta kammala Masters a Digital Media a Jami'ar Metropolitan ta London . <ref>{{Cite web |last=Eternity |first=Max |date=4 August 2010 |title=African Digital Art |url=https://www.huffpost.com/entry/african-digital-art_b_670622 |access-date=6 July 2020 |website=HuffPost |language=en}}</ref><ref name=":03"/> Jepchumba ƙwararre ce a cikin sadarwa da fasahar dijital, inda take gwaji tare da motsi, sauti, tasirin dijital da sauran dabarun kuma ta sadaukar da aikinta don inganta ci gaban fasaha a Afirka inganta ƙwarewar nahiyar da kerawa.<ref>{{Cite web |title=Akinwande Oluwole Soyinka {{!}} Casa África |url=http://www.casafrica.es/detalle-who-is-who.jsp?DS7.PROID=773512.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200709195209/http://www.casafrica.es/detalle-who-is-who.jsp?DS7.PROID=773512.html |archive-date=9 July 2020 |access-date=9 July 2020 |website=www.casafrica.es}}</ref><ref>{{Cite web |title=Jepchumba |url=http://bcreativetracks.com/challenge/jepchumba/ |access-date=9 July 2020 |website=b.creative |language=en-GB}}</ref><ref name=":4"/> A shekara ta 2008, ta kirkiro dandalin watsa fasahar dijital na African Digital Art , wanda ke nuna ayyukan dijital masu kirkira daga nahiyar Afirka, gami da zane-zane, raye-raye, shafukan yanar gizo, [[Fim|fina-finai]] da ayyukan ƙira.<ref name=":1">{{Cite web |title=Meet the Curators: Jepchumba on Digital Art at the Design Indaba Expo |url=https://10and5.com/2015/02/20/meet-the-curators-jepchumba-on-digital-art-at-the-design-indaba-expo/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200706221444/https://10and5.com/2015/02/20/meet-the-curators-jepchumba-on-digital-art-at-the-design-indaba-expo/ |archive-date=6 July 2020 |access-date=6 July 2020 |website=Between 10and5 |language=en-ZA}}</ref> Har ila yau, ita ce mahaliccin kwasfan fayiloli na Future Lab Africa , wanda ke neman inganta tunanin mai sauraro da kerawa ta hanyar yawon shakatawa na kimiyya da fasaha na nahiyar Afirka da ke waje da dakunan gwaje-gwaje da sarari na musamman ga kirkire-kirkire.<ref>{{Cite web |last=Ndung'u |first=Makena |date=29 July 2019 |title=29 Kenyan podcasts you should be listening to |url=https://hapakenya.com/2019/07/29/kenyan-podcasts-you-should-be-listening-to/ |access-date=9 July 2020 |website=HapaKenya |language=en-GB}}</ref> A cikin 2012, ta ba da jawabin TED a TEDxEuston . <ref>{{Cite web |title=TEDxEuston {{!}} TED |url=https://www.ted.com/tedx/events/4948 |access-date=9 July 2020 |website=www.ted.com}}</ref> A cikin 2015, Jepchumba ya kasance mai kula da bangarorin dijital da Sadarwa a Design Indaba Expo, ɗaya daga cikin manyan abubuwan da suka faru a duniya.<ref name=":1"/> A cikin 2019, ta gabatar da aikinta a N'GOLÁ Biennial of Art and Culture a [[Sao Tome da Prinsipe|São Tomé da Príncipe]] . <ref name=":5">{{Cite web |title=Jepchumba |url=https://www.ngola-biennial.org/Participants/Jepchumba |access-date=6 July 2020 |website=N'Golá Biennial |language=en}}</ref> A cikin 2020, ita ce ke da alhakin haɓaka da kuma kula da sararin kan layi don bikin Nyege Nyege wanda ke nuna sabbin fasahar Afirka da yanayin kiɗa. <ref>{{Cite web |last=Rugoff |first=Lazlo |date=8 July 2020 |title=Nyege Nyege Festival hosting 2020 edition with both online and offline programming |url=https://thevinylfactory.com/news/nyege-nyege-festival-2020-online-and-offline-programming/ |access-date=9 July 2020 |website=The Vinyl Factory |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nyege Nyege Festival to host online African art and music showcase |url=https://www.residentadvisor.net/news/72961 |access-date=9 July 2020 |website=Resident Advisor}}</ref> A cikin 2020, Jepchumba ta sami tallafi daga ƙungiyar Creative Disturbance ta duniya, wanda ke inganta haɗin gwiwa tsakanin al'ummomin fasaha, kimiyya, da fasaha.<ref name=":6">{{Cite web |date=25 July 2016 |title=Africa's tech pioneers: 'We have become an internet-consuming culture' |url=http://www.theguardian.com/business/2016/jul/25/africas-tech-pioneers-we-have-become-an-internet-consuming-culture |access-date=9 July 2020 |website=the Guardian |language=en}}</ref> == Karramawa == A cikin 2012, an kira Jepchumba ɗaya daga cikin "Matasa Mata 20 Mafi Ƙarfi a Afirka" ta mujallar Forbes.<ref name=":0" /> a shekara mai zuwa, [[The Guardian]] ta gane ta a matsayin daya daga cikin "Mata 25 Mafi Kasuwanci a Afirka". <ref name=":2" /> <ref name=":5" /><ref name=":03" /> Wannan jaridar ta haɗa da Jepchumba a cikin 2015 a matsayin ɗaya daga cikin "10 Pioneering Names in Tech in Africa". <ref name=":6" /> == Manazarta == {{Reflist}} == Haɗin waje == * Gidan yanar gizon Jepchumba. * [http://africandigitalart.com/author/jepchumba/ Tsarin fasahar dijital ta Afirka] wanda Jepchumba ya kirkira. * Podcast Future Lab Africa wanda Jepchumba ya kirkira. * [[YouTube]].com/watch?v=kVJ4yfIbOTc&feature=emb_logo" id="mwAUc" rel="mw:ExtLink nofollow">Tattaunawar TED ta Jepchumba a TEDxEuston a YouTube. [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 15wj1c1w8179ehlvynkkptgi56bd46t Qaqamba Gubanca 0 148281 835433 822652 2026-05-13T15:59:58Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1303727696|Qaqamba Gubanca]]" 835433 wikitext text/x-wiki '''Qaqamba Gubanca''' 'yar gwagwarmayar Afirka ta Kudu ce kuma ma'aikaciyar zamantakewa.<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-02-28 |title=She's mentoring vulnerable mothers to raise healthy children in SA townships |url=https://www.sowetanlive.co.za/sebenza-live/2022-11-04-shes-mentoring-vulnerable-mothers-to-raise-healthy-children-in-sa-townships/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228125408/https://www.sowetanlive.co.za/sebenza-live/2022-11-04-shes-mentoring-vulnerable-mothers-to-raise-healthy-children-in-sa-townships/ |archive-date=28 February 2023 |access-date=2024-11-30}}</ref> A shekara ta 2024 ta kasance daya daga cikin "masu muhimmanci mata" 24 da [[Gidauniyar Nelson Mandela]] ta zaba don nunawa a kan Google Arts & Culture for International Women's Day a shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |last=Kahla |first=Cheryl |date=2020-08-07 |title=Extraordinary SA women honoured with new Google Arts & Culture exhibition |url=https://www.thesouthafrican.com/technology/online/south-african-women-google-arts-culture-exhibition/ |access-date=2024-11-30 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title=Voices of Empowerment: 24 South African Women |url=https://artsandculture.google.com/story/voices-of-empowerment-24-south-african-women-nelson-mandela-centre-of-memory/BAVxQ5zD5T_BJA?hl=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630153546/https://artsandculture.google.com/story/voices-of-empowerment-24-south-african-women-nelson-mandela-centre-of-memory/BAVxQ5zD5T_BJA?hl=en |archive-date=2023-06-30 |access-date=2024-11-30 |website=Google Arts & Culture |language=en}}</ref> Wannan shirin ya dogara ne akan littafin 200 Women wanda ke nuna muhimman mata na Afirka ta Kudu.<ref>{{Cite web |title=Honouring extraordinary South African women with new Google Arts & Culture exhibition - LNN |url=https://witness.co.za/lnn/1141914/honouring-extraordinary-south-african-women-with-new-google-arts-culture-exhibition/ |access-date=2024-11-30 |website=The Witness |language=en-US}}</ref> An haife ta Ngcobo a Gabashin Cape, [1] iyayenta sun mutu kuma tana da 'yar tun tana ƙarama. [2] Bayan wadannan abubuwan, dole ne ta roƙi daga al'ummarta.[3] Yin aiki a Khayelitsha, Gubanca tana aiki ne ga Philani Maternal Child Health and Nutrition Trust inda take tallafawa sabbin uwaye a cikin garuruwa don samun kulawa don lafiyarsu ta haihuwa da kuma kafin haihuwa.[2][1][4] Ya zuwa 2024, Gubanca tana rayuwa da kwayar cutar kanjamau. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] nbwh0ho3zn3vxiid4w9i0vkelepy72d 835434 835433 2026-05-13T16:00:25Z Muhdavdullahi 32668 835434 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Qaqamba Gubanca''' 'yar gwagwarmayar Afirka ta Kudu ce kuma ma'aikaciyar zamantakewa.<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-02-28 |title=She's mentoring vulnerable mothers to raise healthy children in SA townships |url=https://www.sowetanlive.co.za/sebenza-live/2022-11-04-shes-mentoring-vulnerable-mothers-to-raise-healthy-children-in-sa-townships/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228125408/https://www.sowetanlive.co.za/sebenza-live/2022-11-04-shes-mentoring-vulnerable-mothers-to-raise-healthy-children-in-sa-townships/ |archive-date=28 February 2023 |access-date=2024-11-30}}</ref> A shekara ta 2024 ta kasance daya daga cikin "masu muhimmanci mata" 24 da [[Gidauniyar Nelson Mandela]] ta zaba don nunawa a kan Google Arts & Culture for International Women's Day a shekara ta 2024.<ref>{{Cite web |last=Kahla |first=Cheryl |date=2020-08-07 |title=Extraordinary SA women honoured with new Google Arts & Culture exhibition |url=https://www.thesouthafrican.com/technology/online/south-african-women-google-arts-culture-exhibition/ |access-date=2024-11-30 |website=The South African |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title=Voices of Empowerment: 24 South African Women |url=https://artsandculture.google.com/story/voices-of-empowerment-24-south-african-women-nelson-mandela-centre-of-memory/BAVxQ5zD5T_BJA?hl=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630153546/https://artsandculture.google.com/story/voices-of-empowerment-24-south-african-women-nelson-mandela-centre-of-memory/BAVxQ5zD5T_BJA?hl=en |archive-date=2023-06-30 |access-date=2024-11-30 |website=Google Arts & Culture |language=en}}</ref> Wannan shirin ya dogara ne akan littafin 200 Women wanda ke nuna muhimman mata na Afirka ta Kudu.<ref>{{Cite web |title=Honouring extraordinary South African women with new Google Arts & Culture exhibition - LNN |url=https://witness.co.za/lnn/1141914/honouring-extraordinary-south-african-women-with-new-google-arts-culture-exhibition/ |access-date=2024-11-30 |website=The Witness |language=en-US}}</ref> An haife ta Ngcobo a Gabashin Cape, [1] iyayenta sun mutu kuma tana da 'yar tun tana ƙarama. [2] Bayan wadannan abubuwan, dole ne ta roƙi daga al'ummarta.[3] Yin aiki a Khayelitsha, Gubanca tana aiki ne ga Philani Maternal Child Health and Nutrition Trust inda take tallafawa sabbin uwaye a cikin garuruwa don samun kulawa don lafiyarsu ta haihuwa da kuma kafin haihuwa.[2][1][4] Ya zuwa 2024, Gubanca tana rayuwa da kwayar cutar kanjamau. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 616v3lhzy3nru7a4cr1wp4jjg4d5one Mazuba Haanyama 0 148284 835436 824077 2026-05-13T16:00:43Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348602096|Mazuba Haanyama]]" 835436 wikitext text/x-wiki '''Mazuba Haanyama''' [[marubuci]] ce ta [[Afirka]] ta Kudu kuma gwani ne na manufofi wanda ke aiki a matsayin shugaban sashen kare hakkin dan adam da manufofin jama'a na Meta na Afirka, Gabas ta Tsakiya da Turkiyya. An kuma san ta da bayar da shawarwari kan [[Haƙƙoƙin Mata|'Yancin mata]] da' yancin LGBT a duk faɗin Afirka. == Ayyuka == Haanyama ta shiga cikin shirye-shiryen inganta ƙwarewar dijital da damar yin aiki ga matasa a Afirka, gami da aikin da ya shafi yakin neman zabe na Google. [1] Ayyukanta suna mai da hankali kan manufofin dijital, tsaro na kan layi, da kuma samun damar fasaha.[2] == Gudanarwa da shiga cikin jama'a == == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] f0j129yjh3tp5qv1lqvrgpw37jpznf5 835437 835436 2026-05-13T16:01:08Z Muhdavdullahi 32668 835437 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mazuba Haanyama''' [[marubuci]] ce ta [[Afirka]] ta Kudu kuma gwani ne na manufofi wanda ke aiki a matsayin shugaban sashen kare hakkin dan adam da manufofin jama'a na Meta na Afirka, Gabas ta Tsakiya da Turkiyya. An kuma san ta da bayar da shawarwari kan [[Haƙƙoƙin Mata|'Yancin mata]] da' yancin LGBT a duk faɗin Afirka. == Ayyuka == Haanyama ta shiga cikin shirye-shiryen inganta ƙwarewar dijital da damar yin aiki ga matasa a Afirka, gami da aikin da ya shafi yakin neman zabe na Google. [1] Ayyukanta suna mai da hankali kan manufofin dijital, tsaro na kan layi, da kuma samun damar fasaha.[2] == Gudanarwa da shiga cikin jama'a == == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 8v1wulrp8xn04vmljxpbiedp0v0g6js Cynthia Fraser 0 148286 835431 822667 2026-05-13T15:58:44Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348586011|Cynthia Fraser]]" 835431 wikitext text/x-wiki Cynthia 'Ma' Fraser (7 Disamba 1934 - 14 Yuni 2020) 'yar gwagwarmayar siyasa ce ta Afirka ta Kudu . [1] – == Tarihin rayuwa == An haife ta ne a yankin Elsie's River na Cape Town, mahaifiyar Fraser ta kasance mai sana'a wanda ya ja ta cikin gwagwarmaya tun tana ƙarama. Ta fitar da jaridu na hagu, ciki har da New Age, The Spark, da sauransu a Klipfontein. Ta kuma shiga cikin ayyukan karkashin kasa na [[Majalisar Tarayya ta Afirka|Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka]] (ANC) da aka haramta a lokacin ciki har da Operation Vula . Ayyukan ANC, wanda aka fara a shekarar 1986, wanda ya nemi shiga cikin kasar da aka yi wa 'yan gwagwarmayar ANC da aka yi musu gudun hijira da kuma ci gaba da sadarwa tsakanin' yan gwagwarmaya na ANC a kurkuku, jama'a, da gudun hijira.<ref>{{Cite web |title=Members of the ANC and SACP are detained due to Operation Vula South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/dated-event/members-anc-and-sacp-are-detained-due-operation-vula |website=www.sahistory.org.za}}</ref> Bayan da ba a haramta ANC ba a cikin 1990, ta shiga cikin yawancin ayyukanta na al'umma a duk lardin Yammacin Cape. == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Mutattun 2020]] [[Rukuni:Haifaffun 1934]] 0rujvq2vwx44m5lmkxek5j3hl1l4hd4 835432 835431 2026-05-13T15:59:25Z Muhdavdullahi 32668 835432 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Cynthia 'Ma' Fraser (7 Disamba 1934 - 14 Yuni 2020) 'yar gwagwarmayar siyasa ce ta Afirka ta Kudu . [1] – == Tarihin rayuwa == An haife ta ne a yankin Elsie's River na Cape Town, mahaifiyar Fraser ta kasance mai sana'a wanda ya ja ta cikin gwagwarmaya tun tana ƙarama. Ta fitar da jaridu na hagu, ciki har da New Age, The Spark, da sauransu a Klipfontein. Ta kuma shiga cikin ayyukan karkashin kasa na [[Majalisar Tarayya ta Afirka|Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka]] (ANC) da aka haramta a lokacin ciki har da Operation Vula . Ayyukan ANC, wanda aka fara a shekarar 1986, wanda ya nemi shiga cikin kasar da aka yi wa 'yan gwagwarmayar ANC da aka yi musu gudun hijira da kuma ci gaba da sadarwa tsakanin' yan gwagwarmaya na ANC a kurkuku, jama'a, da gudun hijira.<ref>{{Cite web |title=Members of the ANC and SACP are detained due to Operation Vula South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/dated-event/members-anc-and-sacp-are-detained-due-operation-vula |website=www.sahistory.org.za}}</ref> Bayan da ba a haramta ANC ba a cikin 1990, ta shiga cikin yawancin ayyukanta na al'umma a duk lardin Yammacin Cape. == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Mutattun 2020]] [[Rukuni:Haifaffun 1934]] g7nup6riuj1comq3akcszuznkcgj795 Priscilla Mokaba 0 148288 835450 822671 2026-05-13T16:08:09Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348584561|Priscilla Mokaba]]" 835450 wikitext text/x-wiki Priscilla Mokaba 'yar gwagwarmayar siyasa ce ta Afirka ta Kudu. Ita ce mahaifiyar Peter Mokaba, tsohon mataimakin minista kuma memba na majalisa a Afirka ta Kudu.[1] Priscilla na ɗaya daga cikin masu gwagwarmayar siyasa da yawa da aka jefa a kurkuku a Afirka ta Kudu a cikin shekarun 1980.[2] An bayyana ta a matsayin "wani fitaccen mai fafutuka wanda ya tsaya tsayin daka a kan mulkin wariyar launin fata" ta Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka.[2] == Ayyukan al'umma == Priscilla ta ci gaba da hidimarta ga al'ummarta har zuwa mutuwarta. An ruwaito cewa tana aiki tare da kungiyoyin kwallon kafa na mata a kasarsu. Ta kuma koyar da zane-zane kuma ta gudanar da "aikin kayan lambu". [1] Mokaba ta mutu tana da shekaru 76 a ranar 22 ga Disamba 2013. [2] == Kyauta == Ta mutu a ranar 22 ga Disamba 2013 tana da shekaru 76. <ref>{{Cite web |title=Priscilla Mokaba |url=https://www.sahistory.org.za |access-date=2026-04-13 |publisher=South African History Online}}</ref> . Shugaba Jacob Zuma ya ba da jana'izar jihar don girmama ta.<ref>{{Cite web |date=27 December 2013 |title=Priscilla Mokaba to receive a Special Provincial Official Funeral |url=https://www.sanews.gov.za/south-africa/priscilla-mokaba-receive-special-provincial-official-funeral}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 2013]] t10jhv1ftna5kh88vjzhwiyhitu99d6 835451 835450 2026-05-13T16:08:33Z Muhdavdullahi 32668 835451 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Priscilla Mokaba 'yar gwagwarmayar siyasa ce ta Afirka ta Kudu. Ita ce mahaifiyar Peter Mokaba, tsohon mataimakin minista kuma memba na majalisa a Afirka ta Kudu.[1] Priscilla na ɗaya daga cikin masu gwagwarmayar siyasa da yawa da aka jefa a kurkuku a Afirka ta Kudu a cikin shekarun 1980.[2] An bayyana ta a matsayin "wani fitaccen mai fafutuka wanda ya tsaya tsayin daka a kan mulkin wariyar launin fata" ta Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka.[2] == Ayyukan al'umma == Priscilla ta ci gaba da hidimarta ga al'ummarta har zuwa mutuwarta. An ruwaito cewa tana aiki tare da kungiyoyin kwallon kafa na mata a kasarsu. Ta kuma koyar da zane-zane kuma ta gudanar da "aikin kayan lambu". [1] Mokaba ta mutu tana da shekaru 76 a ranar 22 ga Disamba 2013. [2] == Kyauta == Ta mutu a ranar 22 ga Disamba 2013 tana da shekaru 76. <ref>{{Cite web |title=Priscilla Mokaba |url=https://www.sahistory.org.za |access-date=2026-04-13 |publisher=South African History Online}}</ref> . Shugaba Jacob Zuma ya ba da jana'izar jihar don girmama ta.<ref>{{Cite web |date=27 December 2013 |title=Priscilla Mokaba to receive a Special Provincial Official Funeral |url=https://www.sanews.gov.za/south-africa/priscilla-mokaba-receive-special-provincial-official-funeral}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 2013]] f6j8iofjl3pprv7guo3mgd258n7qkzs Marcelle Meredith 0 148290 835446 822677 2026-05-13T16:05:45Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348564703|Marcelle Meredith]]" 835446 wikitext text/x-wiki An haifi '''Marcelle Meredith''' a [[Zambiya|Zambia]] kuma ta girma a [[Afirka ta Kudu]]. Ta kasance Babban Darakta kuma Babban Daraktoci na [[NSPCA|Majalisar Ƙungiyoyin Ƙasa don Rigakafin zalunci ga Dabbobi]] (NSPCA) daga 1991 zuwa 2025. Meredith ta yi ritaya a ranar 30 ga Yuni 2025, ta mika matsayin Shugaba na NSPCA ga Esté Kotzé . Meredith tsohuwar memba ce ta Hukumar Kare Dabbobi na Duniya kuma ta yi aiki a Kwamitin kungiyar sama da shekaru 15, tana wakiltar Afirka. == Kyaututtuka == A shekara ta 2012, Meredith ta lashe lambar yabo ta Eco-Angel na Enviropaedia Eco-Logic Awards . <ref>{{Cite web |title=2012 Eco-Logic Awards – Eco-Logic Awards 2017 |url=http://www.eco-logicawards.com/2012-eco-logic-awards/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170415105532/http://www.eco-logicawards.com/2012-eco-logic-awards/ |archive-date=2017-04-15 |access-date=2017-04-18 |website=www.eco-logicawards.com |language=en-GB}}</ref> A cikin wannan shekarar Meredith ta sami lambar yabo ta Humane Society International Award for Extraordinary Commitment and Achievement wanda ya amince da mai kare dabbobi (musamman wadanda daga kasashe masu tasowa) wanda aiki tuƙuru da tausayi suka kai shi ga matakan jaruntaka da sadaukar da kai na musamman wajen kokarin ragewa da hana wahalar dabbobi daga sakaci, zalunci da cin zarafi.<ref>{{Cite web |title=Animal Care Expo 2012 : Humane Society International |url=http://www.hsi.org/news/news/2012/06/expo_2012_060312.html |access-date=2017-04-18 |website=www.hsi.org |language=en}}</ref> A cikin 2015, Tsaron Dabbobi na Duniya ya ba Meredith lambar yabo ta Jeannette McDermott don jin daɗin dabbobi. [1] An kirkiro lambar yabo a Kanada ta Hukumar Kare Dabbobi na Duniya a cikin 1996 "don nuna godiya ga rayuwar wani da aka sadaukar da shi ga jin dadin dabbobi. " Dominique Bellemare, Shugaban WAP Canada ya ce: "Marcelle ta yi aiki mai ban mamaki a cikin shekaru goma da suka gabata kuma don dalilin jin daɗin dabbobi. Ta yi amfani da shekarunta a dandalin duniya don inganta dalilin jin dadin dabba a Afirka. Na gode mata sosai saboda duk aikinta da sadaukarwarta. " [2] A cikin 2016, Meredith ta sami lambar yabo ta Kwamitin Gudanar da Kula da Lafiyar Dabbobi (LWCC) don nuna godiya ga ayyukanta na musamman ga jin daɗin dabbobi a cikin shekarun da suka gabata.<ref>{{Cite web |date=2016 |title=Marcelle Meredith Receives 2016 LWCC Award |url=http://www.lwcc.org.za/News.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703222014/http://lwcc.org.za/News.html |archive-date=2017-07-03 |access-date=2017-04-18 |website=www.lwcc.org.za |publisher=Livestock Welfare Co-ordinating Committee |language=en-US}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] rjpgyvp1ycu04vveqj9pft8tk4mk5lu 835447 835446 2026-05-13T16:06:08Z Muhdavdullahi 32668 835447 wikitext text/x-wiki {{Databox}} An haifi '''Marcelle Meredith''' a [[Zambiya|Zambia]] kuma ta girma a [[Afirka ta Kudu]]. Ta kasance Babban Darakta kuma Babban Daraktoci na [[NSPCA|Majalisar Ƙungiyoyin Ƙasa don Rigakafin zalunci ga Dabbobi]] (NSPCA) daga 1991 zuwa 2025. Meredith ta yi ritaya a ranar 30 ga Yuni 2025, ta mika matsayin Shugaba na NSPCA ga Esté Kotzé . Meredith tsohuwar memba ce ta Hukumar Kare Dabbobi na Duniya kuma ta yi aiki a Kwamitin kungiyar sama da shekaru 15, tana wakiltar Afirka. == Kyaututtuka == A shekara ta 2012, Meredith ta lashe lambar yabo ta Eco-Angel na Enviropaedia Eco-Logic Awards . <ref>{{Cite web |title=2012 Eco-Logic Awards – Eco-Logic Awards 2017 |url=http://www.eco-logicawards.com/2012-eco-logic-awards/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170415105532/http://www.eco-logicawards.com/2012-eco-logic-awards/ |archive-date=2017-04-15 |access-date=2017-04-18 |website=www.eco-logicawards.com |language=en-GB}}</ref> A cikin wannan shekarar Meredith ta sami lambar yabo ta Humane Society International Award for Extraordinary Commitment and Achievement wanda ya amince da mai kare dabbobi (musamman wadanda daga kasashe masu tasowa) wanda aiki tuƙuru da tausayi suka kai shi ga matakan jaruntaka da sadaukar da kai na musamman wajen kokarin ragewa da hana wahalar dabbobi daga sakaci, zalunci da cin zarafi.<ref>{{Cite web |title=Animal Care Expo 2012 : Humane Society International |url=http://www.hsi.org/news/news/2012/06/expo_2012_060312.html |access-date=2017-04-18 |website=www.hsi.org |language=en}}</ref> A cikin 2015, Tsaron Dabbobi na Duniya ya ba Meredith lambar yabo ta Jeannette McDermott don jin daɗin dabbobi. [1] An kirkiro lambar yabo a Kanada ta Hukumar Kare Dabbobi na Duniya a cikin 1996 "don nuna godiya ga rayuwar wani da aka sadaukar da shi ga jin dadin dabbobi. " Dominique Bellemare, Shugaban WAP Canada ya ce: "Marcelle ta yi aiki mai ban mamaki a cikin shekaru goma da suka gabata kuma don dalilin jin daɗin dabbobi. Ta yi amfani da shekarunta a dandalin duniya don inganta dalilin jin dadin dabba a Afirka. Na gode mata sosai saboda duk aikinta da sadaukarwarta. " [2] A cikin 2016, Meredith ta sami lambar yabo ta Kwamitin Gudanar da Kula da Lafiyar Dabbobi (LWCC) don nuna godiya ga ayyukanta na musamman ga jin daɗin dabbobi a cikin shekarun da suka gabata.<ref>{{Cite web |date=2016 |title=Marcelle Meredith Receives 2016 LWCC Award |url=http://www.lwcc.org.za/News.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703222014/http://lwcc.org.za/News.html |archive-date=2017-07-03 |access-date=2017-04-18 |website=www.lwcc.org.za |publisher=Livestock Welfare Co-ordinating Committee |language=en-US}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] rqrfp4ad3qh3278tklp4gkbywj24tzw Jermod McCoy 0 148432 835484 827723 2026-05-13T17:47:00Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835484 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jermod Iverson McCoy''' (an haife shi a ranar 16 ga watan Agusta, shekara ta 2005) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Amurka. McCoy ya buga wasan Kwallon ƙafa na kwaleji ga Oregon State Beavers da Tennessee Volunteers . == Rayuwa ta farko == An haifi McCoy a ranar 16 ga watan Agusta, 2005, a Tyler, Texas . <ref name="TheBeast">{{Cite web |last=Brugler |first=Dane |date=April 8, 2026 |title=The Beast: 2026 NFL Draft Guide |url=https://www.nytimes.com/athletic/interactive/the-beast-2026/ |url-access=subscription |access-date=April 8, 2026 |website=[[The Athletic]]}}</ref> Ya halarci Makarantar Sakandare ta Whitehouse a Whitehouse, Texas . <ref name="f823">{{Cite web |last=Hicks |first=Phil |date=May 22, 2023 |title=Whitehouse shining star Jermod Isaiah McCoy 'going places' |url=https://tylerpaper.com/graduation2023/whitehouse-shining-star-jermod-mccoy-going-places/article_8106a6cc-f534-11ed-a664-7328413c3fad.html |access-date=October 19, 2024 |website=TylerPaper.com }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya taka leda a bangaren da kuma mai karɓar karɓa a makarantar sakandare. A matsayinsa na babban jami'i, yana da 28 tackles da biyu interceptions a matsayin cornerback da 57 receptions for 784 yadudduka da takwas touchdowns a matsayin mai karɓa. Wani tauraron taurari uku, McCoy ya himmatu ga Jami'ar Jihar Oregon don buga wasan ƙwallon ƙafa na kwaleji.<ref>{{Cite web |last=Machado |first=Angie |date=2022-11-21 |title=COMMITMENT: CB Jermod McCoy Commits to Oregon State |url=https://247sports.com/college/oregon-state/article/jermod-mccoy-commitment-oregon-state-198206555/ |access-date=2025-09-23 |website=247Sports}}</ref> == Ayyukan kwaleji == A cikin shekara guda a Jihar Oregon a 2023, McCoy ya buga wasanni 12 tare da farawa biyar kuma yana da 31 tackles da biyu interceptions.<ref name="k796">{{Cite web |last=Paschall |first=David |date=August 12, 2024 |title=Transfer cornerback Jermod McCoy already leading for Vols |url=https://www.timesfreepress.com/news/2024/aug/12/transfer-cornerback-jermod-mccoy-already-leading/ |access-date=October 19, 2024 |website=Chattanooga Times Free Press}}</ref><ref name="d566">{{Cite web |last=Ogden |first=Brandon |date=December 20, 2023 |title=Whitehouse's Jermod McCoy transfers to Tennessee; former TJC standout Kobe Savage headed to Oregon |url=https://tylerpaper.com/news/whitehouses-jermod-mccoy-transfers-to-tennessee-former-tjc-standout-kobe-savage-headed-to-oregon/article_c6e1daf2-9f81-11ee-8c13-13cb33d295fe.html |access-date=October 19, 2024 |website=TylerPaper.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Bayan kakar, ya shiga tashar canja wuri kuma ya koma [[Jami'ar Tennessee]].<ref name="q863">{{Cite web |last=Daschel |first=Nick |date=December 5, 2023 |title=Jermod McCoy, Oregon State’s only true freshman to play in every game in 2023, enters transfer portal |url=https://www.oregonlive.com/beavers/2023/12/jermod-mccoy-oregon-states-only-true-freshman-to-play-in-every-game-in-2023-enters-transfer-portal.html |access-date=October 19, 2024 |website=OregonLive}}</ref><ref name="z645">{{Cite web |last=Sparks |first=Adam |date=December 20, 2023 |title=Tennessee football gets Oregon State CB Jermod McCoy in transfer portal |url=https://www.knoxnews.com/story/sports/college/university-of-tennessee/football/2023/12/20/jermod-mccoy-tennessee-football-transfer-portal-oregon-state-cornerback/71969847007/ |access-date=October 19, 2024 |website=Knoxville News Sentinel}}</ref> McCoy ya zama mai farawa a shekarar farko a Tennessee a shekarar 2024. <ref name="z808">{{Cite web |last=Hall |first=Cora |date=August 12, 2024 |title=Transfer Jermod McCoy already a 'playmaker' for Tennessee football |url=https://www.knoxnews.com/story/sports/college/university-of-tennessee/football/2024/08/12/jermod-mccoy-tennessee-football-secondary-cornerback-oregon-state-transfer/74761101007/ |access-date=October 19, 2024 |website=Knoxville News Sentinel}}</ref><ref name="t747">{{Cite web |last=Paschall |first=David |date=April 2, 2024 |title=Athletic McCoy developing rapidly at corner for Vols |url=https://www.timesfreepress.com/news/2024/apr/02/athletic-mccoy-developing-rapidly-at-corner-for/ |access-date=October 19, 2024 |website=Chattanooga Times Free Press}}</ref> Bayan ya rasa dukkan kakar 2025 saboda tsage ACL, McCoy ya sanar da cewa zai bar shekarar karshe ta cancanta kuma ya bayyana don Draft na NFL na 2026.<ref>{{Cite web |last=Sisk |first=Caleb |date=December 10, 2025 |title=Jermod McCoy Set to Leave Tennessee Football for The NFL Draft |url=https://www.si.com/college/tennessee/football/jermod-mccoy-set-to-leave-tennessee-football-for-the-nfl-draft-01kc5cpvg8fv |access-date=December 12, 2025 |publisher=Sports Illustrated}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Kididdigar kwaleji ! rowspan="2" |Lokacin ! rowspan="2" |Kungiyar ! rowspan="2" |GP ! colspan="5" |Takalma ! colspan="5" |Tsayarwa ! colspan="3" |Rashin hankali |- !Kawai !Ast !Cmb !TFL !Sck !Intane-tashen hankula !Yds !Avg !TD !PD !FR !FF !TD |- !2023 !Jihar Oregon |12 |16 |15 |31 |1 |0.0 |2 |17 |8.5 |0 |7 |1 |0 |0 |- !2024 !Tennessee |13 |26 |18 |44 |1 |0.0 |4 |71 |17.8 |0 |9 |0 |0 |0 |- !2025 !Tennessee |0 | colspan="13" |''Wadanda suka ji rauni'' |- ! colspan="2" |[https://www.sports-reference.com/cfb/players/jermod-mccoy-1.html Ayyuka] !25 !42 !33 !75 !2 !0.0 !6 !88 !14.7 !0 !16 !1 !0 !0 |} == Ayyukan sana'a == {{NFL predraft}} == Manazarta == {{Reflist}} == Haɗin waje == * {{Twitter|JermodMcCoy}} * [https://utsports.com/sports/football/roster/jermod-mccoy/20156 Bayanan masu sa kai na Tennessee] * [https://osubeavers.com/sports/football/roster/jermod-mccoy/9658 Bayanan Bayanan Bayani na Jihar Oregon] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2005]] 1mrr9fh9xejvv3v0k749ux9y9mvw3u1 Kay Raseroka 0 148828 835784 828425 2026-05-14T10:34:37Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835784 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Helen Kay Raseroka''' ma'aikaciyar laburare ce wacce aka haifa a Kwazulu-Natal, [[Afirka ta Kudu]], kuma 'yar ƙasar [[Botswana]] ce.<ref>{{Cite journal |date=2001 |title=Kay Raseroka wins Presidential election |url=https://www.ifla.org/files/assets/hq/news/documents/kay_raseroka_wins_presidential_election.pdf |journal=International Federation of Library Associations and Institutions |access-date=2020-05-23}}</ref> Tsohuwar Shugabar Ƙungiyar Ƙungiyoyin Laburare da Cibiyoyi ta Duniya (IFLA) ce daga 2003 zuwa 2005, <ref>{{Cite web |title=IFLA -- IFLA Presidents |url=https://www.ifla.org/annual-conference/past-ifla-presidents |access-date=2020-05-23 |website=www.ifla.org}}</ref> a ƙarƙashin taken " ''Laburare don karatu da rubutu har abada'' ". <ref>{{Cite journal |last=Raseroka |first=Kay |date=2003-06-01 |title=Libraries for Lifelong Literacy: IFLA Presidential Theme 2003-2005 |journal=IFLA Journal |language=en-US |volume=29 |issue=2 |pages=109–112 |doi=10.1177/034003520302900202 |issn=0340-0352 |s2cid=109577766}}</ref> == Sana'a == Raseroka ta yi aiki a fannin ɗakin karatu da ayyukan ba da bayanai sama da shekaru ashirin, inda ta ba da gudummawa mai yawa ga wannan sana'a a gida da kuma ƙasashen duniya. <ref name="Helen Kay Raseroka Bio">{{Cite web |year=2013 |title=Helen Kay Raseroka |url=https://archive.rd-alliance.org/about/organization/key-profiles/helen-kay-raseroka.html |access-date=23 June 2024 |publisher=Research Data Alliance}}</ref> Ta kasance Daraktar Ayyukan Laburare [[Jami'ar Botswana|na Jami'ar Botswana]], mukamin da ta bari a shekarar 2010. <ref>{{Cite journal |last=Schrader |first=Alvin M. |date=2010 |title=News from the Prairies |url=https://www.exlibris.ca/lib/exe/fetch.php?media=newsletters:elan_issue_48_fall_2010.pdf |journal=ELAN Ex Libris Association Newsletter |location=Toronto |publisher=ELA |volume=Fall |issue=48 |pages=13 |access-date=2020-05-24}}</ref> Ta yi aiki a matsayin Shugabar Ƙungiyar Ƙungiyoyin Laburare da Cibiyoyi ta Duniya (IFLA), inda ta kasance 'yar takara ta farko a Afirka, tsakanin 2003 da 2005. Ta kasance memba a Kwamitin Amintattu na Cibiyar Sadarwa ta Duniya don Samun Littattafan Kimiyya. <ref>{{Cite journal |last=International Network for the Availability of Scientific Publications |date=2011 |title=(INASP) |url=https://www.inasp.info/sites/default/files/2018-04/2011_annual_review.pdf |journal=Annual Review |pages=15 |access-date=2020-05-24}}</ref> Ta kasance memba ta farko a Ƙungiyar Laburare ta Botswana kuma a yanki, shugabar kafa taron dindindin na masu kula da Laburare na Ƙasa da na Jami'o'i na Gabas, Tsakiya da Kudancin Afirka. (INASP). Ta kuma yi aiki a matsayin memba na kwamitin gudanarwa na CODE Canada, wata ƙungiya ta ilimi ta duniya ga yara waɗanda ke aiki tare da abokan hulɗa a ƙasashe masu tasowa don tallafawa muhalli mai ɗorewa na karatu da rubutu, kuma ta yi aiki a matsayin memba na lambar yabo ta NOMA don Buga Littattafai a Afirka <ref>{{Cite journal |last=Jay |first=Mary |date=23 June 2006 |title=25 Years of the Noma Award for Publishing in Africa: an historic overview |journal=The African Book Publishing Record |volume=32 |issue=2 |pages=116–118 |doi=10.1515/ABPR.2006.116 |s2cid=153639262}}</ref> kuma ta kafa asusun Tallafin Bayanai na Yara na Botswana. <ref>{{Cite web |title=Kay Raseroka to receive Honorary Doctor of Laws |url=https://www.ifla.org/news/kay-raseroka-to-receive-honorary-doctor-of-laws/ |access-date=2022-02-02 |website=IFLA |language=en-US}}</ref> Ta shafe sama da shekaru talatin da biyar tana fafutukar inganta muhimmancin bayanai da tsarin ilmantarwa a cikin al'ummomin 'yan asalin ƙasar. Domin girmama gudunmawar da ta bayar, an ba ta lambar girmamawa ta Dakta a fannin Shari'a ta Jami'ar Alberta (Kanada). A halin yanzu, tana aiki a matsayin memba na ƙungiyar bincike mai fannoni daban-daban da ke aiki don tsara Tsarin Tsarin Ilimi na 'Yan Asalin Ƙasa. <ref>{{Cite web |last=Admin |first=Botho |title=Dr. Helen Kay Raseroka (Council Member) |url=https://botswana.bothouniversity.com/news/item/308-dr-helen-kay-raseroka-council-member |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720141904/https://botswana.bothouniversity.com/news/item/308-dr-helen-kay-raseroka-council-member |archive-date=20 July 2021 |access-date=2020-05-24 |website=botswana.bothouniversity.com |language=en-gb}}</ref> === Ƙungiyoyi === Ta shiga cikin Rukunin Sha'awar Bayanan Bincike na RDA'S, inda suka yi fafutukar wayar da kan masu kula da Laburare game da Buɗaɗɗen Bayani . <ref>{{Cite web |title=Helen Kay Raseroka |url=https://www.rd-alliance.org/users/kay |access-date=2022-02-02 |website=RDA |language=en}}</ref> Wannan ya haifar da wani zaman da aka ɗauki nauyinsa tare, inda aka gabatar da wani gabatarwa mai taken "Abubuwa 23: Laburare don Bayanan Bincike", a taron shekara-shekara na Ƙungiyar Ƙungiyoyi da Cibiyoyi ta Laburare ta Duniya da aka gudanar a [[Cape Town]] a shekarar 2015. Ta shiga cikin matakan ƙirƙirar Rukunin Sha'awa kan kayayyakin more rayuwa na lissafin girgije don Ci gaban Binciken Duniya (DWR) kuma a cikin wannan tsari an gabatar da ita ga CODATA wanda abokin tarayya ne ga RDA. <ref>{{Cite web |date=2017-03-30 |title=Member Spotlight: Kay Raseroka - Joint Minds Consult |url=https://www.rd-alliance.org/member-spotlight-kay-raseroka-joint-minds-consult |access-date=2022-02-02 |website=RDA |language=en}}</ref> Saboda alaƙarta da waɗannan ƙungiyoyi biyu, ta sami damar haɗa Botswana, ta hanyar Joint Minds Consult, wajen wayar da kan Al'ummar Bincike a Botswana game da buƙatar daidaita bayanan bincike don ba da damar samun dama, amfani, da haɗin kai ta hanyar ƙa'idodin Buɗaɗɗen Bayanai/ Kimiyyar Buɗaɗɗen Bayanai (ODOS) da aka yarda da su a duniya. A matsayinta na Daraktar Ci gaban Ilimi da Gudanarwa a Joint Minds Consult, ta ba da jagoranci don jagorantar tattaunawa kan Buɗaɗɗen Bayanai da Kimiyyar Buɗaɗɗen Bayanai a Botswana. Sakamakon haka, Joint Minds Consult ta ɗauki babban matsayi wajen tsara tattaunawa a matakin ƙasa. <ref>{{Cite web |title=Ms. Kay Raseroka |url=https://www.uopeople.edu/about/leadership/overview-library-services-leadership/kay-raseroka/ |access-date=2020-05-24 |website=University of the People}}</ref> === Shiga === Aikinta mai ban sha'awa ya haɗa da yin aiki a matsayin shugabar Afirka ta farko ta ƙungiyar ƙungiyoyin ɗakunan karatu ta duniya (IFLA). Ta kasance memba a Majalisar Ba da Shawara kan Ayyukan Laburare a [[Lubutu Library Partners]], <ref>{{Cite web |title=Boards |url=https://www.lubuto.org/boards |access-date=2020-05-24 |website=Lubuto Library Partners |language=en-US}}</ref> ''Chartered Institute of Library and Information Professionals (FCILIP)'' na Burtaniya, memba na [[Kungiyar Laburaren Najeriya|Ƙungiyar Laburare ta Najeriya]] (FNLA) da kuma Laburare and Information Association of South Africa (LIASA). <ref>{{Cite web |date=2017-01-26 |title=Dr. Kay. H. Raseroka |url=https://www.jointmindsconsult.com/team/dr-kay-h-raseroka/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720141902/https://www.jointmindsconsult.com/team/dr-kay-h-raseroka/ |archive-date=20 July 2021 |access-date=2020-05-24 |website=JOINT MINDS CONSULT |language=en-US}}</ref> Ta kafa Asusun Bayar da Bayanai na Yara na Botswana don tallafawa haɗakar makarantu da tsarin ilmantarwa na 'yan asalin ƙasar ta hanyar ba da labarai ta hanyar dattawa da yara suna rabawa da rubuta labaransu waɗanda suka keɓe fiye da shekaru 35 don haɓaka mahimmancin koyo ta baki a cikin al'ummomin 'yan asalin ƙasar. <ref name=":0">{{Cite web |title=IFLA -- Kay Raseroka to receive Honorary Doctor of Laws |url=https://www.ifla.org/ES/news/kay-raseroka-to-receive-honorary-doctor-of-laws |access-date=2020-05-24 |website=www.ifla.org}}</ref> == Lambobin yabo da sauran fitattun abubuwa == A ranar 7 ga Yuni 2010, Kay Raseroka ta sami lambar girmamawa ta Doctor of Laws daga Jami'ar Alberta – Kanada. <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web |title=Kay Raseroka to receive Honorary Doctor of Laws |url=https://www.ifla.org/news/kay-raseroka-to-receive-honorary-doctor-of-laws/}}</ref> == Ayyukan da aka buga == * Hayden, C., & Raseroka, H. (1988). Nagarta da Mummuna: Littattafai Biyu na Afirka ta Kudu. ''Ƙungiyar Adabin Yara ta Kwata'', ''13'', 57–60. <nowiki>https://doi.org/10.1353/chq.0.0619</nowiki> * Raseroka, H. (1992). Taron Tsayayyen Masu Ɗakunan Karatu na Gabas ta Tsakiya da Kudancin: Kimantawa mai mahimmanci. ''Ci gaban Bayanai - INF DEV'', ''8'', 30–34. <nowiki>https://doi.org/10.1177/026666699200800107</nowiki> * Raseroka, HK (1993). Matsayin da Manufar Laburaren Jami'a a cikin Muhalli Mai Saurin Canzawa Tare da Magana game da Yankin Gabashin da Kudancin Afirka. ''Mujallar IFLA'', ''19'' (1), 50. * Raseroka, HK (1994). Canje-canje a cikin ɗakunan karatu na jama'a a cikin shekaru ashirin da suka gabata: Ra'ayin Afirka. ''Libri'', ''44'' (2), 153. * Raseroka, H. (1995). Shekaru Goma na Ci Gaban Bayanai a Gabas, Tsakiya da Kudancin Afirka. ''Ci Gaban Bayanai - INF DEV'', ''11'', 56–59. * Raseroka, K. (1997). Kalubalen Muhalli Mai Hulɗa a Mahangar Ƙasashe Masu Ci Gaba a Afirka ta Kudu da Sahara. ''Binciken Bayanai da Laburare na Ƙasa da Ƙasa'', ''29'' (3–4), 487. * Bloss, ME, Hegedus, P., Law, D., Nilsen, S., Raseroka, K., Rodriguez, A., & Wu, J. (2000). ''Ƙungiyar Shawara ta IFLA akan Sashe na 8'' . * Raseroka, HK (2001). Koyo na Tsawon Rai: Haɗa Raba-raba na Dijital da Tsara don Gaba. ''Mujallar IFLA'', ''27'' (5/6), 328. * Raseroka, H. (2001). Amfani da Lokacin: Matsaloli da Damammaki Don Ƙirƙirar Ƙungiyar Bayanai. ''Ifla Journal'', ''27'', 322–327. <nowiki>https://doi.org/10.1177/034003520102700507</nowiki> * Raseroka, K. (2003). «Ba a cikin Mafarkai na Mafi Tsada ba»: Mujallar IFLA ta yi hira da Kay Raseroka. ''Mujallar Ifla'', ''29'', 205–208. <nowiki>https://doi/10.1177/034003520302900302</nowiki> * Raseroka, K. (2003). Laburare don Karatu na Tsawon Rai: Jigon Shugaban Kasa na IFLA 2003–2005. ''Mujallar IFLA'', ''29'' (2), 109. * Raseroka, Kay ''[Buɗaɗɗen Hanya: me ake nufi da shi ga ƙasashe masu tasowa? - Zagaye-zagaye].'', 2003. A cikin Buɗaɗɗen Hanya zuwa Bayanan Kimiyya da Fasaha: Yanayin Fasaha da Yanayin Nan Gaba, Paris, 23–24 Janairu 2003. [Gabatarwa]. http://eprints.rclis.org/4578/ * Raseroka, K. (2004). Majalisar Kula da Laburare ta Duniya da Bayani, Buenos Aires, Argentina, Agusta 2004: Adireshin Buɗewa. ''Mujallar IFLA'', ''30'' (4), 272–274. * Raseroka, K. (2005). Rahoton Shugaban Ƙasa. A cikin ''Mujallar IFLA'' (Juzu'i na 31, Fitowa ta 4, shafi na 10.&nbsp;350–254). * Raseroka, K. (2005). Daga Sakatariya. ''Jaridar IFLA'', ''31'' (1), 96-97. * Raseroka, K. (2005). Afirka zuwa Afirka: gina al'ummar iliminta. ''Binciken Afirka da Takardu'', (99), 3–11. * Raseroka, K., Byrne, A., & Lor, P. (2005). Hukumar Gudanarwa ta IFLA: Sakamakon Taron Maris 2005. ''Mujallar IFLA'', ''31'' (3), 274. * Raseroka, K., Bowden, R., Abeysinghe, WA, Amarasiri, U., & Were, J. (2005). Labaran Tsunami. ''Jaridar IFLA'', ''31'' (1), 93-94. * Raseroka, K. (2006). Samun damar samun bayanai da ilimi. ''Haƙƙin ɗan adam a cikin ƙungiyar bayanai ta duniya'', 91–105. * Raseroka, K. (2006). ''Ci gaban Karatu da Ilmi a cikin Al'adun Baka: Kalubale da Damammaki a cikin Ƙasar Kudancin Afirka'' . https://archive.ifla.org/IV/ifla72/papers/082-Raseroka-en.pdf{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Raseroka, K. (2008). Sauyin Bayanai Afirka: Ilimin 'Yan Asalin Ƙasa - Tabbatar da sarari a cikin al'ummar ilimi. ''Binciken Bayanai da Laburare na Ƙasa da Ƙasa'', ''40'' (4), 243–250. * Raseroka, HK, & Mutula, SM (2012). 2.2 Botswana Ta Dawo Da Tasirin Fasahar Sadarwar Bayanai Kan Dakunan Karatu na Ilimi a Yankin Saharar Afirka: Nazarin Shari'a na Dakin Karatu na Jami'ar Botswana. ''Dakunan Karatu a farkon karni na 21, juzu'i na 2: Ra'ayi na duniya'', ''2'', 129. * Raseroka, K. (2015, Yuli). Jagoranci Mai Kyau a Laburaren Afirka. ''A Taron Duniya na AfLIA | IST AfLIA'' . == Manazarta == {{Reflist}}{{Presidents of the International Federation of Library Associations and Institutions}}{{Authority control}} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] tnn9t7ik3ak4o2lw6y0l01geko6qwpl John James Akpan Udo-Edehe 0 149164 835405 829755 2026-05-13T14:54:25Z M Bash Ne 12403 /* Tarihi */ 835405 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''John James Akpan Udo-Edehe''' (listenⓘ; an haife shi a ranar 9 ga watan Nuwambar shekara ta 1963) ɗan siyasan Najeriya ne wanda ya yi aiki a matsayin sanata na [[Majalisar dattawan Akwa-ibom ta Arewa maso Gabas|Gundumar Sanata ta Arewa maso Gabas ta Akwa Ibom]] a farkon [[Jamhuriyar Najeriya ta hudu|Jamhuriyar ta huɗu]], a karkashin Jam'iyyar Demokradiyyar Jama'a (PDP). Ya hau mulki a ranar 29 ga watan Mayun shekarar 1999. <ref>{{Cite web |title=FEDERAL REPUBLIC OF NIGERIA LEGISLATIVE ELECTION OF 20 FEBRUARY AND 7 MARCH 1999 |url=http://psephos.adam-carr.net/countries/n/nigeria/nigerialeg2.txt |access-date=2010-06-22 |website=Psephos}}</ref><ref>{{Cite web |last=Republic |first=The |date=2023-03-13 |title=Who Is Running for Governor? |url=https://republic.com.ng/february-march-2023/who-is-running-for-governor/ |access-date=2025-02-10 |website=The Republic |language=en-GB}}</ref> == Tarihi == An haifi Udo-Edehe a ranar 9 ga watan Nuwambar shekara ta 1963 a Afaha Offot, Yankin Ƙaramar Hukumar [[Uyo]] na Jihar Akwa Ibom . Ya yi karatu a Kwalejin Triniti Mai Tsarki, Mbiakong, a [[Uruan]] LGA, daga shekarar 1975 zuwa shekara ta 1979. A cikin shekara ta 1990, an shigar da shi a [[Jami'ar Uyo]], inda ya yi karatun Sociology / Anthropology . Daga baya ya yi karatun M.Sc a cikin Sociology of Development a [[Jami'ar Calabar]], ya kammala a shekara ta 2006. <ref name="self">{{Cite web |title=About Senator John James Akpanudoedehe |url=http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617040823/http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 |archive-date=2010-06-17 |access-date=2010-05-09 |publisher=Senator John James Akpanudoedehe}}</ref> Ya fara aiki a cikin shekarar 1980 a matsayin Manajan Tallace-tallace / Mataimakin Shugaban Dajucom Najeriya. Ya zama Manajan Darakta / Babban Shugaban John Silver Nigeria Limited a shekarar 1987. <ref>{{Cite web |date=2007-09-14 |title=BIREF ON MINISTERS |url=http://africanchoicenewsusa.net/view_article.php?id=17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903101557/http://www.africanchoicenewsusa.net/view_article.php?id=17 |archive-date=3 September 2011 |access-date=2010-05-09 |website=Nigeria News}}</ref> == Ayyukan siyasa == An zaɓi Udo-Edehe a matsayin shugaban ƙaramar hukumar [[Uyo]] sannan kuma shugaban majalisar Uyo tare da cikakken goyon bayan Mista [[Inyang Udoh]] kafin a zaɓe shi a Majalisar Dattijai a shekarar 1999. Mai kula da Sojojin Akwa Ibom, Kyaftin na Sojan Ruwa Joseph Adeusi ne ya binciki gwamnatinsa.<ref>{{Cite web |last=Ekefre |first=Akparawa Anietie |date=18 March 2010 |title=Is Senator John James Akpanudoedehe a saint? |url=https://www.pointblanknews.com/artopn2505.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327044957/http://pointblanknews.com/artopn2505.html |archive-date=2010-03-27 |access-date=16 May 2020 |website=Point Blank News}}</ref> A shekara ta 1997, ya lashe zaben a matsayin Sanata na Uyo a lokacin yunurin komawa dimokuradiyya a ƙarƙashin Janar [[Sani Abacha]] . A shekara ta 1999, ya sake tsayawa takarar Gundumar Sanata ta Uyo a dandalin Jam'iyyar Peoples Democratic Party (PDP), kuma an zaɓe shi. Ya riƙe mukamin har zuwa Mayun shekarar 2003.<ref name="self">{{Cite web |title=About Senator John James Akpanudoedehe |url=http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617040823/http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 |archive-date=2010-06-17 |access-date=2010-05-09 |publisher=Senator John James Akpanudoedehe}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100617040823/http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 "About Senator John James Akpanudoedehe"]. Senator John James Akpanudoedehe. Archived from [http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 the original] on 17 June 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 May</span> 2010</span>.</cite></ref> Bayan ya hau kujerarsa a Majalisar Dattijai, an nada Udo-Edehe a kwamitocin masana'antu, aiki, kudi da kuma biyan kuɗi, harkokin cikin gida, bayanai, keɓancewa (shugaban) da harkokin gwamnati.<ref>{{Cite web |title=Congressional Committees |url=http://www.nigeriacongress.org/assembly/committees1.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20091118151316/http://www.nigeriacongress.org/assembly/committees1.htm |archive-date=2009-11-18 |access-date=2010-06-22 |publisher=Nigeria Congress}}</ref> Udo-Edehe ya kasance mataimakin shugaban ƙungiyar kamfen don zaɓen [[Victor Attah|Obong Victor Attah]] a matsayin Gwamnan Jihar Akwa Ibom a shekara ta 2003. <ref name="self">{{Cite web |title=About Senator John James Akpanudoedehe |url=http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617040823/http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 |archive-date=2010-06-17 |access-date=2010-05-09 |publisher=Senator John James Akpanudoedehe}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100617040823/http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 "About Senator John James Akpanudoedehe"]. Senator John James Akpanudoedehe. Archived from [http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 the original] on 17 June 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 May</span> 2010</span>.</cite></ref> Ya kasance shugaban yaƙin neman nasarar [[Godswill Akpabio]] don gwamnan Akwa Ibom a shekarar 2006/2007. Shugaba [[Umaru Musa Yar'adua|Umaru Yar'Adua]] ne ya naɗa shi Ministan Jiha na [[Babban Birnin Tarayya, Najeriya|Babban Birnin Tarayya]] (FCT) a ranar 26 ga Yulin shekarar 2007.<ref>{{Cite web |date=27 July 2007 |title=Nigeria: Yar'Adua names cabinet |url=http://www.africanews.com/site/Nigeria_YarAdua_names_cabinet/list_messages/10239 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928064504/http://www.africanews.com/site/Nigeria_YarAdua_names_cabinet/list_messages/10239 |archive-date=28 September 2011 |access-date=2010-06-22 |website=Africa News}}</ref> Binciken Majalisar Dattijai ya sami nasarar wucewa duk da adawa daga shugabannin jam'iyya a jiharsa. An cire shi daga mukaminsa a ranar 29 ga Oktoban shekarar 2008 a cikin babban girgizar majalisa. A shekara ta 2010, ya fara kamfen don zama dan takarar PDP na shekarar 2011 don gwamna na Jihar Akwa Ibom . <ref name="self">{{Cite web |title=About Senator John James Akpanudoedehe |url=http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617040823/http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 |archive-date=2010-06-17 |access-date=2010-05-09 |publisher=Senator John James Akpanudoedehe}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20100617040823/http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 "About Senator John James Akpanudoedehe"]. Senator John James Akpanudoedehe. Archived from [http://www.senatorjjakpanudoedehe.com/website/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=42 the original] on 17 June 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 May</span> 2010</span>.</cite></ref> Akwa Ibom Democratic Voice, ƙungiyar da [[Mutanen Anaang|Annang]] ke jagoranta masu aminci ga Gwamna mai ci Akpabio sun yi ƙoƙari su hana kamfen dinsa na siyasa a Gundumar Sanata ta Ikot Ekpene, suna jan hotunansa.<ref>{{Cite web |last=Okon Bassey |date=21 May 2010 |title=2011 - Akpabio, Udoedehe Groups On Collision Course |url=http://allafrica.com/stories/201005210119.html |access-date=2010-06-22 |website=ThisDay}}</ref> A watan Yunin shekarar 2010, tsohon gwamnan Jihar Akwa Ibom, Obong Victor Attah, ya amince da Udo-Edehe a matsayin dan takara, yana mai cewa Akwa Ibon ya zama jihar da ta gaza a ƙarƙashin gwamnatin Akpabio.<ref> {{Cite web |date=17 Jun 2010 |title=AKWA IBOM 2011: ATTAH ENDORSES UDOEDEHE |url=http://www.thenigerianvoice.com/nvnews/27703//akwa-ibom-2011-attah-endorses-udoedehe.html |access-date=2010-06-22 |website=NBF News}}</ref> A shekarar 2015, Udo-Edehe ta sake tsayawa takarar gwamna amma Obong [[Umana Okon Umana]] ya ci ta a zaɓen fidda gwani. Bayan wani cin nasara a zaben fidda gwani na shekarar 2018, an naɗa shi a matsayin memba na kwamitin Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa ta Najeriya a watan Maris na shekarar 2020. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1960]] od7b1r6ebqc88uulpzhon7wiev17k3m Jerin 'yan wasan kwallon kafa na mata na Najeriya 0 149196 835390 829993 2026-05-13T13:15:59Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835390 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Wannan jerin sunayen 'yan wasan kwallon kafa na mata na kasa da kasa na Najeriya ne wadanda suka buga wa tawagar kwallon kafa ta mata ta Najeriya tun lokacin wasan farko a shekarar 1991. == 'Yan wasa == {| class="wikitable sortable" ! width="20%" |Sunan !Caps !Manufofin !Shekaru na ƙungiyar ƙasa !Kungiyar (s) |- |[[Perpetua Nkwocha|Nkwocha na dindindin]]<ref name="first">{{Cite web |last=Obiajuru |first=Nomso |year=2017 |title=International Women's Day: 4 female footballers who have made Nigeria proud |url=https://sports.naij.com/1092513-international-womens-day-4-female-footballers-nigeria-proud.html |website=Naij.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |99 <ref name="first" /> |80 <ref name="first" /> |? –2012 | |- |[[Maureen Mmadu]] |101 | |1993 - 2011 |Klepp IL, Kolbotn da Avaldsnes IL |- |[[Stella Mbachu]] |89 |20 | | |- |[[Nkiru Okosieme]] | | |1991-2003 |Mala'iku na Kogin, Charlotte Lady Eagles |- |[[Ann Chiejine]] | | | | |- |[[Ngozi Ezeocha]] | | | | |- |[[Adaku Okoroafor]] | | | | |- |[[Omo-Love Branch|Ofishin Omo-Love]] | | | | |- |[[Nkechi Mbilitam]] | | | | |- |[[Chioma Ajunwa]] | | | | |- |[[Rita Nwadike]] | | | | |- |[[Ngozi Eucharia Uche]] | | | | |- |[[Florence Omagbemi]] | | |1991-2004 | |- |[[Phoebe Ebimiekumo]] | | | | |- |[[Gift Showemimo|Kyautar Showemimo]] | | | | |- |[[Mavis Ogun]] | | | | |- |[[Edith Eluma]] | | | | |- |[[Ann Mukoro]] | | | | |- |[[Rachael Yamala]] | | | | |- |[[Yinka Kudaisi]] | | |1995-2008 |Taurari na Pelican |- |[[Prisca Emeafu]] | | | | |- |[[Mercy Akide|Rahama Akide]] | | | |<small>Garden City Queens, Jegede Babes, Ufuoma Babes, Pelican Stars, San Diego Spirit da Hampton Roads Piranhas</small> |- |[[Ugochi Opara]] | | | | |- |[[Patience Avre|Mai haƙuri Mai Girma]] | | | | |- |[[Adanna Nwaneri]] | | | | |- |[[Eberechi Opara]] | | | | |- |[[Florence Ajayi]] | | | | |- |[[Gloria Usieta]] | | | | |- |[[Judith Chime]] | | | | |- |[[Florence Iweta]] | | | | |- |[[Nkechi Egbe]] | | | | |- |[[Ifeanyi Chiejine]] | | | | |- |[[Efioanwan Ekpo]] | | | | |- |[[Bunmi Kayode]] | | | | |- |[[Onome Ebi]] | | | | |- |[[Olaitan Yusuf|Yusuf Olaitan]] | | | | |- |[[Faith Michael|Bangaskiya Ikidi]] | | | | |- |[[Precious Dede|Dede mai daraja]] |99<ref name="dede">{{Cite web |last=Odutola |first=Bowale |date=5 May 2017 |title=Ex-Falcons Goalie Dede begins advanced coaching coach |url=http://theeagleonline.com.ng/ex-falcons-goalie-dede-begins-advanced-coaching-coach/ |website=theeagleonline.com.ng}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dede |first=Steve |date=28 March 2016 |title=Goalkeeper quits Super Falcons after 99 caps |url=http://pulse.ng/sports/football/precious-dede-goalkeeper-quits-super-falcons-after-99-caps-id4854222.html |website=Pulse.ng |access-date=5 May 2026 |archive-date=7 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507093840/http://pulse.ng/sports/football/precious-dede-goalkeeper-quits-super-falcons-after-99-caps-id4854222.html |url-status=dead }}</ref> | | |<small>[[Delta Queens F.C.|Delta Queens]], Bayelsa Queens, Ibom Angels, [[Arna Bjornar]] da Al Wahda . <ref name="dede" /></small> |- |[[Vera Okolo]] | | | | |- |[[Ayisat Yusuf]] | | | | |- |[[Gift Otuwe|Kyautar Otuwe]] | | | | |- |[[Ogonna Chukwudi]] | | | | |- |[[Rita Chikwelu]] | | | | |- |[[Chi-Chi Igbo]] | | | | |- |[[Tochukwu Oluehi]] | | | | |- |[[Christie George]] | | | | |- |[[Rebecca Kalu]] | | | | |- |[[Osinachi Ohale]] | | | | |- |[[Helen Ukaonu]] | | | | |- |[[Ebere Orji]] | | | |Chioma Ajagba |- |[[Desire Oparanozie|Soyayya Oparanozie]] |37 (kamar yadda yake a 13 Fabrairu 2017) <ref name="opara">{{Cite web |last=admin |date=13 February 2017 |title=Super Falcons star, Oparanozie, continues goalscoring spree in France |url=http://www.qed.ng/?p=40917#.WQ3nb_nyvIU |website=qed.ng}}</ref> |22<ref name="opara" /> | |<small>[[Delta Queens F.C.|Delta Queens]], Bayelsa Queens, Guingamp, [[Atasehir Belediyespor]], Rossiyanka da VfL Wolfsburg (mata) </small><ref name="opara" /> |- |[[Glory Iroka|Darajar Iroka]] | | | | |- |[[Sarah Michael]] | | | | |- |[[Josephine Chukwunonye]] | | | | |- |[[Francisca Ordega]] | | | | |- |[[Ulunma Jerome]] | | | | |- |[[Uchechi Sunday|Uchechi Lahadi]] | | | | |- |[[Amenze Aighewi]] | | | | |- |[[Alaba Jonathan]] | | | | |- |[[Blessing Edoho|Albarka Edoho]] | | | | |- |[[Courtney Dike]] | | | | |- |[[Ini-Abasi Umotong|Iniabasi Umotong]] | | | | |- |[[Halimatu Ayinde]] | | | | |- |[[Ngozi Okobi-Okeoghene|Ngozi Okobi]] | | | | |- |[[Evelyn Nwabuoku]] |49 (kamar yadda yake a watan Yulin 2016) <ref name="captain">{{Cite web |last=admin |date=25 June 2016 |title=Done Deal: Super Falcons Captain, Nwabuoku Joins Guingamp On A Two-Year Deal |url=http://saharareporterssport.com/super-falcons-captain-nwabuoku-joins-oparanozie-at-guingamp-on-a-two-year-deal/ |website=saharareporterssports}}</ref> | | |Rivers Angels, Östersunds DFF da En Avant de Guingamp (Mata) <ref name="captain" /> |- |[[Ugo Njoku]] | | | | |- |[[Ibubeleye Whyte]] | | | | |- |[[Loveth Ayila|Ka so Ayila]] | | | | |- |Martina Ohadugha | | | | |- |[[Cecilia Nku]] | | | | |- |[[Asisat Oshoala]] | | | | |- |[[Ngozi Ebere]] | | | | |- |[[Christy Ohiaeriaku]] | | | | |- |[[Lilian Cole]] | | | | |- |[[Cynthia Uwak]] | | | | |- |[[Tawa Ishola]] | | | | |- |[[Felicia Eze]] | | | | |- |[[Edith Eduviere]] | | | | |- |[[Ajuma Ameh-Otache|Ajuma Ameh]] | | | | |- |[[Blessing Igbojionu|Albarka Igbojionu]] | | | | |- |[[Celestina Onyeka]] | | | | |- |[[Akudo Sabi]] | | | | |- |[[Chima Nwosu]] | | | | |- |[[Gift Monday|Kyauta Litinin]] | | |2019– |FC Robo |- |} == Dubi kuma == * [[Kungiyar kwallon kafa ta mata ta Najeriya]] 3yaynkk7zlxi40qctosf2c3aa050lcu Jerin manajojin kungiyar kwallon kafa ta mata ta Najeriya 0 149197 835455 829995 2026-05-13T16:29:41Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835455 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Wannan jerin sunayen manajojin '''[[Kungiyar kwallon kafa ta mata ta Najeriya]]''' ne, wanda ya fara daga wasan farko na kasa da kasa a 1991 har zuwa yau. Babban kocin na yanzu shi ne Ba'amurke Randy Waldrum . == Tarihin manajan == {| class="wikitable sortable" !Sunan !Ranar farawa !Ranar ƙarshe !Bayani !Ref |- |Jo Bonfrere | | |ta jagoranci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 1991, a lokaci guda tare da tawagar maza ta Najeriya. <ref>{{Cite web |last=Anthony |first=Janine |date=14 April 2016 |title=China '91, 25 years on: Celebrating the Nigeria Super Falcons |url=http://www.unusualefforts.com/nigeria-super-falcons/ |access-date=20 August 2019 |publisher=Unusual Efforts |archive-date=18 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618224434/http://www.unusualefforts.com/nigeria-super-falcons/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Paul Hamilton (Ɗan ƙwallon ƙafa)|Paul Hamilton]] | | |an dauke shi a matsayin kocin farko na tawagar mata ta kasa; ya jagoranci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 1995 | |- |[[Mabo Ismaila|Ismaila Mabo]] | | |ya jagoranci Najeriya zuwa wasan karshe na kwata a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 1999, don haka an dauke shi a matsayin kocin da ya fi cin nasara; ya jagoranci Najeriya ga Wasannin Olympics na 2004 da 2004<ref>{{Cite web |date=23 June 1999 |title=WOMEN'S WORLD CUP; Flamboyant Nigeria Plays Exuberantly |url=https://www.nytimes.com/1999/06/23/sports/women-s-world-cup-flamboyant-nigeria-plays-exuberantly.html |access-date=2018-05-27 |website=New York Times}}</ref> | |- |[[Samuel Okpodu]] |2002 | |ya jagoranci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 2003Kofin Duniya na Mata na FIFA na 2003 | |- |[[Godwin Izilien]] | | |ya gudanar da Najeriya don lashe gasar zakarun mata ta Afirka ta 2004 | |- |[[Ntiero Effiom]] | | |ya jagoranci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 2007; ya jagoranci Najeriya ta lashe Wasannin Afirka na 2003 <ref>{{Cite web |last=Sotuminu |first=Dapo |date=14 January 2018 |title=Nigerian national team coaches that died in penury |url=https://newtelegraphonline.com/2018/01/nigerian-national-team-coaches-died-penury/ |access-date=2018-05-10 |website=New Telegraph}}</ref> | |- |[[Joseph Ladipo]] | | |ya jagoranci Najeriya a Wasannin Olympics na 2008; ya jagoranci Najeriya ta lashe Wasannin Afirka na 2007; ya jagoranci Najeriya zuwa matsayi na uku a gasar zakarun mata ta Afirka ta 2008 <ref>{{Cite web |title=Nigeria/Ghana: 2008 African Women Championship - Super Falcons Begin Campaign Against Ghana Today |url=http://allafrica.com/stories/200811180993.html |access-date=2018-05-11 |website=Leadership}}</ref> | |- |[[Ngozi Eucharia Uche|Uche Eucharia]] | |Oktoba 2011 |ya jagoranci Najeriya ta lashe gasar zakarun mata ta Afirka ta 2010; ya jagoranci Najeriya a Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta FIFA ta 2011 |<ref>{{Cite web |date=25 October 2011 |title=Eucharia Uche, Super Falcons Coach, Sacked |url=https://news2.onlinenigeria.com/news/top-stories/117201-eucharia-uche-super-falcons-coach-sacked.html |access-date=5 May 2026 |archive-date=10 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201110052706/https://news2.onlinenigeria.com/news/top-stories/117201-eucharia-uche-super-falcons-coach-sacked.html |url-status=dead }}</ref> |- |[[Kadiri Ikhana]] |Afrilu 2012 |Nuwamba 2012 |ya jagoranci Najeriya zuwa matsayi na huɗu a Gasar Cin Kofin Mata ta Afirka ta 2012 | |- |Edwin Okon | |Yuni 2015 |ya jagoranci Najeriya ta lashe gasar zakarun mata ta Afirka ta 2014; ya jagoranci Najeriya a Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta FIFA ta 2015 |<ref>{{Cite web |title=Edwin Okon fired, interim coach Danjuma takes over Super Falcons {{!}} Goal.com |url=https://www.goal.com/en-ng/news/12072/nigeria-women/2015/06/29/13149412/edwin-okon-fired-interim-coach-danjuma-takes-over-super}}</ref> |- |[[Christopher Danjuma]] | |Satumba 2015 |ya jagoranci Najeriya zuwa matsayi na huɗu a Wasannin Afirka na 2015 |<ref>{{Cite web |date=18 February 2016 |title=NFF Appoints Florence Omagbemi Super Falcons Coach |url=https://silverbirdtv.com/uncategorized/25095/nff-appoints-florence-omagbemi-super-falcons-coach/ |access-date=5 May 2026 |archive-date=26 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220226162123/https://silverbirdtv.com/nff-appoints-florence-omagbemi-super-falcons-coach/ |url-status=dead }}</ref> |- |[[Florence Omagbemi]] |Fabrairu 2016 |Disamba 2016 |ya jagoranci Najeriya ta lashe gasar cin kofin mata ta Afirka ta 2016Kofin Kasashen Mata na Afirka na 2016 |<ref>https://sg.news.yahoo.com/florence-omagbemi-appointed-interim-coach-071200397.html {{Dead link|date=February 2022}}</ref> |- |Thomas Dennerby |Janairu 2018 |Oktoba 2019 |ya jagoranci Najeriya ta lashe gasar cin kofin mata ta WAFU ta 20192019 WAFU Yankin B Kofin Mata |<ref>{{Cite web |last=admin |date=25 January 2018 |title=NFF signs top Swedish coach, Dennerby, for Super Falcons |url=http://www.thenff.com/2018/01/nff-signs-top-swedish-coach-dennerby-for-super-falcons/ |access-date=2018-04-30 |website=[[Nigeria Football Federation]] |archive-date=2021-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617154514/https://www.thenff.com/2018/01/nff-signs-top-swedish-coach-dennerby-for-super-falcons/ |url-status=dead }}</ref> |- |Randy Waldrum |Oktoba 2020 |2024 |ya jagoranci Najeriya zuwa matsayi na huɗu a gasar cin kofin Afirka ta mata ta 2022; ya jagoranci Najeriya a gasar cin Kofin Duniya ta Mata ta 2023 da kuma gasar Olympics ta 2024, ta farko tun 2008. |<ref>{{Cite web |date=6 October 2020 |title=OFFICIAL: NFF Announce Randy Waldrum AS New Super Falcons Head Coach |url=https://www.mysportdab.com/2020/10/nff-announce-waldrum-as-new-super-falcons-head-coach/ |access-date=6 October 2020 |website=MySportDab |publisher=Adedotun}}</ref> |} == Manazarta == 6clb3v742686wz9soeurdzs7kxbx3kq Justine Madugu 0 149200 835611 830001 2026-05-14T03:54:31Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835611 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Justin Pwanidi Madugu''' (an haife shi a ranar 19 ga watan Janairun shekara ta 1964) shi ne kocin kwallon kafa na Najeriya kuma jami'in. Shi ne manajan [[Kungiyar kwallon kafa ta mata ta Najeriya|Kungiyar mata ta Najeriya]] a yanzu. == Ayyukan gudanarwa == Madugu ta zama wani ɓangare na ma'aikatan horar da tawagar mata ta Najeriya daga 2012 zuwa gaba. Ya kuma horar da kungiyar kwallon kafa ta Najeriya aƙalla har zuwa 2018.<ref>{{Cite web |date=2018-05-04 |title=Nigeria joins World Minifootball Federation, unveils players – The Regular News |url=https://theregularnews.com.ng/nigeria-joins-world-minifootball-federation-unveils-players/ |access-date=2023-08-05 |language=en-GB}}</ref> Daga baya ya horar da [[Adamawa United F.C.|Adamawa United]] <ref>{{Cite web |last=Tunde Williams |date=2021-06-14 |title=Coach Justine Madugu savors important win over River United |url=https://www.brila.net/coach-justine-madugu-savors-important-win-over-river-united/ |access-date=2023-08-05 |website=Latest Sports News In Nigeria |language=en-US}}</ref> kuma ya koma tawagar mata ta Najeriya a watan Nuwamba 2021. <ref>{{Cite web |last=admin |date=2021-11-05 |title=NEW SUPER FALCONS COACHES BRING NEW VISION TO TEAM |url=https://thestreetjournal.org/new-super-falcons-coaches-bring-new-vision-to-team/ |access-date=2023-08-05 |website=The Street Journal |language=en-US}}</ref> An kuma lissafa shi a matsayin kocin Plateau United a kakar 2022-23. Ya shiga tare da tawagar a gasar cin kofin Confederation da kuma Gasar Zakarun Turai.<ref>{{Cite web |title=Justine Pwanidi Madugu Trainer Plateau Utd: Titel, Karriere, Alter |url=https://www.fussballtransfers.com/trainer/justine-pwanidi-madugu |access-date=2023-08-05 |language=de}}</ref> A watan Yunin 2023, an zabe shi Sakataren Kudi na FA na Najeriya.<ref>{{Cite web |date=2023-06-23 |title=Adamawa born Justin emerges Fin Sec of Nigeria Football coaches Association |url=https://tgnews.com.ng/2023/06/23/adamawa-born-justin-emerges-fin-sec-of-nigeria-football-coaches-association/ |access-date=2023-08-05 |website=TG NEWS |language=en-GB }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A ranar 7 ga watan Agustan 2025, an zabi Madugu don kyautar Ballon d'Or Team Coach of the Year. == Daraja == === Manajan === '''Kasashen Duniya''' * Kofin Kasashen Afirka na Mata: 2024 == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1964]] 4bl1kej06vvonvnoi3v0im4b2uz3oiz Ayodele Adetula 0 149483 835838 830882 2026-05-14T11:29:29Z Zainab118 44654 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1342090169|Ayodele Adetula]]" 835838 wikitext text/x-wiki '''Ayodele Max Adetula''' Listenⓘ (an haife shi a ranar 9 ga watan Fabrairun shekara ta 1998) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Jamus wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan ƙwallo na [[1. FC Lokomotive Leipzig|FC Lokomotive Leipzig]]">1. FC Lokomotive Leipzig . == Ayyuka == Adetula ya fara bugawa Eintracht Braunschweig wasa a 3. Liga.<ref name="oldenburg">{{Cite web |date=9 October 2020 |title=Nach Vertragsauflösung in Essen: Adetula wechselt zum VfB Oldenburg |url=https://www.kicker.de/nach-vertragsaufloesung-in-essen-adetula-wechselt-zum-vfb-oldenburg-786815/artikel |access-date=9 October 2020 |website=kicker}}</ref> Ya koma kulob ɗin VfB Oldenburg na gasar Regionalliga Nord a watan Oktoba 2020, bayan an soke kwantiraginsa da Rot-Weiss Essen.<ref name="oldenburg">{{Cite web |date=9 October 2020 |title=Nach Vertragsauflösung in Essen: Adetula wechselt zum VfB Oldenburg |url=https://www.kicker.de/nach-vertragsaufloesung-in-essen-adetula-wechselt-zum-vfb-oldenburg-786815/artikel |access-date=9 October 2020 |website=kicker}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.kicker.de/nach-vertragsaufloesung-in-essen-adetula-wechselt-zum-vfb-oldenburg-786815/artikel "Nach Vertragsauflösung in Essen: Adetula wechselt zum VfB Oldenburg"]. ''kicker''. 9 October 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 October</span> 2020</span>.</cite></ref> == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1998]] lmfn2xfqlvtd9x0y0liimllooei6t3t 835839 835838 2026-05-14T11:30:55Z Zainab118 44654 835839 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Ayodele Adetula | fullname = Ayodele Max Adetula | image = | height = 1.82 m<ref name="wf"/> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1998|2|9}} | birth_place = [[Bremen]], Germany | position = [[Winger (association football)|Winger]] | currentclub = [[1. FC Lokomotive Leipzig]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = 2003–2013 | youthclubs1 = [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] | youthyears2 = 2013–2017 | youthclubs2 = [[Eintracht Braunschweig]] | years1 = 2017–2019 | clubs1 = [[Eintracht Braunschweig II]] | caps1 = 55 | goals1 = 13 | years2 = 2018–2019 | clubs2 = [[Eintracht Braunschweig]] | caps2 = 1 | goals2 = 0 | years3 = 2019–2020 | clubs3 = [[Rot-Weiss Essen]] | caps3 = 15 | goals3 = 3 | years4 = 2020–2023 | clubs4 = [[VfB Oldenburg]] | caps4 = 48 | goals4 = 14 | years5 = 2023 | clubs5 = [[TSV Steinbach Haiger]] | caps5 = 14 | goals5 = 4 | years6 = 2024–2025 | clubs6 = [[SV Rödinghausen]] | caps6 = 33 | goals6 = 4 | years7 = 2025– | clubs7 = [[1. FC Lokomotive Leipzig]] | caps7 = 23 | goals7 = 12 | club-update = 6 March 2026 }} '''Ayodele Max Adetula''' Listenⓘ (an haife shi a ranar 9 ga watan Fabrairun shekara ta 1998) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Jamus wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan ƙwallo na [[1. FC Lokomotive Leipzig|FC Lokomotive Leipzig]]">1. FC Lokomotive Leipzig . == Ayyuka == Adetula ya fara bugawa Eintracht Braunschweig wasa a 3. Liga.<ref name="oldenburg">{{Cite web |date=9 October 2020 |title=Nach Vertragsauflösung in Essen: Adetula wechselt zum VfB Oldenburg |url=https://www.kicker.de/nach-vertragsaufloesung-in-essen-adetula-wechselt-zum-vfb-oldenburg-786815/artikel |access-date=9 October 2020 |website=kicker}}</ref> Ya koma kulob ɗin VfB Oldenburg na gasar Regionalliga Nord a watan Oktoba 2020, bayan an soke kwantiraginsa da Rot-Weiss Essen.<ref name="oldenburg">{{Cite web |date=9 October 2020 |title=Nach Vertragsauflösung in Essen: Adetula wechselt zum VfB Oldenburg |url=https://www.kicker.de/nach-vertragsaufloesung-in-essen-adetula-wechselt-zum-vfb-oldenburg-786815/artikel |access-date=9 October 2020 |website=kicker}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.kicker.de/nach-vertragsaufloesung-in-essen-adetula-wechselt-zum-vfb-oldenburg-786815/artikel "Nach Vertragsauflösung in Essen: Adetula wechselt zum VfB Oldenburg"]. ''kicker''. 9 October 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 October</span> 2020</span>.</cite></ref> == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1998]] t3a5a0f70hu9f94m4xyntwyascoiq3f Fanendo Adi 0 149499 835769 830935 2026-05-14T10:13:56Z Zainab118 44654 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1329680645|Fanendo Adi]]" 835769 wikitext text/x-wiki   '''Fanendo Adi''' (an haife shi a 10 ga Oktoba 1990) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya yi wasa a matsayin ɗan wasan gaba.((()Following his transfer from [[:en:AS_Trencin|AS Trencin]], Adi scored a goal in his F.C. Copenhagen debut against [[:en:FC_Vestsjælland|FC Vestsjælland]] on 25 August, despite not having his work and residency permi)) == Ayyukan kulob din == === Turai === Bayan komawarsa daga AS Trenčín, Adi ya zura ƙwallo a wasansa na farko da F.C. Copenhagen suka buga da FC Vestsjælland a ranar 25 ga Agusta, duk da cewa bai samu takardar izinin aiki da zama ba.<ref>{{Cite web |date=28 August 2013 |title=FCK: Fanendo Adi er overrasket og forvirret |url=http://www.dr.dk/Sporten/Fodbold/Superliga/2013/08/28/0828161944.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130831192415/http://www.dr.dk/Sporten/Fodbold/Superliga/2013/08/28/0828161944.htm |archive-date=31 August 2013 |access-date=28 August 2013 |website=dr.dk}}</ref> A watan Janairun 2011, Ajax ta gayyaci Adi, mai shekaru 20, don gwaji a karo na biyu.<ref>{{Cite web |date=22 January 2011 |title=De Boer rozhodol, Ajax opäť skúša Adiho |url=http://www.astrencin.sk/spravy/index.php?clanok=1630 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005110642/http://www.astrencin.sk/spravy/index.php?clanok=1630 |archive-date=5 October 2011 |access-date=24 January 2011 |publisher=AS Trenčín official website |language=sk}}</ref> === Katako na Portland === A ranar 13 ga Mayu 2014, Adi ya tafi aro tare da zaɓi don saya ga Portland Timbers na Major League Soccer . Ya fara fitowa a matsayin mai maye gurbin Columbus Crew kuma ya sami taimakon wasan, wani abin da ya ba shi farawa a wasan da ya biyo baya.<ref>{{Cite web |title=2014 |url=http://www.timbers.com/news/2014/05/portland-timbers-acquire-forward-fanendo-adi. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304140510/http://www.timbers.com/news/2014/05/portland-timbers-acquire-forward-fanendo-adi. |archive-date=4 March 2016 |access-date=13 May 2014 |website=[[Portland Timbers]]}}</ref> A farkon farawa na kulob din, a ranar 28 ga Mayu 2014 a kan Chivas USA, Adi ya zira kwallaye na farko da na biyu ga kulob din. A ranar 7 ga Yuni ya karbi farawa na biyu kuma ya zira kwallaye biyu a rabi na farko a kan Real Salt Lake . <ref>{{Cite web |title=Fanendo Adi |url=https://www.timbers.com/players/fanendo-adi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514184804/http://www.timbers.com/players/Fanendo-Adi |archive-date=14 May 2014 |access-date=8 June 2014 |website=Portland Timbers}}</ref> Adi ta sanya hannu har abada daga Portland Timbers a ranar 23 ga Yuni 2014. Ya zama dan wasa na huɗu da aka zaba a kulob din.<ref>{{Cite web |title=Portland Timbers exercise purchase option on striker Fanendo Adi, sign as Designated Player to multiyear contract |url=http://www.timbers.com/news/2014/06/portland-timbers-exercise-purchase-option-striker-fanendo-adi-sign-designated-player-mu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140727193428/http://www.timbers.com/news/2014/06/portland-timbers-exercise-purchase-option-striker-fanendo-adi-sign-designated-player-mu |archive-date=27 July 2014 |access-date=23 June 2014 |website=Portland Timbers}}</ref> Ya kasance babban mai zira kwallaye tare da kwallaye 18 a duka 2015 da 2016. A ranar 8 ga Afrilu 2017, bayan ya zira kwallaye a kan Philadelphia Union, Adi ya zama babban mai zira kwallayen Timbers, tare da kwallaye 46.<ref>{{Cite web |title=Philadelphia Union 1, Portland Timbers 3 2017 MLS Match Recap |url=http://www.mlssoccer.com/post/2017/04/08/philadelphia-union-1-portland-timbers-3-2017-mls-match-recap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170412062948/http://www.mlssoccer.com/post/2017/04/08/philadelphia-union-1-portland-timbers-3-2017-mls-match-recap |archive-date=12 April 2017 |access-date=9 April 2017 |website=MLSsoccer.com}}</ref> === FC Cincinnati === [[Fayil:CINvNSH_2018-10-20_-_Fanendo_Adi,_Bradley_Bourgeois_(32620711637)_(cropped).jpg|thumb|Adi (hagu) dueling tare da [[Bradley Bourgeois]] na Nashville SC a wasan FC Cincinnati na 2018]] An sayar da Adi daga Portland Timbers zuwa kungiyar fadada MLS FC Cincinnati a ranar 30 ga watan Yulin 2018 don yarjejeniyar da ta kai $ 1,000,000 a cikin kuɗin rabawa. Ya buga sauran kakar 2018 tare da FC Cincinnati a cikin United Soccer League a gaban kulob din ya tashi zuwa Major League Soccer . <ref>{{Cite web |date=30 July 2018 |title=FCC Announces Adi As First MLS Designated Player |url=https://www.fccincinnati.com/post/2018/07/30/fcc-announces-adi-first-mls-designated-player |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181120140105/https://www.fccincinnati.com/post/2018/07/30/fcc-announces-adi-first-mls-designated-player |archive-date=20 November 2018 |access-date=20 November 2018 |publisher=[[FC Cincinnati]]}}</ref> Adi ya fara ne a wasanni uku na farko na kakar wasa ta MLS ta FC Cincinnati. Koyaya, a wasan na uku a ranar 17 ga Maris (Cincinnati ta bude gida da Portland Timbers), ya ji rauni bayan haɗuwa da Larrys Mabiala a ƙarshen rabi na farko, kuma an cire shi a rabin lokaci.<ref>{{Cite web |last=Baer |first=Benjamin |date=17 March 2019 |title=Fanendo Adi exits FC Cincinnati home opener with injury |url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/03/17/fanendo-adi-exits-fc-cincinnati-home-opener-injury |access-date=5 April 2019 |website=MLSsoccer.com |publisher=Major League Soccer}}</ref> Ya kasance a kan benci tare da raunin idon hagu a wasanni biyu masu zuwa. Da misalin karfe 3:45 na safe a ranar 31 ga watan Maris na shekara ta 2019, Jami'an Tsaro na Jihar Ohio sun ja Adi kuma sun nuna shi don aiki da abin hawa a ƙarƙashin tasirin barasa (OVI), saurin gudu, kuma ba shi da lasisin direba mai inganci. A cewar 'yan sanda, Adi yana tuki 102 mph a cikin yanki na 65 mph, ya nuna abun cikin barasa na jini na 0.124 a cikin gwajin numfashi, kuma yana da Lasisin direba na Ukraine kawai.<ref>{{Cite web |last=Brennan |first=Patrick |last2=Coolidge |first2=Sharon |last3=Londberg |first3=Max |date=3 April 2019 |title=FC Cincinnati's Fanendo Adi cited for OVI, speeding faster than 100 MPH |url=https://www.cincinnati.com/story/news/crime/2019/04/02/fc-cincinnati-player-fanendo-adi-cited-ovi-unavailable-team/3346097002/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404151608/https://www.cincinnati.com/story/news/crime/2019/04/02/fc-cincinnati-player-fanendo-adi-cited-ovi-unavailable-team/3346097002/ |archive-date=4 April 2019 |access-date=5 April 2019 |website=Cincinnati Enquirer |publisher=Gannett Company |language=en}}</ref> FC Cincinnati ta dakatar da Adi kuma ta shiga shirin MLS 'Abin Abuse and Behavioral Health.<ref>{{Cite web |last=Pfahler |first=Laurel |date=3 April 2019 |title=After Fanendo Adi's drunk driving citation, FC Cincinnati plot a way forward |url=https://www.nytimes.com/athletic/904247/2019/04/03/fanendo-adi-drunk-driving-fc-cincinnati/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112040501/https://theathletic.com/904247/2019/04/03/fanendo-adi-drunk-driving-fc-cincinnati/ |archive-date=12 November 2020 |access-date=5 April 2019 |website=[[The Athletic]]}}</ref>&nbsp;&nbsp; An cire Adi daga dakatarwar a ranar 24 ga Afrilu kuma ya fara motsa jiki tare da tawagar washegari; duk da haka, minti ya kasance iyakance yayin da idonsa ke ci gaba da murmurewa. Ya fara fitowa tun lokacin da ya ji rauni a cikin minti 11 na karshe na wasan San Jose Earthquakes a ranar 4 ga Mayu. Ya sake buga minti 26 a matsayin mai maye gurbin a wasanni biyu masu zuwa. A ranar 25 ga Mayu, Adi ya fara a karo na farko tun 17 ga Maris kuma ya buga cikakken minti 90.<ref>{{Cite web |last=Pfahler |first=Laurel |date=1 June 2019 |title=Finally back in FCC lineup, Adi's ready to score some goals |url=https://www.wcpo.com/sports/fc-cincinnati/getting-back-into-fc-cincys-starting-lineup-has-been-a-long-process-for-fanendo-adi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210727100927/https://www.wcpo.com/sports/fc-cincinnati/getting-back-into-fc-cincys-starting-lineup-has-been-a-long-process-for-fanendo-adi |archive-date=27 July 2021 |access-date=13 June 2019 |website=WCPO |language=en}}</ref> Adi ya zira kwallaye na farko na 2019 a wasan US Open Cup da Louisville City FC a ranar 12 ga Yuni. <ref>{{Cite web |last=Brennan |first=Patrick |date=12 June 2019 |title=FC Cincinnati survives extra time, Louisville City FC in 2–1 Open Cup victory |url=https://www.cincinnati.com/story/sports/soccer/fc-cincinnati/2019/06/12/live-updates-fc-cincinnati-louisville-city-fc-set-renew-dirty-river-derby/1438870001/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190616054505/https://www.cincinnati.com/story/sports/soccer/fc-cincinnati/2019/06/12/live-updates-fc-cincinnati-louisville-city-fc-set-renew-dirty-river-derby/1438870001/ |archive-date=16 June 2019 |access-date=13 June 2019 |website=Cincinnati Enquirer |publisher=Gannett Company |language=en}}</ref> Ya zira kwallaye na farko a kakar MLS ta 2019 a ranar 13 ga watan Yuli a kan Chicago Fire . Ya ba FC Cincinnati jagora da nasara, 2-1 .<ref>{{Cite web |last=Hatch |first=Charlie |date=July 13, 2019 |title=Takeaways from Chicago |url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/13/takeaways-chicago |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724135722/https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/13/takeaways-chicago |archive-date=24 July 2019 |access-date=24 July 2019 |website=FC Cincinnati}}</ref> Bayan wani lokaci mai rikitarwa tare da Cincinnati, kulob din ya dakatar da Adi a ranar 17 ga watan Janairun 2020, gabanin kakar 2020. <ref>{{Cite web |title=FC Cincy place Adi, Hague on waivers |url=https://www.fccincinnati.com/post/2020/01/17/fc-cincy-place-adi-hague-waivers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119132722/https://www.fccincinnati.com/post/2020/01/17/fc-cincy-place-adi-hague-waivers |archive-date=19 January 2020 |access-date=18 January 2020 |website=FC Cincinnati}}</ref> === Jirgin Columbus === A ranar 27 ga watan Janairun 2020, Columbus Crew SC ta ba da sanarwar cewa ta yi ikirarin cewa Adi daga jerin sunayen 'yan wasan kwallon kafa na Major League.<ref>{{Cite web |date=January 27, 2020 |title=Columbus Crew SC selects forward Fanendo Adi off MLS waiver list |url=https://www.columbuscrewsc.com/post/2020/01/27/columbus-crew-sc-selects-forward-fanendo-adi-mls-waiver-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127220954/https://www.columbuscrewsc.com/post/2020/01/27/columbus-crew-sc-selects-forward-fanendo-adi-mls-waiver-list |archive-date=27 January 2020 |access-date=January 27, 2020 |website=columbuscrewsc.com}}</ref> Kwangilar Adi tare da Columbus ta ƙare bayan kakar 2020 ta zo.<ref>{{Cite web |date=2020-12-14 |title=RELEASE &#124; Core of 2020 MLS Cup-winning Columbus Crew SC roster to return in 2021 |url=https://www.columbuscrewsc.com/post/2020/12/14/release-core-2020-mls-cup-winning-columbus-crew-sc-roster-return-2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201214164658/https://www.columbuscrewsc.com/post/2020/12/14/release-core-2020-mls-cup-winning-columbus-crew-sc-roster-return-2021 |archive-date=14 December 2020 |access-date=14 December 2020 |website=Columbus SC}}</ref> === Minnesota United === Minnesota United FC ta sanya hannu kan Adi zuwa yarjejeniyar shekara guda tare da zaɓi na shekara guda a ranar 27 ga watan Agusta 2021.<ref>{{Cite web |date=August 27, 2021 |title=MNUFC signs Fanendo Adi |url=https://www.mnufc.com/news/mnufc-signs-fanendo-adi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829053604/https://www.mnufc.com/news/mnufc-signs-fanendo-adi |archive-date=29 August 2021 |access-date=August 27, 2021 |website=mnufc.com}}</ref> == Ayyukan kasa da kasa == An kira Adi zuwa kungiyar U23 ta Najeriya sau biyu a shekarar 2011. An kuma kira shi zuwa babbar tawagar Najeriya don fuskantar Masar a gasar cin kofin Afirka ta 2017 a watan Maris na 2016 amma bai taka leda ba.<ref>{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Delighted Fanendo Adi ready to play part in Super Eagles campaign |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4078/exclusives/2016/03/03/20957632/delighted-fanendo-adi-ready-to-play-part-in-super-eagles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508111731/http://www.goal.com/en-ng/news/4078/exclusives/2016/03/03/20957632/delighted-fanendo-adi-ready-to-play-part-in-super-eagles? |archive-date=8 May 2016 |access-date=12 July 2016 |publisher=goal.com}}</ref> == Koyarwa == A watan Fabrairun 2023, an nada Adi a matsayin kocin kungiyar Minnesota United Academy U-19. <ref>{{Cite web |title=MNUFC Academy Announces New Coaching and Technical Staff Additions |url=https://www.mnufc.com/news/mnufc-academy-announces-new-coaching-and-technical-staff-additions |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219035847/https://www.mnufc.com/news/mnufc-academy-announces-new-coaching-and-technical-staff-additions |archive-date=19 February 2023 |access-date=19 February 2023 |website=MNUFC.com}}</ref> == Kididdigar aiki == {{Updated|match played 8 November 2021}}<ref>{{Soccerway|id=179414}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa ! rowspan="2" |Kungiyar ! rowspan="2" |Lokacin ! colspan="3" |Ƙungiyar ! colspan="2" |Kofin kasa ! colspan="2" |Yankin nahiyar ! colspan="2" |Sauran ! colspan="2" |Jimillar |- !Rarraba !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin |- |Metalurh Donetsk |2010–11 |Gasar Firimiya ta Ukraine |9 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |9 |1 |- |Dynamo Kyiv (rashin kuɗi) |2011–12 |Gasar Firimiya ta Ukraine |3 |0 |1 |1 |0 |0 | colspan="2" | - |4 |1 |- |Tavriya Simferopol |2011–12 |Gasar Firimiya ta Ukraine |9 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |9 |1 |- | rowspan="3" |AS Trenčín |2012–13 | rowspan="2" |Gasar kwallon kafa ta farko ta Slovak |16 |3 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |16 |3 |- |2013–14 |3 |7 | colspan="2" | - |4 |3 | colspan="2" | - |7 |10 |- ! colspan="2" |Jimillar !19 !10 !0 !0 !4 !3 ! colspan="2" |- !23 !13 |- |FC Copenhagen |2013–14 |Danish Superliga |9 |3 |1 |0 |3 |0 | colspan="2" | - |13 |3 |- |Portland Timbers (rashin kuɗi) |2014 | rowspan="6" |Babban Kwallon Kafa |6 |4 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |6 |4 |- | rowspan="6" |[[Katako na Portland]] |2014 |19 |5 |2 |0 |4 |2 | colspan="2" | - |25 |7 |- |2015 |33 |16 |2 |0 | colspan="2" | - |6 |2 |41 |18 |- |2016 |33 |16 |1 |0 |3 |2 | colspan="2" | - |37 |18 |- |2017 |22 |10 |0 |0 | colspan="2" | - |0 |0 |22 |10 |- |2018 |14 |3 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |15 |3 |- ! colspan="2" |Jimillar !127 !54 !6 !0 !7 !4 !6 !2 !146 !60 |- | rowspan="3" |FC Cincinnati |2018 |Gasar USL |11 |3 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |11 |3 |- |2019 |Babban Kwallon Kafa |12 |1 |2 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |14 |2 |- ! colspan="2" |Jimillar !23 !4 !2 !1 ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !25 !5 |- |Jirgin Columbus |2020 |Babban Kwallon Kafa |12 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |12 |0 |- |Minnesota United |2021 |Babban Kwallon Kafa |10 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |0 |0 |10 |1 |- ! colspan="3" |Cikakken aikinsa !221 !74 !10 !2 !14 !7 !6 !2 !251 !85 |} == Daraja == '''Katako na Portland''' * Kofin MLS: 2015 * Gasar Zakarun Yamma Turai (a cikin wasanni): 2015 '''FC Cincinnati''' * Lokacin USL na yau da kullun: 2018 '''Jirgin Columbus''' * Kofin MLS: 2020 == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1990]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] fh5jp03hhnu794natc3la752b0xv6ss 835770 835769 2026-05-14T10:16:11Z Zainab118 44654 835770 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Fanendo Adi | image = Fanendo Adi Portland Timbers vs RSL 2016-09-10 (28989910193) (cropped).jpg | caption = Adi with Portland Timbers in 2016 | height = {{height|meters=1.93}} | birth_date = {{Birth date and age|1990|10|10|df=y}} | birth_place = [[Lagos]], Nigeria | currentclub = | clubnumber = | position = [[Forward (association football)|Forward]] | youthyears1 = | youthclubs1 = Lagos Islanders | youthyears2 = | youthclubs2 = Union Bank | years1 = 2009–2011 | clubs1 = [[AS Trenčín]] | caps1 = 42 | goals1 = 18 | years2 = 2011 | clubs2 = [[FC Metalurh Donetsk|Metalurh Donetsk]] | caps2 = 9 | goals2 = 1 | years3 = 2011 | clubs3 = → [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] (loan) | caps3 = 3 | goals3 = 0 | years4 = 2011–2012 | clubs4 = [[SC Tavriya Simferopol|Tavriya Simferopol]] | caps4 = 9 | goals4 = 1 | years5 = 2012–2013 | clubs5 = [[AS Trenčín]] | caps5 = 19 | goals5 = 10 | years6 = 2013–2014 | clubs6 = [[F.C. Copenhagen|Copenhagen]] | caps6 = 9 | goals6 = 3 | years7 = 2014 | clubs7 = → [[Portland Timbers]] (loan) | caps7 = 6 | goals7 = 4 | years8 = 2014–2018 | clubs8 = [[Portland Timbers]] | caps8 = 121 | goals8 = 50 | years9 = 2018–2019 | clubs9 = [[FC Cincinnati]] | caps9 = 21 | goals9 = 4 | years10 = 2020 | clubs10 = [[Columbus Crew SC|Columbus Crew]] | caps10 = 11 | goals10 = 0 | years11 = 2021 | clubs11 = [[Minnesota United]] | caps11 = 10 | goals11 = 1 | totalcaps = 259 | totalgoals = 92 | nationalyears1 = 2011 | nationalteam1 = [[Nigeria national under-23 football team|Nigeria U23]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 3 | club-update = 8 November 2021 | nationalteam-update = }} '''Fanendo Adi''' (an haife shi a 10 ga Oktoba 1990) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya yi wasa a matsayin ɗan wasan gaba. == Ayyukan kulob din == === Turai === Bayan komawarsa daga AS Trenčín, Adi ya zura ƙwallo a wasansa na farko da F.C. Copenhagen suka buga da FC Vestsjælland a ranar 25 ga Agusta, duk da cewa bai samu takardar izinin aiki da zama ba.<ref>{{Cite web |date=28 August 2013 |title=FCK: Fanendo Adi er overrasket og forvirret |url=http://www.dr.dk/Sporten/Fodbold/Superliga/2013/08/28/0828161944.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130831192415/http://www.dr.dk/Sporten/Fodbold/Superliga/2013/08/28/0828161944.htm |archive-date=31 August 2013 |access-date=28 August 2013 |website=dr.dk}}</ref> A watan Janairun 2011, Ajax ta gayyaci Adi, mai shekaru 20, don gwaji a karo na biyu.<ref>{{Cite web |date=22 January 2011 |title=De Boer rozhodol, Ajax opäť skúša Adiho |url=http://www.astrencin.sk/spravy/index.php?clanok=1630 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005110642/http://www.astrencin.sk/spravy/index.php?clanok=1630 |archive-date=5 October 2011 |access-date=24 January 2011 |publisher=AS Trenčín official website |language=sk}}</ref> === Katako na Portland === A ranar 13 ga Mayu 2014, Adi ya tafi aro tare da zaɓi don saya ga Portland Timbers na Major League Soccer . Ya fara fitowa a matsayin mai maye gurbin Columbus Crew kuma ya sami taimakon wasan, wani abin da ya ba shi farawa a wasan da ya biyo baya.<ref>{{Cite web |title=2014 |url=http://www.timbers.com/news/2014/05/portland-timbers-acquire-forward-fanendo-adi. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304140510/http://www.timbers.com/news/2014/05/portland-timbers-acquire-forward-fanendo-adi. |archive-date=4 March 2016 |access-date=13 May 2014 |website=[[Portland Timbers]]}}</ref> A farkon farawa na kulob din, a ranar 28 ga Mayu 2014 a kan Chivas USA, Adi ya zira kwallaye na farko da na biyu ga kulob din. A ranar 7 ga Yuni ya karbi farawa na biyu kuma ya zira kwallaye biyu a rabi na farko a kan Real Salt Lake . <ref>{{Cite web |title=Fanendo Adi |url=https://www.timbers.com/players/fanendo-adi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514184804/http://www.timbers.com/players/Fanendo-Adi |archive-date=14 May 2014 |access-date=8 June 2014 |website=Portland Timbers}}</ref> Adi ta sanya hannu har abada daga Portland Timbers a ranar 23 ga Yuni 2014. Ya zama dan wasa na huɗu da aka zaba a kulob din.<ref>{{Cite web |title=Portland Timbers exercise purchase option on striker Fanendo Adi, sign as Designated Player to multiyear contract |url=http://www.timbers.com/news/2014/06/portland-timbers-exercise-purchase-option-striker-fanendo-adi-sign-designated-player-mu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140727193428/http://www.timbers.com/news/2014/06/portland-timbers-exercise-purchase-option-striker-fanendo-adi-sign-designated-player-mu |archive-date=27 July 2014 |access-date=23 June 2014 |website=Portland Timbers}}</ref> Ya kasance babban mai zira kwallaye tare da kwallaye 18 a duka 2015 da 2016. A ranar 8 ga Afrilu 2017, bayan ya zira kwallaye a kan Philadelphia Union, Adi ya zama babban mai zira kwallayen Timbers, tare da kwallaye 46.<ref>{{Cite web |title=Philadelphia Union 1, Portland Timbers 3 2017 MLS Match Recap |url=http://www.mlssoccer.com/post/2017/04/08/philadelphia-union-1-portland-timbers-3-2017-mls-match-recap |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170412062948/http://www.mlssoccer.com/post/2017/04/08/philadelphia-union-1-portland-timbers-3-2017-mls-match-recap |archive-date=12 April 2017 |access-date=9 April 2017 |website=MLSsoccer.com}}</ref> === FC Cincinnati === [[Fayil:CINvNSH_2018-10-20_-_Fanendo_Adi,_Bradley_Bourgeois_(32620711637)_(cropped).jpg|thumb|Adi (hagu) dueling tare da [[Bradley Bourgeois]] na Nashville SC a wasan FC Cincinnati na 2018]] An sayar da Adi daga Portland Timbers zuwa kungiyar fadada MLS FC Cincinnati a ranar 30 ga watan Yulin 2018 don yarjejeniyar da ta kai $ 1,000,000 a cikin kuɗin rabawa. Ya buga sauran kakar 2018 tare da FC Cincinnati a cikin United Soccer League a gaban kulob din ya tashi zuwa Major League Soccer . <ref>{{Cite web |date=30 July 2018 |title=FCC Announces Adi As First MLS Designated Player |url=https://www.fccincinnati.com/post/2018/07/30/fcc-announces-adi-first-mls-designated-player |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181120140105/https://www.fccincinnati.com/post/2018/07/30/fcc-announces-adi-first-mls-designated-player |archive-date=20 November 2018 |access-date=20 November 2018 |publisher=[[FC Cincinnati]]}}</ref> Adi ya fara ne a wasanni uku na farko na kakar wasa ta MLS ta FC Cincinnati. Koyaya, a wasan na uku a ranar 17 ga Maris (Cincinnati ta bude gida da Portland Timbers), ya ji rauni bayan haɗuwa da Larrys Mabiala a ƙarshen rabi na farko, kuma an cire shi a rabin lokaci.<ref>{{Cite web |last=Baer |first=Benjamin |date=17 March 2019 |title=Fanendo Adi exits FC Cincinnati home opener with injury |url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/03/17/fanendo-adi-exits-fc-cincinnati-home-opener-injury |access-date=5 April 2019 |website=MLSsoccer.com |publisher=Major League Soccer}}</ref> Ya kasance a kan benci tare da raunin idon hagu a wasanni biyu masu zuwa. Da misalin karfe 3:45 na safe a ranar 31 ga watan Maris na shekara ta 2019, Jami'an Tsaro na Jihar Ohio sun ja Adi kuma sun nuna shi don aiki da abin hawa a ƙarƙashin tasirin barasa (OVI), saurin gudu, kuma ba shi da lasisin direba mai inganci. A cewar 'yan sanda, Adi yana tuki 102 mph a cikin yanki na 65 mph, ya nuna abun cikin barasa na jini na 0.124 a cikin gwajin numfashi, kuma yana da Lasisin direba na Ukraine kawai.<ref>{{Cite web |last=Brennan |first=Patrick |last2=Coolidge |first2=Sharon |last3=Londberg |first3=Max |date=3 April 2019 |title=FC Cincinnati's Fanendo Adi cited for OVI, speeding faster than 100 MPH |url=https://www.cincinnati.com/story/news/crime/2019/04/02/fc-cincinnati-player-fanendo-adi-cited-ovi-unavailable-team/3346097002/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404151608/https://www.cincinnati.com/story/news/crime/2019/04/02/fc-cincinnati-player-fanendo-adi-cited-ovi-unavailable-team/3346097002/ |archive-date=4 April 2019 |access-date=5 April 2019 |website=Cincinnati Enquirer |publisher=Gannett Company |language=en}}</ref> FC Cincinnati ta dakatar da Adi kuma ta shiga shirin MLS 'Abin Abuse and Behavioral Health.<ref>{{Cite web |last=Pfahler |first=Laurel |date=3 April 2019 |title=After Fanendo Adi's drunk driving citation, FC Cincinnati plot a way forward |url=https://www.nytimes.com/athletic/904247/2019/04/03/fanendo-adi-drunk-driving-fc-cincinnati/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112040501/https://theathletic.com/904247/2019/04/03/fanendo-adi-drunk-driving-fc-cincinnati/ |archive-date=12 November 2020 |access-date=5 April 2019 |website=[[The Athletic]]}}</ref>&nbsp;&nbsp; An cire Adi daga dakatarwar a ranar 24 ga Afrilu kuma ya fara motsa jiki tare da tawagar washegari; duk da haka, minti ya kasance iyakance yayin da idonsa ke ci gaba da murmurewa. Ya fara fitowa tun lokacin da ya ji rauni a cikin minti 11 na karshe na wasan San Jose Earthquakes a ranar 4 ga Mayu. Ya sake buga minti 26 a matsayin mai maye gurbin a wasanni biyu masu zuwa. A ranar 25 ga Mayu, Adi ya fara a karo na farko tun 17 ga Maris kuma ya buga cikakken minti 90.<ref>{{Cite web |last=Pfahler |first=Laurel |date=1 June 2019 |title=Finally back in FCC lineup, Adi's ready to score some goals |url=https://www.wcpo.com/sports/fc-cincinnati/getting-back-into-fc-cincys-starting-lineup-has-been-a-long-process-for-fanendo-adi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210727100927/https://www.wcpo.com/sports/fc-cincinnati/getting-back-into-fc-cincys-starting-lineup-has-been-a-long-process-for-fanendo-adi |archive-date=27 July 2021 |access-date=13 June 2019 |website=WCPO |language=en}}</ref> Adi ya zira kwallaye na farko na 2019 a wasan US Open Cup da Louisville City FC a ranar 12 ga Yuni. <ref>{{Cite web |last=Brennan |first=Patrick |date=12 June 2019 |title=FC Cincinnati survives extra time, Louisville City FC in 2–1 Open Cup victory |url=https://www.cincinnati.com/story/sports/soccer/fc-cincinnati/2019/06/12/live-updates-fc-cincinnati-louisville-city-fc-set-renew-dirty-river-derby/1438870001/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190616054505/https://www.cincinnati.com/story/sports/soccer/fc-cincinnati/2019/06/12/live-updates-fc-cincinnati-louisville-city-fc-set-renew-dirty-river-derby/1438870001/ |archive-date=16 June 2019 |access-date=13 June 2019 |website=Cincinnati Enquirer |publisher=Gannett Company |language=en}}</ref> Ya zira kwallaye na farko a kakar MLS ta 2019 a ranar 13 ga watan Yuli a kan Chicago Fire . Ya ba FC Cincinnati jagora da nasara, 2-1 .<ref>{{Cite web |last=Hatch |first=Charlie |date=July 13, 2019 |title=Takeaways from Chicago |url=https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/13/takeaways-chicago |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724135722/https://www.fccincinnati.com/post/2019/07/13/takeaways-chicago |archive-date=24 July 2019 |access-date=24 July 2019 |website=FC Cincinnati}}</ref> Bayan wani lokaci mai rikitarwa tare da Cincinnati, kulob din ya dakatar da Adi a ranar 17 ga watan Janairun 2020, gabanin kakar 2020. <ref>{{Cite web |title=FC Cincy place Adi, Hague on waivers |url=https://www.fccincinnati.com/post/2020/01/17/fc-cincy-place-adi-hague-waivers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119132722/https://www.fccincinnati.com/post/2020/01/17/fc-cincy-place-adi-hague-waivers |archive-date=19 January 2020 |access-date=18 January 2020 |website=FC Cincinnati}}</ref> === Jirgin Columbus === A ranar 27 ga watan Janairun 2020, Columbus Crew SC ta ba da sanarwar cewa ta yi ikirarin cewa Adi daga jerin sunayen 'yan wasan kwallon kafa na Major League.<ref>{{Cite web |date=January 27, 2020 |title=Columbus Crew SC selects forward Fanendo Adi off MLS waiver list |url=https://www.columbuscrewsc.com/post/2020/01/27/columbus-crew-sc-selects-forward-fanendo-adi-mls-waiver-list |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127220954/https://www.columbuscrewsc.com/post/2020/01/27/columbus-crew-sc-selects-forward-fanendo-adi-mls-waiver-list |archive-date=27 January 2020 |access-date=January 27, 2020 |website=columbuscrewsc.com}}</ref> Kwangilar Adi tare da Columbus ta ƙare bayan kakar 2020 ta zo.<ref>{{Cite web |date=2020-12-14 |title=RELEASE &#124; Core of 2020 MLS Cup-winning Columbus Crew SC roster to return in 2021 |url=https://www.columbuscrewsc.com/post/2020/12/14/release-core-2020-mls-cup-winning-columbus-crew-sc-roster-return-2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201214164658/https://www.columbuscrewsc.com/post/2020/12/14/release-core-2020-mls-cup-winning-columbus-crew-sc-roster-return-2021 |archive-date=14 December 2020 |access-date=14 December 2020 |website=Columbus SC}}</ref> === Minnesota United === Minnesota United FC ta sanya hannu kan Adi zuwa yarjejeniyar shekara guda tare da zaɓi na shekara guda a ranar 27 ga watan Agusta 2021.<ref>{{Cite web |date=August 27, 2021 |title=MNUFC signs Fanendo Adi |url=https://www.mnufc.com/news/mnufc-signs-fanendo-adi |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829053604/https://www.mnufc.com/news/mnufc-signs-fanendo-adi |archive-date=29 August 2021 |access-date=August 27, 2021 |website=mnufc.com}}</ref> == Ayyukan kasa da kasa == An kira Adi zuwa kungiyar U23 ta Najeriya sau biyu a shekarar 2011. An kuma kira shi zuwa babbar tawagar Najeriya don fuskantar Masar a gasar cin kofin Afirka ta 2017 a watan Maris na 2016 amma bai taka leda ba.<ref>{{Cite web |date=3 March 2016 |title=Delighted Fanendo Adi ready to play part in Super Eagles campaign |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4078/exclusives/2016/03/03/20957632/delighted-fanendo-adi-ready-to-play-part-in-super-eagles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508111731/http://www.goal.com/en-ng/news/4078/exclusives/2016/03/03/20957632/delighted-fanendo-adi-ready-to-play-part-in-super-eagles? |archive-date=8 May 2016 |access-date=12 July 2016 |publisher=goal.com}}</ref> == Koyarwa == A watan Fabrairun 2023, an nada Adi a matsayin kocin kungiyar Minnesota United Academy U-19. <ref>{{Cite web |title=MNUFC Academy Announces New Coaching and Technical Staff Additions |url=https://www.mnufc.com/news/mnufc-academy-announces-new-coaching-and-technical-staff-additions |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219035847/https://www.mnufc.com/news/mnufc-academy-announces-new-coaching-and-technical-staff-additions |archive-date=19 February 2023 |access-date=19 February 2023 |website=MNUFC.com}}</ref> == Kididdigar aiki == {{Updated|match played 8 November 2021}}<ref>{{Soccerway|id=179414}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa ! rowspan="2" |Kungiyar ! rowspan="2" |Lokacin ! colspan="3" |Ƙungiyar ! colspan="2" |Kofin kasa ! colspan="2" |Yankin nahiyar ! colspan="2" |Sauran ! colspan="2" |Jimillar |- !Rarraba !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin |- |Metalurh Donetsk |2010–11 |Gasar Firimiya ta Ukraine |9 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |9 |1 |- |Dynamo Kyiv (rashin kuɗi) |2011–12 |Gasar Firimiya ta Ukraine |3 |0 |1 |1 |0 |0 | colspan="2" | - |4 |1 |- |Tavriya Simferopol |2011–12 |Gasar Firimiya ta Ukraine |9 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |9 |1 |- | rowspan="3" |AS Trenčín |2012–13 | rowspan="2" |Gasar kwallon kafa ta farko ta Slovak |16 |3 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |16 |3 |- |2013–14 |3 |7 | colspan="2" | - |4 |3 | colspan="2" | - |7 |10 |- ! colspan="2" |Jimillar !19 !10 !0 !0 !4 !3 ! colspan="2" |- !23 !13 |- |FC Copenhagen |2013–14 |Danish Superliga |9 |3 |1 |0 |3 |0 | colspan="2" | - |13 |3 |- |Portland Timbers (rashin kuɗi) |2014 | rowspan="6" |Babban Kwallon Kafa |6 |4 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |6 |4 |- | rowspan="6" |[[Katako na Portland]] |2014 |19 |5 |2 |0 |4 |2 | colspan="2" | - |25 |7 |- |2015 |33 |16 |2 |0 | colspan="2" | - |6 |2 |41 |18 |- |2016 |33 |16 |1 |0 |3 |2 | colspan="2" | - |37 |18 |- |2017 |22 |10 |0 |0 | colspan="2" | - |0 |0 |22 |10 |- |2018 |14 |3 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |15 |3 |- ! colspan="2" |Jimillar !127 !54 !6 !0 !7 !4 !6 !2 !146 !60 |- | rowspan="3" |FC Cincinnati |2018 |Gasar USL |11 |3 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |11 |3 |- |2019 |Babban Kwallon Kafa |12 |1 |2 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |14 |2 |- ! colspan="2" |Jimillar !23 !4 !2 !1 ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !25 !5 |- |Jirgin Columbus |2020 |Babban Kwallon Kafa |12 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |12 |0 |- |Minnesota United |2021 |Babban Kwallon Kafa |10 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |0 |0 |10 |1 |- ! colspan="3" |Cikakken aikinsa !221 !74 !10 !2 !14 !7 !6 !2 !251 !85 |} == Daraja == '''Katako na Portland''' * Kofin MLS: 2015 * Gasar Zakarun Yamma Turai (a cikin wasanni): 2015 '''FC Cincinnati''' * Lokacin USL na yau da kullun: 2018 '''Jirgin Columbus''' * Kofin MLS: 2020 == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1990]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] qizeypq5kgmjj8h358gjzjk2vbe9myb Jerry van Wolfgang 0 149678 835486 831589 2026-05-13T18:17:20Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835486 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jerry van Wolfgang''' (wanda aka sani da '''Jerry van Ewijk''' <ref>{{Cite web |date=11 February 2019 |title=Orange County SC bring back Jerry van Wolfgang |url=https://www.angelsonparade.com/2019/2/11/18220660/orange-county-sc-bring-back-jerry-van-wolfgang-ewijk-reno-1868 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ) (an haife shi a ranar 12 ga Maris 1992) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Holland wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] . == Aikin kulob == Jerry van Wolfgang ya fara buga wasa a ƙungiyar AGOVV Apeldoorn kuma ya koma De Graafschap bisa ga ka'idojin da ba na ƙwararru ba a shekarar 2012. [1] Ya zira kwallaye 18 ga Superboeren a kakar wasa ta 2014–15 kuma ya koma ƙungiyar Go Ahead Eagles da aka rage a gasar a ƙarshen wannan kakar. [2] Tare da De Graafschap da Go Ahead, ya sami ci gaba zuwa Eredivisie . Van Wolfgang ya koma ƙasar waje don bugawa ƙungiyar Orange County ta United Soccer League wasa a watan Janairun 2017. <ref>[http://www.ga-eagles.nl/orange-county-nieuwe-club-jerry-ewijk/ Orange County nieuwe club Jerry van Ewijk] – GA Eagles {{In lang|nl}}</ref> Bayan ya buga kakar wasa ta 2018 tare da Reno 1868 FC, van Wolfgang ya sake komawa Orange County a ranar 11 ga Fabrairu 2019. Kafin kakar wasa ta 2020, ya koma ƙungiyar K3 League ta Cheonan City FC . A ranar 24 ga Agusta 2023, van Wolfgang ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da ADO Den Haag . <ref>{{Cite web |date=24 August 2023 |title=JERRY VAN WOLFGANG TEKENT BIJ ADO DEN HAAG |trans-title=JERRY VAN WOLFGANG SIGNS WITH ADO DEN HAAG |url=https://adodenhaag.nl/nl/nieuws/laatste-nieuws/1e-elftal/17554-jerry-van-wolfgang-tekent-bij-ado-den-haag |access-date=24 August 2023 |publisher=ADO Den Haag |language=nl}}</ref> A ranar 3 ga Afrilu 2024, kulob din ya sanar da cewa ba a sabunta kwantiraginsa ba kafin kakar wasa ta 2024-25 . <ref>{{Cite web |date=3 April 2024 |title=ADO Den Haag licht drietal opties en zegt formeel aflopende contracten op |url=https://adodenhaag.nl/nl/nieuws/laatste-nieuws/1e-elftal/17997-ado-den-haag-licht-drietal-opties-en-zegt-formeel-aflopende-contracten-op |archive-url=https://web.archive.org/web/20240623171138/https://adodenhaag.nl/nl/nieuws/laatste-nieuws/1e-elftal/17997-ado-den-haag-licht-drietal-opties-en-zegt-formeel-aflopende-contracten-op |archive-date=23 June 2024 |access-date=23 June 2024 |website=ADO Den Haag |language=nl}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == Van Wolfgang ya buga wasanni 10 a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 17 ta Netherlands, ciki har da guda 3 a gasar cin kofin Turai ta 'yan ƙasa da shekaru 17 ta UEFA ta 2009. Ya kuma buga wasanni 3 a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 19 ta Netherlands . == Ƙididdigar aiki == {{Updated|match played 3 May 2024}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup ! colspan="2" |Continental ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- |AGOVV |2011–12 |Eerste Divisie |20 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |20 |1 |- | rowspan="4" |De Graafschap |2012–13 |Eerste Divisie |9 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1{{Efn|Appearance in Promotion Playoffs|name=Ere}} |0 |10 |1 |- |2013–14 |Eerste Divisie |27 |5 |1 |0 | colspan="2" |— |1{{Efn|name=Ere}} |0 |29 |5 |- |2014–15 |Eerste Divisie |36 |18 |3 |0 | colspan="2" |— |6{{Efn|name=Ere}} |1 |45 |19 |- ! colspan="2" |Total !92 !25 !4 !0 ! colspan="2" |— !8 !1 !104 !26 |- |Go Ahead Eagles |2015–16 |Eerste Divisie |26 |6 |2 |0 |2{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}} |0 |1{{Efn|name=Ere}} |0 |31 |6 |- | rowspan="3" |Orange County |2017 |USL Championship |29 |8 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |31 |8 |- |2019 |USL Championship |33 |3 |1 |0 | colspan="2" |— |1{{Efn|Appearance in [[2019 USL Championship Playoffs]]}} |0 |35 |3 |- ! colspan="2" |Total !62 !11 !3 !0 ! colspan="2" |— !1 !0 !66 !11 |- |Reno |2018 |USL Championship |27 |6 |2 |0 | colspan="2" |— |2{{Efn|Appearances in [[U.S. Open Cup]]}} |3 |31 |9 |- | rowspan="3" |Cheonan City |2020 |K3 League |14 |5 |1 |2 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |15 |7 |- |2021 |K3 League |6 |0 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |8 |0 |- ! colspan="2" |Total !20 !5 !3 !2 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !23 !7 |- |Namdong |2022 |K4 League |22 |8 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |24 |8 |- |Goyang KH |2023 |K4 League |5 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |5 |0 |- |ADO Den Haag |2023–24 |Eerste Divisie |14 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |15 |0 |- ! colspan="3" |Career total !268 !61 !17 !2 !2 !0 !12 !4 !299 !67 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1992]] 7s4afnm91xj62x04uywxpymo31rykhr Jirgin kasa Abdullin 0 149696 835514 831694 2026-05-13T20:24:58Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835514 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rail Raisovich Abdullin''' (Russian; an haife shi a ranar 6 ga watan Agustan shekara ta 2000) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|kwallon kafa]] ne na Rasha wanda ke buga wa Kuban Krasnodar. == Ayyukan kulob din == Ya fara bugawa Rubin Kazan Premier League a ranar 9 ga watan Disamba 2018 a wasan da ya yi da Zenit St. Petersburg, a matsayin mai farawa.<ref>{{Cite web |date=9 December 2018 |title=Game Report by RPL |url=https://eng.premierliga.ru/match/match_12706.html |publisher=[[Russian Premier League]]}}</ref> A ranar 19 ga watan Yulin 2019 ya shiga Neftekhimik Nizhnekamsk a kan aro. <ref>{{Cite web |date=19 July 2019 |title=МИХАИЛ ЯКОВЛЕВ, РАИЛЬ АБДУЛЛИН И ВЛАДИСЛАВ МИКУШИН ПРОДОЛЖАТ КАРЬЕРУ В ДРУГИХ КЛУБАХ |trans-title=Mikhail Yakovlev, Rail Abdullin and Vladislav Mikushin will continue career at other clubs |url=https://www.rubin-kazan.ru/posts/mihail-yakovlev-rail-abdullin-i-vladislav-mikushin-prodolzhat-karieru-v-drugih-klubah |publisher=FC Rubin Kazan |language=Russian }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 2000]] 292m7hulpnuvljq31h4f5zibdkjckhy Kennedy Bakircioglu 0 149762 835840 831877 2026-05-14T11:41:55Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835840 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kennedy Bakircioglu''' (an haife shi a ranar 2 ga Nuwamba 1980) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Sweden wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] . Ana tunawa da shi sosai saboda lokacin da ya yi tare da Hammarby IF, wanda ya lashe gasar Allsvenskan ta 2001 da Superettan ta 2014 tare. Ya kuma wakilci Assyriska, Iraklis, Twente, Ajax da Racing de Santander, a cikin shekaru 22 na aikinsa. Bakircioglu, wanda ya buga wa tawagar ƙasa ta Sweden wasa daga 2001 zuwa 2008, ya lashe wasanni 14 a ƙungiyar. == Rayuwar farko == Iyalan Bakircioglu 'yan asalin ƙasar Assuriya ne, mabiya Cocin Orthodox na Syriac . Iyalan sun isa Sweden a shekarar 1972 daga Midyat, Turkiyya. An haifi Bakircioglu a Södertälje, kuma an sanya masa suna ne bayan tsohon shugaban [[Tarayyar Amurka|Amurka]] [[John F. Kennedy]] . <ref name="Resume">{{Cite web |last=Giertta |first=Lovisa |last2=Hedberg |first2=Martin |date=28 August 2012 |title=Mittfältare: Kennedy Bakircioglü – karriär |trans-title=Midfielder: Kennedy Bakircioglü – career |url=http://sverigesradio.se/sida/gruppsida.aspx?programid=2835&grupp=12344&artikel=2068681 |access-date=31 March 2015 |publisher=[[Sveriges Radio]] |language=sv}}</ref> Mahaifinsa Benjamin yana ɗaya daga cikin waɗanda suka fara bugawa ƙungiyar Assyriska FF, sabuwar ƙungiya da 'yan asalin ƙasar Assyriska suka kafa, <ref>{{Cite web |date=13 January 2004 |title=Kennedy Bakırcıoğlu'dan cevap geldi |trans-title=Kennedy Bakırcıoğlu replied |url=http://www.fenerbahce.com/haberler/7696.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928123709/http://www.fenerbahce.com/haberler/7696.php |archive-date=28 September 2007 |access-date=24 July 2007 |publisher=Fenerbahçe S.K. |language=tr}}</ref> wacce ta zama ƙungiyar da ta fi zura kwallaye a raga. <ref>{{Cite web |last=Mardo |first=Rodi |date=23 May 2014 |title=Assyriska FF 40 år med Benjamin "Muller" Bakircioglu |trans-title=Assyriska FF 40 years with Benjamin "Muller" Bakircioglu |url=http://assyriska.se/index.php?id=27&articleID=2796 |access-date=25 October 2017 |publisher=Assyriska FF |language=sv}}</ref> == Aikin kulob == === Assuriya === Bakircioglu ya fara aikinsa na ƙwararru da Assyriska, inda ya fara buga wasa a matakin farko a shekarar 1996 yana da shekaru 15. Nan ba da daɗewa ba zai fara buga wasa akai-akai a rukuni na 1, a lokacin yana matakin rukuni na biyu na Sweden, duk da ƙaramar shekarunsa. A shekarar 1998, Bakircioglu ya ga babban ci gaba a rayuwarsa ta gaba kuma ya zira kwallaye tara yayin da kuma ya taimaka wajen taimakawa wajen zura kwallaye takwas a wasanni 25 na gasar lig. Ya yi gwaji da [[Manchester United F.C.|Manchester United]] a lokacin hunturu na wannan shekarar, amma bai yi abin a zo a gani ba har ya samu kwantiragi da kungiyar Ingila. === Hammarby === Kafin farkon shekarar 1999, Bakircioglu ya koma Hammarby IF a Allsvenskan . Ya zira kwallonsa ta farko a gasar cin kofin zakarun Turai ga kungiyar da ke [[Stockholm]] a ranar 1 ga watan Yuli a wannan shekarar, a wasan da suka doke IFK Norrköping da ci 3-0 a gida. <ref name="Year1999">{{Cite web |title=År 1999 |trans-title=Year 1999 |url=http://www.hifhistoria.se/Historia/1999.html |access-date=25 October 2017 |publisher=Hammarby IF |language=sv}}</ref> Nan da nan ya zama wanda magoya baya suka fi so a sabuwar kungiyarsa, kuma ya kare kakar wasa ta bana yana buga wasanni 25 a gasar, inda ya zira kwallaye biyu. <ref name="Year1999" /> A ranar 4 ga Yuli 1999, Bakircioglu ya fara buga gasar nahiyar Turai a zagaye na biyu na gasar cin kofin UEFA Intertoto, inda ya yi nasara a gida da ci 4-0 a kan FC Gomel . <ref>{{Cite web |title=Kennedy Bakircioglü |url=https://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=50526/profile/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100719182819/http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=50526/profile/index.html |archive-date=19 July 2010 |access-date=30 October 2017 |publisher=UEFA}}</ref> A wasan da aka yi a waje, ya zura kwallaye biyu don taimakawa wajen yin canjaras 2-2 da kuma samun cancantar shiga gasar daga baya. <ref name="Year1999"/> A karshen shekarar, an zabe shi a matsayin "sabon dan wasa na Allsvenskan na shekara". <ref name="Resume"/> A lokacin kamfen na 2000, Bakircioglu ya kasance babban ɗan wasa a ƙungiyar manaja Sören Cratz, yana taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai kai hari]] a bayan 'yan wasan gaba . Ya buga wasanni 26 a gasar kuma ya zura kwallaye biyar, amma ƙungiyar ta kare a matsayi na takwas. <ref>{{Cite web |title=År 2000 |trans-title=Year 2000 |url=http://www.hifhistoria.se/Historia/2000.html |access-date=30 October 2017 |publisher=Hammarby IF |language=sv}}</ref> A shekara ta 2001, Bakircioglu ya zira kwallaye takwas a wasanni 26 don jagorantar ƙungiyar zuwa gasar cin kofin ƙasa ta farko. <ref>{{Cite web |title=År 2001 |trans-title=Year 2001 |url=http://www.hifhistoria.se/Historia/2001.html |access-date=30 October 2017 |publisher=Hammarby IF |language=sv }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya kuma bayar da taimako sau bakwai a duk lokacin gasar cikin gida, <ref name="SVFF">{{Cite web |title=Kennedy Bakircioglu |url=https://www.svenskfotboll.se/spelarfakta/kennedy-bakircioglu/c595f523-e48d-45c3-9007-5d2bec942a87/ |access-date=9 March 2021 |publisher=[[Swedish Football Association]] |language=sv}}</ref> kuma masana sun yaba masa a matsayin ɗan wasan da ya fi kowa a kakar wasa a Hammarby. <ref>{{Cite web |date=30 October 2015 |title=Fakta: Svenska mästare på 2000-talet |trans-title=Facts: Swedish champions during the 2000s |url=http://www.hifhistoria.se/Historia/2000.html |access-date=30 October 2017 |publisher=Hammarby IF |language=sv}}</ref> Ya zira kwallaye a wasan da suka doke Örgryte IS a ranar 21 ga Oktoba, inda suka yi nasara da ci 3-2 a Söderstadion . Bakircioglu ya ci gaba da buga wasa a shekarar 2002 ta irin wannan salon, kuma ya zura kwallaye 11 daga wasanni 26 da ya buga. <ref name="SVFF"/> Duk da haka, ƙungiyarsa ta sha wahala a shekara mai wahala a teburin kuma ta kasa samar da kowace irin ƙalubale, daga ƙarshe ta ƙare a matsayi na tara. <ref>{{Cite web |title=År 2002 |trans-title=Year 2002 |url=http://www.hifhistoria.se/Historia/2002.html |access-date=1 November 2017 |publisher=Hammarby IF |language=sv}}</ref> A matsayinsu na zakarun Sweden da ke kan gaba, sun shiga zagaye na biyu na cancantar shiga [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai ta UEFA]] inda suka fafata da FK Partizan na Serbian SuperLiga, inda ɗan wasan ya kasance a cikin ƙungiyoyi biyu na rashin nasara 5-1. <ref>{{Cite web |date=7 August 2002 |title=Partizan hammer Hammarby |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0188-0e6a453b8266-56de7812a9a2-1000--partizan-hammer-hammarby/ |access-date=1 November 2017 |publisher=UEFA}}</ref> Rahotanni sun ce ya jawo hankalin [[Beşiktaş|Beşiktaş JK]] daga Turkiyya a lokacin kakar wasa, amma yarjejeniyar ta gaza a minti na ƙarshe. A kakar wasa ta 2003, Bakircioglu ya zira kwallaye shida a zagaye bakwai na farko na gasar - daga ƙarshe jimilla 12 <ref name="SVFF"/> - yayin da Hammarby ya ci gaba da rashin nasara a jere. A watan Satumba, kwamitin gudanarwa na ƙungiyar ya dakatar da shi da Mikael Andersson saboda ɓangarorin ba su iya amincewa da tsawaita kwantiraginsu ba. Duk da haka, an soke shawarar bayan 'yan kwanaki kacal, kusan a daidai lokacin da ƙungiyar ta sha kashi a hannun abokan hamayyarta na birni Djurgårdens IF a saman tebur kuma daga ƙarshe ta kare a matsayi na biyu. <ref>{{Cite web |title=År 2003 |trans-title=Year 2003 |url=http://www.hifhistoria.se/Historia/2003.html |access-date=1 November 2017 |publisher=Hammarby IF |language=sv}}</ref> Bakircioglu ya tafi ne a matsayin kyauta a ƙarshen shekara. Shekara guda bayan tafiyarsa, an zaɓe shi a matsayin ɗan wasa na huɗu mafi kyau a ƙungiyar a kowane lokaci. <ref>{{Cite web |title=Historik |trans-title=History |url=http://www.hammarbyfotboll.se/se/omhammarbyfotboll/historik/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110326220649/http://www.hammarbyfotboll.se/se/omhammarbyfotboll/historik/ |archive-date=26 March 2011 |access-date=1 March 2017 |publisher=Hammarby IF |language=sv}}</ref> === Iraklis === A ranar 12 ga Janairun 2004, Bakircioglu ya koma Super League Greece tare da Iraklis FC . Ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da rabi, inda ya haɗu da ɗan ƙasarsa Mats Jingblad wanda ke riƙe da matsayin manaja a sabuwar ƙungiyarsa. Bakircioglu ba a yi amfani da shi sosai ba a yakin neman zabensa na ƙarshe a birnin Thessaloniki . === Twente === [[Fayil:Kennedy.JPG|left|thumb|267x267px|Bakircioglu zai buga wa Ajax wasa]] Bakircioglu ya sake sauya ƙungiyoyi da ƙasashe a lokacin hutun kakar wasa ta 2005, inda ya koma FC Twente a Netherlands kuma ya burge kocinsa Fred Rutten nan take ya zama ɗan wasa na farko a ƙungiyar. A 2006–07, ya zira kwallaye 15 a gasar Eredivisie yayin da ƙungiyar Enschede ta kare a matsayi na huɗu kuma ta cancanci shiga gasar cin kofin UEFA . <ref name="Ajax">{{Cite web |date=15 May 2007 |title=Ajax legt Bakircioglu vast |trans-title=Ajax capture Bakircioglu |url=https://www.nu.nl/sport/1078887/ajax-legt-bakircioglu-vast.html |access-date=8 May 2018 |publisher=[[NU.nl]] |language=nl}}</ref> === Ajax === A ranar 5 ga Mayu 2007, jaridar ''De Telegraaf'' ta sanar da cewa Bakircioglu ya cimma yarjejeniya da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta AFC Ajax . An sanya hannu a hukumance bayan kwana goma, <ref name="Ajax"/> kuma ya zira kwallaye a wasansa na farko a hukumance, inda ya doke De Graafschap da ci 8-1 a waje. <ref>{{Cite web |date=19 August 2011 |title=De Graafschap 1–8 Ajax Amsterdam |url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/226326?cc=5739 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120721145156/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/226326?cc=5739 |archive-date=21 July 2012 |access-date=9 February 2013 |publisher=[[ESPN FC|ESPN Soccernet]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 August 2011 |title=De Graafschap 1–8 Ajax |url=http://www.graafschapfansite.nl/nieuws/925/de-graafschap-1-8-ajax.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160113100602/http://www.graafschapfansite.nl/nieuws/925/de-graafschap-1-8-ajax.html |archive-date=13 January 2016 |access-date=28 December 2015 |publisher=De Graafschap Doetinchem |language=nl}}</ref> A watan Agusta na 2008, sabon kocin Marco van Basten ya ɗauki Bakircioglu a matsayin wanda ya fi kowanne ɗan wasa tsada, [1] amma na biyun ya yanke shawarar ci gaba da wasa, [2] an takaita shi ga wasanni 17 kacal a cikin kakar wasa biyu. Duk da haka, ya sami nasarar zura kwallo mai mahimmanci ga ƙungiyar Amsterdam, a gasar cin kofin UEFA ta 2008-09, a wasan da suka yi da ACF Fiorentina a zagaye na 32 (jimillar nasara 2-1). [3] [4] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1980]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] g43w4rjhuthhwa6rc9xy6vpfstx5ffl José Sand 0 149794 835585 832123 2026-05-14T01:24:17Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835585 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''José Gustavo Sand''' (an haife shi a ranar 17 ga watan Yulin shekara ta 1980), wanda ake kira '''Pepe''', tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|dan wasan kwallon kafa]] ne na Argentina wanda ya taka leda a matsayin dan wasan gaba. Ya buga wasanni biyu a tawagar kasar Argentina. == Ayyukan kulob din == === Farkon aiki === An haife shi a Bella Vista, Corrientes, Sand ya fara aikin sana'a tare da River Plate a shekarar 1998. Daga nan sai ya fara aiki tare da Colón tsakanin 1999 da 2000. A shekara ta 2000, ya sauka a cikin rukuni don ya buga wa Independiente Rivadavia na rukuni na biyu na Argentina. A shekara ta 2000, ya shiga kungiyar Vitória ta Brazil. A shekara ta 2002 Sand ya koma Argentina don buga wa Defensores de Belgrano wasa. Ya yi karo na biyu tare da River Plate tsakanin 2004 da 2005. Tsakanin 2005 da 2006 ya buga wa Banfield wasa, sannan ya koma Colón a 2006 kafin ya koma Lanús a 2007. === Lanús === Sand ya fara aikinsa na Lanús ta hanyar fitar da shi a karon farko a gasar a cikin shan kashi 5-3 ga Independiente . Daga nan sai ya zira kwallaye goma a wasansa tara na gaba. Kyakkyawan rikodin zira kwallaye 15 a wasanni 15 a gasar farko da ya yi tare da Lanús ya kafa kansa a matsayin wanda aka fi so a tsakanin magoya baya. A shekara ta 2007, ya kasance daga cikin tawagar da ta lashe gasar Apertura 2007, Lanús ta farko da ta lashe lambar yabo ta jirgin sama. Sand ya zama babban mai zira kwallaye a Primera División Argentina a karo na farko a gasar Apertura 2008 tare da kwallaye 15 a wasanni 19. A Clausura 2009 ya zama dan wasa na farko da ya zama babban mai zira kwallaye a wasanni a jere tun daga [[Diego Maradona]] a 1980. Gabaɗaya, ya zira kwallaye 50 a wasanni 67 da 6 a wasanni 12 na Copa Libertadores. === Al Ain === A ranar 7 ga watan Agustan shekara ta 2009, an sayar da Sand ga [[Al Ain S.C.C.|Al Ain]] S.C.C.">Al Ain S.C.C. na [[Abu Dhabi (birni)|Abu Dhabi]] a dala miliyan 10, kuma an gabatar da shi a [[Valencia|Valencia, Spain]] a gaban kafofin watsa labarai daga ko'ina cikin Spain, Argentina da UAE. An ba shi lambar 9, wanda abokin aikinsa Faisal Ali ya sa a baya.<ref>{{Cite web |date=7 August 2009 |title=Al Ain Sports Club contracting officially with Sand and gave him number 9 Shirt |url=http://www.alainfc.net/en/index.php?p=shownews&nid=77 |access-date=31 January 2011 |website=[[Al Ain S.C.C.|AlAinFC.net]]}}</ref> A wasansa na farko tare da Al Ain, ya zira kwallaye na farko a ranar 9 ga watan Agusta a cikin asarar 2-1 a kan Villarreal B. Sand ya fara wannan kakar a cikin babban tsari, kuma ya zira kwallan 33 a duk gasa kuma ya zira kwallo uku a gasar da Al Ahli, Al Shabab & Emirates. Sand an ba shi lambar yabo ta 2009-10 Al Hadath Golden Boot, bayan ya zira kwallaye 24 a wasanni 20 na gasar, matsakaicin kwallaye 1.2 a kowane wasa.<ref>{{Cite web |date=25 August 2010 |title=Al Ain's Sand is a top scorer of Arab leagues |url=http://www.alainfc.net/en/index.php?p=shownews&nid=1566 |access-date=31 January 2011 |website=[[Al Ain S.C.C.|AlAinFC.net]]}}</ref>&nbsp; === Deportivo La Coruña === A ranar 31 ga watan Janairun shekara ta 2011, Deportivo La Coruña ta sanar a shafin yanar gizon su cewa sun sami ayyukan Sand don € 500,000 akan aro na watanni shida. Deportivo kuma yana da zaɓi na sayen daga Al Ain don Yuro miliyan 3, wanda za'a iya cika shi a lokacin rani na wannan shekarar.<ref>{{Cite web |date=31 January 2011 |title=Jose Sand Close To Join Deportivo |url=http://www.deportivo-la-coruna.com/n-news.php?cid=3386&ctg=3&pg=1 |access-date=31 January 2011 |website=[[Deportivo La Coruña|Deportivo-La-Coruna.com]]}}</ref> === Kungiyar Tijuana === A ranar 30 ga watan Yunin shekara ta 2011, an sayar da Sand ga Club Tijuana na Mexico don dala miliyan 4.<ref>{{Cite web |date=30 June 2011 |title=Jose Sand Close To Join Tijuana |url=http://www.goal.com/es-us/news/2201/m%C3%A9xico/2011/06/30/2555440/xolos-de-tijuana-jos%C3%A9-sand-nuevo-refuerzo |access-date=30 June 2011 |website=[[Club Tijuana|Club-Tijuana.com]]}}</ref>&nbsp; === Kungiyar tsere === A ranar 8 ga watan Yulin 2012, Sand ya sanya hannu kan kwangila tare da Racing Club a cikin Argentine Primera División . === Lanús === Bayan nasarar da ya samu a Aldosivi, Sand ya koma Lanús a watan Disamba na shekara ta 2015 tare da kulob din da ya bayyana cewa ya 'koma gida'.<ref>{{Cite web |date=17 December 2015 |title=Sand volvió al Grana |url=http://www.clublanus.com/secciones/futbol-profesional/noticias/sand-volvio-al-grana |access-date=21 December 2015 |website=[[Club Atlético Lanús|clublanus.com]] |language=es }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1980]] ==manazarta== syly9qc0g6u8a85pfhlpnvkynt4g3vg John van den Brom 0 149915 835569 832421 2026-05-13T23:30:47Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835569 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joseph Anthonius ''John'' van den Brom''' (an haife shi a ranar 4 ga Oktoba 1966) ƙwararren manajan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Holland kuma tsohon [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasa]] wanda a yanzu shine manajan ƙungiyar Twente ta Eredivisie . A matsayinsa na ɗan wasa, ya buga wa Vitesse, Ajax, De Graafschap da Istanbulspor wasa. Bayan aikinsa na wasa, Van den Brom ya zama manaja. Ya yi aiki a matsayin babban koci a AGOVV Apeldoorn (2007–2010), ADO Den Haag (2010–2011), Vitesse (2011–2012) da kuma Anderlecht (2012–2014). Bayan ya jagoranci AZ na tsawon shekaru biyar, ya koma horar da Utrecht daga kakar wasa ta 2019–20. == Sana'ar wasa == === Aikin kulob === An haife shi a Amersfoort, Netherlands, Van den Brom ya fara aikinsa a ƙungiyar masu son APWC da ke Amersfoort kafin ya sanya hannu a matsayin ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa a Vitesse a 1986. Bayan shekaru bakwai da Vitesse, ya buga wasanni 225 kuma ya zura kwallaye 80, ya koma ƙungiyar Ajax ta Holland, inda ya buga wasanni biyu kafin ya koma ƙasar waje da ƙungiyar Istanbulspor ta Turkiyya. Ya koma Vitesse bayan kakar wasa ɗaya, kuma ya sake yin wasu shekaru biyar a can kafin ya sanya hannu a De Graafschap a kakar wasa ta ƙarshe, inda ya yi ritaya daga buga wasa a 2003. === Aikin ƙasa da ƙasa === Van den Brom ya buga wasanni biyu a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland . Ya buga wasan da suka doke Malta da ci 8-0 da kuma wasan da suka doke [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa ta San Marino|San Marino]] da ci 6-0. Ya zura kwallo ɗaya. == Aikin gudanarwa == === Aikin farko na gudanarwa === Bayan aikinsa na wasa, ya zama babban mai leƙen asiri na De Graafschap kuma babban mai horar da ƙungiyar 'yan wasa ta Bennekom, kafin ya zama kocin ƙungiya ta biyu a Ajax, a ranar 29 ga Afrilu 2004. Daga 2007 zuwa 2010 ya yi aiki a matsayin babban kocin ƙaramin kulob na Eerste Divisie AGOVV tare da sakamako masu ban mamaki, kuma ya sami matsayi a cikin wasannin share fagen shiga gasar cin kofin zakarun Turai a kakar wasa ta ƙarshe da ya jagoranta. A watan Mayu 2010 aka gabatar da shi a matsayin sabon kocin ƙungiyar Eredivisie ADO Den Haag, wanda suka cancanta tare da shi a gasar Europa League ta 2011–12 . A watan Yuni 2011, an naɗa Van den Brom a matsayin babban kocin tsohuwar ƙungiyarsa ta Vitesse . Kuma, ya sami damar shiga gasar Europa League . === Anderlecht === An nada Van den Brom a matsayin babban kocin Anderlecht a ranar 29 ga Mayu 2012. A kakarsa ta farko, ya jagoranci ƙungiyar ta lashe gasar zakarun Turai ta Belgian, sannan ya cancanci shiga gasar zakarun Turai ta UEFA . Anderlecht ya burge 'yan wasan gida da ƙwallon ƙafa mai kai hari da kuma mai da hankali sosai kan haɓaka ƙwararrun matasa. Kakar wasa ta biyu ta fi rikitarwa. Ƙungiyar ta yi fama a farkon gasar kuma ta kasa ci gaba fiye da matakin rukuni na gasar zakarun Turai . Duk da ci gaba da aka samu a makare, hukumar ta ji cewa sakamako da ayyukan da aka yi ba su cika tsammanin ba. Sakamakon haka, an kori Van den Brom a ranar 10 ga Maris 2014 bayan jerin sakamako masu ban takaici. <ref>{{Cite web |date=10 March 2014 |title=Van den Brom makes way for Hasi at Anderlecht |url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=bel/news/newsid=2069626.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140316015028/http://www.uefa.com/memberassociations/association=bel/news/newsid=2069626.html |archive-date=16 March 2014}}</ref> === AZ === An nada van den Brom a matsayin kocin AZ Alkmaar a ranar 27 ga Satumba 2014. A kakarsa ta farko, ya jagoranci AZ zuwa matsayi na uku mai ban sha'awa a Eredivisie, wanda ya ba kulob din damar shiga gasar UEFA Europa League. A cikin kakar wasa masu zuwa, Van den Brom ya gina kungiya mai gasa da kai hari, inda ya kare a rabin farko na teburin kuma ya cancanci shiga gasar Turai akai-akai. Ɗaya daga cikin abubuwan da ya fi burgewa sun faru ne a kakar wasa ta 2017–18, lokacin da AZ ta sake zama ta uku kuma ta kai wasan karshe na Kofin KNVB, wanda suka sha kashi a hannun Feyenoord Rotterdam . A kakar wasa ta 2018-19, bayan kusan shekaru biyar yana aiki, sakamakon ya zama ba a daidaita ba, kuma Van den Brom da ƙungiyar sun ji cewa lokaci ya yi da za a sake wani sabon ƙalubale. Ya sanar da barin aikinsa a watan Maris na 2019, inda ya kammala kakar wasa kafin ya tafi a hukumance. <ref>{{Cite web |date=2018-12-10 |title=Van den Brom stopt bij AZ, Slot opvolger |url=https://www.rtl.nl/sport/voetbal/artikel/4512781/van-den-brom-stopt-bij-az-slot-opvolger |access-date=2025-09-16 |website=RTL.nl |language=nl}}</ref> === Kungiyoyi uku cikin shekaru uku === An sanar da John van den Brom a matsayin kocin Utrecht a ranar 1 ga Yuli 2019. <ref>{{Cite web |date=2019-01-27 |title=John van den Brom vanaf zomer nieuwe trainer FC Utrecht |url=https://www.rtl.nl/sport/voetbal/artikel/4589456/john-van-den-brom-vanaf-zomer-nieuwe-trainer-fc-utrecht |access-date=2025-09-16 |website=RTL.nl |language=nl}}</ref> A lokacin kakar wasa ta Eredivisie ta 2019-20, ya jagoranci kungiyar zuwa matsayi na shida, inda ya tabbatar da matsayi a gasar Turai. Van den Brom ya rabu da kungiyar a ranar 9 ga Nuwamba 2020, domin ya jagoranci Genk . <ref>{{Cite web |title=John van den Brom vertrekt naar KRC Genk |url=https://www.fcutrecht.nl/nieuws/2020/november/john-van-den-brom-vertrekt-naar-krc-genk/ |access-date=2025-09-16 |website=FC Utrecht}}</ref> A watan Nuwamba na 2020, an sanar da Van den Brom a matsayin sabon kocin Genk na ƙungiyar Belgian First Division A, bayan tafiyar Jess Thorup . <ref>{{Cite web |date=6 November 2020 |title=OFFICIEEL: John van den Brom is de nieuwe trainer van Racing Genk |url=https://sporza.be/nl/2020/11/06/officieel-john-van-den-brom-is-de-nieuwe-trainer-van-racing-gen~1604674825602/ |access-date=6 November 2020 |website=sporza.be |language=nl}}</ref> Genk ta kore shi a ranar 6 ga Disamba, 2021. <ref>{{Cite web |date=6 December 2021 |title=Van den Brom moet nu toch vertrekken bij Genk, T2 Riddersholm neemt over |url=https://sporza.be/nl/2021/12/06/van-den-brom-moet-nu-toch-vertrekken-bij-genk-t2-riddersholm-neemt-over~1638803214834/ |access-date=6 December 2021 |website=sporza.be |language=nl}}</ref> A ranar 31 ga Maris 2022, an sanar da Van den Brom a matsayin kocin kulob din Al-Taawoun na Saudiyya . <ref>{{Cite web |title=رسميًا.. التعاون ينهي الاتفاق مع المدرب الهولندي "فان دين بروم" |url=https://akhbaar24.argaam.com/article/detail/595154}}</ref> === Lech Poznań === A ranar 19 ga Yuni 2022, an sanar da shi a matsayin kocin kare zakaran Ekstraklasa na Poland Lech Poznań, wanda ya maye gurbin Maciej Skorża wanda ya bar kungiyar saboda dalilai na kashin kansa. <ref>{{Cite web |date=19 June 2022 |title=John van den Brom trenerem Lecha |url=https://www.lechpoznan.pl/aktualnosci,2,john-van-den-brom-trenerem-lecha,39790.html |publisher=Lech Poznań |language=pl}}</ref> Ya fara aiki cikin rudani a lokacin aikinsa, yayin da Lech ya kasance ba shi da nasara a wasanni hudu na farko na gasar kuma ya fadi daga zagayen farko na cancantar shiga gasar zakarun Turai ta UEFA bayan ya sha kashi a hannun kungiyar Qarabağ ta Azerbaijan da jimillar kwallaye 2-5. <ref>{{Cite web |date=2022-07-12 |title=Qarabağ FK – Lech Poznań 5:1 |url=https://www.lechpoznan.pl/en/news,2,qaraba%C4%9F-fk-%E2%80%93-lech-poznan-51,39934.html |access-date=2023-03-17 |website=www.lechpoznan.pl |language=en}}</ref> Duk da haka, Lech ya sake farfadowa, kuma Van den Brom ya jagoranci kungiyar zuwa ga nasarar gasar UEFA Europa Conference League, inda ta kai matsayi na biyu a matakin rukuni wanda ya hada da Villarreal, Austria Wien da Hapoel Be'er Sheva, <ref>{{Cite web |title=Lech Poznań advances to UEFA Europa Conference League group stage |url=https://tvpworld.com/62038234/lech-poznan-advances-to-uefa-europa-conference-league-group-stage |access-date=2023-03-17 |website=tvpworld.com |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ta kawar da Bodø/Glimt da Djurgårdens a matakin knockout, <ref>{{Cite web |title=Football: Poland’s Lech Poznań beat Sweden's Djurgårdens 2-0 in Europa Conference League |url=https://polskieradio.pl/395/7790/artykul/3132308,football-poland’s-lech-poznan-beat-swedens-djurgårdens-20-in-europa-conference-league |access-date=2023-03-17 |website=polskieradio.pl |language=pl-PL}}</ref> kafin ta sha kashi a wasan kusa da na karshe da Fiorentina, jimilla 4-6. <ref>{{Cite web |date=20 April 2023 |title=Lech krok od cudu |url=http://www.90minut.pl/news/325/news3256108-Lech-krok-od-cudu.html |website=90minut.pl |language=pl}}</ref> Kamfen ɗin Lech na 2023–2024 ya fara da wahala, inda ya fita daga gasar Conference League zagaye na uku na neman gurbin shiga gasar da Spartak Trnava ta ƙasar Slovak (jimlar wasa 3–4). A ranar 16 ga Disamba 2023, Lech ya yi kunnen doki 2–2 a hannun Radomiak Radom, inda ya sha kashi a minti na 96. Da wannan sakamakon, Lech ya zira kwallaye goma a wasanni takwas na ƙarshe na shekara, kuma ya nufi hutun hunturu inda ya zauna a matsayi na uku a teburin gasar, inda ya rasa maki takwas a hannun Śląsk Wrocław . Washegari, an kori Van den Brom. [1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1966]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 0lyxdzgay713xrqyty0lu77sgdckijc Joel Abu Hanna 0 150067 835533 832783 2026-05-13T21:19:02Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835533 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joël Abu Hanna''' (Arabic: جوئيل أبو حنا, Ibrananci: ג'ואל אבו חנא; an haife shi a ranar 22 ga watan Janairun shekara ta 1998) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne wanda ke taka leda a matsayin mai tsakiya na ƙungiyar Levadiakos ta Girka Super League.<ref>{{Cite web |title=Joel Abu Hanna |url=https://www.worldfootball.net/person/pe336671/joel-abu-hanna/ |access-date=29 September 2017 |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> An haife shi a Jamus, ya wakilci tawagar kasar Isra'ila. == Rayuwa ta farko == An haifi Abu Hanna a Troisdorf, Jamus, ga mahaifin Kirista na Larabawa-Isra'ila da mahaifiyar Kirista ta Jamus.<ref name="life">{{Cite web |title=ג'ואל אבו חנא: מעדיף את נבחרת ישראל על פלסטין - ספורט 5 |url=https://www.sport5.co.il/articles.aspx?FolderID=285&docID=343564 |website=Sport5.co.il - אתר ערוץ הספורט}}</ref> == Ayyukan kasa da kasa == Abu Hanna ya kasance matashi na kasa da kasa na kungiyoyin U17, U18, da U19 na Jamus. Kafin yanke shawara na buga wa babbar kungiyar kwallon kafa ta Isra'ila wasa, <ref>{{Cite web |title=FCK: Joel Abu Hanna beginnt Mission "Weiterentwicklung" |url=https://www.rheinpfalz.de/sport/fussball/artikel/fck-joel-abu-hanna-beginnt-mission-weiterentwicklung/ |publisher=}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Palestine-Eligible Players - |url=https://footballpalestine.com/palestine-eligible-players/ |website=footballpalestine.com |access-date=2026-05-09 |archive-date=2021-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116114411/https://footballpalestine.com/palestine-eligible-players/ |url-status=dead }}</ref> Abu Hanna an kuma dauke shi don buga wa babbar ƙungiyar kwallon kafa ta Falasdinu wasa. <ref name="life"/> A wasansa na farko da ya buga wa Isra'ila da Jamhuriyar Czech a gasar UEFA Nations League ta 2020-21, Abu Hanna ya zira kwallaye.<ref>{{Cite web |title=Israel vs. Czech Republic - 11 October 2020 - Soccerway |url=https://int.soccerway.com/matches/2020/10/11/europe/uefa-nations-league/israel/czech-republic/3243415/ |website=int.soccerway.com}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1998]] m44b0nxd4khxvx4afwuhltirj2eyj67 Johnny Dusbaba 0 150177 835571 833151 2026-05-13T23:37:12Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835571 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Johnny Dusbaba''' (an haife shi a ranar 14 ga Maris 1956) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] mai ritaya daga ƙasar Holland wanda ya buga wa Ajax da Anderlecht da sauransu, da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland . == Aikin kulob == Ya fara aikinsa a kulob din ADO Den Haag, kafin ya koma Hans Kraay - ya horar da ƙungiyar Ajax ta Holland a shekarar 1974. Dan wasan baya mai taurin kai amma mai rashin kulawa, ya koma ƙasar waje don bugawa Anderlecht wasa a Belgium tare da 'yan ƙasarsa Peter Ressel, Arie Haan da Rob Rensenbrink daga baya kuma ya koma Standard Liège . Bayan ya shafe lokaci a NAC, ya kammala aikinsa a Sint-Niklaas . [1] == Aikin ƙasa da ƙasa == Dusbaba ya fara bugawa Netherlands wasa a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA a watan Agustan 1977 da Iceland kuma ya samu jimillar wasanni 4, bai ci kwallo ba. Wasansa na ƙarshe na ɗan wasan ƙasa da ƙasa shine wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin Turai ta UEFA a watan Oktoban 1978 da Switzerland . Ya kasance memba na farko a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1978, amma bai kasance cikin tawagar ƙarshe ba. <ref name="NH">[https://www.nhnieuws.nl/nieuws/172376/Column-vergeten-voetbalhelden-Johnny-Dusbaba Column 'vergeten' voetbalhelden: Johnny Dusbaba] - NH Nieuws {{In lang|nl}}</ref> == Rayuwa ta sirri == An san Dusbaba da yin duk wani nau'in kasuwanci mai ban mamaki a lokacin aikinsa na wasa, yana sayar da rigunan gashi, na'urorin rikodi na bidiyo da talabijin daga cikin motarsa. <ref>[http://www.nieuwsblad.be/cnt/ig368la6 De zakenman Dusbaba] - Nieuwsblad {{In lang|nl}}</ref> == Daraja == '''Ajax Amsterdam <ref name="eurosport36">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Ajax {{!}} Prijzenkast |url=https://www.ajax1.nl/prijzenkast-ajax/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240524112353/https://www.ajax1.nl/prijzenkast-ajax/ |archive-date=2024-05-24 |access-date= |website= |url-status=dead }}</ref>''' * Kammalawa : 1976-77 ; RSC Anderlecht '''<ref name="eurosport32">{{Cite web |title=RSC Anderlecht {{!}} Palmares |url=https://www.rsca.be/nl/club/palmares}}</ref>''' * Rukunin Farko na Belgium : 1980–81 * Kofin Zakarun Turai : 1977–78 ( masu nasara ) * Kofin Zakarun Turai : 1978 * Jules Pappaert Cup : 1977 <ref name="eurosport2">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Jules Pappaert Cup |url=https://www.dhnet.be/sports/football/le-trophee-pappaert-c-est-reparti-5bb21893cd70a16d8128c4d6 |archive-url= |archive-date= |access-date= |website=}}</ref> * Tournoi de Paris : 1977 <ref>{{Cite web |title=Tournois de Paris : une compétition opposant 4 clubs |url=http://www.psgweb.fr/tournoi-de-paris/ |access-date=2020-11-08 |language=fr-FR}}</ref> * Kyautar Kyaututtukan Wasannin Belgium : 1978 <ref name="eurosport42">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Nationale Trofee voor Sportverdienste |url=https://www.standaard.be/cnt/dmf20191107_04705232 |archive-url= |archive-date= |access-date= |website=}}</ref> '''Standard Liège <ref name="eurosport322">{{Cite web |title=Standard de Liège {{!}} Palmares |url=https://standard.be/fr/palmares}}</ref>''' * Rukunin Farko na Belgium : 1981–82 * Kofin Super Cup na Belgium : 1981 * Kofin Zakarun Turai : 1981-82 ( masu matsayi na biyu ) == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1956]] ch535f95gxpjqhixrzurrv2ivfm96ef Jurgen Ekkelenkamp 0 150291 835607 833459 2026-05-14T03:43:58Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835607 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jurgen Peter Ekkelkamp''' (an haife shi a ranar 5 ga Afrilu 2000) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Serie A [[Udinese Calcio|ta Udinese]] . == Aikin kulob == === Ajax === Ekkelkamp ya fara buga wasa a gasar Eerste Division a matsayinsa na Jong Ajax a ranar 9 ga Afrilu 2018 a wasan da suka yi da FC Den Bosch . <ref>{{Cite web |date=10 April 2018 |title=Ekkelenkamp tevreden: "Een mooi debuut" |url=https://www.ajax1.nl/scorende-ajax-debutant-tevreden/ |publisher=Ajax1 |access-date=10 May 2026 |archive-date=2 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602091801/https://www.ajax1.nl/scorende-ajax-debutant-tevreden/ |url-status=dead }}</ref> Wasansa na farko a Eredivisie a Ajax ya biyo baya a ranar 19 ga Afrilu 2018 a wasan da suka yi da VVV-Venlo . <ref>{{Cite web |date=19 April 2018 |title=Neres leidt Ajax naar zege, Ekkelenkamp debuut |url=https://www.ajax.nl/streams/wedstrijden/neres-leidt-ajax-naar-zege-ekkelenkamp-debuut.htm |publisher=Ajax}}</ref> A ranar 10 ga Afrilu 2019, Ekkelkamp ya fara buga [[UEFA Champions League|gasar zakarun Turai ta UEFA]], inda Lasse Schöne ya buga wasan kwata-kwata da Juventus a filin wasa na Johan Cruyff . <ref>{{Cite web |date=11 April 2019 |title=Debutant Ekkelenkamp gaat viral: "Ronaldo neerhalen, dat dacht ik eigenlijk" |url=https://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/873503/debutant-ekkelenkamp-gaat-viral-ronaldo-neerhalen-dat-dacht-ik-eigenlijk-.html |publisher=Voetbalprimeur}}</ref> Wasan ya kare da kunnen doki 1-1, inda Ekkelkamp ya sami matsayi na musamman a Netherlands da kuma laƙabin 'Ronaldo-gooier' (Turanci: ''Ronaldo mai jefa kwallo'' ) bayan ya yi wa [[Cristiano Ronaldo]] keta a mintunan karshe na wasan. <ref>{{Cite web |date=10 April 2019 |title=De dag dat Jurgen Ekkelenkamp wereldberoemd werd als Ronaldo-werper |url=https://www.rtlnieuws.nl/sport/voetbal/artikel/5087141/de-dag-dat-jurgen-ekkelenkamp-wereldberoemd-werd-als-ronaldo-werper |publisher=[[RTL Nieuws]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=11 April 2019 |title=‘Cristiano Ronaldo-gooier’ werd ‘twee of drie keer’ afgewezen door Ajax |url=https://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=349812 |publisher=Voetbalzone}}</ref> Daga baya Ajax ta doke Juventus da ci 2-1 a wasan dawowa, inda ta fara buga wasan kusa da na karshe a gasar tun 1997. <ref>{{Cite web |date=27 August 2021 |title='Ronaldo-gooier' Ekkelenkamp gaat in Duitsland voetballen |url=https://www.nhnieuws.nl/nieuws/290894/ronaldo-gooier-ekkelenkamp-gaat-in-duitsland-voetballen |publisher=NH Nieuws}}</ref> === Hertha BSC === Ekkelkamp ya koma ƙungiyar Bundesliga Hertha BSC a ranar 27 ga Agusta 2021. [1] Ya fara buga wasa a ranar 17 ga Satumba 2021, a wasan lig da SpVgg Greuther Fürth ; ya ci kwallo minti ɗaya kacal bayan an sauya shi da Kevin-Prince Boateng, wanda hakan ya daidaita sakamakon wasan yayin da Hertha ta yi nasara da ci 2-1. [2] === Antwerp === A ranar 7 ga Agusta 2022, Ekkelenkamp ya shiga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Belgian Pro League [[Royal Antwerp]] . <ref>{{Cite web |date=7 August 2022 |title=Jurgen Ekkelenkamp is a RED! |url=https://royalantwerpfc.be/nieuws/jurgenekkelenkamp |publisher=Royal Antwerp F.C. |language=nl}}</ref> A kakarsa ta farko a kulob din, yana cikin tawagar Royal Antwerp da ta lashe gasar farko a cikin shekaru 66. <ref name="BbcRAB">{{Cite web |date=4 June 2023 |title=Royal Antwerp win first Belgian title in 66 years after Toby Alderweireld's stoppage-time equaliser |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65805961 |access-date=5 June 2023 |website=BBC}}</ref> <ref>{{Cite web |date=4 June 2023 |title=Alderweireld earns Royal Antwerp first Belgian league title in 66 years |url=https://www.theguardian.com/football/2023/jun/04/alderweireld-earns-royal-antwerp-first-belgian-league-title-in-66-years |publisher=[[The Guardian]]}}</ref> === Udinese === A ranar 6 ga Agusta 2024, Ekkelkamp ya sanya hannu kan kwantiragin kakar wasa biyar da [[Udinese Calcio|Udinese]] a Italiya. <ref>{{Cite web |date=6 August 2024 |title=Welcome, Jurgen! |url=https://www.udinese.it/news/squad/welcome-jurgen |access-date=6 August 2024 |publisher=Udinese}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 11 April 2026}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[KNVB Cup]], [[DFB-Pokal]], [[Belgian Cup]]}} ! colspan="2" |Europe ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="5" |Jong Ajax |2017–18 | rowspan="4" |Eerste Divisie |1 |1 | colspan="2" |– | colspan="2" |– | colspan="2" |– |1 |1 |- |2018–19 |21 |4 | colspan="2" |– | colspan="2" |– | colspan="2" |– |21 |4 |- |2019–20 |21 |11 | colspan="2" |– | colspan="2" |– | colspan="2" |– |21 |11 |- |2020–21 |6 |1 | colspan="2" |– | colspan="2" |– | colspan="2" |– |6 |1 |- ! colspan="2" |Total !49 !17 ! colspan="2" |– ! colspan="2" |– ! colspan="2" |– !49 !17 |- | rowspan="6" |Ajax |2017–18 | rowspan="5" |Eredivisie |3 |0 | colspan="2" |– | colspan="2" |– | colspan="2" |– |3 |0 |- |2018–19 |3 |0 |1 |1 |1{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Champions League]]}} |0 | colspan="2" |– |5 |1 |- |2019–20 |4 |1 |3 |1 |1[b] |0 |0 |0 |8 |2 |- |2020–21 |15 |3 |4 |0 |4[b] |0 | colspan="2" |– |23 |3 |- |2021–22 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1{{Efn|Appearance in [[Johan Cruyff Shield]]}} |0 |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !25 !4 !8 !2 !6 !0 !1 !0 !40 !6 |- |Hertha BSC |2021–22 |Bundesliga |21 |3 |1 |0 | colspan="2" |– | colspan="2" |– |22 |3 |- | rowspan="4" |[[Royal Antwerp|Antwerp]] |2022–23 | rowspan="3" |Belgian Pro League |33 |6 |5 |0 |2{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}} |0 | colspan="2" |– |40 |6 |- |2023–24 |39 |5 |6 |0 |6[b] |0 |0 |0 |51 |5 |- |2024–25 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !73 !11 !11 !0 !8 !0 !0 !0 !92 !11 |- | rowspan="3" |[[Udinese Calcio|Udinese]] |2024–25 |Serie A |34 |3 |2 |1 | colspan="2" |– | colspan="2" |– |36 |4 |- |[[2025–26 Udinese Calcio season|2025–26]] |Serie A |28 |5 |2 |0 | colspan="2" |– | colspan="2" |– |30 |5 |- ! colspan="2" |Total !62 !8 !4 !1 !0 !0 !0 !0 !66 !9 |- ! colspan="3" |Career total !230 !43 !26 !3 !14 !0 !1 !0 !269 !46 |} == Manazarta == [[Rukuni:Haihuwan 2000]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] jrsmkdx301g8zbknxd1ccimv9zlqtav Jonny Addis 0 150486 835574 833987 2026-05-14T00:04:47Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835574 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jonny Addis''' (an haife shi 27 Satumba 1992) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Arewacin Ireland wanda ke buga wa Cliftonville a cikin NIFL Premiership. == Ayyukan kulob din == === Carrick Rangers === A kakar wasa ta farko ta Addis tare da Carrick Rangers, sun gama saman Gasar NIFL sabili da haka aka inganta su zuwa NIFL Premiership. Kodayake yanzu ya zama dan wasan tsakiya, Addis ya buga wasan gaba da tsakiya a lokacin da yake a Carrick Rangers. === Glentoran === Glentoran ya sanar da sanya hannu kan Addis a watan Yunin 2013.<ref>{{Cite web |title=Addis signs for Glentoran {{!}} Glentoran FC |url=https://www.glentoran.com/news/addis-signs-glentoran |access-date=2021-12-20 |website=www.glentoran.com}}</ref> Addis ta kasance daga cikin tawagar Glentoran wacce ta lashe gasar cin kofin Irish ta 2014-15, tare da Addis ta zo a matsayin mai maye gurbin marigayi a wasan karshe da Portadown. A watan Yulin 2016, Addis ta sanya hannu kan sabuwar yarjejeniyar shekaru biyu tare da Glentoran . <ref>{{Cite web |title=Addis signs new 2-year deal {{!}} Glentoran FC |url=https://www.glentoran.com/news/addis-signs-new-2-year-deal |access-date=2021-12-20 |website=www.glentoran.com}}</ref> Ya bar kulob din a shekarar 2018. === Ballymena United === Ballymena United ta sanar da sanya hannu kan Addis a cikin shekaru biyu a watan Mayu 2018.<ref>{{Cite web |last=Bunting |first=Josh |date=2018-05-14 |title=Glentoran defender Addis joins Ballymena Utd in 2-year deal |url=https://www.belfastlive.co.uk/sport/football/football-news/glentoran-defender-johnny-addis-joins-14654754 |access-date=2021-12-20 |website=BelfastLive |language=en}}</ref> A lokacin da yake a Ballymena, Sky Blues ya kai ga wasan karshe na gasar cin Kofin League na 2018-19, kuma Linfield ya ci su 1-0.<ref>{{Cite web |last=Futaa |title=Ballymena United VS Linfield, Saturday, 16th, February - Futaa International |url=https://futaa.com/event/2946735 |access-date=2021-12-20 |website=futaa.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Shekara guda bayan haka, Cliftonville ta ci kungiyar Addis' Ballymena 2-1 a wasan karshe na County Antrim Shield a watan Janairun 2020. Addis ta bar Ballymena a shekarar 2021.<ref>{{Cite web |last=Fullerton |first=Darren |date=2021-06-10 |title=Ballymena United confirm sixth departure in a week |url=https://www.belfastlive.co.uk/sport/football/football-news/ballymena-united-confirm-sixth-departure-20788591 |access-date=2021-12-20 |website=BelfastLive |language=en}}</ref> === Cliftonville === Addis ya sanya hannu ga Cliftonville a lokacin rani na 2021, kuma da sauri ya zama mai sha'awar magoya baya saboda wasan kwaikwayo mai ban sha'awa.<ref>{{Cite web |last=Fullerton |first=Darren |date=2021-10-18 |title=Cliftonville boss Paddy McLaughlin "blown away" by summer signing |url=https://www.belfastlive.co.uk/sport/football/football-news/cliftonville-boss-paddy-mclaughlin-blown-21891559 |access-date=2021-12-20 |website=BelfastLive |language=en}}</ref> Ya zira kwallaye na farko ga Reds a watan Oktoba 2021 a wasan NIFL League Cup da Ards.<ref>{{Cite web |date=2021-10-26 |title=Reds and Ports win to set up quarter-final tie |url=https://www.bbc.com/sport/football/59058665 |access-date=2021-12-20 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> A ranar 26 ga watan Fabrairun 2022, Addis ya zira kwallaye na farko na Irish League a Cliftonville a kan Crusaders a Arewacin Belfast Derby . Johnny a watan Mayu na shekara ta 2025, wanda ke da kulob din magoya bayan Cliftonville Fc, ya sanya hannu kan sabon kwangila tare da Cliftonvila, yana sake tabbatar da matsayinsa a matsayin wanda ya fi so kuma mai tsaron gida a zuciyar Red. == Kididdigar aiki == === Kungiyar === {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa'''bayyanar da burin kulob din, kakar wasa da gasa''' ! rowspan="2" |Kungiyar ! rowspan="2" |Lokacin ! colspan="3" |Ƙungiyar ! colspan="2" |Kofin Kasa ! colspan="2" |Kofin League ! colspan="2" |Yankin nahiyar ! colspan="2" |Sauran ! colspan="2" |Jimillar |- !Rarraba !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin !Aikace-aikacen !Manufofin |- | rowspan="3" |Carrick Rangers |2011-12 | rowspan="2" |Firayim Minista na NIFL |11 |1 |1 |0 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |13 |1 |- |2012-13 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |1 |0 |- ! colspan="2" |Jimillar !11 !1 !1 !0 !2 !0 ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !14 !1 |- | rowspan="6" |Glentoran |2013-14 | rowspan="5" |Firayim Minista na NIFL |27 |0 |2 |0 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |30 |0 |- |2014-15 |34 |1 |4 |0 |2 |0 | colspan="2" | - |2{{Efn|Appearance(s) in [[Setanta Sports Cup]]|name="SEC"}} |0 |42 |1 |- |2015-16 |35 |2 |1 |0 |2 |1 |2{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]|name="UEL"}} |0 |0 |0 |40 |3 |- |2016-17 |36 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |36 |1 |- |2017-18 |35 |1 |1 |0 |1 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |37 |1 |- ! colspan="2" |Jimillar !167 !5 !8 !0 !6 !1 !2 !0 !2 !0 !185 !6 |- | rowspan="4" |Ballymena United |2018-19 | rowspan="3" |Firayim Minista na NIFL |32 |3 |2 |0 |3 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |37 |3 |- |2019-20 |25 |2 |4 |0 |2 |0 |1{{Efn|name="UEL"}} |0 |1{{Efn|Appearance(s) in [[Scottish Challenge Cup]]|name="SCC"}} |0 |33 |2 |- |2020-21 |21 |1 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - | colspan="2" | - |21 |1 |- ! colspan="2" |Jimillar !78 !6 !6 !0 !5 !0 !1 !0 !1 !0 !91 !6 |- | rowspan="5" |Cliftonville |2021-22 | rowspan="4" |Firayim Minista na NIFL |38 |1 |3 |0 |4 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |45 |2 |- |2022-23 |37 |2 |3 |0 |3 |0 |2{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa Conference League]]|name="UECL"}} |0 |1{{Efn|name="SCC"}} |1 |46 |3 |- |2023-24 |36 |3 |5 |1 |1 |0 |1{{Efn|name="SCC"}} |0 | colspan="2" | - |43 |4 |- |2024-25 |0 |0 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |2{{Efn|name="UECL"}} |0 |1{{Efn|Appearance(s) in [[NIFL Charity Shield]]|name="NICS"}} |0 |3 |0 |- ! colspan="2" |Jimillar !111 !6 !11 !1 !8 !1 !5 !0 !2 !1 !137 !9 |- ! colspan="3" |Ayyuka Gabaɗaya !367 !18 !26 !1 !21 !2 !8 !0 !5 !1 !427 !22 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1992]] <references /> fak7phzm28t2zfj7u9uphm4zsqrpta7 Jeon Ga-eul 0 150548 835388 834146 2026-05-13T13:10:23Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835388 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jeon Ga-eul''' ( Korean , ko kuma {{IPA|ko|tɕʌn|}} {{IPA|ko|ka.ɯl|}} ; an haife ta a ranar 14 ga Satumba, 1988) [[Kungiyar Kwallon Kafa|'yar wasan ƙwallon ƙafa ce]] ta Koriya ta Kudu mai ritaya. Ita ce 'yar Koriya ta Kudu ta farko da ta buga wasa a gasar ƙwallon ƙafa ta mata ta ƙasa ta Amurka, da kuma gasar W-League ta Australiya. <ref name="bristol">{{Cite web |date=18 January 2020 |title=W-League wrap: Ga-eul, Wynne And Bryson Sign With City Women |url=https://www.bcfc.co.uk/news/ga-eul-wynne-and-bryson-sign-with-city-women/ |access-date=26 January 2020 |publisher=[[Bristol City F.C.]]}}</ref> Ta lashe kofuna da dama na gasar gida, kofunan MVP da gasannin ƙasa da ƙasa, kasancewarta babbar mai zura kwallaye a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa wadda ta lashe lambar zinare ta mata a ƙwallon ƙafa a gasar bazara ta 2009. Jeon ta zura kwallaye masu kyau a raga a kan Jamus a matakin rukuni, da kuma Japan a wasan ƙarshe. Ta kuma zura kwallaye shida a wasa ɗaya da Afirka ta Kudu. Gabaɗaya, ta buga wasanni sama da 100 a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Koriya ta Kudu . == Aikin kulob == === Yammacin New York Flash === A ranar 1 ga Janairun 2016, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta ƙasa Western New York Flash ta sanar da siyan Jeon a kakar wasa ta 2016, wanda hakan ya sanya ta zama 'yar wasa ta farko daga Koriya ta Kudu da ta buga wasa a gasar. <ref name="nwsl2016">{{Cite web |date=1 January 2016 |title=FLASH SIGN SOUTH KOREAN MIDFIELDER JEON GA EUL |url=http://www.nwslsoccer.com/home/903409.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160312050716/http://www.nwslsoccer.com/home/903409.html |archive-date=12 March 2016 |access-date=26 January 2020 |website=nwslsoccer.com}}</ref> Flash ta sake ta a ranar 13 ga Yuni, 2016. <ref>{{Cite web |date=13 June 2016 |title=WNY Flash waive Jeon Ga-eul |url=http://nwslsoccer.com/wny-flash-waive-jeon-ga-eul |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307231641/https://www.nwslsoccer.com/wny-flash-waive-jeon-ga-eul |archive-date=7 March 2017 |access-date=26 January 2020 |website=nwslsoccer.com}}</ref> === Nasarar Melbourne === A ranar 25 ga Oktoba 2017, Jeon ta sanya hannu da Melbourne Victory, inda ta zama 'yar wasan Koriya ta Kudu ta farko da ta shiga gasar W-League . <ref>{{Cite web |date=25 October 2017 |title=South Korean international joins W-League |url=https://www.melbournevictory.com.au/news/south-korean-international-joins-w-league |publisher=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 October 2017 |title=Korean Republic international Jeon Ga-eul joins Melbourne Victory |url=http://thewomensgame.com/news/korean-republic-international-jeon-ga-eul-joins-melbourne-victory-484090 |access-date=3 June 2018 |publisher=The Women's Game }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A ranar 3 ga Nuwamba 2017, ta fara buga wasa a wasan da ta sha kashi a hannun Melbourne City da ci 1-0. <ref>{{Cite web |date=3 November 2017 |title=W-League wrap: Victory edged in Derby |url=https://www.melbournevictory.com.au/news/w-league-wrap-victory-edged-in-derby |access-date=3 June 2018 |publisher=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]}}</ref> A ranar 9 ga Disamba 2017, ta zura kwallonta ta farko a wasan da ta doke Adelaide United da ci 4-0. <ref>{{Cite web |date=9 December 2017 |title=W-League wrap: Victory hits Adelaide for four |url=https://www.melbournevictory.com.au/news/w-league-wrap-victory-hits-adelaide-four |access-date=3 June 2018 |publisher=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]}}</ref> Ta kammala kakar wasa ta 2017-18 da kwallo daya a wasanni goma. === Hwacheon KSPO === A watan Fabrairun 2018, Jeon ta sanya hannu da Hwacheon KSPO . <ref>{{Cite web |date=21 February 2018 |title=전가을, 전격 국내 복귀… 화천KSPO와 계약 |url=http://www.footballjournal.co.kr/news/articleView.html?idxno=8068 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019201109/http://www.footballjournal.co.kr/news/articleView.html?idxno=8068 |archive-date=19 October 2019 |access-date=3 June 2018 |publisher=축구저널 |language=ko}}</ref> A ranar 23 ga Afrilun 2018, ta ci kwallo a wasanta na farko a wasan da ta doke Boeun Sangmu da ci 3-0 a gida. <ref>{{Cite web |date=23 April 2018 |title=Match Report: Hwacheon KSPO 3–0 Boeun Sangmu |url=http://www.kwff.or.kr/scheduled.after.do?idx=298&league_idx=5 |access-date=3 June 2018 |publisher=Korea Women's Football Federation |language=ko}}</ref> === Birnin Bristol === An sanar da Jeon Ga-eul a matsayin sabuwar 'yar wasa daga Bristol City ta FA WSL a ranar 18 ga Janairu 2020. <ref name="bristol" /> Jeon ta fara buga wasa a Bristol City a ranar 26 ga Janairu 2020 a wasan zagaye na hudu na gasar cin kofin FA ta mata da Durham . <ref>{{Cite web |date=26 January 2020 |title=Report: Bristol City Women 1–0 Durham Women (AET) |url=https://www.bcfc.co.uk/news/report-bristol-city-women-1-0-durham-women-aet/ |access-date=26 January 2020 |publisher=[[Bristol City F.C.]]}}</ref> Saboda soke wasannin da aka yi sakamakon mummunan yanayi, wasan farko na Jeon na FA WSL ya zo ne a ranar 12 ga Fabrairu 2020 a waje da jagorar gasar Manchester City. Ta samu yabo daga manema labarai kan rawar da ta taka a shafin yanar gizo na wasanni na Vavel, tana mai cewa, "Matar mai shekaru 31 ta taka rawar lamba 10 a Manchester kuma ta yi kama da shugaba ta gaske tare da kwarewarta a matakin kasa da kasa da kuma gasar W-League. Lambar Robins mai lamba 14 ta yi aiki tukuru a bangarorin biyu na filin wasa kuma tana karfafa abokan wasanta gwiwa duk lokacin da kwallon ta fita daga wasa." <ref>{{Cite web |date=12 February 2020 |title=Jeon Ga-Eul a bright spark for Bristol |url=https://www.vavel.com/en/football/2020/02/12/womens-football/1013449-manchester-city-women-1-0-bristol-city-gemma-bonner-volley-ensures-perfect-start-for-alan-mahon.html |website=vavel.com}}</ref> === Karatu === Bayan Bristol ta sallame ta a ƙarshen kakar wasa ta 2019-20, Jeon ta koma WSL ta hanyar sanya hannu kan Reading a farkon kakar wasa ta 2020-21. <ref>{{Cite web |date=4 September 2020 |title=Jeon Ga-Eul: Reading Women sign experienced South Korea striker |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54030990.html |website=bbc.co.uk}}</ref> Ta fara buga wa Reading wasa a ranar 4 ga Oktoba 2020, inda ta maye gurbinta da minti 80 a wasan da suka yi da West Ham a waje da ci 1-0. <ref>{{Cite web |date=4 October 2020 |title=West Ham 0–1 Reading |url=https://womenscompetitions.thefa.com/en/Article/WestHam-Reading-041020 |website=thefa.com}}</ref> Ta fara wasa a karon farko a ranar 7 ga Oktoba 2020 a wasan da Reading ta doke Charlton a gida da ci 4-0 a gasar cin kofin FA Women's League . Raunin da ta ji a baya a wannan watan ya sa ta buga wasanni huɗu kacal ga Reading a kakar wasa ta 2020-21. <ref>{{Cite web |date=5 August 2021 |title=Jeon Ga-eul and Amalie Eikeland: Reading strikers sign new contracts |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58098166 |website=bbc.com}}</ref> Bayan ta buga wasanni biyu kacal a rabin farko na kakar wasa ta 2021-22, Jeon ta bar Reading a watan Disamba 2021. <ref>{{Cite web |last=Warlow |first=Robert |date=28 December 2021 |title=Reading Women confirm Jeon Ga-eul has left after 18 months with the club |url=https://www.getreading.co.uk/sport/football/football-news/reading-confirm-forward-exit-wsl-22590275}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == Jeon ta kasance memba a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17 da ta zo ta huɗu a Gasar Cin Kofin Mata ta AFC 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2005, inda ta zira kwallaye huɗu a wasanni biyar. A ranar 12 ga Agusta 2007, ta fara buga wasa a matakin 'yan wasa a gasar cin kofin mata ta 'yan ƙasa da shekara 19 da ci 2-1 a kan Vietnam, kafin ta koma ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 don buga wasa a Gasar Cin Kofin Mata ta AFC 'yan ƙasa da shekara 19 ta 2007, inda Koriya ta Kudu ta zo ta huɗu. A shekarar 2008, an kira ta don wakiltar Koriya ta Kudu a Gasar Cin Kofin Mata ta EAFF ta 2008, a Gasar Cin Kofin Asiya ta Mata ta AFC ta 2008 da kuma Gasar Cin Kofin Sarauniya ta 2008. A shekarar 2009, ta taimaka wa Koriya ta Kudu ta lashe zinare a Gasar Cin Kofin Mata ta Summer Universiade ta 2009, inda ta kare a matsayin wacce ta fi zura kwallaye a gasar da kwallaye 10. A shekarar da ta biyo baya, ta zira ƙwallon da ta ci nasara a wasa da Australia a Gasar Cin Kofin Sarauniya ta 2010, kuma aka naɗa ta MVP a gasar. Ta kuma kasance cikin tawagar da ta lashe tagulla a Wasannin Asiya na 2010 kuma ta kare a matsayi na uku a Gasar Kwallon Kafa ta Mata ta EAFF ta 2010. Duk da haka, Koriya ta Kudu ta kare a matsayi na uku a rukunin B a Gasar Cin Kofin Asiya ta Mata ta AFC ta 2010 kuma ta kasa samun cancantar shiga Gasar Cin Kofin Duniya. A Gasar Cin Kofin Asiya ta Mata ta AFC ta 2014, ta zira kwallaye uku a wasanni 5 yayin da Koriya ta Kudu ta cancanci shiga Gasar Cin Kofin Duniya a karon farko tun 2003. Ta sake lashe lambar tagulla a Wasannin Asiya na 2014, inda ta zira kwallaye shida. A shekarar 2015, ta taimaka wa Koriya ta Kudu ta kare a matsayi na biyu a Gasar Cin Kofin Asiya ta Mata ta EAFF ta 2015 da kuma Gasar Cin Kofin Kasashe Hudu na 2015. Jeon ta buga dukkan wasanni hudu na Koriya ta Kudu a Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta FIFA ta 2015, inda ta zira kwallo a wasan da suka tashi 2-2 da Costa Rica a ranar 13 ga Yuni, 2015. <ref>{{Cite web |title=Jeon Gaeul (전가을) player profile |url=http://www.kfa.or.kr/national/player.asp?Query=Grade%3DFNT%26Sumons%3D1501%26Player%3D24126 |access-date=3 June 2018 |publisher=[[Korea Football Association]] |language=ko}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta hanyar kulob, kakar wasa da kuma gasa <ref>{{Soccerway|ga-eul-jeon/131872}}</ref> ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofin ƙasa ! colspan="2" | Kofin League ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | Birnin Bristol | 2019–20 | FA WSL | 2 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 |- | rowspan="3" | Karatu | 2020–21 | rowspan="2" | FA WSL | 4 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 6 | 0 |- | 2021–22 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 6 ! 0 ! 1 ! 0 ! 1 ! 0 ! 8 ! 0 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 8 ! 0 ! 3 ! 0 ! 1 ! 0 ! 12 ! 0 |} === Na Ƙasa da Ƙasa === : ''Sakamakon maki da sakamako sun fara nuna adadin kwallayen da Koriya ta Kudu ta ci, ginshiƙin maki yana nuna maki bayan kowace ƙwallo da Jeon ta ci.'' [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1988]] ==manazarta== 9ep82vwgb8kwi30smsn5tdf798lnec9 Joey Roggeveen 0 150720 835557 834539 2026-05-13T21:27:45Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835557 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joey Ludwig Roggeveen''' (an haife shi a ranar 20 ga Maris 1998) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron gida a ƙungiyar Derde Divisie ta Noordwijk . An haife shi a Netherlands, kuma yana buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Suriname wasa . == Aikin kulob == === Shekarun farko === Ya fara buga wasa a Eerste Divisie a Jong AZ a ranar 12 ga Oktoba 2018 a wasan da suka yi da Jong FC Utrecht, a matsayin wanda zai fara wasa. <ref>{{Cite web |date=12 October 2018 |title=Game Report by Soccerway |url=https://int.soccerway.com/matches/2018/10/12/netherlands/eerste-divisie/jong-az/jong-utrecht/2794456/ |publisher=Soccerway}}</ref> Daga nan ya yi ɗan gajeren lokaci tare da Telstar a 2015 da 2018, inda bai buga wasa ba. Tsakanin 2019 da 2021, ya buga wa Volendam wasa. <ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=FC Volendam versterkt zich met Joey Roggeveen |url=https://fcvolendam.nl/nieuws/fc-volendam-versterkt-zich-met-joey-roggeveen/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930150420/https://fcvolendam.nl/nieuws/fc-volendam-versterkt-zich-met-joey-roggeveen/ |archive-date=30 September 2019 |access-date=24 October 2023 |website=FC Volendam |language=nl}}</ref> A ranar 25 ga Yuni 2021 aka sanar da cewa Ajax ta sanya hannu kan Roggeveen a kan kwantiragin shekara guda ga Jong Ajax na ƙungiyar reserves a matsayin canja wuri kyauta daga Volendam, inda za ta fafata a Eerste Divisie, rukuni na biyu na ƙwallon ƙafa na ƙwararru a Netherlands. <ref>{{Cite web |date=25 June 2021 |title=Ajax trekt met Roggeveen (23) keeper voor Jong Ajax aan |url=https://www.ajaxshowtime.com/hoofdnieuws/ajax-trekt-met-roggeveen-23-keeper-voor-jong-ajax-aan |website=Ajax Showtime}}</ref> === Den Bosch === A ranar 23 ga Yuni 2023, Roggeveen ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu tare da zaɓin ƙarin kakar wasa tare da ƙungiyar Eerste Divisie Den Bosch . [1] Ya fara buga gasar cin kofin zakarun Turai a ranar farko ta kakar wasa, inda ya fara da ƙwallo a wasan da suka doke TOP Oss da ci 1-0 a gida a ranar 11 ga Agusta. [2] [3] A ƙarshen Satumba, an bai wa Roggeveen benci a madadin ɗan wasan Liverpool Jakub Ojrzyński . [4] Ya bar ƙungiyar a ranar 1 ga Fabrairu 2024, bayan da aka soke kwangilarsa ta hanyar amincewa da juna. [5] === FC Tulsa === A ranar 9 ga Fabrairu, 2024, Roggeveen ya rattaba hannu da ƙungiyar FC Tulsa ta Amurka mai matsayi na biyu wacce ke fafatawa a gasar USL . <ref>{{Cite web |last=USLChampionship com Staff |date=9 February 2024 |title=FC Tulsa signs Suriname international Joey Roggeveen |url=https://www.uslchampionship.com/news_article/show/1299776-fc-tulsa-signs-suriname-international-joey-roggeveen |website=USL Championship}}</ref> Ya bar Tulsa bayan kakar wasa ta 2024. <ref>{{Cite web |title=FC Tulsa Announces First 2025 Roster Update as the Offseason Gets Underway |url=https://www.fctulsa.com/news/2024/11/14/fc-tulsa-announces-first-2025-roster-update-as-the-offseason-gets-underway/}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Roggeveen a ƙasar Netherlands, kuma mahaifinsa ɗan ƙasar Holland ne, kuma mahaifiyarsa 'yar ƙasar Surinam ce. <ref>{{Cite web |date=14 March 2022 |title=De link van Joey Roggeveen met Suriname |url=https://www.natioblogs.com/post/de-link-van-joey-roggeveen-met-suriname |website=Nationetwork }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya kasance matashi ɗan ƙasar Holland. Ƙungiyar 'yan wasan ƙasar Surinamese ta kira shi don shiga wasan sada zumunci da Thailand a ranar 27 ga Maris, 2022. <ref>{{Cite web |title=voorselectie van Surinaams elftal barst van de ex-eredivisiespelers |url=http://sportnieuws.nl/voetbal/buitenland/voorselectie-van-surinaams-elftal-barst-van-de-ex-eredivisiespelers/ |access-date=5 March 2022}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 22 September 2023}}<ref name="SW">{{Soccerway|joey-roggeveen/398415}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofin ƙasa ! colspan="2" | Wani ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | Jong AZ | 2018–19 | Eerste Division | 5 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 5 | 0 |- | rowspan="3" | Jong Volendam | 2019–20 | Tweede Divisie | 5 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 5 | 0 |- | 2020–21 | Tweede Divisie | 3 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 3 | 0 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 8 ! 0 ! colspan="2" | — ! colspan="2" | — ! 8 ! 0 |- | Volendam | 2020–21 | Eerste Division | 18 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 19 | 0 |- | rowspan="3" | Jong Ajax | 2021–22 | Eerste Division | 1 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 1 | 0 |- | 2022–23 | Eerste Division | 0 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 0 | 0 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 1 ! 0 ! colspan="2" | — ! colspan="2" | — ! 1 ! 0 |- | Den Bosch | 2023–24 | Eerste Division | 6 | 0 | 0 | 0 | colspan="2" | — | 6 | 0 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 38 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 39 ! 0 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1998]] a36xl16bqm5wlcu11p90hsq5kr92rp9 Jearl Margaritha 0 150963 835381 835171 2026-05-13T12:21:45Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835381 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jearl Erwin Margaritha''' (an haife shi a ranar 10 ga Afrilu 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga ƙwallon gaba a ƙungiyar Challenger Pro League ta Beveren . An haife shi a ƙasar Netherlands, yana buga wa ƙungiyar ƙasa ta Curaçao wasa . == Aikin kulob == Ya samu ci gaba a makarantun matasa na Groningen da FC Emmen, Margaritha ya koma ƙungiyar rukuni na biyar ta Holland VV Hoogeveen kafin kakar wasa ta 2019-20 ta Hoofdklasse . <ref name="vvh">{{Cite web |title=Timmerman, Rasevic en Margaritha laatste aanwinsten Hoogeveen |url=https://www.tweenul.nl/nieuws/timmerman-rasevic-en-margaritha-laatste-aanwinsten-hoogeveen |access-date=11 January 2021}}{{Dead link|date=December 2025}}</ref> A ranar 1 ga Satumba, 2019, ya fara buga wasa a gasar cin kofin zakarun Turai a wasan da suka sha kashi da ci 3-0 a hannun Alphense Boys . <ref name="stdeb">{{Cite web |title=Seizoenstart Hoogeveen eindigt in enorme deceptie |url=https://www.vvhoogeveen.nl/113/4899/uitslagen/wedstrijd-details/ |access-date=11 January 2021}}</ref> Ya zura kwallonsa ta farko makonni biyu bayan haka a wasan da suka sha kashi da ci 5-4 a kan Quick '20 . <ref name="stfg">{{Cite web |title=Collectieve wanprestatie Hoogeveen bij Quick'20 |url=https://www.vvhoogeveen.nl/113/4859/uitslagen/wedstrijd-details/ |access-date=11 January 2021}}</ref> A ranar 9 ga Janairu 2020, Hoogeveen ya sanar da tafiyar Margaritha zuwa Almere City . [1] Duk da haka, ya ɗauki kusan watanni biyu kafin a kammala yarjejeniyar saboda bai yi kwangila da Hoogeveen ba. [2] [3] A ranar 6 ga Satumba 2020, ya zura ƙwallonsa ta farko a wasan ƙwararru a wasan da ƙungiyarsa ta yi nasara da ci 6-4 a kan Excelsior . [4] A ranar 4 ga Agusta 2021, Margaritha ya koma ƙungiyar Eerste Divisie TOP Oss . <ref>{{Cite web |date=4 August 2021 |title=Jearl Margaritha komt TOP Oss versterken |url=https://toposs.nl/jearl-margaritha-komt-top-oss-versterken/ |access-date=4 August 2021 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A ranar 29 ga Yuni 2023, ya sanya hannu a kulob ɗin Sabah na Azerbaijan Premier League kan kwantiragi har zuwa Yuni 2027. <ref>{{Cite web |date=29 June 2023 |title=XOŞ GƏLDİN, JARL! |url=https://sabahfc.az/2023/06/29/xos-g%c9%99ldin-jarl/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629201844/https://sabahfc.az/2023/06/29/xos-g%C9%99ldin-jarl/ |archive-date=29 June 2023 |access-date=29 June 2023 |website=sabahfc.az |publisher=Sabah FC |language=Azerbaijani}}</ref> Margaritha ta sanya hannu da Phoenix Rising FC ta gasar USL a ranar 16 ga Agusta 2024. <ref>{{Cite web |last=Hill |first=Tyson |date=16 August 2024 |title=Phoenix Rising Signs Curacao International Jearl Margaritha |url=https://www.phxrisingfc.com/news/phoenix-rising-signs-curacao-international-jearl-margaritha/ |access-date=16 August 2024}}</ref> A ranar 4 ga Agusta 2025, Margaritha ta sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da ƙungiyar Beveren ta ƙasar Belgian Challenger Pro League . <ref>{{Cite web |last=Mieghem |first=Maarten Van |date=5 August 2025 |title=WELKOM OP DE FREETHIEL, JEARL MARGARITHA! |url=https://www.skbeveren.be/2025/08/welkom-jearl/}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Staff |first=USLChampionship com |date=4 August 2025 |title=Phoenix Rising announces transfer of Jearl Margaritha to Belgium’s S.K. Beveren |url=https://www.uslchampionship.com/news_article/show/1343730-phoenix-rising-announces-transfer-of-jearl-margaritha-to-belgium-s-s-k-beveren |website=USL Championship}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Margaritha a Netherlands, kuma ya cancanci buga wa Curaçao wasa saboda gadonsa. A watan Nuwamba na 2020, kocin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Curaçao Guus Hiddink ya sanya Margaritha a cikin 'yan wasa 23 da za su fafata a sansanin horo na mako guda. <ref name="cuwtc">{{Cite web |title=DEZE EERSTE DIVISIE-SPELERS KONDEN REKENEN OP EEN OPROEP VOOR HUN NATIONALE ELFTAL |url=https://www.elfvoetbal.nl/binnenland/279874/deze-eerste-divisie-spelers-konden-rekenen-op-een-oproep-voor-hun-nationale-elftal |access-date=11 January 2021}}</ref> Margaritha ya fara buga wa Curaçao wasa a ranar 7 ga Satumba, 2023 a wasan da [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Ƙasar Trinidad da Tobago|Trinidad da Tobago]] suka doke su da ci 1-0. <ref>{{Cite web |date=20 March 2024 |title=The Opposition: Curaçao |url=https://www.wearehullcity.co.uk/news/2024/march/20/the-opposition-curacao/ |access-date=22 April 2025}}</ref> Ya zura kwallaye hudu na farko a gasar cin kofin duniya a Curaçao a ranar 15 ga Nuwamba, 2024 a wasan da suka doke Saint Martin da ci 5-0. <ref>{{Cite web |date=16 November 2024 |title=Curaçao boekt ruime overwinning op St Martin uitblinkende Margaritha |url=https://nu.cw/2024/11/16/curacao-boekt-ruime-overwinning-op-st-martin-uitblinkende-margaritha/ |access-date=22 April 2025}}</ref> A watan Yunin 2025, an sanya shi cikin tawagar da za ta fafata a gasar cin kofin zinare ta CONCACAF ta 2025. <ref>{{Cite web |date=5 June 2025 |title=Rosters confirmed for 2025 Concacaf Gold Cup |url=https://www.concacaf.com/en/gold-cup/news/rosters-confirmed-for-2025-concacaf-gold-cup/ |access-date=11 June 2025}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Na Ƙasa da Ƙasa === {{Updated|match played 31 March 2026}}<ref>{{Soccerway|648486}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallayen da ƙungiyar ƙasa ta samu da kuma shekarar da ta gabata ! Tawagar ƙasa ! Shekara ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="4" | Curaçao | 2023 | 2 | 0 |- | 2024 | 8 | 4 |- | 2025 | 9 | 1 |- | 2026 | 2 | 0 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 21 ! 5 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 2000]] gfh2sgz9vlqlpk6ac1c3p11ty3xppoy Juliana Modesta Auma 0 151048 835602 835376 2026-05-14T03:05:50Z InternetArchiveBot 13371 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 835602 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Juliana Modesta Auma | image = Auma, Juliana Modest.jpg | birth_date = 14 October 1964 | citizenship = Ugandan | occupation = Politician | known_for = Politics | party = National Resistance Movement }} '''Juliana Modesta Auma''' (an haife ta a ranar 14 ga Oktoba 1964) 'Yar siyasa ce daga Uganda. Ta kasance ‘Yar Majalisar Dokoki a majalisa ta tara ta Uganda, tana wakiltar Gundumar Abim a ƙarƙashin jam’iyyar siyasa ta National Resistance Movement.(((Kotido Chief Magistrate Emmanuel Seiko with costs on grounds that Auma did not provide substantial == Tafiyar siyasa == Auma ta kasance memba na majalisa a majalisar dokoki ta tara ta Uganda . <ref name=":0">{{Cite web |last=Joshua |first=Walakira |date=23 December 2019 |title=PULKOL LEVELS OFF ABIM MP JULIANA AUMA MODESTA WITH SHS500M COURT BILL (SHE SOLD TO HIM FAKE LAND IN LUWERO) – mulengeranews.com |url=https://mulengeranews.com/pulkol-levels-off-abim-mp-juliana-auma-modesta-with-shs500m-court-bill-she-sold-to-him-fake-land-in-luwero/ |access-date=2022-03-31 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2013-06-07 |title=Members of 9th Parliament |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |access-date=2022-03-31 |website=Fortune Of Africa - Uganda |language=en-US |archive-date=2018-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kakaire |first=Sulaiman |title=Nankabirwa explains Kyankwanzi 'fight' |url=https://observer.ug/news-headlines/36448-nankabirwa-explains-kyankwanzi-fight |access-date=2022-03-31 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=EveryPolitician: Uganda - Parliament - 9th Parliament |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2022-03-31 |website=EveryPolitician |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref> Ta rasa kujerarta a majalisa tsakanin (2011-2016) wani bangare saboda an ruwaito cewa ta yi amfani da shekaru biyar na farko a matsayin memba na majalisa na farko don neman yarjejeniyar ƙasa maimakon yin doka ga masu jefa kuri'a.<ref name=":0" /> A lokacin babban zaben 2021, ta yi takara a matsayin dan majalisa mai zaman kanta amma ta sha kashi a hannun mai ɗaukar tutar NRM kuma mai ci, Janet Akech Okorimoe wanda ya samu kuri'u 7,705 kuma Auma ya samu kuriʼu 7,608.<ref name=":1">{{Cite web |title=Court Throws Out Vote Recount Application for Abim Woman MP Race |url=https://ugandaradionetwork.net/story/court-throws-out-vote-recount-application-for-abim-woman-mp-race- |access-date=2022-03-31 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> Koyaya, Auma ta yi jayayya da sakamakon da ke zargin magudi na kuri'a kuma ta yi kira ga sake ƙidaya.<ref name=":1" /> Daga baya ta gabatar da takardar neman zabe wanda Babban Alkalin Kotido Emmanuel Seiko ya kore shi tare da farashi a kan dalilin cewa Auma bai samar da wata hujja ba.<ref name=":1" /> An lissafa ta a cikin mambobi 34 na majalisar dokokin Uganda waɗanda suka yi magana kasa da sau biyar, kuma 29 daga cikinsu na jam'iyyar siyasa ta NRM ce mai mulki.<ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Silent MPs exposed |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/silent-mps-exposed-1546614 |access-date=2022-03-31 |website=Monitor |language=en}}</ref> == Dubi kuma == * Jerin mambobin majalisar dokokin Uganda ta tara * Iriama Rose == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1964]] d0rk9gma1e7d3jn4pl02thnt3z7lqi9 Joy Lehai Kanyarutokye 0 151049 835378 2026-05-13T12:04:03Z Smmanzo 44838 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341277865|Joy Lehai Kanyarutokye]]" 835378 wikitext text/x-wiki '''Joy Lehai Kanyarutokye''' (born 1946<ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Says |first=Luis Rubio |date=11 February 2020 |title=Miss World 1968 |url=https://rodriguezmatute.home.blog/2020/02/11/miss-world-1968/ |access-date=2023-04-09 |website=MISS WORLD HISTORY / HISTORIA DE MISS MUNDO |language=en}}</ref>) was the first Ugandan woman to be crowned Miss Uganda with both parents Ugandan on 28 October 1968.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Beauty Queens since independence |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1508229 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=admin |date=24 March 2023 |title=Hannah Karema crowned Miss Uganda 2023/ 2024 |url=https://thepearlmagazine.com/hannah-karema-crowned-miss-uganda-2023-2024/ |access-date=2023-04-09 |website=The Pearl |language=en-US}}</ref> == Rayuwa da ilimi == <ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 "Here is the first Miss Uganda"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Lehai ’ya ce ga Dr Norman Kanyarutokye, kuma ita ce ta fari a cikin ’ya’ya biyar. Ta kammala karatu daga Jami'ar Makerere da digirin Bachelor of Arts a shekarar 1970.. <ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 "Here is the first Miss Uganda"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Ta auri Dr. Festo Higiro a ranar 6 ga Yuni 1970 a All Saints Church a Nakasero amma daga baya suka sake aure.<ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 "Here is the first Miss Uganda"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Ita ce kakarta ta Sharon O tsohuwar mai rawa a cikin ƙungiyar rawa ta Obsessions . <ref name=":0" /> == Ayyuka == An yi mata kambin Miss Uganda na 1968 a ranar 29 ga Oktoba 1968 a Otal din Sheraton a Kampala lokacin da take da shekaru 22. <ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 "Here is the first Miss Uganda"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Says |first=Luis Rubio |date=11 February 2020 |title=Miss World 1968 |url=https://rodriguezmatute.home.blog/2020/02/11/miss-world-1968/ |access-date=2023-04-09 |website=MISS WORLD HISTORY / HISTORIA DE MISS MUNDO |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSays2020">Says, Luis Rubio (11 February 2020). [https://rodriguezmatute.home.blog/2020/02/11/miss-world-1968/ "Miss World 1968"]. ''MISS WORLD HISTORY / HISTORIA DE MISS MUNDO''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Ta auna 111 lbs (kimanin 50 kg) kuma tsayinta ya kasance 5 feet da 4 inci.<ref name=":0" /> A ranar 14 ga Nuwamba 1968, Lehai ta yi gasa a London a cikin 1968 Miss World beauty content wakiltar Uganda a Lyceum Theatre . <ref name=":0" /> == Dubi kuma == # Miss Uganda # [[Stellah Nantumbwe|Stella Nantumbwe]] == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Haifaffun 1946]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ggjuxsldujfanygor178z9mpbnicepn 835379 835378 2026-05-13T12:06:04Z Smmanzo 44838 835379 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Joy Lehai Kanyarutokye | birth_date = 1946 | birth_place = Uganda | occupation = Beauty queen | alma_mater = [[Makerere University]] (BA) | title = Miss Uganda 1968 | children = | relatives = Sharon O (granddaughter) }} '''Joy Lehai Kanyarutokye''' (born 1946<ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Says |first=Luis Rubio |date=11 February 2020 |title=Miss World 1968 |url=https://rodriguezmatute.home.blog/2020/02/11/miss-world-1968/ |access-date=2023-04-09 |website=MISS WORLD HISTORY / HISTORIA DE MISS MUNDO |language=en}}</ref>) was the first Ugandan woman to be crowned Miss Uganda with both parents Ugandan on 28 October 1968.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Beauty Queens since independence |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1508229 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=admin |date=24 March 2023 |title=Hannah Karema crowned Miss Uganda 2023/ 2024 |url=https://thepearlmagazine.com/hannah-karema-crowned-miss-uganda-2023-2024/ |access-date=2023-04-09 |website=The Pearl |language=en-US}}</ref> == Rayuwa da ilimi == <ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 "Here is the first Miss Uganda"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Lehai ’ya ce ga Dr Norman Kanyarutokye, kuma ita ce ta fari a cikin ’ya’ya biyar. Ta kammala karatu daga Jami'ar Makerere da digirin Bachelor of Arts a shekarar 1970.. <ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 "Here is the first Miss Uganda"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Ta auri Dr. Festo Higiro a ranar 6 ga Yuni 1970 a All Saints Church a Nakasero amma daga baya suka sake aure.<ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 "Here is the first Miss Uganda"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Ita ce kakarta ta Sharon O tsohuwar mai rawa a cikin ƙungiyar rawa ta Obsessions . <ref name=":0" /> == Ayyuka == An yi mata kambin Miss Uganda na 1968 a ranar 29 ga Oktoba 1968 a Otal din Sheraton a Kampala lokacin da take da shekaru 22. <ref name=":0">{{Cite web |title=Here is the first Miss Uganda |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 |access-date=2023-04-09 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1516439 "Here is the first Miss Uganda"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Says |first=Luis Rubio |date=11 February 2020 |title=Miss World 1968 |url=https://rodriguezmatute.home.blog/2020/02/11/miss-world-1968/ |access-date=2023-04-09 |website=MISS WORLD HISTORY / HISTORIA DE MISS MUNDO |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSays2020">Says, Luis Rubio (11 February 2020). [https://rodriguezmatute.home.blog/2020/02/11/miss-world-1968/ "Miss World 1968"]. ''MISS WORLD HISTORY / HISTORIA DE MISS MUNDO''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 April</span> 2023</span>.</cite></ref> Ta auna 111 lbs (kimanin 50 kg) kuma tsayinta ya kasance 5 feet da 4 inci.<ref name=":0" /> A ranar 14 ga Nuwamba 1968, Lehai ta yi gasa a London a cikin 1968 Miss World beauty content wakiltar Uganda a Lyceum Theatre . <ref name=":0" /> == Dubi kuma == # Miss Uganda # [[Stellah Nantumbwe|Stella Nantumbwe]] == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Haifaffun 1946]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] t4hfnka0iieosml6jv4fzxferzifk9m Basij 0 151050 835383 2026-05-13T12:43:09Z Ibkt 10164 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1352175279|Basij]]" 835383 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Sidebar/styles.css"></templatestyles>'''Persian-language romanization" typeof="mw:Transclusion">Basij''' (Persian), a hukumance '''{{Transl|fa|Sâzmân-e Basij-e Mostaz'afin}}''', 'Kungiyar Motsawa ta Masu zalunci'), <ref name="GlobSecNiruy">{{Cite web |last=John Pike |title=GlobalSecurity.org Intelligence: Mobilisation Resistance Force |url=http://www.globalsecurity.org/intell/world/iran/basij.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430031747/http://www.globalsecurity.org/intell/world/iran/basij.htm |archive-date=30 April 2011 |access-date=10 November 2014}}</ref> wata 'yar gwagwarmaya ce ta sa kai a cikin Rundunar Tsaro ta Musulunci (IRGC) kuma ɗaya daga cikin rassanta biyar.<ref>{{Cite web |last=Alfoneh |first=Ali |date=23 September 2008 |title=What Do Structural Changes in the Revolutionary Guards Mean? |url=http://www.aei.org:80/outlook/28666 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111027235354/http://www.aei.org/outlook/28666 |archive-date=27 October 2011 |website=Aei.org}}</ref> Ana kiran mutum da ''basiji'' a cikin [[Farisawa|Harshen Farisa]]. <ref name="Alfoneh">{{Cite web |title=Iran Primer: The Basij Resistance Force |url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2010/10/iran-primer-the-basij-resistance-force.html |access-date=2024-03-21 |website=FRONTLINE - Tehran Bureau |language=en}}</ref> An kafa wannan kungiya ta Basij a [[Iran]] a shekarar 1979 bisa ga umarnin [[Khomeini|Ayatollah Khomeini]], shugaban [[Juyin Juya Halin Musulunci|Juyin Juya Halin Iran]], a farkon lokacin da aka kafa kuniyar ta kunshi fararen hula masu sa kai, galibinsu talakawa ne masu karamin karfi, kabiu daban daban da yankunan karkara wadanda suka shiga cikin matsin tattalin arziki da rikicen rikcen siysa bayan juyin juya hali amma duk da haka tasirin Khomeini ya basu kwarin gwaiwar shiga yakin Iran-Iraq, . <ref name="nytimes.com/topics-basij-2-12-2011">{{Cite web |date=2 December 2011 |title=Basij Militia |url=http://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/organizations/b/basij_militia/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230642/http://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/organizations/b/basij_militia/index.html |archive-date=15 May 2013 |access-date=10 November 2014 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Khomeini a wasu lokuta zai koma Basij a matsayin "Sojojin Miliyan ashirin", yana mai da'awar cewa kusan kashi 75% na yawan jama'ar kasar Iran Basijis ne. Zai yi bayani dalla-dalla, yana cewa kasar da ke da mutane miliyan 20 a matsayin sojojin su ba zaiyu a iyayin nasara akansu ba.<ref>{{Cite web |title=سیر تأسیس ارتش بیست میلیونی؛ از سازمان بسیج ملی تا نیروی مقاومت بسیج / روایتی از اولین مأموریت‌های بسیج در کشور |url=https://irdc.ir/fa/news/6388/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A3%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330145205/https://irdc.ir/fa/news/6388/%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A3%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 |archive-date=30 March 2023 |access-date=5 January 2024}}</ref> Basij kungiya ce mai zaman kanta har zuwa 17 ga Fabrairu 1981, lokacin da Majalisar dokokin Iran ta sanya ta a hukumance a cikin tsarin kungiyar masu tsaron juyin juya hali don kawo karshen rikici tsakanin su biyu, a cewar [[Akbar Hashemi Rafsanjani]]. A halin da ake ciki a yanzu, rundunar ta kunshi matasa 'yan Iran, wani muhimmin bangare da aka samo daga al'adun Shi'a na addini da kuma bangarorin siyasa na al'ummar Iran masu goyan bayan juyin juya hali, wadanda ke ba da gudummawa, sau da yawa don musayar fa'idodin hukuma. Tare da rassa a "kusan kowane" birni da gari a Iran, Basij tana aiki ne a matsayin dakarun taimako da ke aiwatar da ikon gwamnati a kan al'umma, yan Basij suna aiki a matsayin 'yan sanda na gyaran ɗabi'a a wuraren da ake tsayawa (checkpoint) da wuraren shakatawa, da kuma murkushe duk wani taron masu adawa da juyin juya hali, <ref name="Reuters-specialists" /> da kuma aiki a matsayin mataimakin tilasta bin doka, samar da ayyukan zamantakewa, da shirya bukukuwan addini na jama'a. Sojojin sun kasance sau da yawa kuma suna amsawa ga yaduwar zanga-zangar zaben Iran na 2009, zanga-zambe na Iran na 2017-18, da zanga-zaye na Mahsa Amini na 2022-2023. Basij suna ƙarƙashin IRGC sannan suna karɓar umarni daga garesu da kuma Babban Jagora na Iran.<ref name="nytimes.com/topics-basij-2-12-2011">{{Cite web |date=2 December 2011 |title=Basij Militia |url=http://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/organizations/b/basij_militia/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515230642/http://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/organizations/b/basij_militia/index.html |archive-date=15 May 2013 |access-date=10 November 2014 |website=[[The New York Times]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/organizations/b/basij_militia/index.html "Basij Militia"]. ''[[New York Times|The New York Times]]''. 2 December 2011. [https://web.archive.org/web/20130515230642/http://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/organizations/b/basij_militia/index.html Archived] from the original on 15 May 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 November</span> 2014</span>.</cite></ref><ref name="english.khamenei.ir">{{Cite web |date=3 May 2008 |title=Supreme Leader's Speech to Basij Members |url=http://english.khamenei.ir//index.php?option=com_content&task=view&id=781&Itemid=4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112211620/http://english.khamenei.ir//index.php?option=com_content&task=view&id=781&Itemid=4 |archive-date=12 November 2013 |access-date=8 April 2013 |publisher=Khamenei.ir}}</ref> An ce suna da "mai karfi" tare da jam'iyyar siyasa ta Jamhuriyar Musulunci, <ref name="Reuters-specialists" /> kuma "daidaitawa" ta yaba da Babban Jagora, amma kuma ana kiransu "mahimmanci mai zurfi na damuwa da fushi" tsakanin jama'a a Iran. Bayan Operation Midnight Hammer a cikin 2025, sojojin Basij sun kara yawan sintiri na birane, musamman da dare don "tabbatar da tsaro".<ref>{{Cite web |date=2025-06-22 |title=Iran says Basij paramilitary forces step up urban patrols |url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2025/06/22/iran-says-basij-paramilitary-forces-step-up-urban-patrols- |access-date=2025-06-22 |website=Al Arabiya English |language=en}}</ref> jmrz5ri4dz93gdxmvstkt1ziz7yliyh Zakaria Aboukhlal 0 151051 835409 2026-05-13T15:26:01Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1346305292|Zakaria Aboukhlal]]" 835409 wikitext text/x-wiki '''Zakaria Abukhlal''' ( Arabic ; an haife shi a ranar 18 ga Fabrairu 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta dama]] a ƙungiyar Torino ta Italiya Serie A An haife shi a Netherlands, yana buga wa [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Morocco wasa]] . == Aikin kulob == === PSV === Aboukhlal ya fara buga wasansa na farko na kwararren don Jong PSV a wasan da suka ci 2–1 Eerste Divisie a kan FC Eindhoven a ranar 17 ga Agusta 2018. <ref>{{Cite web |title=PSV II vs. Eindhoven - 17 August 2018 |url=https://int.soccerway.com/matches/2018/08/17/netherlands/eerste-divisie/jong-psv/fc-eindhoven/2794379/ |website=Soccerway}}</ref> === AZ === A watan Agusta na 2019, bayan ya buga wasanni biyu kacal a ƙungiyar manyan 'yan wasan PSV, Aboukhlal ya koma ƙungiyar abokan hamayyar Eredivisie ta AZ Alkmaar kan yarjejeniyar da ta kai Yuro miliyan 2. <ref>{{Cite web |date=26 August 2019 |title=Aboukhlal leaves PSV for AZ Alkmaar |url=http://www.football-oranje.com/aboukhlal-leaves-psv-for-az-alkmaar/ |access-date=26 January 2020 |website=Football Oranje}}</ref> A wasan da Jong AZ ya buga a ranar 9 ga Disamba 2019, ya zira kwallaye huɗu a ragar ƙungiyarsa a wasan da suka yi da Helmond Sport . <ref>{{Cite web |date=9 December 2019 |title=AZ II VS. HELMOND SPORT 4 - 1 |url=https://www.soccerway.com/matches/2019/12/09/netherlands/eerste-divisie/jong-az/stichting-helmond-sport/3031852/ |access-date=26 January 2020 |website=Soccerway}}</ref> === Toulouse === A ranar 24 ga Yuni 2022, Aboukhlal ya rattaba hannu da kulob din Toulouse na Faransa. <ref>{{Cite web |date=24 June 2022 |title=ZAKARIA ABOUKHLAL PREMIÈRE RECRUE DU MERCATO ESTIVAL |url=https://www.toulousefc.com/fr/zakaria-aboukhlal-premiere-recrue-du-mercato-estival |access-date=27 June 2022 |publisher=Toulouse FC |language=fr}}</ref> A kakar wasa ta farko a kulob din, ya lashe gasar Coupe de France . Ya zura kwallo a minti na 79 a wasan karshe na Coupe de France na 2023 don taimakawa kulob dinsa ya doke zakarun da ke kare kambun Nantes da ci 5-1. <ref>{{Cite web |date=29 April 2023 |title=Nantes 1-5 Toulouse: Toulouse win first major trophy in French Cup final |url=https://www.bbc.com/sport/football/65439267 |access-date=29 April 2023 |publisher=BBC |language=en}}</ref> [[Fayil:Zakaria_Aboukhlal_-_2023-02-01_(cropped).jpg|thumb|Aboukhal zai yi wa Toulouse wasa a shekarar 2023]] A ranar 14 ga Mayu 2023, Aboukhal ya ƙi wakiltar Toulouse a wasan Ligue 1 da Nantes saboda wasan yana cikin yaƙin neman zaɓe na yaƙi da nuna wariyar jinsi, ma'ana kayan wasan dukkan ƙungiyoyi na makon sun ƙunshi kayan ado masu taken bakan gizo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-14 |title=Two Ligue 1 players refuse to play in protest at anti-homophobia campaign |url=https://www.france24.com/en/live-news/20230514-two-ligue-1-players-refuse-to-play-in-protest-at-anti-homophobia-campaign |access-date=2023-05-15 |website=France 24 |language=en}}</ref> Kafafen yaɗa labarai da dama sun tuhume shi a cikin makon, da laifin yin faɗa da [[Wariyar Jinsi|mata]] mataimakiyar shugaban [[Toulouse]] Laurence Arribabagé, a lokacin bikin lashe gasar Coupe de France ta Toulouse a zauren birnin a watan Afrilu. Aboukhal, wanda aka yi zargin ya shaida wa Arribabagé "A gida, mata ba sa magana da maza haka" bayan Arribabagé ya nemi wasu 'yan wasan su rage ɗabi'unsu, an dakatar da shi na ɗan lokaci daga duk ayyukan ƙungiyar farko. <ref>{{Cite web |title=Toulouse: Aboukhlal mis à l'écart suite à son altercation avec une élue lors des festivités de la Coupe de France |url=https://rmcsport.bfmtv.com/football/ligue-1/toulouse-aboukhlal-mis-a-l-ecart-suite-a-son-altercation-avec-une-elue-lors-des-festivites-de-la-coupe-de-france_AV-202305150887.html |access-date=2023-05-18 |website=RMC SPORT |language=fr}}</ref> Bayan wannan zargi, Aboukhlal ya wallafa a shafinsa na Twitter: "Bayan labarin da RMC ta buga a ranar Litinin, 15 ga Mayu, na sami damar ganawa da Laurence Arribagé. A lokacin wannan taron, dukkanmu mun tabbatar da cewa rahoton wasanni na RMC bai yi daidai da abin da ya faru a ranar 30 ga Afrilu a Capitole ba. Muna so mu kawo karshen wannan takaddamar da ta shafi mu duka da kuma iyalanmu. Mun gode da girmama shawararmu." <ref>{{Cite web |last=Kasraoui |first=Safaa |title=Zakaria Aboukhlal's Clarification Exposes RMC Claims |url=https://www.moroccoworldnews.com/2023/05/355507/zakaria-aboukhlals-clarification-exposes-rmc-claims |access-date=2023-05-18 |website=moroccoworldnews |language=en}}</ref> === Torino === A ranar 29 ga Yuli 2025, Aboukhal ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu da Torino a Italiya. <ref>{{Cite web |date=29 July 2025 |title=Aboukhlal al Toro |trans-title=Aboukhlal at Toro |url=https://www.torinofc.it/news/29/07/2025/aboukhlal-al-toro_36834 |access-date=29 July 2025 |publisher=Torino FC |language=it}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Aboukhal a ƙasar Netherlands ga mahaifiyarsa 'yar ƙasar Morocco kuma mahaifinta ɗan ƙasar Libya. [1] Tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne a ƙasar Netherlands. Ya yanke shawarar kada ya wakilci ƙasar Netherlands amma ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Morocco saboda girmansa a cikin al'ummar Morocco da ke zaune a Netherlands, an kira shi don ya wakilci ƙasar a watan Nuwamba na 2020. [2] An kira shi don buga wa tawagar ƙasar Libya wasa amma ya ƙi. Aboukhal ya fara bugawa Morocco wasa a wasan share fage na gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 2021 da ci 4-1 a kan Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya a ranar 13 ga Nuwamba, 2020, kuma ya zura ƙwallo ta huɗu a wasansa na farko. [3] A ranar 10 ga Nuwamba, 2022, an sanya shi cikin jerin 'yan wasa 23 na Morocco da za su fafata a [[Kofin Duniya na FIFA 2022|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2022]] a Qatar. <ref>{{Cite web |title=Morocco World Cup 2022 squad: Who's in and who's out? {{!}} Goal.com |url=https://www.goal.com/en-bh/lists/morocco-2022-world-cup-squad-hakimi-ziyech-mazraoui-qatar/blta36257fc4feeb66a |access-date=10 November 2022 |website=www.goal.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 November 2022 |title=Moroccan coach unveils list of 26 Atlas Lions in 2022 World Cup |url=https://en.hespress.com/52697-moroccan-coach-unveils-list-of-26-atlas-lions-in-2022-world-cup.html |access-date=10 November 2022 |website=HESPRESS English - Morocco News |language=en-US}}</ref> Ya zura kwallonsa ta farko a [[Kofin Duniya na FIFA 2022|gasar cin kofin duniya]] da Belgium a ranar 27 ga Nuwamba, 2022. == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 29 May 2025}}<ref>{{Soccerway|zakaria-aboukhlal/463703}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[KNVB Cup]], [[Coupe de France]]}} ! colspan="2" |Europe ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="3" |Jong PSV |2018–19 |Eerste Divisie |24 |9 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |24 |9 |- |2019–20 |Eerste Divisie |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !25 !9 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !25 !9 |- | rowspan="3" |[[PSV Eindhoven|PSV]] |2018–19 |Eredivisie |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- |2019–20 |Eredivisie |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !2 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !2 !0 |- | rowspan="4" |Jong AZ |2019–20 |Eerste Divisie |10 |8 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |10 |8 |- |2020–21 |Eerste Divisie |8 |5 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |8 |5 |- |2021–22 |Eerste Divisie |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !19 !13 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !19 !13 |- | rowspan="4" |AZ Alkmaar |2019–20 |Eredivisie |12 |0 |2 |0 |1{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]}} |0 | colspan="2" |— |15 |0 |- |2020–21 |Eredivisie |24 |4 |1 |0 |5[b] |0 | colspan="2" |— |30 |4 |- |2021–22 |Eredivisie |31 |4 |3 |1 |8{{Efn|Two appearances and one goal in UEFA Europa League, six appearances and one goal in [[UEFA Conference League]]}} |2 |3 |1 |45 |8 |- ! colspan="2" |Total !67 !8 !6 !1 !14 !2 !3 !1 !90 !12 |- | rowspan="4" |Toulouse |2022–23 |[[Ligue 1]] |37 |10 |5 |5 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |42 |15 |- |2023–24 |Ligue 1 |13 |3 |0 |0 |1[b] |0 | colspan="2" |— |14 |3 |- |2024–25 |Ligue 1 |26 |7 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |27 |7 |- ! colspan="2" |Total !76 !20 !6 !5 !1 !0 ! colspan="2" |— !83 !25 |- ! colspan="3" |Career total !189 !50 !12 !6 !15 !2 !3 !1 !219 !59 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 2000]] 9f70wk8vga1rvuzoexrz1ql15jj28al 835410 835409 2026-05-13T15:26:21Z Sardeeq 39275 835410 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zakaria Abukhlal''' ( Arabic ; an haife shi a ranar 18 ga Fabrairu 2000) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta dama]] a ƙungiyar Torino ta Italiya Serie A An haife shi a Netherlands, yana buga wa [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Morocco|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Morocco wasa]] . == Aikin kulob == === PSV === Aboukhlal ya fara buga wasansa na farko na kwararren don Jong PSV a wasan da suka ci 2–1 Eerste Divisie a kan FC Eindhoven a ranar 17 ga Agusta 2018. <ref>{{Cite web |title=PSV II vs. Eindhoven - 17 August 2018 |url=https://int.soccerway.com/matches/2018/08/17/netherlands/eerste-divisie/jong-psv/fc-eindhoven/2794379/ |website=Soccerway}}</ref> === AZ === A watan Agusta na 2019, bayan ya buga wasanni biyu kacal a ƙungiyar manyan 'yan wasan PSV, Aboukhlal ya koma ƙungiyar abokan hamayyar Eredivisie ta AZ Alkmaar kan yarjejeniyar da ta kai Yuro miliyan 2. <ref>{{Cite web |date=26 August 2019 |title=Aboukhlal leaves PSV for AZ Alkmaar |url=http://www.football-oranje.com/aboukhlal-leaves-psv-for-az-alkmaar/ |access-date=26 January 2020 |website=Football Oranje}}</ref> A wasan da Jong AZ ya buga a ranar 9 ga Disamba 2019, ya zira kwallaye huɗu a ragar ƙungiyarsa a wasan da suka yi da Helmond Sport . <ref>{{Cite web |date=9 December 2019 |title=AZ II VS. HELMOND SPORT 4 - 1 |url=https://www.soccerway.com/matches/2019/12/09/netherlands/eerste-divisie/jong-az/stichting-helmond-sport/3031852/ |access-date=26 January 2020 |website=Soccerway}}</ref> === Toulouse === A ranar 24 ga Yuni 2022, Aboukhlal ya rattaba hannu da kulob din Toulouse na Faransa. <ref>{{Cite web |date=24 June 2022 |title=ZAKARIA ABOUKHLAL PREMIÈRE RECRUE DU MERCATO ESTIVAL |url=https://www.toulousefc.com/fr/zakaria-aboukhlal-premiere-recrue-du-mercato-estival |access-date=27 June 2022 |publisher=Toulouse FC |language=fr}}</ref> A kakar wasa ta farko a kulob din, ya lashe gasar Coupe de France . Ya zura kwallo a minti na 79 a wasan karshe na Coupe de France na 2023 don taimakawa kulob dinsa ya doke zakarun da ke kare kambun Nantes da ci 5-1. <ref>{{Cite web |date=29 April 2023 |title=Nantes 1-5 Toulouse: Toulouse win first major trophy in French Cup final |url=https://www.bbc.com/sport/football/65439267 |access-date=29 April 2023 |publisher=BBC |language=en}}</ref> [[Fayil:Zakaria_Aboukhlal_-_2023-02-01_(cropped).jpg|thumb|Aboukhal zai yi wa Toulouse wasa a shekarar 2023]] A ranar 14 ga Mayu 2023, Aboukhal ya ƙi wakiltar Toulouse a wasan Ligue 1 da Nantes saboda wasan yana cikin yaƙin neman zaɓe na yaƙi da nuna wariyar jinsi, ma'ana kayan wasan dukkan ƙungiyoyi na makon sun ƙunshi kayan ado masu taken bakan gizo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-14 |title=Two Ligue 1 players refuse to play in protest at anti-homophobia campaign |url=https://www.france24.com/en/live-news/20230514-two-ligue-1-players-refuse-to-play-in-protest-at-anti-homophobia-campaign |access-date=2023-05-15 |website=France 24 |language=en}}</ref> Kafafen yaɗa labarai da dama sun tuhume shi a cikin makon, da laifin yin faɗa da [[Wariyar Jinsi|mata]] mataimakiyar shugaban [[Toulouse]] Laurence Arribabagé, a lokacin bikin lashe gasar Coupe de France ta Toulouse a zauren birnin a watan Afrilu. Aboukhal, wanda aka yi zargin ya shaida wa Arribabagé "A gida, mata ba sa magana da maza haka" bayan Arribabagé ya nemi wasu 'yan wasan su rage ɗabi'unsu, an dakatar da shi na ɗan lokaci daga duk ayyukan ƙungiyar farko. <ref>{{Cite web |title=Toulouse: Aboukhlal mis à l'écart suite à son altercation avec une élue lors des festivités de la Coupe de France |url=https://rmcsport.bfmtv.com/football/ligue-1/toulouse-aboukhlal-mis-a-l-ecart-suite-a-son-altercation-avec-une-elue-lors-des-festivites-de-la-coupe-de-france_AV-202305150887.html |access-date=2023-05-18 |website=RMC SPORT |language=fr}}</ref> Bayan wannan zargi, Aboukhlal ya wallafa a shafinsa na Twitter: "Bayan labarin da RMC ta buga a ranar Litinin, 15 ga Mayu, na sami damar ganawa da Laurence Arribagé. A lokacin wannan taron, dukkanmu mun tabbatar da cewa rahoton wasanni na RMC bai yi daidai da abin da ya faru a ranar 30 ga Afrilu a Capitole ba. Muna so mu kawo karshen wannan takaddamar da ta shafi mu duka da kuma iyalanmu. Mun gode da girmama shawararmu." <ref>{{Cite web |last=Kasraoui |first=Safaa |title=Zakaria Aboukhlal's Clarification Exposes RMC Claims |url=https://www.moroccoworldnews.com/2023/05/355507/zakaria-aboukhlals-clarification-exposes-rmc-claims |access-date=2023-05-18 |website=moroccoworldnews |language=en}}</ref> === Torino === A ranar 29 ga Yuli 2025, Aboukhal ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu da Torino a Italiya. <ref>{{Cite web |date=29 July 2025 |title=Aboukhlal al Toro |trans-title=Aboukhlal at Toro |url=https://www.torinofc.it/news/29/07/2025/aboukhlal-al-toro_36834 |access-date=29 July 2025 |publisher=Torino FC |language=it}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Aboukhal a ƙasar Netherlands ga mahaifiyarsa 'yar ƙasar Morocco kuma mahaifinta ɗan ƙasar Libya. [1] Tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne a ƙasar Netherlands. Ya yanke shawarar kada ya wakilci ƙasar Netherlands amma ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Morocco saboda girmansa a cikin al'ummar Morocco da ke zaune a Netherlands, an kira shi don ya wakilci ƙasar a watan Nuwamba na 2020. [2] An kira shi don buga wa tawagar ƙasar Libya wasa amma ya ƙi. Aboukhal ya fara bugawa Morocco wasa a wasan share fage na gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 2021 da ci 4-1 a kan Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya a ranar 13 ga Nuwamba, 2020, kuma ya zura ƙwallo ta huɗu a wasansa na farko. [3] A ranar 10 ga Nuwamba, 2022, an sanya shi cikin jerin 'yan wasa 23 na Morocco da za su fafata a [[Kofin Duniya na FIFA 2022|gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2022]] a Qatar. <ref>{{Cite web |title=Morocco World Cup 2022 squad: Who's in and who's out? {{!}} Goal.com |url=https://www.goal.com/en-bh/lists/morocco-2022-world-cup-squad-hakimi-ziyech-mazraoui-qatar/blta36257fc4feeb66a |access-date=10 November 2022 |website=www.goal.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 November 2022 |title=Moroccan coach unveils list of 26 Atlas Lions in 2022 World Cup |url=https://en.hespress.com/52697-moroccan-coach-unveils-list-of-26-atlas-lions-in-2022-world-cup.html |access-date=10 November 2022 |website=HESPRESS English - Morocco News |language=en-US}}</ref> Ya zura kwallonsa ta farko a [[Kofin Duniya na FIFA 2022|gasar cin kofin duniya]] da Belgium a ranar 27 ga Nuwamba, 2022. == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 29 May 2025}}<ref>{{Soccerway|zakaria-aboukhlal/463703}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[KNVB Cup]], [[Coupe de France]]}} ! colspan="2" |Europe ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="3" |Jong PSV |2018–19 |Eerste Divisie |24 |9 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |24 |9 |- |2019–20 |Eerste Divisie |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !25 !9 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !25 !9 |- | rowspan="3" |[[PSV Eindhoven|PSV]] |2018–19 |Eredivisie |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- |2019–20 |Eredivisie |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !2 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !2 !0 |- | rowspan="4" |Jong AZ |2019–20 |Eerste Divisie |10 |8 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |10 |8 |- |2020–21 |Eerste Divisie |8 |5 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |8 |5 |- |2021–22 |Eerste Divisie |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- ! colspan="2" |Total !19 !13 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !19 !13 |- | rowspan="4" |AZ Alkmaar |2019–20 |Eredivisie |12 |0 |2 |0 |1{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]}} |0 | colspan="2" |— |15 |0 |- |2020–21 |Eredivisie |24 |4 |1 |0 |5[b] |0 | colspan="2" |— |30 |4 |- |2021–22 |Eredivisie |31 |4 |3 |1 |8{{Efn|Two appearances and one goal in UEFA Europa League, six appearances and one goal in [[UEFA Conference League]]}} |2 |3 |1 |45 |8 |- ! colspan="2" |Total !67 !8 !6 !1 !14 !2 !3 !1 !90 !12 |- | rowspan="4" |Toulouse |2022–23 |[[Ligue 1]] |37 |10 |5 |5 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |42 |15 |- |2023–24 |Ligue 1 |13 |3 |0 |0 |1[b] |0 | colspan="2" |— |14 |3 |- |2024–25 |Ligue 1 |26 |7 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |27 |7 |- ! colspan="2" |Total !76 !20 !6 !5 !1 !0 ! colspan="2" |— !83 !25 |- ! colspan="3" |Career total !189 !50 !12 !6 !15 !2 !3 !1 !219 !59 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 2000]] hdgaymx0yn9u0jgfq1nurc57irk0cj9 Hamisi Amani-Dove 0 151052 835411 2026-05-13T15:27:07Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1321848600|Hamisi Amani-Dove]]" 835411 wikitext text/x-wiki '''Hamisi Amani-Dove''' (an haife shi a ranar 28 ga Maris, 1974) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Amurka da ya yi ritaya. == Matasa == Ya kammala karatunsa a Jami'ar Rutgers, kuma shi ne na shida a jerin 'yan wasan da suka fi zura kwallaye a jami'ar, inda ya zura kwallaye talatin da biyu a wasanni saba'in da biyu, bayan kammala karatunsa, MetroStars na Major League Soccer ta dauke shi aiki. Ya ki amincewa da tayin, inda ya zabi ya sanya hannu da AZ a gasar Eerste Division [[Holand|ta kasar Holland]] . A shekarar 1996, an kuma zabe shi a matsayin dan wasan da zai buga wa kungiyar Olympics ta Amurka a Atlanta . Amani-Dove ta zura kwallo a wasan da suka buga da ADO Den Haag a shekarar 1998, wanda hakan ya sa kungiyar ta samu ci gaba. == Ƙwararren == Bayan Netherlands, Amani-Dove ta buga wasa da Bad Bleiberg kuma ta kasance fitaccen ɗan wasa da ya zira kwallaye 32 a kakar wasa biyu da ƙungiyar. A shekarar 1999, ɗan wasan ya koma Tzafririm Holon a rukunin farko na Isra'ila inda Amani-Dove ta sake nuna ƙarfin gwiwarsa na zura kwallaye da kwallaye goma sha tara a kakar wasa biyu da ya yi da ƙungiyar. A shekarar 2001, Dallas Burn of Major League Soccer ta sayi Amani-Dove. A shekarar 2002, tana neman sauye-sauye daga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru zuwa duniyar kasuwanci, Amani-Dove ta koma USL ta kuma buga wasa da Rochester Rhinos a shekarar 2002 da kuma Virginia Beach Mariners daga 2003 zuwa 2005., wanda hakan ya ba shi ƙarin lokaci don neman damar da ba ta cikin filin wasa ba. == Aikin bayan ƙwallon ƙafa == Amani-Dove ta yi ritaya a shekarar 2005 kuma yanzu haka ɗan kasuwa ne a yankin birnin Washington, DC. Amani-Dove tana da jawabai na baƙi a faɗin ƙasar, waɗanda suka mayar da hankali kan mahimmancin shirye-shiryen nishaɗi da wasanni ga matasa. Haka kuma tana ba da horo na fasaha ga baƙi ga ƙungiyoyin matasa da yawa a Maryland da Virginia. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1974]] cdy1ybm5426aiem9yaamza9r72ip3r0 835412 835411 2026-05-13T15:27:44Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1321848600|Hamisi Amani-Dove]]" 835412 wikitext text/x-wiki '''Hamisi Amani-Dove''' (an haife shi a ranar 28 ga Maris, 1974) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Amurka da ya yi ritaya.<ref>2002 Rochester Rhinos Archived 2011-01-05 at the Wayback Machine</ref> == Matasa == Ya kammala karatunsa a Jami'ar Rutgers, kuma shi ne na shida a jerin 'yan wasan da suka fi zura kwallaye a jami'ar, inda ya zura kwallaye talatin da biyu a wasanni saba'in da biyu, bayan kammala karatunsa, MetroStars na Major League Soccer ta dauke shi aiki. Ya ki amincewa da tayin, inda ya zabi ya sanya hannu da AZ a gasar Eerste Division [[Holand|ta kasar Holland]] . A shekarar 1996, an kuma zabe shi a matsayin dan wasan da zai buga wa kungiyar Olympics ta Amurka a Atlanta . Amani-Dove ta zura kwallo a wasan da suka buga da ADO Den Haag a shekarar 1998, wanda hakan ya sa kungiyar ta samu ci gaba. == Ƙwararren == Bayan Netherlands, Amani-Dove ta buga wasa da Bad Bleiberg kuma ta kasance fitaccen ɗan wasa da ya zira kwallaye 32 a kakar wasa biyu da ƙungiyar. A shekarar 1999, ɗan wasan ya koma Tzafririm Holon a rukunin farko na Isra'ila inda Amani-Dove ta sake nuna ƙarfin gwiwarsa na zura kwallaye da kwallaye goma sha tara a kakar wasa biyu da ya yi da ƙungiyar. A shekarar 2001, Dallas Burn of Major League Soccer ta sayi Amani-Dove. A shekarar 2002, tana neman sauye-sauye daga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru zuwa duniyar kasuwanci, Amani-Dove ta koma USL ta kuma buga wasa da Rochester Rhinos a shekarar 2002 da kuma Virginia Beach Mariners daga 2003 zuwa 2005., wanda hakan ya ba shi ƙarin lokaci don neman damar da ba ta cikin filin wasa ba. == Aikin bayan ƙwallon ƙafa == Amani-Dove ta yi ritaya a shekarar 2005 kuma yanzu haka ɗan kasuwa ne a yankin birnin Washington, DC. Amani-Dove tana da jawabai na baƙi a faɗin ƙasar, waɗanda suka mayar da hankali kan mahimmancin shirye-shiryen nishaɗi da wasanni ga matasa. Haka kuma tana ba da horo na fasaha ga baƙi ga ƙungiyoyin matasa da yawa a Maryland da Virginia. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1974]] 4uop08b76k4xrmda3nzsp2xx0lphge3 835413 835412 2026-05-13T15:27:58Z Sardeeq 39275 835413 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Hamisi Amani-Dove''' (an haife shi a ranar 28 ga Maris, 1974) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Amurka da ya yi ritaya.<ref>2002 Rochester Rhinos Archived 2011-01-05 at the Wayback Machine</ref> == Matasa == Ya kammala karatunsa a Jami'ar Rutgers, kuma shi ne na shida a jerin 'yan wasan da suka fi zura kwallaye a jami'ar, inda ya zura kwallaye talatin da biyu a wasanni saba'in da biyu, bayan kammala karatunsa, MetroStars na Major League Soccer ta dauke shi aiki. Ya ki amincewa da tayin, inda ya zabi ya sanya hannu da AZ a gasar Eerste Division [[Holand|ta kasar Holland]] . A shekarar 1996, an kuma zabe shi a matsayin dan wasan da zai buga wa kungiyar Olympics ta Amurka a Atlanta . Amani-Dove ta zura kwallo a wasan da suka buga da ADO Den Haag a shekarar 1998, wanda hakan ya sa kungiyar ta samu ci gaba. == Ƙwararren == Bayan Netherlands, Amani-Dove ta buga wasa da Bad Bleiberg kuma ta kasance fitaccen ɗan wasa da ya zira kwallaye 32 a kakar wasa biyu da ƙungiyar. A shekarar 1999, ɗan wasan ya koma Tzafririm Holon a rukunin farko na Isra'ila inda Amani-Dove ta sake nuna ƙarfin gwiwarsa na zura kwallaye da kwallaye goma sha tara a kakar wasa biyu da ya yi da ƙungiyar. A shekarar 2001, Dallas Burn of Major League Soccer ta sayi Amani-Dove. A shekarar 2002, tana neman sauye-sauye daga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru zuwa duniyar kasuwanci, Amani-Dove ta koma USL ta kuma buga wasa da Rochester Rhinos a shekarar 2002 da kuma Virginia Beach Mariners daga 2003 zuwa 2005., wanda hakan ya ba shi ƙarin lokaci don neman damar da ba ta cikin filin wasa ba. == Aikin bayan ƙwallon ƙafa == Amani-Dove ta yi ritaya a shekarar 2005 kuma yanzu haka ɗan kasuwa ne a yankin birnin Washington, DC. Amani-Dove tana da jawabai na baƙi a faɗin ƙasar, waɗanda suka mayar da hankali kan mahimmancin shirye-shiryen nishaɗi da wasanni ga matasa. Haka kuma tana ba da horo na fasaha ga baƙi ga ƙungiyoyin matasa da yawa a Maryland da Virginia. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1974]] 1dn78ldjwe6t1zu021zn6bbhdiplag6 Esteban Alvarado 0 151053 835414 2026-05-13T15:29:51Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1339263407|Esteban Alvarado]]" 835414 wikitext text/x-wiki '''Esteban Alvarado Brown''' (an haife shi a ranar 28 ga Afrilu 1989) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Costa Rica wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar La Liga FPD ta Saprissa da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Costa Rica . == Aikin kulob == === Saprissa === An haife Alvarado a Siquirres, Costa Rica, ya fara aikinsa na makarantar sakandare a Santos de Guápiles kafin ya koma Saprissa . Alvarado ya fara buga wa Saprissa wasa a wasan da suka doke Municipal Liberia da ci 3-1 a ranar 29 ga Nuwamba, 2009. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2015)">an buƙata</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Da aka kammala komawarsa AZ Alkmaar kuma ana sa ran zai koma a lokacin bazara, Alvarado ya buga wasanni huɗu a ƙungiyar kuma ya taimaka wa ƙungiyar lashe gasar. === AZ Alkmaar === [[Fayil:Esteban-alvarado-brown-1313344771.jpg|left|thumb|224x224px|Alvarado a lokacin da yake a AZ a shekarar 2011.]] A watan Disamba na 2009, AZ Alkmaar ta sayi mai tsaron gidan Costa Rican daga Deportivo Saprissa, matashin ya koma [[Holand|Netherlands]] a watan Yulin 2010. Daga baya aka tabbatar da matakin lokacin da Alvarado ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da kulob din, wanda hakan ya sa ya ci gaba da zama har zuwa 2015. Bayan ya sanya hannu a AZ, Alvarado ya ci gaba da zama mai tsaron gida na AZ a bayan Joey Didulica da Sergio Romero . Amma bayan raunin da Romeo ya samu daga aikinsa na kasa da kasa, [1] Alvarado ya fara buga wasa a AZ a ranar 12 ga Fabrairu 2011 a kan PSV Eindhoven, inda ya zama bala'i lokacin da aka zura masa kwallaye hudu, a rashin nasara 4-0. [2] Bayan wasan, Alvarado ya ce, yana mai ambaton: "Superman ne kawai zai iya ceton ni." [3] Tun daga lokacin, Alvarado ya ci gaba da zama mai tsaron gida na farko da aka zaba, inda ya buga wasanni shida a kungiyar a kakar wasa ta 2010-11, ciki har da rashin zura kwallo a wasa da Heerenveen a ranar 19 ga Fabrairu 2011. [4] Alvarado kuma ya ga kansa a cikin tawagar da suka fafata da Feyenoord lokacin da ya dawo Netherlands daga Costa Rica a makare. [5] Kafin kakar wasa ta 2011-12, an bai wa Alvardo riga mai lamba 34. Alvarado ya zama mai tsaron gida na farko a AZ bayan tafiyar Sergio Romero zuwa Sampdoria da kuma ritayar da [[Joey Didulica]] ya yi ba zato ba tsammani. Alvarado ya fara buga wa AZ wasa a kakar wasa ta 2011-12 lokacin da ya buga wasa, a wasan da suka doke Baumit Jablonec da ci 2-0 a ranar 28 ga Yulin 2011, wanda AZ ta yi nasara bayan kunnen doki 1-1 da su a zagaye na biyu. Alvarado ya fara buga gasarsa ta 2011-12, inda ya taimaka wa AZ ta doke PSV da ci 3-1 a wasan farko na kakar wasa. Ba da daɗewa ba, rawar da ya taka ta sa magoya baya suka kaɗa ƙuri'ar amincewa da kyautar ɗan wasan ƙungiyar na watan Nuwamba. A ranar 21 ga Disamba 2011, Bas Nijhuis ya kori Alvarado a wasan Kofin KNVB da Ajax bayan wani mai goyon bayan Ajax ya yi ƙoƙarin kai masa hari da kuma raunata shi. Wani matashin mai goyon bayan Ajax mai shekaru 19 wanda aka sani da Wesley van W yana shan barasa kuma ya shiga filin wasa bayan mintuna 36 na wasa. Ya gudu zuwa ga mai tsaron gidan AZ ya yi ƙoƙarin yi masa duka amma ya zame ƙasa. Daga nan Alvarado ya yi wa mai tsaron gidan AZ duka biyu <ref name="WFP" /> <ref name="abandoned" /> kuma aka kore shi saboda rashin da'a. Wannan ya sa kocin AZ Gertjan Verbeek ya umarci 'yan wasansa su je ɗakin shiryawa don nuna rashin amincewa. <ref name="WFP" /> Saboda haka aka yi watsi da wasan. <ref name="abandoned" /> Daga baya KNVB ta soke jan katin, kuma Ajax ta haramta wa Wesley van W shiga duk wasannin gida har abada. An kuma yanke masa hukuncin ɗaurin watanni shida a gidan yari, tare da dakatar da watanni biyu. Haka kuma za a yi masa magani saboda matsalar barasa kuma ya kai rahoto ga 'yan sanda a duk wasannin ƙungiyar ƙasa ta Eredivisie da Netherlands. KNVB ta ba da umarnin a sake buga wasan gaba ɗaya a bayan ƙofofi a rufe . A ranar 19 ga Janairun 2012, an sake buga wasan inda Alvarado ya kasance mai tsaron raga. AZ ta doke Ajax da ci 3-2 don ci gaba da buga wasan kwata-kwata. Alvarado shi ne mai tsaron raga na yanzu, inda ya buga wasanni talatin da hudu kuma ya samu damar zura kwallo goma sha biyar a kakar wasa ta 2011-12. An kuma nada Alvarado a matsayin gwarzon dan wasan Eredivisie na Goal.com. A kakar wasa ta 2012-13, an bai wa Alvarado riga mai lamba ɗaya. Alvarado ya fara bayyana a kakar wasa ta 2012-13, a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Ajax a wasan farko na kakar wasa ta bana. A wasannin biyu da Anzhi Makhackala a wasannin share fage, Alvarado yana cikin masu tsaron raga, domin sun nuna ƙarfi sosai kuma sun kasa cin nasara a duka wasannin biyu inda suka sha kashi 1-0 da 5-0 bi da bi. Daga baya a kakar wasa ta 2012-13, Alvarado shi ne mai tsaron raga na yanzu, inda ya buga wasanni talatin da huɗu a cikin mintuna 3060, haka kuma, ya sami damar zura kwallaye biyar ba tare da an zura masa kwallo ba. Duk da haka, Alvarado yana cikin masu tsaron raga a wasan karshe na Kofin KNVB, yayin da AZ ta doke PSV 2-1, wanda hakan ya zama nasarar farko da Alvarado ya samu a AZ Alkmaar. A kakar wasa ta 2013-14, Alvarado ya nuna cewa zai iya barin ƙungiyar don neman sabbin ƙalubale. Duk da haka, Alvarado ya fara bayyana a kakar wasa ta bana, a wasan da suka sha kashi da ci 3-2 a hannun Ajax a wasan Johan Cruijff Schaal . Makonni biyu bayan haka, a ranar 11 ga Agusta 2013, Alvarado ya taimaka wa ƙungiyar ta ɗauki fansa a kan Ajax lokacin da AZ ta doke su da ci 3-2. Alvarado ya kuma taimaka wa ƙungiyar a wasan da suka fafata da Anzhi Makhackala lokacin da AZ ta doke su da ci 1-0 a jimilla. Alvarado shi ne mai tsaron gida na yanzu, inda ya buga wasanni talatin da huɗu, ciki har da wasannin share fage, waɗanda AZ ta sha kashi da ci 3-0 a jimilla a kan Groningen . A kakar wasa ta 2014-15, Alvarado ya ci gaba da zama mai tsaron gida na farko har sai da ya ji rauni a gwiwa wanda ya hana shi yin wasa na tsawon watanni. Ya shafe watanni biyu yana jinya, ciki har da mura. Alvarado ya koma kungiyar farko a ranar 2 ga Nuwamba 2014, a wasan da suka tashi kunnen doki 3-3 da Excelsior . An nuna Alvarado a matsayin mai tsaron gida na farko tun bayan dawowarsa a sauran kakar wasa. A karon farko a rayuwarsa ta AZ, Alvarado ya buga kasa da wasanni talatin, yayin da ya buga wasanni ashirin da shida a kakar wasa ta 2014-15. Da kwantiraginsa zai kare a karshen kakar wasa ta 2014-15, ana sa ran Alvarado zai bar kungiyar, inda sabon dan wasanta Sergio Rochet daga Uruguay zai maye gurbinsa. Bayan ya buga wasansa na karshe da Excelsior a wasan karshe na kakar wasa, Alvarado ya taimaka wa kungiyar ta kare a matsayi na uku. A lokacin da yake a AZ, Alvarado shi ne wanda magoya bayan kungiyar suka fi so. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1989]] 6siyia5aszel5llth3j9p0m3xvny9ei 835415 835414 2026-05-13T15:30:08Z Sardeeq 39275 835415 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Esteban Alvarado Brown''' (an haife shi a ranar 28 ga Afrilu 1989) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Costa Rica wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar La Liga FPD ta Saprissa da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Costa Rica . == Aikin kulob == === Saprissa === An haife Alvarado a Siquirres, Costa Rica, ya fara aikinsa na makarantar sakandare a Santos de Guápiles kafin ya koma Saprissa . Alvarado ya fara buga wa Saprissa wasa a wasan da suka doke Municipal Liberia da ci 3-1 a ranar 29 ga Nuwamba, 2009. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2015)">an buƙata</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> Da aka kammala komawarsa AZ Alkmaar kuma ana sa ran zai koma a lokacin bazara, Alvarado ya buga wasanni huɗu a ƙungiyar kuma ya taimaka wa ƙungiyar lashe gasar. === AZ Alkmaar === [[Fayil:Esteban-alvarado-brown-1313344771.jpg|left|thumb|224x224px|Alvarado a lokacin da yake a AZ a shekarar 2011.]] A watan Disamba na 2009, AZ Alkmaar ta sayi mai tsaron gidan Costa Rican daga Deportivo Saprissa, matashin ya koma [[Holand|Netherlands]] a watan Yulin 2010. Daga baya aka tabbatar da matakin lokacin da Alvarado ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da kulob din, wanda hakan ya sa ya ci gaba da zama har zuwa 2015. Bayan ya sanya hannu a AZ, Alvarado ya ci gaba da zama mai tsaron gida na AZ a bayan Joey Didulica da Sergio Romero . Amma bayan raunin da Romeo ya samu daga aikinsa na kasa da kasa, [1] Alvarado ya fara buga wasa a AZ a ranar 12 ga Fabrairu 2011 a kan PSV Eindhoven, inda ya zama bala'i lokacin da aka zura masa kwallaye hudu, a rashin nasara 4-0. [2] Bayan wasan, Alvarado ya ce, yana mai ambaton: "Superman ne kawai zai iya ceton ni." [3] Tun daga lokacin, Alvarado ya ci gaba da zama mai tsaron gida na farko da aka zaba, inda ya buga wasanni shida a kungiyar a kakar wasa ta 2010-11, ciki har da rashin zura kwallo a wasa da Heerenveen a ranar 19 ga Fabrairu 2011. [4] Alvarado kuma ya ga kansa a cikin tawagar da suka fafata da Feyenoord lokacin da ya dawo Netherlands daga Costa Rica a makare. [5] Kafin kakar wasa ta 2011-12, an bai wa Alvardo riga mai lamba 34. Alvarado ya zama mai tsaron gida na farko a AZ bayan tafiyar Sergio Romero zuwa Sampdoria da kuma ritayar da [[Joey Didulica]] ya yi ba zato ba tsammani. Alvarado ya fara buga wa AZ wasa a kakar wasa ta 2011-12 lokacin da ya buga wasa, a wasan da suka doke Baumit Jablonec da ci 2-0 a ranar 28 ga Yulin 2011, wanda AZ ta yi nasara bayan kunnen doki 1-1 da su a zagaye na biyu. Alvarado ya fara buga gasarsa ta 2011-12, inda ya taimaka wa AZ ta doke PSV da ci 3-1 a wasan farko na kakar wasa. Ba da daɗewa ba, rawar da ya taka ta sa magoya baya suka kaɗa ƙuri'ar amincewa da kyautar ɗan wasan ƙungiyar na watan Nuwamba. A ranar 21 ga Disamba 2011, Bas Nijhuis ya kori Alvarado a wasan Kofin KNVB da Ajax bayan wani mai goyon bayan Ajax ya yi ƙoƙarin kai masa hari da kuma raunata shi. Wani matashin mai goyon bayan Ajax mai shekaru 19 wanda aka sani da Wesley van W yana shan barasa kuma ya shiga filin wasa bayan mintuna 36 na wasa. Ya gudu zuwa ga mai tsaron gidan AZ ya yi ƙoƙarin yi masa duka amma ya zame ƙasa. Daga nan Alvarado ya yi wa mai tsaron gidan AZ duka biyu <ref name="WFP" /> <ref name="abandoned" /> kuma aka kore shi saboda rashin da'a. Wannan ya sa kocin AZ Gertjan Verbeek ya umarci 'yan wasansa su je ɗakin shiryawa don nuna rashin amincewa. <ref name="WFP" /> Saboda haka aka yi watsi da wasan. <ref name="abandoned" /> Daga baya KNVB ta soke jan katin, kuma Ajax ta haramta wa Wesley van W shiga duk wasannin gida har abada. An kuma yanke masa hukuncin ɗaurin watanni shida a gidan yari, tare da dakatar da watanni biyu. Haka kuma za a yi masa magani saboda matsalar barasa kuma ya kai rahoto ga 'yan sanda a duk wasannin ƙungiyar ƙasa ta Eredivisie da Netherlands. KNVB ta ba da umarnin a sake buga wasan gaba ɗaya a bayan ƙofofi a rufe . A ranar 19 ga Janairun 2012, an sake buga wasan inda Alvarado ya kasance mai tsaron raga. AZ ta doke Ajax da ci 3-2 don ci gaba da buga wasan kwata-kwata. Alvarado shi ne mai tsaron raga na yanzu, inda ya buga wasanni talatin da hudu kuma ya samu damar zura kwallo goma sha biyar a kakar wasa ta 2011-12. An kuma nada Alvarado a matsayin gwarzon dan wasan Eredivisie na Goal.com. A kakar wasa ta 2012-13, an bai wa Alvarado riga mai lamba ɗaya. Alvarado ya fara bayyana a kakar wasa ta 2012-13, a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Ajax a wasan farko na kakar wasa ta bana. A wasannin biyu da Anzhi Makhackala a wasannin share fage, Alvarado yana cikin masu tsaron raga, domin sun nuna ƙarfi sosai kuma sun kasa cin nasara a duka wasannin biyu inda suka sha kashi 1-0 da 5-0 bi da bi. Daga baya a kakar wasa ta 2012-13, Alvarado shi ne mai tsaron raga na yanzu, inda ya buga wasanni talatin da huɗu a cikin mintuna 3060, haka kuma, ya sami damar zura kwallaye biyar ba tare da an zura masa kwallo ba. Duk da haka, Alvarado yana cikin masu tsaron raga a wasan karshe na Kofin KNVB, yayin da AZ ta doke PSV 2-1, wanda hakan ya zama nasarar farko da Alvarado ya samu a AZ Alkmaar. A kakar wasa ta 2013-14, Alvarado ya nuna cewa zai iya barin ƙungiyar don neman sabbin ƙalubale. Duk da haka, Alvarado ya fara bayyana a kakar wasa ta bana, a wasan da suka sha kashi da ci 3-2 a hannun Ajax a wasan Johan Cruijff Schaal . Makonni biyu bayan haka, a ranar 11 ga Agusta 2013, Alvarado ya taimaka wa ƙungiyar ta ɗauki fansa a kan Ajax lokacin da AZ ta doke su da ci 3-2. Alvarado ya kuma taimaka wa ƙungiyar a wasan da suka fafata da Anzhi Makhackala lokacin da AZ ta doke su da ci 1-0 a jimilla. Alvarado shi ne mai tsaron gida na yanzu, inda ya buga wasanni talatin da huɗu, ciki har da wasannin share fage, waɗanda AZ ta sha kashi da ci 3-0 a jimilla a kan Groningen . A kakar wasa ta 2014-15, Alvarado ya ci gaba da zama mai tsaron gida na farko har sai da ya ji rauni a gwiwa wanda ya hana shi yin wasa na tsawon watanni. Ya shafe watanni biyu yana jinya, ciki har da mura. Alvarado ya koma kungiyar farko a ranar 2 ga Nuwamba 2014, a wasan da suka tashi kunnen doki 3-3 da Excelsior . An nuna Alvarado a matsayin mai tsaron gida na farko tun bayan dawowarsa a sauran kakar wasa. A karon farko a rayuwarsa ta AZ, Alvarado ya buga kasa da wasanni talatin, yayin da ya buga wasanni ashirin da shida a kakar wasa ta 2014-15. Da kwantiraginsa zai kare a karshen kakar wasa ta 2014-15, ana sa ran Alvarado zai bar kungiyar, inda sabon dan wasanta Sergio Rochet daga Uruguay zai maye gurbinsa. Bayan ya buga wasansa na karshe da Excelsior a wasan karshe na kakar wasa, Alvarado ya taimaka wa kungiyar ta kare a matsayi na uku. A lokacin da yake a AZ, Alvarado shi ne wanda magoya bayan kungiyar suka fi so. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1989]] 0y2c0pydvoieyhv7b0a707zg9sxfm3t Mai farin ciki Altidore 0 151054 835416 2026-05-13T15:32:26Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1350171587|Jozy Altidore]]" 835416 wikitext text/x-wiki '''Josmer Volmy''' " '''Jozy''' " '''Altidore''' ( / ˈdʒ oʊ z i ˈæl t ɪdɔːr / JOH -zee AL JOH - dor ; <ref>{{Cite web |last=FIFATV |date=June 29, 2015 |title=EXCLUSIVE – Altidore: 'The best is yet to come' |url=https://www.youtube.com/watch?v=heje4t8z-ls&t=10s |access-date=January 30, 2018 |website=YouTube}}</ref> <ref>{{Cite web |last=HOT 97 |date=December 14, 2017 |title=Jozy Altidore on Winning First MLS Cup, Drake & Dating Sloane Stephens |url=https://www.youtube.com/watch?v=OLPSz3-oyVQ&t=10s |access-date=January 30, 2018 |website=YouTube}}</ref> an haife shi a ranar 6 ga Nuwamba, 1989) tsohon ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Amurka wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba . Altidore ya fara buga wasa a matsayin ƙwararren ɗan wasa a shekarar 2006, yana da shekaru 16, tare da ƙungiyar New York Red Bulls . A tsakiyar kakar wasa ta uku da ya yi da New York, a shekarar 2008, ya koma ƙungiyar Villarreal ta ƙasar Sipaniya kan kuɗi dala miliyan 10. A lokacin da yake tare da Villarreal, ya bar ƙungiyar a matsayin aro sau uku - tare da ƙungiyar Segunda División ta Sipaniya Xerez a watan Fabrairu zuwa Mayu 2009, da ƙungiyar Hull City [[Premier League|ta]] Ingila a duk kakar wasa ta 2009 zuwa 10, da kuma ƙungiyar Bursaspor ta Turkiyya inda ya je aro na tsawon watanni shida. A lokacin bazara na 2011, ya koma AZ a ƙasar Netherlands. A ranar 3 ga Maris, 2013, Altidore ya zarce Clint Dempsey a matsayin ɗan wasan da ya fi zura kwallaye a raga a kakar wasa ta ƙungiyar Turai, inda ya zira kwallaye na 24 a kakar wasa ta 2012 zuwa 13. A lokacin bazara na 2013, [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] ta sayi Altidore. Ya yi kakar wasa ɗaya da rabi a can, ba tare da samun nasarar cin kwallaye mai kyau ba, sannan ya koma MLS tare da Toronto FC . Altidore ya wakilci Amurka a matakai daban-daban na gasar kasa da kasa, inda ya wakilci tawagar 'yan kasa da shekaru 17 ta Amurka a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekaru 17 ta 2005, da tawagar 'yan kasa da shekaru 20 ta FIFA ta 2007 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekaru 20, da kuma tawagar 'yan kasa da shekaru 23 a gasar Olympics ta Beijing ta 2008. Ya fara buga wa babbar kungiyar kwallon kafa ta kasa wasa a shekarar 2007, kuma tun daga lokacin ya samu damar buga wasanni sama da 110, inda ya wakilci su a gasar cin kofin FIFA ta Confederations ta 2009, da gasar cin kofin zinare ta 2011, 2015, 2017 da 2019 ta CONCACAF, da kuma [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya ta FIFA]] ta 2010 da 2014 . == Rayuwar farko da ilimi == An haifi Josmer Volmy Altidore a ranar 6 ga Nuwamba, 1989, a Livingston, New Jersey . Altidore, ƙaramin yaro ne daga cikin yara huɗu da 'yan gudun hijirar Haiti suka haifa, an fi girma a Boca Raton, Florida . Ya ji daɗin buga ƙwallon ƙafa tun yana yaro. [1] Altidore ya buga wa ƙungiyoyin matasa daban-daban na Kudancin Florida wasa kamar Boca Raton Juniors Soccer Club, Schulz Academy da Sunrise SC yayin da kuma ya shafe lokaci yana horo tare da ƙungiyar ƙasa 'yan ƙasa 'yan ƙasa da shekara 17 a Kwalejin IMG da ke Bradenton . An rene shi a matsayin Mashaidin Jehobah . [2] [3] == Aikin kulob == === New York Red Bulls === [[Fayil:Jozy_Altidore_RedBullNY.jpg|thumb|Altidore a wani taron manema labarai da Red Bulls a watan Maris na 2008]] An nada Altidore a matsayi na goma sha bakwai a gasar MLS SuperDraft ta 2006, inda MetroStars (wanda yanzu ake kira New York Red Bulls) suka yi ciniki don samun damar shiga gasar. Altidore ya shafe mafi yawan kakar wasa ta 2006 yana nesa da ƙungiyar yayin da yake ƙoƙarin samun takardar shaidar kammala karatunsa ta sakandare a Florida. Altidore ya fara buga wasa a ranar 23 ga Agusta, 2006, a matsayin wanda ya maye gurbinsa a wasan da suka sha kashi a hannun DC United da ci 3-1 a gasar US Open Cup . Ya zura kwallonsa ta farko a wasan kwararru yana da shekaru 16 da bugun minti 83, yadi 28, inda ya doke Columbus Crew da ci 1-0 a ranar 16 ga Satumba, 2006. Bayan mako guda, a ranar 23 ga Satumba, 2006, a wasan da suka sha kashi da ci 4-3 a hannun DC United, Altidore ya sake zura kwallo. Ya zura kwallo uku a wasanni bakwai, ciki har da kwallo mai muhimmanci da ya zura a ragar Chicago Fire a ranar 30 ga Satumba, 2006, Altidore ya zama wanda magoya baya suka fi so. Ya zura kwallo daya tilo da Red Bulls ta ci a wasan da suka sha kashi da ci 2-1 a hannun DC United a gasar Eastern Conference Semifinal Series lokacin da ya kai hari a bugun daga kai sai mai tsaron gida a zagaye na biyu. Da wannan kwallon, ya zama dan wasa mafi karancin shekaru da ya zura kwallo a gasar Major League Soccer yana da shekaru 16, kwana 337 (ya karya tarihin DaMarcus Beasley da kusan shekaru uku). Altidore shi ne kuma mafi ƙarancin shekaru da ya fara wasa a gasar cin kofin Major League Soccer a ranar 21 ga Oktoba da DC United (shekaru 16 da kwanaki 349). Ya kuma zura kwallaye biyu a wasan da suka doke Los Angeles Galaxy da ci 5-4 a ranar 18 ga Agusta, 2007. === Sipaniya === A ranar 4 ga Yuni, 2008, Villarreal ta [[La Liga]] ta amince da yarjejeniyar da Major League Soccer da New York Red Bulls suka yi da Altidore kan kusan dala $10.&nbsp;miliyan ko €7.4&nbsp;miliyan. <ref>{{Cite web |date=June 4, 2008 |title=Altidore to be sold to Villarreal for $8 million (updated) |url=http://www.soccerbyives.net/soccer_by_ives/2008/06/altidore-sold-t.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924103249/http://www.soccerbyives.net/soccer_by_ives/2008/06/altidore-sold-t.html |archive-date=September 24, 2015 |access-date=June 4, 2008}}</ref> Wannan kuɗin canja wuri ya zarce kuɗin Fulham na Clint Dempsey, wanda ya kai dala $4&nbsp;miliyan ko kuma kusan £2&nbsp;miliyan, kuma shine mafi girman kuɗin da aka biya ga kowane ɗan wasan MLS a lokacin. Altidore ya kammala kwangilarsa ta kashin kansa kuma ƙungiyar ta bayyana shi a ranar 11 ga Yuni, 2008. <ref>{{Cite journal |date=June 12, 2008 |title=U.S. striker Jozy Altidore excited by Villarreal move |url=http://msn.foxsports.com/soccer/story/8235232/U.S.-striker-Jozy-Altidore-excited-by-Villarreal-move |url-status=dead |journal=[[Fox Sports (USA)|Fox Sports]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612212857/http://msn.foxsports.com/soccer/story/8235232/U.S.-striker-Jozy-Altidore-excited-by-Villarreal-move |archive-date=June 12, 2008 |access-date=June 13, 2008}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 10, 2008 |title=Altidore agrees to terms with Villarreal, to be introduced on Wednesday |url=http://www.soccerbyives.net/soccer_by_ives/2008/06/altidore-agrees.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924103248/http://www.soccerbyives.net/soccer_by_ives/2008/06/altidore-agrees.html |archive-date=September 24, 2015 |access-date=June 11, 2008}}</ref> A ranar 14 ga Satumba, 2008, Altidore ya fara buga wasa a La Liga, inda ya buga wasa a matsayin wanda aka maye gurbinsa a rabin lokaci na biyu da Deportivo La Coruña . A ranar 1 ga Nuwamba, 2008, ya zama ɗan ƙasar Amurka na farko da ya zura kwallo a La Liga lokacin da ya shigo a minti na 90 kuma ya zura kwallo a ragar Athletic Bilbao . A ranar 30 ga Nuwamba, 2008, Altidore ya fara wasansa na farko a [[La Liga]] da Recreativo Huelva . Bayan ya shafe shekara ɗaya da rabi a matsayin aro, Altidore ya koma Villarreal. Ya fi son zama tare da Villarreal maimakon wani aro don ƙoƙarin tabbatar wa ƙungiyar cewa ya cancanci jarin da suka zuba shekaru biyu da suka gabata. A ranar 30 ga Janairu, 2009, Villarreal ta amince ta ba da aro ga Altidore ga Xerez, shugaban ƙungiyar Segunda División a lokacin canja wurin, har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2008-09 . An yi tsammanin matakin zai ba Altidore damar samun ƙarin lokacin wasa, kuma ya ba shi damar ci gaba da tsarin shiga cikin al'adun Sipaniya. A ranar 16 ga Afrilu, 2009, an yi wa Altidore ƙaramin tiyata a kan wani farcen yatsu da ya ji rauni wanda ya buƙaci fiye da wata ɗaya na murmurewa, wanda hakan ya sa bai taɓa bayyana a gaban Xerez ba. === Hull City da Bursaspor === A ranar 5 ga Agusta, 2009, Altidore ya sanar a shafinsa [[Twitter|na Twitter]] cewa za a ba shi aro ga kulob din Hull City [[Premier League|na gasar Premier]] ta Ingila. Ya koma Hull City washegari a kan aro na tsawon kakar wasa tare da zabin Hull City ta sayi hakkinsa a karshen kakar wasa ta 2009-10 kan kudin da ake kyautata zaton ya kai £6.5.&nbsp;miliyan ($11)&nbsp;miliyan). A ranar 10 ga Agusta, 2009, Hull City ta sanar da cewa ta yi nasarar samun izinin aiki ga Altidore. Altidore ya fara bugawa Hull wasa a ranar 22 ga Agusta, 2009, inda ya buga wasa a matsayin wanda aka maye gurbinsa a rabin lokaci na biyu da Bolton . Ya taimaka wa Kamel Ghilas ya zura kwallo daya tilo a wasan da suka doke su 1-0 a filin wasa na KC . <ref>{{Cite journal |date=August 22, 2009 |title=Hull 1–0 Bolton |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8209351.stm |publisher=BBC |access-date=August 22, 2009}}</ref> A ranar 25 ga Agusta, 2009, Altidore ya zura kwallonsa ta farko ga Hull a wasan da suka doke Southend United 3-1 a zagaye na biyu na gasar cin kofin League . <ref>{{Cite journal |date=August 25, 2009 |title=Altidore sinks Shrimpers |url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=281566&cc=5901 |url-status=dead |publisher=ESPN |archive-url=https://web.archive.org/web/20090828202943/http://soccernet.espn.go.com/report?id=281566&cc=5901 |archive-date=August 28, 2009 |access-date=August 25, 2009}}</ref> Altidore ya shahara a tsakanin magoya baya amma ya yi fama da yin tasiri mai ɗorewa a kan Tigers saboda yadda aka ga ƙarshensa ba shi da kyau, duk da haka ya sami nasarar zura ƙwallo ta farko kuma ta ɗaya tilo a [[Premier League|gasar Premier]] a wasan da suka doke [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da ci 2-1 a gida a ranar 6 ga Fabrairu <ref>{{Cite journal |date=February 6, 2010 |title=Hull 2–1 Man City |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8498610.stm |journal=BBC Sport |access-date=February 6, 2010}}</ref> A ranar 24 ga Afrilu, a wani muhimmin wasa don tsira daga gasar Premier ta Hull City, an kore shi saboda rashin da'a bayan ya yi jayayya da Alan Hutton na Sunderland wanda shi ma aka kore shi daga wasan. Hull City ta sha kashi 1-0 kuma kusan an fitar da ita daga gasar. A ranar 31 ga Janairu, 2011, an ba Altidore aro ga zakarun Turkiyya Bursaspor a kan aro na watanni shida. A ranar 8 ga Afrilu, ya zura kwallonsa ta farko a sabuwar kungiyarsa a wasan da suka sha kashi a hannun [[Antalyaspor]] da ci 3-2 a gida. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1989]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] jyyx4bw06wsx844na1bggu7e4j2ssxw 835417 835416 2026-05-13T15:32:44Z Sardeeq 39275 835417 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Josmer Volmy''' " '''Jozy''' " '''Altidore''' ( / ˈdʒ oʊ z i ˈæl t ɪdɔːr / JOH -zee AL JOH - dor ; <ref>{{Cite web |last=FIFATV |date=June 29, 2015 |title=EXCLUSIVE – Altidore: 'The best is yet to come' |url=https://www.youtube.com/watch?v=heje4t8z-ls&t=10s |access-date=January 30, 2018 |website=YouTube}}</ref> <ref>{{Cite web |last=HOT 97 |date=December 14, 2017 |title=Jozy Altidore on Winning First MLS Cup, Drake & Dating Sloane Stephens |url=https://www.youtube.com/watch?v=OLPSz3-oyVQ&t=10s |access-date=January 30, 2018 |website=YouTube}}</ref> an haife shi a ranar 6 ga Nuwamba, 1989) tsohon ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Amurka wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba . Altidore ya fara buga wasa a matsayin ƙwararren ɗan wasa a shekarar 2006, yana da shekaru 16, tare da ƙungiyar New York Red Bulls . A tsakiyar kakar wasa ta uku da ya yi da New York, a shekarar 2008, ya koma ƙungiyar Villarreal ta ƙasar Sipaniya kan kuɗi dala miliyan 10. A lokacin da yake tare da Villarreal, ya bar ƙungiyar a matsayin aro sau uku - tare da ƙungiyar Segunda División ta Sipaniya Xerez a watan Fabrairu zuwa Mayu 2009, da ƙungiyar Hull City [[Premier League|ta]] Ingila a duk kakar wasa ta 2009 zuwa 10, da kuma ƙungiyar Bursaspor ta Turkiyya inda ya je aro na tsawon watanni shida. A lokacin bazara na 2011, ya koma AZ a ƙasar Netherlands. A ranar 3 ga Maris, 2013, Altidore ya zarce Clint Dempsey a matsayin ɗan wasan da ya fi zura kwallaye a raga a kakar wasa ta ƙungiyar Turai, inda ya zira kwallaye na 24 a kakar wasa ta 2012 zuwa 13. A lokacin bazara na 2013, [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]] ta sayi Altidore. Ya yi kakar wasa ɗaya da rabi a can, ba tare da samun nasarar cin kwallaye mai kyau ba, sannan ya koma MLS tare da Toronto FC . Altidore ya wakilci Amurka a matakai daban-daban na gasar kasa da kasa, inda ya wakilci tawagar 'yan kasa da shekaru 17 ta Amurka a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekaru 17 ta 2005, da tawagar 'yan kasa da shekaru 20 ta FIFA ta 2007 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekaru 20, da kuma tawagar 'yan kasa da shekaru 23 a gasar Olympics ta Beijing ta 2008. Ya fara buga wa babbar kungiyar kwallon kafa ta kasa wasa a shekarar 2007, kuma tun daga lokacin ya samu damar buga wasanni sama da 110, inda ya wakilci su a gasar cin kofin FIFA ta Confederations ta 2009, da gasar cin kofin zinare ta 2011, 2015, 2017 da 2019 ta CONCACAF, da kuma [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya ta FIFA]] ta 2010 da 2014 . == Rayuwar farko da ilimi == An haifi Josmer Volmy Altidore a ranar 6 ga Nuwamba, 1989, a Livingston, New Jersey . Altidore, ƙaramin yaro ne daga cikin yara huɗu da 'yan gudun hijirar Haiti suka haifa, an fi girma a Boca Raton, Florida . Ya ji daɗin buga ƙwallon ƙafa tun yana yaro. [1] Altidore ya buga wa ƙungiyoyin matasa daban-daban na Kudancin Florida wasa kamar Boca Raton Juniors Soccer Club, Schulz Academy da Sunrise SC yayin da kuma ya shafe lokaci yana horo tare da ƙungiyar ƙasa 'yan ƙasa 'yan ƙasa da shekara 17 a Kwalejin IMG da ke Bradenton . An rene shi a matsayin Mashaidin Jehobah . [2] [3] == Aikin kulob == === New York Red Bulls === [[Fayil:Jozy_Altidore_RedBullNY.jpg|thumb|Altidore a wani taron manema labarai da Red Bulls a watan Maris na 2008]] An nada Altidore a matsayi na goma sha bakwai a gasar MLS SuperDraft ta 2006, inda MetroStars (wanda yanzu ake kira New York Red Bulls) suka yi ciniki don samun damar shiga gasar. Altidore ya shafe mafi yawan kakar wasa ta 2006 yana nesa da ƙungiyar yayin da yake ƙoƙarin samun takardar shaidar kammala karatunsa ta sakandare a Florida. Altidore ya fara buga wasa a ranar 23 ga Agusta, 2006, a matsayin wanda ya maye gurbinsa a wasan da suka sha kashi a hannun DC United da ci 3-1 a gasar US Open Cup . Ya zura kwallonsa ta farko a wasan kwararru yana da shekaru 16 da bugun minti 83, yadi 28, inda ya doke Columbus Crew da ci 1-0 a ranar 16 ga Satumba, 2006. Bayan mako guda, a ranar 23 ga Satumba, 2006, a wasan da suka sha kashi da ci 4-3 a hannun DC United, Altidore ya sake zura kwallo. Ya zura kwallo uku a wasanni bakwai, ciki har da kwallo mai muhimmanci da ya zura a ragar Chicago Fire a ranar 30 ga Satumba, 2006, Altidore ya zama wanda magoya baya suka fi so. Ya zura kwallo daya tilo da Red Bulls ta ci a wasan da suka sha kashi da ci 2-1 a hannun DC United a gasar Eastern Conference Semifinal Series lokacin da ya kai hari a bugun daga kai sai mai tsaron gida a zagaye na biyu. Da wannan kwallon, ya zama dan wasa mafi karancin shekaru da ya zura kwallo a gasar Major League Soccer yana da shekaru 16, kwana 337 (ya karya tarihin DaMarcus Beasley da kusan shekaru uku). Altidore shi ne kuma mafi ƙarancin shekaru da ya fara wasa a gasar cin kofin Major League Soccer a ranar 21 ga Oktoba da DC United (shekaru 16 da kwanaki 349). Ya kuma zura kwallaye biyu a wasan da suka doke Los Angeles Galaxy da ci 5-4 a ranar 18 ga Agusta, 2007. === Sipaniya === A ranar 4 ga Yuni, 2008, Villarreal ta [[La Liga]] ta amince da yarjejeniyar da Major League Soccer da New York Red Bulls suka yi da Altidore kan kusan dala $10.&nbsp;miliyan ko €7.4&nbsp;miliyan. <ref>{{Cite web |date=June 4, 2008 |title=Altidore to be sold to Villarreal for $8 million (updated) |url=http://www.soccerbyives.net/soccer_by_ives/2008/06/altidore-sold-t.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924103249/http://www.soccerbyives.net/soccer_by_ives/2008/06/altidore-sold-t.html |archive-date=September 24, 2015 |access-date=June 4, 2008}}</ref> Wannan kuɗin canja wuri ya zarce kuɗin Fulham na Clint Dempsey, wanda ya kai dala $4&nbsp;miliyan ko kuma kusan £2&nbsp;miliyan, kuma shine mafi girman kuɗin da aka biya ga kowane ɗan wasan MLS a lokacin. Altidore ya kammala kwangilarsa ta kashin kansa kuma ƙungiyar ta bayyana shi a ranar 11 ga Yuni, 2008. <ref>{{Cite journal |date=June 12, 2008 |title=U.S. striker Jozy Altidore excited by Villarreal move |url=http://msn.foxsports.com/soccer/story/8235232/U.S.-striker-Jozy-Altidore-excited-by-Villarreal-move |url-status=dead |journal=[[Fox Sports (USA)|Fox Sports]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612212857/http://msn.foxsports.com/soccer/story/8235232/U.S.-striker-Jozy-Altidore-excited-by-Villarreal-move |archive-date=June 12, 2008 |access-date=June 13, 2008}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 10, 2008 |title=Altidore agrees to terms with Villarreal, to be introduced on Wednesday |url=http://www.soccerbyives.net/soccer_by_ives/2008/06/altidore-agrees.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924103248/http://www.soccerbyives.net/soccer_by_ives/2008/06/altidore-agrees.html |archive-date=September 24, 2015 |access-date=June 11, 2008}}</ref> A ranar 14 ga Satumba, 2008, Altidore ya fara buga wasa a La Liga, inda ya buga wasa a matsayin wanda aka maye gurbinsa a rabin lokaci na biyu da Deportivo La Coruña . A ranar 1 ga Nuwamba, 2008, ya zama ɗan ƙasar Amurka na farko da ya zura kwallo a La Liga lokacin da ya shigo a minti na 90 kuma ya zura kwallo a ragar Athletic Bilbao . A ranar 30 ga Nuwamba, 2008, Altidore ya fara wasansa na farko a [[La Liga]] da Recreativo Huelva . Bayan ya shafe shekara ɗaya da rabi a matsayin aro, Altidore ya koma Villarreal. Ya fi son zama tare da Villarreal maimakon wani aro don ƙoƙarin tabbatar wa ƙungiyar cewa ya cancanci jarin da suka zuba shekaru biyu da suka gabata. A ranar 30 ga Janairu, 2009, Villarreal ta amince ta ba da aro ga Altidore ga Xerez, shugaban ƙungiyar Segunda División a lokacin canja wurin, har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2008-09 . An yi tsammanin matakin zai ba Altidore damar samun ƙarin lokacin wasa, kuma ya ba shi damar ci gaba da tsarin shiga cikin al'adun Sipaniya. A ranar 16 ga Afrilu, 2009, an yi wa Altidore ƙaramin tiyata a kan wani farcen yatsu da ya ji rauni wanda ya buƙaci fiye da wata ɗaya na murmurewa, wanda hakan ya sa bai taɓa bayyana a gaban Xerez ba. === Hull City da Bursaspor === A ranar 5 ga Agusta, 2009, Altidore ya sanar a shafinsa [[Twitter|na Twitter]] cewa za a ba shi aro ga kulob din Hull City [[Premier League|na gasar Premier]] ta Ingila. Ya koma Hull City washegari a kan aro na tsawon kakar wasa tare da zabin Hull City ta sayi hakkinsa a karshen kakar wasa ta 2009-10 kan kudin da ake kyautata zaton ya kai £6.5.&nbsp;miliyan ($11)&nbsp;miliyan). A ranar 10 ga Agusta, 2009, Hull City ta sanar da cewa ta yi nasarar samun izinin aiki ga Altidore. Altidore ya fara bugawa Hull wasa a ranar 22 ga Agusta, 2009, inda ya buga wasa a matsayin wanda aka maye gurbinsa a rabin lokaci na biyu da Bolton . Ya taimaka wa Kamel Ghilas ya zura kwallo daya tilo a wasan da suka doke su 1-0 a filin wasa na KC . <ref>{{Cite journal |date=August 22, 2009 |title=Hull 1–0 Bolton |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/8209351.stm |publisher=BBC |access-date=August 22, 2009}}</ref> A ranar 25 ga Agusta, 2009, Altidore ya zura kwallonsa ta farko ga Hull a wasan da suka doke Southend United 3-1 a zagaye na biyu na gasar cin kofin League . <ref>{{Cite journal |date=August 25, 2009 |title=Altidore sinks Shrimpers |url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=281566&cc=5901 |url-status=dead |publisher=ESPN |archive-url=https://web.archive.org/web/20090828202943/http://soccernet.espn.go.com/report?id=281566&cc=5901 |archive-date=August 28, 2009 |access-date=August 25, 2009}}</ref> Altidore ya shahara a tsakanin magoya baya amma ya yi fama da yin tasiri mai ɗorewa a kan Tigers saboda yadda aka ga ƙarshensa ba shi da kyau, duk da haka ya sami nasarar zura ƙwallo ta farko kuma ta ɗaya tilo a [[Premier League|gasar Premier]] a wasan da suka doke [[Manchester City F.C.|Manchester City]] da ci 2-1 a gida a ranar 6 ga Fabrairu <ref>{{Cite journal |date=February 6, 2010 |title=Hull 2–1 Man City |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8498610.stm |journal=BBC Sport |access-date=February 6, 2010}}</ref> A ranar 24 ga Afrilu, a wani muhimmin wasa don tsira daga gasar Premier ta Hull City, an kore shi saboda rashin da'a bayan ya yi jayayya da Alan Hutton na Sunderland wanda shi ma aka kore shi daga wasan. Hull City ta sha kashi 1-0 kuma kusan an fitar da ita daga gasar. A ranar 31 ga Janairu, 2011, an ba Altidore aro ga zakarun Turkiyya Bursaspor a kan aro na watanni shida. A ranar 8 ga Afrilu, ya zura kwallonsa ta farko a sabuwar kungiyarsa a wasan da suka sha kashi a hannun [[Antalyaspor]] da ci 3-2 a gida. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1989]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 6nmk1huygh2r69dqjrff2e461ei8z1i Kemy Agustien 0 151055 835418 2026-05-13T15:35:05Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1333151877|Kemy Agustien]]" 835418 wikitext text/x-wiki '''Germaine Hesus''' " '''Kemy''' " '''Agustien''' (an haife shi a ranar 20 ga Agusta 1986) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Curaçao wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya na tsakiya]] a ƙungiyar Southern League Alvechurch . Ya taɓa bugawa Willem II, AZ Alkmaar, Roda JC da RKC Waalwijk, a Birmingham City, Crystal Palace, [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]] da [[Brighton & Hove Albion FC|Brighton & Hove Albion]] a ƙwallon ƙafa ta Ingila, a ƙungiyar Denmark ta Vendsyssel FF, a ƙungiyar Hamilton Academic ta Scotland. <ref name="ClubStats">{{Cite web |title=Kemy Agustien » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe2890/kemy-agustien/club-matches/ |access-date=7 September 2016 |website=WorldFootball.net |publisher=Heimspiel Medien}}</ref> da kuma a ƙungiyar Global Cebu ta Philippines. Ɗan wasa mai iya daidaitawa, wanda zai iya buga wasa a ko'ina a tsakiyar fili, matsayinsa da ya fi so shi ne ɗaya daga cikin 'yan wasan tsakiya biyu na tsakiya. <ref name="interview">{{Cite web |date=30 July 2008 |title=Kemy Agustien interview |url=http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0,,10412~1353878,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160907075337/http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0%2C%2C10412~1353878%2C00.html |archive-date=7 September 2016 |access-date=7 September 2016 |publisher=Birmingham City F.C.}}</ref> == Aikin kulob == An haife shi a Willemstad, Netherlands Antilles, <ref>{{Cite web |title=Kemy Agustien |url=https://www.worldfootball.net/person/pe2890/kemy-agustien/ |access-date=7 October 2010 |website=WorldFootball.net |publisher=Heimspiel Medien}}</ref> Agustien ya fara aikinsa a tsarin matasa na ƙungiyar Willem II ta ƙasar Holland. <ref name="Nieuws" /> Ya buga kakar wasa biyu a ƙungiyar farko ta wannan ƙungiyar a Eredivisie, kuma ya bayyana sau biyu a gasar cin kofin UEFA ta 2005–06 . <ref name="ClubStats">{{Cite web |title=Kemy Agustien » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe2890/kemy-agustien/club-matches/ |access-date=7 September 2016 |website=WorldFootball.net |publisher=Heimspiel Medien}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.worldfootball.net/person/pe2890/kemy-agustien/club-matches/ "Kemy Agustien » Club matches"]. </cite></ref> Ya sanya hannu a AZ a 2006, kuma an ba shi aro ga Roda JC don kakar wasa ta 2006–07 don samun ƙarin gogewa. Agustien ya koma kulob din gasar zakarun Ingila Birmingham City a watan Yulin 2008 a matsayin aro na kakar wasa, tare da zabin sanya yarjejeniyar ta dindindin a karshen kakar wasa ta 2008-09 akan kudin €2.&nbsp;miliyan. <ref>{{Cite web |date=30 July 2008 |title=Birmingham land Agustien on loan |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/b/birmingham_city/7532995.stm |access-date=12 October 2012 |publisher=BBC}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a gasar League Cup da Southampton a ranar 26 ga Agusta 2008, <ref>{{Cite web |date=28 August 2008 |title=Southampton 2–0 Birmingham |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/7576413.stm |access-date=12 October 2013 |publisher=BBC}}</ref> kuma ya buga wasansa na farko a gasar ƙwallon ƙafa kwanaki huɗu bayan haka a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Norwich City . <ref>{{Cite web |date=30 August 2008 |title=First Team Match Report: Norwich 1 Birmingham 1 |url=http://www.bcfc.com/page/MatchReport/0,,10412~43794,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218033635/http://www.bcfc.com/page/MatchReport/0%2C%2C10412~43794%2C00.html |archive-date=18 February 2012 |access-date=12 October 2013 |publisher=Birmingham City FC}}</ref> Bayan ya rasa horon kafin kakar wasa saboda tiyatar hernia, bai daidaita nan take da saurin da lafiyar ƙwallon ƙafa ta Ingila ba. <ref name="interview">{{Cite web |date=30 July 2008 |title=Kemy Agustien interview |url=http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0,,10412~1353878,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160907075337/http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0%2C%2C10412~1353878%2C00.html |archive-date=7 September 2016 |access-date=7 September 2016 |publisher=Birmingham City F.C.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160907075337/http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0%2C%2C10412~1353878%2C00.html "Kemy Agustien interview"]. </cite></ref> Ya buga wasanni 20 a duk gasa, amma rabin kakar wasa ta biyu ta ji rauni. Kocin Birmingham Alex McLeish "bai iya ɗaukar nauyin kawo shi don kuɗin da aka nema ba", don haka Agustien ya koma AZ lokacin da kwangilarsa ta ƙare a ranar 26 ga Mayu 2009. <ref>{{Cite web |date=8 May 2009 |title=Squad rebuilding begins |url=http://www.bcfc.com/page/News/NewsDetail/0,,10412~1652033,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218025408/http://www.bcfc.com/page/News/NewsDetail/0%2C%2C10412~1652033%2C00.html |archive-date=18 February 2012 |access-date=12 October 2013 |publisher=Birmingham City F.C.}}</ref> Bayan komawarsa AZ, an ba shi aro ga RKC Waalwijk, wanda aka ƙara masa matsayi zuwa Eredivisie, don kakar wasa ta 2009-10. A ƙarshen wannan kakar, AZ ta sake shi. An yi wa Agustien shari'a a hannun Wisła Kraków, ɗan ƙasar Poland a gasar Ekstraklasa a watan Yulin 2010. <ref>{{Cite web |date=3 July 2010 |title=Kemy Agustien na testach |trans-title=Kemy Agustien on trial |url=http://www.wisla.krakow.pl/pl/aktualnosci/kemy_agustien_na_testach/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706145918/http://www.wisla.krakow.pl/pl/aktualnosci/kemy_agustien_na_testach |archive-date=6 July 2010 |access-date=7 October 2010 |publisher=Wisła Kraków SA |language=pl}}</ref> Daga baya ya koma [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]] ta Gasar Zakarun Ingila a gwaji, amma ya samu rauni a wasan share fagen shiga kakar wasa wanda ya jinkirta saye. <ref>{{Cite web |date=1 August 2010 |title=Swans sweat over Kemy injury |url=http://www.swanseacity.net/page/Latest/0,,10354~2107750,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120329044808/http://www.swanseacity.net/page/Latest/0%2C%2C10354~2107750%2C00.html |archive-date=29 March 2012 |access-date=12 October 2013 |publisher=Swansea City FC}}</ref> Bayan ya wuce abin da aka bayyana a matsayin "mai wahala" na likitanci, Agustien ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da ƙungiyar Welsh a watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=7 October 2010 |title=Swans complete Kemy capture |url=http://www.swanseacity.net/page/Latest/0,,10354~2176571,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120329050536/http://www.swanseacity.net/page/Latest/0%2C%2C10354~2176581%2C00.html |archive-date=29 March 2012 |access-date=12 October 2013 |publisher=Swansea City FC}}</ref> Ya fara buga wasa makonni biyu bayan haka, inda ya maye gurbin Andrea Orlandi bayan mintuna 69 yayin da Swansea ta doke [[Leicester City F.C.|Leicester City]] da ci 2-0. Zuwa watan Fabrairun 2011, Agustien ya nuna sha'awar buga ƙwallon ƙafa na yau da kullun a ƙungiyar farko, kuma ya nuna cewa akwai sha'awar ƙungiyoyi wajen ɗaukarsa aro, amma kocinsa Brendan Rodgers ya ɗauke shi a matsayin wani ɓangare na tawagar Swansea. [1] Agustien ya sanya hannu kan aro ga Crystal Palace a ranar 8 ga Maris don sauran kakar wasa. [2] Ya fara buga wasa a wasansa na farko da Barnsley a wasan da Palace ta doke su da ci 2-1. [3] Ya fara buga gasar Premier a Swansea da aka yi wa canjin matsayi a wasan da suka sha kashi 4-0 a hannun Manchester City, amma ya ji rauni a cinyarsa a watan Satumba, kuma an takaita shi ga ɗan wasa ɗaya tilo da ya maye gurbinsa a cikin watanni uku masu zuwa. A wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Queens Park Rangers a ƙarshen Disamba, Agustien ya fara wasa a tsakiyar tsakiya, amma bayan raunin da ya samu a hannun Ángel Rangel ya yi rabin lokaci na biyu a gefen dama, matsayin da bai taɓa bugawa ba a da; an naɗa shi gwarzon wasan: Tiyatar idon sawu a farkon watan Maris ta bayyana wasu matsalolin da suka hana Agustien yin wasa har zuwa sauran kakar wasa. Rodgers ya tabbatar da cewa za a bai wa Agustien ƙarin kwantiragi duk da raunin da ya samu, <ref name="March2012" /> kuma a watan Mayu ya sanya hannu kan sabuwar yarjejeniyar shekaru biyu da Swansea. A kakar wasa ta 2012-13, babban sauyi ya faru ga Swansea City, tare da canjin shugabanci da sabbin 'yan wasa. Ga Agustien, raunin da ya samu ya ci gaba da damunsa, bayan ya rasa wasanni biyar, saboda raunin idon sawu. Kafin kakar wasa ta 2013-14, Agustien, tare da Alan Tate, Luke Moore da Leroy Lita, ba a cikin tawagar ba don yawon shakatawa na kafin kakar wasa, wanda ya haifar da rashin tabbas game da makomarsu. A watan Yulin 2013, Agustien ya koma kungiyar Championship [[Brighton & Hove Albion FC|Brighton & Hove Albion]] yana sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu, <ref>{{Cite web |date=27 July 2013 |title=Albion capture Agustien |url=http://www.theargus.co.uk/sport/10576394.Albion_capture_Agustien/ |access-date=1 August 2013}}</ref> duk da haka an jinkirta yarjejeniyar na tsawon kwanaki yayin da ake jiran izinin shiga gasar kasa da kasa wanda aka kammala a ranar 1 ga Agusta. <ref>{{Cite web |date=1 August 2013 |title=Albion complete Kemy deal |url=http://www.seagulls.co.uk/news/article/albion-complete-kemy-deal-959562.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160520005340/http://www.seagulls.co.uk//news/article/albion-complete-kemy-deal-959562.aspx |archive-date=20 May 2016 |access-date=1 August 2013 |publisher=Brighton & Hove Albion F.C.}}</ref> <ref>{{Cite web |date=1 August 2013 |title=Finally International clearance. Wish swansea players all the best tonight. They've more then friends for me. Wish them all the best tonight |url=https://twitter.com/KemyAgustien/status/362883705586454530 |access-date=1 August 2013 |publisher=Twitter}}</ref> Agustien ya fara bugawa Brighton wasa a lokacin wasan sada zumunta na kafin kakar wasa da Norwich City wanda ya kare da 1-1. <ref>{{Cite web |date=30 July 2013 |title=Agustien in line to face Norwich |url=http://www.theargus.co.uk/sport/10580566.Agustien_in_line_to_face_Norwich/ |access-date=1 August 2013}}</ref> Ya buga wasanni 14 a dukkan gasa a kakar wasa ta farko, amma wasanni 3 kacal a zagaye na biyu, wanda rauni ya hana shi. An sake shi lokacin da kwantiraginsa ya kare a karshen kakar wasa ta 2014-15. A ranar 25 ga Satumba, 2015, an sanar da cewa Agustien ya sanya hannu kan kwangila da ƙungiyar Vendsyssel FF ta ƙungiyar Denmak ta 1 har zuwa ƙarshen shekara. <ref>{{Cite web |date=25 September 2015 |title=Aftaler med offensive prøvespillere |trans-title=Agreements with attacking triallists |url=http://vendsysselff.dk/nyheder?id=1315 |access-date=7 September 2016 |publisher=Vendsyssel FF |language=da}}</ref> Sanye da lamba 13, ɗan wasan ya ji rauni kuma kwangilarsa ba ta tsawaita ba lokacin da ta ƙare a ranar 1 ga Janairu, 2016. A watan Maris na 2016 ya sanya hannu a kulob din Hamilton Academic na Scotland. A watan Mayu na 2016 an sanar da cewa zai bar Hamilton a karshen kakar wasa ta 2015-16. <ref>{{Cite web |date=13 May 2016 |title=Trio released by Hamilton as they eye Carlton Morris return |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36284936 |access-date=13 May 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Agustien ya koma buga ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland a tsakanin 2016–17, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da ƙungiyar Eerste Divisie FC Dordrecht . <ref>{{Cite web |date=31 August 2016 |title=FC Dordrecht strikt middenvelder Kemy Agustien |trans-title=FC Dordrecht sign midfielder Kemy Agustien |url=http://www.fcdordrecht.nl/2016/08/31/kemy-agustien-naar-fc-dordrecht/ |access-date=7 September 2016 |publisher=FC Dordrecht |language=nl}}</ref> Ƙungiyar ta sallame shi a ranar 15 ga Nuwamba 2016. Bayan fitowarsa daga ƙungiyar, Agustien ya sanya hannu da ƙungiyar [[Filipin|Filipino]] ta Global FC, inda yake buga wasa a gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Philippines . Agustien ya rattaba hannu a kulob din Ingila na National League North Nuneaton Borough a ranar 27 ga Yuni 2018, <ref>{{Cite web |last=Etheridge |first=Adam |date=27 June 2018 |title=Transfer news: Kemy Agustien joins the Boro' |url=http://www.pitchero.com/clubs/nuneatontownfc/news/transfer-news-kemy-agustien-joins-the-boro-2319728.html |access-date=27 June 2018 |publisher=Nuneaton Borough F.C.}}</ref> amma ya sake barin kulob din bisa amincewar juna kafin fara kakar wasa. Ya buga wa Halesowen Town na Southern League wasa ba tare da kwangila ba, sannan ya yi atisaye tare da kuma bayyana a matsayin dan wasa mai shekaru sama da shekaru a kungiyar Birmingham City ta 'yan kasa da shekaru 23, <ref name="EvoSStats">{{Cite web |title=Germaine Agustien: 2018/2019 biography & statistics |url=https://www.evostikleaguesouthern.co.uk/Player-Display/76889/2018/2019 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108091245/https://www.evostikleaguesouthern.co.uk/Player-Display/76889/2018/2019 |archive-date=8 January 2019 |access-date=8 January 2019 |publisher=Evo-Stik League South}}</ref> kafin ya koma kulob din National League Barrow a ranar 15 ga Nuwamba kan kwantiragin wucin gadi. Ya zura kwallaye biyu daga wasanni 11 da ya buga a dukkan gasa, sannan ya bar kulob din lokacin da ba a iya cimma yarjejeniyar tsawaita kwantiragin ba. A ranar 21 ga Maris 2019, Agustien ya rattaba hannu a wata ƙungiyar National League, Wrexham, har zuwa ƙarshen kakar wasa. Ya buga wasanni uku kafin a sallame shi lokacin da kwangilarsa ta ƙare. Ya sanya hannu a Bradford (Park Avenue) na National League North a ƙarshen Satumba 2019, kuma ya shiga cikin 'yan wasa goma sha ɗaya da suka fara wasa a ziyararsu zuwa Brackley Town kai tsaye. An maye gurbinsa bayan mintuna 57 inda ƙungiyarsa ta faɗi zuwa 'yan wasa goma kuma suka sha kashi 5-0; sakamakon ƙarshe shine 8-0. A ranar 30 ga Janairun 2020 ya sanya hannu kan yarjejeniyar Mickleover Sports . <ref>{{Cite web |date=30 January 2020 |title=Experienced Augustien Joins Mickleover |url=http://nonleague.today/news/details.php?news_id=6074 |access-date=30 January 2020 |publisher=NonLeagueToday.com}}</ref> A ranar 12 ga Oktoba 2022, Agustien ya koma National League North lokacin da ya sanya hannu a Kettering Town . <ref>{{Cite web |date=12 October 2022 |title=KEMY AGUSTIEN |url=https://www.ketteringtownfc.com/news/kemy-agustien |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017102933/https://www.ketteringtownfc.com/news/kemy-agustien |archive-date=17 October 2022 |access-date=12 October 2022 |website=www.ketteringtownfc.com}}</ref> A ranar 2 ga Disamba 2022, Agustien ya koma kungiyar kwallon kafa ta Southern League Premier Division Central , Hednesford Town . <ref>{{Cite web |date=2 December 2022 |title=Agustien joins Pitmen |url=https://www.hednesfordtownfc.com/2022/12/agustien-joins-pitmen |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204231701/https://www.hednesfordtownfc.com/2022/12/agustien-joins-pitmen |archive-date=4 December 2022 |access-date=4 December 2022 |publisher=Hednesford Town FC}}</ref> A watan Yunin 2023, ya koma kungiyar Northern Premier League Premier Division, Matlock Town, <ref> {{Cite web |date=10 June 2023 |title=Gladiators seal signing of Curaçaoan International Agustien |url=https://www.matlocktownfc.co.uk/gladiators-seal-signing-of-curaaoan-international-agustien.asp |access-date=11 June 2023 |website=www.matlocktownfc.co.uk}}</ref> bayan ya bar kungiyar a watan Satumbar 2023. <ref>{{Cite web |date=13 September 2023 |title=Agustien parts ways with the Gladiators |url=https://www.matlocktownfc.co.uk/agustien-parts-ways-with-the-gladiators.asp |website=www.matlocktownfc.co.uk}}</ref> Daga baya ya koma kungiyar Southern League Premier Division Central, Alvechurch . <ref>{{Cite web |title=Germaine Agustien - Alvechurch F.C. First Team |url=https://www.alvechurchfc.club/teams/27463/player/g-agustien-3192361/86501 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217195839/https://www.alvechurchfc.club/teams/27463/player/g-agustien-3192361/86501 |archive-date=17 December 2023 |access-date=17 December 2023 |website=www.alvechurchfc.club}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1986]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 9gmj44naioe4r4d45k2ob4vkk0uqzmy 835419 835418 2026-05-13T15:35:25Z Sardeeq 39275 835419 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Germaine Hesus''' " '''Kemy''' " '''Agustien''' (an haife shi a ranar 20 ga Agusta 1986) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Curaçao wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya na tsakiya]] a ƙungiyar Southern League Alvechurch . Ya taɓa bugawa Willem II, AZ Alkmaar, Roda JC da RKC Waalwijk, a Birmingham City, Crystal Palace, [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]] da [[Brighton & Hove Albion FC|Brighton & Hove Albion]] a ƙwallon ƙafa ta Ingila, a ƙungiyar Denmark ta Vendsyssel FF, a ƙungiyar Hamilton Academic ta Scotland. <ref name="ClubStats">{{Cite web |title=Kemy Agustien » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe2890/kemy-agustien/club-matches/ |access-date=7 September 2016 |website=WorldFootball.net |publisher=Heimspiel Medien}}</ref> da kuma a ƙungiyar Global Cebu ta Philippines. Ɗan wasa mai iya daidaitawa, wanda zai iya buga wasa a ko'ina a tsakiyar fili, matsayinsa da ya fi so shi ne ɗaya daga cikin 'yan wasan tsakiya biyu na tsakiya. <ref name="interview">{{Cite web |date=30 July 2008 |title=Kemy Agustien interview |url=http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0,,10412~1353878,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160907075337/http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0%2C%2C10412~1353878%2C00.html |archive-date=7 September 2016 |access-date=7 September 2016 |publisher=Birmingham City F.C.}}</ref> == Aikin kulob == An haife shi a Willemstad, Netherlands Antilles, <ref>{{Cite web |title=Kemy Agustien |url=https://www.worldfootball.net/person/pe2890/kemy-agustien/ |access-date=7 October 2010 |website=WorldFootball.net |publisher=Heimspiel Medien}}</ref> Agustien ya fara aikinsa a tsarin matasa na ƙungiyar Willem II ta ƙasar Holland. <ref name="Nieuws" /> Ya buga kakar wasa biyu a ƙungiyar farko ta wannan ƙungiyar a Eredivisie, kuma ya bayyana sau biyu a gasar cin kofin UEFA ta 2005–06 . <ref name="ClubStats">{{Cite web |title=Kemy Agustien » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe2890/kemy-agustien/club-matches/ |access-date=7 September 2016 |website=WorldFootball.net |publisher=Heimspiel Medien}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.worldfootball.net/person/pe2890/kemy-agustien/club-matches/ "Kemy Agustien » Club matches"]. </cite></ref> Ya sanya hannu a AZ a 2006, kuma an ba shi aro ga Roda JC don kakar wasa ta 2006–07 don samun ƙarin gogewa. Agustien ya koma kulob din gasar zakarun Ingila Birmingham City a watan Yulin 2008 a matsayin aro na kakar wasa, tare da zabin sanya yarjejeniyar ta dindindin a karshen kakar wasa ta 2008-09 akan kudin €2.&nbsp;miliyan. <ref>{{Cite web |date=30 July 2008 |title=Birmingham land Agustien on loan |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/b/birmingham_city/7532995.stm |access-date=12 October 2012 |publisher=BBC}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a gasar League Cup da Southampton a ranar 26 ga Agusta 2008, <ref>{{Cite web |date=28 August 2008 |title=Southampton 2–0 Birmingham |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/7576413.stm |access-date=12 October 2013 |publisher=BBC}}</ref> kuma ya buga wasansa na farko a gasar ƙwallon ƙafa kwanaki huɗu bayan haka a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Norwich City . <ref>{{Cite web |date=30 August 2008 |title=First Team Match Report: Norwich 1 Birmingham 1 |url=http://www.bcfc.com/page/MatchReport/0,,10412~43794,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218033635/http://www.bcfc.com/page/MatchReport/0%2C%2C10412~43794%2C00.html |archive-date=18 February 2012 |access-date=12 October 2013 |publisher=Birmingham City FC}}</ref> Bayan ya rasa horon kafin kakar wasa saboda tiyatar hernia, bai daidaita nan take da saurin da lafiyar ƙwallon ƙafa ta Ingila ba. <ref name="interview">{{Cite web |date=30 July 2008 |title=Kemy Agustien interview |url=http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0,,10412~1353878,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160907075337/http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0%2C%2C10412~1353878%2C00.html |archive-date=7 September 2016 |access-date=7 September 2016 |publisher=Birmingham City F.C.}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160907075337/http://www.bcfc.com.p.preprod.performgroup.com/page/News/NewsDetail/0%2C%2C10412~1353878%2C00.html "Kemy Agustien interview"]. </cite></ref> Ya buga wasanni 20 a duk gasa, amma rabin kakar wasa ta biyu ta ji rauni. Kocin Birmingham Alex McLeish "bai iya ɗaukar nauyin kawo shi don kuɗin da aka nema ba", don haka Agustien ya koma AZ lokacin da kwangilarsa ta ƙare a ranar 26 ga Mayu 2009. <ref>{{Cite web |date=8 May 2009 |title=Squad rebuilding begins |url=http://www.bcfc.com/page/News/NewsDetail/0,,10412~1652033,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218025408/http://www.bcfc.com/page/News/NewsDetail/0%2C%2C10412~1652033%2C00.html |archive-date=18 February 2012 |access-date=12 October 2013 |publisher=Birmingham City F.C.}}</ref> Bayan komawarsa AZ, an ba shi aro ga RKC Waalwijk, wanda aka ƙara masa matsayi zuwa Eredivisie, don kakar wasa ta 2009-10. A ƙarshen wannan kakar, AZ ta sake shi. An yi wa Agustien shari'a a hannun Wisła Kraków, ɗan ƙasar Poland a gasar Ekstraklasa a watan Yulin 2010. <ref>{{Cite web |date=3 July 2010 |title=Kemy Agustien na testach |trans-title=Kemy Agustien on trial |url=http://www.wisla.krakow.pl/pl/aktualnosci/kemy_agustien_na_testach/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706145918/http://www.wisla.krakow.pl/pl/aktualnosci/kemy_agustien_na_testach |archive-date=6 July 2010 |access-date=7 October 2010 |publisher=Wisła Kraków SA |language=pl}}</ref> Daga baya ya koma [[Swansea City A.F.C.|Swansea City]] ta Gasar Zakarun Ingila a gwaji, amma ya samu rauni a wasan share fagen shiga kakar wasa wanda ya jinkirta saye. <ref>{{Cite web |date=1 August 2010 |title=Swans sweat over Kemy injury |url=http://www.swanseacity.net/page/Latest/0,,10354~2107750,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120329044808/http://www.swanseacity.net/page/Latest/0%2C%2C10354~2107750%2C00.html |archive-date=29 March 2012 |access-date=12 October 2013 |publisher=Swansea City FC}}</ref> Bayan ya wuce abin da aka bayyana a matsayin "mai wahala" na likitanci, Agustien ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da ƙungiyar Welsh a watan Oktoba. <ref>{{Cite web |date=7 October 2010 |title=Swans complete Kemy capture |url=http://www.swanseacity.net/page/Latest/0,,10354~2176571,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120329050536/http://www.swanseacity.net/page/Latest/0%2C%2C10354~2176581%2C00.html |archive-date=29 March 2012 |access-date=12 October 2013 |publisher=Swansea City FC}}</ref> Ya fara buga wasa makonni biyu bayan haka, inda ya maye gurbin Andrea Orlandi bayan mintuna 69 yayin da Swansea ta doke [[Leicester City F.C.|Leicester City]] da ci 2-0. Zuwa watan Fabrairun 2011, Agustien ya nuna sha'awar buga ƙwallon ƙafa na yau da kullun a ƙungiyar farko, kuma ya nuna cewa akwai sha'awar ƙungiyoyi wajen ɗaukarsa aro, amma kocinsa Brendan Rodgers ya ɗauke shi a matsayin wani ɓangare na tawagar Swansea. [1] Agustien ya sanya hannu kan aro ga Crystal Palace a ranar 8 ga Maris don sauran kakar wasa. [2] Ya fara buga wasa a wasansa na farko da Barnsley a wasan da Palace ta doke su da ci 2-1. [3] Ya fara buga gasar Premier a Swansea da aka yi wa canjin matsayi a wasan da suka sha kashi 4-0 a hannun Manchester City, amma ya ji rauni a cinyarsa a watan Satumba, kuma an takaita shi ga ɗan wasa ɗaya tilo da ya maye gurbinsa a cikin watanni uku masu zuwa. A wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Queens Park Rangers a ƙarshen Disamba, Agustien ya fara wasa a tsakiyar tsakiya, amma bayan raunin da ya samu a hannun Ángel Rangel ya yi rabin lokaci na biyu a gefen dama, matsayin da bai taɓa bugawa ba a da; an naɗa shi gwarzon wasan: Tiyatar idon sawu a farkon watan Maris ta bayyana wasu matsalolin da suka hana Agustien yin wasa har zuwa sauran kakar wasa. Rodgers ya tabbatar da cewa za a bai wa Agustien ƙarin kwantiragi duk da raunin da ya samu, <ref name="March2012" /> kuma a watan Mayu ya sanya hannu kan sabuwar yarjejeniyar shekaru biyu da Swansea. A kakar wasa ta 2012-13, babban sauyi ya faru ga Swansea City, tare da canjin shugabanci da sabbin 'yan wasa. Ga Agustien, raunin da ya samu ya ci gaba da damunsa, bayan ya rasa wasanni biyar, saboda raunin idon sawu. Kafin kakar wasa ta 2013-14, Agustien, tare da Alan Tate, Luke Moore da Leroy Lita, ba a cikin tawagar ba don yawon shakatawa na kafin kakar wasa, wanda ya haifar da rashin tabbas game da makomarsu. A watan Yulin 2013, Agustien ya koma kungiyar Championship [[Brighton & Hove Albion FC|Brighton & Hove Albion]] yana sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu, <ref>{{Cite web |date=27 July 2013 |title=Albion capture Agustien |url=http://www.theargus.co.uk/sport/10576394.Albion_capture_Agustien/ |access-date=1 August 2013}}</ref> duk da haka an jinkirta yarjejeniyar na tsawon kwanaki yayin da ake jiran izinin shiga gasar kasa da kasa wanda aka kammala a ranar 1 ga Agusta. <ref>{{Cite web |date=1 August 2013 |title=Albion complete Kemy deal |url=http://www.seagulls.co.uk/news/article/albion-complete-kemy-deal-959562.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160520005340/http://www.seagulls.co.uk//news/article/albion-complete-kemy-deal-959562.aspx |archive-date=20 May 2016 |access-date=1 August 2013 |publisher=Brighton & Hove Albion F.C.}}</ref> <ref>{{Cite web |date=1 August 2013 |title=Finally International clearance. Wish swansea players all the best tonight. They've more then friends for me. Wish them all the best tonight |url=https://twitter.com/KemyAgustien/status/362883705586454530 |access-date=1 August 2013 |publisher=Twitter}}</ref> Agustien ya fara bugawa Brighton wasa a lokacin wasan sada zumunta na kafin kakar wasa da Norwich City wanda ya kare da 1-1. <ref>{{Cite web |date=30 July 2013 |title=Agustien in line to face Norwich |url=http://www.theargus.co.uk/sport/10580566.Agustien_in_line_to_face_Norwich/ |access-date=1 August 2013}}</ref> Ya buga wasanni 14 a dukkan gasa a kakar wasa ta farko, amma wasanni 3 kacal a zagaye na biyu, wanda rauni ya hana shi. An sake shi lokacin da kwantiraginsa ya kare a karshen kakar wasa ta 2014-15. A ranar 25 ga Satumba, 2015, an sanar da cewa Agustien ya sanya hannu kan kwangila da ƙungiyar Vendsyssel FF ta ƙungiyar Denmak ta 1 har zuwa ƙarshen shekara. <ref>{{Cite web |date=25 September 2015 |title=Aftaler med offensive prøvespillere |trans-title=Agreements with attacking triallists |url=http://vendsysselff.dk/nyheder?id=1315 |access-date=7 September 2016 |publisher=Vendsyssel FF |language=da}}</ref> Sanye da lamba 13, ɗan wasan ya ji rauni kuma kwangilarsa ba ta tsawaita ba lokacin da ta ƙare a ranar 1 ga Janairu, 2016. A watan Maris na 2016 ya sanya hannu a kulob din Hamilton Academic na Scotland. A watan Mayu na 2016 an sanar da cewa zai bar Hamilton a karshen kakar wasa ta 2015-16. <ref>{{Cite web |date=13 May 2016 |title=Trio released by Hamilton as they eye Carlton Morris return |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36284936 |access-date=13 May 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref> Agustien ya koma buga ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland a tsakanin 2016–17, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da ƙungiyar Eerste Divisie FC Dordrecht . <ref>{{Cite web |date=31 August 2016 |title=FC Dordrecht strikt middenvelder Kemy Agustien |trans-title=FC Dordrecht sign midfielder Kemy Agustien |url=http://www.fcdordrecht.nl/2016/08/31/kemy-agustien-naar-fc-dordrecht/ |access-date=7 September 2016 |publisher=FC Dordrecht |language=nl}}</ref> Ƙungiyar ta sallame shi a ranar 15 ga Nuwamba 2016. Bayan fitowarsa daga ƙungiyar, Agustien ya sanya hannu da ƙungiyar [[Filipin|Filipino]] ta Global FC, inda yake buga wasa a gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Philippines . Agustien ya rattaba hannu a kulob din Ingila na National League North Nuneaton Borough a ranar 27 ga Yuni 2018, <ref>{{Cite web |last=Etheridge |first=Adam |date=27 June 2018 |title=Transfer news: Kemy Agustien joins the Boro' |url=http://www.pitchero.com/clubs/nuneatontownfc/news/transfer-news-kemy-agustien-joins-the-boro-2319728.html |access-date=27 June 2018 |publisher=Nuneaton Borough F.C.}}</ref> amma ya sake barin kulob din bisa amincewar juna kafin fara kakar wasa. Ya buga wa Halesowen Town na Southern League wasa ba tare da kwangila ba, sannan ya yi atisaye tare da kuma bayyana a matsayin dan wasa mai shekaru sama da shekaru a kungiyar Birmingham City ta 'yan kasa da shekaru 23, <ref name="EvoSStats">{{Cite web |title=Germaine Agustien: 2018/2019 biography & statistics |url=https://www.evostikleaguesouthern.co.uk/Player-Display/76889/2018/2019 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190108091245/https://www.evostikleaguesouthern.co.uk/Player-Display/76889/2018/2019 |archive-date=8 January 2019 |access-date=8 January 2019 |publisher=Evo-Stik League South}}</ref> kafin ya koma kulob din National League Barrow a ranar 15 ga Nuwamba kan kwantiragin wucin gadi. Ya zura kwallaye biyu daga wasanni 11 da ya buga a dukkan gasa, sannan ya bar kulob din lokacin da ba a iya cimma yarjejeniyar tsawaita kwantiragin ba. A ranar 21 ga Maris 2019, Agustien ya rattaba hannu a wata ƙungiyar National League, Wrexham, har zuwa ƙarshen kakar wasa. Ya buga wasanni uku kafin a sallame shi lokacin da kwangilarsa ta ƙare. Ya sanya hannu a Bradford (Park Avenue) na National League North a ƙarshen Satumba 2019, kuma ya shiga cikin 'yan wasa goma sha ɗaya da suka fara wasa a ziyararsu zuwa Brackley Town kai tsaye. An maye gurbinsa bayan mintuna 57 inda ƙungiyarsa ta faɗi zuwa 'yan wasa goma kuma suka sha kashi 5-0; sakamakon ƙarshe shine 8-0. A ranar 30 ga Janairun 2020 ya sanya hannu kan yarjejeniyar Mickleover Sports . <ref>{{Cite web |date=30 January 2020 |title=Experienced Augustien Joins Mickleover |url=http://nonleague.today/news/details.php?news_id=6074 |access-date=30 January 2020 |publisher=NonLeagueToday.com}}</ref> A ranar 12 ga Oktoba 2022, Agustien ya koma National League North lokacin da ya sanya hannu a Kettering Town . <ref>{{Cite web |date=12 October 2022 |title=KEMY AGUSTIEN |url=https://www.ketteringtownfc.com/news/kemy-agustien |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017102933/https://www.ketteringtownfc.com/news/kemy-agustien |archive-date=17 October 2022 |access-date=12 October 2022 |website=www.ketteringtownfc.com}}</ref> A ranar 2 ga Disamba 2022, Agustien ya koma kungiyar kwallon kafa ta Southern League Premier Division Central , Hednesford Town . <ref>{{Cite web |date=2 December 2022 |title=Agustien joins Pitmen |url=https://www.hednesfordtownfc.com/2022/12/agustien-joins-pitmen |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204231701/https://www.hednesfordtownfc.com/2022/12/agustien-joins-pitmen |archive-date=4 December 2022 |access-date=4 December 2022 |publisher=Hednesford Town FC}}</ref> A watan Yunin 2023, ya koma kungiyar Northern Premier League Premier Division, Matlock Town, <ref> {{Cite web |date=10 June 2023 |title=Gladiators seal signing of Curaçaoan International Agustien |url=https://www.matlocktownfc.co.uk/gladiators-seal-signing-of-curaaoan-international-agustien.asp |access-date=11 June 2023 |website=www.matlocktownfc.co.uk}}</ref> bayan ya bar kungiyar a watan Satumbar 2023. <ref>{{Cite web |date=13 September 2023 |title=Agustien parts ways with the Gladiators |url=https://www.matlocktownfc.co.uk/agustien-parts-ways-with-the-gladiators.asp |website=www.matlocktownfc.co.uk}}</ref> Daga baya ya koma kungiyar Southern League Premier Division Central, Alvechurch . <ref>{{Cite web |title=Germaine Agustien - Alvechurch F.C. First Team |url=https://www.alvechurchfc.club/teams/27463/player/g-agustien-3192361/86501 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217195839/https://www.alvechurchfc.club/teams/27463/player/g-agustien-3192361/86501 |archive-date=17 December 2023 |access-date=17 December 2023 |website=www.alvechurchfc.club}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1986]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] meynz6qhigy78ri3fky2shpocbib85u Jayden Addai 0 151056 835420 2026-05-13T15:36:26Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353438946|Jayden Addai]]" 835420 wikitext text/x-wiki '''Jayden Osei Addai''' (an haife shi a ranar 26 ga Agusta 2005) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar Serie A ta Como . == Aikin kulob == === AZ Alkmaar === Addai ya fara aikinsa ne da Jong AZ, inda ya taka muhimmiyar rawa wajen lashe gasar matasa ta UEFA ta 2022–23, musamman ma ya zura kwallo a bugun fenariti a wasan karshe da suka doke Hajduk Split da ci 5-0. <ref>{{Cite web |date=24 April 2023 |title=UEFA Youth League final highlights, report: AZ Alkmaar 5-0 Hajduk Split |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/news/0280-17dae51ecde3-5d91f742ee74-1000--uefa-youth-league-final-highlights-report-az-alkmaar-5-0-ha/ |publisher=UEFA}}</ref> Ya fara buga wasa a Eredivisie a AZ Alkmaar a ranar 26 ga Nuwamba, 2023, a wasan gida da FC Volendam . <ref>{{Cite web |date=26 November 2023 |title=AZ Alkmaar 3–0 FC Volendam |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/675436/fc-volendam-az-alkmaar |publisher=ESPN}}</ref> Ya ci gaba da zura kwallonsa ta farko a Eredivisie a wasan da suka doke Go Ahead Eagles da ci 3-0 a waje a ranar 4 ga Mayu, 2025. <ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Go Ahead Eagles 0–3 AZ Alkmaar |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/705478/az-alkmaar-go-ahead-eagles |publisher=ESPN}}</ref> === Como === A ranar 4 ga Yuli 2025, Addai ya koma ƙungiyar Como ta Serie A kan kuɗin da aka ruwaito na Yuro miliyan 14, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=4 July 2025 |title=Como 1907 Signs Young Dutch Talent Jayden Addai |url=https://comofootball.com/en/como-1907-signs-young-dutch-talent-jayden-addai/ |publisher=Como 1907}}</ref> Ƙwallon farko da ya ci wa ƙungiyar ita ce wadda ta ci nasara a wasan da suka yi da Fiorentina a minti na 94 a wasan da suka tashi 1-2 a ranar 21 ga Satumba 2025. <ref>{{Cite web |date=2025-09-21 |title=Fiorentina 1-2 Como: Addai freezes the Franchi in the 94th minute. Como comes from behind to win. |url=https://sport.quotidiano.net/en/calcio/fiorentina/como-1-2-addai-0fa54127 |access-date=2025-09-21 |website=Quotidiano Sportivo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-09-21 |title=Serie A {{!}} Fiorentina 1-2 Como: Viola in crisis overturned for last gasp defeat |url=https://football-italia.net/serie-a-fiorentina-1-2-como-viola-overturned/ |access-date=2025-09-21 |language=en-GB}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An fara kiran Addai cikin tawagar 'yan wasan Netherlands 'yan kasa da shekara 19 a ranar 1 ga Maris 2024. [1] Ya fara buga wasa jim kaɗan bayan haka a ranar 26 ga Maris 2024, a matsayin wanda aka maye gurbinsa a minti na 53 a wasan da Belgium ta sha kashi da ci 3-2 a hannun Belgium a wasan cancantar shiga gasar cin kofin UEFA U19 . [2] == Rayuwa ta sirri == An haifi Addai a birnin Purmerend na ƙasar Holland, <ref>{{Cite web |last=Sports Editorial Team |date=21 September 2025 |title=Jayden Addai maakt in 94ste minuut winnende goal voor Como, Bayer Leverkusen speelt gelijk |url=https://www.ad.nl/voetbal/jayden-addai-maakt-in-94ste-minuut-winnende-goal-voor-como-bayer-leverkusen-speelt-gelijk~a2386d5e/ |access-date=21 September 2025 |website=Algemeen Dagblad}}</ref> kuma asalinsa ɗan ƙasar Ghana ne. <ref>{{Cite web |last=Vissers |first=Willem |date=2023-04-24 |title=AZ domineert Europa met een elftal van de toekomst; wint met 5-0 in finale Youth League |url=https://www.volkskrant.nl/sport/az-domineert-europa-met-een-elftal-van-de-toekomst-wint-met-5-0-in-finale-youth-league~b473391d/ |access-date=2023-10-24 |website=[[de Volkskrant]]}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 10 February 2026}}<ref>{{Soccerway|jayden-addai/789997}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofi ! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar ! colspan="2" | Wani ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="5" | Jong AZ | 2021–22 | Eerste Division | 4 | 0 | colspan="2" | – | colspan="2" | – | colspan="2" | – | 4 | 0 |- | 2022–23 | Eerste Division | 16 | 0 | colspan="2" | – | colspan="2" | – | colspan="2" | – | 16 | 0 |- | 2023–24 | Eerste Division | 19 | 10 | colspan="2" | – | colspan="2" | – | colspan="2" | – | 19 | 10 |- | 2024–25 | Eerste Division | 4 | 5 | colspan="2" | – | colspan="2" | – | colspan="2" | – | 4 | 5 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 43 ! 15 ! colspan="2" | – ! colspan="2" | – ! colspan="2" | – ! 43 ! 15 |- | rowspan="3" | AZ | 2023–24 | Eredivisie | 8 | 0 | 2 | 0 | 2 {{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}} | 0 | 0 | 0 | 12 | 0 |- | 2024–25 | Eredivisie | 16 | 1 | 3 | 1 | 4 {{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}} | 0 | 0 | 0 | 24 | 2 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 25 ! 1 ! 5 ! 1 ! 6 ! 0 ! 0 ! 0 ! 36 ! 2 |- | Como | 2025–26 | Serie A | 9 | 3 | 4 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 13 | 3 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 77 ! 19 ! 9 ! 1 ! 6 ! 0 ! 0 ! 0 ! 92 ! 20 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2005]] j1g35rtb3lrrbnalireji2wok4qsoc5 Djavan Anderson 0 151057 835421 2026-05-13T15:39:18Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344410421|Djavan Anderson]]" 835421 wikitext text/x-wiki '''Djavan Lorenzo Anderson''' (an haife shi a ranar 21 ga Afrilu 1995) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan tsakiya]] ko kuma [[Mai buga baya|ɗan baya na dama]] a ƙungiyar Al-Ittifaq ta UAE First Division League . An haife shi a Netherlands, kuma yana buga wa ƙungiyar ƙasa ta Suriname wasa. == Aikin kulob == === Ajax === Anderson ya fara wasan ƙwallon ƙafa da AFC a Amsterdam kafin ya koma Ajax Youth Academy a 2010. Ya ɗan dakatar da aikinsa na ƙwallon ƙafa na ɗan lokaci don neman aikin motsa jiki, kafin ya koma ƙwallon ƙafa. A ranar 23 ga Afrilu 2012, Anderson ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko da Ajax, inda ya daure shi a ƙungiyar har zuwa 30 ga Yuni 2015. <ref>{{Cite web |title=Ajax contracteert Djavan Anderson |url=http://www.ajax.nl/Ajax-Nieuws/Ajax-nieuwsarchief/Ajax-nieuwsartikel/184996/Ajax-contracteert-Djavan-Anderson.htm |access-date=19 June 2014 |publisher=Ajax.nl}}</ref> A lokacin kakar wasa ta 2013-14, Anderson ya fara bugawa ƙungiyar Ajax A1, ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 ta ƙungiyar, inda ya buga wasanni uku a gasar UEFA Youth League, daidai da gasar zakarun Turai ga ƙungiyoyi 'yan ƙasa da shekara 19. Saboda rashin 'yan wasa da yawa, waɗanda ke fafatawa a gasar Internationally a ranar Matchday 7 na Eerste Divisie, Anderson ya fara buga wasa a ƙungiyar reserves Jong Ajax a wasan waje da Achilles '29, wanda ya ƙare da rashin nasara 2-1. Bayan hutun hunturu a watan Janairu, an sanar da cewa ba zai koma ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 ba kuma zai ci gaba da kasancewa tare da Jong Ajax har zuwa sauran kakar wasa, inda ya buga wasanni takwas jimilla. <ref>{{Cite web |date=8 September 2013 |title=Uitgekleed Jong Ajax over de knie bij Groesbeekse ex-amateurs |url=http://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=196053}}</ref> === AZ === A ranar 19 ga Yuni 2014, an sanar da cewa Anderson zai koma AZ . Ganin cewa sabon kocin da aka naɗa [[Marco van Basten]] yana da sha'awar matashin ɗan wasan, an amince da kuɗin canja wurin €200,000 tsakanin ƙungiyoyin biyu, inda Anderson ya sanya hannu na tsawon shekaru uku. Ya fara buga wasa a Eredivisie a ranar 8 ga Nuwamba 2014 a wasan da suka yi da NAC Breda da ci 1-0. === Cambuur === A ranar 19 ga Agusta 2015, an sanar da cewa Anderson ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da ƙungiyar Eredivisie SC Cambuur . === Bari === A ranar 7 ga Satumba, 2017, an sanar da cewa Anderson ya sanya hannu da Bari a gasar Serie B ta Italiya. === Lazio === A ranar 27 ga Yulin 2018, Djavan ya rattaba hannu kan yarjejeniyar komawa ƙungiyar Lazio ta Serie A a kan yarjejeniyar canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |title=Lazio, è fatta per lo svincolato Anderson |url=https://gianlucadimarzio.com/it/lazio-e-fatta-per-lo-svincolato-anderson |access-date=17 August 2018}}</ref> ==== Salernitana (rance) ==== A ranar 17 ga Agusta 2018, Djavan ya koma kulob din Serie B na Salernitana a matsayin aro har zuwa ranar 30 ga Yuni 2019. ==== PEC Zwolle (rance) ==== A ranar 31 ga Janairun 2022, Anderson ya koma Netherlands ya kuma koma [[PEC Zwolle]] a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa. === Oxford United === A ranar 1 ga Satumba, 2022, Anderson ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekara ɗaya da [[Oxford United FC|Oxford United]], tare da zaɓin ƙarin shekara. A ranar 13 ga Satumba, ya fara buga gasarsa ta farko a ƙungiyar, inda ya buga wasa a minti na 75 a wasan da suka sha kashi a hannun Plymouth Argyle da ci 1-0. A ranar 29 ga Oktoba, Anderson ya zura ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a wasan da suka doke Bolton Wanderers da ci 3-1. Wannan ita ce ƙwallon da Anderson ya ci a wasanni 25 da ya buga a gasar (9 daga cikinsu a matsayin madadinsa) ga Oxford. Ba a kunna yarjejeniyar tsawaita kwangilarsa ba a ƙarshen kakar wasa ta 2022-23 . <ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=U's Announce Summer Departures |url=https://www.oufc.co.uk/news/2023/may/retained-list-2023/ |access-date=10 May 2023 |publisher=Oxford United F.C.}}</ref> === Lecco === Bayan shekara ɗaya da rabi ba tare da ƙwallon ƙafa ta kulob ba, a ranar 14 ga Fabrairu, 2025 Anderson ya sanya hannu da Lecco a gasar Serie C ta Italiya har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2024-25. <ref>{{Cite web |date=14 February 2025 |title=Djavan Anderson è bluceleste! |trans-title=Djavan Anderson is bluceleste! |url=https://calciolecco1912.com/djavan-anderson-e-bluceleste/ |access-date=7 March 2025 |publisher=Calcio Lecco 1912 |language=it}}</ref> === Al-Ittifaq === A ranar 11 ga Satumba 2025, Anderson ya koma ƙungiyar Al-Ittifaq ta rukuni na farko ta UAE . <ref>{{Cite web |date=11 September 2025 |title=Welcome Djavan Anderson! 🟡⚫ |url=https://www.facebook.com/ittifaq.dxb/posts/welcome-djavan-anderson-مرحبا-دجافان-أندرسونalittifaq-الاتفاق-yellowandblack/1352222463572261 |access-date=4 October 2025 |website=Facebook}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim needs references to better sources. (October 2025)">mafi kyau&nbsp;tushe&nbsp;ana buƙata</span>]]'' &#x5D;</sup> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Anderson a ƙasar Netherlands, kuma asalinsa ɗan asalin Jamaica ne da Surinamese. [1] A ranar 2 ga Fabrairu, 2012, Anderson ya fara buga wa ƙungiyar ' yan ƙasa da shekara 17 ta Netherlands wasa a gasar XXXV Torneio Int. do Algarve '12 da Faransa 'yan ƙasa da shekara 17 a wasan da suka yi da ci 1-0. Ya kasance cikin ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17 ta Netherlands da ta fafata a gasar cin kofin UEFA European Under-17 Championship ta 2012 a Slovenia, inda 'yan ƙasar Holland suka lashe kofinsu na biyu a gasar, inda suka buga dukkan wasannin kuma suka taimaka wa ƙungiyarsa ta doke Jamus 'yan ƙasa da shekara 17 a wasan ƙarshe. A ranar 11 ga Satumba, 2012, Anderson ya fara bugawa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Netherlands wasa a wasan sada zumunci da Amurka 'yan ƙasa da shekara 18. Wasan ya ƙare da rashin nasara 4-2. A watan Maris na 2022, an kira shi don buga wasan sada zumunta da Thailand a Suriname . <ref>{{Cite web |title=Surinaamse Voetbal Bond on Facebook |url=https://www.facebook.com/SVB1920/photos/a.2055493324762882/2981707832141422/ |url-access=limited |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/1622970301348522/2981707832141422 |archive-date=2022-04-27 |website=[[Facebook]]}}</ref> A ranar 3 ga Oktoba 2025, FIFA ta amince da buƙatar Anderson na canza ƙasarsa ta wasanni daga Dutch zuwa Surinamese. <ref>{{Cite web |title=FIFA Change of Association Platform |url=https://knowledge.fifa.com/change-of-association-platform |access-date=4 October 2025 |website=knowledge.fifa.com |publisher=[[FIFA]]}}</ref> Mako guda bayan haka, ya fara buga wasa a matsayin ɗan wasa mai fara wasa da Guatemala . == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1995]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] ebs20fgvnxm84i76727xixipgq7iu55 835422 835421 2026-05-13T15:39:42Z Sardeeq 39275 835422 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Djavan Lorenzo Anderson''' (an haife shi a ranar 21 ga Afrilu 1995) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan tsakiya]] ko kuma [[Mai buga baya|ɗan baya na dama]] a ƙungiyar Al-Ittifaq ta UAE First Division League . An haife shi a Netherlands, kuma yana buga wa ƙungiyar ƙasa ta Suriname wasa. == Aikin kulob == === Ajax === Anderson ya fara wasan ƙwallon ƙafa da AFC a Amsterdam kafin ya koma Ajax Youth Academy a 2010. Ya ɗan dakatar da aikinsa na ƙwallon ƙafa na ɗan lokaci don neman aikin motsa jiki, kafin ya koma ƙwallon ƙafa. A ranar 23 ga Afrilu 2012, Anderson ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko da Ajax, inda ya daure shi a ƙungiyar har zuwa 30 ga Yuni 2015. <ref>{{Cite web |title=Ajax contracteert Djavan Anderson |url=http://www.ajax.nl/Ajax-Nieuws/Ajax-nieuwsarchief/Ajax-nieuwsartikel/184996/Ajax-contracteert-Djavan-Anderson.htm |access-date=19 June 2014 |publisher=Ajax.nl}}</ref> A lokacin kakar wasa ta 2013-14, Anderson ya fara bugawa ƙungiyar Ajax A1, ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 ta ƙungiyar, inda ya buga wasanni uku a gasar UEFA Youth League, daidai da gasar zakarun Turai ga ƙungiyoyi 'yan ƙasa da shekara 19. Saboda rashin 'yan wasa da yawa, waɗanda ke fafatawa a gasar Internationally a ranar Matchday 7 na Eerste Divisie, Anderson ya fara buga wasa a ƙungiyar reserves Jong Ajax a wasan waje da Achilles '29, wanda ya ƙare da rashin nasara 2-1. Bayan hutun hunturu a watan Janairu, an sanar da cewa ba zai koma ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 19 ba kuma zai ci gaba da kasancewa tare da Jong Ajax har zuwa sauran kakar wasa, inda ya buga wasanni takwas jimilla. <ref>{{Cite web |date=8 September 2013 |title=Uitgekleed Jong Ajax over de knie bij Groesbeekse ex-amateurs |url=http://www.voetbalzone.nl/doc.asp?uid=196053}}</ref> === AZ === A ranar 19 ga Yuni 2014, an sanar da cewa Anderson zai koma AZ . Ganin cewa sabon kocin da aka naɗa [[Marco van Basten]] yana da sha'awar matashin ɗan wasan, an amince da kuɗin canja wurin €200,000 tsakanin ƙungiyoyin biyu, inda Anderson ya sanya hannu na tsawon shekaru uku. Ya fara buga wasa a Eredivisie a ranar 8 ga Nuwamba 2014 a wasan da suka yi da NAC Breda da ci 1-0. === Cambuur === A ranar 19 ga Agusta 2015, an sanar da cewa Anderson ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da ƙungiyar Eredivisie SC Cambuur . === Bari === A ranar 7 ga Satumba, 2017, an sanar da cewa Anderson ya sanya hannu da Bari a gasar Serie B ta Italiya. === Lazio === A ranar 27 ga Yulin 2018, Djavan ya rattaba hannu kan yarjejeniyar komawa ƙungiyar Lazio ta Serie A a kan yarjejeniyar canja wuri kyauta. <ref>{{Cite web |title=Lazio, è fatta per lo svincolato Anderson |url=https://gianlucadimarzio.com/it/lazio-e-fatta-per-lo-svincolato-anderson |access-date=17 August 2018}}</ref> ==== Salernitana (rance) ==== A ranar 17 ga Agusta 2018, Djavan ya koma kulob din Serie B na Salernitana a matsayin aro har zuwa ranar 30 ga Yuni 2019. ==== PEC Zwolle (rance) ==== A ranar 31 ga Janairun 2022, Anderson ya koma Netherlands ya kuma koma [[PEC Zwolle]] a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa. === Oxford United === A ranar 1 ga Satumba, 2022, Anderson ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekara ɗaya da [[Oxford United FC|Oxford United]], tare da zaɓin ƙarin shekara. A ranar 13 ga Satumba, ya fara buga gasarsa ta farko a ƙungiyar, inda ya buga wasa a minti na 75 a wasan da suka sha kashi a hannun Plymouth Argyle da ci 1-0. A ranar 29 ga Oktoba, Anderson ya zura ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a wasan da suka doke Bolton Wanderers da ci 3-1. Wannan ita ce ƙwallon da Anderson ya ci a wasanni 25 da ya buga a gasar (9 daga cikinsu a matsayin madadinsa) ga Oxford. Ba a kunna yarjejeniyar tsawaita kwangilarsa ba a ƙarshen kakar wasa ta 2022-23 . <ref>{{Cite web |date=10 May 2023 |title=U's Announce Summer Departures |url=https://www.oufc.co.uk/news/2023/may/retained-list-2023/ |access-date=10 May 2023 |publisher=Oxford United F.C.}}</ref> === Lecco === Bayan shekara ɗaya da rabi ba tare da ƙwallon ƙafa ta kulob ba, a ranar 14 ga Fabrairu, 2025 Anderson ya sanya hannu da Lecco a gasar Serie C ta Italiya har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2024-25. <ref>{{Cite web |date=14 February 2025 |title=Djavan Anderson è bluceleste! |trans-title=Djavan Anderson is bluceleste! |url=https://calciolecco1912.com/djavan-anderson-e-bluceleste/ |access-date=7 March 2025 |publisher=Calcio Lecco 1912 |language=it}}</ref> === Al-Ittifaq === A ranar 11 ga Satumba 2025, Anderson ya koma ƙungiyar Al-Ittifaq ta rukuni na farko ta UAE . <ref>{{Cite web |date=11 September 2025 |title=Welcome Djavan Anderson! 🟡⚫ |url=https://www.facebook.com/ittifaq.dxb/posts/welcome-djavan-anderson-مرحبا-دجافان-أندرسونalittifaq-الاتفاق-yellowandblack/1352222463572261 |access-date=4 October 2025 |website=Facebook}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Ingancin tushen bayani|<span title="This claim needs references to better sources. (October 2025)">mafi kyau&nbsp;tushe&nbsp;ana buƙata</span>]]'' &#x5D;</sup> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Anderson a ƙasar Netherlands, kuma asalinsa ɗan asalin Jamaica ne da Surinamese. [1] A ranar 2 ga Fabrairu, 2012, Anderson ya fara buga wa ƙungiyar ' yan ƙasa da shekara 17 ta Netherlands wasa a gasar XXXV Torneio Int. do Algarve '12 da Faransa 'yan ƙasa da shekara 17 a wasan da suka yi da ci 1-0. Ya kasance cikin ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 17 ta Netherlands da ta fafata a gasar cin kofin UEFA European Under-17 Championship ta 2012 a Slovenia, inda 'yan ƙasar Holland suka lashe kofinsu na biyu a gasar, inda suka buga dukkan wasannin kuma suka taimaka wa ƙungiyarsa ta doke Jamus 'yan ƙasa da shekara 17 a wasan ƙarshe. A ranar 11 ga Satumba, 2012, Anderson ya fara bugawa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Netherlands wasa a wasan sada zumunci da Amurka 'yan ƙasa da shekara 18. Wasan ya ƙare da rashin nasara 4-2. A watan Maris na 2022, an kira shi don buga wasan sada zumunta da Thailand a Suriname . <ref>{{Cite web |title=Surinaamse Voetbal Bond on Facebook |url=https://www.facebook.com/SVB1920/photos/a.2055493324762882/2981707832141422/ |url-access=limited |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/1622970301348522/2981707832141422 |archive-date=2022-04-27 |website=[[Facebook]]}}</ref> A ranar 3 ga Oktoba 2025, FIFA ta amince da buƙatar Anderson na canza ƙasarsa ta wasanni daga Dutch zuwa Surinamese. <ref>{{Cite web |title=FIFA Change of Association Platform |url=https://knowledge.fifa.com/change-of-association-platform |access-date=4 October 2025 |website=knowledge.fifa.com |publisher=[[FIFA]]}}</ref> Mako guda bayan haka, ya fara buga wasa a matsayin ɗan wasa mai fara wasa da Guatemala . == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1995]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 2iz3n69eweof3mqvpcjqubckpd9m4t8 Geraldo Antonio 0 151058 835423 2026-05-13T15:40:29Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1290176343|Geraldo Antonio]]" 835423 wikitext text/x-wiki '''Geraldo Alberto Antonio''' (an haife shi a ranar 20 ga Agusta 1994) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Angola|na Angola]] mai ritaya. Bayan ya yi ritaya, ya zama mawakin rap a ƙarƙashin sunan Chamo. == Sana'a == Ya fara buga wasa a matsayin ɗan wasan Jong PSV a rukuni na biyu a ranar 3 ga Agusta 2013 a fafatawa da Sparta Rotterdam . <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.psvjeugd.nl/spelers/758 |access-date=2017-07-18 |website=www.psvjeugd.nl |language=nl}}</ref> A shekarar 2017, António mai shekaru 23 ya yanke shawarar yin ritaya domin mayar da hankali kan aikinsa na rap da sunan Chamo. [1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1994]] mjbj353mfq01uq86boyje40h2lqo2e5 835424 835423 2026-05-13T15:40:44Z Sardeeq 39275 835424 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Geraldo Alberto Antonio''' (an haife shi a ranar 20 ga Agusta 1994) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Angola|na Angola]] mai ritaya. Bayan ya yi ritaya, ya zama mawakin rap a ƙarƙashin sunan Chamo. == Sana'a == Ya fara buga wasa a matsayin ɗan wasan Jong PSV a rukuni na biyu a ranar 3 ga Agusta 2013 a fafatawa da Sparta Rotterdam . <ref>{{Cite web |title=Home |url=http://www.psvjeugd.nl/spelers/758 |access-date=2017-07-18 |website=www.psvjeugd.nl |language=nl}}</ref> A shekarar 2017, António mai shekaru 23 ya yanke shawarar yin ritaya domin mayar da hankali kan aikinsa na rap da sunan Chamo. [1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1994]] kv3l838fkmdpzu9ox3lp20hezz8a45i Eugénie Le Brun 0 151059 835427 2026-05-13T15:56:35Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1313530719|Eugénie Le Brun]]" 835427 wikitext text/x-wiki '''Eugénie Le Brun''' wanda aka fi sani da Madame Rushdi (ya mutu a ranar 16 ga Oktoba, 1908) ta kasance 'yar Salon Faransa ce, mai ba da gudummawa, kuma abokiyar [[Huda Sha'arawi]]. == Rayuwa ta farko da aure == An haifi Le Brun a [[Faransa]] kuma ta girma a cikin iyali mai matsakaicin matsayi. Tana da ilimi sosai kuma tana da hannu sosai a rayuwar ilimi ta Faransa. A matsayinta na 'yar dangin matsakaicin matsayi tare da karancin tsaro na kudi, matsayin Le Brun na gaba a cikin al'umma zai kasance gaba daya ta hanyar matsayin mijinta na gaba. Le Brun ya sadu da wani fitaccen mai mallakar ƙasar Masar, Husayn Rushdi Pasha a lokacin da yake Faransa. An haifi Rushdi ne a cikin wata iyali mai arziki ta asalin Turkiyya a [[Kairo|Alkahira]] kuma an tura shi kasashen waje don ilimi a [[Geneva]] kuma daga baya Faransa. Le Brun ya auri Rushdi wanda zai zama Firayim Ministan Masar daga 1914-1917. Bayan Rushdi ya kammala karatunsa a Faransa, Le Brun ya koma tare da shi zuwa Alkahira a shekara ta 1892 don cika manyan mukamai a cikin mulkin mallaka na Masar. == Mata == Bayan ya koma Alkahira kuma ya gudanar da karatun addini da ake buƙata, Le Brun ya tuba zuwa Islama. Ta yi jayayya cewa ta hanyar bincike mai zurfi game da [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] kuma ya saba wa sanannen imani na yamma, Islama na iya zama mai sassaucin ra'ayi kuma ya ba mata muhimman hakkoki da yawa. Saboda haka, ta yi sha'awar shari'ar [[Musulunci]] ga mata kuma sau da yawa ta halarci shari'ar kotun Musulunci. Rashin cin zarafin 'yancin mata da Le Brun ya shaida a cikin yanke shawara na alƙali daga baya zai zama babban abin da aka mayar da hankali ga littafinta, Harem et les Musulmanes . Ta yi ƙoƙari ta jaddada bambancin da ke tsakanin Islama a matsayin addini da kuma "rashin jituwa da cibiyoyin addini masu cin hanci da rashawa suka gabatar da shi".<ref name="ChaudhuriStrobel1992" /> e) Musulunci ba ya buƙatar rufewa da ɓoye mata. Bayan ya sami salon rayuwar harem a lokacin da ya koma Alkahira, Le Brun ya yi imanin cewa jami'an yammaci sun mai da hankali kan kawo karshen aikin ba daidai ba ne kuma a maimakon haka ya nuna tsarin zamantakewa mafi girma kan cire mata masu girma daga yankin jama'a. A cikin Harem et les Musulmanes, Le Brun ya yi jayayya cewa manufofin yamma "ya ɓoye abin da yake kawai ɓangaren gidan inda mata da yara ke gudanar da rayuwarsu ta yau da kullun... [mata] sun tattauna wuraren kansu daga cikin zaɓin da aka ba su ta hanyar matakan samun damar samun albarkatu da gata". Le Brun ya yi imanin cewa hanya mafi kyau don tattauna rabuwa tsakanin jama'a da masu zaman kansu ita ce ta hanyar ayyukan ilimi. Saboda haka, ta dauki bakuncin babban salon [[Feminism|mata]] na mako-mako a gidanta a Misira tun daga tsakiyar shekarun 1890. Duk da yake da farko an mayar da hankali kan maganganun wallafe-wallafen, batutuwan salon sau da yawa suna tattauna batutuwan siyasa masu tsanani. A wani lokaci, Le Brun ya yi tsokaci cewa batutuwan sun fito ne daga "mata, cinematographe, rashin fahimta na Amurkawa, Boxer Rebellion, fassarar mafarkai, zuwa [[Karl Marx]]". Baya ga tarurrukan salon mako-mako, Le Brun ya kuma ba da shawara ga ilimin mata. Ta yi jayayya cewa yayin da "aikin mace na farko shine ga iyalinta, za ta iya yin wannan aikin da kyau idan ta sami ilimi sosai". A cikin Les Répudiées, Le Brun ya ba da shawarar buƙatar Ilimi na mata matalauta da kuma manyan mutane. Musamman, Le Brun ya yi nazarin rayuwar mata waɗanda ke aiki a matsayin shugabannin gidaje masu tallafawa kansu saboda rashin miji. Bayan sun zama gwauraye ko kuma kawai mazajensu suka watsar da su, Le Brun ya gano cewa yawancin matalauta ba su da hanyar sadarwar jama'a don komawa baya kuma dole ne su yi aiki a maimakon haka. Ta yi jayayya cewa aikin ɗabi'a ne na al'umma don samar da ilimi ga dukan mata. == Dangantaka da Huda Sha'arawi == [[Fayil:HudaShaarawi.jpg|right|thumb|198x198px|Huda Sha da kuma. kafin ta cire manzo ta gargajiya]] Le Brun ta ci gaba da kyakkyawar abota da mai fafutukar mata ta Masar kuma shugaban kasa Huda Sha'arawi . [1] Sha'arawi ya kasance yana halartar salons da Le Brun ya shirya a cikin 1880s inda aka tattauna ayyukan zamantakewa kamar rufe fuska. Le Brun ya shawo kan Sha'arawi cewa mayafin ya tsaya a kan hanyar ci gaban mata na Masar kuma wannan ya haifar da bayyanar jama'a Sha'araui daga baya.[2] Sha'arawi kuma ta kalli Le Brun a matsayin mai ba da shawara mai mahimmanci tare da tasiri na dogon lokaci a kan ci gaban hankalinta kuma ta rinjayi cewa, bayan mutuwar Le Brun a cikin 1908, Sha'araui ta rubuta a cikin tarihinta: "Na zo na dogara sosai ga shawararta mai kyau amma har ma bayan mutuwarta na ji ruhunta ya haskaka a gaban ni. Lokacin da nake shirin fara wani abu, sau da yawa ina neman kaina abin da za ta yi tunani, kuma idan na ji amincewarta zan ci gaba".[3] == Littattafai == Le Brun ta rubuta littattafai da wasiƙu da yawa a duk rayuwarta. Wadannan biyu an buga su ne a karkashin sunan "Mme. Rachid-Pacha Niya Salima" a birnin Paris: *   *   == Manazarta == chcdn7brl4orss3vn070iglpoqmeaq7 835428 835427 2026-05-13T15:57:08Z Muhdavdullahi 32668 835428 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Eugénie Le Brun''' wanda aka fi sani da Madame Rushdi (ya mutu a ranar 16 ga Oktoba, 1908) ta kasance 'yar Salon Faransa ce, mai ba da gudummawa, kuma abokiyar [[Huda Sha'arawi]]. == Rayuwa ta farko da aure == An haifi Le Brun a [[Faransa]] kuma ta girma a cikin iyali mai matsakaicin matsayi. Tana da ilimi sosai kuma tana da hannu sosai a rayuwar ilimi ta Faransa. A matsayinta na 'yar dangin matsakaicin matsayi tare da karancin tsaro na kudi, matsayin Le Brun na gaba a cikin al'umma zai kasance gaba daya ta hanyar matsayin mijinta na gaba. Le Brun ya sadu da wani fitaccen mai mallakar ƙasar Masar, Husayn Rushdi Pasha a lokacin da yake Faransa. An haifi Rushdi ne a cikin wata iyali mai arziki ta asalin Turkiyya a [[Kairo|Alkahira]] kuma an tura shi kasashen waje don ilimi a [[Geneva]] kuma daga baya Faransa. Le Brun ya auri Rushdi wanda zai zama Firayim Ministan Masar daga 1914-1917. Bayan Rushdi ya kammala karatunsa a Faransa, Le Brun ya koma tare da shi zuwa Alkahira a shekara ta 1892 don cika manyan mukamai a cikin mulkin mallaka na Masar. == Mata == Bayan ya koma Alkahira kuma ya gudanar da karatun addini da ake buƙata, Le Brun ya tuba zuwa Islama. Ta yi jayayya cewa ta hanyar bincike mai zurfi game da [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] kuma ya saba wa sanannen imani na yamma, Islama na iya zama mai sassaucin ra'ayi kuma ya ba mata muhimman hakkoki da yawa. Saboda haka, ta yi sha'awar shari'ar [[Musulunci]] ga mata kuma sau da yawa ta halarci shari'ar kotun Musulunci. Rashin cin zarafin 'yancin mata da Le Brun ya shaida a cikin yanke shawara na alƙali daga baya zai zama babban abin da aka mayar da hankali ga littafinta, Harem et les Musulmanes . Ta yi ƙoƙari ta jaddada bambancin da ke tsakanin Islama a matsayin addini da kuma "rashin jituwa da cibiyoyin addini masu cin hanci da rashawa suka gabatar da shi".<ref name="ChaudhuriStrobel1992" /> e) Musulunci ba ya buƙatar rufewa da ɓoye mata. Bayan ya sami salon rayuwar harem a lokacin da ya koma Alkahira, Le Brun ya yi imanin cewa jami'an yammaci sun mai da hankali kan kawo karshen aikin ba daidai ba ne kuma a maimakon haka ya nuna tsarin zamantakewa mafi girma kan cire mata masu girma daga yankin jama'a. A cikin Harem et les Musulmanes, Le Brun ya yi jayayya cewa manufofin yamma "ya ɓoye abin da yake kawai ɓangaren gidan inda mata da yara ke gudanar da rayuwarsu ta yau da kullun... [mata] sun tattauna wuraren kansu daga cikin zaɓin da aka ba su ta hanyar matakan samun damar samun albarkatu da gata". Le Brun ya yi imanin cewa hanya mafi kyau don tattauna rabuwa tsakanin jama'a da masu zaman kansu ita ce ta hanyar ayyukan ilimi. Saboda haka, ta dauki bakuncin babban salon [[Feminism|mata]] na mako-mako a gidanta a Misira tun daga tsakiyar shekarun 1890. Duk da yake da farko an mayar da hankali kan maganganun wallafe-wallafen, batutuwan salon sau da yawa suna tattauna batutuwan siyasa masu tsanani. A wani lokaci, Le Brun ya yi tsokaci cewa batutuwan sun fito ne daga "mata, cinematographe, rashin fahimta na Amurkawa, Boxer Rebellion, fassarar mafarkai, zuwa [[Karl Marx]]". Baya ga tarurrukan salon mako-mako, Le Brun ya kuma ba da shawara ga ilimin mata. Ta yi jayayya cewa yayin da "aikin mace na farko shine ga iyalinta, za ta iya yin wannan aikin da kyau idan ta sami ilimi sosai". A cikin Les Répudiées, Le Brun ya ba da shawarar buƙatar Ilimi na mata matalauta da kuma manyan mutane. Musamman, Le Brun ya yi nazarin rayuwar mata waɗanda ke aiki a matsayin shugabannin gidaje masu tallafawa kansu saboda rashin miji. Bayan sun zama gwauraye ko kuma kawai mazajensu suka watsar da su, Le Brun ya gano cewa yawancin matalauta ba su da hanyar sadarwar jama'a don komawa baya kuma dole ne su yi aiki a maimakon haka. Ta yi jayayya cewa aikin ɗabi'a ne na al'umma don samar da ilimi ga dukan mata. == Dangantaka da Huda Sha'arawi == [[Fayil:HudaShaarawi.jpg|right|thumb|198x198px|Huda Sha da kuma. kafin ta cire manzo ta gargajiya]] Le Brun ta ci gaba da kyakkyawar abota da mai fafutukar mata ta Masar kuma shugaban kasa Huda Sha'arawi . [1] Sha'arawi ya kasance yana halartar salons da Le Brun ya shirya a cikin 1880s inda aka tattauna ayyukan zamantakewa kamar rufe fuska. Le Brun ya shawo kan Sha'arawi cewa mayafin ya tsaya a kan hanyar ci gaban mata na Masar kuma wannan ya haifar da bayyanar jama'a Sha'araui daga baya.[2] Sha'arawi kuma ta kalli Le Brun a matsayin mai ba da shawara mai mahimmanci tare da tasiri na dogon lokaci a kan ci gaban hankalinta kuma ta rinjayi cewa, bayan mutuwar Le Brun a cikin 1908, Sha'araui ta rubuta a cikin tarihinta: "Na zo na dogara sosai ga shawararta mai kyau amma har ma bayan mutuwarta na ji ruhunta ya haskaka a gaban ni. Lokacin da nake shirin fara wani abu, sau da yawa ina neman kaina abin da za ta yi tunani, kuma idan na ji amincewarta zan ci gaba".[3] == Littattafai == Le Brun ta rubuta littattafai da wasiƙu da yawa a duk rayuwarta. Wadannan biyu an buga su ne a karkashin sunan "Mme. Rachid-Pacha Niya Salima" a birnin Paris: *   *   == Manazarta == jratx9fz34ce6seavid91yr4bh27jwj Ester Fanous 0 151060 835429 2026-05-13T15:57:28Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1338156307|Ester Fanous]]" 835429 wikitext text/x-wiki '''Ester Akhnoukh Fanous''' ko '''Esther Fanous''' (Arabic), wanda aka fi sani da '''Ester Wissa''' (Fabrairu 19, 1895, Assiut, [[Misra|Misira]] - Agusta 1990) 'yar asalin Masar ce. Ta kasance memba na kafa New Woman Society kuma ta taimaka wajen kafa Kwamitin Tsakiya na Mata na Wafd a shekarar 1920. Ɗanta Hanna Fahmy Wissa ya rubuta game da ita a cikin tarihin iyalinsa ''Assiout'' . == Rayuwa == '''Esther Fahmy Wissa''' 'yar likita Akhnoukh Fanous ce da [[Balsam Wissa]], daga sanannen iyalin Kirista na Coptic. Yanayin kasa da na addini da ke mamaye gidan iyayenta yana da babban tasiri ga halinta; saboda haka ta san 'yanci ta hanyar ra'ayoyi da ra'ayoyin da aka tashe a cikin iyalinta da kuma ta hanyar littattafai masu mahimmanci da ke cikin ɗakin karatu na mahaifinta. Lokacin da sanannen lauya, Makram Ebeid, abokiyar danginsu ya ziyarci gidanta, Ester Fanous ta fahimci cewa [[Saad Zaghloul]] Pasha ya yi niyya tare da wasu abokai su yi tafiya zuwa [[Ingila]] suna buƙatar ɗaga umarnin Burtaniya a Masar. Daga nan sai ta yanke shawarar tayar da kayar baya a kan mulkin mallaka na Burtaniya a farkon 1919. Da yake jin baƙin ciki lokacin da zanga-zangar ta mamaye Masar kuma Birtaniya ta harbe masu zanga-zambe, Ester ta rubuta wa Shugaba Wilson na Amurka, tana cewa: "An aika mutane huɗu don yin yaƙi a wannan yaƙin" (ta nufin Saad Zaghloul da abokansa), "idan gaggawa za mu aika da ɗaruruwan 4 na iya zama dubu 4 ko miliyan 4 don 'yantar da abubuwan da suka gabata. Uku daga cikin wannan adadi suna nace don kafa adalci a ƙasarmu. Dattawa sun sake samun ƙarfin su, maza ne kuma mata maza ne". Ester ta yi tafiya zuwa [[Kairo|Alkahira]] don saduwa da [[Safiya Zaghloul|Safia Zaghloul]] wanda ya ba da shawarar sa hannun mata uku a kan sakon da aka keɓe ga Shugaba Wilson. An tara mata daruruwan don sanya hannu kan wannan sakon kuma su gabatar da rashin amincewarsu; sannan suka shiga zanga-zangar mata suna ɗaga tutarsu da kuma rera taken. Tare da [[Huda Sha'arawi|Hoda Shaarawi]], Ester Fanous ta yanke shawarar kafa kwamitin da ke wakiltar matan Masar da ke aiki tare da tawagar. A cikin Ikilisiyar St Mark, matan sun gudanar da taro inda aka zabi [[Huda Sha'arawi|Hoda Shaarawi]] a matsayin shugaban kuma aka zabi [[Fekria Hosny]], [[Ehsan Al-Qoussy]] da Ester Fanous a matsayin sakatare. Daga baya sun gudanar da taron siyasa a masallaci inda suka gabatar da jawabin su a karon farko tare da maza. A watan Maris na shekara ta 1923, Ester Fanous ta kafa tare da wasu mata kungiyar mata ta Masar don inganta matakin mata a cikin wallafe-wallafen da zamantakewa da kuma inganta su don a bi da su daidai da maza a cikin hakkoki da wajibai. Ta shiga cikin wasu kungiyoyi kamar Ƙungiyar Kirista ta Matasa da Ƙungiyar Ma'aikata ta Masar da sauran ƙungiyoyin agaji. Ester Fanous ta mutu a watan Agustan 1990, ta bar babban tasiri na hadin kan kasa da kuma kokarin 'yantar da matan Masar. == Manazarta == rmqnzgbd6rpelflayledmzlm2yarmoc 835430 835429 2026-05-13T15:58:06Z Muhdavdullahi 32668 835430 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ester Akhnoukh Fanous''' ko '''Esther Fanous''' (Arabic), wanda aka fi sani da '''Ester Wissa''' (Fabrairu 19, 1895, Assiut, [[Misra|Misira]] - Agusta 1990) 'yar asalin Masar ce. Ta kasance memba na kafa New Woman Society kuma ta taimaka wajen kafa Kwamitin Tsakiya na Mata na Wafd a shekarar 1920. Ɗanta Hanna Fahmy Wissa ya rubuta game da ita a cikin tarihin iyalinsa ''Assiout'' . == Rayuwa == '''Esther Fahmy Wissa''' 'yar likita Akhnoukh Fanous ce da [[Balsam Wissa]], daga sanannen iyalin Kirista na Coptic. Yanayin kasa da na addini da ke mamaye gidan iyayenta yana da babban tasiri ga halinta; saboda haka ta san 'yanci ta hanyar ra'ayoyi da ra'ayoyin da aka tashe a cikin iyalinta da kuma ta hanyar littattafai masu mahimmanci da ke cikin ɗakin karatu na mahaifinta. Lokacin da sanannen lauya, Makram Ebeid, abokiyar danginsu ya ziyarci gidanta, Ester Fanous ta fahimci cewa [[Saad Zaghloul]] Pasha ya yi niyya tare da wasu abokai su yi tafiya zuwa [[Ingila]] suna buƙatar ɗaga umarnin Burtaniya a Masar. Daga nan sai ta yanke shawarar tayar da kayar baya a kan mulkin mallaka na Burtaniya a farkon 1919. Da yake jin baƙin ciki lokacin da zanga-zangar ta mamaye Masar kuma Birtaniya ta harbe masu zanga-zambe, Ester ta rubuta wa Shugaba Wilson na Amurka, tana cewa: "An aika mutane huɗu don yin yaƙi a wannan yaƙin" (ta nufin Saad Zaghloul da abokansa), "idan gaggawa za mu aika da ɗaruruwan 4 na iya zama dubu 4 ko miliyan 4 don 'yantar da abubuwan da suka gabata. Uku daga cikin wannan adadi suna nace don kafa adalci a ƙasarmu. Dattawa sun sake samun ƙarfin su, maza ne kuma mata maza ne". Ester ta yi tafiya zuwa [[Kairo|Alkahira]] don saduwa da [[Safiya Zaghloul|Safia Zaghloul]] wanda ya ba da shawarar sa hannun mata uku a kan sakon da aka keɓe ga Shugaba Wilson. An tara mata daruruwan don sanya hannu kan wannan sakon kuma su gabatar da rashin amincewarsu; sannan suka shiga zanga-zangar mata suna ɗaga tutarsu da kuma rera taken. Tare da [[Huda Sha'arawi|Hoda Shaarawi]], Ester Fanous ta yanke shawarar kafa kwamitin da ke wakiltar matan Masar da ke aiki tare da tawagar. A cikin Ikilisiyar St Mark, matan sun gudanar da taro inda aka zabi [[Huda Sha'arawi|Hoda Shaarawi]] a matsayin shugaban kuma aka zabi [[Fekria Hosny]], [[Ehsan Al-Qoussy]] da Ester Fanous a matsayin sakatare. Daga baya sun gudanar da taron siyasa a masallaci inda suka gabatar da jawabin su a karon farko tare da maza. A watan Maris na shekara ta 1923, Ester Fanous ta kafa tare da wasu mata kungiyar mata ta Masar don inganta matakin mata a cikin wallafe-wallafen da zamantakewa da kuma inganta su don a bi da su daidai da maza a cikin hakkoki da wajibai. Ta shiga cikin wasu kungiyoyi kamar Ƙungiyar Kirista ta Matasa da Ƙungiyar Ma'aikata ta Masar da sauran ƙungiyoyin agaji. Ester Fanous ta mutu a watan Agustan 1990, ta bar babban tasiri na hadin kan kasa da kuma kokarin 'yantar da matan Masar. == Manazarta == jvyezkyadm01m6jw18klgrpxt9o9s2v Thando Hopa 0 151061 835438 2026-05-13T16:01:32Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1337284648|Thando Hopa]]" 835438 wikitext text/x-wiki '''Thando Hopa''' (an haife shi a shekara ta 1989 a Sebokeng) ɗan Afirka ta Kudu ne, mai fafutuka, ɗan kasuwa, kuma lauya. Ita ce mutum na farko da ke fama da cutar [[Zabayyana na mutum|albinism]] da za a nuna a bangon <nowiki><i id="mwEA">Vogue</i></nowiki> . <ref>{{Cite web |last=Cachero |first=Paulina |date=April 11, 2019 |title=South African model Thando Hapo is the first woman with albinism to cover Vogue |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/model-thando-hapo-first-woman-albinism-vogue-cover-212713288.html |access-date=2019-04-12 |website=www.yahoo.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Jazzi |date=April 2019 |title=South African Model Thando Hopa Makes History As First Albino Person To Cover Vogue Magazine |url=https://blavity.com/south-african-model-makes-history-as-first-albino-person-to-cover-vogue-magazine |access-date=2019-04-12 |website=[[Blavity]] |language=en}}</ref> Baya ga samfurin, Hopa ta kafa nata shirye-shirye kamar African Fashion Legacy Project wanda ke nuna tarihin kayan ado na Afirka, masana'antu, da ayyukan saƙa. Hopa ta kirkiro kamfaninta na kafofin watsa labarai, ''Thando Hopa Media'', wanda ke aiki don samar da wakilci daban-daban a fadin dandamali na kafofin watsa labaru. Ita mai ba da shawara ce ga waɗanda ke da albinism a matsayin wakilin kafa Global Albinism Alliance da Mataimakin Shugaban Cibiyar Albinism ta Afirka. Hopa kuma mai magana ne na jama'a wanda ya gabatar a tarurruka a duniya game da muhimmancin hadawa da daidaito. == Shekaru na farko == An haifi Thando Hopa a Sebokeng, wani karamin gari a [[Afirka ta Kudu]], kuma ya girma a Lenasia, wani yanki a Afirka ta kudu. Mahaifinta injiniya ne kuma mahaifiyarta ta yi aiki a matsayin mai shirya fina-finai. Ta lura da yarinta tare da iyalinta - iyayenta, 'yan uwanta uku (daya daga cikinsu kuma yana da albinism), da kakarta <ref>{{Cite web |last=Khumalo |first=Simphiwe |title=#CWWA Stories: Thando Hopa (South Africa) |url=https://www.chr.up.ac.za/celebratingwomenwithalbinism/thando-hopa |access-date=2025-11-05 |website=Centre for Human Rights |language=en-GB}}</ref> - a matsayin ƙwarewar ƙauna da kuzari, duk da haka, Hopa ta kuma bayyana gwagwarmayar da ta fuskanta tun tana yarinya lokacin da ta zo ga koyon rayuwa tare da albinismo. A lokacin da take makarantar jama'a, ɗalibai sun zalunta ta game da yanayinta, suna jin tsoron taɓa ta, kuma suna ba ta ba'a akai-akai.<ref>{{Cite web |last=Antonia |date=2014-05-30 |title=Thando Hopa: Choosing Pretty |url=https://un-ruly.com/thando-hopa-choosing-pretty/ |access-date=2025-11-05 |website=Unruly |language=en-US}}</ref> Kodayake malamai sun ƙarfafa iyayenta su cire ta daga makarantar sakandare saboda zalunci, iyayen Hopa sun ƙarfafa ta ta zauna a makaranta, wanda ta yi. Hopa ta raba a cikin tambayoyin cewa waɗannan abubuwan da suka faru tare da ɗalibai sun fara shafar ra'ayinta game da kanta, amma iyayenta sun taimaka wajen magance mummunan ra'ayi da ta sha daga ɗalibanta ta hanyar tabbatar da kyakkyawa, aiki don ba da amincewa da ita, da kuma tabbatar da cewa tana da yanayi mai aminci a gida. Yayinda take girma, Thando Hopa ta nuna sha'awar zama 'yar wasan kwaikwayo, amma mahaifinta yana son ta zama mai lissafi a maimakon haka. Hopa ta yi iƙirarin cewa sun daidaita kuma sun yanke shawarar cewa za ta bi doka.<ref name=":1">{{Cite web |date=7 March 2022 |title=Thando Hopa: In Conversation with Standing Voice |url=https://news.standingvoice.org/thando-hopa |access-date=2 December 2025 |website=Standing Voice Organization}}</ref> == Karatu == Kwarewar farko ta Thando Hopa tare da doka ta zo ne a cikin aikin da ake kira 'dokar titi' wanda shine lokacin da dalibai da masu sana'a suka je ƙananan al'ummomi don koya musu game da ayyukan doka. A cewar Hopa, wannan shine inda sha'awarta ga shiga cikin al'umma da gwagwarmaya suka fara girma.<ref name=":1">{{Cite web |date=7 March 2022 |title=Thando Hopa: In Conversation with Standing Voice |url=https://news.standingvoice.org/thando-hopa |access-date=2 December 2025 |website=Standing Voice Organization}}</ref> Hopa ta sami digiri na shari'a a shekara ta 2011 daga [[Jami'ar Witwatersrand]] <ref>{{Cite web |title=Thando Hopa {{!}} Keynote Speaker {{!}} AAE Speakers Bureau |url=https://www.aaespeakers.com/keynote-speakers/thando-hopa |access-date=2025-11-05 |website=www.aaespeakers.com}}</ref>, jami'ar jama'a da ke [[Johannesburg]], Afirka ta Kudu. A lokacin da take da shekaru 23 kawai, Hopa ita ce mafi ƙanƙanta mai gabatar da kara a lokacin da aka shigar da ita a Hukumar Shari'a ta Kasa a Johannesburg. Tana aiki a matsayin mai gabatar da kara game da cin zarafin jima'i. A watan Yunin 2024, ta fara shirin Executive MBA Candidate a Henley Business School. == Misali da sauran bayyanar jama'a == Hopa ta samu karbuwa daga sanannen mai tsara kayan ado na Afirka ta Kudu Gert-Johan Coetzee don aiki a matsayin samfurin a shekarar 2012. Ta nuna jinkiri yayin da ta riga ta kafa a matsayin lauya, amma ta lura cewa 'yar'uwarta ta ƙarfafa ta ta bi ta hanyar damar don samar da kyakkyawan wakilci na albinism ga ƙarni na gaba [1] . Mafi mahimmanci, ita ce mutum na farko da ke da albinism don yin ado da murfin mujallar Vogue. An saki murfin Vogue Portugal a watan Afrilun 2019. Sauran kamfen dinta sun hada da aiki ga Audi, Marie Claire, da The Foschini Group .[2] An jefa ta a matsayin Gimbiya ta Zuciya a cikin Kalandar Pirelli ta 2018, ta zama mutum na farko na Afirka ta Kudu mai launi da ya bayyana a ciki. Shirin kalandar Pirelli ya nuna wani baki daya kuma ya hada da taurari kamar Lupita Nyong' da Whoopi Goldberg. Hopa ta bayyana cewa tana da niyyar ci gaba da amfani da aikinta na samfurin don nuna albinism a hanya mai kyau kuma ta zama abin koyi ga waɗanda suke kama da ita.[3] A cikin 2018, an san Hopa da lambar yabo ta [[BBC]])" id="mwUg" rel="mw:WikiLink" title="100 Women (BBC)">Mata 100 daga BBC saboda bambancin da ta yi da kuma bayar da shawarwari. Ita ce kadai mace daga Afirka ta Kudu da aka nuna a cikin jerin a wannan shekarar da kuma mutum daya tilo da ke da albinism. == Kasuwanci, shirye-shirye da shawarwari == A cikin 2022, Hopa ta haɗu da mai ba da shawara Angélique Kidjo, Glamour Afirka ta Kudu, da Taron Tattalin Arziki na Duniya don ƙaddamar da Shirin Kyautar Fasaha na Afirka . <ref>{{Cite web |title=Thando Hopa’s Africa Fashion Legacy Project explores Africa’s rich cultural history through fabric |url=https://www.glamour.co.za/fashion/thando-hopas-africa-fashion-legacy-project-explores-africas-rich-cultural-history-through-fabric-1c25e70d-2c22-4ffa-9ed6-35f300ba4f98 |access-date=2025-12-01 |website=www.glamour.co.za |language=en}}</ref> Ta bayyana cewa ra'ayin ya fara ne a matsayin tattaunawar da ta yi da mahaifiyarta game da yadda al'ummomin karkara na Afirka ke da tasiri sosai ga kayan ado da al'adu a waje da Afirka. An sadaukar da shirin ne don bincika tarihin wadataccen kayan ado na Afirka don inganta wayar da kan jama'a game da muhimmancin tufafi a al'adun Afirka da kuma yadda sassan suka tsara labarin mutanen Afirka. Shirin ya binciki yadda ayyukan saƙa na Afirka, dyes, da yadudduka suka kai ga kasashe daban-daban kamar Jamus, Indiya, da Netherlands, da kuma yadda al'adun Afirka ke nunawa a cikin waɗannan kasashe da sauransu a yau. Hopa ta bayyana cewa tana da niyyar amfani da aikin a matsayin hanyar ƙirƙirar dandamali ga kungiyoyin da aka ware kamar nakasassu da al'ummar LGBTQIA +. Ta nemi taimakon Lebohang Monyatsi don zama mai ba da shawara ga aikin. Monyatsi ita ce Miss Wheelchair World First Runner-Up kuma samfurin da aka gano yana da cutar shan inna tun yana ƙarami. Babban burin Hopa shine yin amfani da bincike da zane-zanen tufafi don ƙirƙirar hadin kai, jaddada bambancin al'adun Afirka, da kuma nuna tasirin da salon Afirka ya yi a duk duniya.<ref>{{Cite web |last=Mazibuko |first=Thobile |date=2025-12-01 |title=Thando Hopa partners with Lebohang Monyatsi and Mantsho to bring African Fashion Legacy to life |url=https://thestar.co.za/lifestyle/style-beauty/fashion/2022-02-24-thando-hopa-partners-with-lebohang-monyatsi-and-mantsho-to-bring-african-fashion-legacy-to-life/ |access-date=2025-12-01 |website=The Star |language=en}}</ref> Hopa tana shiga cikin tattaunawar siyasa da zamantakewa da kungiyoyi da ke kewaye da inganta rayuwar wadanda ke da albinism. Hopa wakili ne na Global Albinism Alliance, mai ba da shawara ga Standing Voice Organization, kuma yana aiki a matsayin Mataimakin Shugaban Cibiyar Albinism ta Afirka. Kungiyar Albinism ta Duniya tana ba da shawara don kariya da haƙƙin waɗanda ke da albinism ta hanyar aiki don yaki da nuna bambanci da ƙalubalen al'umma. <ref>{{Cite web |last= |first= |title=The Global Albinism Alliance |url=https://www.albinismalliance.org/who-we-are |access-date=2025-12-01 |website=Global Albinism Alliance |language=en}}</ref> Alliance tana aiki don tallafawa al'ummarta ta hanyar kare hakkin dan adam, kudade don binciken ciwon daji na fata, da inganta daidaito ga hasken rana. The Standing Voice Organization, ƙungiyar agaji da ke da tushe a Ƙasar Ingila, Tanzania, da Malawi, suma an sadaukar da ita ga gwagwarmaya da gwagwarmayar daidaito na waɗanda ke da albinism. Standing Voice yana taimakawa wajen samar da kudade na bincike don tasirin kiwon lafiya wanda ya zo tare da albinism kamar rashin gani da kuma taimaka wa yara masu albinism su sami makarantu masu hadawa. Cibiyar Albinism ta Afirka tana mai da hankali kan yaki da tashin hankali da nuna bambanci na kiwon lafiya wanda mutanen da ke fama da albinism ke fuskanta kuma suna da takamaiman yanki da ke mai da hankali ga bayar da shawara ga mata masu fama da alminism. == Manazarta == [[Rukuni:Haihuwan 1989]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ktfed3zxe1yv2lup8fp3g9w8b3612ba 835439 835438 2026-05-13T16:02:05Z Muhdavdullahi 32668 835439 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Thando Hopa''' (an haife shi a shekara ta 1989 a Sebokeng) ɗan Afirka ta Kudu ne, mai fafutuka, ɗan kasuwa, kuma lauya. Ita ce mutum na farko da ke fama da cutar [[Zabayyana na mutum|albinism]] da za a nuna a bangon <nowiki><i id="mwEA">Vogue</i></nowiki> . <ref>{{Cite web |last=Cachero |first=Paulina |date=April 11, 2019 |title=South African model Thando Hapo is the first woman with albinism to cover Vogue |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/model-thando-hapo-first-woman-albinism-vogue-cover-212713288.html |access-date=2019-04-12 |website=www.yahoo.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Jazzi |date=April 2019 |title=South African Model Thando Hopa Makes History As First Albino Person To Cover Vogue Magazine |url=https://blavity.com/south-african-model-makes-history-as-first-albino-person-to-cover-vogue-magazine |access-date=2019-04-12 |website=[[Blavity]] |language=en}}</ref> Baya ga samfurin, Hopa ta kafa nata shirye-shirye kamar African Fashion Legacy Project wanda ke nuna tarihin kayan ado na Afirka, masana'antu, da ayyukan saƙa. Hopa ta kirkiro kamfaninta na kafofin watsa labarai, ''Thando Hopa Media'', wanda ke aiki don samar da wakilci daban-daban a fadin dandamali na kafofin watsa labaru. Ita mai ba da shawara ce ga waɗanda ke da albinism a matsayin wakilin kafa Global Albinism Alliance da Mataimakin Shugaban Cibiyar Albinism ta Afirka. Hopa kuma mai magana ne na jama'a wanda ya gabatar a tarurruka a duniya game da muhimmancin hadawa da daidaito. == Shekaru na farko == An haifi Thando Hopa a Sebokeng, wani karamin gari a [[Afirka ta Kudu]], kuma ya girma a Lenasia, wani yanki a Afirka ta kudu. Mahaifinta injiniya ne kuma mahaifiyarta ta yi aiki a matsayin mai shirya fina-finai. Ta lura da yarinta tare da iyalinta - iyayenta, 'yan uwanta uku (daya daga cikinsu kuma yana da albinism), da kakarta <ref>{{Cite web |last=Khumalo |first=Simphiwe |title=#CWWA Stories: Thando Hopa (South Africa) |url=https://www.chr.up.ac.za/celebratingwomenwithalbinism/thando-hopa |access-date=2025-11-05 |website=Centre for Human Rights |language=en-GB}}</ref> - a matsayin ƙwarewar ƙauna da kuzari, duk da haka, Hopa ta kuma bayyana gwagwarmayar da ta fuskanta tun tana yarinya lokacin da ta zo ga koyon rayuwa tare da albinismo. A lokacin da take makarantar jama'a, ɗalibai sun zalunta ta game da yanayinta, suna jin tsoron taɓa ta, kuma suna ba ta ba'a akai-akai.<ref>{{Cite web |last=Antonia |date=2014-05-30 |title=Thando Hopa: Choosing Pretty |url=https://un-ruly.com/thando-hopa-choosing-pretty/ |access-date=2025-11-05 |website=Unruly |language=en-US}}</ref> Kodayake malamai sun ƙarfafa iyayenta su cire ta daga makarantar sakandare saboda zalunci, iyayen Hopa sun ƙarfafa ta ta zauna a makaranta, wanda ta yi. Hopa ta raba a cikin tambayoyin cewa waɗannan abubuwan da suka faru tare da ɗalibai sun fara shafar ra'ayinta game da kanta, amma iyayenta sun taimaka wajen magance mummunan ra'ayi da ta sha daga ɗalibanta ta hanyar tabbatar da kyakkyawa, aiki don ba da amincewa da ita, da kuma tabbatar da cewa tana da yanayi mai aminci a gida. Yayinda take girma, Thando Hopa ta nuna sha'awar zama 'yar wasan kwaikwayo, amma mahaifinta yana son ta zama mai lissafi a maimakon haka. Hopa ta yi iƙirarin cewa sun daidaita kuma sun yanke shawarar cewa za ta bi doka.<ref name=":1">{{Cite web |date=7 March 2022 |title=Thando Hopa: In Conversation with Standing Voice |url=https://news.standingvoice.org/thando-hopa |access-date=2 December 2025 |website=Standing Voice Organization}}</ref> == Karatu == Kwarewar farko ta Thando Hopa tare da doka ta zo ne a cikin aikin da ake kira 'dokar titi' wanda shine lokacin da dalibai da masu sana'a suka je ƙananan al'ummomi don koya musu game da ayyukan doka. A cewar Hopa, wannan shine inda sha'awarta ga shiga cikin al'umma da gwagwarmaya suka fara girma.<ref name=":1">{{Cite web |date=7 March 2022 |title=Thando Hopa: In Conversation with Standing Voice |url=https://news.standingvoice.org/thando-hopa |access-date=2 December 2025 |website=Standing Voice Organization}}</ref> Hopa ta sami digiri na shari'a a shekara ta 2011 daga [[Jami'ar Witwatersrand]] <ref>{{Cite web |title=Thando Hopa {{!}} Keynote Speaker {{!}} AAE Speakers Bureau |url=https://www.aaespeakers.com/keynote-speakers/thando-hopa |access-date=2025-11-05 |website=www.aaespeakers.com}}</ref>, jami'ar jama'a da ke [[Johannesburg]], Afirka ta Kudu. A lokacin da take da shekaru 23 kawai, Hopa ita ce mafi ƙanƙanta mai gabatar da kara a lokacin da aka shigar da ita a Hukumar Shari'a ta Kasa a Johannesburg. Tana aiki a matsayin mai gabatar da kara game da cin zarafin jima'i. A watan Yunin 2024, ta fara shirin Executive MBA Candidate a Henley Business School. == Misali da sauran bayyanar jama'a == Hopa ta samu karbuwa daga sanannen mai tsara kayan ado na Afirka ta Kudu Gert-Johan Coetzee don aiki a matsayin samfurin a shekarar 2012. Ta nuna jinkiri yayin da ta riga ta kafa a matsayin lauya, amma ta lura cewa 'yar'uwarta ta ƙarfafa ta ta bi ta hanyar damar don samar da kyakkyawan wakilci na albinism ga ƙarni na gaba [1] . Mafi mahimmanci, ita ce mutum na farko da ke da albinism don yin ado da murfin mujallar Vogue. An saki murfin Vogue Portugal a watan Afrilun 2019. Sauran kamfen dinta sun hada da aiki ga Audi, Marie Claire, da The Foschini Group .[2] An jefa ta a matsayin Gimbiya ta Zuciya a cikin Kalandar Pirelli ta 2018, ta zama mutum na farko na Afirka ta Kudu mai launi da ya bayyana a ciki. Shirin kalandar Pirelli ya nuna wani baki daya kuma ya hada da taurari kamar Lupita Nyong' da Whoopi Goldberg. Hopa ta bayyana cewa tana da niyyar ci gaba da amfani da aikinta na samfurin don nuna albinism a hanya mai kyau kuma ta zama abin koyi ga waɗanda suke kama da ita.[3] A cikin 2018, an san Hopa da lambar yabo ta [[BBC]])" id="mwUg" rel="mw:WikiLink" title="100 Women (BBC)">Mata 100 daga BBC saboda bambancin da ta yi da kuma bayar da shawarwari. Ita ce kadai mace daga Afirka ta Kudu da aka nuna a cikin jerin a wannan shekarar da kuma mutum daya tilo da ke da albinism. == Kasuwanci, shirye-shirye da shawarwari == A cikin 2022, Hopa ta haɗu da mai ba da shawara Angélique Kidjo, Glamour Afirka ta Kudu, da Taron Tattalin Arziki na Duniya don ƙaddamar da Shirin Kyautar Fasaha na Afirka . <ref>{{Cite web |title=Thando Hopa’s Africa Fashion Legacy Project explores Africa’s rich cultural history through fabric |url=https://www.glamour.co.za/fashion/thando-hopas-africa-fashion-legacy-project-explores-africas-rich-cultural-history-through-fabric-1c25e70d-2c22-4ffa-9ed6-35f300ba4f98 |access-date=2025-12-01 |website=www.glamour.co.za |language=en}}</ref> Ta bayyana cewa ra'ayin ya fara ne a matsayin tattaunawar da ta yi da mahaifiyarta game da yadda al'ummomin karkara na Afirka ke da tasiri sosai ga kayan ado da al'adu a waje da Afirka. An sadaukar da shirin ne don bincika tarihin wadataccen kayan ado na Afirka don inganta wayar da kan jama'a game da muhimmancin tufafi a al'adun Afirka da kuma yadda sassan suka tsara labarin mutanen Afirka. Shirin ya binciki yadda ayyukan saƙa na Afirka, dyes, da yadudduka suka kai ga kasashe daban-daban kamar Jamus, Indiya, da Netherlands, da kuma yadda al'adun Afirka ke nunawa a cikin waɗannan kasashe da sauransu a yau. Hopa ta bayyana cewa tana da niyyar amfani da aikin a matsayin hanyar ƙirƙirar dandamali ga kungiyoyin da aka ware kamar nakasassu da al'ummar LGBTQIA +. Ta nemi taimakon Lebohang Monyatsi don zama mai ba da shawara ga aikin. Monyatsi ita ce Miss Wheelchair World First Runner-Up kuma samfurin da aka gano yana da cutar shan inna tun yana ƙarami. Babban burin Hopa shine yin amfani da bincike da zane-zanen tufafi don ƙirƙirar hadin kai, jaddada bambancin al'adun Afirka, da kuma nuna tasirin da salon Afirka ya yi a duk duniya.<ref>{{Cite web |last=Mazibuko |first=Thobile |date=2025-12-01 |title=Thando Hopa partners with Lebohang Monyatsi and Mantsho to bring African Fashion Legacy to life |url=https://thestar.co.za/lifestyle/style-beauty/fashion/2022-02-24-thando-hopa-partners-with-lebohang-monyatsi-and-mantsho-to-bring-african-fashion-legacy-to-life/ |access-date=2025-12-01 |website=The Star |language=en}}</ref> Hopa tana shiga cikin tattaunawar siyasa da zamantakewa da kungiyoyi da ke kewaye da inganta rayuwar wadanda ke da albinism. Hopa wakili ne na Global Albinism Alliance, mai ba da shawara ga Standing Voice Organization, kuma yana aiki a matsayin Mataimakin Shugaban Cibiyar Albinism ta Afirka. Kungiyar Albinism ta Duniya tana ba da shawara don kariya da haƙƙin waɗanda ke da albinism ta hanyar aiki don yaki da nuna bambanci da ƙalubalen al'umma. <ref>{{Cite web |last= |first= |title=The Global Albinism Alliance |url=https://www.albinismalliance.org/who-we-are |access-date=2025-12-01 |website=Global Albinism Alliance |language=en}}</ref> Alliance tana aiki don tallafawa al'ummarta ta hanyar kare hakkin dan adam, kudade don binciken ciwon daji na fata, da inganta daidaito ga hasken rana. The Standing Voice Organization, ƙungiyar agaji da ke da tushe a Ƙasar Ingila, Tanzania, da Malawi, suma an sadaukar da ita ga gwagwarmaya da gwagwarmayar daidaito na waɗanda ke da albinism. Standing Voice yana taimakawa wajen samar da kudade na bincike don tasirin kiwon lafiya wanda ya zo tare da albinism kamar rashin gani da kuma taimaka wa yara masu albinism su sami makarantu masu hadawa. Cibiyar Albinism ta Afirka tana mai da hankali kan yaki da tashin hankali da nuna bambanci na kiwon lafiya wanda mutanen da ke fama da albinism ke fuskanta kuma suna da takamaiman yanki da ke mai da hankali ga bayar da shawara ga mata masu fama da alminism. == Manazarta == [[Rukuni:Haihuwan 1989]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 2pnvgf0trwbf19br173gqjxsgxcbbsn Ronni Kahn 0 151062 835440 2026-05-13T16:02:30Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345231214|Ronni Kahn]]" 835440 wikitext text/x-wiki '''Ronni Kahn''' (Ibraniyawa: ; née '''Hellmann'''; an haife ta a shekara ta 1952) AO yar kasuwa ce ta zamantakewar jama'a na Afirka ta Kudu, wanda aka fi sani da kafa ƙungiyar agaji ta Ceton abinci OzHarvest . Kahn, wadda ta yi hijira zuwa Ostiraliya daga [[Isra'ila]] a shekarar 1988, <ref>{{Cite web |date=22 Oct 2014 |title=OzHarvest founder Ronni Kahn reflects on her life |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/ozharvest-founder-ronni-kahn-reflects-on-her-life-20141022-11a33m.html |access-date=4 June 2025 |website=Sydney Morning Herald}}</ref> an bata lambar yabo ta Local Hero a shekarar 2010, a matsayin wani ɓangare na kyaututtuka na Australiya na Shekara. A cikin 2019, an sanya ta Jami'in Order of Australia (AO). Ya zuwa 2024, kungiyar ta kawo abinci sama da miliyan 250 a Ostiraliya. A cikin 2019, Kahn ta fara wata kungiya 'yar'uwa, SA Harvest, a cikin asalin [[Afirka ta Kudu]]. == Rayuwa ta farko da ilimi == An haifi Ronni Kahn kuma ta girma a [[Johannesburg]] a [[Afirka ta Kudu]] ga iyayen [[Yahudawa]], Abe Hellmann da matarsa, Sylvia Hellmann (née Papilsky).<ref name="smh" /> Mahaifinta masanin gine-gine ne kuma ta halarci Makarantar Sarki Dauda, makarantar Yahudawa mai zaman kanta a Linksfield . Yayinda take girma, ta zauna kusa da mai fafutuka Jules Browde da matarsa, Selma, wadanda suka kasance tushen wahayi ga Kahn kuma daga baya abokai na tsawon rai.<ref name="indep" /> Yaran su ma abokan wasa ne na Kahn.<ref name="indep" /> Ta sadu da mijinta na gaba lokacin da suka halarci ƙungiyar matasa ta Socialist-Zionist, Habonim Dror . <ref name="smh" /> A shekara ta 1970, a lokacin karatunta na farko a Afirka ta Kudu, an ba ta tallafin karatu don karatu a Isra'ila. Daga baya ta kammala karatu tare da BA a Fine Arts da Ingilishi daga Jami'ar Haifa . Ta zauna a wani kibbutz a Kwarin Jezreel, inda mijinta ya haɗu da ita.[1][2] == Ayyuka == Kahn ya yi hijira zuwa Ostiraliya a shekarar 1998, kuma ya fara kasuwancin gudanar da taron.<ref name="WWCC">{{Cite web |title=Australia Day 2012 |url=http://www.wagga.nsw.gov.au/www/html/1167-australia-day-2012.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425170940/http://www.wagga.nsw.gov.au/www/html/1167-australia-day-2012.asp |archive-date=25 April 2012 |access-date=10 January 2012 |website=Wagga Wagga City Council}}</ref> === Asali === A lokacin hutu zuwa Afirka ta Kudu, wata abokiyar da ta taimaka wajen kawo wutar lantarki a cikin garin Soweto ta motsa ta ta ta shiga aiki. Kahn ta tuna cewa wannan shine lokacin da rayuwarta ta fara; tana so ta yi wani abu mai ma'ana ga wasu mutane. Gina kan kwarewarta a cikin baƙi na kamfanoni, ta firgita da yawan abincin da aka zubar, kodayake da farko ba ta san dangantakar da ke tsakanin abincin da matsalolin muhalli ba. == Manazarta == [[Rukuni:Bayahuden Isra'ila]] [[Rukuni:Haifaffun 1952]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] stkeg4rnm0hj4ef1q69nms2kyem42qe 835441 835440 2026-05-13T16:02:58Z Muhdavdullahi 32668 835441 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ronni Kahn''' (Ibraniyawa: ; née '''Hellmann'''; an haife ta a shekara ta 1952) AO yar kasuwa ce ta zamantakewar jama'a na Afirka ta Kudu, wanda aka fi sani da kafa ƙungiyar agaji ta Ceton abinci OzHarvest . Kahn, wadda ta yi hijira zuwa Ostiraliya daga [[Isra'ila]] a shekarar 1988, <ref>{{Cite web |date=22 Oct 2014 |title=OzHarvest founder Ronni Kahn reflects on her life |url=https://www.smh.com.au/national/nsw/ozharvest-founder-ronni-kahn-reflects-on-her-life-20141022-11a33m.html |access-date=4 June 2025 |website=Sydney Morning Herald}}</ref> an bata lambar yabo ta Local Hero a shekarar 2010, a matsayin wani ɓangare na kyaututtuka na Australiya na Shekara. A cikin 2019, an sanya ta Jami'in Order of Australia (AO). Ya zuwa 2024, kungiyar ta kawo abinci sama da miliyan 250 a Ostiraliya. A cikin 2019, Kahn ta fara wata kungiya 'yar'uwa, SA Harvest, a cikin asalin [[Afirka ta Kudu]]. == Rayuwa ta farko da ilimi == An haifi Ronni Kahn kuma ta girma a [[Johannesburg]] a [[Afirka ta Kudu]] ga iyayen [[Yahudawa]], Abe Hellmann da matarsa, Sylvia Hellmann (née Papilsky).<ref name="smh" /> Mahaifinta masanin gine-gine ne kuma ta halarci Makarantar Sarki Dauda, makarantar Yahudawa mai zaman kanta a Linksfield . Yayinda take girma, ta zauna kusa da mai fafutuka Jules Browde da matarsa, Selma, wadanda suka kasance tushen wahayi ga Kahn kuma daga baya abokai na tsawon rai.<ref name="indep" /> Yaran su ma abokan wasa ne na Kahn.<ref name="indep" /> Ta sadu da mijinta na gaba lokacin da suka halarci ƙungiyar matasa ta Socialist-Zionist, Habonim Dror . <ref name="smh" /> A shekara ta 1970, a lokacin karatunta na farko a Afirka ta Kudu, an ba ta tallafin karatu don karatu a Isra'ila. Daga baya ta kammala karatu tare da BA a Fine Arts da Ingilishi daga Jami'ar Haifa . Ta zauna a wani kibbutz a Kwarin Jezreel, inda mijinta ya haɗu da ita.[1][2] == Ayyuka == Kahn ya yi hijira zuwa Ostiraliya a shekarar 1998, kuma ya fara kasuwancin gudanar da taron.<ref name="WWCC">{{Cite web |title=Australia Day 2012 |url=http://www.wagga.nsw.gov.au/www/html/1167-australia-day-2012.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425170940/http://www.wagga.nsw.gov.au/www/html/1167-australia-day-2012.asp |archive-date=25 April 2012 |access-date=10 January 2012 |website=Wagga Wagga City Council}}</ref> === Asali === A lokacin hutu zuwa Afirka ta Kudu, wata abokiyar da ta taimaka wajen kawo wutar lantarki a cikin garin Soweto ta motsa ta ta ta shiga aiki. Kahn ta tuna cewa wannan shine lokacin da rayuwarta ta fara; tana so ta yi wani abu mai ma'ana ga wasu mutane. Gina kan kwarewarta a cikin baƙi na kamfanoni, ta firgita da yawan abincin da aka zubar, kodayake da farko ba ta san dangantakar da ke tsakanin abincin da matsalolin muhalli ba. == Manazarta == [[Rukuni:Bayahuden Isra'ila]] [[Rukuni:Haifaffun 1952]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] pesxur8s4k4k2zs5ggjr6subwhyirtz Glenda Kemp 0 151063 835442 2026-05-13T16:03:27Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1332505267|Glenda Kemp]]" 835442 wikitext text/x-wiki {{Blockquote|"Nothing else mattered when I was dancing. I lived for the music and the words and wanted to share this with whoever was looking at me...the main reason I took more dancing work was because of the satisfaction it was giving me in escaping my circumstances."|title=}} '''Glenda Kemp''' (an haife ta a shekara ta 1949) 'yar Afirka ta Kudu ce, mai fafutuka, kuma malama, wacce aka fi sani da rawa mai ban sha'awa wani lokacin tana nuna jerin pythons da ake kira Oupa ("kakan" a cikin [[Afrikaans]]) a cikin shekarun 1970s. Kemp ta fuskanci zargi na jama'a akai-akai daga gwamnatin wariyar launin fata mai ra'ayin mazan jiya kuma ana kama ta akai-akai saboda lalata da jama'a duk da cewa ta yi ƙoƙari ta kauce wa doka ta hanyar ba da raye-raye masu zaman kansu, kawai. An kira Kemp mai ba da labarai na Rapport na Shekara a shekara ta 1975. Fim din 1976 Snake Dancer wani labari ne na tarihin rayuwarta, wanda ta fito. == Rayuwa ta farko == An haifi Glenda Kemp a Lardin Cape a ranar 13 ga Mayu 1949. Yayinda take yarinya, ta zauna a unguwar ma'aikata ta La Rochelle tare da mahaifiyarta, mahaifinta, da ƙaramin ɗan'uwanta. 'Yan uwanta biyu masu girma suna cikin gidan marayu a Potchefstroom; kuma daga baya za a tura ta can ma. Kemp ya girma daga gidan marayu ta iyalin Baumbach na addini a cikin karamin garin noma na Swartruggens. A shekara ta 1969, ta shiga Kwalejin Horar da Malamai a Potchefstroom . A lokacin da take karatu ne ta gano rawa; ƙwarewar da mutane da yawa za su ji daɗi kuma su ƙi a nan gaba. Kemp daga baya ya koma Kwalejin Horar da Malamai ta Goudstad a [[Johannesburg]] don ci gaba da rawa a kungiyoyin rawa. A nan ne kuma ta sadu da mijinta na farko, Karl Koczwara . Sun hadu a Otal din shugaban kasa lokacin da ta nemi ya dawo da shi zuwa gidan ɗalibanta don saduwa da dokar hana fita ta karfe 8 na yamma. == Waƙoƙi masu ban sha'awa == Ya kasance a cikin shekarun 1970s masu ra'ayin mazan jiya, cewa Kemp ya fara cirewa da "Oupa", <ref name=":0">{{Cite web |title=Ex-husband of famous stripper Glenda Kemp beaten to death in Joburg home |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-07-12-ex-husband-of-famous-stripper-glenda-kemp-beaten-to-death-in-joburg-home/ |access-date=26 November 2020 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> ta dabbarta python.<ref>{{Cite web |date=26 October 2019 |title=Former snake dancer Glenda Kemp now boogies in Bethal |url=https://ridgetimes.co.za/149433/former-snake-dancer-glenda-kemp-now-boogies-bethal/ |access-date=26 November 2020 |website=Ridge Times |language=en-US}}</ref> Ayyukanta na banƙyama da motsin zuciyarta ya sa Mataimakin Squad ya yi iya ƙoƙarinsa don dakatar da ita, ba tare da nasara ba. An kama ta a lokuta da yawa kuma an tuhume ta da lalata da jama'a. Da yake fuskantar shingen matan Kirista a gefe ɗaya da magoya baya masu aminci da masu sassaucin ra'ayi a ɗayan, ba ta daina ba, amma ta ci gaba da tayar da hankalin jama'a. Jaridar Rapport ta ba ta suna "Mai ba da labarai na Shekara". Yin rawa da kansa ba shine kawai hanyar da Kemp ya fusata jama'a masu ra'ayin mazan jiya ba. Ta yi amfani da kayan ado daban-daban, ciki har da maciji, yar tsana ta hannu ta shaidan da kuma cire kayan ado na bloomers, braces da hat da mata Voortrekker ke sawa a cikin wani rikici ga kishin kasa na Afrikaner. A shekara ta 1973, ta zana kanta baƙar fata, ta sa gashin gashi na Afro kuma ta yi rawa a cikin karamin garin Afrikaans mai ra'ayin mazan jiya na Volksrust wanda ya nuna rashin amincewa da ziyararta.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Evans |first=Martha |date=1 January 2014 |title='Braaivleis, rugby, sunny skies and ... Glenda Kemp!': Erotica and the Contradictions of White South African Identity in the Film 'Snake Dancer' |url=https://www.academia.edu/30992553/Braaivleis_rugby_sunny_skies_and_Glenda_Kemp_Erotica_and_the_Contradictions_of_White_South_African_Identity_in_the_Film_Snake_Dancer |journal=African Cinema Unit Yearbook}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Films for Africa - South Africa's Cape Winelands Film Festival (Stellenbosch, Cape Town, South Africa) |url=https://doi.org/10.1163/_afco_asc_3002 |access-date=1 June 2025 |website=African Studies Companion Online}}</ref> === Bayyana halittu === A shekara ta 1975, mai shirya fina-finai na Afirka ta Kudu [[Dirk de Villiers]] ya gabatar da ra'ayin Snake Dancer ga Kemp, a bayan kama jama'a da kuma labaran labarai masu alaƙa. De Villiers daga baya ya bayyana cewa "Glenda tana da karin tallace-tallace fiye da Firayim Minista na kasar a lokacin. " <ref>{{Cite journal |date=2004 |title=The Special Edition DVD |url=https://doi.org/10.5040/9798400642746.ch-004 |journal=The DVD Revolution |pages=75–108 |doi=10.5040/9798400642746.ch-004 |url-access=subscription}}</ref> kuma don shawo kanta ta shiga cikin aikin, ya nuna mata wani littafi na labaran da ya tattara game da ita. <ref name=":1">{{Cite journal |last=Evans |first=Martha |date=1 January 2014 |title='Braaivleis, rugby, sunny skies and ... Glenda Kemp!': Erotica and the Contradictions of White South African Identity in the Film 'Snake Dancer' |url=https://www.academia.edu/30992553/Braaivleis_rugby_sunny_skies_and_Glenda_Kemp_Erotica_and_the_Contradictions_of_White_South_African_Identity_in_the_Film_Snake_Dancer |journal=African Cinema Unit Yearbook}}</ref> Cikakken rabin-biopic ya haɗa da wasu sassan rayuwar Kemp ta farko da kuma sauyawa zuwa rawa mai ban sha'awa. Duk da yake yawancin cikakkun bayanai a cikin fim din gaskiya ne, fim din ya ƙare tare da Kemp da aka maƙure shi har ya mutu. De Villiers ya kara wannan ƙarshen ban mamaki, na almara don "kwantar da hankalin masu kallo na Afirka ta Kudu", <ref name=":1">{{Cite journal |last=Evans |first=Martha |date=1 January 2014 |title='Braaivleis, rugby, sunny skies and ... Glenda Kemp!': Erotica and the Contradictions of White South African Identity in the Film 'Snake Dancer' |url=https://www.academia.edu/30992553/Braaivleis_rugby_sunny_skies_and_Glenda_Kemp_Erotica_and_the_Contradictions_of_White_South_African_Identity_in_the_Film_Snake_Dancer |journal=African Cinema Unit Yearbook}}</ref> wanda da alama ana nuna shi a cikin taken gargadi na fim din ""Kananan 'yan mata ba za su yi wasa da macizai ba". Akwai nau'o'i biyu na fim din, "farashin iyali" ga masu sauraron Afirka ta Kudu waɗanda za su bi ƙuntatawa da ƙuntatawa na gida, da kuma yankewa mai tsawo ga masu sauraro na duniya tare da ƙarin abun ciki.[1] Babu wani nau'i da ya kasance nasarar ofishin akwatin. Masu sauraro na cikin gida sun yi takaici, suna son "ƙwarewa mai banƙyama da ƙwarewa mafi inganci" [1] yayin da masu sauraro na duniya ba su da masaniya game da labarinta kuma sun sami ko da sassan da suka fi bayyane na fim ɗin da suka dace. Duk da yake fina-finai masu yawa na jima'i, irin su Deep Throat sun shahara a farkon shekarun 1970, a lokacin da aka saki jinsin ya rasa roko. Fim din ya ji daɗin ɗan farfadowa tare da sakin DVD na musamman na 2006, tare da masu sauraro da ke sha'awar tarihin yadda al'umma ke amsawa ga adadi mai tayar da hankali da ra'ayoyin da suka sabawa game da abin da ake so da abin da aka ɗauka "marasa kyau" a ƙarƙashin gwamnati mai tsattsauran ra'ayi. Kamar yadda Kemp ta buga kanta, ita ce kawai fim din fim din Kemp. A shekara ta 2010, an sake amincewa da Kemp ta shiga cikin sabon fim din rayuwarta.<ref name=":2">{{Cite web |title=Films for Africa - South Africa's Cape Winelands Film Festival (Stellenbosch, Cape Town, South Africa) |url=https://doi.org/10.1163/_afco_asc_3002 |access-date=1 June 2025 |website=African Studies Companion Online}}</ref> == Rayuwa ta baya == Bayan 'yan shekaru bayan bugawa na Snake Dancer, Kemp ta shirya barin maciji da rawa a baya kuma ta bi aikin koyarwa. Shahararta ta haifar da kin amincewa da yawa a tambayoyin don matsayi na koyarwa. Kemp daga nan ta yi tafiya zuwa London don ci gaba da aikinta na rawa a can. Ta yi aiki ga Paul Raymond (mai bugawa) a cikin Raymond Revuebar da kuma Gidan wasan kwaikwayo na Windmill . {{Sfn|Kemp-Harper|2012}}{{Sfn|Beukes|2004}} Ta kuma zama mahaifiyar gidan agaji a gidan yara na Epworth . A cikin shekarun 1980s, Glenda ta sanya aikinta na rawa a bayanta, ta koma Afirka ta Kudu, ta fara iyali tare da mijinta na lokacin, Karl Koczwara, kuma ta kammala horar da malaminta kuma ta zama malami. Ta koma ga bangaskiyar Kirista ta farkon shekarunta, kuma ta fara hidima ga yara da mutanen da ke cikin al'umma ciki har da ma'aikatan jima'i da masu shan miyagun ƙwayoyi. Yanzu tana zaune a [[Durban]] a cikin ritaya.{{Sfn|Kemp-Harper|2012}} Koczwara da Kemp sun yi aure a 1982, kuma sun sake aure a 1991. A ranar 12 ga watan Yulin 2019, an yi wa Koczwara duka har ya mutu da guduma a gidansa na [[Johannesburg]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Ex-husband of famous stripper Glenda Kemp beaten to death in Joburg home |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-07-12-ex-husband-of-famous-stripper-glenda-kemp-beaten-to-death-in-joburg-home/ |access-date=26 November 2020 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> == A cikin al'adun gargajiya == * Snake Dancer, fim mai tsawo na rayuwarta ta farko an yi shi ne a 1976 ta Dirk de Villiers <ref>{{IMDb title|title=Snake Dancer}}</ref> * Bladsy 3 (Sashe na 3), wasan kwaikwayo a [[Afrikaans]] ya yi gudu a Klein Karoo Nasionale Kunstefees a watan Janairun 2014{{Sfn|KKNK}} * Dances with Snakes, an yi fim din talabijin na rabin sa'a game da rayuwarta a 1996 kuma an nuna shi a tashar talabijin ta SABC 3.{{Sfn|Die Burger|3 October 1996}} * ''Glenda Kemp'', guda ɗaya ta Spoegwolf, an sake ta a ranar 21 ga Maris 2014. == Dubi kuma == * Striptease * Isadora Duncan (mai rawa da aka maƙure ta hanyar takalma) * Pens en Pootjies (fim din da ke nuna Glenda Kemp) == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 1949]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Webarchive template wayback links]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] exy0wfalmwg2y5za2d7uufrei0z5h0k 835443 835442 2026-05-13T16:04:21Z Muhdavdullahi 32668 835443 wikitext text/x-wiki {{Blockquote|"Nothing else mattered when I was dancing. I lived for the music and the words and wanted to share this with whoever was looking at me...the main reason I took more dancing work was because of the satisfaction it was giving me in escaping my circumstances."|title=}}{{Databox}} '''Glenda Kemp''' (an haife ta a shekara ta 1949) 'yar Afirka ta Kudu ce, mai fafutuka, kuma malama, wacce aka fi sani da rawa mai ban sha'awa wani lokacin tana nuna jerin pythons da ake kira Oupa ("kakan" a cikin [[Afrikaans]]) a cikin shekarun 1970s. Kemp ta fuskanci zargi na jama'a akai-akai daga gwamnatin wariyar launin fata mai ra'ayin mazan jiya kuma ana kama ta akai-akai saboda lalata da jama'a duk da cewa ta yi ƙoƙari ta kauce wa doka ta hanyar ba da raye-raye masu zaman kansu, kawai. An kira Kemp mai ba da labarai na Rapport na Shekara a shekara ta 1975. Fim din 1976 Snake Dancer wani labari ne na tarihin rayuwarta, wanda ta fito. == Rayuwa ta farko == An haifi Glenda Kemp a Lardin Cape a ranar 13 ga Mayu 1949. Yayinda take yarinya, ta zauna a unguwar ma'aikata ta La Rochelle tare da mahaifiyarta, mahaifinta, da ƙaramin ɗan'uwanta. 'Yan uwanta biyu masu girma suna cikin gidan marayu a Potchefstroom; kuma daga baya za a tura ta can ma. Kemp ya girma daga gidan marayu ta iyalin Baumbach na addini a cikin karamin garin noma na Swartruggens. A shekara ta 1969, ta shiga Kwalejin Horar da Malamai a Potchefstroom . A lokacin da take karatu ne ta gano rawa; ƙwarewar da mutane da yawa za su ji daɗi kuma su ƙi a nan gaba. Kemp daga baya ya koma Kwalejin Horar da Malamai ta Goudstad a [[Johannesburg]] don ci gaba da rawa a kungiyoyin rawa. A nan ne kuma ta sadu da mijinta na farko, Karl Koczwara . Sun hadu a Otal din shugaban kasa lokacin da ta nemi ya dawo da shi zuwa gidan ɗalibanta don saduwa da dokar hana fita ta karfe 8 na yamma. == Waƙoƙi masu ban sha'awa == Ya kasance a cikin shekarun 1970s masu ra'ayin mazan jiya, cewa Kemp ya fara cirewa da "Oupa", <ref name=":0">{{Cite web |title=Ex-husband of famous stripper Glenda Kemp beaten to death in Joburg home |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-07-12-ex-husband-of-famous-stripper-glenda-kemp-beaten-to-death-in-joburg-home/ |access-date=26 November 2020 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> ta dabbarta python.<ref>{{Cite web |date=26 October 2019 |title=Former snake dancer Glenda Kemp now boogies in Bethal |url=https://ridgetimes.co.za/149433/former-snake-dancer-glenda-kemp-now-boogies-bethal/ |access-date=26 November 2020 |website=Ridge Times |language=en-US}}</ref> Ayyukanta na banƙyama da motsin zuciyarta ya sa Mataimakin Squad ya yi iya ƙoƙarinsa don dakatar da ita, ba tare da nasara ba. An kama ta a lokuta da yawa kuma an tuhume ta da lalata da jama'a. Da yake fuskantar shingen matan Kirista a gefe ɗaya da magoya baya masu aminci da masu sassaucin ra'ayi a ɗayan, ba ta daina ba, amma ta ci gaba da tayar da hankalin jama'a. Jaridar Rapport ta ba ta suna "Mai ba da labarai na Shekara". Yin rawa da kansa ba shine kawai hanyar da Kemp ya fusata jama'a masu ra'ayin mazan jiya ba. Ta yi amfani da kayan ado daban-daban, ciki har da maciji, yar tsana ta hannu ta shaidan da kuma cire kayan ado na bloomers, braces da hat da mata Voortrekker ke sawa a cikin wani rikici ga kishin kasa na Afrikaner. A shekara ta 1973, ta zana kanta baƙar fata, ta sa gashin gashi na Afro kuma ta yi rawa a cikin karamin garin Afrikaans mai ra'ayin mazan jiya na Volksrust wanda ya nuna rashin amincewa da ziyararta.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Evans |first=Martha |date=1 January 2014 |title='Braaivleis, rugby, sunny skies and ... Glenda Kemp!': Erotica and the Contradictions of White South African Identity in the Film 'Snake Dancer' |url=https://www.academia.edu/30992553/Braaivleis_rugby_sunny_skies_and_Glenda_Kemp_Erotica_and_the_Contradictions_of_White_South_African_Identity_in_the_Film_Snake_Dancer |journal=African Cinema Unit Yearbook}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Films for Africa - South Africa's Cape Winelands Film Festival (Stellenbosch, Cape Town, South Africa) |url=https://doi.org/10.1163/_afco_asc_3002 |access-date=1 June 2025 |website=African Studies Companion Online}}</ref> === Bayyana halittu === A shekara ta 1975, mai shirya fina-finai na Afirka ta Kudu [[Dirk de Villiers]] ya gabatar da ra'ayin Snake Dancer ga Kemp, a bayan kama jama'a da kuma labaran labarai masu alaƙa. De Villiers daga baya ya bayyana cewa "Glenda tana da karin tallace-tallace fiye da Firayim Minista na kasar a lokacin. " <ref>{{Cite journal |date=2004 |title=The Special Edition DVD |url=https://doi.org/10.5040/9798400642746.ch-004 |journal=The DVD Revolution |pages=75–108 |doi=10.5040/9798400642746.ch-004 |url-access=subscription}}</ref> kuma don shawo kanta ta shiga cikin aikin, ya nuna mata wani littafi na labaran da ya tattara game da ita. <ref name=":1">{{Cite journal |last=Evans |first=Martha |date=1 January 2014 |title='Braaivleis, rugby, sunny skies and ... Glenda Kemp!': Erotica and the Contradictions of White South African Identity in the Film 'Snake Dancer' |url=https://www.academia.edu/30992553/Braaivleis_rugby_sunny_skies_and_Glenda_Kemp_Erotica_and_the_Contradictions_of_White_South_African_Identity_in_the_Film_Snake_Dancer |journal=African Cinema Unit Yearbook}}</ref> Cikakken rabin-biopic ya haɗa da wasu sassan rayuwar Kemp ta farko da kuma sauyawa zuwa rawa mai ban sha'awa. Duk da yake yawancin cikakkun bayanai a cikin fim din gaskiya ne, fim din ya ƙare tare da Kemp da aka maƙure shi har ya mutu. De Villiers ya kara wannan ƙarshen ban mamaki, na almara don "kwantar da hankalin masu kallo na Afirka ta Kudu", <ref name=":1">{{Cite journal |last=Evans |first=Martha |date=1 January 2014 |title='Braaivleis, rugby, sunny skies and ... Glenda Kemp!': Erotica and the Contradictions of White South African Identity in the Film 'Snake Dancer' |url=https://www.academia.edu/30992553/Braaivleis_rugby_sunny_skies_and_Glenda_Kemp_Erotica_and_the_Contradictions_of_White_South_African_Identity_in_the_Film_Snake_Dancer |journal=African Cinema Unit Yearbook}}</ref> wanda da alama ana nuna shi a cikin taken gargadi na fim din ""Kananan 'yan mata ba za su yi wasa da macizai ba". Akwai nau'o'i biyu na fim din, "farashin iyali" ga masu sauraron Afirka ta Kudu waɗanda za su bi ƙuntatawa da ƙuntatawa na gida, da kuma yankewa mai tsawo ga masu sauraro na duniya tare da ƙarin abun ciki.[1] Babu wani nau'i da ya kasance nasarar ofishin akwatin. Masu sauraro na cikin gida sun yi takaici, suna son "ƙwarewa mai banƙyama da ƙwarewa mafi inganci" [1] yayin da masu sauraro na duniya ba su da masaniya game da labarinta kuma sun sami ko da sassan da suka fi bayyane na fim ɗin da suka dace. Duk da yake fina-finai masu yawa na jima'i, irin su Deep Throat sun shahara a farkon shekarun 1970, a lokacin da aka saki jinsin ya rasa roko. Fim din ya ji daɗin ɗan farfadowa tare da sakin DVD na musamman na 2006, tare da masu sauraro da ke sha'awar tarihin yadda al'umma ke amsawa ga adadi mai tayar da hankali da ra'ayoyin da suka sabawa game da abin da ake so da abin da aka ɗauka "marasa kyau" a ƙarƙashin gwamnati mai tsattsauran ra'ayi. Kamar yadda Kemp ta buga kanta, ita ce kawai fim din fim din Kemp. A shekara ta 2010, an sake amincewa da Kemp ta shiga cikin sabon fim din rayuwarta.<ref name=":2">{{Cite web |title=Films for Africa - South Africa's Cape Winelands Film Festival (Stellenbosch, Cape Town, South Africa) |url=https://doi.org/10.1163/_afco_asc_3002 |access-date=1 June 2025 |website=African Studies Companion Online}}</ref> == Rayuwa ta baya == Bayan 'yan shekaru bayan bugawa na Snake Dancer, Kemp ta shirya barin maciji da rawa a baya kuma ta bi aikin koyarwa. Shahararta ta haifar da kin amincewa da yawa a tambayoyin don matsayi na koyarwa. Kemp daga nan ta yi tafiya zuwa London don ci gaba da aikinta na rawa a can. Ta yi aiki ga Paul Raymond (mai bugawa) a cikin Raymond Revuebar da kuma Gidan wasan kwaikwayo na Windmill . {{Sfn|Kemp-Harper|2012}}{{Sfn|Beukes|2004}} Ta kuma zama mahaifiyar gidan agaji a gidan yara na Epworth . A cikin shekarun 1980s, Glenda ta sanya aikinta na rawa a bayanta, ta koma Afirka ta Kudu, ta fara iyali tare da mijinta na lokacin, Karl Koczwara, kuma ta kammala horar da malaminta kuma ta zama malami. Ta koma ga bangaskiyar Kirista ta farkon shekarunta, kuma ta fara hidima ga yara da mutanen da ke cikin al'umma ciki har da ma'aikatan jima'i da masu shan miyagun ƙwayoyi. Yanzu tana zaune a [[Durban]] a cikin ritaya.{{Sfn|Kemp-Harper|2012}} Koczwara da Kemp sun yi aure a 1982, kuma sun sake aure a 1991. A ranar 12 ga watan Yulin 2019, an yi wa Koczwara duka har ya mutu da guduma a gidansa na [[Johannesburg]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Ex-husband of famous stripper Glenda Kemp beaten to death in Joburg home |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-07-12-ex-husband-of-famous-stripper-glenda-kemp-beaten-to-death-in-joburg-home/ |access-date=26 November 2020 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> == A cikin al'adun gargajiya == * Snake Dancer, fim mai tsawo na rayuwarta ta farko an yi shi ne a 1976 ta Dirk de Villiers <ref>{{IMDb title|title=Snake Dancer}}</ref> * Bladsy 3 (Sashe na 3), wasan kwaikwayo a [[Afrikaans]] ya yi gudu a Klein Karoo Nasionale Kunstefees a watan Janairun 2014{{Sfn|KKNK}} * Dances with Snakes, an yi fim din talabijin na rabin sa'a game da rayuwarta a 1996 kuma an nuna shi a tashar talabijin ta SABC 3.{{Sfn|Die Burger|3 October 1996}} * ''Glenda Kemp'', guda ɗaya ta Spoegwolf, an sake ta a ranar 21 ga Maris 2014. == Dubi kuma == * Striptease * Isadora Duncan (mai rawa da aka maƙure ta hanyar takalma) * Pens en Pootjies (fim din da ke nuna Glenda Kemp) == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 1949]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Webarchive template wayback links]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] ijrseb39fvcvc0hgh3q9or2cf9akf05 Ellen Kuzwayo 0 151064 835444 2026-05-13T16:04:48Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1328176106|Ellen Kuzwayo]]" 835444 wikitext text/x-wiki '''Nnoseng Ellen Kate Kuzwayo''' (29 Yuni 1914 - 19 Afrilu 2006) ta kasance mai fafutukar kare hakkin mata a Afirka ta Kudu kuma 'yar siyasa, wacce ta kasance malama daga 1938 zuwa 1952. Ta kasance shugabar kungiyar matasa ta African National Congress a cikin shekarun 1960. A shekara ta 1994, an zabe ta a majalisar dokokin Afirka ta Kudu ta farko bayan wariyar launin fata. Littafin rayuwarta, Call Me Woman (1985), ya lashe lambar yabo ta CNA Literary Award . === Ilimi da aiki === Kuzwayo ta fara karatunta a makarantar da Makgothi ya gina a gonarsa a Thabapatchoa, kimanin kilomita 12 daga Tweespruit, Orange Free State. Ta halarci Kwalejin Adams, Amanzimtoti, sannan ta gudanar da karatun horar da malamai a Kwalejin Lovedale da ke Fort Hare, ta kammala karatu tana da shekaru 22 kuma ta fara aikin koyarwa. Ta auri Ernest Moloto lokacin da take cikin shekaru ashirin, kuma ma'auratan suna da 'ya'ya maza biyu, amma auren bai kasance mai farin ciki ba, kuma bayan da ta sha wahala daga mijinta sai ta gudu zuwa [[Johannesburg]].<ref name="SAHO" /> Tana da wani bangare a matsayin sarauniya, tare da Sidney Poitier a fim din 1951 Cry, the Beloved Country . Bayan an rushe aurenta na farko, ta auri Godfrey Kuzwayo a shekarar 1950. Ta yi aiki a matsayin malama a Transvaal har zuwa 1952, ta bar koyarwa a kan gabatarwar Dokar Ilimi ta Bantu, 1953, wacce ta rage damar samun ilimin baƙar fata.<ref name="Guardian" /> Daga nan sai ta horar da ita a matsayin ma'aikaciyar zamantakewa (1953-55). <ref>{{Cite web |last=Kuzwayo |first=Ellen |title=Nnoseng Ellen Kate Kuzwayo |url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/kuzwayo_nek.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070714115606/http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/kuzwayo_nek.html |archive-date=14 July 2007 |publisher=African National Congress}}</ref> A cikin shekarun 1940, ta yi aiki a matsayin sakatariyar kungiyar matasa ta ANC . Bayan tashin hankali na Soweto na 1976, ita ce kadai mace a cikin kwamitin 10 da aka kafa don shirya al'amuran jama'a a Soweto, kuma ayyukanta sun haifar da tsare ta na watanni biyar a 1977-78 a karkashin Dokar Rigakafin Ta'addanci. Za ta ba da labarin kama ta a cikin shaidarta ta 1996 ga [[Hukumar Sasantawa akan Gaskiya da Adalci (Afirka ta Kudu)|Hukumar Gaskiya da Sulhu]]. Sauran gwagwarmayarta ta al'umma sun haɗa da zama shugaban kungiyar Black Consumer Union of South Africa da Maggie Magaba Trust . A cikin littafin tarihin rayuwarta na 1985, Call Me Woman, inda ta bayyana cewa mijinta ya doke ta, Kuzwayo ta zama marubuciya ta farko da ta lashe lambar yabo ta Afirka ta Kudu, lambar yabo ta CNA . Bayan da aka rantsar da [[Nelson Mandela]] a matsayin shugaban Afirka ta Kudu a shekarar 1994, Kuzwayo ta zama memba na majalisar dokokin farko ta kasar, tana da shekaru 79, kuma ta yi aiki na shekaru biyar har zuwa watan Yunin 1999, lokacin da ta kasance 'yar majalisa mafi tsawo a Afirka ta Kudu. Tare da darektan Betty Wolpert, Kuzwayo ta shiga cikin yin fina-finai na Awake from Mourning (1982) da Tsiamelo -- A Place of Goodness (1983), wanda ya samo asali ne daga labarin mallakar gonar iyalinta. Kuzwayo ta mutu a Johannesburg, tana da shekaru 91, daga matsalolin ciwon sukari, 'ya'yanta maza, Bobo da Justice Moloto, jikoki da jikoki suka tsira. == Kyaututtuka da karbuwa == A shekara ta 1979, jaridar Johannesburg mai suna Ellen Kuzwayo ta ba ta suna Woman of the Year, kuma an sake zabar ta a shekarar 1984. [1] A shekara ta 1987, an ba ta digirin digirin girmamawa na Dokoki daga Jami'ar Witwatersrand, mace baƙar fata ta farko da ta sami digiri na girmamawa daga jami'ar.[2][3] Ta kuma ba da digirin digirin girmamawa daga Jami'ar Natal da Jami'ar Port Elizabeth . [4][5] Nelson Mandela ya ba ta lambar yabo ta Order of Meritorious Service a shekarar 1999. [6] An sanya wa jirgin bincike na ruwa na Afirka ta Kudu suna, ''Ellen Khuzwayo'', wanda aka kaddamar a cikin 2007. == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 2006]] [[Rukuni:Haifaffun 1914]] 49ww13uqqbb06nb5ylcgye5w4qkkcox 835445 835444 2026-05-13T16:05:21Z Muhdavdullahi 32668 835445 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Nnoseng Ellen Kate Kuzwayo''' (29 Yuni 1914 - 19 Afrilu 2006) ta kasance mai fafutukar kare hakkin mata a Afirka ta Kudu kuma 'yar siyasa, wacce ta kasance malama daga 1938 zuwa 1952. Ta kasance shugabar kungiyar matasa ta African National Congress a cikin shekarun 1960. A shekara ta 1994, an zabe ta a majalisar dokokin Afirka ta Kudu ta farko bayan wariyar launin fata. Littafin rayuwarta, Call Me Woman (1985), ya lashe lambar yabo ta CNA Literary Award . === Ilimi da aiki === Kuzwayo ta fara karatunta a makarantar da Makgothi ya gina a gonarsa a Thabapatchoa, kimanin kilomita 12 daga Tweespruit, Orange Free State. Ta halarci Kwalejin Adams, Amanzimtoti, sannan ta gudanar da karatun horar da malamai a Kwalejin Lovedale da ke Fort Hare, ta kammala karatu tana da shekaru 22 kuma ta fara aikin koyarwa. Ta auri Ernest Moloto lokacin da take cikin shekaru ashirin, kuma ma'auratan suna da 'ya'ya maza biyu, amma auren bai kasance mai farin ciki ba, kuma bayan da ta sha wahala daga mijinta sai ta gudu zuwa [[Johannesburg]].<ref name="SAHO" /> Tana da wani bangare a matsayin sarauniya, tare da Sidney Poitier a fim din 1951 Cry, the Beloved Country . Bayan an rushe aurenta na farko, ta auri Godfrey Kuzwayo a shekarar 1950. Ta yi aiki a matsayin malama a Transvaal har zuwa 1952, ta bar koyarwa a kan gabatarwar Dokar Ilimi ta Bantu, 1953, wacce ta rage damar samun ilimin baƙar fata.<ref name="Guardian" /> Daga nan sai ta horar da ita a matsayin ma'aikaciyar zamantakewa (1953-55). <ref>{{Cite web |last=Kuzwayo |first=Ellen |title=Nnoseng Ellen Kate Kuzwayo |url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/kuzwayo_nek.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070714115606/http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/kuzwayo_nek.html |archive-date=14 July 2007 |publisher=African National Congress}}</ref> A cikin shekarun 1940, ta yi aiki a matsayin sakatariyar kungiyar matasa ta ANC . Bayan tashin hankali na Soweto na 1976, ita ce kadai mace a cikin kwamitin 10 da aka kafa don shirya al'amuran jama'a a Soweto, kuma ayyukanta sun haifar da tsare ta na watanni biyar a 1977-78 a karkashin Dokar Rigakafin Ta'addanci. Za ta ba da labarin kama ta a cikin shaidarta ta 1996 ga [[Hukumar Sasantawa akan Gaskiya da Adalci (Afirka ta Kudu)|Hukumar Gaskiya da Sulhu]]. Sauran gwagwarmayarta ta al'umma sun haɗa da zama shugaban kungiyar Black Consumer Union of South Africa da Maggie Magaba Trust . A cikin littafin tarihin rayuwarta na 1985, Call Me Woman, inda ta bayyana cewa mijinta ya doke ta, Kuzwayo ta zama marubuciya ta farko da ta lashe lambar yabo ta Afirka ta Kudu, lambar yabo ta CNA . Bayan da aka rantsar da [[Nelson Mandela]] a matsayin shugaban Afirka ta Kudu a shekarar 1994, Kuzwayo ta zama memba na majalisar dokokin farko ta kasar, tana da shekaru 79, kuma ta yi aiki na shekaru biyar har zuwa watan Yunin 1999, lokacin da ta kasance 'yar majalisa mafi tsawo a Afirka ta Kudu. Tare da darektan Betty Wolpert, Kuzwayo ta shiga cikin yin fina-finai na Awake from Mourning (1982) da Tsiamelo -- A Place of Goodness (1983), wanda ya samo asali ne daga labarin mallakar gonar iyalinta. Kuzwayo ta mutu a Johannesburg, tana da shekaru 91, daga matsalolin ciwon sukari, 'ya'yanta maza, Bobo da Justice Moloto, jikoki da jikoki suka tsira. == Kyaututtuka da karbuwa == A shekara ta 1979, jaridar Johannesburg mai suna Ellen Kuzwayo ta ba ta suna Woman of the Year, kuma an sake zabar ta a shekarar 1984. [1] A shekara ta 1987, an ba ta digirin digirin girmamawa na Dokoki daga Jami'ar Witwatersrand, mace baƙar fata ta farko da ta sami digiri na girmamawa daga jami'ar.[2][3] Ta kuma ba da digirin digirin girmamawa daga Jami'ar Natal da Jami'ar Port Elizabeth . [4][5] Nelson Mandela ya ba ta lambar yabo ta Order of Meritorious Service a shekarar 1999. [6] An sanya wa jirgin bincike na ruwa na Afirka ta Kudu suna, ''Ellen Khuzwayo'', wanda aka kaddamar a cikin 2007. == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 2006]] [[Rukuni:Haifaffun 1914]] k202fru6uytahafp6fvb58jcjcwjtbw Olga Meshoe Washington 0 151065 835448 2026-05-13T16:06:53Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1309022973|Olga Meshoe Washington]]" 835448 wikitext text/x-wiki '''Olga Meshoe Washington''' (14 ga Satumba 1981 - 6 ga Janairu 2025) lauya ce ta Afirka ta Kudu da aka sani da aikinta a dangantakar addinai da kuma bayar da shawarwari ga [[Isra'ila]] . Olga kuma memba ne na kwamitin kuma Babban ma'aikacin IBSI, yana kula da Ofishin Masu Magana. == Rayuwa ta farko da ilimi == Meshoe Washington ita ce 'yar fari ta ɗan siyasan Afirka ta Kudu Reverend Kenneth Meshoe, shugaban majalisa na Jam'iyyar Demokradiyyar Kirista ta Afirka . Ta sami digiri na shari'a daga [[Jami'ar Pretoria]] . <ref name="news obit">{{Cite web |last=Hofmeyer |first=Marina |date=7 January 2025 |title=Rest in peace: A tribute to Olga Meshoe Washington |url=https://joynews.co.za/rest-in-peace-a-tribute-to-olga-meshoe-washington/ |access-date=8 January 2025 |website=JOY! News}}</ref> == Ayyuka == == Rayuwa da mutuwarsa == Mijinta, Joshua Washington, ɗan Dumisani Washington ne, wanda ya kafa kuma Shugaba na Cibiyar Black Solidarity tare da Isra'ila (IBSI). [1] A bikin aurensu, an raba teburin don samar da hadayu na kosher (shopped herring da mock crayfish), ko abubuwan da ba na kosher ba (cikin shanu, ciki, offal, samfurin da "ƙafafu masu gudu"). [2] Meshoe Washington ya mutu a ranar 6 ga Janairun 2025, wata daya bayan an gano shi da [[lupus]]. Tana da shekaru 43, kuma mijinta da 'ya'ya maza biyu sun mutu.<ref name="y235">{{Cite web |last=Salant |first=Izzy |date=7 January 2025 |title=Jewish groups mourn death of Olga Washington, Christian Zionist, staunch Israel supporter |url=https://www.columbusjewishnews.com/jns/jewish-groups-mourn-death-of-olga-washington-christian-zionist-staunch-israel-supporter/article_f9fba5d3-d400-5d5c-982e-51c7656655d7.html |access-date=8 January 2025 |website=Columbus Jewish News}}</ref><ref name="y314">{{Cite web |last=Medupe |first=Kgomotso |date=7 January 2025 |title=Kenneth Meshoe mourns daughter's passing! |url=https://www.snl24.com/dailysun/news/kenneth-meshoes-daughter-olga-passes-in-the-usa-after-sudden-lupus-diagnosis-20250107 |access-date=8 January 2025 |website=Daily Sun}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 2025]] [[Rukuni:Haifaffun 1981]] 9qs917uaagvrw40h60e1x1aoa8fu2qz 835449 835448 2026-05-13T16:07:17Z Muhdavdullahi 32668 835449 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Olga Meshoe Washington''' (14 ga Satumba 1981 - 6 ga Janairu 2025) lauya ce ta Afirka ta Kudu da aka sani da aikinta a dangantakar addinai da kuma bayar da shawarwari ga [[Isra'ila]] . Olga kuma memba ne na kwamitin kuma Babban ma'aikacin IBSI, yana kula da Ofishin Masu Magana. == Rayuwa ta farko da ilimi == Meshoe Washington ita ce 'yar fari ta ɗan siyasan Afirka ta Kudu Reverend Kenneth Meshoe, shugaban majalisa na Jam'iyyar Demokradiyyar Kirista ta Afirka . Ta sami digiri na shari'a daga [[Jami'ar Pretoria]] . <ref name="news obit">{{Cite web |last=Hofmeyer |first=Marina |date=7 January 2025 |title=Rest in peace: A tribute to Olga Meshoe Washington |url=https://joynews.co.za/rest-in-peace-a-tribute-to-olga-meshoe-washington/ |access-date=8 January 2025 |website=JOY! News}}</ref> == Ayyuka == == Rayuwa da mutuwarsa == Mijinta, Joshua Washington, ɗan Dumisani Washington ne, wanda ya kafa kuma Shugaba na Cibiyar Black Solidarity tare da Isra'ila (IBSI). [1] A bikin aurensu, an raba teburin don samar da hadayu na kosher (shopped herring da mock crayfish), ko abubuwan da ba na kosher ba (cikin shanu, ciki, offal, samfurin da "ƙafafu masu gudu"). [2] Meshoe Washington ya mutu a ranar 6 ga Janairun 2025, wata daya bayan an gano shi da [[lupus]]. Tana da shekaru 43, kuma mijinta da 'ya'ya maza biyu sun mutu.<ref name="y235">{{Cite web |last=Salant |first=Izzy |date=7 January 2025 |title=Jewish groups mourn death of Olga Washington, Christian Zionist, staunch Israel supporter |url=https://www.columbusjewishnews.com/jns/jewish-groups-mourn-death-of-olga-washington-christian-zionist-staunch-israel-supporter/article_f9fba5d3-d400-5d5c-982e-51c7656655d7.html |access-date=8 January 2025 |website=Columbus Jewish News}}</ref><ref name="y314">{{Cite web |last=Medupe |first=Kgomotso |date=7 January 2025 |title=Kenneth Meshoe mourns daughter's passing! |url=https://www.snl24.com/dailysun/news/kenneth-meshoes-daughter-olga-passes-in-the-usa-after-sudden-lupus-diagnosis-20250107 |access-date=8 January 2025 |website=Daily Sun}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 2025]] [[Rukuni:Haifaffun 1981]] lxvl6zligb5cp0grins0ptklb3o2jxl Elizabeth Maria Molteno 0 151066 835452 2026-05-13T16:09:36Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1351005099|Elizabeth Maria Molteno]]" 835452 wikitext text/x-wiki '''Elizabeth Maria Molteno''' (24 Satumba 1852 - 25 Agusta 1927), ta kasance 'yar gwagwarmayar Birtaniya ta Afirka ta Kudu don kare hakkin bil'adama da na mata a Afirka ta Kudu. == Rayuwa ta farko == An haifi Elizabeth a cikin wani iyali mai tasiri na Cape na asalin [[Italiya]]. Ita ce 'yar John Molteno, Firayim Minista na farko na Cape, kuma yawancin 'yan uwanta 18 sun zo ne don rike mukamai masu tasiri a harkokin kasuwanci da gwamnati. Ta yi shekaru na farko a cikin kariya da ke kewaye da gidan Claremont na iyalinta a Cape Town, inda ta yi karatu. Mahaifinta ya yi tafiya akai-akai, saboda dalilai na diflomasiyya ko kasuwanci, kuma sau da yawa yakan bar 'ya'yansa manya su bi shi a irin waɗannan tafiye-tafiye. Sakamakon haka, Elizabeth ta yi tafiya sosai tun tana yarinya, musamman zuwa Italiya da [[Landan]], kuma ta girma don raba sha'awar mahaifinta a siyasa da [[Labarai|al'amuran yanzu]].<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://carsologica.zrc-sazu.si/downloads/351/craven.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060426/http://carsologica.zrc-sazu.si/downloads/351/craven.pdf |archive-date=4 March 2016 |access-date=25 January 2012}}</ref> Mai basira sosai, tare da hali mai ƙarfi da ƙwaƙwalwar ajiya mai ban mamaki, ta haɓaka ra'ayoyi da halaye waɗanda ba su da kyau ga yarinya a [[Zamanin Victorian]]. "Betty", kamar yadda ta fi so a kira ta, ta watsar da tufafi masu kyau da kuma abubuwan da ke cikin ƙuruciyarta. Ta ɗauki salon rayuwa mai sauƙi, tufafi masu laushi da cin ganyayyaki, kuma ta nuna sha'awar kimiyya da siyasa, fiye da aure da yara. A cikin imanin kansa ta yi iƙirarin cewa ta kasance ta ruhaniya amma ba ta addini ba, kuma ta sami imani mai ƙarfi na rayuwa a cikin ka'idodin [[Daidaito a Fuskar Doka|jinsi da daidaiton launin fata]]. Bayan yin rajista, ta zaɓi kada ta yi aure, amma ta ci gaba da karatu a Kwalejin Newnham, Cambridge.<ref name="Herstory">{{Cite web |title=Elizabeth Maria Molteno: Profile at ''Feminists South Africa.'' |url=http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133012/http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |archive-date=14 July 2014 |access-date=25 January 2012}}</ref><ref>{{Cite web |title=New light on Gandhi's decisive South African Confrontation &#124; Martin Plaut - Academia.edu |url=https://www.academia.edu/5986381 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140812043556/http://www.academia.edu/5986381/New_light_on_Gandhis_decisive_South_African_Confrontation |archive-date=12 August 2014 |access-date=2 November 2017}}</ref> == Mai koyarwa == Zaɓin ɗaya daga cikin ƙananan ayyukan da aka buɗe wa mata a ƙarni na 19, ta zama malama, sannan kuma shugabar makarantar koleji ta 'yan mata a Port Elizabeth. A can ta sauya tsarin ilimin Victorian, wanda ya dogara sosai da ilmantarwa kuma an ƙuntata shi ga batutuwan da aka ɗauka sun dace da mata. Ta yi amfani da hanyoyin koyarwa waɗanda suka ci gaba da sassaucin ra'ayi a lokacin, gami da abin da tabbas shine tsarin farko na ilimin jima'i ga 'yan mata a kasar. Tana da imani mai karfi game da muhimmancin ilimin 'yan mata, har ta ki karbar albashi don aikin gudanarwa da ilimi.<ref name="Herstory">{{Cite web |title=Elizabeth Maria Molteno: Profile at ''Feminists South Africa.'' |url=http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133012/http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |archive-date=14 July 2014 |access-date=25 January 2012}}</ref> == Yunkurin siyasa == [[Fayil:Hobhouse.jpg|right|thumb|Emily Hobhouse, mai fafutukar jin dadin Burtaniya kuma abokiyar Elizabeth Molteno]] Ta kasance a bayyane a kan Yakin Anglo-Boer lokacin da ya fara, kuma saboda wannan dalili an tilasta mata barin aikinta. Masu gwagwarmayar adawa da yaki galibi abokan adawarsu sun kira su "masu goyon bayan Boer", kuma an sanya su ƙarƙashin matsin lamba. Har ila yau, fararen al'umma na Port Elizabeth sun kasance masu goyon bayan Burtaniya kuma lokacin da Miss Molteno ta ki dakatar da zanga-zangar ta an tilasta mata ta yi murabus, duk da kamfen ɗin goyon baya daga tsoffin ɗalibanta da abokan aiki. [[Fayil:Gandhi_Kasturbhai.jpg|left|thumb|[[Mahatma Gandhi|Gandhi]] da matarsa Kasturbha a shekara ta 1914.]] Bayan yakin, Miss Molteno ta yi tsayayya da sabbin abubuwan da suka faru a Afirka ta Kudu kuma ta tafi Ingila. A can ta sadu da [[Mahatma Gandhi|Gandhi]] a cikin 1909. Sun zama abokai, sun musayar ra'ayoyi kuma suna rubutu akai-akai a cikin 'yan shekarun da suka biyo baya. A Landan ta kuma zama mai bin ƙungiyar suffragette, da kuma shugabannin da suka fi tsattsauran ra'ayi kamar su Christabel Pankhurst . <ref>M.Plaut: ''Promise and Despair: The First Struggle for a Non-racial South Africa''. Jacana, Cape Town. 2016. {{ISBN|978-1-4314-2375-0}}. p.120.</ref> Ta koma Afirka ta Kudu a shekarar 1912, kuma ta shiga cikin abubuwan da ke haifar da rashin wariyar launin fata. Ta kasance mai ba da jawabi ga jama'a sosai kuma wannan, tare da amincewarta da matsayinta na zamantakewa, yana nufin cewa tana da matukar bukatar yin jawabi ga tarurrukan jama'a a kan waɗannan dalilai. A duk rayuwarta ta kasance marubuciya ga littattafan Burtaniya da Afirka ta Kudu. Emily Hobhouse daga baya ta rubuta game da ita: "Kyawunka na gani cikin zuciyar abubuwa yana da girma sosai, kuma kuna da iko da irin wannan harshen mai kyau don bayyana al'amuran ɗabi'a da na ruhaniya". Bugu da ƙari, rubuce-rubucenta sun jawo hankali sosai saboda yarensu mai tsattsauran ra'ayi (kuma sau da yawa mai adawa da mulkin mallaka). Ta kasance tana hulɗa da [[Mahatma Gandhi|Gandhis]], a kai a kai tana ziyartar Mr da Mrs Gandhi a Phoenix Settlement, kuma ta koma can don shiga yakin satyagraha. Ta sayi wani gida da ke kusa da Ohlanga, a matsayin tushe don aikinta don tallafawa ƙungiyoyi da yawa da ke aiki daga yankin, gami da Gandhis, da na 'yan siyasa na Afirka na farko kamar [[John Langalibalele Dube|John Dube]] . <ref>{{Cite web |title=South African History -Biographies |url=http://sahistory.org.za/people/elizabeth-maria-molteno}}</ref> A cikin jawabai da aka bayar tare da Gandhi a tarurruka a [[Durban]] ta bukaci Indiyawa su nuna kansu ga Afirka. Gandhis sun zo Cape Town a shekara ta 1914 kuma Miss Molteno ta yi aiki don sauƙaƙe taronsu tare da manyan 'yan siyasa a Afirka ta Kudu. Ta kuma sauƙaƙa gabatarwarsu ga Emily Hobhouse da Firayim Minista da kansa, Janar Botha, wanda ya daɗe ya yi watsi da buƙatun Gandhi don hira amma daga baya ya ci gaba da sadarwa mai kyau. Gandhi daga baya ya rubuta game da rawar da Miss Molteno ta taka a matsayin "mai kawo sulhu", wanda ya ba shi damar yin hulɗa da wasu daga cikin manyan mutane a kasar.<ref>{{Cite web |title=South African History Online: Some Remarkable Women who helped Gandhi in South Africa |url=http://v1.sahistory.org.za/pages//library-resources/articles_papers/remarkable-women-gandhi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024236/http://v1.sahistory.org.za/pages//library-resources/articles_papers/remarkable-women-gandhi.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=27 January 2012}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Articles : On and By Gandhi |url=http://www.mkgandhi.org/articles/kasturbaandsatyagraha.htm |access-date=16 June 2014 |publisher=Mkgandhi.org}}</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shiga kamfen da yawa don tallafawa 'y[[Majalisar Tarayya ta Afirka|ANC]] siyasa da na ƙasa ga' yan Afirka ta Kudu, tana aiki tare da manyan shugabannin baƙar fata kamar [[John Langalibalele Dube|John Dube]] (Shugaba Janar na farko na ANC) da Sol Plaatje . <ref>{{Cite web |date=12 August 2012 |title=Who's Who in the Family – thumbnail sketches &#124; Molteno Family History |url=http://www.moltenofamily.net/people-and-places/whos-who/ |access-date=16 June 2014 |publisher=Moltenofamily.net}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Olive Schreiner Letters Online |url=http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=98 |access-date=16 June 2014 |publisher=Oliveschreiner.org}}</ref> Wani muhimmin dalili a gare ta shine cin zarafin fursunoni a hannun 'yan sanda na Afirka ta Kudu. Yayinda Gandhi da kansa yake cikin kurkuku, ta yi aiki tare da fursunoni da aka yi musu duka ko kuma aka yi musu fyade kuma ta ba da shaida a binciken. Ta yi tir da rashin kulawar da Mrs Gandhi ta sha wahala yayin da take kurkuku kuma, a cikin wani lamari mai tsanani, ta ziyarci Soorzai da aka tsare kuma aka yi masa mummunan rauni, wanda aka yi masa hari saboda zargin ya jagoranci yajin aiki. Mutumin ya mutu daga raunin da ya ji, kuma Miss Molteno ta shiga cikin shari'ar shari'a (wanda bai yi nasara ba) game da maganin sa. Elizabeth Molteno ta kasance mai ba da shawara game da haƙƙin mata, kuma ta zama mai tuba ga ƙungiyar mata a Afirka ta Kudu. A Afirka ta Kudu ta yi aiki tare da mata masu adawa da kowane kabila da kuma asali. Ta kuma kasance mai magana na yau da kullun a tarurrukan motsi, kuma ta nuna fatan cewa a nan gaba ta Afirka ta Kudu mai launin fata, za a ba mata damar taka muhimmiyar rawa.<ref>{{Cite web |title=Europeans who helped Gandhi |url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/gandhi/6.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/19990221203436/http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/gandhi/6.html |archive-date=21 February 1999 |access-date=25 May 2010}}</ref><ref>{{Cite web |title=Women and Empire, 1750–1939: Primary Sources on Gender and Anglo-Imperialism. |url=http://www.routledge.com/books/details/9780415310925/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917224843/http://www.routledge.com/books/details/9780415310925/ |archive-date=17 September 2014 |access-date=28 June 2010}}</ref> Lokacin da [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na farko]] ya ɓarke a shekara ta 1914, ta haɗu da abokanta na kusa Emily Hobhouse da Olive Schreiner a lokacin yaƙi Ingila, don yin aiki tare da masu adawa da lamiri. Koyaya, mafi yawan ayyukanta a Ƙasar Ingila duk da haka sun kasance don ƙananan ƙwarewar haƙƙin mata da wakilci. Lokacin da Juyin Juya Halin Rasha ya ɓarke bayan 'yan shekaru kuma Yaƙin Duniya na kusa da ƙarshe, mutane da yawa da farko sun yi tunanin shi farkon babban "yancin bil'adama". Miss Molteno ba banda ba ce, kuma a cikin 1919 ta rubuta game da fatanta na makomar lokacin da: "...Duk bambance-bambance na launin fata, jinsi, addini; duk tsoffin shibboleths da ake amfani da su har zuwa yanzu don ci gaba da jama'a, sun ba da hanya ga ra'ayoyi masu zurfi da zurfi na bil'adama" <ref name="Vlaeberg">Phillida Brooke-Simons: ''Apples of the sun''. Vlaeberg: Fernwood Press, 1999. {{ISBN|1-874950-45-8}}.</ref> Ta mutu a 1927 a kudancin Ingila, kuma tun daga lokacin ana kiranta da yiwuwar "..."...ɗaya daga cikin mata masu tasiri a Afirka ta Kudu a cikin ƙarni na goma sha tara da farkon ƙarni na ashirin".. " [1] kuma a matsayin ""Daya daga cikin manyan matan Afirka ta Kudu na ƙarni". na biyu. " [2] Duk da haka, dabi'unta da abubuwan da suka haifar da su sun kasance masu ci gaba sosai ga zamanin da ta rayu, cewa za a yi shekaru da yawa kafin su zama karɓa (musamman a Afirka ta kudu), kuma an manta da rawar da yawa a yada su.[1] == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 66os1r9xjo8dy50vm9ne3327eyebbvy 835453 835452 2026-05-13T16:10:03Z Muhdavdullahi 32668 835453 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Elizabeth Maria Molteno''' (24 Satumba 1852 - 25 Agusta 1927), ta kasance 'yar gwagwarmayar Birtaniya ta Afirka ta Kudu don kare hakkin bil'adama da na mata a Afirka ta Kudu. == Rayuwa ta farko == An haifi Elizabeth a cikin wani iyali mai tasiri na Cape na asalin [[Italiya]]. Ita ce 'yar John Molteno, Firayim Minista na farko na Cape, kuma yawancin 'yan uwanta 18 sun zo ne don rike mukamai masu tasiri a harkokin kasuwanci da gwamnati. Ta yi shekaru na farko a cikin kariya da ke kewaye da gidan Claremont na iyalinta a Cape Town, inda ta yi karatu. Mahaifinta ya yi tafiya akai-akai, saboda dalilai na diflomasiyya ko kasuwanci, kuma sau da yawa yakan bar 'ya'yansa manya su bi shi a irin waɗannan tafiye-tafiye. Sakamakon haka, Elizabeth ta yi tafiya sosai tun tana yarinya, musamman zuwa Italiya da [[Landan]], kuma ta girma don raba sha'awar mahaifinta a siyasa da [[Labarai|al'amuran yanzu]].<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://carsologica.zrc-sazu.si/downloads/351/craven.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060426/http://carsologica.zrc-sazu.si/downloads/351/craven.pdf |archive-date=4 March 2016 |access-date=25 January 2012}}</ref> Mai basira sosai, tare da hali mai ƙarfi da ƙwaƙwalwar ajiya mai ban mamaki, ta haɓaka ra'ayoyi da halaye waɗanda ba su da kyau ga yarinya a [[Zamanin Victorian]]. "Betty", kamar yadda ta fi so a kira ta, ta watsar da tufafi masu kyau da kuma abubuwan da ke cikin ƙuruciyarta. Ta ɗauki salon rayuwa mai sauƙi, tufafi masu laushi da cin ganyayyaki, kuma ta nuna sha'awar kimiyya da siyasa, fiye da aure da yara. A cikin imanin kansa ta yi iƙirarin cewa ta kasance ta ruhaniya amma ba ta addini ba, kuma ta sami imani mai ƙarfi na rayuwa a cikin ka'idodin [[Daidaito a Fuskar Doka|jinsi da daidaiton launin fata]]. Bayan yin rajista, ta zaɓi kada ta yi aure, amma ta ci gaba da karatu a Kwalejin Newnham, Cambridge.<ref name="Herstory">{{Cite web |title=Elizabeth Maria Molteno: Profile at ''Feminists South Africa.'' |url=http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133012/http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |archive-date=14 July 2014 |access-date=25 January 2012}}</ref><ref>{{Cite web |title=New light on Gandhi's decisive South African Confrontation &#124; Martin Plaut - Academia.edu |url=https://www.academia.edu/5986381 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140812043556/http://www.academia.edu/5986381/New_light_on_Gandhis_decisive_South_African_Confrontation |archive-date=12 August 2014 |access-date=2 November 2017}}</ref> == Mai koyarwa == Zaɓin ɗaya daga cikin ƙananan ayyukan da aka buɗe wa mata a ƙarni na 19, ta zama malama, sannan kuma shugabar makarantar koleji ta 'yan mata a Port Elizabeth. A can ta sauya tsarin ilimin Victorian, wanda ya dogara sosai da ilmantarwa kuma an ƙuntata shi ga batutuwan da aka ɗauka sun dace da mata. Ta yi amfani da hanyoyin koyarwa waɗanda suka ci gaba da sassaucin ra'ayi a lokacin, gami da abin da tabbas shine tsarin farko na ilimin jima'i ga 'yan mata a kasar. Tana da imani mai karfi game da muhimmancin ilimin 'yan mata, har ta ki karbar albashi don aikin gudanarwa da ilimi.<ref name="Herstory">{{Cite web |title=Elizabeth Maria Molteno: Profile at ''Feminists South Africa.'' |url=http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133012/http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |archive-date=14 July 2014 |access-date=25 January 2012}}</ref> == Yunkurin siyasa == [[Fayil:Hobhouse.jpg|right|thumb|Emily Hobhouse, mai fafutukar jin dadin Burtaniya kuma abokiyar Elizabeth Molteno]] Ta kasance a bayyane a kan Yakin Anglo-Boer lokacin da ya fara, kuma saboda wannan dalili an tilasta mata barin aikinta. Masu gwagwarmayar adawa da yaki galibi abokan adawarsu sun kira su "masu goyon bayan Boer", kuma an sanya su ƙarƙashin matsin lamba. Har ila yau, fararen al'umma na Port Elizabeth sun kasance masu goyon bayan Burtaniya kuma lokacin da Miss Molteno ta ki dakatar da zanga-zangar ta an tilasta mata ta yi murabus, duk da kamfen ɗin goyon baya daga tsoffin ɗalibanta da abokan aiki. [[Fayil:Gandhi_Kasturbhai.jpg|left|thumb|[[Mahatma Gandhi|Gandhi]] da matarsa Kasturbha a shekara ta 1914.]] Bayan yakin, Miss Molteno ta yi tsayayya da sabbin abubuwan da suka faru a Afirka ta Kudu kuma ta tafi Ingila. A can ta sadu da [[Mahatma Gandhi|Gandhi]] a cikin 1909. Sun zama abokai, sun musayar ra'ayoyi kuma suna rubutu akai-akai a cikin 'yan shekarun da suka biyo baya. A Landan ta kuma zama mai bin ƙungiyar suffragette, da kuma shugabannin da suka fi tsattsauran ra'ayi kamar su Christabel Pankhurst . <ref>M.Plaut: ''Promise and Despair: The First Struggle for a Non-racial South Africa''. Jacana, Cape Town. 2016. {{ISBN|978-1-4314-2375-0}}. p.120.</ref> Ta koma Afirka ta Kudu a shekarar 1912, kuma ta shiga cikin abubuwan da ke haifar da rashin wariyar launin fata. Ta kasance mai ba da jawabi ga jama'a sosai kuma wannan, tare da amincewarta da matsayinta na zamantakewa, yana nufin cewa tana da matukar bukatar yin jawabi ga tarurrukan jama'a a kan waɗannan dalilai. A duk rayuwarta ta kasance marubuciya ga littattafan Burtaniya da Afirka ta Kudu. Emily Hobhouse daga baya ta rubuta game da ita: "Kyawunka na gani cikin zuciyar abubuwa yana da girma sosai, kuma kuna da iko da irin wannan harshen mai kyau don bayyana al'amuran ɗabi'a da na ruhaniya". Bugu da ƙari, rubuce-rubucenta sun jawo hankali sosai saboda yarensu mai tsattsauran ra'ayi (kuma sau da yawa mai adawa da mulkin mallaka). Ta kasance tana hulɗa da [[Mahatma Gandhi|Gandhis]], a kai a kai tana ziyartar Mr da Mrs Gandhi a Phoenix Settlement, kuma ta koma can don shiga yakin satyagraha. Ta sayi wani gida da ke kusa da Ohlanga, a matsayin tushe don aikinta don tallafawa ƙungiyoyi da yawa da ke aiki daga yankin, gami da Gandhis, da na 'yan siyasa na Afirka na farko kamar [[John Langalibalele Dube|John Dube]] . <ref>{{Cite web |title=South African History -Biographies |url=http://sahistory.org.za/people/elizabeth-maria-molteno}}</ref> A cikin jawabai da aka bayar tare da Gandhi a tarurruka a [[Durban]] ta bukaci Indiyawa su nuna kansu ga Afirka. Gandhis sun zo Cape Town a shekara ta 1914 kuma Miss Molteno ta yi aiki don sauƙaƙe taronsu tare da manyan 'yan siyasa a Afirka ta Kudu. Ta kuma sauƙaƙa gabatarwarsu ga Emily Hobhouse da Firayim Minista da kansa, Janar Botha, wanda ya daɗe ya yi watsi da buƙatun Gandhi don hira amma daga baya ya ci gaba da sadarwa mai kyau. Gandhi daga baya ya rubuta game da rawar da Miss Molteno ta taka a matsayin "mai kawo sulhu", wanda ya ba shi damar yin hulɗa da wasu daga cikin manyan mutane a kasar.<ref>{{Cite web |title=South African History Online: Some Remarkable Women who helped Gandhi in South Africa |url=http://v1.sahistory.org.za/pages//library-resources/articles_papers/remarkable-women-gandhi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024236/http://v1.sahistory.org.za/pages//library-resources/articles_papers/remarkable-women-gandhi.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=27 January 2012}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Articles : On and By Gandhi |url=http://www.mkgandhi.org/articles/kasturbaandsatyagraha.htm |access-date=16 June 2014 |publisher=Mkgandhi.org}}</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shiga kamfen da yawa don tallafawa 'y[[Majalisar Tarayya ta Afirka|ANC]] siyasa da na ƙasa ga' yan Afirka ta Kudu, tana aiki tare da manyan shugabannin baƙar fata kamar [[John Langalibalele Dube|John Dube]] (Shugaba Janar na farko na ANC) da Sol Plaatje . <ref>{{Cite web |date=12 August 2012 |title=Who's Who in the Family – thumbnail sketches &#124; Molteno Family History |url=http://www.moltenofamily.net/people-and-places/whos-who/ |access-date=16 June 2014 |publisher=Moltenofamily.net}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Olive Schreiner Letters Online |url=http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=98 |access-date=16 June 2014 |publisher=Oliveschreiner.org}}</ref> Wani muhimmin dalili a gare ta shine cin zarafin fursunoni a hannun 'yan sanda na Afirka ta Kudu. Yayinda Gandhi da kansa yake cikin kurkuku, ta yi aiki tare da fursunoni da aka yi musu duka ko kuma aka yi musu fyade kuma ta ba da shaida a binciken. Ta yi tir da rashin kulawar da Mrs Gandhi ta sha wahala yayin da take kurkuku kuma, a cikin wani lamari mai tsanani, ta ziyarci Soorzai da aka tsare kuma aka yi masa mummunan rauni, wanda aka yi masa hari saboda zargin ya jagoranci yajin aiki. Mutumin ya mutu daga raunin da ya ji, kuma Miss Molteno ta shiga cikin shari'ar shari'a (wanda bai yi nasara ba) game da maganin sa. Elizabeth Molteno ta kasance mai ba da shawara game da haƙƙin mata, kuma ta zama mai tuba ga ƙungiyar mata a Afirka ta Kudu. A Afirka ta Kudu ta yi aiki tare da mata masu adawa da kowane kabila da kuma asali. Ta kuma kasance mai magana na yau da kullun a tarurrukan motsi, kuma ta nuna fatan cewa a nan gaba ta Afirka ta Kudu mai launin fata, za a ba mata damar taka muhimmiyar rawa.<ref>{{Cite web |title=Europeans who helped Gandhi |url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/gandhi/6.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/19990221203436/http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/gandhi/6.html |archive-date=21 February 1999 |access-date=25 May 2010}}</ref><ref>{{Cite web |title=Women and Empire, 1750–1939: Primary Sources on Gender and Anglo-Imperialism. |url=http://www.routledge.com/books/details/9780415310925/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917224843/http://www.routledge.com/books/details/9780415310925/ |archive-date=17 September 2014 |access-date=28 June 2010}}</ref> Lokacin da [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na farko]] ya ɓarke a shekara ta 1914, ta haɗu da abokanta na kusa Emily Hobhouse da Olive Schreiner a lokacin yaƙi Ingila, don yin aiki tare da masu adawa da lamiri. Koyaya, mafi yawan ayyukanta a Ƙasar Ingila duk da haka sun kasance don ƙananan ƙwarewar haƙƙin mata da wakilci. Lokacin da Juyin Juya Halin Rasha ya ɓarke bayan 'yan shekaru kuma Yaƙin Duniya na kusa da ƙarshe, mutane da yawa da farko sun yi tunanin shi farkon babban "yancin bil'adama". Miss Molteno ba banda ba ce, kuma a cikin 1919 ta rubuta game da fatanta na makomar lokacin da: "...Duk bambance-bambance na launin fata, jinsi, addini; duk tsoffin shibboleths da ake amfani da su har zuwa yanzu don ci gaba da jama'a, sun ba da hanya ga ra'ayoyi masu zurfi da zurfi na bil'adama" <ref name="Vlaeberg">Phillida Brooke-Simons: ''Apples of the sun''. Vlaeberg: Fernwood Press, 1999. {{ISBN|1-874950-45-8}}.</ref> Ta mutu a 1927 a kudancin Ingila, kuma tun daga lokacin ana kiranta da yiwuwar "..."...ɗaya daga cikin mata masu tasiri a Afirka ta Kudu a cikin ƙarni na goma sha tara da farkon ƙarni na ashirin".. " [1] kuma a matsayin ""Daya daga cikin manyan matan Afirka ta Kudu na ƙarni". na biyu. " [2] Duk da haka, dabi'unta da abubuwan da suka haifar da su sun kasance masu ci gaba sosai ga zamanin da ta rayu, cewa za a yi shekaru da yawa kafin su zama karɓa (musamman a Afirka ta kudu), kuma an manta da rawar da yawa a yada su.[1] == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 9e2enaw85tnr427uz3lph3b8dhvxbqs 835454 835453 2026-05-13T16:11:10Z Muhdavdullahi 32668 835454 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Elizabeth Maria Molteno''' (24 Satumba 1852 - 25 Agusta 1927), ta kasance 'yar gwagwarmayar Birtaniya ta Afirka ta Kudu don kare hakkin bil'adama da na mata a Afirka ta Kudu. == Rayuwa ta farko == An haifi Elizabeth a cikin wani iyali mai tasiri na Cape na asalin [[Italiya]]. Ita ce 'yar John Molteno, Firayim Minista na farko na Cape, kuma yawancin 'yan uwanta 18 sun zo ne don rike mukamai masu tasiri a harkokin [[kasuwanci]] da gwamnati. Ta yi shekaru na farko a cikin kariya da ke kewaye da gidan Claremont na iyalinta a Cape Town, inda ta yi karatu. Mahaifinta ya yi tafiya akai-akai, saboda dalilai na diflomasiyya ko kasuwanci, kuma sau da yawa yakan bar 'ya'yansa manya su bi shi a irin waɗannan tafiye-tafiye. Sakamakon haka, Elizabeth ta yi tafiya sosai tun tana yarinya, musamman zuwa Italiya da [[Landan]], kuma ta girma don raba sha'awar mahaifinta a siyasa da [[Labarai|al'amuran yanzu]].<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://carsologica.zrc-sazu.si/downloads/351/craven.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304060426/http://carsologica.zrc-sazu.si/downloads/351/craven.pdf |archive-date=4 March 2016 |access-date=25 January 2012}}</ref> Mai basira sosai, tare da hali mai ƙarfi da ƙwaƙwalwar ajiya mai ban mamaki, ta haɓaka ra'ayoyi da halaye waɗanda ba su da kyau ga yarinya a [[Zamanin Victorian]]. "Betty", kamar yadda ta fi so a kira ta, ta watsar da tufafi masu kyau da kuma abubuwan da ke cikin ƙuruciyarta. Ta ɗauki salon rayuwa mai sauƙi, tufafi masu laushi da cin ganyayyaki, kuma ta nuna sha'awar kimiyya da siyasa, fiye da aure da yara. A cikin imanin kansa ta yi iƙirarin cewa ta kasance ta ruhaniya amma ba ta addini ba, kuma ta sami imani mai ƙarfi na rayuwa a cikin ka'idodin [[Daidaito a Fuskar Doka|jinsi da daidaiton launin fata]]. Bayan yin rajista, ta zaɓi kada ta yi aure, amma ta ci gaba da karatu a Kwalejin Newnham, Cambridge.<ref name="Herstory">{{Cite web |title=Elizabeth Maria Molteno: Profile at ''Feminists South Africa.'' |url=http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133012/http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |archive-date=14 July 2014 |access-date=25 January 2012}}</ref><ref>{{Cite web |title=New light on Gandhi's decisive South African Confrontation &#124; Martin Plaut - Academia.edu |url=https://www.academia.edu/5986381 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140812043556/http://www.academia.edu/5986381/New_light_on_Gandhis_decisive_South_African_Confrontation |archive-date=12 August 2014 |access-date=2 November 2017}}</ref> == Mai koyarwa == Zaɓin ɗaya daga cikin ƙananan ayyukan da aka buɗe wa mata a ƙarni na 19, ta zama malama, sannan kuma shugabar makarantar koleji ta 'yan mata a Port Elizabeth. A can ta sauya tsarin ilimin Victorian, wanda ya dogara sosai da ilmantarwa kuma an ƙuntata shi ga batutuwan da aka ɗauka sun dace da mata. Ta yi amfani da hanyoyin koyarwa waɗanda suka ci gaba da sassaucin ra'ayi a lokacin, gami da abin da tabbas shine tsarin farko na ilimin jima'i ga 'yan mata a kasar. Tana da imani mai karfi game da muhimmancin ilimin 'yan mata, har ta ki karbar albashi don aikin gudanarwa da ilimi.<ref name="Herstory">{{Cite web |title=Elizabeth Maria Molteno: Profile at ''Feminists South Africa.'' |url=http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714133012/http://feministssa.com/2011/01/03/herstory-profile-betty-molteno/ |archive-date=14 July 2014 |access-date=25 January 2012}}</ref> == Yunkurin siyasa == [[Fayil:Hobhouse.jpg|right|thumb|Emily Hobhouse, mai fafutukar jin dadin Burtaniya kuma abokiyar Elizabeth Molteno]] Ta kasance a bayyane a kan Yakin Anglo-Boer lokacin da ya fara, kuma saboda wannan dalili an tilasta mata barin aikinta. Masu gwagwarmayar adawa da yaki galibi abokan adawarsu sun kira su "masu goyon bayan Boer", kuma an sanya su ƙarƙashin matsin lamba. Har ila yau, fararen al'umma na Port Elizabeth sun kasance masu goyon bayan Burtaniya kuma lokacin da Miss Molteno ta ki dakatar da zanga-zangar ta an tilasta mata ta yi murabus, duk da kamfen ɗin goyon baya daga tsoffin ɗalibanta da abokan aiki. [[Fayil:Gandhi_Kasturbhai.jpg|left|thumb|[[Mahatma Gandhi|Gandhi]] da matarsa Kasturbha a shekara ta 1914.]] Bayan yakin, Miss Molteno ta yi tsayayya da sabbin abubuwan da suka faru a Afirka ta Kudu kuma ta tafi Ingila. A can ta sadu da [[Mahatma Gandhi|Gandhi]] a cikin 1909. Sun zama abokai, sun musayar ra'ayoyi kuma suna rubutu akai-akai a cikin 'yan shekarun da suka biyo baya. A Landan ta kuma zama mai bin ƙungiyar suffragette, da kuma shugabannin da suka fi tsattsauran ra'ayi kamar su Christabel Pankhurst . <ref>M.Plaut: ''Promise and Despair: The First Struggle for a Non-racial South Africa''. Jacana, Cape Town. 2016. {{ISBN|978-1-4314-2375-0}}. p.120.</ref> Ta koma Afirka ta Kudu a shekarar 1912, kuma ta shiga cikin abubuwan da ke haifar da rashin wariyar launin fata. Ta kasance mai ba da jawabi ga jama'a sosai kuma wannan, tare da amincewarta da matsayinta na zamantakewa, yana nufin cewa tana da matukar bukatar yin jawabi ga tarurrukan jama'a a kan waɗannan dalilai. A duk rayuwarta ta kasance marubuciya ga littattafan Burtaniya da Afirka ta Kudu. Emily Hobhouse daga baya ta rubuta game da ita: "Kyawunka na gani cikin zuciyar abubuwa yana da girma sosai, kuma kuna da iko da irin wannan harshen mai kyau don bayyana al'amuran ɗabi'a da na ruhaniya". Bugu da ƙari, rubuce-rubucenta sun jawo hankali sosai saboda yarensu mai tsattsauran ra'ayi (kuma sau da yawa mai adawa da mulkin mallaka). Ta kasance tana hulɗa da [[Mahatma Gandhi|Gandhis]], a kai a kai tana ziyartar Mr da Mrs Gandhi a Phoenix Settlement, kuma ta koma can don shiga yakin satyagraha. Ta sayi wani gida da ke kusa da Ohlanga, a matsayin tushe don aikinta don tallafawa ƙungiyoyi da yawa da ke aiki daga yankin, gami da Gandhis, da na 'yan siyasa na Afirka na farko kamar [[John Langalibalele Dube|John Dube]] . <ref>{{Cite web |title=South African History -Biographies |url=http://sahistory.org.za/people/elizabeth-maria-molteno}}</ref> A cikin jawabai da aka bayar tare da Gandhi a tarurruka a [[Durban]] ta bukaci Indiyawa su nuna kansu ga Afirka. Gandhis sun zo Cape Town a shekara ta 1914 kuma Miss Molteno ta yi aiki don sauƙaƙe taronsu tare da manyan 'yan siyasa a Afirka ta Kudu. Ta kuma sauƙaƙa gabatarwarsu ga Emily Hobhouse da Firayim Minista da kansa, Janar Botha, wanda ya daɗe ya yi watsi da buƙatun Gandhi don hira amma daga baya ya ci gaba da sadarwa mai kyau. Gandhi daga baya ya rubuta game da rawar da Miss Molteno ta taka a matsayin "mai kawo sulhu", wanda ya ba shi damar yin hulɗa da wasu daga cikin manyan mutane a kasar.<ref>{{Cite web |title=South African History Online: Some Remarkable Women who helped Gandhi in South Africa |url=http://v1.sahistory.org.za/pages//library-resources/articles_papers/remarkable-women-gandhi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024236/http://v1.sahistory.org.za/pages//library-resources/articles_papers/remarkable-women-gandhi.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=27 January 2012}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Articles : On and By Gandhi |url=http://www.mkgandhi.org/articles/kasturbaandsatyagraha.htm |access-date=16 June 2014 |publisher=Mkgandhi.org}}</ref> A cikin shekaru masu zuwa, ta shiga kamfen da yawa don tallafawa 'y[[Majalisar Tarayya ta Afirka|ANC]] siyasa da na ƙasa ga' yan Afirka ta Kudu, tana aiki tare da manyan shugabannin baƙar fata kamar [[John Langalibalele Dube|John Dube]] (Shugaba Janar na farko na ANC) da Sol Plaatje . <ref>{{Cite web |date=12 August 2012 |title=Who's Who in the Family – thumbnail sketches &#124; Molteno Family History |url=http://www.moltenofamily.net/people-and-places/whos-who/ |access-date=16 June 2014 |publisher=Moltenofamily.net}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=Olive Schreiner Letters Online |url=http://www.oliveschreiner.org/vre?view=personae&entry=98 |access-date=16 June 2014 |publisher=Oliveschreiner.org}}</ref> Wani muhimmin dalili a gare ta shine cin zarafin fursunoni a hannun 'yan sanda na Afirka ta Kudu. Yayinda Gandhi da kansa yake cikin kurkuku, ta yi aiki tare da fursunoni da aka yi musu duka ko kuma aka yi musu fyade kuma ta ba da shaida a binciken. Ta yi tir da rashin kulawar da Mrs Gandhi ta sha wahala yayin da take kurkuku kuma, a cikin wani lamari mai tsanani, ta ziyarci Soorzai da aka tsare kuma aka yi masa mummunan rauni, wanda aka yi masa hari saboda zargin ya jagoranci yajin aiki. Mutumin ya mutu daga raunin da ya ji, kuma Miss Molteno ta shiga cikin shari'ar shari'a (wanda bai yi nasara ba) game da maganin sa. Elizabeth Molteno ta kasance mai ba da shawara game da haƙƙin mata, kuma ta zama mai tuba ga ƙungiyar mata a Afirka ta Kudu. A Afirka ta Kudu ta yi aiki tare da mata masu adawa da kowane kabila da kuma asali. Ta kuma kasance mai magana na yau da kullun a tarurrukan motsi, kuma ta nuna fatan cewa a nan gaba ta Afirka ta Kudu mai launin fata, za a ba mata damar taka muhimmiyar rawa.<ref>{{Cite web |title=Europeans who helped Gandhi |url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/gandhi/6.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/19990221203436/http://www.anc.org.za/ancdocs/history/people/gandhi/6.html |archive-date=21 February 1999 |access-date=25 May 2010}}</ref><ref>{{Cite web |title=Women and Empire, 1750–1939: Primary Sources on Gender and Anglo-Imperialism. |url=http://www.routledge.com/books/details/9780415310925/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917224843/http://www.routledge.com/books/details/9780415310925/ |archive-date=17 September 2014 |access-date=28 June 2010}}</ref> Lokacin da [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na farko]] ya ɓarke a shekara ta 1914, ta haɗu da abokanta na kusa Emily Hobhouse da Olive Schreiner a lokacin yaƙi Ingila, don yin aiki tare da masu adawa da lamiri. Koyaya, mafi yawan ayyukanta a Ƙasar Ingila duk da haka sun kasance don ƙananan ƙwarewar haƙƙin mata da wakilci. Lokacin da Juyin Juya Halin Rasha ya ɓarke bayan 'yan shekaru kuma Yaƙin Duniya na kusa da ƙarshe, mutane da yawa da farko sun yi tunanin shi farkon babban "yancin bil'adama". Miss Molteno ba banda ba ce, kuma a cikin 1919 ta rubuta game da fatanta na makomar lokacin da: "...Duk bambance-bambance na launin fata, jinsi, addini; duk tsoffin shibboleths da ake amfani da su har zuwa yanzu don ci gaba da jama'a, sun ba da hanya ga ra'ayoyi masu zurfi da zurfi na bil'adama" <ref name="Vlaeberg">Phillida Brooke-Simons: ''Apples of the sun''. Vlaeberg: Fernwood Press, 1999. {{ISBN|1-874950-45-8}}.</ref> Ta mutu a 1927 a kudancin Ingila, kuma tun daga lokacin ana kiranta da yiwuwar "..."...ɗaya daga cikin mata masu tasiri a Afirka ta Kudu a cikin ƙarni na goma sha tara da farkon ƙarni na ashirin".. " [1] kuma a matsayin ""Daya daga cikin manyan matan Afirka ta Kudu na ƙarni". na biyu. " [2] Duk da haka, dabi'unta da abubuwan da suka haifar da su sun kasance masu ci gaba sosai ga zamanin da ta rayu, cewa za a yi shekaru da yawa kafin su zama karɓa (musamman a Afirka ta kudu), kuma an manta da rawar da yawa a yada su.[1] == Manazarta == [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] horfozer8kdl6lsqbn2wr4rx8bh7b3e Yusuf Barasi 0 151067 835457 2026-05-13T17:24:53Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1324588576|Yusuf Barası]]" 835457 wikitext text/x-wiki '''Yusuf Barası''' (an haife shi a ranar 31 ga Maris 2003) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar [[Süper Lig|ƙwallon ƙafa]] ta Turkiyya ta Kasımpaşa . An haife shi a Netherlands, Barası yana wakiltar Turkiyya a ƙasashen duniya. == Aikin kulob == A ranar 26 ga Agusta 2023, Barası ya koma Adana Demirspor a Turkiyya. [1] == Aikin ƙasa da ƙasa == An haife shi a Netherlands, Barası ɗan asalin Turkiyya ne. Ya kasance matashi ɗan ƙasa da ƙasa a Netherlands. Barası ya sauya sheka don wakiltar 'yan ƙasa da shekara 21 na Turkiyya, kuma ya fara buga wasa da su a wasan da suka doke Kosovo 'yan ƙasa da shekara 21 da ci 3-0 a ranar 17 ga Nuwamba 2020. <ref>{{Cite web |title=Ümit Milli Takım, Kosova'yı 3-0 yendi - Milli Takımlar Haber Detay Sayfası TFF |url=https://www.tff.org/default.aspx?pageID=628&ftxtID=34171 |website=www.tff.org}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|29 February 2020.}}<ref>{{Soccerway|yusuf-barasi/581257|accessdate=29 February 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofi ! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar ! colspan="2" | Wani ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | Jong AZ | 2019–20 | Eerste Division | 1 | 0 | 0 | 0 | colspan="2" | – | 0 | 0 | 1 | 0 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 1 ! 0 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2003]] niqv2ijwnww6rpov94enxc9dqcfwmaf 835458 835457 2026-05-13T17:25:16Z Sardeeq 39275 835458 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Yusuf Barası''' (an haife shi a ranar 31 ga Maris 2003) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar [[Süper Lig|ƙwallon ƙafa]] ta Turkiyya ta Kasımpaşa . An haife shi a Netherlands, Barası yana wakiltar Turkiyya a ƙasashen duniya. == Aikin kulob == A ranar 26 ga Agusta 2023, Barası ya koma Adana Demirspor a Turkiyya. [1] == Aikin ƙasa da ƙasa == An haife shi a Netherlands, Barası ɗan asalin Turkiyya ne. Ya kasance matashi ɗan ƙasa da ƙasa a Netherlands. Barası ya sauya sheka don wakiltar 'yan ƙasa da shekara 21 na Turkiyya, kuma ya fara buga wasa da su a wasan da suka doke Kosovo 'yan ƙasa da shekara 21 da ci 3-0 a ranar 17 ga Nuwamba 2020. <ref>{{Cite web |title=Ümit Milli Takım, Kosova'yı 3-0 yendi - Milli Takımlar Haber Detay Sayfası TFF |url=https://www.tff.org/default.aspx?pageID=628&ftxtID=34171 |website=www.tff.org}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|29 February 2020.}}<ref>{{Soccerway|yusuf-barasi/581257|accessdate=29 February 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofi ! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar ! colspan="2" | Wani ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | Jong AZ | 2019–20 | Eerste Division | 1 | 0 | 0 | 0 | colspan="2" | – | 0 | 0 | 1 | 0 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 1 ! 0 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2003]] ocmtx6y7x2ydetb4g2ft93uzf2ahy9v Eli Babalj 0 151068 835459 2026-05-13T17:26:31Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1329009419|Eli Babalj]]" 835459 wikitext text/x-wiki '''Eli Babalj''' (an haife shi a ranar 21 ga Fabrairu 1992) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga ƙwallon ƙafa a matsayin ɗan wasan gaba . <ref>{{Cite web |title=Eli Babalj signs with Jets |url=https://www.a-league.com.au/news/eli-babalj-signs-jets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211012052236/https://www.a-league.com.au/news/eli-babalj-signs-jets |archive-date=12 October 2021 |access-date=12 October 2021 |website=a-league.com.au}}</ref> An haife shi a [[Sarajevo]], ya wakilci Ostiraliya a matakin ƙasa da ƙasa. Tare da Robert Cornthwaite da Sasa Ognenovski, Babalj, mai tsawon mita 1.95 shi ne ɗan wasa na uku mafi tsayi da ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Ostiraliya, bayan Zeljko Kalac (mita 2.02) da Harry Souttar (mita 1.98). <ref>{{Cite web |last=Smithies |first=Tom |title=World Cup qualifiers: Harry Souttar poised to become second-tallest Socceroo in clash against Kuwait |url=https://www.dailytelegraph.com.au/sport/football/socceroos/world-cup-qualifiers-harry-souttar-poised-to-become-secondtallest-socceroo-in-clash-against-kuwait/news-story/8291321553cca47e9ce84503a5034cb1 |access-date=8 September 2019 |website=The Daily Telegraph}}</ref> == Aikin kulob == An haifi Babalj a [[Sarajevo]], SFR Yugoslavia, kuma ya shafe mafi yawan rayuwarsa a [[Asturaliya|Ostiraliya]] kuma ya fara wasa da Perth SC . A shekarar 2008, Perth Glory ta sanya masa hannu a ƙungiyar matasan ƙungiyar . Duk da haka, AIS ta saye shi a kakar wasa ta 2009-10, inda AIS ta zo ta ƙarshe, duk da haka Babalj ya sami nasarar samun ƙwallo sau 9. === Cibiyar Melbourne === A ranar 26 ga Disamba, an sanar da cewa ƙungiyar faɗaɗa gasar A-League Melbourne Heart ta sayi ɗan wasan mai shekaru 17 a lokacin a kakar wasa ta farko ta A-League ta 2010–11 . [1] Ya fara buga wa ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da Geelong All Stars XI, sannan ya zura ƙwallonsa ta farko a wannan wasan. [2] Ya kuma shiga wasan sada zumunci da Everton FC, inda Heart ta sha kashi 2-0. [3] Ya fara buga wa Melbourne Heart wasa a zagaye na farko na kakar wasa ta A-League ta 2010–11 da Central Coast Mariners a AAMI Park . [4] A watan Mayu na 2012, an sanar da cewa ƙungiyar Red Star Belgrade ta Serbia tana nemansa. [5] === Tauraron Red Star Belgrade === A ranar 7 ga Yuni 2012 aka sanar da cewa ya sanya hannu da [[Red Star Belgrade|Red Star Belgrade,]] mai fafatawa a gasar Superliga ta Serbia . Ya fara buga wasa a ranar 31 ga Agusta 2012, a wasan da suka yi da Bordeaux a zagayen share fage na gasar UEFA Europa League ta 2012–13 . Ya zura kwallonsa ta farko a wasansa na farko a gasar da suka yi da FK Smederevo a ranar 29 ga Satumba 2012. === Cibiyar Melbourne === Eli Babalj ya dawo buga wasa a gasar A-League don Melbourne Heart a wasan da suka yi da Western Sydney Wanderers a ranar Australia, 26 ga Janairu 2013 a matsayin wanda aka maye gurbinsa da rabi na biyu. === AZ === A ranar 19 ga Afrilun 2013, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland AZ Alkmaar ta kammala siyan Eli akan kuɗin da ake kyautata zaton ya kai dala $200,000. <ref>{{Cite web |title=Topics {{!}} Daily Telegraph |url=http://www.dailytelegraph.com.au/sport/football/former-central-coast-striker-matt-simon-on-melbourne-hearts-radar/story-fndcvh7n-1226627351652}}</ref> ==== Lamuni ga PEC Zwolle ==== A ranar 2 ga Fabrairu 2015, an tura Babalj aro a [[PEC Zwolle]] har zuwa sauran kakar wasa. Eli Babalj ya fara buga wasa a Eredivisie a PEC Zwolle a gida tare da Go Ahead Eagles a ranar 15 ga Fabrairu 2015 a matsayin wanda ya maye gurbin Maikel van der Werff a minti na 70. ==== Aron zuwa Adelaide United ==== A ranar 24 ga Yuli, 2015, Alkmaar ya tabbatar da cewa za su bar Babalj ya koma [[Asturaliya|Ostiraliya]] a matsayin aro zuwa Adelaide United a kakar wasa ta 2015-16 ta A-League . Wannan zai zama dan wasa na farko da Guillermo Amor zai saya wa Adelaide a matsayin sabon koci. Babalj ya fara bugawa Adelaide United wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a gasar cin kofin FFA ta 2015 a Darwin da suka fafata da Darwin Olympic . Ya kuma zura kwallonsa ta farko don taimakawa Adelaide ta yi nasara da ci 6-1. A ranar 22 ga Janairun 2016, Babalj ya samu rauni a jijiyarsa ta gaba a wasansu da Brisbane Roar, wanda hakan ya sa ba zai buga wasa ba har zuwa kakar wasa ta A-League. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1992]] byhjt2f0tbz4f22960gciakrolh35d1 835460 835459 2026-05-13T17:26:47Z Sardeeq 39275 835460 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Eli Babalj''' (an haife shi a ranar 21 ga Fabrairu 1992) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga ƙwallon ƙafa a matsayin ɗan wasan gaba . <ref>{{Cite web |title=Eli Babalj signs with Jets |url=https://www.a-league.com.au/news/eli-babalj-signs-jets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211012052236/https://www.a-league.com.au/news/eli-babalj-signs-jets |archive-date=12 October 2021 |access-date=12 October 2021 |website=a-league.com.au}}</ref> An haife shi a [[Sarajevo]], ya wakilci Ostiraliya a matakin ƙasa da ƙasa. Tare da Robert Cornthwaite da Sasa Ognenovski, Babalj, mai tsawon mita 1.95 shi ne ɗan wasa na uku mafi tsayi da ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Ostiraliya, bayan Zeljko Kalac (mita 2.02) da Harry Souttar (mita 1.98). <ref>{{Cite web |last=Smithies |first=Tom |title=World Cup qualifiers: Harry Souttar poised to become second-tallest Socceroo in clash against Kuwait |url=https://www.dailytelegraph.com.au/sport/football/socceroos/world-cup-qualifiers-harry-souttar-poised-to-become-secondtallest-socceroo-in-clash-against-kuwait/news-story/8291321553cca47e9ce84503a5034cb1 |access-date=8 September 2019 |website=The Daily Telegraph}}</ref> == Aikin kulob == An haifi Babalj a [[Sarajevo]], SFR Yugoslavia, kuma ya shafe mafi yawan rayuwarsa a [[Asturaliya|Ostiraliya]] kuma ya fara wasa da Perth SC . A shekarar 2008, Perth Glory ta sanya masa hannu a ƙungiyar matasan ƙungiyar . Duk da haka, AIS ta saye shi a kakar wasa ta 2009-10, inda AIS ta zo ta ƙarshe, duk da haka Babalj ya sami nasarar samun ƙwallo sau 9. === Cibiyar Melbourne === A ranar 26 ga Disamba, an sanar da cewa ƙungiyar faɗaɗa gasar A-League Melbourne Heart ta sayi ɗan wasan mai shekaru 17 a lokacin a kakar wasa ta farko ta A-League ta 2010–11 . [1] Ya fara buga wa ƙungiyar wasa a wasan sada zumunci da Geelong All Stars XI, sannan ya zura ƙwallonsa ta farko a wannan wasan. [2] Ya kuma shiga wasan sada zumunci da Everton FC, inda Heart ta sha kashi 2-0. [3] Ya fara buga wa Melbourne Heart wasa a zagaye na farko na kakar wasa ta A-League ta 2010–11 da Central Coast Mariners a AAMI Park . [4] A watan Mayu na 2012, an sanar da cewa ƙungiyar Red Star Belgrade ta Serbia tana nemansa. [5] === Tauraron Red Star Belgrade === A ranar 7 ga Yuni 2012 aka sanar da cewa ya sanya hannu da [[Red Star Belgrade|Red Star Belgrade,]] mai fafatawa a gasar Superliga ta Serbia . Ya fara buga wasa a ranar 31 ga Agusta 2012, a wasan da suka yi da Bordeaux a zagayen share fage na gasar UEFA Europa League ta 2012–13 . Ya zura kwallonsa ta farko a wasansa na farko a gasar da suka yi da FK Smederevo a ranar 29 ga Satumba 2012. === Cibiyar Melbourne === Eli Babalj ya dawo buga wasa a gasar A-League don Melbourne Heart a wasan da suka yi da Western Sydney Wanderers a ranar Australia, 26 ga Janairu 2013 a matsayin wanda aka maye gurbinsa da rabi na biyu. === AZ === A ranar 19 ga Afrilun 2013, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland AZ Alkmaar ta kammala siyan Eli akan kuɗin da ake kyautata zaton ya kai dala $200,000. <ref>{{Cite web |title=Topics {{!}} Daily Telegraph |url=http://www.dailytelegraph.com.au/sport/football/former-central-coast-striker-matt-simon-on-melbourne-hearts-radar/story-fndcvh7n-1226627351652}}</ref> ==== Lamuni ga PEC Zwolle ==== A ranar 2 ga Fabrairu 2015, an tura Babalj aro a [[PEC Zwolle]] har zuwa sauran kakar wasa. Eli Babalj ya fara buga wasa a Eredivisie a PEC Zwolle a gida tare da Go Ahead Eagles a ranar 15 ga Fabrairu 2015 a matsayin wanda ya maye gurbin Maikel van der Werff a minti na 70. ==== Aron zuwa Adelaide United ==== A ranar 24 ga Yuli, 2015, Alkmaar ya tabbatar da cewa za su bar Babalj ya koma [[Asturaliya|Ostiraliya]] a matsayin aro zuwa Adelaide United a kakar wasa ta 2015-16 ta A-League . Wannan zai zama dan wasa na farko da Guillermo Amor zai saya wa Adelaide a matsayin sabon koci. Babalj ya fara bugawa Adelaide United wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a gasar cin kofin FFA ta 2015 a Darwin da suka fafata da Darwin Olympic . Ya kuma zura kwallonsa ta farko don taimakawa Adelaide ta yi nasara da ci 6-1. A ranar 22 ga Janairun 2016, Babalj ya samu rauni a jijiyarsa ta gaba a wasansu da Brisbane Roar, wanda hakan ya sa ba zai buga wasa ba har zuwa kakar wasa ta A-League. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1992]] rgd0epsr3vcuwyjn5o6u7grhjyyxfdv Bernard Aryee 0 151069 835461 2026-05-13T17:27:43Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1207046835|Bernard Aryee]]" 835461 wikitext text/x-wiki '''Bernard Nii Aryee''' (an haife shi a ranar 23 ga Afrilu 1973) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne daga [[Ghana]], wanda memba ne na [[Hukumar kwallon kafa ta kasa a Ghana|ƙungiyar maza ta ƙasa]] wadda ta lashe lambar tagulla a [[Wasannin Olympics na Barcelona|gasar Olympics ta bazara ta 1992]] a [[Barcelona]], Spain. == Sana'a == Kungiyoyin da Bernard ya taɓa bugawa a baya sune: Accra Great Olympics, Ghana (1989–1990); Accra Hearts of Oak, Ghana (1991–1994); AZ Alkmaar, Holland (1995–1996); [[PEC Zwolle|FC Zwolle]], Holland (1996–1997); FC Marine Castle, Singapore (1997–1998) da Liberty Professionals FC, Ghana (1998–2000). == Lakabi == Tarihin lashe gasar cin kofin zakarun ƙasa (National League Champions), Ghana (1991 da 1992); Zakarun gasar FA ta ƙasa (National FA Champions), Ghana (1993); Wasannin Olympics, Barcelona, Spain (lambar tagulla, 1992); Gasar kafin gasar Olympics, Alkahira, Masar (masu lashe zinare a 1992). == Aikin koyarwa == A lokacin da yake buga wasa a Liberty Professionals FC, an kuma naɗa Bernard da alhakin horar da ƙungiyar matasansu. Ya riƙe wannan matsayi da kyau, kuma ya yi fice a tarihin da ya kafa na tsawon shekaru biyar. == Na Ƙasa da Ƙasa == Bernard ya kasance memba na Ƙungiyoyin Ƙasa na Ghana waɗanda suka halarci gasa kamar: Kofin Matasa na Duniya (Scotland 1989), [1] Gasar Kafin Olympics (Masar 1992), Gasar neman cancantar shiga Gasar Olympics (1991–1992), Gasar Ƙungiyoyin Gasar Cin Kofin Afirka (1991–1993), Gasar Cin Kofin Nasara ta Afirka (1994). == Na Kai == Bernard Aryee yana zaune ne a Amurka, kuma yana da cibiyoyin koyar da ƙwallon ƙafa ga yara a yankunan Maryland, Virginia, New Jersey, da DC Metro, sannan kuma babban kocin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta baƙi ta Washington DC, wacce ke Silver Spring, Maryland. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1973]] g0i13m8wg9faj90xwg9dxwpybemkcno 835462 835461 2026-05-13T17:28:25Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1207046835|Bernard Aryee]]" 835462 wikitext text/x-wiki '''Bernard Nii Aryee''' (an haife shi a ranar 23 ga Afrilu 1973) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne daga [[Ghana]], wanda memba ne na [[Hukumar kwallon kafa ta kasa a Ghana|ƙungiyar maza ta ƙasa]] wadda ta lashe lambar tagulla a [[Wasannin Olympics na Barcelona|gasar Olympics ta bazara ta 1992]] a [[Barcelona]], Spain.<ref>Bernard Aryee – FIFA competition record (archived)</ref> == Sana'a == Kungiyoyin da Bernard ya taɓa bugawa a baya sune: Accra Great Olympics, Ghana (1989–1990); Accra Hearts of Oak, Ghana (1991–1994); AZ Alkmaar, Holland (1995–1996); [[PEC Zwolle|FC Zwolle]], Holland (1996–1997); FC Marine Castle, Singapore (1997–1998) da Liberty Professionals FC, Ghana (1998–2000). == Lakabi == Tarihin lashe gasar cin kofin zakarun ƙasa (National League Champions), Ghana (1991 da 1992); Zakarun gasar FA ta ƙasa (National FA Champions), Ghana (1993); Wasannin Olympics, Barcelona, Spain (lambar tagulla, 1992); Gasar kafin gasar Olympics, Alkahira, Masar (masu lashe zinare a 1992). == Aikin koyarwa == A lokacin da yake buga wasa a Liberty Professionals FC, an kuma naɗa Bernard da alhakin horar da ƙungiyar matasansu. Ya riƙe wannan matsayi da kyau, kuma ya yi fice a tarihin da ya kafa na tsawon shekaru biyar. == Na Ƙasa da Ƙasa == Bernard ya kasance memba na Ƙungiyoyin Ƙasa na Ghana waɗanda suka halarci gasa kamar: Kofin Matasa na Duniya (Scotland 1989), [1] Gasar Kafin Olympics (Masar 1992), Gasar neman cancantar shiga Gasar Olympics (1991–1992), Gasar Ƙungiyoyin Gasar Cin Kofin Afirka (1991–1993), Gasar Cin Kofin Nasara ta Afirka (1994). == Na Kai == Bernard Aryee yana zaune ne a Amurka, kuma yana da cibiyoyin koyar da ƙwallon ƙafa ga yara a yankunan Maryland, Virginia, New Jersey, da DC Metro, sannan kuma babban kocin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta baƙi ta Washington DC, wacce ke Silver Spring, Maryland. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1973]] 66pazlpdynt51dfjxxqtpgqp3w2eylz 835463 835462 2026-05-13T17:28:39Z Sardeeq 39275 835463 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bernard Nii Aryee''' (an haife shi a ranar 23 ga Afrilu 1973) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne daga [[Ghana]], wanda memba ne na [[Hukumar kwallon kafa ta kasa a Ghana|ƙungiyar maza ta ƙasa]] wadda ta lashe lambar tagulla a [[Wasannin Olympics na Barcelona|gasar Olympics ta bazara ta 1992]] a [[Barcelona]], Spain.<ref>Bernard Aryee – FIFA competition record (archived)</ref> == Sana'a == Kungiyoyin da Bernard ya taɓa bugawa a baya sune: Accra Great Olympics, Ghana (1989–1990); Accra Hearts of Oak, Ghana (1991–1994); AZ Alkmaar, Holland (1995–1996); [[PEC Zwolle|FC Zwolle]], Holland (1996–1997); FC Marine Castle, Singapore (1997–1998) da Liberty Professionals FC, Ghana (1998–2000). == Lakabi == Tarihin lashe gasar cin kofin zakarun ƙasa (National League Champions), Ghana (1991 da 1992); Zakarun gasar FA ta ƙasa (National FA Champions), Ghana (1993); Wasannin Olympics, Barcelona, Spain (lambar tagulla, 1992); Gasar kafin gasar Olympics, Alkahira, Masar (masu lashe zinare a 1992). == Aikin koyarwa == A lokacin da yake buga wasa a Liberty Professionals FC, an kuma naɗa Bernard da alhakin horar da ƙungiyar matasansu. Ya riƙe wannan matsayi da kyau, kuma ya yi fice a tarihin da ya kafa na tsawon shekaru biyar. == Na Ƙasa da Ƙasa == Bernard ya kasance memba na Ƙungiyoyin Ƙasa na Ghana waɗanda suka halarci gasa kamar: Kofin Matasa na Duniya (Scotland 1989), [1] Gasar Kafin Olympics (Masar 1992), Gasar neman cancantar shiga Gasar Olympics (1991–1992), Gasar Ƙungiyoyin Gasar Cin Kofin Afirka (1991–1993), Gasar Cin Kofin Nasara ta Afirka (1994). == Na Kai == Bernard Aryee yana zaune ne a Amurka, kuma yana da cibiyoyin koyar da ƙwallon ƙafa ga yara a yankunan Maryland, Virginia, New Jersey, da DC Metro, sannan kuma babban kocin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta baƙi ta Washington DC, wacce ke Silver Spring, Maryland. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1973]] rr7u6ok7qquz1bddag0x5l52oqsnpw7 Peter Arntz 0 151070 835464 2026-05-13T17:29:27Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348097127|Peter Arntz]]" 835464 wikitext text/x-wiki '''Peter Arntz''' (an haife shi a ranar 5 ga Fabrairu, 1953 a Leuth, Gelderland ) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] mai ritaya daga ƙasar Holland wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] . == Aikin kulob == Arntz ya fito ne ta hanyar sanannen tsarin matasa na Go Ahead Eagles kuma ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasansu da Barry Hughes ke jagoranta a watan Fabrairun 1971 a waje da Ajax . <ref>{{Cite web |date=3 January 2018 |title=Jeugdexponenten Uitgelicht: Peter Arntz |url=https://www.ga-eagles.nl/jeugdexponenten-uitgelicht-peter-arntz/ |access-date=10 April 2026 |website=Go Ahead Eagles |language=nl}}</ref> Ya koma AZ'67 bayan Gasar Cin Kofin Turai ta 1976 kuma ya lashe Kofin KNVB sau biyu tare da su. A shekarar 1981, ya lashe gasar tare da su kuma ya buga wasanni biyu a zagaye na karshe na Gasar Cin Kofin UEFA ta 1981 wanda AZ'67 ta sha kashi a hannun Ipswich Town . A ranar 25 ga Mayu, 1986, ya buga wasansa na ƙarshe (AZ'67-Haarlem 1-1). == Aikin ƙasa da ƙasa == Ya fara buga wa Netherlands wasa a wasan sada zumunci da Belgium a [1] 1975, kuma ya buga wasanni 5, bai ci kwallo ko daya ba. An saka shi cikin tawagar Holland a gasar cin kofin kwallon kafa ta UEFA ta Turai ta 1976. [2] Wasansa na ƙarshe a duniya shi ne wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA a watan Fabrairun 1981 da Cyprus . <ref>{{Cite web |title=Peter Arntz, international football player |url=https://eu-football.info/_player.php?id=804 |access-date=10 April 2026 |website=EU-football.info}}</ref> == Ritaya == Bayan ya yi ritaya a matsayin ɗan wasa, Arntz ya yi aiki a matsayin mai leƙen asiri na AZ daga 1997 zuwa 2011. <ref>[http://www.rtvnh.nl/sport/53205/hoofdscout-peter-arntz-weg-bij-az Hoofdscout Peter Arntz weg bij AZ] - RTV Noord Holland {{In lang|nl}}</ref> Ya ƙaura zuwa Sweden tare da matarsa a 2016. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1953]] 0oxlr57zqct0xhtire9tbx72h5hybij 835465 835464 2026-05-13T17:29:42Z Sardeeq 39275 835465 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Peter Arntz''' (an haife shi a ranar 5 ga Fabrairu, 1953 a Leuth, Gelderland ) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] mai ritaya daga ƙasar Holland wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] . == Aikin kulob == Arntz ya fito ne ta hanyar sanannen tsarin matasa na Go Ahead Eagles kuma ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasansu da Barry Hughes ke jagoranta a watan Fabrairun 1971 a waje da Ajax . <ref>{{Cite web |date=3 January 2018 |title=Jeugdexponenten Uitgelicht: Peter Arntz |url=https://www.ga-eagles.nl/jeugdexponenten-uitgelicht-peter-arntz/ |access-date=10 April 2026 |website=Go Ahead Eagles |language=nl}}</ref> Ya koma AZ'67 bayan Gasar Cin Kofin Turai ta 1976 kuma ya lashe Kofin KNVB sau biyu tare da su. A shekarar 1981, ya lashe gasar tare da su kuma ya buga wasanni biyu a zagaye na karshe na Gasar Cin Kofin UEFA ta 1981 wanda AZ'67 ta sha kashi a hannun Ipswich Town . A ranar 25 ga Mayu, 1986, ya buga wasansa na ƙarshe (AZ'67-Haarlem 1-1). == Aikin ƙasa da ƙasa == Ya fara buga wa Netherlands wasa a wasan sada zumunci da Belgium a [1] 1975, kuma ya buga wasanni 5, bai ci kwallo ko daya ba. An saka shi cikin tawagar Holland a gasar cin kofin kwallon kafa ta UEFA ta Turai ta 1976. [2] Wasansa na ƙarshe a duniya shi ne wasan neman cancantar shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA a watan Fabrairun 1981 da Cyprus . <ref>{{Cite web |title=Peter Arntz, international football player |url=https://eu-football.info/_player.php?id=804 |access-date=10 April 2026 |website=EU-football.info}}</ref> == Ritaya == Bayan ya yi ritaya a matsayin ɗan wasa, Arntz ya yi aiki a matsayin mai leƙen asiri na AZ daga 1997 zuwa 2011. <ref>[http://www.rtvnh.nl/sport/53205/hoofdscout-peter-arntz-weg-bij-az Hoofdscout Peter Arntz weg bij AZ] - RTV Noord Holland {{In lang|nl}}</ref> Ya ƙaura zuwa Sweden tare da matarsa a 2016. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1953]] hnwwam4rjkib1685er7tl8sblnhfrdp Roy Beerens 0 151071 835466 2026-05-13T17:30:58Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1324821346|Roy Beerens]]" 835466 wikitext text/x-wiki '''Roy Johannes Henricus Beerens''' (an haife shi a ranar 22 ga Disamba 1987) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na ƙasar Holland wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gefe na dama. An san shi da saurin bugun ƙwallo da gudu mai sauri, Beerens ya fito a matsayin hazaka daga makarantar matasa [[PSV Eindhoven|ta PSV]], amma ya sami nasarar zama wani ɓangare na ƙungiyar [[SC Heerenveen|Heerenveen]] tsakanin 2007 da 2011. Bayan shekaru huɗu da ya yi a AZ, ya koma ƙasar waje ya wakilci ƙungiyar Jamus ta Hertha BSC da ƙungiyar Reading ta Ingila, kafin ya koma Netherlands inda ya ƙare aikinsa a matsayin wani ɓangare na Vitesse . Beerens yana cikin tawagar 'yan wasan Netherlands 'yan kasa da shekara 21 da suka lashe gasar cin kofin kwallon kafa ta UEFA ta 'yan kasa da shekara 21 a gida a shekarar 2007. Ya fara buga wasa a matakin 'yan kasa da shekara 21 a Netherlands a ranar 11 ga watan Agusta na shekarar 2010 a wasan sada zumunci da suka fafata da Ukraine . == Aikin kulob == === PSV === An haife shi a Bladel, Netherlands, Beerens ya ci gaba ta makarantar matasa [[PSV Eindhoven|ta PSV]] . Ya ci gaba zuwa ƙungiya ta biyu, Jong PSV, a kakar wasa ta 2005-06 kuma ya yi atisaye akai-akai tare da ƙungiyar farko. An kuma ba shi damar shiga sansanin horo don gasar cin kofin zaman lafiya a Koriya ta Kudu, a matsayin wani ɓangare na shirye-shiryen fara kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=11 July 2005 |title=PSV squad leave for South Korea |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-squad-leave-for-south-korea.htm |website=www.psv.nl}}</ref> A wasan da suka yi da ƙungiyar Colombia Da zarar Caldas, Beerens ya fara buga wasa a matakin farko. <ref>{{Cite web |date=17 July 2005 |title=PSV starting line-up against Once Caldas. |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-starting-lineup-against-once-caldas..htm |website=www.psv.nl}}</ref> A ranar 25 ga Maris 2006, ya fara buga wasa a hukumance a PSV a wasan da suka doke Willem II da ci 3-0, inda ya shiga [[Arouna Kone|Arouna Koné]] . Kwallon farko da Beerens ya ci a hukumance a ƙungiyar farko ta PSV ta zo ne a ranar 15 ga Oktoba 2006 a wasan gida da Roda JC . ==== NEC (rance) ==== A ranar 30 ga Disamba 2006, PSV da NEC sun amince kan aro na watanni shida. A NEC, ya zura kwallaye a wasan derby da Vitesse, da sauransu. Ya kuma fara buga wa tawagar Netherlands U21 a wannan lokacin. === Heerenveen === A ƙarshen kakar wasa ta 2006-07, PSV ta so ta tsawaita kwangilar Beerens, wadda ta ɗauki tsawon shekara ɗaya. Duk da haka, a watan Yulin 2007, Beerens ta yanke shawarar sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da [[SC Heerenveen|Heerenveen]] . <ref>{{Cite web |date=6 July 2007 |title=Roy Beerens in zijn nopjes met Heerenveen |url=http://www.sc-heerenveen.nl/nieuws/roy-beerens-in-zijn-nopjes-met-heerenveen/10 |access-date=13 July 2016 |website=sc-heerenveen.nl |publisher=SC Heerenveen |language=nl}}</ref> A watan Mayun 2009, Beerens ya rattaba hannu kan tsawaita kwantiragin da Heerenveen har zuwa lokacin bazara na 2013. <ref>{{Cite web |date=13 May 2009 |title=Roy Beerens verleng contract |url=http://www.sc-heerenveen.nl/nieuws/roy-beerens-verleng-contract/10 |access-date=13 July 2016 |website=sc-heerenveen.nl |publisher=SC Heerenveen |language=nl}}</ref> A Heerenveen, ya zama wanda magoya baya suka fi so, yana buga kusan kowace wasa a ƙarƙashin kocin Gertjan Verbeek . Duk da cewa ya bayyana a kusan kowace wasa a kakar wasa ta ƙarshe, mintunan wasansa sun ragu, saboda ya rasa wurin farawa ga Luciano Narsingh . Wannan ya sa Beerens ta miƙa buƙatar canja wuri; wani abu da Heerenveen ya yarda ya yi aiki tare a kai, saboda an tabbatar da shi a ƙungiyar. === AZ === A cikin watan Agustan 2011, Beerens ya tashi daga Heerenveen zuwa AZ Alkmaar a kan kwangilar shekaru hudu, ya sake haɗuwa da shi tare da tsohon kocin Gertjan Verbeek . <ref>{{Cite web |date=16 August 2011 |title=Roy Beerens van Heerenveen naar AZ |url=http://www.omroepbrabant.nl/?news/1598351153/Roy+Beerens+van+Heerenveen+naar+AZ.aspx |access-date=13 July 2016 |website=omroepbrabant.nl |publisher=Omroep Brabant |language=nl}}</ref> === Hertha BSC === A ranar 11 ga Yulin 2014, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Jamus Hertha BSC ta sanar da cewa ta ɗauki Roy Beerens a kan yarjejeniyar shekaru 3. <ref>{{Cite web |date=11 July 2014 |title=Roy Beerens verstärkt Hertha BSC |url=http://www.herthabsc.de/de/intern/verpflichtung-beerens/page/5498--17--.html |access-date=11 July 2014 |publisher=[[Hertha BSC]]}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a wasan da suka doke FC Viktoria Köln da ci 4-2 a ranar 16 ga Agustan 2014. <ref>{{Cite web |title=HERTHA-NEUZUGÄNGE SORGEN FÜRS WEITERKOMMEN |url=http://www.bundesliga.de/de/wettbewerbe/dfb-pokal/news/2014/spielbericht-fc-viktoria-koeln-gegen-hertha-bsc-dfb-pokal.php |access-date=19 August 2014 |language=de |ref=bundesliga.de}}</ref> === Karatu === A ranar 16 ga Yuli, 2016, Beerens ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da Reading kan kuɗin da ba a bayyana ba. [1] A can, ya buga wasa a ƙarƙashin kocin ƙungiyar Jaap Stam, ɗan ƙasar Holland. [2] Ya zura ƙwallonsa ta farko ga Reading a wasan da suka doke Plymouth Argyle da ci 2-0 a gasar cin kofin EFL a ranar 9 ga Agusta, 2016. [3] === Vitesse === A ranar 31 ga Janairun 2018, Beerens ya koma Eredivisie, inda ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da rabi. <ref name="Vitesse Sign Beerens">{{Cite web |date=31 January 2018 |title=Beerens completes transfer to Vitesse Arnhem |url=https://www.readingfc.co.uk/news/2018/january/beerens-completes-transfer-to-vitesse-arnhem |access-date=31 January 2018 |website=readingfc.co.uk |publisher=Reading F.C.}}</ref> Bayan fara aiki mai kyau a shekarar 2018, a ƙarƙashin kocin Henk Fraser, rikici ya barke tsakaninsa da wanda zai gaje shi, kocin Rasha Leonid Slutsky ya biyo baya. An sanya Beerens a benci daga baya. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1987]] ept7v6ggz36at8ygdu3c8da60wlk5ux 835467 835466 2026-05-13T17:31:14Z Sardeeq 39275 835467 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Roy Johannes Henricus Beerens''' (an haife shi a ranar 22 ga Disamba 1987) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na ƙasar Holland wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gefe na dama. An san shi da saurin bugun ƙwallo da gudu mai sauri, Beerens ya fito a matsayin hazaka daga makarantar matasa [[PSV Eindhoven|ta PSV]], amma ya sami nasarar zama wani ɓangare na ƙungiyar [[SC Heerenveen|Heerenveen]] tsakanin 2007 da 2011. Bayan shekaru huɗu da ya yi a AZ, ya koma ƙasar waje ya wakilci ƙungiyar Jamus ta Hertha BSC da ƙungiyar Reading ta Ingila, kafin ya koma Netherlands inda ya ƙare aikinsa a matsayin wani ɓangare na Vitesse . Beerens yana cikin tawagar 'yan wasan Netherlands 'yan kasa da shekara 21 da suka lashe gasar cin kofin kwallon kafa ta UEFA ta 'yan kasa da shekara 21 a gida a shekarar 2007. Ya fara buga wasa a matakin 'yan kasa da shekara 21 a Netherlands a ranar 11 ga watan Agusta na shekarar 2010 a wasan sada zumunci da suka fafata da Ukraine . == Aikin kulob == === PSV === An haife shi a Bladel, Netherlands, Beerens ya ci gaba ta makarantar matasa [[PSV Eindhoven|ta PSV]] . Ya ci gaba zuwa ƙungiya ta biyu, Jong PSV, a kakar wasa ta 2005-06 kuma ya yi atisaye akai-akai tare da ƙungiyar farko. An kuma ba shi damar shiga sansanin horo don gasar cin kofin zaman lafiya a Koriya ta Kudu, a matsayin wani ɓangare na shirye-shiryen fara kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=11 July 2005 |title=PSV squad leave for South Korea |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-squad-leave-for-south-korea.htm |website=www.psv.nl}}</ref> A wasan da suka yi da ƙungiyar Colombia Da zarar Caldas, Beerens ya fara buga wasa a matakin farko. <ref>{{Cite web |date=17 July 2005 |title=PSV starting line-up against Once Caldas. |url=https://www.psv.nl/english-psv/news/article/psv-starting-lineup-against-once-caldas..htm |website=www.psv.nl}}</ref> A ranar 25 ga Maris 2006, ya fara buga wasa a hukumance a PSV a wasan da suka doke Willem II da ci 3-0, inda ya shiga [[Arouna Kone|Arouna Koné]] . Kwallon farko da Beerens ya ci a hukumance a ƙungiyar farko ta PSV ta zo ne a ranar 15 ga Oktoba 2006 a wasan gida da Roda JC . ==== NEC (rance) ==== A ranar 30 ga Disamba 2006, PSV da NEC sun amince kan aro na watanni shida. A NEC, ya zura kwallaye a wasan derby da Vitesse, da sauransu. Ya kuma fara buga wa tawagar Netherlands U21 a wannan lokacin. === Heerenveen === A ƙarshen kakar wasa ta 2006-07, PSV ta so ta tsawaita kwangilar Beerens, wadda ta ɗauki tsawon shekara ɗaya. Duk da haka, a watan Yulin 2007, Beerens ta yanke shawarar sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da [[SC Heerenveen|Heerenveen]] . <ref>{{Cite web |date=6 July 2007 |title=Roy Beerens in zijn nopjes met Heerenveen |url=http://www.sc-heerenveen.nl/nieuws/roy-beerens-in-zijn-nopjes-met-heerenveen/10 |access-date=13 July 2016 |website=sc-heerenveen.nl |publisher=SC Heerenveen |language=nl}}</ref> A watan Mayun 2009, Beerens ya rattaba hannu kan tsawaita kwantiragin da Heerenveen har zuwa lokacin bazara na 2013. <ref>{{Cite web |date=13 May 2009 |title=Roy Beerens verleng contract |url=http://www.sc-heerenveen.nl/nieuws/roy-beerens-verleng-contract/10 |access-date=13 July 2016 |website=sc-heerenveen.nl |publisher=SC Heerenveen |language=nl}}</ref> A Heerenveen, ya zama wanda magoya baya suka fi so, yana buga kusan kowace wasa a ƙarƙashin kocin Gertjan Verbeek . Duk da cewa ya bayyana a kusan kowace wasa a kakar wasa ta ƙarshe, mintunan wasansa sun ragu, saboda ya rasa wurin farawa ga Luciano Narsingh . Wannan ya sa Beerens ta miƙa buƙatar canja wuri; wani abu da Heerenveen ya yarda ya yi aiki tare a kai, saboda an tabbatar da shi a ƙungiyar. === AZ === A cikin watan Agustan 2011, Beerens ya tashi daga Heerenveen zuwa AZ Alkmaar a kan kwangilar shekaru hudu, ya sake haɗuwa da shi tare da tsohon kocin Gertjan Verbeek . <ref>{{Cite web |date=16 August 2011 |title=Roy Beerens van Heerenveen naar AZ |url=http://www.omroepbrabant.nl/?news/1598351153/Roy+Beerens+van+Heerenveen+naar+AZ.aspx |access-date=13 July 2016 |website=omroepbrabant.nl |publisher=Omroep Brabant |language=nl}}</ref> === Hertha BSC === A ranar 11 ga Yulin 2014, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Jamus Hertha BSC ta sanar da cewa ta ɗauki Roy Beerens a kan yarjejeniyar shekaru 3. <ref>{{Cite web |date=11 July 2014 |title=Roy Beerens verstärkt Hertha BSC |url=http://www.herthabsc.de/de/intern/verpflichtung-beerens/page/5498--17--.html |access-date=11 July 2014 |publisher=[[Hertha BSC]]}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a wasan da suka doke FC Viktoria Köln da ci 4-2 a ranar 16 ga Agustan 2014. <ref>{{Cite web |title=HERTHA-NEUZUGÄNGE SORGEN FÜRS WEITERKOMMEN |url=http://www.bundesliga.de/de/wettbewerbe/dfb-pokal/news/2014/spielbericht-fc-viktoria-koeln-gegen-hertha-bsc-dfb-pokal.php |access-date=19 August 2014 |language=de |ref=bundesliga.de}}</ref> === Karatu === A ranar 16 ga Yuli, 2016, Beerens ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da Reading kan kuɗin da ba a bayyana ba. [1] A can, ya buga wasa a ƙarƙashin kocin ƙungiyar Jaap Stam, ɗan ƙasar Holland. [2] Ya zura ƙwallonsa ta farko ga Reading a wasan da suka doke Plymouth Argyle da ci 2-0 a gasar cin kofin EFL a ranar 9 ga Agusta, 2016. [3] === Vitesse === A ranar 31 ga Janairun 2018, Beerens ya koma Eredivisie, inda ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da rabi. <ref name="Vitesse Sign Beerens">{{Cite web |date=31 January 2018 |title=Beerens completes transfer to Vitesse Arnhem |url=https://www.readingfc.co.uk/news/2018/january/beerens-completes-transfer-to-vitesse-arnhem |access-date=31 January 2018 |website=readingfc.co.uk |publisher=Reading F.C.}}</ref> Bayan fara aiki mai kyau a shekarar 2018, a ƙarƙashin kocin Henk Fraser, rikici ya barke tsakaninsa da wanda zai gaje shi, kocin Rasha Leonid Slutsky ya biyo baya. An sanya Beerens a benci daga baya. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1987]] a4cl35o3dz3kcl3lccszjdm6nbdv2bx Florence Mophosho 0 151072 835469 2026-05-13T17:33:10Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1316404620|Florence Mophosho]]" 835469 wikitext text/x-wiki '''Florence Mophosho''' (1921 - 9 ga watan Agustan shekara ta 1985) 'yar siyasar Afirka ta Kudu ce kuma [[Internal resistance to apartheid|Mai fafutukar adawa da wariyar launin fata]] na [[Majalisar Tarayya ta Afirka|Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka]] (ANC). Wata kungiya ce ta Kungiyar Mata ta ANC, ta kasance memba na Kwamitin Zartarwa na Kasa na ANC daga 1975 har zuwa mutuwarta a 1985. Bayan ta shiga ANC a 1952 a Alexandra, Mophosho ta shiga cikin shirya zanga-zangar adawa da wariyar launin fata da yawa a Afirka ta Kudu, gami da Maris na Mata na 1956 da kuma takunkumin bas na Alexandra na 1957. Daga 1964 har zuwa mutuwarta, ta zauna a gudun hijira tare da ANC, ta tashi zuwa matsayi a matsayin wakilin kungiyar a Tarayyar Demokradiyyar Mata ta Duniya sannan, daga 1971, a matsayin shugaban Sashen Mata na ANC. An haifi Mophosho a shekara ta 1921 a Alexandra, wani gari a wajen [[Johannesburg]] a tsohuwar Transvaal . <ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> Mahaifinta yana fama da rashin lafiya kuma mahaifiyarta, ko da yake an horar da ita a matsayin malama, ta yi aiki a matsayin ma'aikaciyar gida. Babbar 'yan uwa uku, Mophosho ya bar makaranta a Standard Six don shiga ma'aikata, da farko a matsayin ma'aikacin gida sannan kuma a matsayin ma-aikaci a masana'antar tufafi.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref> Ta shiga African National Congress (ANC) a shekarar 1952, <ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref> wanda aka yi wahayi zuwa gare ta ta hanyar yakin neman amincewa na wannan shekarar. <ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> Ta shiga cikin shirya babban kamfen na ANC na gaba, Majalisar Jama'a ta 1955; ta yi tafiya zuwa Alexandra tana neman shawarwarin mazauna don [[Yarjejeniya ta ƴanci|Yarjejeniyar 'Yanci]].<ref name=":0" /> Ta kuma shiga Kungiyar Mata ta ANC kuma ta kasance memba na zartarwa na Tarayyar Mata ta Afirka ta Kudu; a wannan matsayin, ta taimaka wajen shirya Maris na Mata na kasa na 1956. <ref name=":1" /><ref name=":0" /> A shekara mai zuwa, ta kasance memba na kwamitin da ya shirya takunkumin bas din Alexandra.<ref name=":0" /> Daga baya Maggie Resha ta bayyana shi a matsayin "mai shirya sihiri", <ref name=":1" /> Mophosho ya zama mai shirya cikakken lokaci ga ANC. <ref name=":0" /> An kama ta a shekara ta 1958 a lokacin zanga-zangar mata ta adawa da Dompas a Johannesburg . <ref name=":1" /> == Yunkurin fafutuka a gudun hijira == === Ƙungiyar Demokradiyyar Mata ta Duniya === Bayan da aka haramta ANC a shekarar 1960, Mophosho ta ci gaba da aiki ga kungiyar a karkashin kasa, kodayake an kama ta a lokuta da yawa kuma ta yi aiki tare da haramtacciyar doka a shekarar 1964. Daga baya a shekara ta 1964, <ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref> bisa umarnin ANC, ta bar kasar zuwa [[Lusaka|Lusaka, Zambia]], daga baya ta yi tafiya zuwa [[Dar es Salaam|Dar es Salaam, Tanzania]]. <ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> A gudun hijira, ta zama wakilin cikakken lokaci na ANC, da farko a Ƙungiyar Demokradiyya ta Mata ta Duniya (WIDF), ƙungiyar gurguzu ta duniya. Ta kasance a Sakatariyar WIDF a Gabashin Berlin daga 1964 zuwa 1969.<ref name=":1" /> A shekara ta 1969, Mophosho ita ce kadai mace da ta halarci Taron Morogoro na ANC a Tanzania.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> Ba da daɗewa ba, ta rubuta wa abokinta [[Ray Alexander Simons|Ray Alexander]], "Ina da niyyar komawa Afirka zuwa ƙarshen shekara, ina jin na yi ɗanɗana wasu jikin su zo [zuwa Berlin] kuma su wakilci ku mutane. "<ref name=":1" /> === Sashen Mata na ANC === Mophosho ta koma Afirka a shekarar 1970 kuma ta zauna a ofishin ANC a Morogoro, Tanzania, inda ta yi aiki a sakatariyar Sashen Mata na ANC.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref> Sashen Mata shine maye gurbin wucin gadi na Kungiyar Mata ta ANC - wanda ya ɓace yayin da aka kori ANC - kuma Mophosho ya zama shugabanta a 1971, wanda ya gaji Ruth Mompati.<ref>{{Cite journal |last=Hassim |first=Shireen |date=2004 |title=Nationalism, feminism and autonomy: The ANC in exile and the question of women |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0305707042000254056 |journal=Journal of Southern African Studies |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=433–456 |doi=10.1080/0305707042000254056 |issn=0305-7070 |url-access=subscription}}</ref> A cikin shekaru goma masu zuwa, Mophosho ta yi tafiya sosai don wakiltar ANC a kasashen waje, gami da taron mata na Afirka na 1972, kuma ta sami horo na soja a Lusaka a shekarar 1978. <ref name=":1" /> Ta kasance mai aiki sosai wajen ba da shawara don ingantaccen Kula da yara ga membobin ANC waɗanda uwaye ne, kuma, tare da sakatarenta Gertrude Shope, ta kafa ''Muryar Mata'', wani littafi ga mata na ANC.<ref>{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2015-01-02 |title='Love I Cannot Begin to Explain': The Politics of Reproduction in the ANC in Exile, 1976–1990 |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03057070.2015.991988 |journal=Journal of Southern African Studies |language=en |volume=41 |issue=1 |pages=63–81 |doi=10.1080/03057070.2015.991988 |issn=0305-7070 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-08-25 |title=The people behind the 1956 Women's March to Pretoria |url=https://mg.co.za/article/2016-08-25-60-iconic-women-the-people-behind-the-1956-womens-march-to-pretoria-21-30/ |access-date=2023-07-14 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Bugu da kari, an haɗa ta a cikin Kwamitin Zartarwa na Kasa na ANC a shekarar 1975. <ref name=":1" /><ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> Ta kasance memba na kwamitin har zuwa mutuwarta, <ref name=":1" /> inda ta samu zabe kai tsaye a shekarar 1985. == Rayuwa da mutuwarsa == Mosphosho tana da 'ya'ya, waɗanda iyalinta suka girma a cikin Afirka ta Kudu.[1] Ta kasance ba ta da lafiya a farkon shekarun 1980 - an kula da ita saboda ciwo a Tarayyar Soviet - kuma ta mutu a Morogoro a ranar 9 ga watan Agusta 1985, ranar cika shekaru 29 da Maris na Mata.[1] An binne ta a Lusaka, inda aka kafa hedikwatar ANC a lokacin.[2] A watan Afrilu na shekara ta 2007, Thabo Mbeki, shugaban kasa na biyu bayan wariyar launin fata, ya ba ta lambar yabo ta Order of Luthuli, don:[3] == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 1985]] [[Rukuni:Haifaffun 1921]] omahuny5eme7p4441w5yxg2v05u6yhz 835470 835469 2026-05-13T17:33:45Z Muhdavdullahi 32668 835470 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Florence Mophosho''' (1921 - 9 ga watan Agustan shekara ta 1985) 'yar siyasar Afirka ta Kudu ce kuma [[Internal resistance to apartheid|Mai fafutukar adawa da wariyar launin fata]] na [[Majalisar Tarayya ta Afirka|Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka]] (ANC). Wata kungiya ce ta Kungiyar Mata ta ANC, ta kasance memba na Kwamitin Zartarwa na Kasa na ANC daga 1975 har zuwa mutuwarta a 1985. Bayan ta shiga ANC a 1952 a Alexandra, Mophosho ta shiga cikin shirya zanga-zangar adawa da wariyar launin fata da yawa a Afirka ta Kudu, gami da Maris na Mata na 1956 da kuma takunkumin bas na Alexandra na 1957. Daga 1964 har zuwa mutuwarta, ta zauna a gudun hijira tare da ANC, ta tashi zuwa matsayi a matsayin wakilin kungiyar a Tarayyar Demokradiyyar Mata ta Duniya sannan, daga 1971, a matsayin shugaban Sashen Mata na ANC. An haifi Mophosho a shekara ta 1921 a Alexandra, wani gari a wajen [[Johannesburg]] a tsohuwar Transvaal . <ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> Mahaifinta yana fama da rashin lafiya kuma mahaifiyarta, ko da yake an horar da ita a matsayin malama, ta yi aiki a matsayin ma'aikaciyar gida. Babbar 'yan uwa uku, Mophosho ya bar makaranta a Standard Six don shiga ma'aikata, da farko a matsayin ma'aikacin gida sannan kuma a matsayin ma-aikaci a masana'antar tufafi.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref> Ta shiga African National Congress (ANC) a shekarar 1952, <ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref> wanda aka yi wahayi zuwa gare ta ta hanyar yakin neman amincewa na wannan shekarar. <ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> Ta shiga cikin shirya babban kamfen na ANC na gaba, Majalisar Jama'a ta 1955; ta yi tafiya zuwa Alexandra tana neman shawarwarin mazauna don [[Yarjejeniya ta ƴanci|Yarjejeniyar 'Yanci]].<ref name=":0" /> Ta kuma shiga Kungiyar Mata ta ANC kuma ta kasance memba na zartarwa na Tarayyar Mata ta Afirka ta Kudu; a wannan matsayin, ta taimaka wajen shirya Maris na Mata na kasa na 1956. <ref name=":1" /><ref name=":0" /> A shekara mai zuwa, ta kasance memba na kwamitin da ya shirya takunkumin bas din Alexandra.<ref name=":0" /> Daga baya Maggie Resha ta bayyana shi a matsayin "mai shirya sihiri", <ref name=":1" /> Mophosho ya zama mai shirya cikakken lokaci ga ANC. <ref name=":0" /> An kama ta a shekara ta 1958 a lokacin zanga-zangar mata ta adawa da Dompas a Johannesburg . <ref name=":1" /> == Yunkurin fafutuka a gudun hijira == === Ƙungiyar Demokradiyyar Mata ta Duniya === Bayan da aka haramta ANC a shekarar 1960, Mophosho ta ci gaba da aiki ga kungiyar a karkashin kasa, kodayake an kama ta a lokuta da yawa kuma ta yi aiki tare da haramtacciyar doka a shekarar 1964. Daga baya a shekara ta 1964, <ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref> bisa umarnin ANC, ta bar kasar zuwa [[Lusaka|Lusaka, Zambia]], daga baya ta yi tafiya zuwa [[Dar es Salaam|Dar es Salaam, Tanzania]]. <ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> A gudun hijira, ta zama wakilin cikakken lokaci na ANC, da farko a Ƙungiyar Demokradiyya ta Mata ta Duniya (WIDF), ƙungiyar gurguzu ta duniya. Ta kasance a Sakatariyar WIDF a Gabashin Berlin daga 1964 zuwa 1969.<ref name=":1" /> A shekara ta 1969, Mophosho ita ce kadai mace da ta halarci Taron Morogoro na ANC a Tanzania.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> Ba da daɗewa ba, ta rubuta wa abokinta [[Ray Alexander Simons|Ray Alexander]], "Ina da niyyar komawa Afirka zuwa ƙarshen shekara, ina jin na yi ɗanɗana wasu jikin su zo [zuwa Berlin] kuma su wakilci ku mutane. "<ref name=":1" /> === Sashen Mata na ANC === Mophosho ta koma Afirka a shekarar 1970 kuma ta zauna a ofishin ANC a Morogoro, Tanzania, inda ta yi aiki a sakatariyar Sashen Mata na ANC.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2018 |title=The Travels of Florence Mophosho: The African National Congress and Left Internationalism, 1948–1985 |url=https://muse.jhu.edu/article/711147 |journal=Journal of Women's History |language=en |volume=30 |issue=4 |pages=84–108 |doi=10.1353/jowh.2018.0043 |issn=1527-2036 |url-access=subscription}}</ref> Sashen Mata shine maye gurbin wucin gadi na Kungiyar Mata ta ANC - wanda ya ɓace yayin da aka kori ANC - kuma Mophosho ya zama shugabanta a 1971, wanda ya gaji Ruth Mompati.<ref>{{Cite journal |last=Hassim |first=Shireen |date=2004 |title=Nationalism, feminism and autonomy: The ANC in exile and the question of women |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0305707042000254056 |journal=Journal of Southern African Studies |language=en |volume=30 |issue=3 |pages=433–456 |doi=10.1080/0305707042000254056 |issn=0305-7070 |url-access=subscription}}</ref> A cikin shekaru goma masu zuwa, Mophosho ta yi tafiya sosai don wakiltar ANC a kasashen waje, gami da taron mata na Afirka na 1972, kuma ta sami horo na soja a Lusaka a shekarar 1978. <ref name=":1" /> Ta kasance mai aiki sosai wajen ba da shawara don ingantaccen Kula da yara ga membobin ANC waɗanda uwaye ne, kuma, tare da sakatarenta Gertrude Shope, ta kafa ''Muryar Mata'', wani littafi ga mata na ANC.<ref>{{Cite journal |last=Sandwell |first=Rachel |date=2015-01-02 |title='Love I Cannot Begin to Explain': The Politics of Reproduction in the ANC in Exile, 1976–1990 |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03057070.2015.991988 |journal=Journal of Southern African Studies |language=en |volume=41 |issue=1 |pages=63–81 |doi=10.1080/03057070.2015.991988 |issn=0305-7070 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-08-25 |title=The people behind the 1956 Women's March to Pretoria |url=https://mg.co.za/article/2016-08-25-60-iconic-women-the-people-behind-the-1956-womens-march-to-pretoria-21-30/ |access-date=2023-07-14 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Bugu da kari, an haɗa ta a cikin Kwamitin Zartarwa na Kasa na ANC a shekarar 1975. <ref name=":1" /><ref name=":0">{{Cite web |title=Florence Mophosho (1921–1985) |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730232706/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/florence-mophosho-1921-1985 |archive-date=30 July 2023 |access-date=2023-07-14 |website=The Presidency}}</ref> Ta kasance memba na kwamitin har zuwa mutuwarta, <ref name=":1" /> inda ta samu zabe kai tsaye a shekarar 1985. == Rayuwa da mutuwarsa == Mosphosho tana da 'ya'ya, waɗanda iyalinta suka girma a cikin Afirka ta Kudu.[1] Ta kasance ba ta da lafiya a farkon shekarun 1980 - an kula da ita saboda ciwo a Tarayyar Soviet - kuma ta mutu a Morogoro a ranar 9 ga watan Agusta 1985, ranar cika shekaru 29 da Maris na Mata.[1] An binne ta a Lusaka, inda aka kafa hedikwatar ANC a lokacin.[2] A watan Afrilu na shekara ta 2007, Thabo Mbeki, shugaban kasa na biyu bayan wariyar launin fata, ya ba ta lambar yabo ta Order of Luthuli, don:[3] == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 1985]] [[Rukuni:Haifaffun 1921]] bqc2d71rr6ab82e2rx7go0hfw0giblv Ruth Seopedi Motau 0 151073 835471 2026-05-13T17:34:07Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1331702539|Ruth Seopedi Motau]]" 835471 wikitext text/x-wiki '''Ruth Seopedi Motau''' (an haife ta a ranar 8 ga watan Maris na shekara ta 1968) <ref>{{Cite web |title=Ruth Motau |url=https://latitudes.online/catalog/category/view/s/default-category/id/2/ |access-date=2025-10-01 |website=Latitudes Online |language=en}}</ref> ita ce mai daukar hoto a Afirka ta Kudu a halin yanzu tana zaune da aiki a Johannesburg, Afirka ta Kudu . Motau ita ce mace ta farko da ta dauki hoto wanda wata jaridar Afirka ta Kudu ta yi aiki da ita a matsayin editan hoto. Hotonta yana mai da hankali kan shirye-shiryen zamantakewa wanda ya shafi aikin jarida da kuma warewar baƙar fata da al'ummomi.<ref>{{Cite journal |date=2000-01-01 |title=Selection of image from photographic exhibition, by Ruth Motau, 'Women and municipal service delivery' |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10130950.2000.9675880 |journal=Agenda |volume=16 |issue=46 |pages=98–99 |doi=10.2307/4066287 |issn=1013-0950 |jstor=4066287 |url-access=subscription}}</ref> == Rayuwa ta farko == An haifi Motau a Zone 2 a Meadowlands, Soweto . Ita ce ta ƙarshe a cikin yara 9. Ta tafi makarantar firamare ta Tswelelang, sannan ta biyo bayan Makarantar Sakandare ta Thutolore a Meadowlands, Soweto da Kwalejin Turret wacce kwamitin Afirka ta Kudu na Babban Ilimi (SACHED) ya kafa.<ref>{{Cite journal |last=Nonyongo |first=Evelyn |last2=Ngengebule |first2=Thandiwe |date=June 1993 |title=The SACHED Distance Education Students' Support Programme |journal=Open Learning: The Journal of Open, Distance and E-Learning |volume=8 |issue=2 |pages=40–45 |doi=10.1080/0268051930080206 |issn=0268-0513}}</ref> Bayan haka, ta ziyarci Kwalejin George Tabor (yanzu George Tabor Campus na Kwalejin TVET ta Kudu maso Yammacin Gauteng) a Soweto don koyon dacewa da juyawa wanda ba ta bi ba. Motau ta sami sha'awarta a cikin 1990 lokacin da ta fara karatun daukar hoto a Kasuwancin Hotuna a Johannesburg). == Ayyuka == Bayan kammala karatun shekaru uku a Kasuwancin Hotuna, Motau ta yi aiki a matsayin mai ba da horo a jaridar Mail &amp;amp; Guardian (1993-1995), inda ta yi aiki azaman mai daukar hoto da editan hoto daga 1995 zuwa 2002. Ta ci gaba da aiki a matsayin editan hoto ga jaridar Afirka ta Kudu The Sowetan (2004-2008) da kuma City Press (2008-2010). Ta kammala rubutun hotuna da yawa da jerin shirye-shirye, <ref>{{Cite web |title=Ruth Motau Projects – The Photography Legacy Project (PLP) |url=https://www.plparchive.co.za/ruth-motau-main-page/rm-projects/ |access-date=2019-10-24}}</ref> da sauransu ''Shebeens'', <ref>{{Cite web |last=Sadiki |first=Leon |date=2019-08-17 |title=Photo Essay: Motau's moments in time |url=https://www.news24.com/citypress/news/photo-essay-motaus-moments-in-time-20190817 |access-date=2019-10-24 |website=CityPress}}</ref> Sonnyboy's Story, <ref>{{Cite journal |last=Motau |first=Ruth Seopedi |date=2004-09-01 |title=Sonnyboy's story : challenges |url=https://journals.co.za/content/rujr/2004/24/EJC146196 |journal=Rhodes Journalism Review |volume=2004 |issue=24 |pages=48–49}}</ref> ko ''Mata da Ayyukan Ma'aikata''. <ref>{{Cite journal |date=2000-01-01 |title=Selection of image from photographic exhibition, by Ruth Motau, 'Women and municipal service delivery' |url=https://www.tandfonline.com/doi/citedby/10.1080/10130950.2000.9675880 |journal=Agenda |volume=16 |issue=46 |pages=98–99 |doi=10.2307/4066287 |issn=1013-0950 |jstor=4066287 |url-access=subscription}}</ref> An nuna aikinta a duniya kuma ta lashe kyaututtuka da yawa, tasirinsa da abin da ya gabatarwa a kan daukar hoto daga Afirka ta Kudu an san su ta hanyar dandamali kamar su Photography Legacy Project (wanda Goodman Gallery, David Goldblatt Legacy Trust da Wits Historical Papers suka fara). == Hanyar da ake amfani da ita == Ayyukanta suna mai da hankali kan rayuwar yau da kullun da rayuwar talakawa ta Afirka ta Kudu.[1] Don samun amincewar mahalarta da al'ummomin da take aiki a ciki, ta saba da su. Ta kuma yi ƙoƙari ta nuna hotunan ga mutanen da ta ɗauka don su iya shiga cikin aikin. Motau ta ambaci tsohon shugaban kasar Nelson Mandela a matsayin daya daga cikin mutanen da suka yi mata wahayi. Ta ba da labarin yadda lokacin da aka ba ta aikin daukar hotonsa, yadda ya gabatar da kansa duk da cewa a bayyane yake wanene shi. Ayyukanta suna bayyane ta hanyar tawali'u a cikin halinta ga mutane da labarun da take bi, waɗanda labarun zamantakewa da siyasa ne waɗanda ke tasiri ga al'ummominmu a kowace rana kuma galibi ana watsi da su saboda labarun tabloid masu wahala. == Kyaututtuka == * Kyautar SABC ta 2001 ga mata da suka yi canji a kafofin watsa labarai <ref>{{Cite web |last=Staff Reporter |date=6 August 2010 |title=Prizes galore |url=https://mg.co.za/article/2010-08-06-prizes-galore/ |access-date=2019-07-19 |website=The M&G Online}}</ref> * 1997 Freedom Forum Fellowship, Jami'ar Rhodes <ref>{{Cite web |last=Staff Reporter |date=23 December 1997 |title=Loeries and kudos at M&G |url=https://mg.co.za/article/1997-12-23-loeries-and-kudos-at-mg/ |access-date=2019-07-19 |website=The M&G Online}}</ref> == Nuni == * ''Black Looks, White Myths'', Johannesburg Biennale, 1995. Octavio Zaya, Danielle Tilkin da Tumelo Mosaka ne suka tsara shi.<ref>{{Cite web |title=The 1st Johannesburg Biennale {{!}} South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/article/1st-johannesburg-biennale |access-date=2019-11-09 |website=www.sahistory.org.za}}</ref> * Bienal na São Paulo, São Paulo, Brazil, 1995 * ''Labaran Iyali na Afirka ta Kudu: Hoton rukuni'' IZIKO Gidan Tarihi na Afirka ta Kudancin, Cape Town, 2002; KIT Tropenmuseum, Amsterdam <ref>{{Cite journal |last=Witz |first=Leslie |last2=Rassool |first2=Ciraj |date=December 2006 |title=Family Stories or a Group Portrait? South Africa on Display at the KIT Tropenmuseum, 2002–2003: The Making of an Exhibition |journal=Journal of Southern African Studies |volume=32 |issue=4 |pages=737–754 |doi=10.1080/03057070600995624 |issn=0305-7070 |s2cid=144151063}}</ref> * Ranjith Kally, Senzeni Marasela da Ruth Motau a Goodman Gallery, 2006 <ref>{{Cite web |title=A R T T H R O B _ R E V I E W S _ G A U T E N G |url=https://artthrob.co.za/06sept/reviews/goodman.html |access-date=2019-11-10 |website=artthrob.co.za}}</ref> * Paris Hoton hotuna na duniya, 2019, wanda Goodman Gallery ta wakilta, Johannesburg <ref>{{Cite web |date=2019-11-04 |title=GOODMAN - Exposants - PARIS PHOTO |url=https://www.parisphoto.com/fr/Exposants/6464181/GOODMAN |access-date=2019-11-09 |website=www.parisphoto.com |language=fr}}</ref> * ''Yithi Laba,'' baje kolin rukuni na Lindeka Qampi, [[Neo Ntsoma]], Zanele Muholi, Ruth Motau da Berni Searle, Kasuwancin Hotuna, Johannesburg, 2019 <ref>{{Cite web |date=2019-02-22 |title=Yithi Laba exhibition opening |url=https://marketphotoworkshop.co.za/2019/02/22/yithi-laba-exhibition-opening/ |access-date=2019-11-09 |website=The Market Photo Workshop}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1968]] itdo29i7a530wiat3r2vn59vmc6z88d 835472 835471 2026-05-13T17:34:47Z Muhdavdullahi 32668 835472 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruth Seopedi Motau''' (an haife ta a ranar 8 ga watan Maris na shekara ta 1968) <ref>{{Cite web |title=Ruth Motau |url=https://latitudes.online/catalog/category/view/s/default-category/id/2/ |access-date=2025-10-01 |website=Latitudes Online |language=en}}</ref> ita ce mai daukar hoto a Afirka ta Kudu a halin yanzu tana zaune da aiki a Johannesburg, Afirka ta Kudu . Motau ita ce mace ta farko da ta dauki hoto wanda wata jaridar Afirka ta Kudu ta yi aiki da ita a matsayin editan hoto. Hotonta yana mai da hankali kan shirye-shiryen zamantakewa wanda ya shafi aikin jarida da kuma warewar baƙar fata da al'ummomi.<ref>{{Cite journal |date=2000-01-01 |title=Selection of image from photographic exhibition, by Ruth Motau, 'Women and municipal service delivery' |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10130950.2000.9675880 |journal=Agenda |volume=16 |issue=46 |pages=98–99 |doi=10.2307/4066287 |issn=1013-0950 |jstor=4066287 |url-access=subscription}}</ref> == Rayuwa ta farko == An haifi Motau a Zone 2 a Meadowlands, Soweto . Ita ce ta ƙarshe a cikin yara 9. Ta tafi makarantar firamare ta Tswelelang, sannan ta biyo bayan Makarantar Sakandare ta Thutolore a Meadowlands, Soweto da Kwalejin Turret wacce kwamitin Afirka ta Kudu na Babban Ilimi (SACHED) ya kafa.<ref>{{Cite journal |last=Nonyongo |first=Evelyn |last2=Ngengebule |first2=Thandiwe |date=June 1993 |title=The SACHED Distance Education Students' Support Programme |journal=Open Learning: The Journal of Open, Distance and E-Learning |volume=8 |issue=2 |pages=40–45 |doi=10.1080/0268051930080206 |issn=0268-0513}}</ref> Bayan haka, ta ziyarci Kwalejin George Tabor (yanzu George Tabor Campus na Kwalejin TVET ta Kudu maso Yammacin Gauteng) a Soweto don koyon dacewa da juyawa wanda ba ta bi ba. Motau ta sami sha'awarta a cikin 1990 lokacin da ta fara karatun daukar hoto a Kasuwancin Hotuna a Johannesburg). == Ayyuka == Bayan kammala karatun shekaru uku a Kasuwancin Hotuna, Motau ta yi aiki a matsayin mai ba da horo a jaridar Mail &amp;amp; Guardian (1993-1995), inda ta yi aiki azaman mai daukar hoto da editan hoto daga 1995 zuwa 2002. Ta ci gaba da aiki a matsayin editan hoto ga jaridar Afirka ta Kudu The Sowetan (2004-2008) da kuma City Press (2008-2010). Ta kammala rubutun hotuna da yawa da jerin shirye-shirye, <ref>{{Cite web |title=Ruth Motau Projects – The Photography Legacy Project (PLP) |url=https://www.plparchive.co.za/ruth-motau-main-page/rm-projects/ |access-date=2019-10-24}}</ref> da sauransu ''Shebeens'', <ref>{{Cite web |last=Sadiki |first=Leon |date=2019-08-17 |title=Photo Essay: Motau's moments in time |url=https://www.news24.com/citypress/news/photo-essay-motaus-moments-in-time-20190817 |access-date=2019-10-24 |website=CityPress}}</ref> Sonnyboy's Story, <ref>{{Cite journal |last=Motau |first=Ruth Seopedi |date=2004-09-01 |title=Sonnyboy's story : challenges |url=https://journals.co.za/content/rujr/2004/24/EJC146196 |journal=Rhodes Journalism Review |volume=2004 |issue=24 |pages=48–49}}</ref> ko ''Mata da Ayyukan Ma'aikata''. <ref>{{Cite journal |date=2000-01-01 |title=Selection of image from photographic exhibition, by Ruth Motau, 'Women and municipal service delivery' |url=https://www.tandfonline.com/doi/citedby/10.1080/10130950.2000.9675880 |journal=Agenda |volume=16 |issue=46 |pages=98–99 |doi=10.2307/4066287 |issn=1013-0950 |jstor=4066287 |url-access=subscription}}</ref> An nuna aikinta a duniya kuma ta lashe kyaututtuka da yawa, tasirinsa da abin da ya gabatarwa a kan daukar hoto daga Afirka ta Kudu an san su ta hanyar dandamali kamar su Photography Legacy Project (wanda Goodman Gallery, David Goldblatt Legacy Trust da Wits Historical Papers suka fara). == Hanyar da ake amfani da ita == Ayyukanta suna mai da hankali kan rayuwar yau da kullun da rayuwar talakawa ta Afirka ta Kudu.[1] Don samun amincewar mahalarta da al'ummomin da take aiki a ciki, ta saba da su. Ta kuma yi ƙoƙari ta nuna hotunan ga mutanen da ta ɗauka don su iya shiga cikin aikin. Motau ta ambaci tsohon shugaban kasar Nelson Mandela a matsayin daya daga cikin mutanen da suka yi mata wahayi. Ta ba da labarin yadda lokacin da aka ba ta aikin daukar hotonsa, yadda ya gabatar da kansa duk da cewa a bayyane yake wanene shi. Ayyukanta suna bayyane ta hanyar tawali'u a cikin halinta ga mutane da labarun da take bi, waɗanda labarun zamantakewa da siyasa ne waɗanda ke tasiri ga al'ummominmu a kowace rana kuma galibi ana watsi da su saboda labarun tabloid masu wahala. == Kyaututtuka == * Kyautar SABC ta 2001 ga mata da suka yi canji a kafofin watsa labarai <ref>{{Cite web |last=Staff Reporter |date=6 August 2010 |title=Prizes galore |url=https://mg.co.za/article/2010-08-06-prizes-galore/ |access-date=2019-07-19 |website=The M&G Online}}</ref> * 1997 Freedom Forum Fellowship, Jami'ar Rhodes <ref>{{Cite web |last=Staff Reporter |date=23 December 1997 |title=Loeries and kudos at M&G |url=https://mg.co.za/article/1997-12-23-loeries-and-kudos-at-mg/ |access-date=2019-07-19 |website=The M&G Online}}</ref> == Nuni == * ''Black Looks, White Myths'', Johannesburg Biennale, 1995. Octavio Zaya, Danielle Tilkin da Tumelo Mosaka ne suka tsara shi.<ref>{{Cite web |title=The 1st Johannesburg Biennale {{!}} South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/article/1st-johannesburg-biennale |access-date=2019-11-09 |website=www.sahistory.org.za}}</ref> * Bienal na São Paulo, São Paulo, Brazil, 1995 * ''Labaran Iyali na Afirka ta Kudu: Hoton rukuni'' IZIKO Gidan Tarihi na Afirka ta Kudancin, Cape Town, 2002; KIT Tropenmuseum, Amsterdam <ref>{{Cite journal |last=Witz |first=Leslie |last2=Rassool |first2=Ciraj |date=December 2006 |title=Family Stories or a Group Portrait? South Africa on Display at the KIT Tropenmuseum, 2002–2003: The Making of an Exhibition |journal=Journal of Southern African Studies |volume=32 |issue=4 |pages=737–754 |doi=10.1080/03057070600995624 |issn=0305-7070 |s2cid=144151063}}</ref> * Ranjith Kally, Senzeni Marasela da Ruth Motau a Goodman Gallery, 2006 <ref>{{Cite web |title=A R T T H R O B _ R E V I E W S _ G A U T E N G |url=https://artthrob.co.za/06sept/reviews/goodman.html |access-date=2019-11-10 |website=artthrob.co.za}}</ref> * Paris Hoton hotuna na duniya, 2019, wanda Goodman Gallery ta wakilta, Johannesburg <ref>{{Cite web |date=2019-11-04 |title=GOODMAN - Exposants - PARIS PHOTO |url=https://www.parisphoto.com/fr/Exposants/6464181/GOODMAN |access-date=2019-11-09 |website=www.parisphoto.com |language=fr}}</ref> * ''Yithi Laba,'' baje kolin rukuni na Lindeka Qampi, [[Neo Ntsoma]], Zanele Muholi, Ruth Motau da Berni Searle, Kasuwancin Hotuna, Johannesburg, 2019 <ref>{{Cite web |date=2019-02-22 |title=Yithi Laba exhibition opening |url=https://marketphotoworkshop.co.za/2019/02/22/yithi-laba-exhibition-opening/ |access-date=2019-11-09 |website=The Market Photo Workshop}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1968]] 9iad5w6cyqwj692ym6hfq1qsufz3vrl Lebogang Motsumi 0 151074 835473 2026-05-13T17:35:05Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1297397252|Lebogang Motsumi]]" 835473 wikitext text/x-wiki '''Lebogang Brenda Motsumi''' (an haife ta a shekara ta 1989) <ref name=":0">{{Cite web |last=Sekudu |first=Bonolo |title=Women who lived off blessers tell their story |url=https://www.news24.com/drum/News/women-who-lived-off-blessers-tell-their-story-he-gave-me-hiv-20190423 |access-date=2021-04-13 |website=Drum |language=en-US}}</ref> 'yar gwagwarmayar cutar kanjamau ce ta Afirka ta Kudu kuma marubuciya. Ƙungiyar Afirka ta ba ta suna "Jam'iyyar Matasa", kuma tana cikin kwamitin ba da shawara na matasa a duka UNFPA da [[Tarayyar Afrika|Tarayyar Afirka]]. == Rayuwa ta farko da aiki == An haifi Lebogang Motsumi a Parktown, wani yanki na [[Johannesburg]], [[Afirka ta Kudu]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Juma |first=Ali |date=2018-07-11 |title=There's life after HIV: Lady living positively with HIV gave birth to HIV-negative daughter |url=https://briefly.co.za/14113-living-positively-hiv-positive-lady-gave-birth-hiv-negative-child.html |access-date=2021-04-13 |website=Briefly |language=en}}</ref> A ranar 15 ga watan Agusta, 2009, ta san cewa ta kamu da cutar kanjamau daga wani mutum mai shekaru 10 da ya girme ta, mawaƙi mai daraja wanda daga baya ya mutu. Bayan kamuwa da cuta, ta shiga cikin gwagwarmayar HIV / AIDS. Ta fara raba labarin rayuwarta a taron cutar kanjamau na kasa da kasa na XXI, 2016, musamman ta haskaka abin da ta bayyana a matsayin matsalar da ke da iyaye sukari, ko 'blessers' a cikin gida, waɗanda ke kamuwa da 'yan mata da mata da cutar kanjamaun daji. <ref>{{Cite web |last=AFP |date=July 21, 2016 |title='I thought HIV had a face - and I wasn't that face' |url=https://www.iol.co.za/news/i-thought-hiv-had-a-face-and-i-wasnt-that-face-2047767 |access-date=2021-04-13 |website=IOL |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-06-02 |title=Young African Women More Vulnerable to HIV |url=https://www.ipsnews.net/2016/06/young-african-women-more-vulnerable-to-hiv/ |access-date=2021-04-13 |website=Inter Press Service}}</ref> Tana aiki a matsayin mai magana da yawun da kuma koci a Afirka ta Kudu, [1] kuma tana da niyyar karfafa wasu matasan mata a kasar su kasance lafiya, da kuma zama a makarantu. Tana gudanar da ƙungiyar tallafi a asibiti, kuma tana inganta ƙiyayya da ƙin matsin lamba tsakanin 'yan mata da yara maza.[2] Ta kuma ba da shawara ga Ilimin jima'i, kuma tana ba da jawabai da jawabai game da cutar ga wasu matasa. [3][4] Saboda aikinta, Tarayyar Afirka ta girmama ta a matsayin jarumi na matasa, kuma tana cikin kwamitin ba da shawara na matasa a UNFPA da Tarayyar Afrika.[5][6] Har ila yau, jakada ce ga Zazi, kamfen ɗin Afirka ta Kudu don ƙarfafa 'yan mata da mata.[6] Ta rubuta tarihin rayuwa I'm Still Here! [1]''Har yanzu ina nan! <ref name=":0">{{Cite web |last=Sekudu |first=Bonolo |title=Women who lived off blessers tell their story |url=https://www.news24.com/drum/News/women-who-lived-off-blessers-tell-their-story-he-gave-me-hiv-20190423 |access-date=2021-04-13 |website=Drum |language=en-US}}</ref>'' == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ecouqrh2uqz9t9auqwpm4fkybii6p77 835475 835473 2026-05-13T17:36:18Z Muhdavdullahi 32668 835475 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lebogang Brenda Motsumi''' (an haife ta a shekara ta 1989) <ref name=":0">{{Cite web |last=Sekudu |first=Bonolo |title=Women who lived off blessers tell their story |url=https://www.news24.com/drum/News/women-who-lived-off-blessers-tell-their-story-he-gave-me-hiv-20190423 |access-date=2021-04-13 |website=Drum |language=en-US}}</ref> 'yar gwagwarmayar cutar kanjamau ce ta Afirka ta Kudu kuma marubuciya. Ƙungiyar Afirka ta ba ta suna "Jam'iyyar Matasa", kuma tana cikin kwamitin ba da shawara na matasa a duka UNFPA da [[Tarayyar Afrika|Tarayyar Afirka]]. == Rayuwa ta farko da aiki == An haifi Lebogang Motsumi a Parktown, wani yanki na [[Johannesburg]], [[Afirka ta Kudu]].<ref name=":1">{{Cite web |last=Juma |first=Ali |date=2018-07-11 |title=There's life after HIV: Lady living positively with HIV gave birth to HIV-negative daughter |url=https://briefly.co.za/14113-living-positively-hiv-positive-lady-gave-birth-hiv-negative-child.html |access-date=2021-04-13 |website=Briefly |language=en}}</ref> A ranar 15 ga watan Agusta, 2009, ta san cewa ta kamu da cutar kanjamau daga wani mutum mai shekaru 10 da ya girme ta, mawaƙi mai daraja wanda daga baya ya mutu. Bayan kamuwa da cuta, ta shiga cikin gwagwarmayar HIV / AIDS. Ta fara raba labarin rayuwarta a taron cutar kanjamau na kasa da kasa na XXI, 2016, musamman ta haskaka abin da ta bayyana a matsayin matsalar da ke da iyaye sukari, ko 'blessers' a cikin gida, waɗanda ke kamuwa da 'yan mata da mata da cutar kanjamaun daji. <ref>{{Cite web |last=AFP |date=July 21, 2016 |title='I thought HIV had a face - and I wasn't that face' |url=https://www.iol.co.za/news/i-thought-hiv-had-a-face-and-i-wasnt-that-face-2047767 |access-date=2021-04-13 |website=IOL |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-06-02 |title=Young African Women More Vulnerable to HIV |url=https://www.ipsnews.net/2016/06/young-african-women-more-vulnerable-to-hiv/ |access-date=2021-04-13 |website=Inter Press Service}}</ref> Tana aiki a matsayin mai magana da yawun da kuma koci a Afirka ta Kudu, [1] kuma tana da niyyar karfafa wasu matasan mata a kasar su kasance lafiya, da kuma zama a makarantu. Tana gudanar da ƙungiyar tallafi a asibiti, kuma tana inganta ƙiyayya da ƙin matsin lamba tsakanin 'yan mata da yara maza.[2] Ta kuma ba da shawara ga Ilimin jima'i, kuma tana ba da jawabai da jawabai game da cutar ga wasu matasa. [3][4] Saboda aikinta, Tarayyar Afirka ta girmama ta a matsayin jarumi na matasa, kuma tana cikin kwamitin ba da shawara na matasa a UNFPA da Tarayyar Afrika.[5][6] Har ila yau, jakada ce ga Zazi, kamfen ɗin Afirka ta Kudu don ƙarfafa 'yan mata da mata.[6] Ta rubuta tarihin rayuwa I'm Still Here! [1]''Har yanzu ina nan! <ref name=":0">{{Cite web |last=Sekudu |first=Bonolo |title=Women who lived off blessers tell their story |url=https://www.news24.com/drum/News/women-who-lived-off-blessers-tell-their-story-he-gave-me-hiv-20190423 |access-date=2021-04-13 |website=Drum |language=en-US}}</ref>'' == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 9nuu9nmxw69h3e684mdgvivskzvz4c8 Alkawarin Mthembu 0 151075 835476 2026-05-13T17:36:57Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1349074833|Promise Mthembu]]" 835476 wikitext text/x-wiki '''Sethembiso''' Promise Mthembu (an haife ta a shekara ta 1975) 'yar gwagwarmayar kare hakkin dan adam ce kuma mai bincike a Afirka ta Kudu, wacce aka fi sani da aikinta kan cutar kanjamau / AIDS da kuma kare hakkin mata. Daya daga cikin mata na farko a Afirka ta Kudu da ta raba a fili cewa tana rayuwa da kwayar cutar kanjamau, Mthembu ta kafa kungiyar Gugu Dlamini Action Group, Young Woman's Dialogue, da Her Rights Initiative . == Tarihin rayuwa == An haifi Promise Mthembu a shekara ta 1975 a Umlazi, [[Afirka ta Kudu]] . An haife ta ne a cikin iyalin [[Cocin katolika|Katolika]] masu tsananin addini.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mthembu |first=Promise |date=1998 |title=A Positive View |url=https://www.jstor.org/stable/4548016 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=39 |pages=26–29 |issn=1013-0950 |jstor=4548016}}</ref> Ta zama mai aiki a siyasa tun tana matashiya, tana shiga cikin ayyukan wayar da kan jama'a game da cutar kanjamau.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mthembu |first=Promise |date=1998 |title=A Positive View |url=https://www.jstor.org/stable/4548016 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=39 |pages=26–29 |issn=1013-0950 |jstor=4548016}}</ref> Daga 1992 zuwa 1994, ta yi aiki a matsayin shugabar Majalisar Wakilai ta Dalibai ta makarantar sakandare. <ref name=":0" /> Mthembu ta yi juna biyu tana da shekaru 16 kuma ta haifi 'yarta, Mbali, wacce ke da ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwa. Sa'an nan, a cikin shekara ta farko a matsayin dalibi a jami'a a 1995, ta gano cewa tana da kwayar Cutar HIV. Bayan 'yan watanni bayan bincikenta, ta shiga kungiyar National Association of People living with HIV / AIDS (NAPWA) da kuma National AIDS Convention of South Africa (NACOSA) a [[Durban]]. Ta bayyana a fili cewa tana da kwayar cutar kanjamau, ta zama ɗaya daga cikin mata na farko a Afirka ta Kudu da suka ɗauki wannan mataki.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mthembu |first=Promise |date=1998 |title=A Positive View |url=https://www.jstor.org/stable/4548016 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=39 |pages=26–29 |issn=1013-0950 |jstor=4548016}}</ref> Mthembu ta bar makaranta a ƙarshen shekarun 1990s; iyayenta sun ki biyan kuɗin jami'a, bisa zaton za ta mutu.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Richter |first=Marlise |date=2001 |title=Aiding intolerance and fear: The nature and extent of AIDS discrimination in South Africa |journal=Law, Democracy & Development |volume=5 |issue=2 |id={{ProQuest|<!--ProQuest data goes here--> }}}}</ref> Koyaya, daga ƙarshe ta koma makaranta kuma ta ci gaba da kammala karatu tare da digiri na farko a kimiyyar siyasa da karatun ci gaba, da kuma digiri na biyu a karatun ci gaba daga [[Jami'ar KwaZulu-Natal]] . Daga baya ta sami digiri na biyu a jami'ar, tana mai da hankali kan bincikenta kan maganin rigakafin haihuwa depo-provera.<ref>{{Cite web |last=Sobuwa |first=Yoliswa |date=2022-05-20 |title=Sethembiso Mthembu: a victim of forced sterilisation whose experience inspired a doctorate |url=https://www.news24.com/citypress/news/sethembiso-mthembu-a-victim-of-forced-sterilisation-whose-experience-inspired-a-doctorate-20220520 |access-date=2025-03-10 |website=City Press |language=en-US}}</ref> Bayan ta fara halartar tarurruka na mutanen da ke fama da cutar kanjamau / AIDS kuma ta tattauna a fili game da matsayinta mai kyau, abokin aikinta ya zama mai cin zarafi. Duk da cin zarafin, Mthembu ta ji matsin auren shi saboda ya riga ya biya kudin amarya ga iyayenta. Koyaya, daga ƙarshe ta sami nasarar barin shi, duk da matsin lamba na zamantakewa.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mthembu |first=Promise |date=1998 |title=A Positive View |url=https://www.jstor.org/stable/4548016 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=39 |pages=26–29 |issn=1013-0950 |jstor=4548016}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Haddad |first=Beverley |date=November 2002 |title=Gender violence and HIV/AIDS: A deadly silence in the church |journal=Journal of Theology for Southern Africa |volume=114 |id={{ProQuest|<!--ProQuest data goes here--> }}}}</ref> A shekara ta 1997, ta tafi asibiti don kula da ciwon mahaifa. A can aka gano tana da wata matsala ta gyanecological. Likitocin da ke wurin za su kula da ita ne kawai idan ta amince da a yi mata kaciya, ta tilasta mata cikin rashin haihuwa da ba a so. Bayan kisan Gugu Dlamini, wani mai fafutuka wanda aka jajjefe shi kuma aka soke shi har ya mutu bayan ya bayyana cewa tana da cutar kanjamau, Mthembu ta kafa Gugu Dlemini Action Group, wanda ya zama reshe na yanki na Kamfen ɗin Aiki. Ta ci gaba da aiki don Kamfen ɗin Ayyukan Magunguna, tana mai da hankali kan yaduwar cutar kanjamau daga uwa zuwa yaro kuma tana aiki a Kwamitin Zartarwa na Kasa.[1][2][3] A shekara ta 2004, ta kafa Tattaunawar Matasa, wani taro ga mata masu dauke da kwayar cutar kanjamau a Namibia da Afirka ta Kudu.[4] Bayan ta koma Ingila, ta ci gaba da wannan aikin a Ƙungiyar Mata ta Duniya da ke zaune tare da HIV / AIDS . <ref>{{Cite journal |last=Mbali |first=Mandisa |date=2004 |title=A Postcard from Bangkok: Reflections of Gender and Sexuality in Contemporary, Global AIDS Activism |url=https://www.jstor.org/stable/4066686 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=62 |pages=106–113 |issn=1013-0950 |jstor=4066686}}</ref> Daga baya, ta koma Afirka ta Kudu kuma ta yi aiki a [[Jami'ar Witwatersrand]]'s Reproductive Health and HIV Research Unit, kuma ta kafa kungiyar Her Rights Initiative a shekara ta 2008.<ref name=":0" /> Mthembu ta yi gwagwarmaya don samun daidaito ga mutanen da ke fama da cutar kanjamau / AIDS, da kuma irin tilasta wa mata masu dauke da cutar kansar da ta samu. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1975]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 590fwsjezt6tb2tdzyb72btahj5yd3e 835477 835476 2026-05-13T17:37:32Z Muhdavdullahi 32668 835477 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sethembiso''' Promise Mthembu (an haife ta a shekara ta 1975) 'yar gwagwarmayar kare hakkin dan adam ce kuma mai bincike a Afirka ta Kudu, wacce aka fi sani da aikinta kan cutar kanjamau / AIDS da kuma kare hakkin mata. Daya daga cikin mata na farko a Afirka ta Kudu da ta raba a fili cewa tana rayuwa da kwayar cutar kanjamau, Mthembu ta kafa kungiyar Gugu Dlamini Action Group, Young Woman's Dialogue, da Her Rights Initiative . == Tarihin rayuwa == An haifi Promise Mthembu a shekara ta 1975 a Umlazi, [[Afirka ta Kudu]] . An haife ta ne a cikin iyalin [[Cocin katolika|Katolika]] masu tsananin addini.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mthembu |first=Promise |date=1998 |title=A Positive View |url=https://www.jstor.org/stable/4548016 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=39 |pages=26–29 |issn=1013-0950 |jstor=4548016}}</ref> Ta zama mai aiki a siyasa tun tana matashiya, tana shiga cikin ayyukan wayar da kan jama'a game da cutar kanjamau.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mthembu |first=Promise |date=1998 |title=A Positive View |url=https://www.jstor.org/stable/4548016 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=39 |pages=26–29 |issn=1013-0950 |jstor=4548016}}</ref> Daga 1992 zuwa 1994, ta yi aiki a matsayin shugabar Majalisar Wakilai ta Dalibai ta makarantar sakandare. <ref name=":0" /> Mthembu ta yi juna biyu tana da shekaru 16 kuma ta haifi 'yarta, Mbali, wacce ke da ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwa. Sa'an nan, a cikin shekara ta farko a matsayin dalibi a jami'a a 1995, ta gano cewa tana da kwayar Cutar HIV. Bayan 'yan watanni bayan bincikenta, ta shiga kungiyar National Association of People living with HIV / AIDS (NAPWA) da kuma National AIDS Convention of South Africa (NACOSA) a [[Durban]]. Ta bayyana a fili cewa tana da kwayar cutar kanjamau, ta zama ɗaya daga cikin mata na farko a Afirka ta Kudu da suka ɗauki wannan mataki.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mthembu |first=Promise |date=1998 |title=A Positive View |url=https://www.jstor.org/stable/4548016 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=39 |pages=26–29 |issn=1013-0950 |jstor=4548016}}</ref> Mthembu ta bar makaranta a ƙarshen shekarun 1990s; iyayenta sun ki biyan kuɗin jami'a, bisa zaton za ta mutu.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Richter |first=Marlise |date=2001 |title=Aiding intolerance and fear: The nature and extent of AIDS discrimination in South Africa |journal=Law, Democracy & Development |volume=5 |issue=2 |id={{ProQuest|<!--ProQuest data goes here--> }}}}</ref> Koyaya, daga ƙarshe ta koma makaranta kuma ta ci gaba da kammala karatu tare da digiri na farko a kimiyyar siyasa da karatun ci gaba, da kuma digiri na biyu a karatun ci gaba daga [[Jami'ar KwaZulu-Natal]] . Daga baya ta sami digiri na biyu a jami'ar, tana mai da hankali kan bincikenta kan maganin rigakafin haihuwa depo-provera.<ref>{{Cite web |last=Sobuwa |first=Yoliswa |date=2022-05-20 |title=Sethembiso Mthembu: a victim of forced sterilisation whose experience inspired a doctorate |url=https://www.news24.com/citypress/news/sethembiso-mthembu-a-victim-of-forced-sterilisation-whose-experience-inspired-a-doctorate-20220520 |access-date=2025-03-10 |website=City Press |language=en-US}}</ref> Bayan ta fara halartar tarurruka na mutanen da ke fama da cutar kanjamau / AIDS kuma ta tattauna a fili game da matsayinta mai kyau, abokin aikinta ya zama mai cin zarafi. Duk da cin zarafin, Mthembu ta ji matsin auren shi saboda ya riga ya biya kudin amarya ga iyayenta. Koyaya, daga ƙarshe ta sami nasarar barin shi, duk da matsin lamba na zamantakewa.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Mthembu |first=Promise |date=1998 |title=A Positive View |url=https://www.jstor.org/stable/4548016 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=39 |pages=26–29 |issn=1013-0950 |jstor=4548016}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Haddad |first=Beverley |date=November 2002 |title=Gender violence and HIV/AIDS: A deadly silence in the church |journal=Journal of Theology for Southern Africa |volume=114 |id={{ProQuest|<!--ProQuest data goes here--> }}}}</ref> A shekara ta 1997, ta tafi asibiti don kula da ciwon mahaifa. A can aka gano tana da wata matsala ta gyanecological. Likitocin da ke wurin za su kula da ita ne kawai idan ta amince da a yi mata kaciya, ta tilasta mata cikin rashin haihuwa da ba a so. Bayan kisan Gugu Dlamini, wani mai fafutuka wanda aka jajjefe shi kuma aka soke shi har ya mutu bayan ya bayyana cewa tana da cutar kanjamau, Mthembu ta kafa Gugu Dlemini Action Group, wanda ya zama reshe na yanki na Kamfen ɗin Aiki. Ta ci gaba da aiki don Kamfen ɗin Ayyukan Magunguna, tana mai da hankali kan yaduwar cutar kanjamau daga uwa zuwa yaro kuma tana aiki a Kwamitin Zartarwa na Kasa.[1][2][3] A shekara ta 2004, ta kafa Tattaunawar Matasa, wani taro ga mata masu dauke da kwayar cutar kanjamau a Namibia da Afirka ta Kudu.[4] Bayan ta koma Ingila, ta ci gaba da wannan aikin a Ƙungiyar Mata ta Duniya da ke zaune tare da HIV / AIDS . <ref>{{Cite journal |last=Mbali |first=Mandisa |date=2004 |title=A Postcard from Bangkok: Reflections of Gender and Sexuality in Contemporary, Global AIDS Activism |url=https://www.jstor.org/stable/4066686 |journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity |issue=62 |pages=106–113 |issn=1013-0950 |jstor=4066686}}</ref> Daga baya, ta koma Afirka ta Kudu kuma ta yi aiki a [[Jami'ar Witwatersrand]]'s Reproductive Health and HIV Research Unit, kuma ta kafa kungiyar Her Rights Initiative a shekara ta 2008.<ref name=":0" /> Mthembu ta yi gwagwarmaya don samun daidaito ga mutanen da ke fama da cutar kanjamau / AIDS, da kuma irin tilasta wa mata masu dauke da cutar kansar da ta samu. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1975]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] an9qqj17ixbcateizxhg89zzfe07tmr Prishani Naidoo 0 151076 835478 2026-05-13T17:37:56Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1333959768|Prishani Naidoo]]" 835478 wikitext text/x-wiki '''Prishani Naidoo''' (1 ga Nuwamba 1973 - 23 ga Disamba 2024) masanin ilimin zamantakewa ne na Afirka ta Kudu, marubuci kuma mai fafutuka. Ta kasance darakta na Cibiyar Ayyuka da Siyasa (SWOP) kuma malami, daga baya babban malami, a Sashen Ilimin Jama'a a [[Jami'ar Witwatersrand]] (Wits), Johannesburg . <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> Ayyukanta sun mayar da hankali kan ƙungiyoyin zamantakewa, siyasa, aiki, talauci da ilimi mafi girma a bayan wariyar launin fata a Afirka ta Kudu, kuma tana da dogon tarihin shiga cikin ɗalibai, al'umma da gwagwarmayar adawa da keɓancewa. <ref name="SWOP-remembering" /> <ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Naidoo ya hada hannu da yawa daga cikin New South African Review da kuma rubuce-rubuce a kan sabbin ƙungiyoyin zamantakewa da kuma "matsayin motsi" na zanga-zangar da aka fi sani. <ref name="NSR1">{{Cite web |date=20 November 2021 |title=New South African Review 1. 2010: Development or Decline |url=https://www.southafricanlabourbulletin.org.za/new-south-african-review-1-2010-development-or-decline/ |access-date=5 December 2025 |website=South African Labour Bulletin}}</ref> <ref name="NSR3">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Dirk |year=2014 |title=New South African Review 3: The Second Phase – Tragedy or Farce? (Book review) |url=https://upjournals.up.ac.za/index.php/strategic_review/article/view/158 |journal=Strategic Review for Southern Africa |volume=36 |issue=1 |doi=10.35293/srsa.v36i1.158 |access-date=5 December 2025}}</ref><ref name="Globalizations">{{Cite journal |last=von Holdt |first=Karl |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2019 |title=Mapping movement landscapes in South Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14747731.2018.1479019 |journal=Globalizations |volume=16 |issue=2 |pages=170–185 |doi=10.1080/14747731.2018.1479019 |access-date=5 December 2025}}</ref> == Rayuwa ta farko da ilimi == An haifi Naidoo a Durban a ranar 1 ga Nuwamba 1973, kuma jim kadan bayan haka iyalinta suka koma Port Shepstone a bakin tekun kudu na KwaZulu-Natal, inda ta yi yarinta.<ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Ta halarci makarantar Indiya da ke da tallafi a Port Shepstone kafin ta koma Durban a tsakiyar shekarun 1980 don kammala karatunta a makarantar Katolika ta mata. <ref name="SAHA" /> <ref name="StudentLeaders">{{Cite book|edition=Denise}}</ref> Ta girma a cikin iyali mai shiga siyasa: iyayenta biyu likitoci ne, kuma mahaifinta, Dillie Naidoo, yana da hannu a farfado da Majalisa ta Indiya ta Natal kuma yana da alaƙa da masu gwagwarmayar Black Consciousness . <ref name="StudentLeaders">{{Cite book|edition=Denise}}</ref><ref name="Amandla">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=10 April 2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.amandla.org.za/prishani-naidoo-a-beautifully-diverse-radical-and-principled-tapestry-of-life-thought-and-struggle/ |access-date=5 December 2025 |website=Amandla!}}</ref> Naidoo daga baya ya tuna cewa tattaunawa game da siyasa, wariyar launin fata da juriya sun kasance wani ɓangare na rayuwar yau da kullun a cikin gida.<ref name="Amandla" /> Bayan matric, Naidoo ta yi karatu na shekara guda a Jami'ar Durban-Westville (daga baya wani ɓangare na [[Jami'ar KwaZulu-Natal]]), inda ta shiga cikin siyasar dalibai ta hanyar Kungiyar Dalibai ta Afirka ta Kudu (SANSCO).<ref name="StudentLeaders">{{Cite book|edition=Denise}}</ref><ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref> Daga nan sai ta koma Johannesburg don yin karatu a [[Jami'ar Witwatersrand]], da farko ta yi rajista a fannin kiwon lafiya amma daga baya ta sauya zuwa digiri na farko, ta fi dacewa da Turanci da ilimin zamantakewa.<ref name="StudentLeaders" /> Ta kammala BA a shekarar 1997 da BA (Honours) a cikin wallafe-wallafen kwatankwacin a shekarar 1998. <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref> == Ayyukan gwagwarmaya da aikin jama'a == Yunkurin siyasa na Naidoo ya fara ne a ƙarshen wariyar launin fata, lokacin da ta shiga tsarin African National Congress da ANC Youth League a lokacin da take makaranta a Durban.<ref name="Amandla">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=10 April 2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.amandla.org.za/prishani-naidoo-a-beautifully-diverse-radical-and-principled-tapestry-of-life-thought-and-struggle/ |access-date=5 December 2025 |website=Amandla!}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> A Wits ta zama fitacciyar jagorar dalibai, tana shiga cikin muhawara game da makomar ilimi mafi girma da shugabancin dalibai a farkon shekarun 1990.<ref name="StudentLeaders">{{Cite book|edition=Denise}}</ref><ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref> Ta rike mukamai na jagoranci a reshen Wits na Majalisa na Afirka ta Kudu (SASCO) daga 1992 zuwa 1997, ta yi aiki a matsayin mataimakin shugaban Majalisar Wits Students a 1995 kuma ta kasance shugaban Majalisar Wats na Jami'ar Afirka ta Kudu sau biyu (SAU-SRC).<ref name="SWOP-remembering" /><ref name="StudentLeaders" /> Bayan karatun digiri, Naidoo ta yi aiki a kungiyoyin farar hula. Daga 1997 zuwa 1999 ta shiga cikin aikin ilimin jinsi a Kwalejin Khanya, sauƙaƙe shirye-shirye tare da membobin ƙungiyar kwadago daga ƙungiyoyi kamar Kungiyar Kasuwancin Afirka ta Kudu, Kayan abinci da Ma'aikata (SACCAWU), Kungiyar Ma'aikata ta Ilimi, Lafiya da Allied (NEHAWU), Kudancin 'Yan Sanda da Kurkuku (POPCRU) da Kungiyar Ma Ma'aikatan Ma'aikata na Afirka ta Kudu (SAMWU <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref>).<ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref> Daga nan ta yi aiki a matsayin jami'in shirin jinsi a ofishin Gidauniyar Heinrich Böll ta Kudancin Afirka, tana haɓaka shirin jinsi na yanki.<ref name="SAHA" /> A shekara ta 2001 Naidoo ya kafa kungiyar Bincike da Ilimi a Ci Gaban (RED) tare da Ahmed Veriava da sauransu. Kungiyar ta gudanar da bincike da aikin ilimi ga kungiyoyi masu zaman kansu da ƙungiyoyin zamantakewa, gami da al'ummomin da ruwa da wutar lantarki suka shafa.<ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="Amandla">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=10 April 2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.amandla.org.za/prishani-naidoo-a-beautifully-diverse-radical-and-principled-tapestry-of-life-thought-and-struggle/ |access-date=5 December 2025 |website=Amandla!}}</ref> A wannan lokacin Naidoo ya shiga cikin Anti-Privatisation Forum (APF), hadin gwiwa da ke adawa da sayarwa na ayyuka na asali a Johannesburg da yankunan da ke kewaye, kuma ya yi aiki tare da kungiyoyi a Orange Farm da sauran garuruwa.<ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref><ref name="McKinleyNaidoo">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2004 |title=New Social Movements in South Africa: A Story in Creation |journal=Development Update |volume=5 |issue=2 |pages=9–22}}</ref> Ayyukan Naidoo sun kai ga gwagwarmaya game da aiki, ƙasa da samun damar samun ilimi mafi girma. Ta shiga kuma ta yi tunani game da tarurrukan dalibai da ma'aikata, gami da zanga-zangar #FeesMustFall, kuma ta shiga cikin ayyukan da aka yi niyyar "sake zama memba" na tarihin motsi da ayyuka.<ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> == Ayyukan ilimi == Naidoo ya shiga Sashen Ilimin Jama'a a Jami'ar Witwatersrand a matsayin malami a cikin 2008, da farko yana aiki a cikin shirin bincike na SWOP na Land, Labour and Life . <ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref><ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref> Daga baya aka kara mata matsayi zuwa babban malami a fannin zamantakewa kuma, a cikin 2019, an nada ta darakta na SWOP.<ref name="SWOP-remembering" /> A karkashin jagorancinta cibiyar ta haɓaka shirye-shirye kan shahararrun siyasa, sauyawa mai kyau daga kwal da sake tunani game da hanyoyin bincike, gami da aikin kan "sake zama memba" wanda ya jawo hankalin ta na dogon lokaci tare da ƙungiyoyin zamantakewa da gwagwarmaya.<ref name="SWOP-main">{{Cite web |title=SWOP – Society, Work and Politics Institute |url=https://swop.org.za/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref><ref name="SWOP-remembering" /> Bayan Wits, Naidoo ta yi aiki a kwamitin ba da shawara na Cibiyar Nazarin Shari'a (CALS) daga 2023, tana ba da gudummawa ga kwarewarta a cikin bincike da gwagwarmaya ga aikin kungiyar kan haƙƙin zamantakewa da tattalin arziki.<ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> Ta kuma shiga cikin musayar ilimi na kasa da kasa da kuma ziyartar koyarwa, gami da zama tare da fasahar Mexico da sararin bincike SOMA, inda ta shiga cikin tambayoyin ƙwaƙwalwar ajiya da tunanin siyasa.<ref name="SOMA">{{Cite web |title=SOMA Summer – Re-membering Movements |url=https://swop.org.za/soma-summer-prishani-naidoo/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> == Bincike da rubuce-rubuce == Binciken Naidoo ya ta'allaka ne akan batun siyasa, ƙungiyoyin zamantakewa, aiki da rashin tsaro, talauci, sake fasalin neoliberal da siyasar ilimi mafi girma a Afirka ta Kudu. <ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Rubutun digirin ta ya bincika yadda ake gina "matalauta" a cikin manufofin birni da aiki a bayan wariyar launin fata a Johannesburg, yana mai da hankali kan gidajen matalauta da isar da sabis a Orange Farm . <ref name="ROAPE" /> Ta hada hannu da nazarin sabbin ƙungiyoyin zamantakewa da kuma Anti-Privatisation Forum tare da Dale T. McKinley, tana jayayya cewa waɗannan ƙungiyoyi suna wakiltar sababbin nau'ikan ƙungiyoyin ƙauyuka da ke fitowa don mayar da martani ga sake fasalin neoliberal.<ref name="McKinleyNaidoo">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2004 |title=New Social Movements in South Africa: A Story in Creation |journal=Development Update |volume=5 |issue=2 |pages=9–22}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Ayyukanta na baya, sau da yawa tare da Karl von Holdt da Ahmed Veriava, sun bincika "yanayin motsi" - wuraren da suka haɗu da ƙungiyoyi, zanga-zanga da ayyukan yau da kullun - da kuma hanyoyin da kabilanci, aji da sauran nau'ikan bambanci ke bayyanawa a cikin gwagwarmayar zamani.<ref name="Globalizations">{{Cite journal |last=von Holdt |first=Karl |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2019 |title=Mapping movement landscapes in South Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14747731.2018.1479019 |journal=Globalizations |volume=16 |issue=2 |pages=170–185 |doi=10.1080/14747731.2018.1479019 |access-date=5 December 2025}}</ref><ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref> A cikin taswirar motsi na wurare a Afirka ta Kudu (2019), wanda aka rubuta tare da von Holdt, Naidoo ya bincika alamu na zanga-zanga da tsari a fadin bangarori da yankuna, yana ba da shawarar cewa kulawa ga waɗannan shimfidar wurare masu canzawa na iya kalubalantar labarai masu sauƙi game da "rebellion na matalauta" ko kuma motsi na zamantakewa guda ɗaya.<ref name="Globalizations">{{Cite journal |last=von Holdt |first=Karl |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2019 |title=Mapping movement landscapes in South Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14747731.2018.1479019 |journal=Globalizations |volume=16 |issue=2 |pages=170–185 |doi=10.1080/14747731.2018.1479019 |access-date=5 December 2025}}</ref> An ambaci aikinta a cikin muhawara game da aiki mara kyau, ƙungiyoyin kwadago da gwagwarmayar al'umma a Afirka ta Kudu.<ref name="Hlatshwayo">{{Cite journal |last=Hlatshwayo |first=Mondli |year=2018 |title=The new struggles of precarious workers in South Africa: nascent organisational responses of community health workers |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03056244.2018.1483902 |journal=Review of African Political Economy |volume=45 |issue=157 |pages=378–392 |doi=10.1080/03056244.2018.1483902 |access-date=5 December 2025}}</ref> Naidoo ya kuma rubuta game da launin fata, al'adu da tunanin siyasa. Tare da Ahmed Veriava ta hada hannu da "Bambanci na Tattaunawa: karanta Biko-with-Hall", wanda ya kawo aikin [[Steve Biko]] cikin tattaunawa tare da masanin al'adu Stuart Hall don yin tunani game da bambanci da hadin kai a cikin gwagwarmayar Afirka ta Kudu.<ref name="ERS">{{Cite journal |last=Naidoo |first=Prishani |last2=Veriava |first2=Ahmed |year=2023 |title=Articulating difference: reading Biko-with-Hall |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01419870.2023.2197136 |journal=Ethnic and Racial Studies |volume=46 |issue=16 |pages= |doi=10.1080/01419870.2023.2197136 |access-date=5 December 2025}}</ref> Tunaninta game da siyasar dalibai da jagoranci an haɗa su a cikin Reflections of South African Student Leaders 1994 zuwa 2017, inda ta tattauna abubuwan da ta samu a SASCO da Wits SRC da kuma sauya yanayin shugabancin jami'a da zanga-zanga.[1] Abokan aiki da masu bita sun yi jayayya cewa, ta hanyar aikinta na ilimi da edita a kan jerin Sabon Binciken Afirka ta Kudu, Naidoo ta taimaka wajen tsara muhawara mai mahimmanci game da siyasar Afirka ta Kudu، rashin daidaito da dimokuradiyya shekaru ashirin bayan wariyar launin fata.[2][3][4] == Mutuwa da gado == Naidoo ya mutu a ranar 23 ga Disamba 2024, yana da shekaru 51. <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Labaran mutual da kuma girmamawa daga abokan aiki, dalibai da masu gwagwarmaya sun bayyana ta a matsayin mai tsattsauran ra'ayi da ka'idoji mai ilimi wanda aikinsa ya haɗa da bincike na ilimi da gwagwarmayar jama'a, kuma ya jaddada rawar da ta taka a matsayin mai ba da shawara da haɗin gwiwa.<ref name="ROAPE" /><ref name="Amandla">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=10 April 2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.amandla.org.za/prishani-naidoo-a-beautifully-diverse-radical-and-principled-tapestry-of-life-thought-and-struggle/ |access-date=5 December 2025 |website=Amandla!}}</ref><ref name="Kenny">{{Cite journal |last=Kenny |first=Bridget |year=2025 |title=Prishani, With you, Together |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/21528586.2025.2578196 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=139–141 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0005 |access-date=5 December 2025}}</ref><ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> SWOP, Jami'ar Wits da kungiyoyi masu alaƙa sun gudanar da abubuwan tunawa a farkon 2025, gami da hidimar tunawa da jama'a a Wits Great Hall a ƙarƙashin taken "Sake zama memba na Prishani Naidoo".<ref name="SWOP-memorial">{{Cite web |title=Re-membering Prishani Naidoo: Memorial Service |url=https://swop.org.za/memorial/ |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 2024]] [[Rukuni:Haifaffun 1973]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] ha2wh07k766do409c9b7zq7sz386bcw 835479 835478 2026-05-13T17:38:37Z Muhdavdullahi 32668 835479 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Prishani Naidoo''' (1 ga Nuwamba 1973 - 23 ga Disamba 2024) masanin ilimin zamantakewa ne na Afirka ta Kudu, marubuci kuma mai fafutuka. Ta kasance darakta na Cibiyar Ayyuka da Siyasa (SWOP) kuma malami, daga baya babban malami, a Sashen Ilimin Jama'a a [[Jami'ar Witwatersrand]] (Wits), Johannesburg . <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> Ayyukanta sun mayar da hankali kan ƙungiyoyin zamantakewa, siyasa, aiki, talauci da ilimi mafi girma a bayan wariyar launin fata a Afirka ta Kudu, kuma tana da dogon tarihin shiga cikin ɗalibai, al'umma da gwagwarmayar adawa da keɓancewa. <ref name="SWOP-remembering" /> <ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Naidoo ya hada hannu da yawa daga cikin New South African Review da kuma rubuce-rubuce a kan sabbin ƙungiyoyin zamantakewa da kuma "matsayin motsi" na zanga-zangar da aka fi sani. <ref name="NSR1">{{Cite web |date=20 November 2021 |title=New South African Review 1. 2010: Development or Decline |url=https://www.southafricanlabourbulletin.org.za/new-south-african-review-1-2010-development-or-decline/ |access-date=5 December 2025 |website=South African Labour Bulletin}}</ref> <ref name="NSR3">{{Cite journal |last=Kotzé |first=Dirk |year=2014 |title=New South African Review 3: The Second Phase – Tragedy or Farce? (Book review) |url=https://upjournals.up.ac.za/index.php/strategic_review/article/view/158 |journal=Strategic Review for Southern Africa |volume=36 |issue=1 |doi=10.35293/srsa.v36i1.158 |access-date=5 December 2025}}</ref><ref name="Globalizations">{{Cite journal |last=von Holdt |first=Karl |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2019 |title=Mapping movement landscapes in South Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14747731.2018.1479019 |journal=Globalizations |volume=16 |issue=2 |pages=170–185 |doi=10.1080/14747731.2018.1479019 |access-date=5 December 2025}}</ref> == Rayuwa ta farko da ilimi == An haifi Naidoo a Durban a ranar 1 ga Nuwamba 1973, kuma jim kadan bayan haka iyalinta suka koma Port Shepstone a bakin tekun kudu na KwaZulu-Natal, inda ta yi yarinta.<ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Ta halarci makarantar Indiya da ke da tallafi a Port Shepstone kafin ta koma Durban a tsakiyar shekarun 1980 don kammala karatunta a makarantar Katolika ta mata. <ref name="SAHA" /> <ref name="StudentLeaders">{{Cite book|edition=Denise}}</ref> Ta girma a cikin iyali mai shiga siyasa: iyayenta biyu likitoci ne, kuma mahaifinta, Dillie Naidoo, yana da hannu a farfado da Majalisa ta Indiya ta Natal kuma yana da alaƙa da masu gwagwarmayar Black Consciousness . <ref name="StudentLeaders">{{Cite book|edition=Denise}}</ref><ref name="Amandla">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=10 April 2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.amandla.org.za/prishani-naidoo-a-beautifully-diverse-radical-and-principled-tapestry-of-life-thought-and-struggle/ |access-date=5 December 2025 |website=Amandla!}}</ref> Naidoo daga baya ya tuna cewa tattaunawa game da siyasa, wariyar launin fata da juriya sun kasance wani ɓangare na rayuwar yau da kullun a cikin gida.<ref name="Amandla" /> Bayan matric, Naidoo ta yi karatu na shekara guda a Jami'ar Durban-Westville (daga baya wani ɓangare na [[Jami'ar KwaZulu-Natal]]), inda ta shiga cikin siyasar dalibai ta hanyar Kungiyar Dalibai ta Afirka ta Kudu (SANSCO).<ref name="StudentLeaders">{{Cite book|edition=Denise}}</ref><ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref> Daga nan sai ta koma Johannesburg don yin karatu a [[Jami'ar Witwatersrand]], da farko ta yi rajista a fannin kiwon lafiya amma daga baya ta sauya zuwa digiri na farko, ta fi dacewa da Turanci da ilimin zamantakewa.<ref name="StudentLeaders" /> Ta kammala BA a shekarar 1997 da BA (Honours) a cikin wallafe-wallafen kwatankwacin a shekarar 1998. <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref> == Ayyukan gwagwarmaya da aikin jama'a == Yunkurin siyasa na Naidoo ya fara ne a ƙarshen wariyar launin fata, lokacin da ta shiga tsarin African National Congress da ANC Youth League a lokacin da take makaranta a Durban.<ref name="Amandla">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=10 April 2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.amandla.org.za/prishani-naidoo-a-beautifully-diverse-radical-and-principled-tapestry-of-life-thought-and-struggle/ |access-date=5 December 2025 |website=Amandla!}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> A Wits ta zama fitacciyar jagorar dalibai, tana shiga cikin muhawara game da makomar ilimi mafi girma da shugabancin dalibai a farkon shekarun 1990.<ref name="StudentLeaders">{{Cite book|edition=Denise}}</ref><ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref> Ta rike mukamai na jagoranci a reshen Wits na Majalisa na Afirka ta Kudu (SASCO) daga 1992 zuwa 1997, ta yi aiki a matsayin mataimakin shugaban Majalisar Wits Students a 1995 kuma ta kasance shugaban Majalisar Wats na Jami'ar Afirka ta Kudu sau biyu (SAU-SRC).<ref name="SWOP-remembering" /><ref name="StudentLeaders" /> Bayan karatun digiri, Naidoo ta yi aiki a kungiyoyin farar hula. Daga 1997 zuwa 1999 ta shiga cikin aikin ilimin jinsi a Kwalejin Khanya, sauƙaƙe shirye-shirye tare da membobin ƙungiyar kwadago daga ƙungiyoyi kamar Kungiyar Kasuwancin Afirka ta Kudu, Kayan abinci da Ma'aikata (SACCAWU), Kungiyar Ma'aikata ta Ilimi, Lafiya da Allied (NEHAWU), Kudancin 'Yan Sanda da Kurkuku (POPCRU) da Kungiyar Ma Ma'aikatan Ma'aikata na Afirka ta Kudu (SAMWU <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref>).<ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref> Daga nan ta yi aiki a matsayin jami'in shirin jinsi a ofishin Gidauniyar Heinrich Böll ta Kudancin Afirka, tana haɓaka shirin jinsi na yanki.<ref name="SAHA" /> A shekara ta 2001 Naidoo ya kafa kungiyar Bincike da Ilimi a Ci Gaban (RED) tare da Ahmed Veriava da sauransu. Kungiyar ta gudanar da bincike da aikin ilimi ga kungiyoyi masu zaman kansu da ƙungiyoyin zamantakewa, gami da al'ummomin da ruwa da wutar lantarki suka shafa.<ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="Amandla">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=10 April 2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.amandla.org.za/prishani-naidoo-a-beautifully-diverse-radical-and-principled-tapestry-of-life-thought-and-struggle/ |access-date=5 December 2025 |website=Amandla!}}</ref> A wannan lokacin Naidoo ya shiga cikin Anti-Privatisation Forum (APF), hadin gwiwa da ke adawa da sayarwa na ayyuka na asali a Johannesburg da yankunan da ke kewaye, kuma ya yi aiki tare da kungiyoyi a Orange Farm da sauran garuruwa.<ref name="SAHA">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=19 February 2010 |title=Transcript of interview with Prishani Naidoo |url=https://www.saha.org.za/downloadfile.php?path=al3290%2Fal3290_d2.1.11.pdf |access-date=5 December 2025 |website=South African History Archive}}</ref><ref name="McKinleyNaidoo">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2004 |title=New Social Movements in South Africa: A Story in Creation |journal=Development Update |volume=5 |issue=2 |pages=9–22}}</ref> Ayyukan Naidoo sun kai ga gwagwarmaya game da aiki, ƙasa da samun damar samun ilimi mafi girma. Ta shiga kuma ta yi tunani game da tarurrukan dalibai da ma'aikata, gami da zanga-zangar #FeesMustFall, kuma ta shiga cikin ayyukan da aka yi niyyar "sake zama memba" na tarihin motsi da ayyuka.<ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> == Ayyukan ilimi == Naidoo ya shiga Sashen Ilimin Jama'a a Jami'ar Witwatersrand a matsayin malami a cikin 2008, da farko yana aiki a cikin shirin bincike na SWOP na Land, Labour and Life . <ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref><ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref> Daga baya aka kara mata matsayi zuwa babban malami a fannin zamantakewa kuma, a cikin 2019, an nada ta darakta na SWOP.<ref name="SWOP-remembering" /> A karkashin jagorancinta cibiyar ta haɓaka shirye-shirye kan shahararrun siyasa, sauyawa mai kyau daga kwal da sake tunani game da hanyoyin bincike, gami da aikin kan "sake zama memba" wanda ya jawo hankalin ta na dogon lokaci tare da ƙungiyoyin zamantakewa da gwagwarmaya.<ref name="SWOP-main">{{Cite web |title=SWOP – Society, Work and Politics Institute |url=https://swop.org.za/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref><ref name="SWOP-remembering" /> Bayan Wits, Naidoo ta yi aiki a kwamitin ba da shawara na Cibiyar Nazarin Shari'a (CALS) daga 2023, tana ba da gudummawa ga kwarewarta a cikin bincike da gwagwarmaya ga aikin kungiyar kan haƙƙin zamantakewa da tattalin arziki.<ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> Ta kuma shiga cikin musayar ilimi na kasa da kasa da kuma ziyartar koyarwa, gami da zama tare da fasahar Mexico da sararin bincike SOMA, inda ta shiga cikin tambayoyin ƙwaƙwalwar ajiya da tunanin siyasa.<ref name="SOMA">{{Cite web |title=SOMA Summer – Re-membering Movements |url=https://swop.org.za/soma-summer-prishani-naidoo/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> == Bincike da rubuce-rubuce == Binciken Naidoo ya ta'allaka ne akan batun siyasa, ƙungiyoyin zamantakewa, aiki da rashin tsaro, talauci, sake fasalin neoliberal da siyasar ilimi mafi girma a Afirka ta Kudu. <ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Rubutun digirin ta ya bincika yadda ake gina "matalauta" a cikin manufofin birni da aiki a bayan wariyar launin fata a Johannesburg, yana mai da hankali kan gidajen matalauta da isar da sabis a Orange Farm . <ref name="ROAPE" /> Ta hada hannu da nazarin sabbin ƙungiyoyin zamantakewa da kuma Anti-Privatisation Forum tare da Dale T. McKinley, tana jayayya cewa waɗannan ƙungiyoyi suna wakiltar sababbin nau'ikan ƙungiyoyin ƙauyuka da ke fitowa don mayar da martani ga sake fasalin neoliberal.<ref name="McKinleyNaidoo">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2004 |title=New Social Movements in South Africa: A Story in Creation |journal=Development Update |volume=5 |issue=2 |pages=9–22}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Ayyukanta na baya, sau da yawa tare da Karl von Holdt da Ahmed Veriava, sun bincika "yanayin motsi" - wuraren da suka haɗu da ƙungiyoyi, zanga-zanga da ayyukan yau da kullun - da kuma hanyoyin da kabilanci, aji da sauran nau'ikan bambanci ke bayyanawa a cikin gwagwarmayar zamani.<ref name="Globalizations">{{Cite journal |last=von Holdt |first=Karl |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2019 |title=Mapping movement landscapes in South Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14747731.2018.1479019 |journal=Globalizations |volume=16 |issue=2 |pages=170–185 |doi=10.1080/14747731.2018.1479019 |access-date=5 December 2025}}</ref><ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref> A cikin taswirar motsi na wurare a Afirka ta Kudu (2019), wanda aka rubuta tare da von Holdt, Naidoo ya bincika alamu na zanga-zanga da tsari a fadin bangarori da yankuna, yana ba da shawarar cewa kulawa ga waɗannan shimfidar wurare masu canzawa na iya kalubalantar labarai masu sauƙi game da "rebellion na matalauta" ko kuma motsi na zamantakewa guda ɗaya.<ref name="Globalizations">{{Cite journal |last=von Holdt |first=Karl |last2=Naidoo |first2=Prishani |year=2019 |title=Mapping movement landscapes in South Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14747731.2018.1479019 |journal=Globalizations |volume=16 |issue=2 |pages=170–185 |doi=10.1080/14747731.2018.1479019 |access-date=5 December 2025}}</ref> An ambaci aikinta a cikin muhawara game da aiki mara kyau, ƙungiyoyin kwadago da gwagwarmayar al'umma a Afirka ta Kudu.<ref name="Hlatshwayo">{{Cite journal |last=Hlatshwayo |first=Mondli |year=2018 |title=The new struggles of precarious workers in South Africa: nascent organisational responses of community health workers |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/03056244.2018.1483902 |journal=Review of African Political Economy |volume=45 |issue=157 |pages=378–392 |doi=10.1080/03056244.2018.1483902 |access-date=5 December 2025}}</ref> Naidoo ya kuma rubuta game da launin fata, al'adu da tunanin siyasa. Tare da Ahmed Veriava ta hada hannu da "Bambanci na Tattaunawa: karanta Biko-with-Hall", wanda ya kawo aikin [[Steve Biko]] cikin tattaunawa tare da masanin al'adu Stuart Hall don yin tunani game da bambanci da hadin kai a cikin gwagwarmayar Afirka ta Kudu.<ref name="ERS">{{Cite journal |last=Naidoo |first=Prishani |last2=Veriava |first2=Ahmed |year=2023 |title=Articulating difference: reading Biko-with-Hall |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01419870.2023.2197136 |journal=Ethnic and Racial Studies |volume=46 |issue=16 |pages= |doi=10.1080/01419870.2023.2197136 |access-date=5 December 2025}}</ref> Tunaninta game da siyasar dalibai da jagoranci an haɗa su a cikin Reflections of South African Student Leaders 1994 zuwa 2017, inda ta tattauna abubuwan da ta samu a SASCO da Wits SRC da kuma sauya yanayin shugabancin jami'a da zanga-zanga.[1] Abokan aiki da masu bita sun yi jayayya cewa, ta hanyar aikinta na ilimi da edita a kan jerin Sabon Binciken Afirka ta Kudu, Naidoo ta taimaka wajen tsara muhawara mai mahimmanci game da siyasar Afirka ta Kudu، rashin daidaito da dimokuradiyya shekaru ashirin bayan wariyar launin fata.[2][3][4] == Mutuwa da gado == Naidoo ya mutu a ranar 23 ga Disamba 2024, yana da shekaru 51. <ref name="SWOP-remembering">{{Cite web |date=27 December 2024 |title=Re-Membering Prishani Naidoo |url=https://swop.org.za/prishani-naidoo-copy/ |access-date=5 December 2025 |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand |quote=Dr. Prishani Naidoo (1 November 1973 – 23 December 2024) ... Director (2019–2024).}}</ref><ref name="ROAPE">{{Cite journal |last=McKinley |first=Dale T. |year=2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.62191%2FROAPE-2025-0006 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=133–138 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0006 |access-date=5 December 2025}}</ref> Labaran mutual da kuma girmamawa daga abokan aiki, dalibai da masu gwagwarmaya sun bayyana ta a matsayin mai tsattsauran ra'ayi da ka'idoji mai ilimi wanda aikinsa ya haɗa da bincike na ilimi da gwagwarmayar jama'a, kuma ya jaddada rawar da ta taka a matsayin mai ba da shawara da haɗin gwiwa.<ref name="ROAPE" /><ref name="Amandla">{{Cite web |last=McKinley |first=Dale |date=10 April 2025 |title=Prishani Naidoo: a beautifully diverse, radical and principled tapestry of life, thought and struggle |url=https://www.amandla.org.za/prishani-naidoo-a-beautifully-diverse-radical-and-principled-tapestry-of-life-thought-and-struggle/ |access-date=5 December 2025 |website=Amandla!}}</ref><ref name="Kenny">{{Cite journal |last=Kenny |first=Bridget |year=2025 |title=Prishani, With you, Together |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/21528586.2025.2578196 |journal=Review of African Political Economy |volume=52 |issue=183 |pages=139–141 |doi=10.62191/ROAPE-2025-0005 |access-date=5 December 2025}}</ref><ref name="CALS">{{Cite web |last=Gaertner |first=Lee-Anne |date=21 January 2025 |title=Tribute to Dr Prishani Naidoo |url=https://www.wits.ac.za/news/sources/cals-news/2025/tribute-to-dr-prishani-naidoo.html |access-date=5 December 2025 |website=Centre for Applied Legal Studies |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> SWOP, Jami'ar Wits da kungiyoyi masu alaƙa sun gudanar da abubuwan tunawa a farkon 2025, gami da hidimar tunawa da jama'a a Wits Great Hall a ƙarƙashin taken "Sake zama memba na Prishani Naidoo".<ref name="SWOP-memorial">{{Cite web |title=Re-membering Prishani Naidoo: Memorial Service |url=https://swop.org.za/memorial/ |website=SWOP: Society, Work and Politics Institute |publisher=University of the Witwatersrand}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 2024]] [[Rukuni:Haifaffun 1973]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] dqoclq6v9hjgu16xx2wxyyslkns8war Phila Portia Ndwandwe 0 151077 835480 2026-05-13T17:39:08Z Muhdavdullahi 32668 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334498787|Phila Portia Ndwandwe]]" 835480 wikitext text/x-wiki '''Phila Portia Ndwandwe''' (2 Yuni 1965 - 1988), wadda aka fi sani da Zandile ko Zandi, ta kasance mayaƙan ƙungiyar Natal na [[Umkhonto we Sizwe|uMkhonto weSizwe]] (MK) wadda Muzi Ngwenya (Thami Zulu ko "TZ") ta kafa daga Swaziland. MK ita ce reshe mai dauke da makamai (Spear of the Nation) na [[Majalisar Tarayya ta Afirka|Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka]] (ANC), wanda [[Nelson Mandela]] ya kirkira a 1961. Hers ita ce jikin farko da kwamishinan Gaskiya da Sulhu (TRC) ya gano. A lokacin sauraron TRC Jami'in da ya furta cewa yana cikin ƙungiyar da ta harbe ta ya jagoranci hukumomi zuwa wurin da ke gonar Elandkop inda suka binne ta.<ref>{{Cite journal |title=The Liberation Movements from 1960 to 1990 |url=http://www.justice.gov.za/trc/report/finalreport/Volume%202.pdf |url-status=dead |journal=Truth and Reconciliation Commission of South Africa Report |publisher=[[Truth and Reconciliation Commission (South Africa)]] |volume=2 |page=333 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091104033712/http://www.justice.gov.za/trc/report/finalreport/Volume%202.pdf |archive-date=4 November 2009 |access-date=6 May 2019 |quote=The consequence in these cases, such as the Magoo's Bar and the Durban Esplanade bombings, were gross violations of human rights in that they resulted in injuries to and the deaths of civilians.}}</ref> A ranar 12 ga Maris, 1997, an gano kwarangwal na Ndwandwe a wani fili a KwaZulu-Natal kuma ɗanta mai shekaru 9 ya halarci jana'izarta tare da kakanninsa da Nelson Mandela.<ref>{{Cite web |date=27 August 2020 |title=Story of Female Liberation Fighter Who Was Killed by White-Apartheid Police (Phila Portia Ndwandwe) |url=https://libertywritersglobal.com/story-of-female-liberation-fighter-who-was-killed-by-white-apartheid-police-phila-portia-ndwandwe/ |website=Liberty Writers Global}}</ref> An cire ta kuma an yi mata duka akai-akai a kokarin 'juya' mata amma ta ki yin magana. Ɗaya daga cikin waɗanda suka kama ta ya bayyana ƙin yarda da ita a matsayin "mai ƙarfin zuciya, mai ƙarfin zuciya sosai. " Ba tare da wata hujja da za a iya tuhumar Zandi ba sai suka yanke shawarar kashe ta kuma su ɓoye jikinta, suna rufe shi da lime da takardar filastik.<ref>{{Cite web |title=Phila Portia Ndwandwe |url=https://www.sahistory.org.za/people/phila-portia-ndwandwe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010040010/https://www.sahistory.org.za/people/phila-portia-ndwandwe |archive-date=10 October 2016 |website=South Africa History Online}}</ref> Tsoffin mambobin jami'an tsaro 11 sun sami afuwa kuma ba a bayyana masu ba da labari da suka sace ta ba.<ref>{{Cite web |title=11 former security police get amnesty |url=https://www.iol.co.za/travel/south-africa/11-former-security-police-get-amnesty-66860 |website=www.iol.co.za}}</ref> Mahaifinta, Nason Ndwandwe ya ji tsoron cewa ta zama 'Askari' mai haɗin gwiwa ko mai ba da labari ga mulkin wariyar launin fata lokacin da ba ta dawo tare da Nelson Mandela da ANC a 1993, don haka ya nemi TRC don bincike na yau da kullun. Mai binciken TRC Stephanie Miller ya sami shaidar 'yan sanda' da ke aiki a Durban kuma ya kawo matsin lamba don ɗaukar nauyin membobin.[1] A shekara ta 1997 wadanda suka nemi afuwa sun bayyana wa hukumar labarin sace ta da kuma kisan da ya biyo baya. Bayan bacewarta an gaya wa iyalinta cewa ta tsere zuwa Tanzania.[2] == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 1988]] [[Rukuni:Haihuwan 1965]] ly66eaggveguxv2funwfsw2ad1mphz3 835482 835480 2026-05-13T17:40:45Z Muhdavdullahi 32668 835482 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Phila Portia Ndwandwe''' (2 Yuni 1965 - 1988), wadda aka fi sani da Zandile ko Zandi, ta kasance mayaƙan ƙungiyar Natal na [[Umkhonto we Sizwe|uMkhonto weSizwe]] (MK) wadda Muzi Ngwenya (Thami Zulu ko "TZ") ta kafa daga Swaziland. MK ita ce reshe mai dauke da makamai (Spear of the Nation) na [[Majalisar Tarayya ta Afirka|Majalisar Dinkin Duniya ta Afirka]] (ANC), wanda [[Nelson Mandela]] ya kirkira a 1961. Hers ita ce jikin farko da kwamishinan Gaskiya da Sulhu (TRC) ya gano. A lokacin sauraron TRC Jami'in da ya furta cewa yana cikin ƙungiyar da ta harbe ta ya jagoranci hukumomi zuwa wurin da ke gonar Elandkop inda suka binne ta.<ref>{{Cite journal |title=The Liberation Movements from 1960 to 1990 |url=http://www.justice.gov.za/trc/report/finalreport/Volume%202.pdf |url-status=dead |journal=Truth and Reconciliation Commission of South Africa Report |publisher=[[Truth and Reconciliation Commission (South Africa)]] |volume=2 |page=333 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091104033712/http://www.justice.gov.za/trc/report/finalreport/Volume%202.pdf |archive-date=4 November 2009 |access-date=6 May 2019 |quote=The consequence in these cases, such as the Magoo's Bar and the Durban Esplanade bombings, were gross violations of human rights in that they resulted in injuries to and the deaths of civilians.}}</ref> A ranar 12 ga Maris, 1997, an gano kwarangwal na Ndwandwe a wani fili a KwaZulu-Natal kuma ɗanta mai shekaru 9 ya halarci jana'izarta tare da kakanninsa da Nelson Mandela.<ref>{{Cite web |date=27 August 2020 |title=Story of Female Liberation Fighter Who Was Killed by White-Apartheid Police (Phila Portia Ndwandwe) |url=https://libertywritersglobal.com/story-of-female-liberation-fighter-who-was-killed-by-white-apartheid-police-phila-portia-ndwandwe/ |website=Liberty Writers Global}}</ref> An cire ta kuma an yi mata duka akai-akai a kokarin 'juya' mata amma ta ki yin magana. Ɗaya daga cikin waɗanda suka kama ta ya bayyana ƙin yarda da ita a matsayin "mai ƙarfin zuciya, mai ƙarfin zuciya sosai. " Ba tare da wata hujja da za a iya tuhumar Zandi ba sai suka yanke shawarar kashe ta kuma su ɓoye jikinta, suna rufe shi da lime da takardar filastik.<ref>{{Cite web |title=Phila Portia Ndwandwe |url=https://www.sahistory.org.za/people/phila-portia-ndwandwe |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010040010/https://www.sahistory.org.za/people/phila-portia-ndwandwe |archive-date=10 October 2016 |website=South Africa History Online}}</ref> Tsoffin mambobin jami'an tsaro 11 sun sami afuwa kuma ba a bayyana masu ba da labari da suka sace ta ba.<ref>{{Cite web |title=11 former security police get amnesty |url=https://www.iol.co.za/travel/south-africa/11-former-security-police-get-amnesty-66860 |website=www.iol.co.za}}</ref> Mahaifinta, Nason Ndwandwe ya ji tsoron cewa ta zama 'Askari' mai haɗin gwiwa ko mai ba da labari ga mulkin wariyar launin fata lokacin da ba ta dawo tare da Nelson Mandela da ANC a 1993, don haka ya nemi TRC don bincike na yau da kullun. Mai binciken TRC Stephanie Miller ya sami shaidar 'yan sanda' da ke aiki a Durban kuma ya kawo matsin lamba don ɗaukar nauyin membobin.[1] A shekara ta 1997 wadanda suka nemi afuwa sun bayyana wa hukumar labarin sace ta da kuma kisan da ya biyo baya. Bayan bacewarta an gaya wa iyalinta cewa ta tsere zuwa Tanzania.[2] == Manazarta == [[Rukuni:Mutuwan 1988]] [[Rukuni:Haihuwan 1965]] mhga8e22382vrgp0ar2j3w0kgudyp89 Mateo Chávez 0 151078 835495 2026-05-13T20:07:36Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353268270|Mateo Chávez]]" 835495 wikitext text/x-wiki '''Mateo Chávez García''' (an haife shi a ranar 12 ga Mayu 2004) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Mexico wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] a ƙungiyar Eredivisie ta AZ Alkmaar da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Mexico . == Aikin kulob == === Guadalajara === ==== Tapatío ==== Chávez ya fara buga wasa a ƙungiyar Tapatío a ranar 29 ga Satumba, 2022, inda ya buga wasa a minti na 60 a wasan da suka yi da Venados . <ref>{{Cite web |date=29 September 2022 |title=Tapatío vs. Venados 1 - 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/09/30/mexico/liga-de-ascenso/tapatio/monarcas-merida/3799779/ |access-date=22 September 2024 |website=Soccerway}}</ref> ==== Tawagar farko ==== Chávez ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta farko, kuma ya fara buga gasar La Liga MX a ranar 13 ga Janairu 2024, a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Santos Laguna . [1] [2] A ranar 7 ga Fabrairu 2024, Chávez ya fara buga gasar cin kofin zakarun Turai ta CONCACAF a wasan da suka yi nasara da ci 3-1 da Forge . [3] === AZ === A ranar 15 ga Mayu 2025, Chávez ya sanya hannu kan kulob din AZ Alkmaar na kasar Holland kan yarjejeniyar shekaru hudu da kudin musayar 'yan wasa na Yuro miliyan 2 don kashi 75% na 'yancin Chavez yayin da Guadalajara ke da sauran kashi 25% <ref>{{Cite web |title=Chávez Joins AZ Alkmaar as Chivas Secure Lucrative Sell-On Clause |url=https://dailysports.net/news/chavez-joins-az-alkmaar-as-chivas-secure-lucrative-sellon-clause/ |access-date=14 May 2025 |website=dailysports.net |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mateo Chavez Embarks on European Journey to Join AZ Alkmaar |url=https://www.footboom1.com/en/news/football/2560500-mateo-chavez-embarks-on-european-journey-to-join-az-alkmaar |access-date=14 May 2025 |website=www.footboom1.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 May 2025 |title=Chivas gem Mateo Chávez joins AZ Alkmaar on deal until 2029 {{!}} Goal.com US |url=https://www.goal.com/en-us/lists/chivas-gem-mateo-chavez-joins-az-alkmaar-on-deal-until-2029/bltf4a5dfa4ef462f7e |access-date=14 December 2025 |website=www.goal.com |language=en-US}}</ref> A ranar 10 ga Agusta, ya fara buga wasa a Eredivisie, inda ya taimaka masa ya taimaka masa, a wasan da suka doke Groningen da ci 4-1. <ref>{{Cite web |last=RAÍZ |date=10 August 2025 |title=¡Talento mexicano! Mateo Chávez debuta en Eredivisie con asistencia en Az Alkmaar vs Groningen |url=https://www.marca.com/mx/futbol/mexicanos-mundo/2025/08/10/6898b79f268e3e0c498b4582.html |access-date=14 December 2025 |website=Marca México |language=es-MX}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == A watan Maris na 2024, kocin tawagar 'yan kasa da shekara 23 ta Mexico Ricardo Cadena ya saka Chávez a cikin jerin 'yan wasan da za su buga wasan sada zumunta da Argentina . <ref>{{Cite web |last=Hernandez |first=Rafael |date=16 March 2024 |title=Mexico announce call up list for U-23 friendlies against Argentina |url=https://www.fmfstateofmind.com/2024/3/16/24100382/mexico-national-team-announce-call-up-list-for-u-23-friendlies-against-argentina |access-date=14 December 2025 |website=FMF State Of Mind |language=en-US}}</ref> A watan Yunin 2025, an saka Chávez a cikin jerin 'yan wasan da Javier Aguirre zai zaba a gasar cin kofin zinare . <ref>{{Cite web |date=4 June 2025 |title=México presenta lista final para la Copa Oro 2025 |url=https://espndeportes.espn.com/futbol/copa-oro/nota/_/id/15272774/seleccion-mexicana-convocatoria-final-copa-oro-2025-lista |access-date=14 December 2025 |website=ESPNdeportes.com |language=es}}</ref> == Rayuwa ta sirri == Chávez ɗan tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne Paulo Chávez . <ref>{{Cite web |date=16 January 2024 |title=The amazing coincidence of Mateo Chávez and Armando González |url=https://www.chivasdecorazon.com.mx/en/noticias/37224/La-asombrosa-coincidencia-de-Mateo-Chvez-y-Armando-Gonzlez |access-date=22 September 2024 |publisher=Club Deportivo Guadalajara}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 23 April 2026}}<ref>{{Soccerway|mateo-chavez-garcia/872130}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofin ƙasa ! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar ! colspan="2" | Wani ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="3" | Tapatío | 2022–23 | rowspan="2" | Liga de Expansión MX | 27 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 2 {{Efn|Appearances in [[Liga de Expansión MX#Campeón de Campeones|Campeón de Campeones]]}} | 0 | 29 | 0 |- | 2023–24 | 12 | 2 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 12 | 2 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 39 ! 2 ! colspan="2" | — ! colspan="2" | — ! 2 ! 0 ! 41 ! 2 |- | rowspan="3" | Guadalajara | 2023–24 | rowspan="2" | Liga MX | 11 | 0 | colspan="2" | — | 2 {{Efn|Appearances in [[CONCACAF Champions Cup]]}} | 0 | colspan="2" | — | 13 | 0 |- | 2024–25 | 26 | 0 | colspan="2" | — | 3 [ b ] | 0 | 2 {{Efn|Appearances in [[Leagues Cup]]}} | 0 | 31 | 0 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 37 ! 0 ! colspan="2" | — ! 5 ! 0 ! 2 ! 0 ! 44 ! 0 |- | AZ | 2025–26 | Eredivisie | 19 | 0 | 3 | 0 | 9 {{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}} | 0 | colspan="2" | — | 31 | 0 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 94 ! 2 ! 3 ! 0 ! 14 ! 0 ! 4 ! 0 ! 115 ! 2 |} == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 2004]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 2va9jnuq2s75xgkqpt584xrim2uoxzp 835496 835495 2026-05-13T20:08:15Z Sardeeq 39275 835496 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mateo Chávez García''' (an haife shi a ranar 12 ga Mayu 2004) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Mexico wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] a ƙungiyar Eredivisie ta AZ Alkmaar da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Mexico . == Aikin kulob == === Guadalajara === ==== Tapatío ==== Chávez ya fara buga wasa a ƙungiyar Tapatío a ranar 29 ga Satumba, 2022, inda ya buga wasa a minti na 60 a wasan da suka yi da Venados . <ref>{{Cite web |date=29 September 2022 |title=Tapatío vs. Venados 1 - 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/09/30/mexico/liga-de-ascenso/tapatio/monarcas-merida/3799779/ |access-date=22 September 2024 |website=Soccerway}}</ref> ==== Tawagar farko ==== Chávez ya fara buga wasa a ƙungiyarsa ta farko, kuma ya fara buga gasar La Liga MX a ranar 13 ga Janairu 2024, a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Santos Laguna . [1] [2] A ranar 7 ga Fabrairu 2024, Chávez ya fara buga gasar cin kofin zakarun Turai ta CONCACAF a wasan da suka yi nasara da ci 3-1 da Forge . [3] === AZ === A ranar 15 ga Mayu 2025, Chávez ya sanya hannu kan kulob din AZ Alkmaar na kasar Holland kan yarjejeniyar shekaru hudu da kudin musayar 'yan wasa na Yuro miliyan 2 don kashi 75% na 'yancin Chavez yayin da Guadalajara ke da sauran kashi 25% <ref>{{Cite web |title=Chávez Joins AZ Alkmaar as Chivas Secure Lucrative Sell-On Clause |url=https://dailysports.net/news/chavez-joins-az-alkmaar-as-chivas-secure-lucrative-sellon-clause/ |access-date=14 May 2025 |website=dailysports.net |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mateo Chavez Embarks on European Journey to Join AZ Alkmaar |url=https://www.footboom1.com/en/news/football/2560500-mateo-chavez-embarks-on-european-journey-to-join-az-alkmaar |access-date=14 May 2025 |website=www.footboom1.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=16 May 2025 |title=Chivas gem Mateo Chávez joins AZ Alkmaar on deal until 2029 {{!}} Goal.com US |url=https://www.goal.com/en-us/lists/chivas-gem-mateo-chavez-joins-az-alkmaar-on-deal-until-2029/bltf4a5dfa4ef462f7e |access-date=14 December 2025 |website=www.goal.com |language=en-US}}</ref> A ranar 10 ga Agusta, ya fara buga wasa a Eredivisie, inda ya taimaka masa ya taimaka masa, a wasan da suka doke Groningen da ci 4-1. <ref>{{Cite web |last=RAÍZ |date=10 August 2025 |title=¡Talento mexicano! Mateo Chávez debuta en Eredivisie con asistencia en Az Alkmaar vs Groningen |url=https://www.marca.com/mx/futbol/mexicanos-mundo/2025/08/10/6898b79f268e3e0c498b4582.html |access-date=14 December 2025 |website=Marca México |language=es-MX}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == A watan Maris na 2024, kocin tawagar 'yan kasa da shekara 23 ta Mexico Ricardo Cadena ya saka Chávez a cikin jerin 'yan wasan da za su buga wasan sada zumunta da Argentina . <ref>{{Cite web |last=Hernandez |first=Rafael |date=16 March 2024 |title=Mexico announce call up list for U-23 friendlies against Argentina |url=https://www.fmfstateofmind.com/2024/3/16/24100382/mexico-national-team-announce-call-up-list-for-u-23-friendlies-against-argentina |access-date=14 December 2025 |website=FMF State Of Mind |language=en-US}}</ref> A watan Yunin 2025, an saka Chávez a cikin jerin 'yan wasan da Javier Aguirre zai zaba a gasar cin kofin zinare . <ref>{{Cite web |date=4 June 2025 |title=México presenta lista final para la Copa Oro 2025 |url=https://espndeportes.espn.com/futbol/copa-oro/nota/_/id/15272774/seleccion-mexicana-convocatoria-final-copa-oro-2025-lista |access-date=14 December 2025 |website=ESPNdeportes.com |language=es}}</ref> == Rayuwa ta sirri == Chávez ɗan tsohon ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne Paulo Chávez . <ref>{{Cite web |date=16 January 2024 |title=The amazing coincidence of Mateo Chávez and Armando González |url=https://www.chivasdecorazon.com.mx/en/noticias/37224/La-asombrosa-coincidencia-de-Mateo-Chvez-y-Armando-Gonzlez |access-date=22 September 2024 |publisher=Club Deportivo Guadalajara}}</ref> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 23 April 2026}}<ref>{{Soccerway|mateo-chavez-garcia/872130}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofin ƙasa ! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar ! colspan="2" | Wani ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="3" | Tapatío | 2022–23 | rowspan="2" | Liga de Expansión MX | 27 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 2 {{Efn|Appearances in [[Liga de Expansión MX#Campeón de Campeones|Campeón de Campeones]]}} | 0 | 29 | 0 |- | 2023–24 | 12 | 2 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 12 | 2 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 39 ! 2 ! colspan="2" | — ! colspan="2" | — ! 2 ! 0 ! 41 ! 2 |- | rowspan="3" | Guadalajara | 2023–24 | rowspan="2" | Liga MX | 11 | 0 | colspan="2" | — | 2 {{Efn|Appearances in [[CONCACAF Champions Cup]]}} | 0 | colspan="2" | — | 13 | 0 |- | 2024–25 | 26 | 0 | colspan="2" | — | 3 [ b ] | 0 | 2 {{Efn|Appearances in [[Leagues Cup]]}} | 0 | 31 | 0 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 37 ! 0 ! colspan="2" | — ! 5 ! 0 ! 2 ! 0 ! 44 ! 0 |- | AZ | 2025–26 | Eredivisie | 19 | 0 | 3 | 0 | 9 {{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}} | 0 | colspan="2" | — | 31 | 0 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 94 ! 2 ! 3 ! 0 ! 14 ! 0 ! 4 ! 0 ! 115 ! 2 |} == Manazarta == [[Rukuni:Haifaffun 2004]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ebwwmhzg0vwwurxm48bsik5wctghwp7 Sam Beukema 0 151079 835497 2026-05-13T20:10:57Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1352334001|Sam Beukema]]" 835497 wikitext text/x-wiki '''Sam Beukema''' (an haife shi a ranar 17 ga Nuwamba 1998) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke buga wasa a matsayin ɗan [[Mai buga baya|wasan baya na tsakiya]] a ƙungiyar Serie A ta Napoli . == Sana'a == === Ku Ci Gaba Eagles === Beukema ya fara wasansa na Eerste Divisie don Go Ahead Eagles a ranar 1 ga Satumba 2017 a wasan da Helmond Sport . <ref>{{Cite web |date=1 September 2017 |title=Game Report by Soccerway |url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/01/netherlands/eerste-divisie/stichting-helmond-sport/stichting-go-ahead-eagles/2463211/ |publisher=Soccerway}}</ref> === AZ Alkmaar === A ranar 31 ga Maris 2021, Beukema ya sanya hannu kan kwangila a AZ har zuwa 2026, inda ya shiga ƙungiyar har zuwa watan Yulin 2021. <ref>{{Cite web |date=31 March 2021 |title=AZ contracteert Beukema |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-beukema |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421044813/https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-beukema |archive-date=21 April 2021 |access-date=20 April 2021 |publisher=AZ Alkmaar}}</ref> === Bologna === A ranar 3 ga Yulin 2023, AZ ta amince da kuɗin €10 miliyan don siyan Beukema, inda Denso Kasius ya nufi ɗayan hanyar. === Napoli === A ranar 20 ga Yuli 2025, Beukema ya koma ƙungiyar Serie A ta Napoli, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=20 July 2025 |title=SSCN {{!}} Sam Beukema joins Napoli |url=https://sscnapoli.it/en/sscn-ufficiale-lingaggio-di-beukema/ |access-date=20 July 2025 |publisher=Napoli}}</ref> A ranar 13 ga Satumba, ya zura kwallonsa ta farko a wasansa na farko a gasar a wasan da suka doke Fiorentina da ci 3-1 a waje. <ref>{{Cite web |title=Fiorentina VS Napoli |url=https://www.legaseriea.it/en/match/2025-26-fiorentina-napoli-serie-a-matchday-3 |access-date=2025-09-13 |website=www.legaseriea.it}}</ref> == Ƙididdigar aiki == {{Updated|match played 2 May 2026}}<ref>{{Soccerway|sam-beukema/499089}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[KNVB Cup]], [[Coppa Italia]]}} ! colspan="2" |Europe ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="4" |Go Ahead Eagles |2017–18 |Eerste Divisie |6 |0 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |8 |0 |- |2019–20 |Eerste Divisie |23 |1 |2 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |25 |2 |- |2020–21 |Eerste Divisie |37 |8 |3 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |40 |9 |- ! colspan="2" |Total !66 !9 !7 !2 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !73 !11 |- | rowspan="3" |AZ |2021–22 |Eredivisie |24 |3 |4 |0 |5{{Efn|One appearance in [[UEFA Europa League]], four appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}} |0 |4{{Efn|Appearances in Eredivisie European play-offs}} |0 |37 |3 |- |2022–23 |Eredivisie |26 |2 |1 |0 |17{{Efn|Appearances in UEFA Europa Conference League}} |1 | colspan="2" |— |44 |3 |- ! colspan="2" |Total !50 !5 !5 !0 !22 !1 !4 !0 !81 !6 |- | rowspan="3" |Bologna |2023–24 |Serie A |30 |1 |3 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |33 |2 |- |2024–25 |Serie A |35 |0 |4 |0 |8{{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}} |0 | colspan="2" |— |47 |0 |- ! colspan="2" |Total !65 !1 !7 !1 !8 !0 ! colspan="2" |— !80 !2 |- |Napoli |2025–26 |Serie A |23 |2 |2 |0 |6[e] |0 |0 |0 |31 |2 |- ! colspan="3" |Career total !223 !17 !21 !3 !36 !1 !4 !0 !265 !21 |} == Manazarta == [[Rukuni:Haihuwan 1998]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] 98vhvtdtyzi3z1y2gkpxo597fqho1k1 835498 835497 2026-05-13T20:11:19Z Sardeeq 39275 835498 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sam Beukema''' (an haife shi a ranar 17 ga Nuwamba 1998) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke buga wasa a matsayin ɗan [[Mai buga baya|wasan baya na tsakiya]] a ƙungiyar Serie A ta Napoli . == Sana'a == === Ku Ci Gaba Eagles === Beukema ya fara wasansa na Eerste Divisie don Go Ahead Eagles a ranar 1 ga Satumba 2017 a wasan da Helmond Sport . <ref>{{Cite web |date=1 September 2017 |title=Game Report by Soccerway |url=https://int.soccerway.com/matches/2017/09/01/netherlands/eerste-divisie/stichting-helmond-sport/stichting-go-ahead-eagles/2463211/ |publisher=Soccerway}}</ref> === AZ Alkmaar === A ranar 31 ga Maris 2021, Beukema ya sanya hannu kan kwangila a AZ har zuwa 2026, inda ya shiga ƙungiyar har zuwa watan Yulin 2021. <ref>{{Cite web |date=31 March 2021 |title=AZ contracteert Beukema |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-beukema |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421044813/https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-beukema |archive-date=21 April 2021 |access-date=20 April 2021 |publisher=AZ Alkmaar}}</ref> === Bologna === A ranar 3 ga Yulin 2023, AZ ta amince da kuɗin €10 miliyan don siyan Beukema, inda Denso Kasius ya nufi ɗayan hanyar. === Napoli === A ranar 20 ga Yuli 2025, Beukema ya koma ƙungiyar Serie A ta Napoli, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=20 July 2025 |title=SSCN {{!}} Sam Beukema joins Napoli |url=https://sscnapoli.it/en/sscn-ufficiale-lingaggio-di-beukema/ |access-date=20 July 2025 |publisher=Napoli}}</ref> A ranar 13 ga Satumba, ya zura kwallonsa ta farko a wasansa na farko a gasar a wasan da suka doke Fiorentina da ci 3-1 a waje. <ref>{{Cite web |title=Fiorentina VS Napoli |url=https://www.legaseriea.it/en/match/2025-26-fiorentina-napoli-serie-a-matchday-3 |access-date=2025-09-13 |website=www.legaseriea.it}}</ref> == Ƙididdigar aiki == {{Updated|match played 2 May 2026}}<ref>{{Soccerway|sam-beukema/499089}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[KNVB Cup]], [[Coppa Italia]]}} ! colspan="2" |Europe ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="4" |Go Ahead Eagles |2017–18 |Eerste Divisie |6 |0 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |8 |0 |- |2019–20 |Eerste Divisie |23 |1 |2 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |25 |2 |- |2020–21 |Eerste Divisie |37 |8 |3 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |40 |9 |- ! colspan="2" |Total !66 !9 !7 !2 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !73 !11 |- | rowspan="3" |AZ |2021–22 |Eredivisie |24 |3 |4 |0 |5{{Efn|One appearance in [[UEFA Europa League]], four appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}} |0 |4{{Efn|Appearances in Eredivisie European play-offs}} |0 |37 |3 |- |2022–23 |Eredivisie |26 |2 |1 |0 |17{{Efn|Appearances in UEFA Europa Conference League}} |1 | colspan="2" |— |44 |3 |- ! colspan="2" |Total !50 !5 !5 !0 !22 !1 !4 !0 !81 !6 |- | rowspan="3" |Bologna |2023–24 |Serie A |30 |1 |3 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |33 |2 |- |2024–25 |Serie A |35 |0 |4 |0 |8{{Efn|Appearances in [[UEFA Champions League]]}} |0 | colspan="2" |— |47 |0 |- ! colspan="2" |Total !65 !1 !7 !1 !8 !0 ! colspan="2" |— !80 !2 |- |Napoli |2025–26 |Serie A |23 |2 |2 |0 |6[e] |0 |0 |0 |31 |2 |- ! colspan="3" |Career total !223 !17 !21 !3 !36 !1 !4 !0 !265 !21 |} == Manazarta == [[Rukuni:Haihuwan 1998]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] aykozab8u4y48b6w9gm03fgrad8lxnx Jorn Berkhout 0 151080 835499 2026-05-13T20:12:03Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1351560489|Jorn Berkhout]]" 835499 wikitext text/x-wiki '''Jorn Berkhout''' (an haife shi a ranar 18 ga Maris 2002) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin ɗan [[Mai buga baya|wasan baya na tsakiya]] a ƙungiyar Eredivisie ta Cambuur . <ref>{{Cite web |title=Jorn Berkhout Carrierestatistieken - ESPN (NL) |url=https://www.espn.nl/voetbal/speler/statistieken/_/id/306401/jorn-berkhout |access-date=2024-06-17 |website=ESPN |language=nl}}</ref> == Aikin kulob == === AZ === A ranar 17 ga Mayu 2019, Berkhout ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko na ƙwararru da AZ, inda ya shiga ƙungiyar ajiye 'yan wasa ta ƙungiyar, Jong AZ, a gasar Eerste Division . <ref>{{Cite web |title=AZ contracteert Berkhout |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-berkhout |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510193018/https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-berkhout |archive-date=10 May 2022 |access-date=20 February 2021 |website=az.nl}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar Jong AZ a ranar 2 ga Oktoba 2020, inda ya kammala cikakken mintuna 90 a wasan da suka tashi kunnen doki 3-3 da MVV . <ref>{{Cite web |title=AZ II vs. MVV – 2 October 2020 – Soccerway |url=https://int.soccerway.com/matches/2020/10/02/netherlands/eerste-divisie/jong-az/stichting-mvv/3304857/ |website=Soccerway}}</ref> Berkhout ya fara buga wasa a babbar ƙungiyar AZ a ranar 16 ga Mayu 2021, inda ya maye gurbin Fredrik Midtsjø a minti na 83 da suka yi nasara a kan Heracles Almelo da ci 5-0. A watan Janairun 2022 ya samu rauni a ƙashin gaba da kugu wanda ya sa ya daina buga wasa na tsawon watanni 16, inda ya koma yin gasa da Jong AZ a watan Mayun 2023. === Cambuur === A ranar 13 ga Yuni 2025, Berkhout ya sanya hannu kan kwangilar shekaru uku tare da Cambuur gabanin lokacin 2025–26 Eerste Divisie . [1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2002]] 56mvrc929fpnkcdvjrznki72m27cb66 835500 835499 2026-05-13T20:12:24Z Sardeeq 39275 835500 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jorn Berkhout''' (an haife shi a ranar 18 ga Maris 2002) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin ɗan [[Mai buga baya|wasan baya na tsakiya]] a ƙungiyar Eredivisie ta Cambuur . <ref>{{Cite web |title=Jorn Berkhout Carrierestatistieken - ESPN (NL) |url=https://www.espn.nl/voetbal/speler/statistieken/_/id/306401/jorn-berkhout |access-date=2024-06-17 |website=ESPN |language=nl}}</ref> == Aikin kulob == === AZ === A ranar 17 ga Mayu 2019, Berkhout ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko na ƙwararru da AZ, inda ya shiga ƙungiyar ajiye 'yan wasa ta ƙungiyar, Jong AZ, a gasar Eerste Division . <ref>{{Cite web |title=AZ contracteert Berkhout |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-berkhout |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510193018/https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-berkhout |archive-date=10 May 2022 |access-date=20 February 2021 |website=az.nl}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar Jong AZ a ranar 2 ga Oktoba 2020, inda ya kammala cikakken mintuna 90 a wasan da suka tashi kunnen doki 3-3 da MVV . <ref>{{Cite web |title=AZ II vs. MVV – 2 October 2020 – Soccerway |url=https://int.soccerway.com/matches/2020/10/02/netherlands/eerste-divisie/jong-az/stichting-mvv/3304857/ |website=Soccerway}}</ref> Berkhout ya fara buga wasa a babbar ƙungiyar AZ a ranar 16 ga Mayu 2021, inda ya maye gurbin Fredrik Midtsjø a minti na 83 da suka yi nasara a kan Heracles Almelo da ci 5-0. A watan Janairun 2022 ya samu rauni a ƙashin gaba da kugu wanda ya sa ya daina buga wasa na tsawon watanni 16, inda ya koma yin gasa da Jong AZ a watan Mayun 2023. === Cambuur === A ranar 13 ga Yuni 2025, Berkhout ya sanya hannu kan kwangilar shekaru uku tare da Cambuur gabanin lokacin 2025–26 Eerste Divisie . [1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2002]] by4n3vm45k2a6qp7qza1l7r8hvppuuq Charlison Benschop 0 151081 835501 2026-05-13T20:14:20Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1342358367|Charlison Benschop]]" 835501 wikitext text/x-wiki '''Charlison Girigorio Benschop''' (an haife shi a ranar 21 ga Agusta 1989) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Curaçao wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Jamus ta Fortuna Düsseldorf II da kuma ƙungiyar manyan 'yan wasan ƙasa ta Curaçao . == Aikin kulob == Benschop ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da SCO '63 da kuma VV Spijkenisse, <ref>{{Cite web |title=Charlison Benschop |url=http://www.ronaldzwiers.0catch.com/Spelers/B/Benschop,%20Charlison/Charlison%20Benschop.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202114024/http://www.ronaldzwiers.0catch.com/Spelers/B/Benschop,%20Charlison/Charlison%20Benschop.htm |archive-date=2 February 2014 |access-date=22 July 2013 |publisher=Ronald Zwiers |language=nl}}</ref> kuma ya fara aikinsa na babban ƙwararru tare da RKC Waalwijk a kakar wasa ta 2007-08. <ref>{{Cite web |title=Benschop |url=http://www.vi.nl/Spelers/Speler.htm?dbid=57164&typeofpage=84137 |access-date=22 July 2013 |publisher=Voetbal International |language=nl}}</ref> Ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da AZ a watan Maris na 2010. <ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Leon |date=17 March 2010 |title=Charlison Benschop van RKC naar AZ |url=http://www.omroepbrabant.nl/?news/133613632/Charlison+Benschop+van+RKC+naar+AZ.aspx |access-date=22 July 2013 |publisher=[[Omroep Brabant]] |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2010 |title=AZ versterkt zich met Benschop |url=http://www.az.nl/index.php?id=81&newsid=243362 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111104235523/http://www.az.nl/index.php?id=81 |archive-date=4 November 2011 |publisher=AZ.nl |language=nl}}</ref> <ref name="ND">{{Cite web |date=17 March 2010 |title=AZ haalt Charlison Benschop van RKC |url=http://www.noordhollandsdagblad.nl/nieuws/sport/az/article5914203.ece/AZ-haalt-Charlison-Benschop-van-RKC |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120225112631/http://www.noordhollandsdagblad.nl/nieuws/sport/az/article5914203.ece/AZ-haalt-Charlison-Benschop-van-RKC |archive-date=25 February 2012 |access-date=22 July 2013 |publisher=Noordhollands Dagblad |language=nl}}</ref> A lokacin bazara na 2012, Benschop ya koma ƙasar waje don bugawa Brest wasa a Faransa, amma sai ya koma ƙungiyar Fortuna Düsseldorf ta Jamus shekara guda bayan haka. <ref>[http://www.vi.nl/nieuws/benschop-is-op-weg-van-brest-naar-fortuna-dusseldorf.htm Benschop is op weg van Brest naar Fortuna Düsseldorf] – Voetbal International {{In lang|nl}}</ref> A ranar 4 ga Yunin 2015, Benschop ya koma Hannover 96 daga Fortuna Düsseldorf kan kwantiragin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=96 sign Charlison Benschop |url=http://www.hannover96.com/CDA/index.php?id=1096&tx_ttnews%5Btt_news%5D=55564&cHash=9855ad313071658273ea253a8daa017b |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150707205019/http://www.hannover96.com/CDA/index.php?id=1096&tx_ttnews%5Btt_news%5D=55564&cHash=9855ad313071658273ea253a8daa017b |archive-date=7 July 2015 |access-date=6 June 2015 |publisher=Hannover 96}}</ref> A ranar 11 ga Mayu 2018, Benschop ya koma FC Ingolstadt 04 kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref>{{Cite tweet|user=Schanzer_EN|title=Charlison #Benschop becomes a #Schanzer & joins FC Ingolstadt 04. The 28-year-old striker signed a contract until 2020. Welcome to Ingolstadt, Charlie! 😊|date=11 May 2018}}</ref> Ya koma FC Groningen a watan Yulin 2019. <ref>{{Cite web |date=9 July 2019 |title=FC Groningen haalt spits Charlison Benschop |url=https://www.rtvnoord.nl/nieuws/210722/FC-Groningen-haalt-spits-Charlison-Benschop |access-date=3 August 2019 |website=RTV Noord |language=NL}}</ref> A watan Janairun 2020, Benschop ya sanya hannu da Apollon Limassol har zuwa 2021. A ranar 31 ga Janairun 2022, ya sanya hannu a kulob din Eredivisie na Fortuna Sittard kan kwantiragi har zuwa tsakiyar 2023. <ref>{{Cite web |date=31 January 2022 |title=Fortuna Sittard haalt Benschop terug naar de Eredivisie |url=https://www.vi.nl/nieuws/fortuna-sittard-haalt-benschop-terug-naar-de-eredivisie}}</ref> A ranar 1 ga Agusta 2022, Benschop ya koma De Graafschap kan kwantiragin shekara ɗaya tare da zaɓin tsawaita kwangilar. <ref>{{Cite web |date=1 August 2022 |title=Aanvaller Charlison Benschop keert terug bij De Graafschap |url=https://www.degraafschap.nl/nieuws/aanvaller-charlison-benschop-keert-terug-bij-de-graafschap |access-date=2 August 2022 |publisher=De Graafschap |language=nl}}</ref> A ranar 8 ga Yuli 2023, Benschop ya rattaba hannu da Wuppertaler SV a yankin Regionalliga West na rukuni na huɗu na Jamus. <ref>{{Cite web |date=8 July 2023 |title=Charlison Benschop stürmt ab sofort für den WSV |trans-title=Charlison Benschop is now attacking for the WSV |url=https://www.wsv1954.de/nachrichten/1-mannschaft/charlison-benschop-stuermt-ab-sofort-fuer-den-wsv |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230714183146/https://www.wsv1954.de/nachrichten/1-mannschaft/charlison-benschop-stuermt-ab-sofort-fuer-den-wsv |archive-date=14 July 2023 |access-date=8 August 2023 |publisher=Wuppertaler SV |language=de}}</ref> A ranar 6 ga Mayu 2024, Benschop ya amince ya koma Alemannia Aachen a gasar 3. Liga . <ref>{{Cite web |date=6 May 2024 |title=Charlison Benschop Verstärkt Alemannia-angriff |trans-title=Charlison Benschop Strengthens Alemannia Attack |url=https://www.alemannia-aachen.de/aktuelles/nachrichten/details/Charlison-Benschop-verstaerkt-Alemannia-Angriff-26269c/ |access-date=5 July 2024 |publisher=Alemannia Aachen |language=de}}</ref> A watan Yulin 2025 ya sanya hannu kan yarjejeniyar Fortuna Düsseldorf II . == Aikin ƙasa da ƙasa == Benschop ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a matakin matasa ga Netherlands. [1] [2] An kira Benschop zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Curaçao ta farko don gasar cin kofin zinare ta CONCACAF ta 2017. [3] Benschop ya fara bugawa Curaçao wasa a wasan sada zumunta da suka doke Qatar da ci 2-1 a ranar 10 ga Oktoba, 2017. [4] [5] == Rayuwa ta sirri == Kawu ne ga Kevin Felida . <ref>{{Cite web |last=derwesten.de |first=DerWesten- |date=22 July 2014 |title=Von Curaçao bis nach Bad Blankenburg |url=https://www.derwesten.de/incoming/von-curacao-bis-nach-bad-blankenburg-id9625173.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826014506/https://www.derwesten.de/incoming/von-curacao-bis-nach-bad-blankenburg-id9625173.html |archive-date=26 August 2021 |access-date=31 May 2020 |website=www.derwesten.de}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1989]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] cors8v3g7tz1j7jr87pvljz9wasbp6s 835502 835501 2026-05-13T20:14:44Z Sardeeq 39275 835502 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Charlison Girigorio Benschop''' (an haife shi a ranar 21 ga Agusta 1989) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Curaçao wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Jamus ta Fortuna Düsseldorf II da kuma ƙungiyar manyan 'yan wasan ƙasa ta Curaçao . == Aikin kulob == Benschop ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da SCO '63 da kuma VV Spijkenisse, <ref>{{Cite web |title=Charlison Benschop |url=http://www.ronaldzwiers.0catch.com/Spelers/B/Benschop,%20Charlison/Charlison%20Benschop.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202114024/http://www.ronaldzwiers.0catch.com/Spelers/B/Benschop,%20Charlison/Charlison%20Benschop.htm |archive-date=2 February 2014 |access-date=22 July 2013 |publisher=Ronald Zwiers |language=nl}}</ref> kuma ya fara aikinsa na babban ƙwararru tare da RKC Waalwijk a kakar wasa ta 2007-08. <ref>{{Cite web |title=Benschop |url=http://www.vi.nl/Spelers/Speler.htm?dbid=57164&typeofpage=84137 |access-date=22 July 2013 |publisher=Voetbal International |language=nl}}</ref> Ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da AZ a watan Maris na 2010. <ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Leon |date=17 March 2010 |title=Charlison Benschop van RKC naar AZ |url=http://www.omroepbrabant.nl/?news/133613632/Charlison+Benschop+van+RKC+naar+AZ.aspx |access-date=22 July 2013 |publisher=[[Omroep Brabant]] |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=17 March 2010 |title=AZ versterkt zich met Benschop |url=http://www.az.nl/index.php?id=81&newsid=243362 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111104235523/http://www.az.nl/index.php?id=81 |archive-date=4 November 2011 |publisher=AZ.nl |language=nl}}</ref> <ref name="ND">{{Cite web |date=17 March 2010 |title=AZ haalt Charlison Benschop van RKC |url=http://www.noordhollandsdagblad.nl/nieuws/sport/az/article5914203.ece/AZ-haalt-Charlison-Benschop-van-RKC |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120225112631/http://www.noordhollandsdagblad.nl/nieuws/sport/az/article5914203.ece/AZ-haalt-Charlison-Benschop-van-RKC |archive-date=25 February 2012 |access-date=22 July 2013 |publisher=Noordhollands Dagblad |language=nl}}</ref> A lokacin bazara na 2012, Benschop ya koma ƙasar waje don bugawa Brest wasa a Faransa, amma sai ya koma ƙungiyar Fortuna Düsseldorf ta Jamus shekara guda bayan haka. <ref>[http://www.vi.nl/nieuws/benschop-is-op-weg-van-brest-naar-fortuna-dusseldorf.htm Benschop is op weg van Brest naar Fortuna Düsseldorf] – Voetbal International {{In lang|nl}}</ref> A ranar 4 ga Yunin 2015, Benschop ya koma Hannover 96 daga Fortuna Düsseldorf kan kwantiragin shekaru uku. <ref>{{Cite web |title=96 sign Charlison Benschop |url=http://www.hannover96.com/CDA/index.php?id=1096&tx_ttnews%5Btt_news%5D=55564&cHash=9855ad313071658273ea253a8daa017b |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150707205019/http://www.hannover96.com/CDA/index.php?id=1096&tx_ttnews%5Btt_news%5D=55564&cHash=9855ad313071658273ea253a8daa017b |archive-date=7 July 2015 |access-date=6 June 2015 |publisher=Hannover 96}}</ref> A ranar 11 ga Mayu 2018, Benschop ya koma FC Ingolstadt 04 kan yarjejeniyar shekaru biyu. <ref>{{Cite tweet|user=Schanzer_EN|title=Charlison #Benschop becomes a #Schanzer & joins FC Ingolstadt 04. The 28-year-old striker signed a contract until 2020. Welcome to Ingolstadt, Charlie! 😊|date=11 May 2018}}</ref> Ya koma FC Groningen a watan Yulin 2019. <ref>{{Cite web |date=9 July 2019 |title=FC Groningen haalt spits Charlison Benschop |url=https://www.rtvnoord.nl/nieuws/210722/FC-Groningen-haalt-spits-Charlison-Benschop |access-date=3 August 2019 |website=RTV Noord |language=NL}}</ref> A watan Janairun 2020, Benschop ya sanya hannu da Apollon Limassol har zuwa 2021. A ranar 31 ga Janairun 2022, ya sanya hannu a kulob din Eredivisie na Fortuna Sittard kan kwantiragi har zuwa tsakiyar 2023. <ref>{{Cite web |date=31 January 2022 |title=Fortuna Sittard haalt Benschop terug naar de Eredivisie |url=https://www.vi.nl/nieuws/fortuna-sittard-haalt-benschop-terug-naar-de-eredivisie}}</ref> A ranar 1 ga Agusta 2022, Benschop ya koma De Graafschap kan kwantiragin shekara ɗaya tare da zaɓin tsawaita kwangilar. <ref>{{Cite web |date=1 August 2022 |title=Aanvaller Charlison Benschop keert terug bij De Graafschap |url=https://www.degraafschap.nl/nieuws/aanvaller-charlison-benschop-keert-terug-bij-de-graafschap |access-date=2 August 2022 |publisher=De Graafschap |language=nl}}</ref> A ranar 8 ga Yuli 2023, Benschop ya rattaba hannu da Wuppertaler SV a yankin Regionalliga West na rukuni na huɗu na Jamus. <ref>{{Cite web |date=8 July 2023 |title=Charlison Benschop stürmt ab sofort für den WSV |trans-title=Charlison Benschop is now attacking for the WSV |url=https://www.wsv1954.de/nachrichten/1-mannschaft/charlison-benschop-stuermt-ab-sofort-fuer-den-wsv |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230714183146/https://www.wsv1954.de/nachrichten/1-mannschaft/charlison-benschop-stuermt-ab-sofort-fuer-den-wsv |archive-date=14 July 2023 |access-date=8 August 2023 |publisher=Wuppertaler SV |language=de}}</ref> A ranar 6 ga Mayu 2024, Benschop ya amince ya koma Alemannia Aachen a gasar 3. Liga . <ref>{{Cite web |date=6 May 2024 |title=Charlison Benschop Verstärkt Alemannia-angriff |trans-title=Charlison Benschop Strengthens Alemannia Attack |url=https://www.alemannia-aachen.de/aktuelles/nachrichten/details/Charlison-Benschop-verstaerkt-Alemannia-Angriff-26269c/ |access-date=5 July 2024 |publisher=Alemannia Aachen |language=de}}</ref> A watan Yulin 2025 ya sanya hannu kan yarjejeniyar Fortuna Düsseldorf II . == Aikin ƙasa da ƙasa == Benschop ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a matakin matasa ga Netherlands. [1] [2] An kira Benschop zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Curaçao ta farko don gasar cin kofin zinare ta CONCACAF ta 2017. [3] Benschop ya fara bugawa Curaçao wasa a wasan sada zumunta da suka doke Qatar da ci 2-1 a ranar 10 ga Oktoba, 2017. [4] [5] == Rayuwa ta sirri == Kawu ne ga Kevin Felida . <ref>{{Cite web |last=derwesten.de |first=DerWesten- |date=22 July 2014 |title=Von Curaçao bis nach Bad Blankenburg |url=https://www.derwesten.de/incoming/von-curacao-bis-nach-bad-blankenburg-id9625173.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826014506/https://www.derwesten.de/incoming/von-curacao-bis-nach-bad-blankenburg-id9625173.html |archive-date=26 August 2021 |access-date=31 May 2020 |website=www.derwesten.de}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1989]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] sqqdvch69y6dhxgo0c8ni32xzhnpkl6 Kristijan Belić 0 151082 835503 2026-05-13T20:16:23Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353189435|Kristijan Belić]]" 835503 wikitext text/x-wiki '''Kristijan Belić''' ( Serbian Cyrillic An haife shi a ranar 25 ga Maris 2001) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon tsakiya]] a ƙungiyar Maccabi Tel Aviv ta Isra'ila . An haife shi a Belgium, Belić yana wakiltar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Serbia . == Aikin kulob == === Aikin ƙuruciya === An haifi Belić a Sint-Truiden, inda mahaifinsa, Dušan, ya buga wa ƙungiyar da ke da irin wannan suna. Ya yi horo tare da Kwalejin Serbian White Eagles da ke Kanada lokacin da mahaifinsa ya shiga ƙungiyar manyan 'yan wasa daga 2006 zuwa 2007. <ref name="SWE ref">{{Cite web |last=Vujcic |first=Djuradj |date=2022-11-04 |title=Serbian White Eagles Academy in the Spotlight With Belgrade's Giants |url=https://serbianwhiteeagles.ca/en/2022/11/serbian-white-eagles-academy-in-the-spotlight-with-belgrades-giants/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811113515/https://serbianwhiteeagles.ca/en/2022/11/serbian-white-eagles-academy-in-the-spotlight-with-belgrades-giants/ |archive-date=11 August 2023 |access-date=2023-12-16 |website=serbianwhiteeagles.ca |language=en}}</ref> A lokacin ƙuruciyarsa, ya buga wa OFK Beograd wasa. Sannan ya yi shekaru huɗu a makarantar [[West Ham United FC|West Ham United]] . === Alkmaar === A lokacin hunturu na 2024, an canza shi zuwa ƙungiyar AZ Alkmaar ta ƙasar Holland. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 January 2024 |title=Kristijan Belić zvanično predstavljen u AZ Alkmaru! |trans-title=Kristijan Belic officially presented in AZ Alkmaar! |url=https://www.telegraf.rs/sport/fudbal/3819828-kristijan-belic-zvanicno-predstavljen-u-az-alkmaru |access-date=17 January 2024 |website=Telegraf.rs |language=sr}}</ref> Belić ya fara bugawa ƙungiyarsa ta farko. A zagaye na 18 na gasar Eredivisie, AZ Alkmaar da [[PEC Zwolle]] sun buga 2-2. <ref>{{Cite web |date=20 January 2024 |title=AZ VS. PEC ZWOLLE 2 - 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/01/20/netherlands/eredivisie/stichting-az/bvo-fc-zwolle/4096814/ |website=Soccerway.com}}</ref> A ranar 14 ga Satumba, 2024, Belić ya zura ƙwallonsa ta farko. AZ Alkmaar ta karya tarihin nasarar da ta samu a gasar Eredivisie a ranar Asabar lokacin da suka doke [[SC Heerenveen]] da ci 9-1 a filin wasa na AFAS . <ref>{{Cite web |date=14 September 2024 |title=AZ VS. HEERENVEEN 9 - 1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/09/14/netherlands/eredivisie/stichting-az/sportclub-heerenveen/4367968/ |website=Soccerway.com}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An kira Belić zuwa babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Serbia a karon farko a wasannin Nations League da Spain da Denmark a watan Satumba na 2024. Belić ya fara buga wasa a ranar 5 ga Satumba, 2024 da Spain a filin wasa na Rajko Mitić . Ya maye gurbin Andrija Živković a minti na 61 da fara wasan ba tare da an ci kwallo ba. <ref>{{Cite web |date=5 September 2024 |title=Serbia v Spain game report |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/698885/spain-serbia |publisher=ESPN}}</ref> == Salon wasan == A lokacin ƙuruciyarsa, Belić ya taka rawar gani a fannin kai hari da tsaron gida, yayin da a gasar manyan 'yan wasa ya yi fice a matsayin ɗan wasan tsakiya. Ana siffanta shi da salon wasan da ba shi da ƙarfi, wanda galibi yana tare da takunkumi a cikin nau'in katunan wasa. A cikin jerin 'yan wasan da kocin Partizan, Gordan Petrić, ya kafa kansa a matsayin ɗan wasa mai kyau daga wasan 168 na Eternal Derby . Bayan ganawarsa da tsohuwar ƙungiyarsa, Čukarički, an karɓe shi a kafofin watsa labarai a matsayin magajin Saša Zdjelar, kuma idan aka kwatanta shi da Juca da Everton Luiz, waɗanda su ma tsoffin 'yan wasan Partizan ne. Daga nan sai Belić ya ci kwallo, daga baya ya kama Samuel Owusu ya hana shi buga wasan ramawa, kuma saboda rawar da ya taka, an zaɓe shi a matsayin ɗan wasan zagaye na 15 na gasar SuperLiga ta Serbia a kakar wasa ta 2022-23 . Kafin wasan Eternal derby na 169, an nada Igor Duljaj a matsayin kocin Partizan. An yaba wa Belić saboda jarumtarsa a wasan kuma 'yan jarida sun bayyana shi a matsayin ɗan wasan Partizan mafi himma da jajircewa a cikin rashin nasarar da ƙungiyarsu ta sha a hannun Red Star Belgrade a filin wasa na Rajko Mitić . Belić ya fice daga wasan a minti na 75 saboda raunin da ya samu a kai. == Rayuwa ta sirri == Belić ɗan tsohon mai tsaron gida ne Dušan Belić . Ɗan'uwansa Luka shi ma ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne. <ref name="STVV keeper" /> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 21 March 2026}}<ref>{{Soccerway|kristijan-belic/453868|accessdate=16 May 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofi ! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="3" | Olympiakos | 2019–20 | Super League Girka | 0 | 0 | 1 {{Efn|Appearances in the [[Greek Cup]]}} | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |- | 2020–21 | Super League Girka | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 0 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 1 ! 0 |- | Čukarički | 2021–22 | SuperLiga ta Serbia | 13 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 13 | 0 |- | rowspan="3" | Partizan | 2022–23 | SuperLiga ta Serbia | 22 | 1 | 1 | 0 | 9 | 0 | 32 | 1 |- | 2023–24 | SuperLiga ta Serbia | 18 | 2 | 2 | 0 | 3 | 0 | 23 | 2 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 40 ! 3 ! 3 ! 0 ! 12 ! 0 ! 55 ! 3 |- | rowspan="3" | AZ Alkmaar | 2023–24 | Eredivisie | 14 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 15 | 0 |- | 2024–25 | Eredivisie | 15 | 2 | 0 | 0 | 8 {{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}} | 0 | 23 | 2 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 29 ! 2 ! 1 ! 0 ! 8 ! 0 ! 38 ! 2 |- | rowspan="1" | Maccabi Tel Aviv | 2025–26 | Gasar Firimiya ta Isra'ila | 13 | 0 | 1 | 0 | 4 | 0 | 18 | 0 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 95 ! 5 ! 6 ! 0 ! 24 ! 0 ! 125 ! 5 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2001]] j4m3a5y3yu9fc9piqwr4np0mbnn4qcp 835504 835503 2026-05-13T20:16:43Z Sardeeq 39275 835504 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kristijan Belić''' ( Serbian Cyrillic An haife shi a ranar 25 ga Maris 2001) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon tsakiya]] a ƙungiyar Maccabi Tel Aviv ta Isra'ila . An haife shi a Belgium, Belić yana wakiltar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Serbia . == Aikin kulob == === Aikin ƙuruciya === An haifi Belić a Sint-Truiden, inda mahaifinsa, Dušan, ya buga wa ƙungiyar da ke da irin wannan suna. Ya yi horo tare da Kwalejin Serbian White Eagles da ke Kanada lokacin da mahaifinsa ya shiga ƙungiyar manyan 'yan wasa daga 2006 zuwa 2007. <ref name="SWE ref">{{Cite web |last=Vujcic |first=Djuradj |date=2022-11-04 |title=Serbian White Eagles Academy in the Spotlight With Belgrade's Giants |url=https://serbianwhiteeagles.ca/en/2022/11/serbian-white-eagles-academy-in-the-spotlight-with-belgrades-giants/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811113515/https://serbianwhiteeagles.ca/en/2022/11/serbian-white-eagles-academy-in-the-spotlight-with-belgrades-giants/ |archive-date=11 August 2023 |access-date=2023-12-16 |website=serbianwhiteeagles.ca |language=en}}</ref> A lokacin ƙuruciyarsa, ya buga wa OFK Beograd wasa. Sannan ya yi shekaru huɗu a makarantar [[West Ham United FC|West Ham United]] . === Alkmaar === A lokacin hunturu na 2024, an canza shi zuwa ƙungiyar AZ Alkmaar ta ƙasar Holland. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=17 January 2024 |title=Kristijan Belić zvanično predstavljen u AZ Alkmaru! |trans-title=Kristijan Belic officially presented in AZ Alkmaar! |url=https://www.telegraf.rs/sport/fudbal/3819828-kristijan-belic-zvanicno-predstavljen-u-az-alkmaru |access-date=17 January 2024 |website=Telegraf.rs |language=sr}}</ref> Belić ya fara bugawa ƙungiyarsa ta farko. A zagaye na 18 na gasar Eredivisie, AZ Alkmaar da [[PEC Zwolle]] sun buga 2-2. <ref>{{Cite web |date=20 January 2024 |title=AZ VS. PEC ZWOLLE 2 - 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/01/20/netherlands/eredivisie/stichting-az/bvo-fc-zwolle/4096814/ |website=Soccerway.com}}</ref> A ranar 14 ga Satumba, 2024, Belić ya zura ƙwallonsa ta farko. AZ Alkmaar ta karya tarihin nasarar da ta samu a gasar Eredivisie a ranar Asabar lokacin da suka doke [[SC Heerenveen]] da ci 9-1 a filin wasa na AFAS . <ref>{{Cite web |date=14 September 2024 |title=AZ VS. HEERENVEEN 9 - 1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/09/14/netherlands/eredivisie/stichting-az/sportclub-heerenveen/4367968/ |website=Soccerway.com}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An kira Belić zuwa babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Serbia a karon farko a wasannin Nations League da Spain da Denmark a watan Satumba na 2024. Belić ya fara buga wasa a ranar 5 ga Satumba, 2024 da Spain a filin wasa na Rajko Mitić . Ya maye gurbin Andrija Živković a minti na 61 da fara wasan ba tare da an ci kwallo ba. <ref>{{Cite web |date=5 September 2024 |title=Serbia v Spain game report |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/698885/spain-serbia |publisher=ESPN}}</ref> == Salon wasan == A lokacin ƙuruciyarsa, Belić ya taka rawar gani a fannin kai hari da tsaron gida, yayin da a gasar manyan 'yan wasa ya yi fice a matsayin ɗan wasan tsakiya. Ana siffanta shi da salon wasan da ba shi da ƙarfi, wanda galibi yana tare da takunkumi a cikin nau'in katunan wasa. A cikin jerin 'yan wasan da kocin Partizan, Gordan Petrić, ya kafa kansa a matsayin ɗan wasa mai kyau daga wasan 168 na Eternal Derby . Bayan ganawarsa da tsohuwar ƙungiyarsa, Čukarički, an karɓe shi a kafofin watsa labarai a matsayin magajin Saša Zdjelar, kuma idan aka kwatanta shi da Juca da Everton Luiz, waɗanda su ma tsoffin 'yan wasan Partizan ne. Daga nan sai Belić ya ci kwallo, daga baya ya kama Samuel Owusu ya hana shi buga wasan ramawa, kuma saboda rawar da ya taka, an zaɓe shi a matsayin ɗan wasan zagaye na 15 na gasar SuperLiga ta Serbia a kakar wasa ta 2022-23 . Kafin wasan Eternal derby na 169, an nada Igor Duljaj a matsayin kocin Partizan. An yaba wa Belić saboda jarumtarsa a wasan kuma 'yan jarida sun bayyana shi a matsayin ɗan wasan Partizan mafi himma da jajircewa a cikin rashin nasarar da ƙungiyarsu ta sha a hannun Red Star Belgrade a filin wasa na Rajko Mitić . Belić ya fice daga wasan a minti na 75 saboda raunin da ya samu a kai. == Rayuwa ta sirri == Belić ɗan tsohon mai tsaron gida ne Dušan Belić . Ɗan'uwansa Luka shi ma ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne. <ref name="STVV keeper" /> == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {{Updated|match played 21 March 2026}}<ref>{{Soccerway|kristijan-belic/453868|accessdate=16 May 2020}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofi ! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="3" | Olympiakos | 2019–20 | Super League Girka | 0 | 0 | 1 {{Efn|Appearances in the [[Greek Cup]]}} | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |- | 2020–21 | Super League Girka | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 0 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 1 ! 0 |- | Čukarički | 2021–22 | SuperLiga ta Serbia | 13 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 13 | 0 |- | rowspan="3" | Partizan | 2022–23 | SuperLiga ta Serbia | 22 | 1 | 1 | 0 | 9 | 0 | 32 | 1 |- | 2023–24 | SuperLiga ta Serbia | 18 | 2 | 2 | 0 | 3 | 0 | 23 | 2 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 40 ! 3 ! 3 ! 0 ! 12 ! 0 ! 55 ! 3 |- | rowspan="3" | AZ Alkmaar | 2023–24 | Eredivisie | 14 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 15 | 0 |- | 2024–25 | Eredivisie | 15 | 2 | 0 | 0 | 8 {{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}} | 0 | 23 | 2 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 29 ! 2 ! 1 ! 0 ! 8 ! 0 ! 38 ! 2 |- | rowspan="1" | Maccabi Tel Aviv | 2025–26 | Gasar Firimiya ta Isra'ila | 13 | 0 | 1 | 0 | 4 | 0 | 18 | 0 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 95 ! 5 ! 6 ! 0 ! 24 ! 0 ! 125 ! 5 |} == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2001]] bqmonpradd677g9f6vxxwl8fxb9b67n Christy Bonevacia 0 151083 835505 2026-05-13T20:17:25Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1333151935|Christy Bonevacia]]" 835505 wikitext text/x-wiki '''Christy Bonevacia''' (an haife ta a ranar 25 ga Disamba, 1985 a Willemstad, Curaçao a tsohuwar Antilles ta Netherlands ) ƴar [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa]] ce [[Curacao|ta Curaçao]] wacce a halin yanzu take bugawa ƙungiyar masu son wasan ƙwallon ƙafa ta Holland [[VVA '71]] . == Aikin kulob == Bonevacia ya fito daga cikin matasan 'yan wasa a AZ kuma a shekarar 2005, ya buga wa AZ wasa a wasan kusa da na karshe na cin kofin UEFA da Sporting Portugal . Daga nan ya buga wa Emmen da Haarlem na Eerste Divisie wasa kafin ya koma Spakenburg. == Rayuwa ta sirri == Yana aiki ne a wani kamfanin tsaro. == Hanyoyin haɗi na waje == * {{In lang|nl}} [http://www.vi.nl/Spelers/Speler/ChristyBonevacia.htm Profile at VI] * {{In lang|nl}} [https://web.archive.org/web/20110716114316/http://www.spakenburg.com/site/?christybonevacia Player profile] - SV Spakenburg [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1985]] 5nqkfhqpch2c0hkvlhyhrxer8ide9vh 835506 835505 2026-05-13T20:17:43Z Sardeeq 39275 835506 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Christy Bonevacia''' (an haife ta a ranar 25 ga Disamba, 1985 a Willemstad, Curaçao a tsohuwar Antilles ta Netherlands ) ƴar [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa]] ce [[Curacao|ta Curaçao]] wacce a halin yanzu take bugawa ƙungiyar masu son wasan ƙwallon ƙafa ta Holland [[VVA '71]] . == Aikin kulob == Bonevacia ya fito daga cikin matasan 'yan wasa a AZ kuma a shekarar 2005, ya buga wa AZ wasa a wasan kusa da na karshe na cin kofin UEFA da Sporting Portugal . Daga nan ya buga wa Emmen da Haarlem na Eerste Divisie wasa kafin ya koma Spakenburg. == Rayuwa ta sirri == Yana aiki ne a wani kamfanin tsaro. == Hanyoyin haɗi na waje == * {{In lang|nl}} [http://www.vi.nl/Spelers/Speler/ChristyBonevacia.htm Profile at VI] * {{In lang|nl}} [https://web.archive.org/web/20110716114316/http://www.spakenburg.com/site/?christybonevacia Player profile] - SV Spakenburg [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1985]] buofiqu38mnq9pulvjph32myb12wqng Ruben van Bommel 0 151084 835507 2026-05-13T20:19:10Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1351229583|Ruben van Bommel]]" 835507 wikitext text/x-wiki '''Ruben van Bommel''' (an haife shi a ranar 3 ga Agusta 2004) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] a ƙungiyar Eredivisie [[PSV Eindhoven|ta PSV]] . == Aikin kulob == === MVV === Van Bommel ya ci gaba ta makarantar [[PSV Eindhoven|PSV]], kafin ya koma MVV a shekarar 2020. Ya fara buga wasa a Eerste Division a ranar 8 ga Agusta 2022 a filin wasa na Jong AZ, inda ya buga wasa a matsayin wanda zai maye gurbin Koen Kostons a rabi na biyu. Ɗan'uwansa Thomas van Bommel ya fara wasan kuma suna wasa tare na tsawon mintuna 20 har sai da aka cire Thomas daga wasan a ƙarshen rabin lokaci na biyu. <ref>{{Cite web |title=AZ II vs. MVV – Soccerway |url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/08/08/netherlands/eerste-divisie/jong-az/stichting-mvv/3798131/ |website=Soccerway}}</ref> A wasansa na farko a gidan Maastricht, De Geusselt, mako guda bayan fara wasansa na ƙwararru, van Bommel ya zira ƙwallonsa ta farko a wasan ƙwararru a wasan da suka ci NAC Breda da ci 3-1. <ref>{{Cite web |title=MVV vs. NAC 3–1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/08/15/netherlands/eerste-divisie/stichting-mvv/nac-bv/3798653 |website=Soccerway}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ruben van Bommel (zoon van) helpt MVV met eerste doelpunt aan knappe zege op NAC |url=https://www.ad.nl/nederlands-voetbal/ruben-van-bommel-zoon-van-helpt-mvv-met-eerste-doelpunt-aan-knappe-zege-op-nac~a1f0d698/ |website=ad.nl}}</ref> Van Bommel ya sami shahara a watan Satumba na 2022 lokacin da yake ɗaya daga cikin 'yan wasa biyu, tare da [[Jaymillio Pinas]] a wasan da suka buga tsakanin MVV da Dordrecht waɗanda aka yi musu beli saboda nutsewa cikin minti ɗaya. <ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=Scène improbable en D2 néerlandaise : deux jaunes pour deux simulations en une minute |url=https://www.walfoot.be/news/2022-09-25/-scene-improbable-en-d2-neerlandaise--deux-jaunes-pour-deux-simulations-en-une-minute/ |website=Walfoot}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 September 2022 |title=Zelden gezien: zowel zoon van Antwerpcoach Van Bommel als tegenstander gaan binnen de minuut op de bon na overduidelijke schwalbes |url=https://m.nieuwsblad.be/cnt/dmf20220924_94566066?utm |website=Het Nieuwsblad}}</ref> A ranar 10 ga Fabrairu 2023, ya zira kwallaye biyu kuma ya taimaka wajen cin nasara a wasan 5-1 a kan TOP Oss . Kwallonsa ta biyu ita ce kyakkyawan bugun daga kai sai mai tsaron gida Thijs Jansen . Bayan wasan ya bayyana cewa yana da niyyar tsawaita kwangilarsa da MVV. <ref name="1l1" /> === AZ === A ranar 1 ga Yuli, 2023, Van Bommel ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu da kulob din Eredivisie AZ, inda ya amince da yarjejeniyar da zai yi da kulob din har zuwa 2027. Van Bommel ya zura kwallonsa ta farko a gasar Eredivisie a ranar 13 ga Agusta 2023, ya zura kwallo 3-0 a minti na 51, wasan ya kare da nasara a gida da Go Ahead Eagles 5-1. <ref>{{Cite web |title=AZ Alkmaar 5-1 Go Ahead Eagles (Aug 13, 2023) Final Score |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/675328/go-ahead-eagles-az-alkmaar |access-date=2025-07-11 |website=ESPN |language=en}}</ref> A ranar 18 ga Agusta, ya zura kwallonsa ta farko a Turai a wasan da suka doke FC Santa Coloma 2-0 a gasar UEFA Conference League a gida. <ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=History: AZ Alkmaar 2-0 FC Santa Coloma {{!}} UEFA Conference League 2023/24 |url=https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/match/2038973--az-alkmaar-vs-fc-santa-coloma/ |access-date=2025-07-12 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> A ranar 25 ga Fabrairu 2024, ya zura kwallaye biyu a wasan da suka doke Ajax 2-0 a gida, wanda hakan ya zama karo na farko da ya zura kwallaye biyu a wasan Eredivisie. <ref name=":0">{{Cite web |date=2024-03-01 |title=Ruben van Bommel named as the Johan Cruyff Talent of the Month for February |url=https://eredivisie.eu/news/ruben-van-bommel-named-as-the-johan-cruyff-talent-of-the-month-for-february/ |access-date=2025-07-12 |website=Eredivisie |language=en}}</ref> A ƙarshen Fabrairun 2024, ya sami kyautar Johan Cruyff Talent of the Month, kyautar farko da ya samu a Eredivisie. [1] A watan Oktoban 2024, an zaɓi Van Bommel don lambar yabo ta Golden Boy, wacce ta zo ta 82. [2] === PSV === A ranar 11 ga Yuli, 2025, Van Bommel ya koma [[PSV Eindhoven|kungiyar PSV]] mai rike da kambun Eredivisie a kan kwantiragin shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=2025-07-11 |title=PSV complete signing of Ruben van Bommel from AZ Alkmaar {{!}} NL Times |url=https://nltimes.nl/2025/07/11/psv-complete-signing-ruben-van-bommel-az-alkmaar |access-date=2025-07-11 |website=nltimes.nl |language=en}}</ref> A ranar 21 ga Satumba, ya samu rauni a cinyarsa ta gaba a wasan da suka tashi 2-2 da Ajax, wanda hakan ya sa ba zai buga wasa ba har zuwa karshen kakar wasa . <ref>{{Cite web |date=22 September 2025 |title=Medical Update Ruben van Bommel |url=https://www.psv.nl/en/media/artikel/nieuws-medische-update-ruben-van-bommel |access-date=5 April 2026 |website=PSV.nl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 September 2025 |title=Dramatisch nieuws voor Ruben van Bommel en PSV: ‘Voelde eigenlijk meteen dat het mis was’ |url=https://www.ad.nl/voetbal/dramatisch-nieuws-voor-ruben-van-bommel-en-psv-voelde-eigenlijk-meteen-dat-het-mis-was~ac6c4160/ |access-date=5 April 2026 |website=AD.nl |language=nl}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An gayyaci Van Bommel zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 ta Netherlands a ranar 17 ga Maris 2023 daga manajan ƙungiyar ƙasa Martijn Reuser . A ranar 25 ga Maris 2023, ya fara buga wasa a ƙasashen waje a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 a wasan sada zumunci da suka yi da Faransa 'yan ƙasa da shekaru 20, inda suka tashi 2-1. <ref>{{Cite web |date=25 March 2023 |title=Emegha fires Netherlands U20 to win over France |url=http://www.football-oranje.com/emegha-fires-netherlands-u20-to-win-over-france/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528153344/https://www.football-oranje.com/emegha-fires-netherlands-u20-to-win-over-france/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=2 July 2023 |website=Football Oranje}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Frankrijk O20 – Nederland O20 |url=https://www.onsoranje.nl/teams/185188/programma/wedstrijd/334179 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230702150608/https://www.onsoranje.nl/teams/185188/programma/wedstrijd/334179 |archive-date=2 July 2023 |access-date=2 July 2023 |website=OnsOranje |language=nl}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2004]] aelaj0udnd4rqoy20bdo855qc9ssmnk 835508 835507 2026-05-13T20:19:31Z Sardeeq 39275 835508 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ruben van Bommel''' (an haife shi a ranar 3 ga Agusta 2004) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] a ƙungiyar Eredivisie [[PSV Eindhoven|ta PSV]] . == Aikin kulob == === MVV === Van Bommel ya ci gaba ta makarantar [[PSV Eindhoven|PSV]], kafin ya koma MVV a shekarar 2020. Ya fara buga wasa a Eerste Division a ranar 8 ga Agusta 2022 a filin wasa na Jong AZ, inda ya buga wasa a matsayin wanda zai maye gurbin Koen Kostons a rabi na biyu. Ɗan'uwansa Thomas van Bommel ya fara wasan kuma suna wasa tare na tsawon mintuna 20 har sai da aka cire Thomas daga wasan a ƙarshen rabin lokaci na biyu. <ref>{{Cite web |title=AZ II vs. MVV – Soccerway |url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/08/08/netherlands/eerste-divisie/jong-az/stichting-mvv/3798131/ |website=Soccerway}}</ref> A wasansa na farko a gidan Maastricht, De Geusselt, mako guda bayan fara wasansa na ƙwararru, van Bommel ya zira ƙwallonsa ta farko a wasan ƙwararru a wasan da suka ci NAC Breda da ci 3-1. <ref>{{Cite web |title=MVV vs. NAC 3–1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2022/08/15/netherlands/eerste-divisie/stichting-mvv/nac-bv/3798653 |website=Soccerway}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ruben van Bommel (zoon van) helpt MVV met eerste doelpunt aan knappe zege op NAC |url=https://www.ad.nl/nederlands-voetbal/ruben-van-bommel-zoon-van-helpt-mvv-met-eerste-doelpunt-aan-knappe-zege-op-nac~a1f0d698/ |website=ad.nl}}</ref> Van Bommel ya sami shahara a watan Satumba na 2022 lokacin da yake ɗaya daga cikin 'yan wasa biyu, tare da [[Jaymillio Pinas]] a wasan da suka buga tsakanin MVV da Dordrecht waɗanda aka yi musu beli saboda nutsewa cikin minti ɗaya. <ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=Scène improbable en D2 néerlandaise : deux jaunes pour deux simulations en une minute |url=https://www.walfoot.be/news/2022-09-25/-scene-improbable-en-d2-neerlandaise--deux-jaunes-pour-deux-simulations-en-une-minute/ |website=Walfoot}}</ref> <ref>{{Cite web |date=24 September 2022 |title=Zelden gezien: zowel zoon van Antwerpcoach Van Bommel als tegenstander gaan binnen de minuut op de bon na overduidelijke schwalbes |url=https://m.nieuwsblad.be/cnt/dmf20220924_94566066?utm |website=Het Nieuwsblad}}</ref> A ranar 10 ga Fabrairu 2023, ya zira kwallaye biyu kuma ya taimaka wajen cin nasara a wasan 5-1 a kan TOP Oss . Kwallonsa ta biyu ita ce kyakkyawan bugun daga kai sai mai tsaron gida Thijs Jansen . Bayan wasan ya bayyana cewa yana da niyyar tsawaita kwangilarsa da MVV. <ref name="1l1" /> === AZ === A ranar 1 ga Yuli, 2023, Van Bommel ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu da kulob din Eredivisie AZ, inda ya amince da yarjejeniyar da zai yi da kulob din har zuwa 2027. Van Bommel ya zura kwallonsa ta farko a gasar Eredivisie a ranar 13 ga Agusta 2023, ya zura kwallo 3-0 a minti na 51, wasan ya kare da nasara a gida da Go Ahead Eagles 5-1. <ref>{{Cite web |title=AZ Alkmaar 5-1 Go Ahead Eagles (Aug 13, 2023) Final Score |url=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/675328/go-ahead-eagles-az-alkmaar |access-date=2025-07-11 |website=ESPN |language=en}}</ref> A ranar 18 ga Agusta, ya zura kwallonsa ta farko a Turai a wasan da suka doke FC Santa Coloma 2-0 a gasar UEFA Conference League a gida. <ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=History: AZ Alkmaar 2-0 FC Santa Coloma {{!}} UEFA Conference League 2023/24 |url=https://www.uefa.com/uefaconferenceleague/match/2038973--az-alkmaar-vs-fc-santa-coloma/ |access-date=2025-07-12 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> A ranar 25 ga Fabrairu 2024, ya zura kwallaye biyu a wasan da suka doke Ajax 2-0 a gida, wanda hakan ya zama karo na farko da ya zura kwallaye biyu a wasan Eredivisie. <ref name=":0">{{Cite web |date=2024-03-01 |title=Ruben van Bommel named as the Johan Cruyff Talent of the Month for February |url=https://eredivisie.eu/news/ruben-van-bommel-named-as-the-johan-cruyff-talent-of-the-month-for-february/ |access-date=2025-07-12 |website=Eredivisie |language=en}}</ref> A ƙarshen Fabrairun 2024, ya sami kyautar Johan Cruyff Talent of the Month, kyautar farko da ya samu a Eredivisie. [1] A watan Oktoban 2024, an zaɓi Van Bommel don lambar yabo ta Golden Boy, wacce ta zo ta 82. [2] === PSV === A ranar 11 ga Yuli, 2025, Van Bommel ya koma [[PSV Eindhoven|kungiyar PSV]] mai rike da kambun Eredivisie a kan kwantiragin shekaru biyar. <ref>{{Cite web |date=2025-07-11 |title=PSV complete signing of Ruben van Bommel from AZ Alkmaar {{!}} NL Times |url=https://nltimes.nl/2025/07/11/psv-complete-signing-ruben-van-bommel-az-alkmaar |access-date=2025-07-11 |website=nltimes.nl |language=en}}</ref> A ranar 21 ga Satumba, ya samu rauni a cinyarsa ta gaba a wasan da suka tashi 2-2 da Ajax, wanda hakan ya sa ba zai buga wasa ba har zuwa karshen kakar wasa . <ref>{{Cite web |date=22 September 2025 |title=Medical Update Ruben van Bommel |url=https://www.psv.nl/en/media/artikel/nieuws-medische-update-ruben-van-bommel |access-date=5 April 2026 |website=PSV.nl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 September 2025 |title=Dramatisch nieuws voor Ruben van Bommel en PSV: ‘Voelde eigenlijk meteen dat het mis was’ |url=https://www.ad.nl/voetbal/dramatisch-nieuws-voor-ruben-van-bommel-en-psv-voelde-eigenlijk-meteen-dat-het-mis-was~ac6c4160/ |access-date=5 April 2026 |website=AD.nl |language=nl}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An gayyaci Van Bommel zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 ta Netherlands a ranar 17 ga Maris 2023 daga manajan ƙungiyar ƙasa Martijn Reuser . A ranar 25 ga Maris 2023, ya fara buga wasa a ƙasashen waje a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekaru 20 a wasan sada zumunci da suka yi da Faransa 'yan ƙasa da shekaru 20, inda suka tashi 2-1. <ref>{{Cite web |date=25 March 2023 |title=Emegha fires Netherlands U20 to win over France |url=http://www.football-oranje.com/emegha-fires-netherlands-u20-to-win-over-france/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528153344/https://www.football-oranje.com/emegha-fires-netherlands-u20-to-win-over-france/ |archive-date=28 May 2023 |access-date=2 July 2023 |website=Football Oranje}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Frankrijk O20 – Nederland O20 |url=https://www.onsoranje.nl/teams/185188/programma/wedstrijd/334179 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230702150608/https://www.onsoranje.nl/teams/185188/programma/wedstrijd/334179 |archive-date=2 July 2023 |access-date=2 July 2023 |website=OnsOranje |language=nl}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2004]] oy8eukdjion2gj7rwll27mx8qh2nqpa Rody na Boer 0 151085 835509 2026-05-13T20:21:07Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1325463982|Rody de Boer]]" 835509 wikitext text/x-wiki   '''Rody de Boer''' ( ; an haife shi a ranar 22 ga Agusta 1997) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar AaB ta ƙasar Denmark . == Aikin kulob == === Telstar === De Boer ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa a ADO Den Haag kuma ya kasance na huɗu da na uku a cikin jadawalin zurfin masu tsaron gida tsakanin 2014 da 2017. <ref>{{Cite web |title=ADO Den Haag – Squad 2014/2015 |url=https://www.worldfootball.net/teams/te60/ado-den-haag/squad/ |access-date=19 February 2023 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ADO Den Haag – Squad 2015/2016 |url=https://www.worldfootball.net/teams/te60/ado-den-haag/squad/ |access-date=19 February 2023 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ADO Den Haag – Squad 2016/2017 |url=https://www.worldfootball.net/teams/te60/ado-den-haag/squad/ |access-date=19 February 2023 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> Bai buga wasa na farko a ƙungiyar ba. A ranar 26 ga Mayu 2017, De Boer ya koma kulob din Eerste Divisie Telstar inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu. Ya fara buga wasa a babbar kungiyar a ranar 18 ga Agusta 2017 a wasan da suka yi da FC Eindhoven, inda suka tashi kunnen doki 2-2. <ref>{{Cite web |title=Eindhoven vs. Telstar – 18 August 2017 |url=https://int.soccerway.com/matches/2017/08/18/netherlands/eerste-divisie/fc-eindhoven/stormvogels-telstar-combinatie/2463187/ |access-date=19 February 2023 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> A kakar wasa daya da ya yi a Telstar, ya ci gaba da zura kwallaye 11 ba tare da an zura masa kwallo ba a wasanni 37, kuma ana rade-radin zai koma kulob din [[Premier League]] AFC Bournemouth da kuma kulob din Bundesliga FC Augsburg bayan kakar wasa mai ban mamaki. === AZ === De Boer ya koma kulob din Eredivisie na AZ kan kudin da ba a bayyana ba a ranar 15 ga Yuni 2018, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu. <ref>{{Cite web |date=15 June 2018 |title=AZ contracteert keeper De Boer |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-keeper-de-boer |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525054723/https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-keeper-de-boer |archive-date=25 May 2019 |access-date=19 February 2023 |website=AZ |language=nl}}</ref> Ya zama madadin [[Marco Bizot]], wanda ya fara wasa, don haka ya fi bugawa Jong AZ wasa a Eerste Division. Duk da haka, zai samu mummunan rauni a kafadarsa a watan Agusta na 2018, inda ya ajiye shi na tsawon watanni da dama. Ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a AZ a ranar 21 ga Disamba 2019 a wasan da Sparta Rotterdam ta sha kashi da ci 3-0. Ya maye gurbin Dani de Wit a minti na 8 bayan an kori Bizot daga fili. Ya fara wasa a ƙungiyar a wasan lig na gaba saboda dakatar da Bizot, a wasan da Willem II ya sha kashi da ci 3-1 a gida. A ranar 10 ga Yuni 2020, an aika De Boer kan lamuni na kaka daya zuwa gefen Eerste Divisie De Graafschap . === Roda JC === A ranar 6 ga Yuli 2021, De Boer ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da Roda JC Kerkrade . [1] Ya fara buga wa kulob din wasa a ranar 7 ga Agusta 2021, inda ya fara da tsohuwar kungiyar De Graafschap kuma ya ci kwallo a raga a wasan da suka yi rashin nasara a waje da ci 3-0. [2] [3] Shi ne dan wasan farko da ya fara zura kwallo a raga a kakar wasa ta 2021-22, inda ya ci kwallo 12 ba tare da an zura masa kwallo a raga ba a wasanni 41 da ya buga, [4] kuma an fitar da Roda daga gasar neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai ta hannun Excelsior a ranar 14 ga Mayu 2022. [5] De Boer shi ma ya fara kakar wasa ta 2022-23 a matsayin mai tsaron raga ga Roda, amma ya rasa gurbinsa a raga a wasan na biyar ga sabon dan wasa Moritz Nicolas wanda aka aro daga Borussia Mönchengladbach . <ref>{{Cite web |date=9 December 2022 |title='We moeten irritanter zijn' |url=https://www.rodajckerkrade.nl/nieuwsbericht/09-12-2022/we-moeten-irritanter-zijn |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227143944/https://www.rodajckerkrade.nl/nieuwsbericht/09-12-2022/we-moeten-irritanter-zijn |archive-date=27 December 2022 |access-date=19 February 2023 |website=Roda JC Kerkrade |language=nl}}</ref> Ya kuma rasa matsayinsa a matsayin mai tsaron raga a farkon kakar wasa ta 2023–24, inda Koen Bucker ya zo daga Heracles Almelo a tsakiyar watan Agusta na 2023 don zama ɗan wasan farko nan take. === AAB === A ranar 22 ga Agusta 2023, Roda JC ta sanar da ficewar De Boer zuwa ƙungiyar AaB ta 1 ta Denmark da aka sauke kwanan nan. Ƙungiyar Denmark ta tabbatar da hakan a ranar 25 ga Agusta, inda ta sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu. <ref>{{Cite web |date=25 August 2023 |title=AaB henter målmand i Roda |url=https://aabsport.dk/nyheder/2023/august/aab-henter-maalmand-i-roda/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030195933/https://aabsport.dk/nyheder/2023/august/aab-henter-maalmand-i-roda/ |archive-date=30 October 2023 |access-date=30 October 2023 |website=AaB Sport |language=da}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar a zagaye na biyu na gasar cin kofin Denmark, inda ya ci gaba da rashin zura ƙwallo a raga a wasan da suka doke VRI da ci 6-0. <ref>{{Cite web |title=VRI vs. AaB 0–6: Summary |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/09/06/denmark/dbu-pokalen/vejlby-risskov-idratsklub/aalborg-bk/4214190/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230909173547/https://int.soccerway.com/matches/2023/09/06/denmark/dbu-pokalen/vejlby-risskov-idratsklub/aalborg-bk/4214190/ |archive-date=9 September 2023 |access-date=30 October 2023 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Haihuwan 1997]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] rd9istifj4h258k2120az6s51riz04e 835510 835509 2026-05-13T20:21:28Z Sardeeq 39275 835510 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rody de Boer''' ( ; an haife shi a ranar 22 ga Agusta 1997) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar AaB ta ƙasar Denmark . == Aikin kulob == === Telstar === De Boer ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa a ADO Den Haag kuma ya kasance na huɗu da na uku a cikin jadawalin zurfin masu tsaron gida tsakanin 2014 da 2017. <ref>{{Cite web |title=ADO Den Haag – Squad 2014/2015 |url=https://www.worldfootball.net/teams/te60/ado-den-haag/squad/ |access-date=19 February 2023 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ADO Den Haag – Squad 2015/2016 |url=https://www.worldfootball.net/teams/te60/ado-den-haag/squad/ |access-date=19 February 2023 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ADO Den Haag – Squad 2016/2017 |url=https://www.worldfootball.net/teams/te60/ado-den-haag/squad/ |access-date=19 February 2023 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> Bai buga wasa na farko a ƙungiyar ba. A ranar 26 ga Mayu 2017, De Boer ya koma kulob din Eerste Divisie Telstar inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu. Ya fara buga wasa a babbar kungiyar a ranar 18 ga Agusta 2017 a wasan da suka yi da FC Eindhoven, inda suka tashi kunnen doki 2-2. <ref>{{Cite web |title=Eindhoven vs. Telstar – 18 August 2017 |url=https://int.soccerway.com/matches/2017/08/18/netherlands/eerste-divisie/fc-eindhoven/stormvogels-telstar-combinatie/2463187/ |access-date=19 February 2023 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> A kakar wasa daya da ya yi a Telstar, ya ci gaba da zura kwallaye 11 ba tare da an zura masa kwallo ba a wasanni 37, kuma ana rade-radin zai koma kulob din [[Premier League]] AFC Bournemouth da kuma kulob din Bundesliga FC Augsburg bayan kakar wasa mai ban mamaki. === AZ === De Boer ya koma kulob din Eredivisie na AZ kan kudin da ba a bayyana ba a ranar 15 ga Yuni 2018, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru hudu. <ref>{{Cite web |date=15 June 2018 |title=AZ contracteert keeper De Boer |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-keeper-de-boer |archive-url=https://web.archive.org/web/20190525054723/https://www.az.nl/nl/nieuws/az-contracteert-keeper-de-boer |archive-date=25 May 2019 |access-date=19 February 2023 |website=AZ |language=nl}}</ref> Ya zama madadin [[Marco Bizot]], wanda ya fara wasa, don haka ya fi bugawa Jong AZ wasa a Eerste Division. Duk da haka, zai samu mummunan rauni a kafadarsa a watan Agusta na 2018, inda ya ajiye shi na tsawon watanni da dama. Ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a AZ a ranar 21 ga Disamba 2019 a wasan da Sparta Rotterdam ta sha kashi da ci 3-0. Ya maye gurbin Dani de Wit a minti na 8 bayan an kori Bizot daga fili. Ya fara wasa a ƙungiyar a wasan lig na gaba saboda dakatar da Bizot, a wasan da Willem II ya sha kashi da ci 3-1 a gida. A ranar 10 ga Yuni 2020, an aika De Boer kan lamuni na kaka daya zuwa gefen Eerste Divisie De Graafschap . === Roda JC === A ranar 6 ga Yuli 2021, De Boer ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da Roda JC Kerkrade . [1] Ya fara buga wa kulob din wasa a ranar 7 ga Agusta 2021, inda ya fara da tsohuwar kungiyar De Graafschap kuma ya ci kwallo a raga a wasan da suka yi rashin nasara a waje da ci 3-0. [2] [3] Shi ne dan wasan farko da ya fara zura kwallo a raga a kakar wasa ta 2021-22, inda ya ci kwallo 12 ba tare da an zura masa kwallo a raga ba a wasanni 41 da ya buga, [4] kuma an fitar da Roda daga gasar neman gurbin shiga gasar cin kofin zakarun Turai ta hannun Excelsior a ranar 14 ga Mayu 2022. [5] De Boer shi ma ya fara kakar wasa ta 2022-23 a matsayin mai tsaron raga ga Roda, amma ya rasa gurbinsa a raga a wasan na biyar ga sabon dan wasa Moritz Nicolas wanda aka aro daga Borussia Mönchengladbach . <ref>{{Cite web |date=9 December 2022 |title='We moeten irritanter zijn' |url=https://www.rodajckerkrade.nl/nieuwsbericht/09-12-2022/we-moeten-irritanter-zijn |archive-url=https://web.archive.org/web/20221227143944/https://www.rodajckerkrade.nl/nieuwsbericht/09-12-2022/we-moeten-irritanter-zijn |archive-date=27 December 2022 |access-date=19 February 2023 |website=Roda JC Kerkrade |language=nl}}</ref> Ya kuma rasa matsayinsa a matsayin mai tsaron raga a farkon kakar wasa ta 2023–24, inda Koen Bucker ya zo daga Heracles Almelo a tsakiyar watan Agusta na 2023 don zama ɗan wasan farko nan take. === AAB === A ranar 22 ga Agusta 2023, Roda JC ta sanar da ficewar De Boer zuwa ƙungiyar AaB ta 1 ta Denmark da aka sauke kwanan nan. Ƙungiyar Denmark ta tabbatar da hakan a ranar 25 ga Agusta, inda ta sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu. <ref>{{Cite web |date=25 August 2023 |title=AaB henter målmand i Roda |url=https://aabsport.dk/nyheder/2023/august/aab-henter-maalmand-i-roda/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030195933/https://aabsport.dk/nyheder/2023/august/aab-henter-maalmand-i-roda/ |archive-date=30 October 2023 |access-date=30 October 2023 |website=AaB Sport |language=da}}</ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar a zagaye na biyu na gasar cin kofin Denmark, inda ya ci gaba da rashin zura ƙwallo a raga a wasan da suka doke VRI da ci 6-0. <ref>{{Cite web |title=VRI vs. AaB 0–6: Summary |url=https://int.soccerway.com/matches/2023/09/06/denmark/dbu-pokalen/vejlby-risskov-idratsklub/aalborg-bk/4214190/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230909173547/https://int.soccerway.com/matches/2023/09/06/denmark/dbu-pokalen/vejlby-risskov-idratsklub/aalborg-bk/4214190/ |archive-date=9 September 2023 |access-date=30 October 2023 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Haihuwan 1997]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] ig8bci3nrqrbbxus5jhj3wfmlu08cox Krzysztof Bociek 0 151086 835511 2026-05-13T20:22:33Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1294849550|Krzysztof Bociek]]" 835511 wikitext text/x-wiki '''Krzysztof Bociek''' (an haife shi a ranar 30 ga Maris 1974) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Poland wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba . == Sana'a == Bociek ya fara aikinsa ne da ƙungiyar Stal Mielec ta ƙasar Poland, inda ya buga wasanni 65 a gasar kuma ya zura kwallaye 19. [1] A shekarar 1994, Bociek ya rattaba hannu a ƙungiyar PAOK ta ƙasar Girka. [2] A shekarar 1995, ya koma Stal Mielec a ƙasar Poland. [3] A shekarar 1996, ya rattaba hannu a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland FC Volendam . [1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1974]] o89213rdidmd0q95o2n10y6yambcogp 835512 835511 2026-05-13T20:23:54Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1294849550|Krzysztof Bociek]]" 835512 wikitext text/x-wiki '''Krzysztof Bociek''' (an haife shi a ranar 30 ga Maris 1974) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Poland wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba .<ref>Krzysztof Bociek at ''90minut.pl'' (in Polish)</ref><ref>Krzysztof Bociek – niespełniona nadzieja polskiego futbolu". rfbl.pl. 13 October 2022.</ref> == Sana'a == Bociek ya fara aikinsa ne da ƙungiyar Stal Mielec ta ƙasar Poland, inda ya buga wasanni 65 a gasar kuma ya zura kwallaye 19. [1] A shekarar 1994, Bociek ya rattaba hannu a ƙungiyar PAOK ta ƙasar Girka. [2] A shekarar 1995, ya koma Stal Mielec a ƙasar Poland. [3] A shekarar 1996, ya rattaba hannu a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland FC Volendam . [1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1974]] cq9pi3ia17mog5dzsx2ex33r5bypqcs 835513 835512 2026-05-13T20:24:21Z Sardeeq 39275 835513 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Krzysztof Bociek''' (an haife shi a ranar 30 ga Maris 1974) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Poland wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba .<ref>Krzysztof Bociek at ''90minut.pl'' (in Polish)</ref><ref>Krzysztof Bociek – niespełniona nadzieja polskiego futbolu". rfbl.pl. 13 October 2022.</ref> == Sana'a == Bociek ya fara aikinsa ne da ƙungiyar Stal Mielec ta ƙasar Poland, inda ya buga wasanni 65 a gasar kuma ya zura kwallaye 19. [1] A shekarar 1994, Bociek ya rattaba hannu a ƙungiyar PAOK ta ƙasar Girka. [2] A shekarar 1995, ya koma Stal Mielec a ƙasar Poland. [3] A shekarar 1996, ya rattaba hannu a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland FC Volendam . [1] == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1974]] pufc4sg65ssv6f7kcxj77akwfsez0pk Myron Boadu 0 151087 835516 2026-05-13T20:26:51Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353101784|Myron Boadu]]" 835516 wikitext text/x-wiki '''Myron Boadu''' (an haife shi a ranar 14 ga Janairu 2001) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke buga wasa a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar Eredivisie [[PSV Eindhoven|ta PSV]] . An haife shi a [[Amsterdam]], Netherlands, Boadu ɗan asalin ƙasar [[Ghana]] ne. <ref>{{Cite web |title=Ghanaian youngster Myron Boadu scores for AZ Alkmaar in victory over Panathinaikos |url=https://ghanasoccernet.com/ghanaian-youngster-myron-boadu-scores-for-az-alkmaar-in-victory-over-panathinaikos |website=GhanaSoccernet}}</ref> Ya shiga makarantar horar da 'yan wasan AZ a shekarar 2013. A shekarar 2018 ya fara buga wasa a ƙungiyar a wasan da suka buga da [[PEC Zwolle]] a Eredivisie. Bayan ya sha fama da raunuka na dogon lokaci, Boadu ya kafa kansa a matsayin ɗan wasa na yau da kullun a AZ a kakar wasa ta 2019-20 . Ya koma Monaco a shekarar 2021. Boadu ya wakilci ƙasar Netherlands a matakin matasa da manya. == Aikin kulob == === AZ === An haife shi a [[Amsterdam]] ga iyayensa ' [[Ghana|yan Ghana]], Boadu ya fara bugawa SC Buitenveldert wasa, kafin ya shiga makarantar horar da 'yan wasan AZ a 2013. Ya shiga jerin matasan 'yan wasa kafin a saka shi a cikin kungiyar 'yan wasa kafin kakar wasa ta 2016-17. A ranar 3 ga Satumba, 2016, ya fara bugawa kungiyar 'yan wasa ta AZ wasa a wasan da suka yi da Excelsior Maassluis, inda ya zura kwallo a minti na 23. <ref>{{Cite web |title=Jong AZ - Excelsior Maassluis |url=https://int.soccerway.com/matches/2016/09/03/netherlands/tweede-divisie/jong-az/excelsior-maassluis/2260961/ |website=Soccerway}}</ref> 'Yan wasan sun lashe gasar zakarun 'yan wasa a karshen kakar wasa ta uku, inda suka kai matsayi na biyu a gasar Netherlands. A shekarar 2017, an saka Boadu a cikin kungiyar farko ta AZ, amma an cire shi daga wasa na kusan dukkan kakar wasa ta 2017-18 saboda raunin gwiwa. A ranar 6 ga Mayu, 2018, ya fara buga wasa a AZ a wasan karshe na kakar wasa ta Eredivisie da [[PEC Zwolle]] . Ya fito daga benci a minti na 67, inda ya maye gurbin Mats Seuntjens a wasan da suka yi nasara da ci 6-0 a gida. <ref>{{Cite web |title=AZ - PEC Zwolle |url=https://int.soccerway.com/matches/2018/05/06/netherlands/eredivisie/stichting-az/bvo-fc-zwolle/2462638/ |website=Soccerway}}</ref> A ranar 12 ga Agusta 2018, Boadu ya zura kwallonsa ta farko a wasan da suka yi da NAC Breda . Yin hakan, ya zama ɗan wasa mafi ƙaranci da ya ci wa AZ kwallo a Eredivisie, yana da shekaru 17 da kwanaki 212. <ref>{{Cite web |title=AZ - NAC Breda |url=https://int.soccerway.com/matches/2018/08/12/netherlands/eredivisie/stichting-az/nac-bv/2793935/ |website=Soccerway}}</ref> A mako mai zuwa ya sake zura kwallo a wasan da suka yi da FC Emmen . A wasan gida da Feyenoord a ranar 16 ga Satumba, 2018, Boadu ya karye a idon sawunsa bayan karo da Eric Botteghin . Daga baya an hana shi buga wasa na tsawon watanni bakwai. Ya dawo AZ a ranar 20 ga Afrilu, 2019, wasa a waje, kuma da Feyenoord. A lokacin kakar wasa ta 2019-20, Boadu ya kafa kansa a matsayin wanda zai fara wasa a kungiyar AZ ta farko, kuma ya zura kwallaye masu mahimmanci a gasar Eredivisie da kuma a gasar Europa League ta kungiyar. Kwallayen da ya ci a wasan da suka yi da BK Häcken da [[Royal Antwerp]] a zagayen cancantar shiga gasar sun taimaka wajen tabbatar da matsayin AZ a matakin rukuni na gasar. === Monaco === A ranar 4 ga Agusta 2021, Monaco ta sanar da sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyar. [1] An ruwaito cewa yarjejeniyar ta ci €17,000,000. [2] A ranar 26 ga Satumba 2021, ya taimaka wa Sofiane Diop wajen samun nasara a Clermont Foot da ci 3-1. [3] Boadu ya zura kwallonsa ta farko a AS Monaco a ranar 21 ga Oktoba a wasan da suka doke PSV Eindhoven da ci 2-1 a gasar Europa League . [4] Ya zura kwallonsa ta uku a wasanni uku a jere ga Monaco a jere a wasan da suka yi da Saint-Étienne . [5] ==== Lamuni ga Twente ==== A ranar 1 ga Fabrairu, 2024, Boadu ya koma Netherlands ya kuma koma Twente a matsayin aro har zuwa ƙarshen kakar wasa. Ya zura kwallaye a wasansa na farko a ''Tukkers'' a ranar 3 ga Fabrairu, inda ya taimaka musu su yi nasara a gasar 3-0 a kan RKC Waalwijk bayan ya maye gurbin Ricky van Wolfswinkel a rabin na biyu. <ref>{{Cite web |title=FC Twente – RKC Waalwijk 3:0 (Eredivisie 2023/2024, 20. Round) |url=https://www.worldfootball.net/match-report/ma9670052/lineup/ |access-date=10 March 2024 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> Galibi a matsayin wanda ya maye gurbinsa tun da farko, ba da daɗewa ba ya inganta kuma ya zira kwallaye na biyu a ranar 9 ga Maris, inda ya nuna kwarin gwiwa a wasan da suka doke Sparta Rotterdam da ci 2-1 a gasar. <ref>{{Cite web |title=FC Twente – Sparta Rotterdam 2:1 (Eredivisie 2023/2024, 25. Round) |url=https://www.worldfootball.net/match-report/ma9670205/lineup/ |access-date=10 March 2024 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2001]] ja27kpk9dfr6mc2jpfnootqtw4s7nt8 835517 835516 2026-05-13T20:27:26Z Sardeeq 39275 835517 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Myron Boadu''' (an haife shi a ranar 14 ga Janairu 2001) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke buga wasa a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar Eredivisie [[PSV Eindhoven|ta PSV]] . An haife shi a [[Amsterdam]], Netherlands, Boadu ɗan asalin ƙasar [[Ghana]] ne. <ref>{{Cite web |title=Ghanaian youngster Myron Boadu scores for AZ Alkmaar in victory over Panathinaikos |url=https://ghanasoccernet.com/ghanaian-youngster-myron-boadu-scores-for-az-alkmaar-in-victory-over-panathinaikos |website=GhanaSoccernet}}</ref> Ya shiga makarantar horar da 'yan wasan AZ a shekarar 2013. A shekarar 2018 ya fara buga wasa a ƙungiyar a wasan da suka buga da [[PEC Zwolle]] a Eredivisie. Bayan ya sha fama da raunuka na dogon lokaci, Boadu ya kafa kansa a matsayin ɗan wasa na yau da kullun a AZ a kakar wasa ta 2019-20 . Ya koma Monaco a shekarar 2021. Boadu ya wakilci ƙasar Netherlands a matakin matasa da manya. == Aikin kulob == === AZ === An haife shi a [[Amsterdam]] ga iyayensa ' [[Ghana|yan Ghana]], Boadu ya fara bugawa SC Buitenveldert wasa, kafin ya shiga makarantar horar da 'yan wasan AZ a 2013. Ya shiga jerin matasan 'yan wasa kafin a saka shi a cikin kungiyar 'yan wasa kafin kakar wasa ta 2016-17. A ranar 3 ga Satumba, 2016, ya fara bugawa kungiyar 'yan wasa ta AZ wasa a wasan da suka yi da Excelsior Maassluis, inda ya zura kwallo a minti na 23. <ref>{{Cite web |title=Jong AZ - Excelsior Maassluis |url=https://int.soccerway.com/matches/2016/09/03/netherlands/tweede-divisie/jong-az/excelsior-maassluis/2260961/ |website=Soccerway}}</ref> 'Yan wasan sun lashe gasar zakarun 'yan wasa a karshen kakar wasa ta uku, inda suka kai matsayi na biyu a gasar Netherlands. A shekarar 2017, an saka Boadu a cikin kungiyar farko ta AZ, amma an cire shi daga wasa na kusan dukkan kakar wasa ta 2017-18 saboda raunin gwiwa. A ranar 6 ga Mayu, 2018, ya fara buga wasa a AZ a wasan karshe na kakar wasa ta Eredivisie da [[PEC Zwolle]] . Ya fito daga benci a minti na 67, inda ya maye gurbin Mats Seuntjens a wasan da suka yi nasara da ci 6-0 a gida. <ref>{{Cite web |title=AZ - PEC Zwolle |url=https://int.soccerway.com/matches/2018/05/06/netherlands/eredivisie/stichting-az/bvo-fc-zwolle/2462638/ |website=Soccerway}}</ref> A ranar 12 ga Agusta 2018, Boadu ya zura kwallonsa ta farko a wasan da suka yi da NAC Breda . Yin hakan, ya zama ɗan wasa mafi ƙaranci da ya ci wa AZ kwallo a Eredivisie, yana da shekaru 17 da kwanaki 212. <ref>{{Cite web |title=AZ - NAC Breda |url=https://int.soccerway.com/matches/2018/08/12/netherlands/eredivisie/stichting-az/nac-bv/2793935/ |website=Soccerway}}</ref> A mako mai zuwa ya sake zura kwallo a wasan da suka yi da FC Emmen . A wasan gida da Feyenoord a ranar 16 ga Satumba, 2018, Boadu ya karye a idon sawunsa bayan karo da Eric Botteghin . Daga baya an hana shi buga wasa na tsawon watanni bakwai. Ya dawo AZ a ranar 20 ga Afrilu, 2019, wasa a waje, kuma da Feyenoord. A lokacin kakar wasa ta 2019-20, Boadu ya kafa kansa a matsayin wanda zai fara wasa a kungiyar AZ ta farko, kuma ya zura kwallaye masu mahimmanci a gasar Eredivisie da kuma a gasar Europa League ta kungiyar. Kwallayen da ya ci a wasan da suka yi da BK Häcken da [[Royal Antwerp]] a zagayen cancantar shiga gasar sun taimaka wajen tabbatar da matsayin AZ a matakin rukuni na gasar. === Monaco === A ranar 4 ga Agusta 2021, Monaco ta sanar da sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyar. [1] An ruwaito cewa yarjejeniyar ta ci €17,000,000. [2] A ranar 26 ga Satumba 2021, ya taimaka wa Sofiane Diop wajen samun nasara a Clermont Foot da ci 3-1. [3] Boadu ya zura kwallonsa ta farko a AS Monaco a ranar 21 ga Oktoba a wasan da suka doke PSV Eindhoven da ci 2-1 a gasar Europa League . [4] Ya zura kwallonsa ta uku a wasanni uku a jere ga Monaco a jere a wasan da suka yi da Saint-Étienne . [5] ==== Lamuni ga Twente ==== A ranar 1 ga Fabrairu, 2024, Boadu ya koma Netherlands ya kuma koma Twente a matsayin aro har zuwa ƙarshen kakar wasa. Ya zura kwallaye a wasansa na farko a ''Tukkers'' a ranar 3 ga Fabrairu, inda ya taimaka musu su yi nasara a gasar 3-0 a kan RKC Waalwijk bayan ya maye gurbin Ricky van Wolfswinkel a rabin na biyu. <ref>{{Cite web |title=FC Twente – RKC Waalwijk 3:0 (Eredivisie 2023/2024, 20. Round) |url=https://www.worldfootball.net/match-report/ma9670052/lineup/ |access-date=10 March 2024 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> Galibi a matsayin wanda ya maye gurbinsa tun da farko, ba da daɗewa ba ya inganta kuma ya zira kwallaye na biyu a ranar 9 ga Maris, inda ya nuna kwarin gwiwa a wasan da suka doke Sparta Rotterdam da ci 2-1 a gasar. <ref>{{Cite web |title=FC Twente – Sparta Rotterdam 2:1 (Eredivisie 2023/2024, 25. Round) |url=https://www.worldfootball.net/match-report/ma9670205/lineup/ |access-date=10 March 2024 |website=WorldFootball.net |publisher=HEIM:SPIEL}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2001]] rn33jaljm01uzevgetcqsmt0l9q5ej2 Mettin Mai kwafin 0 151088 835518 2026-05-13T20:28:54Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1241203720|Mettin Copier]]" 835518 wikitext text/x-wiki '''Mettin Copier''' (an haife shi 4 Janairu 1989) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan asalin [[Austriya|ƙasar]] [[Holand|Holland]] wanda ke taka leda a SG Quelle Fürth a cikin Jamusanci Landesliga Bayern-Nordost . == Aikin kulob == Copier ya buga wa ƙungiyoyin matasa na [[SV Siveo'60]] da USV Elinkwijk, kafin ya shiga makarantar horar da ƙungiyar AZ Alkmaar ta ƙasar Holland a shekarar 2007. Ya buga wasa sosai a ƙungiyar Alkmaar, kuma an ƙara masa matsayi zuwa babbar ƙungiyar a shekarar 2009. Bayan ɗan gajeren lokaci a matsayin aro a Telstar a ƙungiyar Eerste Divisie a shekarar 2010, <ref>[https://www.nhnieuws.nl/sport/17766/copier-en-schutz-naar-telstar Copier en Schutz naar Telstar] - NH Nieuws {{In lang|nl}}</ref> inda ya buga wasanni huɗu amma ya gamu da koma baya bayan canjin manaja, Copier ya koma FC Oss a shekarar 2010, <ref>[http://www.omroepbrabant.nl/?news/141219792/Twee+nieuwe+verdedigers+voor+FC+Oss.aspx Twee nieuwe verdedigers voor FC Oss] - Omroep Brabant {{In lang|nl}}</ref> ya buga wasanni 3 kuma ya zura kwallaye 2 a ƙungiyar. Copier ya koma Amurka a shekarar 2011 don bugawa Dayton Dutch Lions wasa a USL Professional Division a shekarar 2011. A lokacin rani 2014 ya shiga FC Breukelen daga abokan wasan RKSV Leonidas, a Rotterdam. <ref>[http://archief.fcbreukelen.nl/201405233610/nieuws/actueel/mettin-copier-van-leonidas-naar-fc-breukelen/menu-id-388.html Mettin Copier van Leonidas naar FC Breukelen] - FC Breukelen {{In lang|nl}}</ref> A cikin Nuwamba 2017, Copier ya koma Bezirksliga Mittelfranken 1 kulob na ASV Fürth na bakwai. Kafin kakar 2019-20, ya koma kulob na Landesliga na Bayern-Nordost SG Quelle Fürth na shida. === Na Ƙasa da Ƙasa === Copier, wanda mahaifinsa ɗan ƙasar Holland ne kuma mahaifiyarsa 'yar ƙasar Austria ce, ya sanar da aniyarsa ta bugawa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Austria wasa a shekara ta 2007. Ya samu damar buga wasa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta 'yan ƙasa da shekara 21 ta ƙasar Austria a ranar 25 ga Maris 2009 a wasan da suka buga da Italiya, kuma bayan kwana shida ya buga wasansa na biyu a wasan da suka sha kashi da ci 2-1 a hannun Switzerland. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1989]] qys34tdw57lex2ynb8jf8odn1ctfud3 835519 835518 2026-05-13T20:29:21Z Sardeeq 39275 835519 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mettin Copier''' (an haife shi 4 Janairu 1989) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan asalin [[Austriya|ƙasar]] [[Holand|Holland]] wanda ke taka leda a SG Quelle Fürth a cikin Jamusanci Landesliga Bayern-Nordost . == Aikin kulob == Copier ya buga wa ƙungiyoyin matasa na [[SV Siveo'60]] da USV Elinkwijk, kafin ya shiga makarantar horar da ƙungiyar AZ Alkmaar ta ƙasar Holland a shekarar 2007. Ya buga wasa sosai a ƙungiyar Alkmaar, kuma an ƙara masa matsayi zuwa babbar ƙungiyar a shekarar 2009. Bayan ɗan gajeren lokaci a matsayin aro a Telstar a ƙungiyar Eerste Divisie a shekarar 2010, <ref>[https://www.nhnieuws.nl/sport/17766/copier-en-schutz-naar-telstar Copier en Schutz naar Telstar] - NH Nieuws {{In lang|nl}}</ref> inda ya buga wasanni huɗu amma ya gamu da koma baya bayan canjin manaja, Copier ya koma FC Oss a shekarar 2010, <ref>[http://www.omroepbrabant.nl/?news/141219792/Twee+nieuwe+verdedigers+voor+FC+Oss.aspx Twee nieuwe verdedigers voor FC Oss] - Omroep Brabant {{In lang|nl}}</ref> ya buga wasanni 3 kuma ya zura kwallaye 2 a ƙungiyar. Copier ya koma Amurka a shekarar 2011 don bugawa Dayton Dutch Lions wasa a USL Professional Division a shekarar 2011. A lokacin rani 2014 ya shiga FC Breukelen daga abokan wasan RKSV Leonidas, a Rotterdam. <ref>[http://archief.fcbreukelen.nl/201405233610/nieuws/actueel/mettin-copier-van-leonidas-naar-fc-breukelen/menu-id-388.html Mettin Copier van Leonidas naar FC Breukelen] - FC Breukelen {{In lang|nl}}</ref> A cikin Nuwamba 2017, Copier ya koma Bezirksliga Mittelfranken 1 kulob na ASV Fürth na bakwai. Kafin kakar 2019-20, ya koma kulob na Landesliga na Bayern-Nordost SG Quelle Fürth na shida. === Na Ƙasa da Ƙasa === Copier, wanda mahaifinsa ɗan ƙasar Holland ne kuma mahaifiyarsa 'yar ƙasar Austria ce, ya sanar da aniyarsa ta bugawa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Austria wasa a shekara ta 2007. Ya samu damar buga wasa na farko a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta 'yan ƙasa da shekara 21 ta ƙasar Austria a ranar 25 ga Maris 2009 a wasan da suka buga da Italiya, kuma bayan kwana shida ya buga wasansa na biyu a wasan da suka sha kashi da ci 2-1 a hannun Switzerland. == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1989]] ngoj7xu352al59lbed02gmk0ju31zmt Rini Coolen 0 151089 835520 2026-05-13T20:31:37Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1351716974|Rini Coolen]]" 835520 wikitext text/x-wiki '''Rini Coolen''' (an haife shi a ranar 10 ga Fabrairu 1967) [[Mai buga baya|ɗan wasan baya ne]] [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] daga ƙasar Holland mai ritaya kuma a halin yanzu Shugaban Kwalejin Feyenoord . <ref name="Feyenoord Academy">{{Cite web |date=May 21, 2021 |title=Rini Coolen nieuwe hoofd jeugdopleiding Feyenoord Academy |url=https://www.feyenoord.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/rini-coolen-nieuwe-hoofd-jeugdopleiding-feyenoord-academy-210521 |access-date=November 9, 2021 |website=www.feyenoord.nl |language=nl}}</ref> == Aikin kulob == Coolen ya buga wasa a ƙungiyar Go Ahead Eagles, Heracles, De Graafschap da AZ a fannin ƙwarewa. == Aikin gudanarwa == Ya yi ritaya a shekarar 1995 kuma ya zama manajan ƙwallon ƙafa wanda ya yi aiki a Heracles Almelo, Twente da AGOVV Apeldoorn . Ya bar Twente bisa yarjejeniyar juna a ranar 1 ga Fabrairu, 2006. A watan Nuwamba, 2008, ya sanya hannu a kan RBC Roosendaal a matsayin magajin kocin da aka saki Rob Meppelink . A shekarar 2010, an naɗa shi manajan kulob ɗin A-League Adelaide United. Kakar wasansa ta farko da Adelaide United ta yi nasara, inda ta kai kulob din daga matsayi na ƙarshe da suka kai a kakar wasa ta 2009-10 zuwa matsayi na uku a kakar wasa ta 2010-11. Lokacinsa a kulob din ya cika da abubuwan ban mamaki da suka faru a waje, musamman game da tsohon kyaftin ɗin Reds Travis Dodd wanda ya koma Perth Glory . Coolen ya gabatar da wani shiri ga kulob ɗin kuma ya fara sake gina ƙungiyar bayan an sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu. Coolen ya saki 'yan wasa da dama ciki har da Travis Dodd, Paul Reid, Adam Hughes da Lucas Pantelis . Kayayyakin da Coolen ya shigo da su kamar Evgeniy Levchenko, Ricardo Da Silva da Andwele Slory sun kasa yin tasiri. <ref>{{Cite web |title=Slory's Adelaide United Row Boils over - Australia News - Australian FourFourTwo - the Ultimate Football Website |url=http://au.fourfourtwo.com/news/223598,slorys-adelaide-united-row-boils-over.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111125134802/http://au.fourfourtwo.com/news/223598,slorys-adelaide-united-row-boils-over.aspx |archive-date=25 November 2011 |access-date=8 January 2012}}</ref> Bayan rashin nasarar da aka samu a kakar wasa ta 2011/2012, an sanar a ranar 18 ga Disamba 2011 cewa tsohon kocin Adelaide United John Kosmina zai maye gurbin Coolen. An yi tsammanin zai ci gaba da zama a kulob din a matsayin kocin tawagar matasa, <ref>{{Cite web |title=John Kosmina returns as coach to Adelaide United after axing of Rini Coolen {{!}} The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/news/sport/john-kosmina-returns-as-coach-to-adelaide-united-after-axing-of-rini-coolen/story-fn63e0vj-1226225046657 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111218065129/http://www.theaustralian.com.au/news/sport/john-kosmina-returns-as-coach-to-adelaide-united-after-axing-of-rini-coolen/story-fn63e0vj-1226225046657 |archive-date=2011-12-18}}</ref> duk da haka a ranar 21 ga Disamba 2011, an sanar da cewa ya bar kulob din. <ref>{{Cite web |title=Coolen walks out on Reds : The World Game on SBS |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1086443/coolen-walks-out-on-reds |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120201042035/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1086443/Coolen-walks-out-on-Reds |archive-date=2012-02-01 |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Coolen ya kai karar kulob din a kotu saboda karya kwantiraginsa na shekaru hudu kuma an ba shi dala $400,000 a wani sulhu da aka yi da shi a wajen kotu. A shekarar 2015, ya kasance kocin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Aruba na tsawon makonni shida. <ref>[https://www.vi.nl/nieuws/artikel-detail?name=coolen-trots-na-onvergetelijk-tropisch-avontuur-met-aruba&type=nieuws&category=& Coolen trots na onvergetelijk tropisch avontuur met Aruba] - Voetbal International {{In lang|nl}}</ref> A watan Agusta na 2016, Coolen ya bar mukaminsa na shugaban Kwalejin a [[PEC Zwolle]] don ya haɗu da Fred Rutten a matsayin mataimakinsa a Al Shabab da ke Dubai. <ref>[https://www.ad.nl/transfer-talk/rini-coolen-naar-club-fred-rutten-in-dubai~a08e3bf3/ Rini Coolen naar club Fred Rutten in Dubai] - AD {{In lang|nl}}</ref> A ranar 19 ga Yuli, 2018, an naɗa Coolen a matsayin manajan riƙo na Rosenborg . A ranar 11 ga Yuni 2020, Feyenoord ta sanar da cewa Coolen ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da kungiyar domin zama kocin sabuwar kungiyar 'yan kasa da shekara 21 ta kungiyar daga kakar wasa ta 2020–2021. [1] A ranar 21 ga Mayu 2021, Feyenoord ta sanar da cewa Coolen zai zama sabon shugaban makarantar matasa ta kungiyar. [2] A ranar 21 ga Oktoba 2023, Feyenoord ta sanar da cewa a karshen kakar wasa ta 2023-24, Coolen zai bar kungiyar, saboda bambancin ra'ayi kan hangen nesa. [3] == Daraja == '''Rosenborg''' * Eliteserien : 2018 * Kofin Norway : 2018 == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1967]] 5p5k5yq8leel4ec3t1wga8kldgfchdd 835521 835520 2026-05-13T20:32:23Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1351716974|Rini Coolen]]" 835521 wikitext text/x-wiki   '''Rini Coolen''' (an haife shi a ranar 10 ga Fabrairu 1967) [[Mai buga baya|ɗan wasan baya ne]] [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] daga ƙasar Holland mai ritaya kuma a halin yanzu Shugaban Kwalejin Feyenoord . <ref name="Feyenoord Academy">{{Cite web |date=May 21, 2021 |title=Rini Coolen nieuwe hoofd jeugdopleiding Feyenoord Academy |url=https://www.feyenoord.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/rini-coolen-nieuwe-hoofd-jeugdopleiding-feyenoord-academy-210521 |access-date=November 9, 2021 |website=www.feyenoord.nl |language=nl}}</ref> == Aikin kulob == Coolen ya buga wasa a ƙungiyar Go Ahead Eagles, Heracles, De Graafschap da AZ a fannin ƙwarewa. == Aikin gudanarwa == Ya yi ritaya a shekarar 1995 kuma ya zama manajan ƙwallon ƙafa wanda ya yi aiki a Heracles Almelo, Twente da AGOVV Apeldoorn . Ya bar Twente bisa yarjejeniyar juna a ranar 1 ga Fabrairu, 2006. A watan Nuwamba, 2008, ya sanya hannu a kan RBC Roosendaal a matsayin magajin kocin da aka saki Rob Meppelink . A shekarar 2010, an naɗa shi manajan kulob ɗin A-League Adelaide United. Kakar wasansa ta farko da Adelaide United ta yi nasara, inda ta kai kulob din daga matsayi na ƙarshe da suka kai a kakar wasa ta 2009-10 zuwa matsayi na uku a kakar wasa ta 2010-11. Lokacinsa a kulob din ya cika da abubuwan ban mamaki da suka faru a waje, musamman game da tsohon kyaftin ɗin Reds Travis Dodd wanda ya koma Perth Glory . Coolen ya gabatar da wani shiri ga kulob ɗin kuma ya fara sake gina ƙungiyar bayan an sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu. Coolen ya saki 'yan wasa da dama ciki har da Travis Dodd, Paul Reid, Adam Hughes da Lucas Pantelis . Kayayyakin da Coolen ya shigo da su kamar Evgeniy Levchenko, Ricardo Da Silva da Andwele Slory sun kasa yin tasiri. <ref>{{Cite web |title=Slory's Adelaide United Row Boils over - Australia News - Australian FourFourTwo - the Ultimate Football Website |url=http://au.fourfourtwo.com/news/223598,slorys-adelaide-united-row-boils-over.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111125134802/http://au.fourfourtwo.com/news/223598,slorys-adelaide-united-row-boils-over.aspx |archive-date=25 November 2011 |access-date=8 January 2012}}</ref> Bayan rashin nasarar da aka samu a kakar wasa ta 2011/2012, an sanar a ranar 18 ga Disamba 2011 cewa tsohon kocin Adelaide United John Kosmina zai maye gurbin Coolen. An yi tsammanin zai ci gaba da zama a kulob din a matsayin kocin tawagar matasa, <ref>{{Cite web |title=John Kosmina returns as coach to Adelaide United after axing of Rini Coolen {{!}} The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/news/sport/john-kosmina-returns-as-coach-to-adelaide-united-after-axing-of-rini-coolen/story-fn63e0vj-1226225046657 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111218065129/http://www.theaustralian.com.au/news/sport/john-kosmina-returns-as-coach-to-adelaide-united-after-axing-of-rini-coolen/story-fn63e0vj-1226225046657 |archive-date=2011-12-18}}</ref> duk da haka a ranar 21 ga Disamba 2011, an sanar da cewa ya bar kulob din. <ref>{{Cite web |title=Coolen walks out on Reds : The World Game on SBS |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1086443/coolen-walks-out-on-reds |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120201042035/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1086443/Coolen-walks-out-on-Reds |archive-date=2012-02-01 |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Coolen ya kai karar kulob din a kotu saboda karya kwantiraginsa na shekaru hudu kuma an ba shi dala $400,000 a wani sulhu da aka yi da shi a wajen kotu. A shekarar 2015, ya kasance kocin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Aruba na tsawon makonni shida. <ref>[https://www.vi.nl/nieuws/artikel-detail?name=coolen-trots-na-onvergetelijk-tropisch-avontuur-met-aruba&type=nieuws&category=& Coolen trots na onvergetelijk tropisch avontuur met Aruba] - Voetbal International {{In lang|nl}}</ref> A watan Agusta na 2016, Coolen ya bar mukaminsa na shugaban Kwalejin a [[PEC Zwolle]] don ya haɗu da Fred Rutten a matsayin mataimakinsa a Al Shabab da ke Dubai. <ref>[https://www.ad.nl/transfer-talk/rini-coolen-naar-club-fred-rutten-in-dubai~a08e3bf3/ Rini Coolen naar club Fred Rutten in Dubai] - AD {{In lang|nl}}</ref> A ranar 19 ga Yuli, 2018, an naɗa Coolen a matsayin manajan riƙo na Rosenborg . A ranar 11 ga Yuni 2020, Feyenoord ta sanar da cewa Coolen ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da kungiyar domin zama kocin sabuwar kungiyar 'yan kasa da shekara 21 ta kungiyar daga kakar wasa ta 2020–2021. [1] A ranar 21 ga Mayu 2021, Feyenoord ta sanar da cewa Coolen zai zama sabon shugaban makarantar matasa ta kungiyar. [2] A ranar 21 ga Oktoba 2023, Feyenoord ta sanar da cewa a karshen kakar wasa ta 2023-24, Coolen zai bar kungiyar, saboda bambancin ra'ayi kan hangen nesa. [3] == Daraja == '''Rosenborg''' * Eliteserien : 2018 * Kofin Norway : 2018 == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1967]] k3deaohf0e6t1uv3o7ht364codxhspy 835522 835521 2026-05-13T20:33:14Z Sardeeq 39275 835522 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rini Coolen''' (an haife shi a ranar 10 ga Fabrairu 1967) [[Mai buga baya|ɗan wasan baya ne]] [[Kungiyar Kwallon Kafa|na ƙwallon ƙafa]] daga ƙasar Holland mai ritaya kuma a halin yanzu Shugaban Kwalejin Feyenoord . <ref name="Feyenoord Academy">{{Cite web |date=May 21, 2021 |title=Rini Coolen nieuwe hoofd jeugdopleiding Feyenoord Academy |url=https://www.feyenoord.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/rini-coolen-nieuwe-hoofd-jeugdopleiding-feyenoord-academy-210521 |access-date=November 9, 2021 |website=www.feyenoord.nl |language=nl}}</ref> == Aikin kulob == Coolen ya buga wasa a ƙungiyar Go Ahead Eagles, Heracles, De Graafschap da AZ a fannin ƙwarewa. == Aikin gudanarwa == Ya yi ritaya a shekarar 1995 kuma ya zama manajan ƙwallon ƙafa wanda ya yi aiki a Heracles Almelo, Twente da AGOVV Apeldoorn . Ya bar Twente bisa yarjejeniyar juna a ranar 1 ga Fabrairu, 2006. A watan Nuwamba, 2008, ya sanya hannu a kan RBC Roosendaal a matsayin magajin kocin da aka saki Rob Meppelink . A shekarar 2010, an naɗa shi manajan kulob ɗin A-League Adelaide United. Kakar wasansa ta farko da Adelaide United ta yi nasara, inda ta kai kulob din daga matsayi na ƙarshe da suka kai a kakar wasa ta 2009-10 zuwa matsayi na uku a kakar wasa ta 2010-11. Lokacinsa a kulob din ya cika da abubuwan ban mamaki da suka faru a waje, musamman game da tsohon kyaftin ɗin Reds Travis Dodd wanda ya koma Perth Glory . Coolen ya gabatar da wani shiri ga kulob ɗin kuma ya fara sake gina ƙungiyar bayan an sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu. Coolen ya saki 'yan wasa da dama ciki har da Travis Dodd, Paul Reid, Adam Hughes da Lucas Pantelis . Kayayyakin da Coolen ya shigo da su kamar Evgeniy Levchenko, Ricardo Da Silva da Andwele Slory sun kasa yin tasiri. <ref>{{Cite web |title=Slory's Adelaide United Row Boils over - Australia News - Australian FourFourTwo - the Ultimate Football Website |url=http://au.fourfourtwo.com/news/223598,slorys-adelaide-united-row-boils-over.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111125134802/http://au.fourfourtwo.com/news/223598,slorys-adelaide-united-row-boils-over.aspx |archive-date=25 November 2011 |access-date=8 January 2012}}</ref> Bayan rashin nasarar da aka samu a kakar wasa ta 2011/2012, an sanar a ranar 18 ga Disamba 2011 cewa tsohon kocin Adelaide United John Kosmina zai maye gurbin Coolen. An yi tsammanin zai ci gaba da zama a kulob din a matsayin kocin tawagar matasa, <ref>{{Cite web |title=John Kosmina returns as coach to Adelaide United after axing of Rini Coolen {{!}} The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/news/sport/john-kosmina-returns-as-coach-to-adelaide-united-after-axing-of-rini-coolen/story-fn63e0vj-1226225046657 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111218065129/http://www.theaustralian.com.au/news/sport/john-kosmina-returns-as-coach-to-adelaide-united-after-axing-of-rini-coolen/story-fn63e0vj-1226225046657 |archive-date=2011-12-18}}</ref> duk da haka a ranar 21 ga Disamba 2011, an sanar da cewa ya bar kulob din. <ref>{{Cite web |title=Coolen walks out on Reds : The World Game on SBS |url=http://theworldgame.sbs.com.au/news/1086443/coolen-walks-out-on-reds |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120201042035/http://theworldgame.sbs.com.au/news/1086443/Coolen-walks-out-on-Reds |archive-date=2012-02-01 |website=theworldgame.sbs.com.au}}</ref> Coolen ya kai karar kulob din a kotu saboda karya kwantiraginsa na shekaru hudu kuma an ba shi dala $400,000 a wani sulhu da aka yi da shi a wajen kotu. A shekarar 2015, ya kasance kocin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Aruba na tsawon makonni shida. <ref>[https://www.vi.nl/nieuws/artikel-detail?name=coolen-trots-na-onvergetelijk-tropisch-avontuur-met-aruba&type=nieuws&category=& Coolen trots na onvergetelijk tropisch avontuur met Aruba] - Voetbal International {{In lang|nl}}</ref> A watan Agusta na 2016, Coolen ya bar mukaminsa na shugaban Kwalejin a [[PEC Zwolle]] don ya haɗu da Fred Rutten a matsayin mataimakinsa a Al Shabab da ke Dubai. <ref>[https://www.ad.nl/transfer-talk/rini-coolen-naar-club-fred-rutten-in-dubai~a08e3bf3/ Rini Coolen naar club Fred Rutten in Dubai] - AD {{In lang|nl}}</ref> A ranar 19 ga Yuli, 2018, an naɗa Coolen a matsayin manajan riƙo na Rosenborg . A ranar 11 ga Yuni 2020, Feyenoord ta sanar da cewa Coolen ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da kungiyar domin zama kocin sabuwar kungiyar 'yan kasa da shekara 21 ta kungiyar daga kakar wasa ta 2020–2021. [1] A ranar 21 ga Mayu 2021, Feyenoord ta sanar da cewa Coolen zai zama sabon shugaban makarantar matasa ta kungiyar. [2] A ranar 21 ga Oktoba 2023, Feyenoord ta sanar da cewa a karshen kakar wasa ta 2023-24, Coolen zai bar kungiyar, saboda bambancin ra'ayi kan hangen nesa. [3] == Daraja == '''Rosenborg''' * Eliteserien : 2018 * Kofin Norway : 2018 == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1967]] 51q7mcaduzflp97romjr80ediix8sdi Phillip Cocu 0 151090 835524 2026-05-13T20:40:46Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1348677829|Phillip Cocu]]" 835524 wikitext text/x-wiki '''Phillip John-William Cocu''' (an haife shi a ranar 29 ga Oktoba 1970) ƙwararren manajan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Holland kuma tsohon [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] wanda kwanan nan shi ne manajan Vitesse . An haifi Cocu a Eindhoven amma ya girma a Zevenaar, yana buga ƙwallon ƙafa ta matasa a ƙungiyoyin gida DCS da De Graafschap . Bayan shekara guda a AFC '34, ya fara aikinsa na ƙwararru a AZ . A shekarar 1990, Cocu ya koma Vitesse . Karyewar fibula ta kawo cikas ga kakar wasa ta farko, amma ya zama ɗan wasa na farko a cikin shekaru huɗu masu zuwa. A shekarar 1995, ya koma PSV, inda ya lashe Kofin KNVB da kuma gasar Eredivisie a shekarar 1997. Cocu ya buga wa [[FC Barcelona|Barcelona]] wasa tsakanin 1998 da 2004. A can, ya zama kyaftin na ƙungiyar, ya lashe La Liga a shekarar 1999 kuma ya buga wasan kusa da na ƙarshe [[UEFA Champions League|na gasar zakarun Turai]] biyu. Ya bar ƙungiyar a shekarar 2004 a matsayin mai riƙe da tarihin ƙungiyar a mafi yawan wasanni a gasar da ɗan wasa na ƙasashen waje ya buga. A lokacin zaman Cocu na biyu a PSV, ya sake lashe kofuna uku na Eredivisie kuma ya kai wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai. Bayan shekara guda a Al Jazira, Cocu ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru. Cocu ya fara bugawa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Netherlands wasa a shekarar 1996 kuma ya buga gasar cin kofin duniya ta 1998, inda ya zura kwallaye biyu amma bai samu bugun fenariti ba a wasan kusa da na ƙarshe da Brazil . Ya kuma buga gasar cin kofin duniya ta 2006, da kuma gasar cin kofin Turai ta 1996, 2000 da 2004. Cocu ya kai wasan kusa da na ƙarshe a gasa biyu na ƙarshe, kuma a shekarar 2004, ya yi aiki a matsayin kyaftin na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland. Da wasanni 101 da ya buga, Cocu yana matsayi na takwas a jerin waɗanda suka fi yin fice a ƙasashen waje a ƙasar Holland. A lokacin aikinsa, ya fi yin wasa a matsayin mai tsaron gida " mai buga wasa " a tsakiyar fili, amma ya shahara da iyawarsa ta buga wasa a matsayin mai tsaron gida, mai tsaron baya, mai gefe ko mai gaba . Bayan ya yi ritaya daga buga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru, Cocu ya sake komawa PSV a matsayin kocin matasa kuma daga baya mataimakin manaja. Ya kuma yi aiki a matsayin mataimakin ƙungiyar Dutch a ƙarƙashin Bert van Marwijk tsakanin 2008 da 2012. Cocu ya kasance manaja na riƙo a PSV a 2012, a lokacin da ya lashe Kofin KNVB . A shekarar 2013, an naɗa shi a hukumance a matsayin manajan PSV, kuma ya lashe kofuna uku na lig a cikin shekaru biyar da ya yi a ƙungiyar. == Farkon aikina == Cocu was born in Eindhoven, but he and his family moved to Zevenaar when he was three years old after his father switched jobs.<ref name="frits">{{Cite web |title=Phillip Cocu kiest voor succes |url=http://www.frits.nl/wp-content/uploads/2013/04/phillip_cocu.pdf |access-date=19 August 2013 |publisher=Frits |language=nl}}</ref><ref name="jeugd">{{Cite web |title=Voetbal heeft mij ontzettend veel moois gebracht |url=http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130917095034/http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 |archive-date=17 September 2013 |access-date=19 August 2013 |publisher=PSV Jeugd |language=nl}}</ref> He started playing youth football at the local amateur club DCS when he was six. Even though youth players normally were not allowed to play until they were seven, the team made an exception for Cocu. He played for DCS until he was picked up by De Graafschap's youth academy.<ref name="jeugd" /> After a short period, he moved to AFC '34 in 1986. A year later, his talent was again noticed by a professional club and in June 1987, Cocu joined the AZ youth ranks.<ref name="trouw">{{Cite web |title=Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml |access-date=16 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |title=Historie van AFC'34 |url=http://www.afc34.nl/index.php?keuze=1&subkeuze=5 |access-date=19 August 2013 |publisher=AFC'34 |language=nl}}</ref> === Shekarun farko === Cocu ya fara buga wasa a ƙungiyar AZ amma ba da daɗewa ba aka ƙara shi cikin ƙungiyar farko. <ref>{{Cite web |title=Jeugdspelers in Europa |url=http://www.az.nl/jeugdopleiding/exponenten/jeugdspelers-in-europa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828200648/http://www.az.nl/jeugdopleiding/exponenten/jeugdspelers-in-europa |archive-date=28 August 2013 |access-date=21 August 2013 |publisher=Siekmann |language=nl}}</ref> Ya fara buga wasa a matsayinsa na ƙwararren ɗan wasa a ranar 22 ga Janairu 1989, lokacin da mataimakin koci Hugo Hovenkamp (wanda ya maye gurbin manajan Hans Eijkenbroek wanda ke kwance a kan gadonsa) ya kawo shi wasan Eerste Divisie da NEC . Ɗan wasan mai shekaru 18 ya buga wasa a matsayin ɗan wasan gefe na hagu a lokacin. <ref name="siekmann">{{Cite web |title=Het debuut van Philip Cocu in het betaald voetbal |url=http://siekmann.nl/2012/12/het-debuut-van-philip-cocu-in-het-betaald-voetbal/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616142832/http://siekmann.nl/2012/12/het-debuut-van-philip-cocu-in-het-betaald-voetbal/ |archive-date=16 June 2021 |access-date=21 August 2013 |publisher=Siekmann |language=nl}}</ref> <ref name="az">{{Cite web |title=Statistieken – AZ Voetbal seizoen 1988-1989 |url=http://www.azhistorie.nl/1980totNU/statistieken-8.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201174554/http://www.azhistorie.nl/1980totNU/statistieken-8.html |archive-date=1 February 2014 |access-date=21 August 2013 |publisher=AZ Historie |language=nl}}</ref> Cocu ya zura ƙwallonsa ta farko makonni biyu bayan haka a wasan kofi da Fortuna Sittard, sannan ya ci ƙwallonsa ta farko a gasar a watan Maris a kan SVV . Zai ci gaba da zura kwallaye huɗu a kakarsa ta farko. <ref name="az" /> A kakar wasa ta 1989-90, ya bayyana a kusan kowace wasan lig. <ref name="psv">{{Cite web |title=Phillip Cocu |url=http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130906224826/http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 |archive-date=6 September 2013 |access-date=21 August 2013 |publisher=PSV.nl |language=nl}}</ref> Bayan kammala gasar, an sayar da Cocu ga sabon ɗan wasa Vitesse akan €272,000. <ref name="siekmann" /> <ref name="vitesse">{{Cite web |title=Phillip Cocu (Januari 2006) |url=http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |archive-date=9 September 2007 |access-date=20 August 2013 |publisher=Vitesseplanet |language=nl}}</ref> Cocu ya buga wasanni takwas kacal a kakarsa ta farko ta Vitesse bayan ya samu rauni a cinyarsa. Ya samu nasara a kakar wasa ta biyu, inda ya buga wasanni da dama kuma ya zura kwallaye uku. Ya zura kwallonsa ta farko a Vitesse a watan Agusta na 1991 a wasan da suka yi da ADO Den Haag . <ref name="vitesse">{{Cite web |title=Phillip Cocu (Januari 2006) |url=http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |archive-date=9 September 2007 |access-date=20 August 2013 |publisher=Vitesseplanet |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 "Phillip Cocu (Januari 2006)"] (in Dutch). </cite></ref> A Arnhem, Cocu ya canza daga zama dan wasan gefe na hagu zuwa dan wasan tsakiya na tsakiya. <ref name="winger">{{Cite web |title=Phillip Cocu draagt Vitesse in zijn hart |url=http://psv.netwerk.to/nieuws/artikel/8906_Phillip%20Cocu%20draagt%20Vitesse%20in%20zijn%20hart.php |access-date=21 August 2013 |publisher=PSV Netwerk |language=nl}}</ref> Koci Herbert Neumann ya yi hasashen zai jagoranci Cocu a 1991 kuma ya sanya shi a matsayin dan wasan tsakiya. <ref name="jeugd">{{Cite web |title=Voetbal heeft mij ontzettend veel moois gebracht |url=http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130917095034/http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 |archive-date=17 September 2013 |access-date=19 August 2013 |publisher=PSV Jeugd |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20130917095034/http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 "Voetbal heeft mij ontzettend veel moois gebracht"] (in Dutch). </cite></ref> <ref name="trouw">{{Cite web |title=Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml |access-date=16 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml "Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren"] (in Dutch). </cite></ref> A 1992, Cocu ya buga wasansa na farko a Turai lokacin da Vitesse ta fafata da Derry City . <ref>{{Cite web |title=Phillip Cocu staat voor jubileum |url=http://www.omroepbrabant.nl/?news/36718802/Phillip+Cocu+staat+voor+jubileum+.aspx |access-date=21 August 2013 |publisher=[[Omroep Brabant]] |language=nl}}</ref> Bayan Vitesse ta doke Derry City, sun doke kungiyar Belgian Mechelen a zagaye na gaba. Wasan waje ya yanke hukunci ne ta hanyar kokarin da Cocu ya yi (1-0). Daga karshe Vitesse ta sha kashi a hannun [[Real Madrid CF|Real Madrid]] . A Eredivisie, kungiyar ta kare a matsayi na hudu. <ref>{{Cite web |title=Met Vitesse Europa in – Deel 1 |url=http://www.omroepbrabant.nl/?news/36718802/Phillip+Cocu+staat+voor+jubileum+.aspx |access-date=21 August 2013 |publisher=Vitesse.org |language=nl}}</ref> Cocu ya buga dukkan wasannin gasar kuma ya ninka adadin kwallayen da ya ci a kakar wasa ta uku. <ref name="vitesse" /> A kakar wasa ta 1993-94, Cocu ya zura kwallaye 11 na Eredivisie, ciki har da kwallaye uku a wasan da suka doke Go Ahead Eagles da ci 5-0 a watan Disamba. <ref name="psv">{{Cite web |title=Phillip Cocu |url=http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130906224826/http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 |archive-date=6 September 2013 |access-date=21 August 2013 |publisher=PSV.nl |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20130906224826/http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 "Phillip Cocu"] (in Dutch). </cite></ref> <ref name="vitesse" /> Bayan kakar wasa, [[Louis van Gaal]] da Ajax sun fara sha'awar siyan Cocu, amma ba su iya biyan bukatun kudin canja wuri ba. <ref name="jeugd" /> <ref name="trouw" /> Bayan shekara guda, PSV da Feyenoord sun fara amfani da yarjejeniyar sakin 'yan wasa a kwangilar Cocu, wanda hakan ya sa Vitesse ta kasa kin amincewa da tayin. <ref name="weerden">{{Cite web |title=PSV legt Cocu en Van der Weerden voor drie jaar vast |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2579274/1995/06/20/PSV-legt-Cocu-en-Van-der-Weerden-voor-drie-jaar-vast.dhtml |access-date=21 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}</ref> Daga karshe ya zabi ya buga wa PSV wasa. <ref name="jeugd" /> An sanya hannu kan Cocu a watan Yunin 1995 a yarjejeniyar canja wuri tare da Chris van der Weerden . <ref name="weerden">{{Cite web |title=PSV legt Cocu en Van der Weerden voor drie jaar vast |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2579274/1995/06/20/PSV-legt-Cocu-en-Van-der-Weerden-voor-drie-jaar-vast.dhtml |access-date=21 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2579274/1995/06/20/PSV-legt-Cocu-en-Van-der-Weerden-voor-drie-jaar-vast.dhtml "PSV legt Cocu en Van der Weerden voor drie jaar vast"] (in Dutch). </cite></ref> Nan da nan ya zura kwallo a wasansa na farko a PSV da Fortuna Sittard (1-3). <ref>{{Cite web |title=Cocu jubileert, 150 keer PSV |url=http://www.elfvoetbal.nl/nieuws/59432_cocu-jubileert-150-keer-psv |access-date=24 August 2013 |publisher=Elf Voetbal |language=nl}}</ref> A kakar wasa ta farko, ya lashe Kofin KNVB tare da PSV. A wasan karshe da Sparta Rotterdam (5-2), Cocu ya zura kwallo ta farko. <ref>{{Cite web |title=PSV – Sparta Rotterdam (1-5-1996) |url=http://www.psv.nl/Wedstrijden/Wedstrijdverslag.htm?nodbpage=true&dbid=47725&typeofpage=55010 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130824114530/http://www.psv.nl/Wedstrijden/Wedstrijdverslag.htm?nodbpage=true&dbid=47725&typeofpage=55010 |archive-date=24 August 2013 |access-date=24 August 2013 |publisher=PSV.nl |language=nl}}</ref> A watan Oktoban 1996, Cocu ya zura kwallaye biyu a wasan da suka yi da Feyenoord da ci 7-2. <ref name="vitesse">{{Cite web |title=Phillip Cocu (Januari 2006) |url=http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |archive-date=9 September 2007 |access-date=20 August 2013 |publisher=Vitesseplanet |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 "Phillip Cocu (Januari 2006)"] (in Dutch). </cite></ref> A wannan kakar, Cocu da PSV sun ci gaba da lashe Johan Cruyff Shield, inda suka doke Ajax da ci 3-0, da kuma Eredivisie. <ref>{{Cite web |title=We hadden kwaliteit, ervaring en voetbalgogme |url=http://www.nusport.nl/toensport/3534133/we-hadden-kwaliteit-ervaring-en-voetbalgogme.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130907051757/http://www.nusport.nl/toensport/3534133/we-hadden-kwaliteit-ervaring-en-voetbalgogme.html |archive-date=7 September 2013 |access-date=24 August 2013 |publisher=NUsport |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Historie: seizoen 1996/1997 |url=http://psv.netwerk.to/historie/seizoen.php?seizoen=1997 |access-date=24 August 2013 |publisher=PSV Netwerk |language=nl}}</ref> A kakar wasa ta 1997-98, Cocu ya sake lashe Johan Cruyff Shield bayan ya zura kwallaye biyu a wasan da suka yi da Roda JC da ci 3-1. <ref>{{Cite web |title=PSV – Roda JC 3-1 |url=http://www.psvweb.nl/karakteristiek.php?id=625 |access-date=24 August 2013 |publisher=PSVweb |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Super Cup |url=http://home.planet.nl/~rapo/psv/supercup/knvb.html |access-date=24 August 2013 |publisher=Planet.nl |language=nl}}</ref> A Eredivisie, PSV ta kare a matsayi na biyu a bayan Ajax. An kuma sha kashi a wasan ƙarshe na Kofin KNVB a hannun Ajax (5-0). <ref>{{Cite web |title=Historie: seizoen 1997/1998 |url=http://psv.netwerk.to/historie/seizoen.php?seizoen=1998 |access-date=23 August 2013 |publisher=PSV Netwerk |language=nl}}</ref> Bayan kakar wasa, Cocu ya yanke shawarar kada ya tsawaita kwantiraginsa, yana nuna niyyarsa ta barin ƙungiyar a matsayin kyauta. <ref name="vitesse" /> [[Atlético Madrid|Atletico Madrid]], Real Madrid, Juventus, Inter Milan da Lazio duk suna sha'awar siyan Cocu, amma daga ƙarshe ya zaɓi ya koma [[FC Barcelona|Barcelona]], ƙungiyar da ya goyi baya tun yana ƙarami. <ref name="trouw">{{Cite web |title=Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml |access-date=16 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml "Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren"] (in Dutch). </cite></ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1970]] 1m4ahb9eync1lrlgzacscs4ndkkvvcr 835526 835524 2026-05-13T20:41:35Z Sardeeq 39275 835526 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Phillip John-William Cocu''' (an haife shi a ranar 29 ga Oktoba 1970) ƙwararren manajan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na ƙasar Holland kuma tsohon [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] wanda kwanan nan shi ne manajan Vitesse . An haifi Cocu a Eindhoven amma ya girma a Zevenaar, yana buga ƙwallon ƙafa ta matasa a ƙungiyoyin gida DCS da De Graafschap . Bayan shekara guda a AFC '34, ya fara aikinsa na ƙwararru a AZ . A shekarar 1990, Cocu ya koma Vitesse . Karyewar fibula ta kawo cikas ga kakar wasa ta farko, amma ya zama ɗan wasa na farko a cikin shekaru huɗu masu zuwa. A shekarar 1995, ya koma PSV, inda ya lashe Kofin KNVB da kuma gasar Eredivisie a shekarar 1997. Cocu ya buga wa [[FC Barcelona|Barcelona]] wasa tsakanin 1998 da 2004. A can, ya zama kyaftin na ƙungiyar, ya lashe La Liga a shekarar 1999 kuma ya buga wasan kusa da na ƙarshe [[UEFA Champions League|na gasar zakarun Turai]] biyu. Ya bar ƙungiyar a shekarar 2004 a matsayin mai riƙe da tarihin ƙungiyar a mafi yawan wasanni a gasar da ɗan wasa na ƙasashen waje ya buga. A lokacin zaman Cocu na biyu a PSV, ya sake lashe kofuna uku na Eredivisie kuma ya kai wasan kusa da na ƙarshe na gasar zakarun Turai. Bayan shekara guda a Al Jazira, Cocu ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru. Cocu ya fara bugawa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Netherlands wasa a shekarar 1996 kuma ya buga gasar cin kofin duniya ta 1998, inda ya zura kwallaye biyu amma bai samu bugun fenariti ba a wasan kusa da na ƙarshe da Brazil . Ya kuma buga gasar cin kofin duniya ta 2006, da kuma gasar cin kofin Turai ta 1996, 2000 da 2004. Cocu ya kai wasan kusa da na ƙarshe a gasa biyu na ƙarshe, kuma a shekarar 2004, ya yi aiki a matsayin kyaftin na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Holland. Da wasanni 101 da ya buga, Cocu yana matsayi na takwas a jerin waɗanda suka fi yin fice a ƙasashen waje a ƙasar Holland. A lokacin aikinsa, ya fi yin wasa a matsayin mai tsaron gida " mai buga wasa " a tsakiyar fili, amma ya shahara da iyawarsa ta buga wasa a matsayin mai tsaron gida, mai tsaron baya, mai gefe ko mai gaba . Bayan ya yi ritaya daga buga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru, Cocu ya sake komawa PSV a matsayin kocin matasa kuma daga baya mataimakin manaja. Ya kuma yi aiki a matsayin mataimakin ƙungiyar Dutch a ƙarƙashin Bert van Marwijk tsakanin 2008 da 2012. Cocu ya kasance manaja na riƙo a PSV a 2012, a lokacin da ya lashe Kofin KNVB . A shekarar 2013, an naɗa shi a hukumance a matsayin manajan PSV, kuma ya lashe kofuna uku na lig a cikin shekaru biyar da ya yi a ƙungiyar. == Farkon aikina == Cocu was born in Eindhoven, but he and his family moved to Zevenaar when he was three years old after his father switched jobs.<ref name="frits">{{Cite web |title=Phillip Cocu kiest voor succes |url=http://www.frits.nl/wp-content/uploads/2013/04/phillip_cocu.pdf |access-date=19 August 2013 |publisher=Frits |language=nl}}</ref><ref name="jeugd">{{Cite web |title=Voetbal heeft mij ontzettend veel moois gebracht |url=http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130917095034/http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 |archive-date=17 September 2013 |access-date=19 August 2013 |publisher=PSV Jeugd |language=nl}}</ref> He started playing youth football at the local amateur club DCS when he was six. Even though youth players normally were not allowed to play until they were seven, the team made an exception for Cocu. He played for DCS until he was picked up by De Graafschap's youth academy.<ref name="jeugd" /> After a short period, he moved to AFC '34 in 1986. A year later, his talent was again noticed by a professional club and in June 1987, Cocu joined the AZ youth ranks.<ref name="trouw">{{Cite web |title=Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml |access-date=16 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |title=Historie van AFC'34 |url=http://www.afc34.nl/index.php?keuze=1&subkeuze=5 |access-date=19 August 2013 |publisher=AFC'34 |language=nl}}</ref> === Shekarun farko === Cocu ya fara buga wasa a ƙungiyar AZ amma ba da daɗewa ba aka ƙara shi cikin ƙungiyar farko. <ref>{{Cite web |title=Jeugdspelers in Europa |url=http://www.az.nl/jeugdopleiding/exponenten/jeugdspelers-in-europa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828200648/http://www.az.nl/jeugdopleiding/exponenten/jeugdspelers-in-europa |archive-date=28 August 2013 |access-date=21 August 2013 |publisher=Siekmann |language=nl}}</ref> Ya fara buga wasa a matsayinsa na ƙwararren ɗan wasa a ranar 22 ga Janairu 1989, lokacin da mataimakin koci Hugo Hovenkamp (wanda ya maye gurbin manajan Hans Eijkenbroek wanda ke kwance a kan gadonsa) ya kawo shi wasan Eerste Divisie da NEC . Ɗan wasan mai shekaru 18 ya buga wasa a matsayin ɗan wasan gefe na hagu a lokacin. <ref name="siekmann">{{Cite web |title=Het debuut van Philip Cocu in het betaald voetbal |url=http://siekmann.nl/2012/12/het-debuut-van-philip-cocu-in-het-betaald-voetbal/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616142832/http://siekmann.nl/2012/12/het-debuut-van-philip-cocu-in-het-betaald-voetbal/ |archive-date=16 June 2021 |access-date=21 August 2013 |publisher=Siekmann |language=nl}}</ref> <ref name="az">{{Cite web |title=Statistieken – AZ Voetbal seizoen 1988-1989 |url=http://www.azhistorie.nl/1980totNU/statistieken-8.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201174554/http://www.azhistorie.nl/1980totNU/statistieken-8.html |archive-date=1 February 2014 |access-date=21 August 2013 |publisher=AZ Historie |language=nl}}</ref> Cocu ya zura ƙwallonsa ta farko makonni biyu bayan haka a wasan kofi da Fortuna Sittard, sannan ya ci ƙwallonsa ta farko a gasar a watan Maris a kan SVV . Zai ci gaba da zura kwallaye huɗu a kakarsa ta farko. <ref name="az" /> A kakar wasa ta 1989-90, ya bayyana a kusan kowace wasan lig. <ref name="psv">{{Cite web |title=Phillip Cocu |url=http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130906224826/http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 |archive-date=6 September 2013 |access-date=21 August 2013 |publisher=PSV.nl |language=nl}}</ref> Bayan kammala gasar, an sayar da Cocu ga sabon ɗan wasa Vitesse akan €272,000. <ref name="siekmann" /> <ref name="vitesse">{{Cite web |title=Phillip Cocu (Januari 2006) |url=http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |archive-date=9 September 2007 |access-date=20 August 2013 |publisher=Vitesseplanet |language=nl}}</ref> Cocu ya buga wasanni takwas kacal a kakarsa ta farko ta Vitesse bayan ya samu rauni a cinyarsa. Ya samu nasara a kakar wasa ta biyu, inda ya buga wasanni da dama kuma ya zura kwallaye uku. Ya zura kwallonsa ta farko a Vitesse a watan Agusta na 1991 a wasan da suka yi da ADO Den Haag . <ref name="vitesse">{{Cite web |title=Phillip Cocu (Januari 2006) |url=http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |archive-date=9 September 2007 |access-date=20 August 2013 |publisher=Vitesseplanet |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 "Phillip Cocu (Januari 2006)"] (in Dutch). </cite></ref> A Arnhem, Cocu ya canza daga zama dan wasan gefe na hagu zuwa dan wasan tsakiya na tsakiya. <ref name="winger">{{Cite web |title=Phillip Cocu draagt Vitesse in zijn hart |url=http://psv.netwerk.to/nieuws/artikel/8906_Phillip%20Cocu%20draagt%20Vitesse%20in%20zijn%20hart.php |access-date=21 August 2013 |publisher=PSV Netwerk |language=nl}}</ref> Koci Herbert Neumann ya yi hasashen zai jagoranci Cocu a 1991 kuma ya sanya shi a matsayin dan wasan tsakiya. <ref name="jeugd">{{Cite web |title=Voetbal heeft mij ontzettend veel moois gebracht |url=http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130917095034/http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 |archive-date=17 September 2013 |access-date=19 August 2013 |publisher=PSV Jeugd |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20130917095034/http://www.psvjeugd.nl/nieuws/1165 "Voetbal heeft mij ontzettend veel moois gebracht"] (in Dutch). </cite></ref> <ref name="trouw">{{Cite web |title=Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml |access-date=16 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml "Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren"] (in Dutch). </cite></ref> A 1992, Cocu ya buga wasansa na farko a Turai lokacin da Vitesse ta fafata da Derry City . <ref>{{Cite web |title=Phillip Cocu staat voor jubileum |url=http://www.omroepbrabant.nl/?news/36718802/Phillip+Cocu+staat+voor+jubileum+.aspx |access-date=21 August 2013 |publisher=[[Omroep Brabant]] |language=nl}}</ref> Bayan Vitesse ta doke Derry City, sun doke kungiyar Belgian Mechelen a zagaye na gaba. Wasan waje ya yanke hukunci ne ta hanyar kokarin da Cocu ya yi (1-0). Daga karshe Vitesse ta sha kashi a hannun [[Real Madrid CF|Real Madrid]] . A Eredivisie, kungiyar ta kare a matsayi na hudu. <ref>{{Cite web |title=Met Vitesse Europa in – Deel 1 |url=http://www.omroepbrabant.nl/?news/36718802/Phillip+Cocu+staat+voor+jubileum+.aspx |access-date=21 August 2013 |publisher=Vitesse.org |language=nl}}</ref> Cocu ya buga dukkan wasannin gasar kuma ya ninka adadin kwallayen da ya ci a kakar wasa ta uku. <ref name="vitesse" /> A kakar wasa ta 1993-94, Cocu ya zura kwallaye 11 na Eredivisie, ciki har da kwallaye uku a wasan da suka doke Go Ahead Eagles da ci 5-0 a watan Disamba. <ref name="psv">{{Cite web |title=Phillip Cocu |url=http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130906224826/http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 |archive-date=6 September 2013 |access-date=21 August 2013 |publisher=PSV.nl |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20130906224826/http://www.psv.nl/Teams-1/Spelerpagina.htm?dbid=5107&typeofpage=225187 "Phillip Cocu"] (in Dutch). </cite></ref> <ref name="vitesse" /> Bayan kakar wasa, [[Louis van Gaal]] da Ajax sun fara sha'awar siyan Cocu, amma ba su iya biyan bukatun kudin canja wuri ba. <ref name="jeugd" /> <ref name="trouw" /> Bayan shekara guda, PSV da Feyenoord sun fara amfani da yarjejeniyar sakin 'yan wasa a kwangilar Cocu, wanda hakan ya sa Vitesse ta kasa kin amincewa da tayin. <ref name="weerden">{{Cite web |title=PSV legt Cocu en Van der Weerden voor drie jaar vast |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2579274/1995/06/20/PSV-legt-Cocu-en-Van-der-Weerden-voor-drie-jaar-vast.dhtml |access-date=21 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}</ref> Daga karshe ya zabi ya buga wa PSV wasa. <ref name="jeugd" /> An sanya hannu kan Cocu a watan Yunin 1995 a yarjejeniyar canja wuri tare da Chris van der Weerden . <ref name="weerden">{{Cite web |title=PSV legt Cocu en Van der Weerden voor drie jaar vast |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2579274/1995/06/20/PSV-legt-Cocu-en-Van-der-Weerden-voor-drie-jaar-vast.dhtml |access-date=21 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2579274/1995/06/20/PSV-legt-Cocu-en-Van-der-Weerden-voor-drie-jaar-vast.dhtml "PSV legt Cocu en Van der Weerden voor drie jaar vast"] (in Dutch). </cite></ref> Nan da nan ya zura kwallo a wasansa na farko a PSV da Fortuna Sittard (1-3). <ref>{{Cite web |title=Cocu jubileert, 150 keer PSV |url=http://www.elfvoetbal.nl/nieuws/59432_cocu-jubileert-150-keer-psv |access-date=24 August 2013 |publisher=Elf Voetbal |language=nl}}</ref> A kakar wasa ta farko, ya lashe Kofin KNVB tare da PSV. A wasan karshe da Sparta Rotterdam (5-2), Cocu ya zura kwallo ta farko. <ref>{{Cite web |title=PSV – Sparta Rotterdam (1-5-1996) |url=http://www.psv.nl/Wedstrijden/Wedstrijdverslag.htm?nodbpage=true&dbid=47725&typeofpage=55010 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130824114530/http://www.psv.nl/Wedstrijden/Wedstrijdverslag.htm?nodbpage=true&dbid=47725&typeofpage=55010 |archive-date=24 August 2013 |access-date=24 August 2013 |publisher=PSV.nl |language=nl}}</ref> A watan Oktoban 1996, Cocu ya zura kwallaye biyu a wasan da suka yi da Feyenoord da ci 7-2. <ref name="vitesse">{{Cite web |title=Phillip Cocu (Januari 2006) |url=http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 |archive-date=9 September 2007 |access-date=20 August 2013 |publisher=Vitesseplanet |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20070909135056/http://www.vitesseplanet.com/index.php?page=42 "Phillip Cocu (Januari 2006)"] (in Dutch). </cite></ref> A wannan kakar, Cocu da PSV sun ci gaba da lashe Johan Cruyff Shield, inda suka doke Ajax da ci 3-0, da kuma Eredivisie. <ref>{{Cite web |title=We hadden kwaliteit, ervaring en voetbalgogme |url=http://www.nusport.nl/toensport/3534133/we-hadden-kwaliteit-ervaring-en-voetbalgogme.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130907051757/http://www.nusport.nl/toensport/3534133/we-hadden-kwaliteit-ervaring-en-voetbalgogme.html |archive-date=7 September 2013 |access-date=24 August 2013 |publisher=NUsport |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Historie: seizoen 1996/1997 |url=http://psv.netwerk.to/historie/seizoen.php?seizoen=1997 |access-date=24 August 2013 |publisher=PSV Netwerk |language=nl}}</ref> A kakar wasa ta 1997-98, Cocu ya sake lashe Johan Cruyff Shield bayan ya zura kwallaye biyu a wasan da suka yi da Roda JC da ci 3-1. <ref>{{Cite web |title=PSV – Roda JC 3-1 |url=http://www.psvweb.nl/karakteristiek.php?id=625 |access-date=24 August 2013 |publisher=PSVweb |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Super Cup |url=http://home.planet.nl/~rapo/psv/supercup/knvb.html |access-date=24 August 2013 |publisher=Planet.nl |language=nl}}</ref> A Eredivisie, PSV ta kare a matsayi na biyu a bayan Ajax. An kuma sha kashi a wasan ƙarshe na Kofin KNVB a hannun Ajax (5-0). <ref>{{Cite web |title=Historie: seizoen 1997/1998 |url=http://psv.netwerk.to/historie/seizoen.php?seizoen=1998 |access-date=23 August 2013 |publisher=PSV Netwerk |language=nl}}</ref> Bayan kakar wasa, Cocu ya yanke shawarar kada ya tsawaita kwantiraginsa, yana nuna niyyarsa ta barin ƙungiyar a matsayin kyauta. <ref name="vitesse" /> [[Atlético Madrid|Atletico Madrid]], Real Madrid, Juventus, Inter Milan da Lazio duk suna sha'awar siyan Cocu, amma daga ƙarshe ya zaɓi ya koma [[FC Barcelona|Barcelona]], ƙungiyar da ya goyi baya tun yana ƙarami. <ref name="trouw">{{Cite web |title=Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml |access-date=16 August 2013 |publisher=Trouw |language=nl}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2618406/1998/06/24/Cocu-Ik-probeer-op-elke-plaats-optimaal-te-presteren.dhtml "Cocu: Ik probeer op elke plaats optimaal te presteren"] (in Dutch). </cite></ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1970]] nhcq44nami8ajbcji19pzn7tcdjfxs0 Jordy Clasie 0 151091 835528 2026-05-13T20:46:08Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353265032|Jordy Clasie]]" 835528 wikitext text/x-wiki '''Jordy Clasie''' ( ; an haife shi a ranar 27 ga Yuni 1991) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] kuma kyaftin a ƙungiyar Eredivisie ta AZ . <ref>{{Cite web |last=SFC Media |title=Clasie joins AZ Alkmaar |url=https://www.southamptonfc.com/news/2019-07-22/announcement-jordy-clasie-southampton-az-alkmaar-transfer |access-date=28 October 2019 |publisher=Southamptonfc.com}}</ref> == Aikin kulob == === Farkon aikina === Clasie ta isa makarantar matasa ta Feyenoord Academy (Varkenoord) tana ɗan shekara 9 a lokacin bazara na 2000 kuma ta ci gaba har zuwa ƙungiyar Feyenoord / Excelsior U19. A lokacin bazara na 2010, matashin da aka haifa a Haarlem ya tafi aro zuwa Excelsior . <ref name="Bio">{{Cite web |title=Jordy Clasie |url=http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |archive-date=14 July 2014 |access-date=15 July 2015 |website=Feyenoord}}</ref> Clasie ya fara buga wasa a Excelsior a ranar 15 ga Agusta 2010, lokacin da yake cikin 'yan wasan farko a wasan da Rotterdam derby ta doke Feyenoord (3-2). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2021)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> === Feyenoord === [[Fayil:Jordy_Clasie.jpg|left|thumb|280x280px|Clasie bayan wasan Feyenoord a 2012]] An shigar da Clasie cikin tawagar farko a Feyenoord a farkon kakar wasa ta 2011-12 kuma mai horaswa [[Ronald Koeman]] nan da nan ya ba matashin gurbi a cikin 'yan wasan farko. <ref name="Bio">{{Cite web |title=Jordy Clasie |url=http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |archive-date=14 July 2014 |access-date=15 July 2015 |website=Feyenoord}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie "Jordy Clasie"]. </cite></ref> A ranar 31 ga Yuli 2011, ya fara bugawa Feyenoord wasa a wasan sada zumunci da Málaga . Saboda kyawun wasansa da juriyarsa, nan da nan ya zama ɗaya daga cikin 'yan wasan da suka fi shahara a tsakanin magoya baya. A ranar 29 ga Agusta 2014, kwana ɗaya bayan da Clasie ya taimaka wa Feyenoord ta cancanci shiga matakin rukuni na gasar UEFA Europa League, Clasie ya amince ya tsawaita kwangilarsa har zuwa 2018. [1] Clasie ya bayyana shawarar da ya yanke cewa yana sha'awar haɓaka kansa a matsayin ɗan wasa a cikin ƙungiyar da kuma haɓaka tare da ƙungiyar gaba ɗaya. [1] === Southampton === [[Fayil:Jordy_Clasie_Southampton_FC_versus_FC_Augsburg_(35539450383)_(cropped).jpg|left|thumb|Clasie da Southampton a shekarar 2017]] A ranar 15 ga Yulin 2015, Clasie ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da Southampton kan kudin da ya kai fam miliyan 8. Wannan yana nufin zai sake hadewa da [[Ronald Koeman]] wanda ya kawo shi cikin tawagar farko ta Feyenoord. A lokacin bazara na 2016, Claude Puel, ɗan ƙasar Faransa ya karɓi ragamar jagorancin Southampton. Daga nan Clasie ya zira ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a ranar 30 ga Nuwamba 2016, a wasan da suka doke [[Arsenal F.C.|Arsenal]] da ci 2-0 a gasar cin kofin EFL . Ƙirƙirar Clasie ta taka muhimmiyar rawa wajen kaiwa ga wasan ƙarshe na gasar League Cup na 2017 inda Saints suka fito a matsayi na biyu. <ref>{{Cite web |date=14 December 2016 |title=Jordy Clause: Feature |url=http://www.dailyecho.co.uk/sport/14964044.Jordy_Clasie_says_he_doesn_t_feel_like_an_established_Premier_League_player_yet_but_has_set_a_new_ambitious_target/?ref=rl&lp=3 |website=Daily Echo}}</ref> Ya zura kwallonsa ta daya tilo [[Premier League|a gasar Premier]] a ranar 8 ga Afrilu 2017 a wasan da suka doke West Bromwich Albion da ci 1-0. === Club Brugge === A ranar 30 ga Agusta 2017, Clasie ya koma Club Brugge a matsayin aro a kakar wasa ta 2017-18. <ref>{{Cite web |date=30 August 2017 |title=Clasie joins Club Brugge on loan |url=https://www.southamptonfc.com/news/2017-08-30/jordy-clasie-club-brugge-southampton-loan-announcement |access-date=30 August 2017 |publisher=Southampton F.C.}}</ref> === Feyenoord === A ranar 25 ga Yulin 2018, dan wasan tsakiya ya koma Feyenoord a matsayin aro a kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |date=25 July 2018 |title=Clasie completes Feyenoord loan switch |url=https://southamptonfc.com/news/2018-07-25/jordy-clasie-southampton-feyenoord-loan-announcementd |access-date=25 July 2018 |publisher=Southampton FC}}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 July 2018 |title=Ras-Feyenoorder Jordy Clasie keert terug in de Kuip |url=https://www.feyenoord.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/ras-feyenoorder-jordy-clasie-keert-terug-in-de-kuip |access-date=25 July 2018 |publisher=Feyenoord |language=nl}}</ref> === AZ Alkmaar === A ranar 22 ga Yulin 2019, Clasie ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga AZ Alkmaar, wanda hakan ya bar Southampton a matsayin kyauta. <ref>{{Cite web |date=22 July 2019 |title=Clasie blij met contract: 'Ik wilde per se naar Nederland' |url=https://www.ad.nl/nederlands-voetbal/clasie-blij-met-contract-bij-az-ik-wilde-per-se-naar-nederland~a4ee4ae8/ |access-date=22 July 2019 |publisher=AD.nl |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 July 2019 |title=Clasie joins AZ Alkmaar |url=https://www.southamptonfc.com/news/2019-07-22/announcement-jordy-clasie-southampton-az-alkmaar-transfer |access-date=22 July 2019 |publisher=Southampton}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == A watan Nuwamba na 2010, watanni biyu bayan fara buga wa Excelsior wasa, an zaɓe shi cikin tawagar 'yan ƙasa da shekara 21 ta Netherlands . A watan Fabrairu na 2012, Bert van Marwijk, kocin ƙungiyar farko ta Netherlands, ya bayyana sha'awarsa ga Clasie. An sanar da shi cewa sunansa yana cikin jerin 'yan wasan da za su buga gasar Euro 2012 . Clasie yana cikin tawagar 'yan wasa 23 da [[Louis van Gaal]] ya jagoranta a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2014 a Brazil inda Holland ta kare a matsayi na uku bayan ta doke Spain mai rike da kofin da kuma Brazil mai masaukin baki. Ya buga wasanni biyu a gasar, inda ya maye gurbin Nigel de Jong a wasan kusa da na karshe da [[Argentina]] sannan ya fara wasan da ya zo na uku da masu masaukin baki wanda Holland ta lashe 3-0 cikin kwanciyar hankali. <ref name="WC">{{Cite web |date=12 July 2014 |title=2014 FIFA World Cup Brazil: Brazil-Netherlands |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255957/match=300186502/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707122322/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255957/match=300186502/index.html |archive-date=7 July 2014 |access-date=21 August 2014 |publisher=FIFA}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1991]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] fklgbqa34care46ktehl2y80kxa5wcy 835529 835528 2026-05-13T20:46:55Z Sardeeq 39275 835529 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jordy Clasie''' ( ; an haife shi a ranar 27 ga Yuni 1991) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] kuma kyaftin a ƙungiyar Eredivisie ta AZ . <ref>{{Cite web |last=SFC Media |title=Clasie joins AZ Alkmaar |url=https://www.southamptonfc.com/news/2019-07-22/announcement-jordy-clasie-southampton-az-alkmaar-transfer |access-date=28 October 2019 |publisher=Southamptonfc.com}}</ref> == Aikin kulob == === Farkon aikina === Clasie ta isa makarantar matasa ta Feyenoord Academy (Varkenoord) tana ɗan shekara 9 a lokacin bazara na 2000 kuma ta ci gaba har zuwa ƙungiyar Feyenoord / Excelsior U19. A lokacin bazara na 2010, matashin da aka haifa a Haarlem ya tafi aro zuwa Excelsior . <ref name="Bio">{{Cite web |title=Jordy Clasie |url=http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |archive-date=14 July 2014 |access-date=15 July 2015 |website=Feyenoord}}</ref> Clasie ya fara buga wasa a Excelsior a ranar 15 ga Agusta 2010, lokacin da yake cikin 'yan wasan farko a wasan da Rotterdam derby ta doke Feyenoord (3-2). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2021)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> === Feyenoord === [[Fayil:Jordy_Clasie.jpg|left|thumb|280x280px|Clasie bayan wasan Feyenoord a 2012]] An shigar da Clasie cikin tawagar farko a Feyenoord a farkon kakar wasa ta 2011-12 kuma mai horaswa [[Ronald Koeman]] nan da nan ya ba matashin gurbi a cikin 'yan wasan farko. <ref name="Bio">{{Cite web |title=Jordy Clasie |url=http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |archive-date=14 July 2014 |access-date=15 July 2015 |website=Feyenoord}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie "Jordy Clasie"]. </cite></ref> A ranar 31 ga Yuli 2011, ya fara bugawa Feyenoord wasa a wasan sada zumunci da Málaga . Saboda kyawun wasansa da juriyarsa, nan da nan ya zama ɗaya daga cikin 'yan wasan da suka fi shahara a tsakanin magoya baya. A ranar 29 ga Agusta 2014, kwana ɗaya bayan da Clasie ya taimaka wa Feyenoord ta cancanci shiga matakin rukuni na gasar UEFA Europa League, Clasie ya amince ya tsawaita kwangilarsa har zuwa 2018. [1] Clasie ya bayyana shawarar da ya yanke cewa yana sha'awar haɓaka kansa a matsayin ɗan wasa a cikin ƙungiyar da kuma haɓaka tare da ƙungiyar gaba ɗaya. [1] === Southampton === [[Fayil:Jordy_Clasie_Southampton_FC_versus_FC_Augsburg_(35539450383)_(cropped).jpg|left|thumb|Clasie da Southampton a shekarar 2017]] A ranar 15 ga Yulin 2015, Clasie ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da Southampton kan kudin da ya kai fam miliyan 8. Wannan yana nufin zai sake hadewa da [[Ronald Koeman]] wanda ya kawo shi cikin tawagar farko ta Feyenoord. A lokacin bazara na 2016, Claude Puel, ɗan ƙasar Faransa ya karɓi ragamar jagorancin Southampton. Daga nan Clasie ya zira ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a ranar 30 ga Nuwamba 2016, a wasan da suka doke [[Arsenal F.C.|Arsenal]] da ci 2-0 a gasar cin kofin EFL . Ƙirƙirar Clasie ta taka muhimmiyar rawa wajen kaiwa ga wasan ƙarshe na gasar League Cup na 2017 inda Saints suka fito a matsayi na biyu. <ref>{{Cite web |date=14 December 2016 |title=Jordy Clause: Feature |url=http://www.dailyecho.co.uk/sport/14964044.Jordy_Clasie_says_he_doesn_t_feel_like_an_established_Premier_League_player_yet_but_has_set_a_new_ambitious_target/?ref=rl&lp=3 |website=Daily Echo}}</ref> Ya zura kwallonsa ta daya tilo [[Premier League|a gasar Premier]] a ranar 8 ga Afrilu 2017 a wasan da suka doke West Bromwich Albion da ci 1-0. === Club Brugge === A ranar 30 ga Agusta 2017, Clasie ya koma Club Brugge a matsayin aro a kakar wasa ta 2017-18. <ref>{{Cite web |date=30 August 2017 |title=Clasie joins Club Brugge on loan |url=https://www.southamptonfc.com/news/2017-08-30/jordy-clasie-club-brugge-southampton-loan-announcement |access-date=30 August 2017 |publisher=Southampton F.C.}}</ref> === Feyenoord === A ranar 25 ga Yulin 2018, dan wasan tsakiya ya koma Feyenoord a matsayin aro a kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |date=25 July 2018 |title=Clasie completes Feyenoord loan switch |url=https://southamptonfc.com/news/2018-07-25/jordy-clasie-southampton-feyenoord-loan-announcementd |access-date=25 July 2018 |publisher=Southampton FC}}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 July 2018 |title=Ras-Feyenoorder Jordy Clasie keert terug in de Kuip |url=https://www.feyenoord.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/ras-feyenoorder-jordy-clasie-keert-terug-in-de-kuip |access-date=25 July 2018 |publisher=Feyenoord |language=nl}}</ref> === AZ Alkmaar === A ranar 22 ga Yulin 2019, Clasie ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga AZ Alkmaar, wanda hakan ya bar Southampton a matsayin kyauta. <ref>{{Cite web |date=22 July 2019 |title=Clasie blij met contract: 'Ik wilde per se naar Nederland' |url=https://www.ad.nl/nederlands-voetbal/clasie-blij-met-contract-bij-az-ik-wilde-per-se-naar-nederland~a4ee4ae8/ |access-date=22 July 2019 |publisher=AD.nl |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 July 2019 |title=Clasie joins AZ Alkmaar |url=https://www.southamptonfc.com/news/2019-07-22/announcement-jordy-clasie-southampton-az-alkmaar-transfer |access-date=22 July 2019 |publisher=Southampton}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == A watan Nuwamba na 2010, watanni biyu bayan fara buga wa Excelsior wasa, an zaɓe shi cikin tawagar 'yan ƙasa da shekara 21 ta Netherlands . A watan Fabrairu na 2012, Bert van Marwijk, kocin ƙungiyar farko ta Netherlands, ya bayyana sha'awarsa ga Clasie. An sanar da shi cewa sunansa yana cikin jerin 'yan wasan da za su buga gasar Euro 2012 . Clasie yana cikin tawagar 'yan wasa 23 da [[Louis van Gaal]] ya jagoranta a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2014 a Brazil inda Holland ta kare a matsayi na uku bayan ta doke Spain mai rike da kofin da kuma Brazil mai masaukin baki. Ya buga wasanni biyu a gasar, inda ya maye gurbin Nigel de Jong a wasan kusa da na karshe da [[Argentina]] sannan ya fara wasan da ya zo na uku da masu masaukin baki wanda Holland ta lashe 3-0 cikin kwanciyar hankali. <ref name="WC">{{Cite web |date=12 July 2014 |title=2014 FIFA World Cup Brazil: Brazil-Netherlands |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255957/match=300186502/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707122322/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255957/match=300186502/index.html |archive-date=7 July 2014 |access-date=21 August 2014 |publisher=FIFA}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1991]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] 71dm54pybzooq6juv9mciyk9eltg5ah 835531 835529 2026-05-13T20:49:50Z Sardeeq 39275 835531 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Jordy Clasie''' ( ; an haife shi a ranar 27 ga Yuni 1991) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Holland wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya]] kuma kyaftin a ƙungiyar Eredivisie ta AZ . <ref>{{Cite web |last=SFC Media |title=Clasie joins AZ Alkmaar |url=https://www.southamptonfc.com/news/2019-07-22/announcement-jordy-clasie-southampton-az-alkmaar-transfer |access-date=28 October 2019 |publisher=Southamptonfc.com}}</ref> == Aikin kulob == === Farkon aikina === Clasie ta isa makarantar matasa ta Feyenoord Academy (Varkenoord) tana ɗan shekara 9 a lokacin bazara na 2000 kuma ta ci gaba har zuwa ƙungiyar Feyenoord / Excelsior U19. A lokacin bazara na 2010, matashin da aka haifa a Haarlem ya tafi aro zuwa Excelsior . <ref name="Bio">{{Cite web |title=Jordy Clasie |url=http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |archive-date=14 July 2014 |access-date=15 July 2015 |website=Feyenoord}}</ref> Clasie ya fara buga wasa a Excelsior a ranar 15 ga Agusta 2010, lokacin da yake cikin 'yan wasan farko a wasan da Rotterdam derby ta doke Feyenoord (3-2). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; &#x5D;</sup> === Feyenoord === [[Fayil:Jordy_Clasie.jpg|left|thumb|280x280px|Clasie bayan wasan Feyenoord a 2012]] An shigar da Clasie cikin tawagar farko a Feyenoord a farkon kakar wasa ta 2011-12 kuma mai horaswa [[Ronald Koeman]] nan da nan ya ba matashin gurbi a cikin 'yan wasan farko. <ref name="Bio">{{Cite web |title=Jordy Clasie |url=http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie |archive-date=14 July 2014 |access-date=15 July 2015 |website=Feyenoord}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20140714143651/http://www.feyenoord.com/feyenoord-1/selection/jordy-clasie "Jordy Clasie"]. </cite></ref> A ranar 31 ga Yuli 2011, ya fara bugawa Feyenoord wasa a wasan sada zumunci da Málaga . Saboda kyawun wasansa da juriyarsa, nan da nan ya zama ɗaya daga cikin 'yan wasan da suka fi shahara a tsakanin magoya baya. A ranar 29 ga Agusta 2014, kwana ɗaya bayan da Clasie ya taimaka wa Feyenoord ta cancanci shiga matakin rukuni na gasar UEFA Europa League, Clasie ya amince ya tsawaita kwangilarsa har zuwa 2018. [1] Clasie ya bayyana shawarar da ya yanke cewa yana sha'awar haɓaka kansa a matsayin ɗan wasa a cikin ƙungiyar da kuma haɓaka tare da ƙungiyar gaba ɗaya. [1] === Southampton === [[Fayil:Jordy_Clasie_Southampton_FC_versus_FC_Augsburg_(35539450383)_(cropped).jpg|left|thumb|Clasie da Southampton a shekarar 2017]] A ranar 15 ga Yulin 2015, Clasie ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da Southampton kan kudin da ya kai fam miliyan 8. Wannan yana nufin zai sake hadewa da [[Ronald Koeman]] wanda ya kawo shi cikin tawagar farko ta Feyenoord. A lokacin bazara na 2016, Claude Puel, ɗan ƙasar Faransa ya karɓi ragamar jagorancin Southampton. Daga nan Clasie ya zira ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a ranar 30 ga Nuwamba 2016, a wasan da suka doke [[Arsenal F.C.|Arsenal]] da ci 2-0 a gasar cin kofin EFL . Ƙirƙirar Clasie ta taka muhimmiyar rawa wajen kaiwa ga wasan ƙarshe na gasar League Cup na 2017 inda Saints suka fito a matsayi na biyu. <ref>{{Cite web |date=14 December 2016 |title=Jordy Clause: Feature |url=http://www.dailyecho.co.uk/sport/14964044.Jordy_Clasie_says_he_doesn_t_feel_like_an_established_Premier_League_player_yet_but_has_set_a_new_ambitious_target/?ref=rl&lp=3 |website=Daily Echo}}</ref> Ya zura kwallonsa ta daya tilo [[Premier League|a gasar Premier]] a ranar 8 ga Afrilu 2017 a wasan da suka doke West Bromwich Albion da ci 1-0. === Club Brugge === A ranar 30 ga Agusta 2017, Clasie ya koma Club Brugge a matsayin aro a kakar wasa ta 2017-18. <ref>{{Cite web |date=30 August 2017 |title=Clasie joins Club Brugge on loan |url=https://www.southamptonfc.com/news/2017-08-30/jordy-clasie-club-brugge-southampton-loan-announcement |access-date=30 August 2017 |publisher=Southampton F.C.}}</ref> === Feyenoord === A ranar 25 ga Yulin 2018, dan wasan tsakiya ya koma Feyenoord a matsayin aro a kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |date=25 July 2018 |title=Clasie completes Feyenoord loan switch |url=https://southamptonfc.com/news/2018-07-25/jordy-clasie-southampton-feyenoord-loan-announcementd |access-date=25 July 2018 |publisher=Southampton FC}}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 July 2018 |title=Ras-Feyenoorder Jordy Clasie keert terug in de Kuip |url=https://www.feyenoord.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/ras-feyenoorder-jordy-clasie-keert-terug-in-de-kuip |access-date=25 July 2018 |publisher=Feyenoord |language=nl}}</ref> === AZ Alkmaar === A ranar 22 ga Yulin 2019, Clasie ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga AZ Alkmaar, wanda hakan ya bar Southampton a matsayin kyauta. <ref>{{Cite web |date=22 July 2019 |title=Clasie blij met contract: 'Ik wilde per se naar Nederland' |url=https://www.ad.nl/nederlands-voetbal/clasie-blij-met-contract-bij-az-ik-wilde-per-se-naar-nederland~a4ee4ae8/ |access-date=22 July 2019 |publisher=AD.nl |language=nl}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 July 2019 |title=Clasie joins AZ Alkmaar |url=https://www.southamptonfc.com/news/2019-07-22/announcement-jordy-clasie-southampton-az-alkmaar-transfer |access-date=22 July 2019 |publisher=Southampton}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == A watan Nuwamba na 2010, watanni biyu bayan fara buga wa Excelsior wasa, an zaɓe shi cikin tawagar 'yan ƙasa da shekara 21 ta Netherlands . A watan Fabrairu na 2012, Bert van Marwijk, kocin ƙungiyar farko ta Netherlands, ya bayyana sha'awarsa ga Clasie. An sanar da shi cewa sunansa yana cikin jerin 'yan wasan da za su buga gasar Euro 2012 . Clasie yana cikin tawagar 'yan wasa 23 da [[Louis van Gaal]] ya jagoranta a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2014 a Brazil inda Holland ta kare a matsayi na uku bayan ta doke Spain mai rike da kofin da kuma Brazil mai masaukin baki. Ya buga wasanni biyu a gasar, inda ya maye gurbin Nigel de Jong a wasan kusa da na karshe da [[Argentina]] sannan ya fara wasan da ya zo na uku da masu masaukin baki wanda Holland ta lashe 3-0 cikin kwanciyar hankali. <ref name="WC">{{Cite web |date=12 July 2014 |title=2014 FIFA World Cup Brazil: Brazil-Netherlands |url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255957/match=300186502/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707122322/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255957/match=300186502/index.html |archive-date=7 July 2014 |access-date=21 August 2014 |publisher=FIFA}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1991]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] avpjhqr6arcx238mjz5ecqek2glq3lt Tattaunawar user:مريم أنور سالم 3 151092 835534 2026-05-13T21:24:14Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835534 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, مريم أنور سالم! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/مريم أنور سالم|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 13 Mayu 2026 (UTC) k7ra6vlcr0kuctfp5cy50kyko4q345i Tattaunawar user:Caer0 3 151093 835535 2026-05-13T21:24:24Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835535 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Caer0! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Caer0|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 13 Mayu 2026 (UTC) hmz5icfjsezlh4033kxoxu0t2o3yajr Tattaunawar user:Adegeras 3 151094 835536 2026-05-13T21:24:34Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835536 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Adegeras! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Adegeras|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 13 Mayu 2026 (UTC) bi4qlwiw062vni6j6k2otbsjfecot25 Tattaunawar user:Splatqr 3 151095 835537 2026-05-13T21:24:44Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835537 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Splatqr! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Splatqr|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 13 Mayu 2026 (UTC) n5xiqwc3pdimaxtcqqt4oul8w2lsr75 Tattaunawar user:Elopez76 3 151096 835538 2026-05-13T21:24:54Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835538 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Elopez76! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Elopez76|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 13 Mayu 2026 (UTC) eb98mo9qdcab34acp05kctewhqlcctq Tattaunawar user:Vitadaprof 3 151097 835539 2026-05-13T21:25:04Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835539 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Vitadaprof! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Vitadaprof|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 13 Mayu 2026 (UTC) 1z50nnjkrzzfpu59jf90imh7zpax0zg Tattaunawar user:Johanxhi 3 151098 835541 2026-05-13T21:25:14Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835541 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Johanxhi! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Johanxhi|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 13 Mayu 2026 (UTC) gninzcy6jsjspkm8z0lv02g1wi6pnvc Tattaunawar user:Wrznr 3 151099 835542 2026-05-13T21:25:24Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835542 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Wrznr! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Wrznr|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 13 Mayu 2026 (UTC) brvr85o1wy9ya6cife6x8yauk8i0b0c Tattaunawar user:Smmanzo 3 151100 835543 2026-05-13T21:25:34Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835543 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Smmanzo! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Smmanzo|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 13 Mayu 2026 (UTC) e8jl4uk6xn5wox3yv0kem3ni6czw53r Tattaunawar user:Espete2023 3 151101 835544 2026-05-13T21:25:44Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835544 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Espete2023! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Espete2023|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 13 Mayu 2026 (UTC) gkknhjyloz25pe7tvlssh1erfih701y Tattaunawar user:Jjanhone 3 151102 835545 2026-05-13T21:25:54Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835545 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Jjanhone! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Jjanhone|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 13 Mayu 2026 (UTC) 3kz7shc8gc35lb7hd64rrvuzi7a5mkb Tattaunawar user:Cnt89 3 151103 835546 2026-05-13T21:26:04Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835546 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Cnt89! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Cnt89|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 13 Mayu 2026 (UTC) od8exbt1knrnc6unz06zo0ie5jpxggu Tattaunawar user:Niger ADER 3 151104 835547 2026-05-13T21:26:14Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835547 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Niger ADER! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Niger ADER|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 13 Mayu 2026 (UTC) s5kq16iloub6pslh6o6yodvqyusoxhm Tattaunawar user:Gothwinona 3 151105 835549 2026-05-13T21:26:24Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835549 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Gothwinona! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Gothwinona|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 13 Mayu 2026 (UTC) khf7ra1k41h7j0zuxp7dwnp2ox79lyb Tattaunawar user:Hongli zhu 3 151106 835550 2026-05-13T21:26:34Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835550 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Hongli zhu! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Hongli zhu|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 13 Mayu 2026 (UTC) rrlv1a6ssy3iokdmca0k4kxow9jzjp3 Tattaunawar user:Timothee.dauchelle2101 3 151107 835551 2026-05-13T21:26:44Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835551 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Timothee.dauchelle2101! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Timothee.dauchelle2101|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 13 Mayu 2026 (UTC) n62tg0qaxjfc6gpjqvwyhclmrjgdvzu Tattaunawar user:Txemaq 3 151108 835552 2026-05-13T21:26:54Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835552 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Txemaq! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Txemaq|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 13 Mayu 2026 (UTC) hzcdkwx9xak5nkx7uvzqerltfmnlqm5 Tattaunawar user:Roudra123 3 151109 835553 2026-05-13T21:27:04Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835553 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Roudra123! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Roudra123|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 13 Mayu 2026 (UTC) ib8pog5o2f0ou3v352v4cnmi8zonm48 Tattaunawar user:Mutark2026 3 151110 835554 2026-05-13T21:27:14Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835554 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Mutark2026! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Mutark2026|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 13 Mayu 2026 (UTC) 6qi68gqwuhl1qwkcab0qdtxdmqcm9jp Tattaunawar user:Chinweikpe Okorie Eze 3 151111 835555 2026-05-13T21:27:24Z AmmarBot 13973 Barka da zuwa! 835555 wikitext text/x-wiki == Barka da zuwa! == Ni Robot ne ba mutum ba. [[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]] Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Chinweikpe Okorie Eze! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Chinweikpe Okorie Eze|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta: * [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]] * [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]] * [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]] * [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]] * [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]] * [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]] Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 13 Mayu 2026 (UTC) d0bwfjgg2cc7yp3oi721svjk4fwkwu5 Tattaunawar user:Muhammad usaini 3 151112 835563 2026-05-13T22:52:23Z Muhammad usaini 44853 /* */ TARIHIN SHAMAKI DAN DAUDU 835563 wikitext text/x-wiki Shamaki MUHD yace "kada kasake kaji tsoran turawa saboda su kafirai ne mu kuma musulmai ne saboda haka zamu fita yaki" Shamaki Muhammad ɗan daudu ya bar dan sa me suna Shehu me Kantu sannan Shehu me kantu shine ya dauko gawar shamaki Muhammad ɗan daudu a filin yaki yana kuka an haifi Shehu me kantu a 1884 sannan ya mutu a shekara ta 1964 sannan ya bar yaya kamar Usman Shehu nagado,muktar Shehu,dogo Shehu,da sauran su shi Usman shehu an haife shi a 1934 sannan ya mutu a 1986 sannan ya haifi yara kamar Yusuf Usman Usaini Usman tijjani Usman Muhammad b aji sunan unguwar da shamaki ya zauna sunan ta "kacallami "wannan shine tarihin shamaki 0uy7ej59vx71zcp908lrzve69xaf9wf 835566 835563 2026-05-13T23:09:12Z Muhammad usaini 44853 /* TARIHIN SHAMAKI DAN DAUDA */ sabon sashe 835566 wikitext text/x-wiki Shamaki MUHD yace "kada kasake kaji tsoran turawa saboda su kafirai ne mu kuma musulmai ne saboda haka zamu fita yaki" Shamaki Muhammad ɗan daudu ya bar dan sa me suna Shehu me Kantu sannan Shehu me kantu shine ya dauko gawar shamaki Muhammad ɗan daudu a filin yaki yana kuka an haifi Shehu me kantu a 1884 sannan ya mutu a shekara ta 1964 sannan ya bar yaya kamar Usman Shehu nagado,muktar Shehu,dogo Shehu,da sauran su shi Usman shehu an haife shi a 1934 sannan ya mutu a 1986 sannan ya haifi yara kamar Yusuf Usman Usaini Usman tijjani Usman Muhammad b aji sunan unguwar da shamaki ya zauna sunan ta "kacallami "wannan shine tarihin shamaki == TARIHIN SHAMAKI DAN DAUDA == Shamaki MUHD yace "kada kasake kaji tsoran turawa saboda su kafirai ne mu kuma musulmai ne saboda haka zamu fita yaki" Shamaki Muhammad ɗan daudu ya bar dan sa me suna Shehu me Kantu sannan Shehu me kantu shine ya dauko gawar shamaki Muhammad ɗan daudu a filin yaki yana kuka an haifi Shehu me kantu a 1884 sannan ya mutu a shekara ta 1964 sannan ya bar yaya kamar Usman Shehu nagado,muktar Shehu,dogo Shehu,da sauran su shi Usman shehu an haife shi a 1934 sannan ya mutu a 1986 sannan ya haifi yara kamar Hussaini Usman Yusuf Usman tijjani Usman Muhammad b aji sunan unguwar da shamaki ya zauna sunan ta "kacallami "wannan shine tarihin shamaki [[User:Muhammad usaini|Muhammad usaini]] ([[User talk:Muhammad usaini|talk]]) 23:09, 13 Mayu 2026 (UTC) 6bgxi7ys3n2xql4xpscv3nad21t93dv User:Muhammad usaini 2 151113 835564 2026-05-13T22:56:11Z Muhammad usaini 44853 TARIHIN SHAMAKI DAN DAUDA 835564 wikitext text/x-wiki Shamaki MUHD yace "kada kasake kaji tsoran turawa saboda su kafirai ne mu kuma musulmai ne saboda haka zamu fita yaki" Shamaki Muhammad ɗan daudu ya bar dan sa me suna Shehu me Kantu sannan Shehu me kantu shine ya dauko gawar shamaki Muhammad ɗan daudu a filin yaki yana kuka an haifi Shehu me kantu a 1884 sannan ya mutu a shekara ta 1964 sannan ya bar yaya kamar Usman Shehu nagado,muktar Shehu,dogo Shehu,da sauran su shi Usman shehu an haife shi a 1934 sannan ya mutu a 1986 sannan ya haifi yara kamar Hussaini Usman wanda shine mahaifina sunan unguwar da shamaki ya zauna sunan ta "kacallami "wannan shine tarihin shamaki zuwa kaina aqqshiireaosxvutmm6xe5896dgs5qr Hami Mandıralı 0 151114 835618 2026-05-14T04:33:22Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Hami Mandıralı.JPG|thumb]] {{Infobox ɗan ƙwallon ƙafa | suna = Hami Mandıralı | hoto = Hami Mandıralı.jpg | cikakken_suna = Hami Mandıralı | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1968|7|20}} | wurin_haihuwa = Arsin, Trabzon, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.78 m | matsayi = Mai kai hari, ɗan wasan tsakiya mai kai hari | matasan_kungiyoyi1 = Trabzonspor | shekarun_matasan1 = 1978–1985 | shekaru1 = 1985–1998 | kungiyoyi1 = Trabzonspor | wasanni1 = 33... 835618 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Hami Mandıralı.JPG|thumb]] {{Infobox ɗan ƙwallon ƙafa | suna = Hami Mandıralı | hoto = Hami Mandıralı.jpg | cikakken_suna = Hami Mandıralı | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1968|7|20}} | wurin_haihuwa = Arsin, Trabzon, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.78 m | matsayi = Mai kai hari, ɗan wasan tsakiya mai kai hari | matasan_kungiyoyi1 = Trabzonspor | shekarun_matasan1 = 1978–1985 | shekaru1 = 1985–1998 | kungiyoyi1 = Trabzonspor | wasanni1 = 334 | ƙwallaye1 = 180 | shekaru2 = 1998–1999 | kungiyoyi2 = Schalke 04 | wasanni2 = 22 | ƙwallaye2 = 3 | shekaru3 = 1999–2002 | kungiyoyi3 = Trabzonspor | wasanni3 = 82 | ƙwallaye3 = 38 | shekaru4 = 2002 | kungiyoyi4 = Ankaragücü | wasanni4 = 8 | ƙwallaye4 = 1 | jimillar_wasanni = 446 | jimillar_ƙwallaye = 222 | shekarun_kasa1 = 1987–1999 | tawagar_kasa1 = Turkiyya | wasannin_kasa1 = 48 | ƙwallayen_kasa1 = 8 | shekarun_horo1 = 2008–2010 | kungiyoyin_horo1 = Turkiyya U-21 | shekarun_horo2 = 2014 | kungiyoyin_horo2 = Trabzonspor | shekarun_horo3 = 2014–2015 | kungiyoyin_horo3 = Antalyaspor | shekarun_horo4 = 2016 | kungiyoyin_horo4 = Trabzonspor }} '''Hami Mandıralı''' (an haife shi ranar 20 ga Yulin 1968) tsohon ɗan ƙwallon ƙafa ne kuma mai horaswa daga ƙasar [[Turkiyya]]. Ya kasance ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan ƙwallon ƙafa na Turkiyya a shekarun 1990, musamman saboda ƙwarewarsa wajen bugun fanareti da bugun daga nesa. Ya shafe mafi yawan rayuwarsa ta wasa a ƙungiyar [[Trabzonspor]], inda ya zama ɗaya daga cikin manyan masu zura ƙwallaye a tarihin ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Hami_Mand%C4%B1ral%C4%B1 |title=Hami Mandıralı |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Rayuwar farko == An haifi Hami Mandıralı a garin Arsin da ke lardin Trabzon na ƙasar Turkiyya. Tun yana ƙarami ya fara sha’awar wasan ƙwallon ƙafa, kuma yana da shekara goma ya shiga makarantar horas da matasa ta Trabzonspor. Daga baya ya ci gaba da tasowa a ƙungiyar har ya samu damar buga wasansa na farko a matsayin ƙwararren ɗan wasa yana da shekara 17.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/hami-mandirali/profil/spieler/84880 |title=Hami Mandıralı - Player profile |website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Aikin ƙungiya == Mandıralı ya fara taka leda a babban tawagar Trabzonspor a shekarar 1985. Cikin ƙanƙanin lokaci ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a Turkiyya saboda ƙarfin harbinsa da iya cin ƙwallaye daga nesa. Ya zura ƙwallaye masu yawa a gasar Süper Lig ta Turkiyya kuma ya taimaka wa Trabzonspor wajen lashe kofunan cikin gida.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Hami_Mand%C4%B1ral%C4%B1 |title=Hami Mandıralı |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> An fi saninsa musamman da bugun daga kai sai mai tsaron gida, inda yake harba ƙwallo da ƙarfi sosai maimakon amfani da lankwasawa kamar yadda sauran ‘yan wasa suke yi. Wasu daga cikin bugun fanaretinsa sun kasance cikin mafi ƙarfi a tarihin ƙwallon ƙafa na Turkiyya.<ref>{{cite web |url=https://prabook.com/web/hami.mand_ral/2327748 |title=Hami Mandıralı biography |website=Prabook |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> A shekarar 1998 ya koma ƙungiyar [[Schalke 04]] ta Jamus kan kuɗi masu yawa. Sai dai bai daɗe a can ba, domin bayan kaka guda ya dawo Trabzonspor inda ya ci gaba da zama babban mai zura ƙwallayen ƙungiyar.<ref>{{cite web |url=https://www.sportslib.net/football/feed_fbvods.php?idx_no=8233 |title=Hami Mandıralı Profile |website=SportsLib |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> A ƙarshen aikinsa ya taka leda a ƙungiyar Ankaragücü kafin ya yi ritaya daga wasan ƙwallon ƙafa a shekarar 2002.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com.tr/hami-mandirali/profil/spieler/84880 |title=Hami Mandıralı Oyuncu Profili |website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Aikin ƙasa == Mandıralı ya wakilci tawagar ƙasar Turkiyya tsakanin shekarun 1987 zuwa 1999. Ya buga wasanni 48 tare da zura ƙwallaye 8. Haka kuma yana cikin ‘yan wasan da suka wakilci Turkiyya a gasar cin kofin nahiyar Turai ta UEFA Euro 1996, wanda shi ne karo na farko da Turkiyya ta shiga wannan gasa.<ref>{{cite web |url=https://www.tff.org/default.aspx?ftxtID=45536&pageID=628 |title=Hami Mandıralı, Genç Millî Takımlar Teknik Koordinatörü Oldu |website=TFF |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Salon wasa == Hami Mandıralı ya shahara saboda ƙarfin harbinsa mai tsanani da kuma bugun daga kai sai mai tsaron gida. Masana ƙwallon ƙafa da dama sun kwatanta salon bugunsa da na ɗan wasan Brazil Roberto Carlos saboda yadda yake iya harba ƙwallo cikin ƙarfi daga nesa.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Hami_Mand%C4%B1ral%C4%B1 |title=Hami Mandıralı |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> Baya ga haka, yana da ƙwarewa wajen motsawa cikin sauri da kuma iya taka rawa a matsayin ɗan wasan tsakiya mai kai hari ko ɗan wasan gaba na biyu.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.fr/hami-mandirali/profil/spieler/84880 |title=Hami Mandıralı Profil du joueur |website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Horarwa == Bayan ritayarsa daga wasa, Mandıralı ya shiga harkar horaswa. Ya fara da horas da tawagar matasan Turkiyya ‘yan ƙasa da shekara 21 daga shekarar 2008 zuwa 2010. Daga baya ya horar da Trabzonspor da Antalyaspor a gasar Turkiyya.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/mandirali-hami/profil/trainer/7479 |title=Hami Mandıralı Manager profile |website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> A shekarar 2024 Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Turkiyya ta naɗa shi a matsayin mai kula da shirye-shiryen matasan tawagogin ƙasar.<ref>{{cite web |url=https://www.tff.org/default.aspx?ftxtID=45536&pageID=628 |title=Hami Mandıralı, Genç Millî Takımlar Teknik Koordinatörü Oldu |website=TFF |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Nasarori == === Trabzonspor === * Kofin Turkiyya: 1991–92, 1994–95 * Turkish Super Cup: 1995 Mandıralı yana cikin manyan masu zura ƙwallaye a tarihin gasar Süper Lig ta Turkiyya, kuma shi ne ɗan wasan da ya fi kowa buga wasa da kuma cin ƙwallaye a tarihin Trabzonspor.<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/Trabzonspor |title=Trabzonspor |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Manazarta == {{reflist}} == Hanyoyin waje == * {{official website}} * {{Soccerbase}} * {{Transfermarkt}} jwvbng00eqljh0zlr6r4wnpdd9j9nhv Ceyhun Eriş 0 151115 835619 2026-05-14T04:36:12Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Ceyhun Eriş | hoto = | cikakken_suna = Ceyhun Eriş | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1977|5|15}} | wurin_haihuwa = Istanbul, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.80 m | matsayi = Dan wasan tsakiya mai kai hari | matasa1 = Galatasaray | shekaru1 = 1995–1999 | kungiya1 = Galatasaray | wasa1 = 3 | kwallaye1 = 0 | shekaru2 = 1996–1997 | kungiya2 = → Çaykur Rizespor (aro) | wasa2 = 22 | kwallaye2 = 3 | shekaru3 = 1997–1999 | ku... 835619 wikitext text/x-wiki {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Ceyhun Eriş | hoto = | cikakken_suna = Ceyhun Eriş | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1977|5|15}} | wurin_haihuwa = Istanbul, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.80 m | matsayi = Dan wasan tsakiya mai kai hari | matasa1 = Galatasaray | shekaru1 = 1995–1999 | kungiya1 = Galatasaray | wasa1 = 3 | kwallaye1 = 0 | shekaru2 = 1996–1997 | kungiya2 = → Çaykur Rizespor (aro) | wasa2 = 22 | kwallaye2 = 3 | shekaru3 = 1997–1999 | kungiya3 = → Göztepe (aro) | wasa3 = 49 | kwallaye3 = 17 | shekaru4 = 1999–2001 | kungiya4 = Siirtspor | wasa4 = 54 | kwallaye4 = 24 | shekaru5 = 2001–2003 | kungiya5 = Fenerbahçe | wasa5 = 42 | kwallaye5 = 8 | shekaru6 = 2004 | kungiya6 = MKE Ankaragücü | wasa6 = 12 | kwallaye6 = 1 | shekaru7 = 2004 | kungiya7 = Gençlerbirliği | wasa7 = 3 | kwallaye7 = 0 | shekaru8 = 2005 | kungiya8 = Konyaspor | wasa8 = 25 | kwallaye8 = 5 | shekaru9 = 2006 | kungiya9 = Samsunspor | wasa9 = 15 | kwallaye9 = 3 | shekaru10 = 2006–2007 | kungiya10 = MKE Ankaragücü | wasa10 = 17 | kwallaye10 = 3 | shekaru11 = 2007–2008 | kungiya11 = Trabzonspor | wasa11 = 30 | kwallaye11 = 7 | shekaru12 = 2008 | kungiya12 = Konyaspor | wasa12 = 11 | kwallaye12 = 1 | shekaru13 = 2008 | kungiya13 = FC Seoul | wasa13 = 5 | kwallaye13 = 0 | shekaru14 = 2009–2010 | kungiya14 = MKE Ankaragücü | wasa14 = 23 | kwallaye14 = 2 | shekaru15 = 2010 | kungiya15 = Denizlispor | wasa15 = 0 | kwallaye15 = 0 | shekaru16 = 2010 | kungiya16 = Assyriska FF | wasa16 = 14 | kwallaye16 = 6 | shekaru17 = 2010–2011 | kungiya17 = Sivasspor | wasa17 = 15 | kwallaye17 = 2 | shekaru18 = 2011 | kungiya18 = Denizlispor | wasa18 = 9 | kwallaye18 = 2 | shekaru19 = 2011–2012 | kungiya19 = Doğan Türk Birliği | wasa19 = 11 | kwallaye19 = 5 | shekaru20 = 2012 | kungiya20 = Assyriska FF | wasa20 = 4 | kwallaye20 = 1 | kasa1 = Turkey U18 | kasa2 = Turkey U21 | kasa3 = Turkey B | kasa4 = Turkey | wasanni4 = 1 | kwallaye4 = 0 }} '''Ceyhun Eriş''' (an haife shi ranar 15 ga Mayu 1977) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]]. Ya kasance yana taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya mai kai hari, kuma an san shi da ƙwarewa wajen sarrafa ƙwallo da kuma ƙirƙirar damar cin ƙwallaye ga abokan wasansa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş|website=Wikipedia}}</ref> An haifi Eriş a birnin Istanbul na ƙasar Turkiyya, inda ya fara koyon wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga makarantar horas da matasa ta kungiyar [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]], wacce ta taimaka wajen bunƙasa ƙwarewarsa kafin ya fara taka leda a matakin manya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Player Profile|website=Transfermarkt}}</ref> Ya fara buga wa Galatasaray wasa a shekarar 1995, amma bai samu damar buga wasanni da yawa ba saboda tsananin gogayya a kungiyar. Daga baya aka ba shi aro zuwa Çaykur Rizespor da kuma Göztepe domin samun ƙarin lokaci a fili.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş Club Career|website=Wikipedia}}</ref> A lokacin da yake taka leda a Göztepe, ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura kwallaye masu yawa daga tsakiya. Wannan nasara tasa aka fara kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin fitattun 'yan wasan tsakiya masu kai hari a Turkiyya a wancan lokaci.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Statistics|website=Transfermarkt}}</ref> Bayan barinsa Galatasaray, ya koma Siirtspor a shekarar 1999. A can ne ya fi bayyana kwarewarsa, inda ya ci kwallaye 24 cikin wasanni 54, abin da ya ja hankalin manyan kungiyoyin Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş Career Stats|website=Wikipedia}}</ref> A shekarar 2001 ya koma kungiyar [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]], daya daga cikin manyan kungiyoyin Turkiyya. Ya buga wasanni masu muhimmanci tare da kungiyar, kuma ya taimaka wajen kai kungiyar gasar zakarun Turai ta UEFA Champions League.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.de/ceyhun-eris/erfolge/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Achievements|website=Transfermarkt}}</ref> Daga baya ya ci gaba da canza kungiyoyi da dama ciki har da MKE Ankaragücü, Gençlerbirliği, Konyaspor, Samsunspor da Trabzonspor. A duk inda ya taka leda, an san shi da fasaha, bugun daga nesa da kuma iya kirkirar wasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/transfers/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Transfer History|website=Transfermarkt}}</ref> A shekarar 2008 ya koma kungiyar FC Seoul ta Koriya ta Kudu, inda ya taka leda na ɗan lokaci kafin ya dawo Turkiyya. Wannan ya sa ya kasance ɗaya daga cikin 'yan wasan Turkiyya da suka taka leda a nahiyar Asiya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş International Club Career|website=Wikipedia}}</ref> A matakin ƙasa da ƙasa, Ceyhun Eriş ya wakilci tawagar ƙasar Turkiyya a matakan matasa daban-daban kafin daga baya ya samu damar bugawa babbar tawagar ƙasar wasa a shekarar 2009 yayin wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş International Career|website=Wikipedia}}</ref> Bayan ritayarsa daga taka leda, Eriş ya shiga harkar horaswa inda ya yi aiki a matsayin mataimakin koci a wasu kungiyoyi kamar Sivasspor da kungiyoyin matasa na Kayserispor.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/trainer/131805|title=Ceyhun Eriş Manager Profile|website=Transfermarkt}}</ref> Ceyhun Eriş na daga cikin fitattun 'yan wasan Turkiyya da suka yi fice wajen taka rawa a tsakiya a shekarun 2000. Duk da cewa bai yi suna sosai a matakin duniya ba, ya kasance ɗaya daga cikin ƙwararrun 'yan wasan cikin gida a gasar Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Overview|website=Transfermarkt}}</ref> == Nasarori == * Gwarzon gasar Turkiyya tare da Galatasaray: 1997–98<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.de/ceyhun-eris/erfolge/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Titles|website=Transfermarkt}}</ref> * Lashe kofin Turkiyya tare da Galatasaray: 1995–96<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.de/ceyhun-eris/erfolge/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Honours|website=Transfermarkt}}</ref> == Manazarta == {{reflist}} == Hanyoyin waje == * [https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/spieler/7064 Ceyhun Eriş a Transfermarkt] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F Ceyhun Eriş a Wikipedia]{{Infobox dan kwallon kafa | suna = Ceyhun Eriş | hoto = | cikakken_suna = Ceyhun Eriş | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1977|5|15}} | wurin_haihuwa = Istanbul, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.80 m | matsayi = Dan wasan tsakiya mai kai hari | matasa1 = Galatasaray | shekaru1 = 1995–1999 | kungiya1 = Galatasaray | wasa1 = 3 | kwallaye1 = 0 | shekaru2 = 1996–1997 | kungiya2 = → Çaykur Rizespor (aro) | wasa2 = 22 | kwallaye2 = 3 | shekaru3 = 1997–1999 | kungiya3 = → Göztepe (aro) | wasa3 = 49 | kwallaye3 = 17 | shekaru4 = 1999–2001 | kungiya4 = Siirtspor | wasa4 = 54 | kwallaye4 = 24 | shekaru5 = 2001–2003 | kungiya5 = Fenerbahçe | wasa5 = 42 | kwallaye5 = 8 | shekaru6 = 2004 | kungiya6 = MKE Ankaragücü | wasa6 = 12 | kwallaye6 = 1 | shekaru7 = 2004 | kungiya7 = Gençlerbirliği | wasa7 = 3 | kwallaye7 = 0 | shekaru8 = 2005 | kungiya8 = Konyaspor | wasa8 = 25 | kwallaye8 = 5 | shekaru9 = 2006 | kungiya9 = Samsunspor | wasa9 = 15 | kwallaye9 = 3 | shekaru10 = 2006–2007 | kungiya10 = MKE Ankaragücü | wasa10 = 17 | kwallaye10 = 3 | shekaru11 = 2007–2008 | kungiya11 = Trabzonspor | wasa11 = 30 | kwallaye11 = 7 | shekaru12 = 2008 | kungiya12 = Konyaspor | wasa12 = 11 | kwallaye12 = 1 | shekaru13 = 2008 | kungiya13 = FC Seoul | wasa13 = 5 | kwallaye13 = 0 | shekaru14 = 2009–2010 | kungiya14 = MKE Ankaragücü | wasa14 = 23 | kwallaye14 = 2 | shekaru15 = 2010 | kungiya15 = Denizlispor | wasa15 = 0 | kwallaye15 = 0 | shekaru16 = 2010 | kungiya16 = Assyriska FF | wasa16 = 14 | kwallaye16 = 6 | shekaru17 = 2010–2011 | kungiya17 = Sivasspor | wasa17 = 15 | kwallaye17 = 2 | shekaru18 = 2011 | kungiya18 = Denizlispor | wasa18 = 9 | kwallaye18 = 2 | shekaru19 = 2011–2012 | kungiya19 = Doğan Türk Birliği | wasa19 = 11 | kwallaye19 = 5 | shekaru20 = 2012 | kungiya20 = Assyriska FF | wasa20 = 4 | kwallaye20 = 1 | kasa1 = Turkey U18 | kasa2 = Turkey U21 | kasa3 = Turkey B | kasa4 = Turkey | wasanni4 = 1 | kwallaye4 = 0 }} '''Ceyhun Eriş''' (an haife shi ranar 15 ga Mayu 1977) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]]. Ya kasance yana taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya mai kai hari, kuma an san shi da ƙwarewa wajen sarrafa ƙwallo da kuma ƙirƙirar damar cin ƙwallaye ga abokan wasansa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş|website=Wikipedia}}</ref> An haifi Eriş a birnin Istanbul na ƙasar Turkiyya, inda ya fara koyon wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga makarantar horas da matasa ta kungiyar [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]], wacce ta taimaka wajen bunƙasa ƙwarewarsa kafin ya fara taka leda a matakin manya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Player Profile|website=Transfermarkt}}</ref> Ya fara buga wa Galatasaray wasa a shekarar 1995, amma bai samu damar buga wasanni da yawa ba saboda tsananin gogayya a kungiyar. Daga baya aka ba shi aro zuwa Çaykur Rizespor da kuma Göztepe domin samun ƙarin lokaci a fili.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş Club Career|website=Wikipedia}}</ref> A lokacin da yake taka leda a Göztepe, ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura kwallaye masu yawa daga tsakiya. Wannan nasara tasa aka fara kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin fitattun 'yan wasan tsakiya masu kai hari a Turkiyya a wancan lokaci.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Statistics|website=Transfermarkt}}</ref> Bayan barinsa Galatasaray, ya koma Siirtspor a shekarar 1999. A can ne ya fi bayyana kwarewarsa, inda ya ci kwallaye 24 cikin wasanni 54, abin da ya ja hankalin manyan kungiyoyin Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş Career Stats|website=Wikipedia}}</ref> A shekarar 2001 ya koma kungiyar [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]], daya daga cikin manyan kungiyoyin Turkiyya. Ya buga wasanni masu muhimmanci tare da kungiyar, kuma ya taimaka wajen kai kungiyar gasar zakarun Turai ta UEFA Champions League.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.de/ceyhun-eris/erfolge/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Achievements|website=Transfermarkt}}</ref> Daga baya ya ci gaba da canza kungiyoyi da dama ciki har da MKE Ankaragücü, Gençlerbirliği, Konyaspor, Samsunspor da Trabzonspor. A duk inda ya taka leda, an san shi da fasaha, bugun daga nesa da kuma iya kirkirar wasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/transfers/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Transfer History|website=Transfermarkt}}</ref> A shekarar 2008 ya koma kungiyar FC Seoul ta Koriya ta Kudu, inda ya taka leda na ɗan lokaci kafin ya dawo Turkiyya. Wannan ya sa ya kasance ɗaya daga cikin 'yan wasan Turkiyya da suka taka leda a nahiyar Asiya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş International Club Career|website=Wikipedia}}</ref> A matakin ƙasa da ƙasa, Ceyhun Eriş ya wakilci tawagar ƙasar Turkiyya a matakan matasa daban-daban kafin daga baya ya samu damar bugawa babbar tawagar ƙasar wasa a shekarar 2009 yayin wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F|title=Ceyhun Eriş International Career|website=Wikipedia}}</ref> Bayan ritayarsa daga taka leda, Eriş ya shiga harkar horaswa inda ya yi aiki a matsayin mataimakin koci a wasu kungiyoyi kamar Sivasspor da kungiyoyin matasa na Kayserispor.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/trainer/131805|title=Ceyhun Eriş Manager Profile|website=Transfermarkt}}</ref> Ceyhun Eriş na daga cikin fitattun 'yan wasan Turkiyya da suka yi fice wajen taka rawa a tsakiya a shekarun 2000. Duk da cewa bai yi suna sosai a matakin duniya ba, ya kasance ɗaya daga cikin ƙwararrun 'yan wasan cikin gida a gasar Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Overview|website=Transfermarkt}}</ref> == Nasarori == * Gwarzon gasar Turkiyya tare da Galatasaray: 1997–98<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.de/ceyhun-eris/erfolge/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Titles|website=Transfermarkt}}</ref> * Lashe kofin Turkiyya tare da Galatasaray: 1995–96<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.de/ceyhun-eris/erfolge/spieler/7064|title=Ceyhun Eriş Honours|website=Transfermarkt}}</ref> == Manazarta == {{reflist}} == Hanyoyin waje == * [https://www.transfermarkt.com/ceyhun-eris/profil/spieler/7064 Ceyhun Eriş a Transfermarkt] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Ceyhun_Eri%C5%9F Ceyhun Eriş a Wikipedia] g9g9gde74mm52zou4g1l91zelt0w16j Ümit Karan 0 151116 835620 2026-05-14T04:37:49Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Ümit Karan | hoto = Ümit Karan.jpg | cikakken_suna = Ümit Karan | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1976|10|1}} | wurin_haihuwa = Berlin ta Yamma, Jamus ta Yamma | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.81 m | matsayi = Mai kai hari | kungiyar_yanzu = Mai horas da ƙungiya }} '''Ümit Karan''' (an haife shi ranar 1 ga Oktoba 1976) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Turkiyya kuma mai horas da ƙungiya. Ya shahara sosai wajen taka leda... 835620 wikitext text/x-wiki {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Ümit Karan | hoto = Ümit Karan.jpg | cikakken_suna = Ümit Karan | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1976|10|1}} | wurin_haihuwa = Berlin ta Yamma, Jamus ta Yamma | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.81 m | matsayi = Mai kai hari | kungiyar_yanzu = Mai horas da ƙungiya }} '''Ümit Karan''' (an haife shi ranar 1 ga Oktoba 1976) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Turkiyya kuma mai horas da ƙungiya. Ya shahara sosai wajen taka leda a matsayin mai kai hari, musamman a ƙungiyar [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]], inda ya kasance ɗaya daga cikin fitattun 'yan wasan gaba a gasar Süper Lig ta Turkiyya.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmit_Karan |title=Ümit Karan |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Rayuwar farko == An haifi Ümit Karan a Berlin ta Yamma, a ƙasar Jamus ta Yamma. Duk da cewa an haife shi a Jamus, asalinsa ɗan Turkiyya ne. Ya fara buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami a wasu ƙananan kungiyoyi na Jamus kamar SC Minerva 93 da Hertha Zehlendorf kafin ya shiga Türkiyemspor Berlin.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.com/umit-karan/profil/spieler/3378 |title=Ümit Karan - Player profile |website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Sana'ar ƙwallon ƙafa == === Gençlerbirliği === Ümit Karan ya fara haskawa sosai bayan komawarsa ƙungiyar [[Gençlerbirliği S.K.|Gençlerbirliği]] a shekarar 1996. A cikin shekaru biyar da ya yi a ƙungiyar, ya zura kwallaye masu yawa kuma ya taimaka wajen lashe Kofin Turkiyya na shekarar 2000–01. Hakan ya sa manyan kungiyoyi suka fara nuna sha'awar ɗaukarsa.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmit_Karan |title=Ümit Karan career statistics |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> === Galatasaray === A shekarar 2001, Ümit Karan ya koma [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]]. A can ne ya fi samun daukaka, inda ya lashe kofunan Süper Lig sau da dama tare da ƙungiyar. Ya yi fice wajen cin kwallaye masu wahala, musamman bugun volley da kuma bicycle kick. A kakar wasa ta 2005–06, ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu zura kwallaye a gasar bayan dawowarsa daga zaman aro da kuma murmurewa daga rauni.<ref>{{cite web |url=https://www.haberler.com/umit-karan/biyografisi/ |title=Ümit Karan Kimdir? |website=Haberler |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> A lokacin da yake Galatasaray, Ümit Karan ya samu matsaloli da wasu masu horaswa kamar Gheorghe Hagi da Fatih Terim, amma duk da haka ya ci gaba da zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar. Ya zura kwallonsa ta 100 a gasar Süper Lig a shekarar 2006 a wasan da suka buga da Beşiktaş.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmit_Karan |title=Ümit Karan |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> === Ankaraspor da Eskişehirspor === A kakar wasa ta 2004–05, an bayar da Ümit Karan aro zuwa [[Ankaraspor]] saboda rashin jituwar da ya samu da mai horas da Galatasaray. Bayan dawowarsa, ya ci gaba da taka leda har zuwa shekarar 2009 kafin ya koma [[Eskişehirspor]]. Ya buga shekaru biyu a Eskişehirspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa a shekarar 2011.<ref>{{cite web |url=https://www.transfermarkt.de/umit-karan/profil/spieler/3378 |title=Ümit Karan Karriereprofil |website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Wasannin ƙasa == Ümit Karan ya wakilci tawagar ƙasar Turkiyya tsakanin shekarun 1999 zuwa 2007. Ya buga wasanni 10 tare da zura kwallaye uku ga tawagar ƙasar.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmit_Karan |title=Turkey national team statistics |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Aikin horaswa == Bayan ritayarsa daga buga ƙwallo, Ümit Karan ya shiga harkar horas da ƙungiyoyi. Ya jagoranci ƙungiyar FK Shkupi ta Arewacin Macedonia daga shekarar 2018. Ya taimaka wajen kai ƙungiyar zuwa matakin neman cancantar Europa League kafin daga baya ya sake komawa kungiyar a shekarar 2020.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmit_Karan |title=Managerial career of Ümit Karan |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Salon wasansa == Ümit Karan ya shahara wajen iya cin kwallaye masu kyau da kuma motsi a cikin akwatin bugun fanareti. Masu sharhi da dama sun yaba da iya bugun volley da bicycle kick dinsa, wanda ya sanya shi cikin jerin fitattun ‘yan wasan gaba a tarihin Galatasaray.<ref>{{cite web |url=https://www.reddit.com/r/galatasaray/comments/14sepz7/ |title=Galatasaray fans discussing Ümit Karan |website=Reddit |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Nasarori == === Gençlerbirliği === * Kofin Turkiyya: 2000–01<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmit_Karan |title=Ümit Karan honours |website=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> === Galatasaray === * Süper Lig: 2001–02, 2005–06, 2007–08 * Turkish Super Cup: 2008<ref>{{cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmit_Karan |title=Ümit Karan Palmarés |website=Wikipedia Español |access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin waje == * [https://www.tff.org/Default.aspx?pageId=30&kisiId=28144 Bayaninsa a TFF] * [https://www.transfermarkt.com/umit-karan/profil/spieler/3378 Ümit Karan a Transfermarkt] {{DEFAULTSORT:Karan, Umit}} [[Category:Haifaffun 1976]] [[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa na Turkiyya]] [[Category:Masu horas da ƙwallon ƙafa]] [[Category:Mutanen Berlin]] [[Category:'Yan wasan Galatasaray]] 4z68nrg4xenfek34nkurinh1d23s935 Tolunay Kafkas 0 151117 835622 2026-05-14T04:39:22Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Tolunay Kafkas (cropped).JPG|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Tolunay Kafkas | hoto = Tolunay Kafkas.jpg | cikakken_suna = Hakkı Tolunay Kafkas | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1968|3|21}} | wurin_haihuwa = Ankara, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.88 m | matsayi = Dan wasan tsakiya mai kare baya | kungiyar_yanzu = Fatih Karagümrük (mai horarwa) }} '''Hakkı Tolunay Kafkas''' (an haife shi ranar 21 ga Maris 1968 a Ankara) tsohon ɗan wasan ƙw... 835622 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Tolunay Kafkas (cropped).JPG|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Tolunay Kafkas | hoto = Tolunay Kafkas.jpg | cikakken_suna = Hakkı Tolunay Kafkas | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1968|3|21}} | wurin_haihuwa = Ankara, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.88 m | matsayi = Dan wasan tsakiya mai kare baya | kungiyar_yanzu = Fatih Karagümrük (mai horarwa) }} '''Hakkı Tolunay Kafkas''' (an haife shi ranar 21 ga Maris 1968 a Ankara) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Turkiyya kuma ƙwararren mai horar da ƙungiyar ƙwallon ƙafa. Ya taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya mai kare baya kuma ya shahara sosai a lokacin da yake taka wa kungiyar Trabzonspor wasa. Bayan ritayarsa daga buga ƙwallo, ya shiga harkar horaswa inda ya jagoranci kungiyoyi da dama a Turkiyya tare da jagorantar tawagar matasa ta ƙasar Turkiyya ta 'yan ƙasa da shekaru 21.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolunay_Kafkas|title=Tolunay Kafkas|website=Wikipedia}}</ref> == Rayuwar farko == An haifi Tolunay Kafkas a birnin Ankara na ƙasar Turkiyya. Ya fara sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami kuma ya fara taka leda a ƙananan kungiyoyi kafin ya zama ƙwararren ɗan wasa. Asalinsa daga mutanen Circassian ne waɗanda suke zaune a Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolunay_Kafkas|title=Tolunay Kafkas|website=Wikipedia}}</ref> == Aikin ƙwallon ƙafa == Kafkas ya fara sana’arsa ta ƙwallon ƙafa a kungiyar Türk Telekom a shekarar 1987. Daga baya ya buga wa kungiyoyi irin su Keçiörengücü, Diyarbakırspor, Erzurumspor da Konyaspor wasa. Ya yi suna sosai lokacin da ya koma Trabzonspor a shekarar 1993 inda ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan kungiyar.<ref>{{Cite web|url=https://www.haberler.com/tolunay-kafkas/biyografisi/|title=Tolunay Kafkas Kimdir?|website=Haberler}}</ref> A lokacin da yake Trabzonspor, ya taimaka wa kungiyar wajen lashe kofin Türkiye Kupası da kuma Türkiye Süper Kupası. Salon wasansa na kare baya da kuma iya sarrafa tsakiyar fili ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan Turkiyya a shekarun 1990.<ref>{{Cite web|url=https://www.yenisafak.com/spor/tolunay-kafkasin-kariyeri-463628|title=Tolunay Kafkas'ın kariyeri|website=Yeni Şafak}}</ref> A shekarar 1997 ya koma Galatasaray inda ya lashe gasar Süper Lig sau biyu da kuma kofin Türkiye Kupası. Bayan wannan ya ci gaba da taka leda a kungiyoyin Bursaspor da Denizlispor kafin ya koma Austria domin ci gaba da taka leda a kungiyoyin ASKÖ Pasching, LASK Linz da Admira Wacker.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolunay_Kafkas|title=Tolunay Kafkas|website=Wikipedia}}</ref> Ya yi ritaya daga buga ƙwallon ƙafa a shekarar 2005 bayan ya shafe shekaru masu yawa yana taka leda a Turkiyya da Austria.<ref>{{Cite web|url=https://hatirlatalimdedik.com/tolunay-kafkas|title=Tolunay KAFKAS|website=Hatırlatalım Dedik}}</ref> == Aikin ƙasa == Tolunay Kafkas ya fara buga wa tawagar ƙasar Turkiyya wasa a ranar 21 ga Disamba 1994 a wasan sada zumunci da Italiya. Ya buga wasanni 33 ga ƙasar Turkiyya kuma ya ci ƙwallaye uku a tsawon aikinsa na ƙasa da ƙasa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolunay_Kafkas|title=Tolunay Kafkas|website=Wikipedia}}</ref> Ya kasance cikin ‘yan wasan da suka wakilci Turkiyya a gasar UEFA Euro 1996, wanda ya taimaka wajen ƙara masa kima a fagen ƙwallon ƙafa na Turai.<ref>{{Cite web|url=https://de.wikipedia.org/wiki/Tolunay_Kafkas|title=Tolunay Kafkas|website=German Wikipedia}}</ref> == Aikin horaswa == Bayan ritayarsa daga buga ƙwallo, Kafkas ya fara aikin horaswa a kungiyar Kayserispor a shekarar 2007. A kakarsa ta farko ya jagoranci kungiyar zuwa lashe kofin Türkiye Kupası ta shekarar 2007–08 sannan ya kai kungiyar zuwa gasar UEFA Cup bayan sun kare a matsayi na biyar a gasar lig.<ref>{{Cite web|url=https://www.haberler.com/tolunay-kafkas/biyografisi/|title=Tolunay Kafkas Kimdir?|website=Haberler}}</ref> Daga baya ya horar da Gaziantepspor inda ya jagoranci kungiyar zuwa matsayi na huɗu a gasar Süper Lig ta shekarar 2010–11. Wannan nasara ta sa an fara kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin ƙwararrun masu horarwa na Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://www.brt.com.tr/biyografiler/tolunay-kafkas-3200|title=TOLUNAY KAFKAS Biyografisi|website=BRT}}</ref> A shekarar 2011 an naɗa shi a matsayin mai kula da tawagar ‘yan ƙasa da shekaru 21 ta Turkiyya tare da aikin bunkasa matasan ‘yan wasa a hukumar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya (TFF).<ref>{{Cite web|url=https://www.ahaber.com.tr/spor/2017/08/16/tffden-tolunay-kafkasa-gorev|title=TFF'den Tolunay Kafkas'a görev|website=A Haber}}</ref> A watan Janairun 2013 ya zama kocin Trabzonspor, kungiyar da ya yi fice a cikinta a matsayin ɗan wasa. UEFA ta bayyana dawowarsa a matsayin wani babban mataki a rayuwarsa ta horaswa.<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/news-media/news/0205-0f8859891ba8-b99c0d4683ed-1000--kafkas-returns-to-take-charge-of-trabzonspor/|title=Kafkas returns to take charge of Trabzonspor|website=UEFA}}</ref> Daga baya ya horar da Kardemir Karabükspor inda ya kai kungiyar zuwa gasar Turai لأول مرة a tarihinta. Haka kuma ya yi aiki a Kayserispor, Akhisarspor, Ankaragücü da Fatih Karagümrük.<ref>{{Cite web|url=https://www.brt.com.tr/biyografiler/tolunay-kafkas-3200|title=TOLUNAY KAFKAS Biyografisi|website=BRT}}</ref> == Nasarori == === A matsayin ɗan wasa === ;Galatasaray * Süper Lig: 1997–98, 1998–99 * Türkiye Kupası: 1998–99 ;Trabzonspor * Türkiye Kupası: 1994–95 * Türkiye Süper Kupası: 1995 === A matsayin mai horarwa === ;Kayserispor * Türkiye Kupası: 2007–08 == Duba kuma == * [[Trabzonspor]] * [[Galatasaray S.K.]] * [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Turkiyya]] == Manazarta == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Kafkas, Tolunay}} [[Category:Haihuwar 1968]] [[Category:Mutanen Ankara]] [[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa na Turkiyya]] [[Category:Masu horar da ƙwallon ƙafa na Turkiyya]] [[Category:'Yan wasan Galatasaray]] [[Category:'Yan wasan Trabzonspor]] kscu767xbho66cx4psf7cu2qhst9dtb İbrahim Kaş 0 151118 835623 2026-05-14T04:41:46Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:İbrahim Kaş'13.JPG|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = İbrahim Kaş | hoto = Ibrahim Kas.jpg | cikakken_suna = İbrahim Kaş | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1986|9|20}} | wurin_haihuwa = [[Karabük]], [[Turkey]] | tsawo = 1.83 m | matsayi = Mai tsaron baya | shekarun_matasa1 = 2000–2001 | kungiyoyin_matasa1 = Beşbin Evlerspor | shekarun_matasa2 = 2001–2002 | kungiyoyin_matasa2 = Karabükspor | shekarun_matasa3 = 2002–2004 | kungiyoyin_matasa3 =... 835623 wikitext text/x-wiki [[Fayil:İbrahim Kaş'13.JPG|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = İbrahim Kaş | hoto = Ibrahim Kas.jpg | cikakken_suna = İbrahim Kaş | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1986|9|20}} | wurin_haihuwa = [[Karabük]], [[Turkey]] | tsawo = 1.83 m | matsayi = Mai tsaron baya | shekarun_matasa1 = 2000–2001 | kungiyoyin_matasa1 = Beşbin Evlerspor | shekarun_matasa2 = 2001–2002 | kungiyoyin_matasa2 = Karabükspor | shekarun_matasa3 = 2002–2004 | kungiyoyin_matasa3 = Beşiktaş | shekaru1 = 2004–2008 | kungiyoyi1 = [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] | wasa1 = 17 | kwallaye1 = 3 | shekaru2 = 2005–2006 | kungiyoyi2 = → [[Kocaelispor]] (aro) | wasa2 = 26 | kwallaye2 = 3 | shekaru3 = 2008–2011 | kungiyoyi3 = [[Getafe CF|Getafe]] | wasa3 = 8 | kwallaye3 = 0 | shekaru4 = 2009–2010 | kungiyoyi4 = → Beşiktaş (aro) | wasa4 = 14 | kwallaye4 = 0 | shekaru5 = 2011–2013 | kungiyoyi5 = [[Bursaspor]] | wasa5 = 0 | kwallaye5 = 0 | shekaru6 = 2011–2012 | kungiyoyi6 = → Mersin İdmanyurdu (aro) | wasa6 = 23 | kwallaye6 = 0 | shekaru7 = 2012–2013 | kungiyoyi7 = → Orduspor (aro) | wasa7 = 15 | kwallaye7 = 0 | shekaru8 = 2013–2014 | kungiyoyi8 = Elazığspor | wasa8 = 11 | kwallaye8 = 0 | shekaru9 = 2014–2015 | kungiyoyi9 = Gaziantep BB | wasa9 = 12 | kwallaye9 = 0 | shekaru10 = 2016 | kungiyoyi10 = Karşıyaka | wasa10 = 12 | kwallaye10 = 0 | shekaru11 = 2017 | kungiyoyi11 = Kastamonuspor | wasa11 = 8 | kwallaye11 = 0 | shekaru12 = 2017–2018 | kungiyoyi12 = Silivrispor | wasa12 = 13 | kwallaye12 = 0 | shekaru13 = 2018–2019 | kungiyoyi13 = Eyüpspor | wasa13 = 0 | kwallaye13 = 0 | shekaru14 = 2019 | kungiyoyi14 = GMG Kastamonuspor | wasa14 = 0 | kwallaye14 = 0 | shekarun_kasa1 = 2007–2009 | tawagar_kasa1 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Turkey]] | wasa_kasa1 = 7 | kwallaye_kasa1 = 0 }} '''İbrahim Kaş''' (an haife shi ranar 20 ga Satumba, 1986) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar [[Turkey]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron baya na tsakiya ko kuma mai tsaron baya na dama. Ya yi wasa a manyan kungiyoyi irin su [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]], [[Getafe CF|Getafe]] da kuma [[Bursaspor]].<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Ka%C5%9F|title=İbrahim Kaş|website=Wikipedia}}</ref> == Rayuwar farko == An haifi İbrahim Kaş a birnin [[Karabük]] na ƙasar Turkey. Ya fara taka ƙwallo tun yana ƙarami a ƙungiyoyin matasa na Beşbin Evlerspor da Karabükspor kafin daga bisani ya koma makarantar horas da matasa ta Beşiktaş a shekarar 2002.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Ka%C5%9F|title=İbrahim Kaş youth career|website=Wikipedia}}</ref> == Sana'ar ƙwallon ƙafa == === Beşiktaş === Kaş ya fara buga wa babban ƙungiyar [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] wasa a shekarar 2004 yana da shekaru 18 kacal. Domin samun ƙarin damar buga wasa, an bayar da shi aro zuwa [[Kocaelispor]] a kakar 2005–06 inda ya yi fice sosai.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Ka%C5%9F|title=İbrahim Kaş club career|website=Wikipedia}}</ref> Bayan dawowarsa Beşiktaş, ya ci gaba da taka rawa a ƙungiyar inda ya buga wasanni da dama a gasar Süper Lig. A ƙarshen kakar 2007–08 ya ci ƙwallaye biyu a wasan da suka doke Manisaspor da ci 5–1.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Ka%C5%9F|title=İbrahim Kaş at Beşiktaş|website=Wikipedia}}</ref> === Getafe === A shekarar 2008, Kaş ya koma ƙungiyar [[Getafe CF|Getafe]] ta ƙasar [[Spain]] bayan karewar kwantiraginsa da Beşiktaş. Ya fara bugawa Getafe wasa a gasar La Liga a karawar da suka yi da Athletic Bilbao ranar 29 ga Satumba, 2008.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Ka%C5%9F|title=İbrahim Kaş at Getafe|website=Wikipedia}}</ref> Sai dai bai samu damar buga wasa akai-akai ba a Spain, lamarin da ya sa aka sake bayar da shi aro zuwa tsohuwar ƙungiyarsa ta Beşiktaş a shekarar 2009.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Ka%C5%9F|title=İbrahim Kaş loan move|website=Wikipedia}}</ref> === Bursaspor da sauran ƙungiyoyi === A shekarar 2011 ya rattaba hannu da [[Bursaspor]], sannan daga baya aka bayar da shi aro zuwa Mersin İdmanyurdu da Orduspor. Bayan haka ya ci gaba da bugawa wasu ƙungiyoyi daban-daban a Turkey kamar Elazığspor, Gaziantep BB, Karşıyaka, Silivrispor da Eyüpspor.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-kas/leistungsdaten/spieler/35029|title=İbrahim Kaş career stats|website=Transfermarkt}}</ref> Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya yi shekaru masu yawa yana bugawa kungiyoyi daban-daban a matakan gasar Turkey.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-kas/leistungsdaten/spieler/35029|title=İbrahim Kaş retirement info|website=Transfermarkt}}</ref> == Aikin ƙasa == İbrahim Kaş ya fara bugawa [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Turkey]] wasa a shekarar 2007 a wasan neman gurbin shiga gasar UEFA Euro 2008 da suka buga da Norway. Duk da cewa ya samu rauni a farkon wasan, Turkey ta yi nasara da ci 2–1.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Ka%C5%9F|title=İbrahim Kaş international career|website=Wikipedia}}</ref> Ya buga wasanni guda bakwai ga tawagar ƙasar Turkey tsakanin 2007 zuwa 2009.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-kas/leistungsdaten/spieler/35029|title=İbrahim Kaş national team stats|website=Transfermarkt}}</ref> == Nasarori == === Beşiktaş === * Kofin Turkey: 2006–07<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Ka%C5%9F|title=İbrahim Kaş honours|website=Wikipedia}}</ref> == Manazarta == {{Manazarta}} == Hanyoyin waje == * {{Official website|}} * {{Soccerbase}} * {{Transfermarkt}} * {{WorldFootball}} rnww0gj121xlppaxkcf9fryd6b109y5 Fatih Sonkaya 0 151119 835624 2026-05-14T04:43:36Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Fatih Sonkaya | hoto = | cikakken_suna = Fatih Sonkaya | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1981|7|1}} | wurin_haihuwa = Oltu, Erzurum, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.80 m | matsayi = Mai tsaron baya na dama | matasa1 = SV Heerlerhei | matasa2 = Swift Roermond | matasa3 = Heerlen | matasa4 = Roda JC | shekaru1 = 1998–2004 | ƙungiya1 = [[Roda JC]] | wasa1 = 93 | ƙwallaye1 = 1 | shekaru2 = 1999–2000 | ƙungiya2 = → VVV-Ven... 835624 wikitext text/x-wiki {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Fatih Sonkaya | hoto = | cikakken_suna = Fatih Sonkaya | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1981|7|1}} | wurin_haihuwa = Oltu, Erzurum, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.80 m | matsayi = Mai tsaron baya na dama | matasa1 = SV Heerlerhei | matasa2 = Swift Roermond | matasa3 = Heerlen | matasa4 = Roda JC | shekaru1 = 1998–2004 | ƙungiya1 = [[Roda JC]] | wasa1 = 93 | ƙwallaye1 = 1 | shekaru2 = 1999–2000 | ƙungiya2 = → [[VVV-Venlo]] (aro) | wasa2 = 8 | ƙwallaye2 = 1 | shekaru3 = 2004–2005 | ƙungiya3 = [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] | wasa3 = 10 | ƙwallaye3 = 0 | shekaru4 = 2005–2008 | ƙungiya4 = [[FC Porto]] | wasa4 = 5 | ƙwallaye4 = 0 | shekaru5 = 2005–2006 | ƙungiya5 = Porto B | wasa5 = 4 | ƙwallaye5 = 0 | shekaru6 = 2006–2007 | ƙungiya6 = → [[Académica de Coimbra]] (aro) | wasa6 = 4 | ƙwallaye6 = 0 | shekaru7 = 2007–2008 | ƙungiya7 = → [[Roda JC]] (aro) | wasa7 = 16 | ƙwallaye7 = 0 | shekaru8 = 2009 | ƙungiya8 = Khazar Lankaran | wasa8 = 11 | ƙwallaye8 = 0 | shekaru9 = 2010 | ƙungiya9 = Kayseri Erciyesspor | wasa9 = 14 | ƙwallaye9 = 0 | jimillar_wasa = 165 | jimillar_ƙwallaye = 2 | shekarun_ƙasa1 = 2003–2004 | ƙasar1 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Turkiyya]] | wasanni1 = 6 | ƙwallaye1 = 0 }} '''Fatih Sonkaya''' (an haife shi ranar 1 ga Yulin 1981) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron baya na dama. Ya shahara wajen taka leda a kungiyoyi daban-daban na Turai musamman a Netherlands, Turkiyya da Portugal.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Fatih_Sonkaya|title=Fatih Sonkaya|website=Wikipedia|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> An haifi Sonkaya a garin Oltu da ke yankin Erzurum na Turkiyya, amma ya taso ne mafi yawancin rayuwarsa a birnin Heerlen na kasar Netherlands. A lokacin ƙuruciyarsa ya buga wa kungiyoyin matasa irin su SV Heerlerhei da Swift Roermond kafin daga baya ya shiga makarantar horaswa ta Roda JC.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Fatih_Sonkaya|title=Fatih Sonkaya – Early life and youth career|website=Wikipedia|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> Sonkaya ya fara sana’arsa ta ƙwararru a kungiyar [[Roda JC]] a shekarar 1998. A cikin shekaru shida da ya yi a kungiyar, ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron baya a gasar Eredivisie ta Netherlands. A tsakanin wannan lokaci an ba shi aro zuwa kungiyar VVV-Venlo inda ya samu damar ƙarin buga wasa.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/fatih-sonkaya/profil/spieler/4612|title=Fatih Sonkaya Profile|website=Transfermarkt|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> A shekarar 2004 ya koma kungiyar [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] ta kasar Turkiyya bayan ya yi fice a Netherlands. Duk da cewa bai dade sosai a kungiyar ba, komawarsa Beşiktaş ta kara masa kima a kwallon ƙafa ta Turkiyya.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Fatih_Sonkaya|title=Fatih Sonkaya – Beşiktaş career|website=Wikipedia|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> A kakar wasa ta 2005–06, Sonkaya ya rattaba hannu a kungiyar [[FC Porto]] ta kasar Portugal. Duk da karancin damar da ya samu wajen buga wasa, ya kasance cikin tawagar Porto da ta lashe gasar Primeira Liga da kuma Taça de Portugal a wannan kakar wasa.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Fatih_Sonkaya|title=Fatih Sonkaya – Porto career|website=Wikipedia|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> Bayan kakar wasarsa a Porto, an bayar da shi aro zuwa kungiyar Académica de Coimbra inda ya buga wasu wasanni a babban gasar Portugal. Daga baya ya koma tsohuwar kungiyarsa Roda JC a matsayin aro kafin daga baya ya bar Porto baki daya.<ref>{{cite web|url=https://en-academic.com/dic.nsf/enwiki/2341307/|title=Fatih Sonkaya Biography|website=En-academic|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> A shekarun ƙarshe na sana’arsa, Sonkaya ya buga wa kungiyar Khazar Lankaran ta Azerbaijan da kuma Kayseri Erciyesspor ta Turkiyya. Bayan wani lokaci daga baya ya yi ritaya daga taka leda.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/fatih-sonkaya/profil/spieler/4612|title=Fatih Sonkaya Career Statistics|website=Transfermarkt|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> A matakin ƙasa da ƙasa kuwa, Sonkaya ya wakilci tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Turkiyya tsakanin shekarun 2003 zuwa 2004 inda ya buga wasanni shida. Ya kasance cikin tawagar Turkiyya da ta kare a matsayi na uku a gasar FIFA Confederations Cup ta shekarar 2003.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Fatih_Sonkaya|title=Fatih Sonkaya – International career|website=Wikipedia|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Nasarori == === Porto === * '''Primeira Liga''': 2005–06 * '''Taça de Portugal''': 2005–06<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Fatih_Sonkaya|title=Fatih Sonkaya Honours|website=Wikipedia|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> === Turkiyya === * Matsayi na uku a '''FIFA Confederations Cup''': 2003<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/2003_FIFA_Confederations_Cup|title=2003 FIFA Confederations Cup|website=Wikipedia|access-date=14 Mayu 2026}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin waje == * {{FootballDatabase.eu}} * {{Transfermarkt}} * {{Soccerbase}} qh8iubfnm4jj1qad3vrut65cn1md73c Erol Bulut 0 151120 835625 2026-05-14T04:46:15Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Erol Bulut.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Erol Bulut | hoto = Erol Bulut.jpg | cikakken_suna = Erol Bulut | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1975|1|30}} | wurin_haihuwa = Bad Schwalbach, Yammacin Jamus | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.83 m | matsayi = Mai tsaron baya na hagu | kulob_na_yanzu = Babu kulob | shekaru1 = 1992–1995 | kulob1 = Eintracht Frankfurt | wasanni1 = 9 | kwallaye1 = 0 | shekaru2 = 1995–1999 | kulob2 = Fenerbahçe | wasanni2 = 1... 835625 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Erol Bulut.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Erol Bulut | hoto = Erol Bulut.jpg | cikakken_suna = Erol Bulut | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1975|1|30}} | wurin_haihuwa = Bad Schwalbach, Yammacin Jamus | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.83 m | matsayi = Mai tsaron baya na hagu | kulob_na_yanzu = Babu kulob | shekaru1 = 1992–1995 | kulob1 = Eintracht Frankfurt | wasanni1 = 9 | kwallaye1 = 0 | shekaru2 = 1995–1999 | kulob2 = Fenerbahçe | wasanni2 = 110 | kwallaye2 = 10 | shekaru3 = 1999–2001 | kulob3 = Eintracht Frankfurt | wasanni3 = 7 | kwallaye3 = 0 | shekaru4 = 1999–2000 | kulob4 = → Trabzonspor | wasanni4 = 22 | kwallaye4 = 0 | shekaru5 = 2001 | kulob5 = → Adanaspor | wasanni5 = 9 | kwallaye5 = 3 | shekaru6 = 2001–2003 | kulob6 = Panionios | wasanni6 = 39 | kwallaye6 = 4 | shekaru7 = 2003–2004 | kulob7 = Bursaspor | wasanni7 = 17 | kwallaye7 = 1 | shekaru8 = 2004–2005 | kulob8 = 1860 Munich | wasanni8 = 10 | kwallaye8 = 1 | shekaru9 = 2005–2007 | kulob9 = Olympiacos | wasanni9 = 24 | kwallaye9 = 2 | shekaru10 = 2007–2009 | kulob10 = Metalurh Donetsk | wasanni10 = 18 | kwallaye10 = 1 | shekaru11 = 2009–2010 | kulob11 = Olympiacos Volos | wasanni11 = 22 | kwallaye11 = 1 | shekaru12 = 2011–2012 | kulob12 = OFI | wasanni12 = 40 | kwallaye12 = 0 | shekaru13 = 2012 | kulob13 = Veria | wasanni13 = 12 | kwallaye13 = 0 | jimillar_wasanni = 310 | jimillar_kwallaye = 23 | shekarun_kasa1 = 1994–1997 | tawagar_kasa1 = Turkiyya U-21 | wasannin_kasa1 = 18 | kwallayen_kasa1 = 0 | shekarun_horo1 = 2017–2019 | kungiyar_horo1 = Yeni Malatyaspor | shekarun_horo2 = 2019–2020 | kungiyar_horo2 = Alanyaspor | shekarun_horo3 = 2020–2021 | kungiyar_horo3 = Fenerbahçe | shekarun_horo4 = 2021–2023 | kungiyar_horo4 = Gaziantep | shekarun_horo5 = 2023–2024 | kungiyar_horo5 = Cardiff City | shekarun_horo6 = 2025 | kungiyar_horo6 = Antalyaspor }} '''Erol Bulut''' ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na baya kuma koci daga ƙasar Turkiyya wanda aka haifa a ranar 30 ga Janairu 1975 a garin Bad Schwalbach na Yammacin Jamus. Ya taka leda a matsayin mai tsaron baya na hagu sannan daga baya ya zama kocin ƙwallon ƙafa. Bulut ya yi fice musamman a ƙungiyoyin Turkiyya da Girka, sannan ya horar da manyan kungiyoyi irin su Fenerbahçe da Cardiff City.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Erol_Bulut|title=Erol Bulut|website=Wikipedia}}</ref> == Rayuwar farko == An haifi Erol Bulut a Jamus ne ga iyaye ‘yan asalin Turkiyya. Ya taso ne a tsarin makarantar matasa ta kungiyar Eintracht Frankfurt inda ya fara koyon dabarun wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Kwarewarsa da ƙoƙarinsa sun ba shi damar shiga babbar ƙungiyar Frankfurt a shekarar 1992.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/erol-bulut/profil/trainer/40285|title=Erol Bulut profile|website=Transfermarkt}}</ref> == Aikin kulob == === Eintracht Frankfurt === Bulut ya fara buga wasan ƙwararru ne tare da Eintracht Frankfurt a Bundesliga ta Jamus. Duk da cewa bai samu damar taka leda sosai ba a farkon aikinsa, ya nuna bajinta a matsayin mai tsaron baya mai iya kai hari daga gefen fili.<ref>{{cite web|url=https://football.fandom.com/wiki/Erol_Bulut|title=Erol Bulut|website=Football Wiki}}</ref> === Fenerbahçe === A shekarar 1995, Bulut ya koma kungiyar Fenerbahçe ta Turkiyya. Wannan mataki ya zama muhimmin ci gaba a rayuwarsa saboda ya taimaka wa kungiyar lashe gasar Süper Lig ta Turkiyya a kakar 1995–96. Ya buga wasanni sama da 100 tare da kungiyar kuma ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka yi tasiri a gefen hagu.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Erol_Bulut|title=Erol Bulut|website=Wikipedia}}</ref> === Komawa Jamus da zaman aro === Bayan ya bar Fenerbahçe, Bulut ya koma Eintracht Frankfurt kafin daga bisani a aro shi zuwa Trabzonspor da Adanaspor. A wadannan kungiyoyi ya ci gaba da nuna kwarewarsa, musamman wajen taimakawa hare-hare daga baya.<ref>{{cite web|url=https://football.fandom.com/wiki/Erol_Bulut|title=Erol Bulut career stats|website=Football Wiki}}</ref> === Panionios da sauran kungiyoyi === Daga shekarar 2001 zuwa 2003 ya buga wa kungiyar Panionios ta Girka inda ya samu yabo sosai daga magoya baya. Bayan haka ya taka leda a kungiyoyin Bursaspor, 1860 Munich, Olympiacos da Metalurh Donetsk. Yayin da yake Olympiacos ya lashe gasar Super League Greece da kuma kofin Girka.<ref>{{cite web|url=https://es.wikipedia.org/wiki/Erol_Bulut|title=Erol Bulut|website=Wikipedia en Español}}</ref> === Ƙarshen wasa == A ƙarshen aikinsa Bulut ya taka leda a Olympiacos Volos, OFI da Veria kafin ya yi ritaya daga wasan ƙwallon ƙafa a shekarar 2012. Jimillar wasanninsa na ƙwararru sun haura 300 tare da kwallaye sama da 20.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Erol_Bulut|title=Erol Bulut statistics|website=Wikipedia}}</ref> == Aikin ƙasa == Bulut ya wakilci tawagar ‘yan ƙasa da shekaru 21 ta Turkiyya tsakanin shekarun 1994 zuwa 1997 inda ya buga wasanni 18. Duk da cewa bai samu damar taka leda a babbar tawagar ƙasa ba, ya kasance ɗaya daga cikin fitattun matasan ‘yan wasan Turkiyya a lokacin.<ref>{{cite web|url=https://football.fandom.com/wiki/Erol_Bulut|title=Turkey U21 appearances|website=Football Wiki}}</ref> == Aikin horarwa == === Farkon horarwa === Bayan ritayarsa daga wasa, Bulut ya fara aikin horarwa a matsayin mataimakin koci a kungiyoyi daban-daban kamar Kartalspor, Yeni Malatyaspor da İstanbul Başakşehir. Wannan ya taimaka masa wajen samun gogewa kafin ya zama babban koci.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Erol_Bulut|title=Managerial career of Erol Bulut|website=Wikipedia}}</ref> === Yeni Malatyaspor === A shekarar 2017, Bulut ya zama babban kocin Yeni Malatyaspor. Ya taimaka wa kungiyar wajen tsallakewa daga matsin relegation sannan daga baya ya kai su matakin kusa da na ƙarshe a gasar kofin Turkiyya.<ref>{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/FenerbahceSK/comments/ffhna7|title=Detailed post about Erol Bulut|website=Reddit}}</ref> === Alanyaspor === A kakar 2019–20, Bulut ya horar da Alanyaspor inda kungiyar ta gama a matsayi na biyar a gasar Süper Lig kuma ta kai wasan ƙarshe na kofin Turkiyya. Wannan nasara ta sa kungiyar ta samu damar shiga gasar Europa League karo na farko.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Erol_Bulut|title=Alanyaspor period|website=Wikipedia}}</ref> === Fenerbahçe === A shekarar 2020, Bulut ya dawo Fenerbahçe a matsayin babban koci. Duk da kyakkyawan fata da aka yi masa, kungiyar ta fuskanci matsaloli daban-daban a kakar, kuma daga ƙarshe an sallame shi a watan Maris 2021 bayan rashin daidaiton sakamako.<ref>{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/superlig/comments/md100a|title=Erol Bulut has been sacked|website=Reddit}}</ref> === Gaziantep da Cardiff City === Daga baya Bulut ya horar da Gaziantep kafin ya koma kungiyar Cardiff City ta kasar Wales a shekarar 2023. A kakarsa ta farko ya taimaka wa kungiyar ta gama a tsakiyar teburin Championship, amma daga baya aka sallame shi bayan rashin kyakkyawan farawa a kakar wasa ta gaba.<ref>{{cite web|url=https://talksport.com/football/2075217/cardiff-city-sack-manager-erol-bulut/|title=Cardiff City sack manager Erol Bulut|website=talkSPORT}}</ref> == Salon wasa da horarwa == A lokacin yana ɗan wasa, Bulut ya kasance mai tsaron baya na hagu wanda ke iya kai hari cikin sauri tare da bayar da taimakon kwallaye. A matsayin koci kuma, an san shi da amfani da dabarun kare gida da kai farmaki cikin sauri. Wasu magoya baya sun yaba masa saboda iya tsara ƙungiya musamman a kungiyoyin da ba su da manyan taurari.<ref>{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/FenerbahceSK/comments/lp5zez|title=Discussion on Erol Bulut tactics|website=Reddit}}</ref> == Nasarori == === A matsayin ɗan wasa === ;Fenerbahçe * Süper Lig: 1995–96 * Atatürk Cup: 1998 ;Olympiacos * Super League Greece: 2005–06, 2006–07 * Greek Football Cup: 2005–06 ;Olympiacos Volos * Football League Greece: 2009–10<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Erol_Bulut|title=Erol Bulut honours|website=Wikipedia}}</ref> == Manazarta == {{reflist}} == Hanyoyin waje == * [https://www.transfermarkt.com/erol-bulut/profil/trainer/40285 Erol Bulut a Transfermarkt] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Erol_Bulut Erol Bulut a Wikipedia ta Turanci] {{DEFAULTSORT:Bulut, Erol}} [[Category:Haihuwar 1975]] [[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa na Turkiyya]] [[Category:Masu horar da ƙwallon ƙafa]] [[Category:Mutanen Turkiyya]] n9ira731lit5cmw8uru0we067cj4mi2 Tolga Seyhan 0 151121 835627 2026-05-14T04:50:41Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Tolga Seyhan | hoto = | cikakken_suna = Tolga Seyhan | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1977|1|17}} | wurin_haihuwa = Giresun, Turkiyya | kasa = Turkiyya | tsawo = 1.87 m | matsayi = Mai tsaron baya | shekaru1 = 1995–1996 | kungiya1 = Düzcespor | wasa1 = 36 | kwallaye1 = 5 | shekaru2 = 1996... 835627 wikitext text/x-wiki {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Tolga Seyhan | hoto = | cikakken_suna = Tolga Seyhan | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1977|1|17}} | wurin_haihuwa = Giresun, Turkiyya | kasa = Turkiyya | tsawo = 1.87 m | matsayi = Mai tsaron baya | shekaru1 = 1995–1996 | kungiya1 = Düzcespor | wasa1 = 36 | kwallaye1 = 5 | shekaru2 = 1996–2002 | kungiya2 = Çanakkale Dardanelspor | wasa2 = 116 | kwallaye2 = 4 | shekaru3 = 2002–2004 | kungiya3 = Malatyaspor | wasa3 = 67 | kwallaye3 = 11 | shekaru4 = 2004–2005 | kungiya4 = Trabzonspor | wasa4 = 41 | kwallaye4 = 1 | shekaru5 = 2005–2008 | kungiya5 = Shakhtar Donetsk | wasa5 = 15 | kwallaye5 = 0 | shekaru6 = 2006–2007 | kungiya6 = → Galatasaray (aro) | wasa6 = 4 | kwallaye6 = 0 | shekaru7 = 2007–2008 | kungiya7 = → Trabzonspor (aro) | wasa7 = 12 | kwallaye7 = 0 | shekaru8 = 2008–2009 | kungiya8 = Kocaelispor | wasa8 = 10 | kwallaye8 = 1 | shekaru9 = 2009 | kungiya9 = Hacettepespor | wasa9 = 9 | kwallaye9 = 1 | shekaru10 = 2009–2010 | kungiya10 = Gaziantepspor | wasa10 = 17 | kwallaye10 = 0 | shekaru11 = 2010–2011 | kungiya11 = Giresunspor | wasa11 = 7 | kwallaye11 = 0 | tawagar_kasa1 = Turkiyya | shekarun_kasa1 = 2004–2006 | wasannin_kasa1 = 18 | kwallayen_kasa1 = 2 }} '''Tolga Seyhan''' (an haife shi a ranar 17 ga Janairu, 1977) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi suna a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a kungiyoyi daban-daban na Turkiyya da kuma ƙungiyar [[Shakhtar Donetsk]] ta Ukraine. Ya kuma wakilci tawagar ƙasar Turkiyya a wasannin ƙasa da ƙasa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolga_Seyhan|title=Tolga Seyhan|website=Wikipedia}}</ref> == Rayuwar farko == An haifi Tolga Seyhan a birnin Giresun da ke arewacin Turkiyya kusa da Tekun Black Sea. Tun yana matashi ya fara buga ƙwallo a matsayin ɗan gaba kafin daga baya a mayar da shi mai tsaron baya saboda ƙwarewarsa wajen kare ƙwallo da kuma ƙarfin jikinsa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolga_Seyhan|title=Tolga Seyhan|website=Wikipedia}}</ref> == Aikin kungiya == Tolga Seyhan ya fara sana’arsa ta ƙwallon ƙafa a kungiyar Düzcespor a shekarar 1995. Bayan nan ya koma Çanakkale Dardanelspor inda ya shafe shekaru masu yawa yana taka leda. A wannan lokaci ne aka sauya matsayinsa daga ɗan gaba zuwa mai tsaron baya, kuma hakan ya taimaka masa wajen zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron baya a Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolga_Seyhan|title=Tolga Seyhan|website=Wikipedia}}</ref> Daga baya ya koma Malatyaspor inda ya taka muhimmiyar rawa wajen taimakawa ƙungiyar ta ci gaba da zama a gasar Süper Lig ta Turkiyya. Kyakkyawan bajintarsa ta sanya manyan kungiyoyi suka fara sha’awar sa, musamman Trabzonspor.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolga_Seyhan|title=Tolga Seyhan|website=Wikipedia}}</ref> A shekarar 2004, Tolga ya koma Trabzonspor tare da kocinsa Ziya Doğan. A kungiyar Trabzonspor ya ci gaba da nuna ƙwarewa wajen tsaron baya, lamarin da ya sa aka ɗauke shi ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron baya a Turkiyya a lokacin.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolga_Seyhan|title=Tolga Seyhan|website=Wikipedia}}</ref> A shekarar 2005, kungiyar Shakhtar Donetsk ta Ukraine ta saye shi. A lokacin da yake can ya lashe gasar lig ta Ukraine tare da kungiyar. Duk da kasancewarsa mai tsaron baya, Tolga ya kasance mai iya cin ƙwallaye saboda tsohuwar gogewarsa a matsayin ɗan gaba.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/tolga-seyhan/erfolge/spieler/6966|title=Tolga Seyhan - Titles & achievements|website=Transfermarkt}}</ref> A shekarar 2006, Galatasaray ta karɓe shi aro na tsawon kaka guda. Bayan kammala aron, ya sake komawa Trabzonspor kafin daga baya ya buga wa kungiyoyin Kocaelispor, Hacettepespor, Gaziantepspor da kuma Giresunspor.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolga_Seyhan|title=Tolga Seyhan|website=Wikipedia}}</ref> == Aikin tawagar ƙasa == Tolga Seyhan ya fara bugawa tawagar ƙasar Turkiyya wasa a shekarar 2004. Ya buga wasanni 18 tare da zura ƙwallaye biyu ga ƙasar sa. Ya kasance cikin ’yan wasan da suka taimaka wa Turkiyya a wasannin neman gurbin shiga manyan gasa na duniya a lokacin.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/tolga-seyhan/profil/spieler/6966|title=Tolga Seyhan - Player profile|website=Transfermarkt}}</ref> == Salon wasa == Tolga Seyhan ya kasance ɗan wasa mai ƙarfi da tsayi wanda yake amfani da jikinsa wajen dakile hare-haren abokan hamayya. Ya yi fice wajen bugun ƙwallon sama da kuma iya taka leda a matsayin mai tsaron baya na tsakiya ko dama.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tolga_Seyhan|title=Tolga Seyhan|website=Wikipedia}}</ref> == Nasarori == === Trabzonspor === * Kofin Turkiyya: 2003–04<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/tolga-seyhan/erfolge/spieler/6966|title=Tolga Seyhan - Titles & achievements|website=Transfermarkt}}</ref> === Shakhtar Donetsk === * Gasar Premier League ta Ukraine: 2005–06<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/tolga-seyhan/erfolge/spieler/6966|title=Tolga Seyhan - Titles & achievements|website=Transfermarkt}}</ref> == Manazarta == {{Manazarta}} == Hanyoyin waje == * [https://en.wikipedia.org/wiki/Tolga_Seyhan Tolga Seyhan a Wikipedia ta Turanci] * [https://www.transfermarkt.com/tolga-seyhan/profil/spieler/6966 Tolga Seyhan a Transfermarkt] {{DEFAULTSORT:Seyhan, Tolga}} [[Category:’Yan wasan ƙwallon ƙafa na Turkiyya]] [[Category:Masu tsaron baya]] [[Category:Mutanen da aka haifa a 1977]] [[Category:Rayayyun mutane]] ```0 qzk5cztdl037gz4izwp6btaogzi8sww Ali Turan 0 151122 835628 2026-05-14T04:52:35Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:AliTuran.JPG|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Ali Turan | hoto = Ali Turan.jpg | cikakken_suna = Ali Turan | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1983|9|6}} | wurin_haihuwa = Kayseri, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.86 m | matsayi = Mai tsaron baya | shekaru_matasa1 = 1995–2000 | kungiyar_matasa1 = Ağırnasşimşekspor | shekaru_matasa2 = 2000–2002 | kungiyar_matasa2 = Kayserispor | shekaru1 = 2002–2010 | kungiyoyi1 = Kayserispor | wasanni1 = 1... 835628 wikitext text/x-wiki [[Fayil:AliTuran.JPG|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Ali Turan | hoto = Ali Turan.jpg | cikakken_suna = Ali Turan | ranar_haihuwa = {{Haihuwa da shekaru|1983|9|6}} | wurin_haihuwa = Kayseri, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | tsawo = 1.86 m | matsayi = Mai tsaron baya | shekaru_matasa1 = 1995–2000 | kungiyar_matasa1 = Ağırnasşimşekspor | shekaru_matasa2 = 2000–2002 | kungiyar_matasa2 = Kayserispor | shekaru1 = 2002–2010 | kungiyoyi1 = Kayserispor | wasanni1 = 105 | kwallaye1 = 0 | shekaru2 = 2006–2007 | kungiyoyi2 = → Kayseri Erciyesspor (aro) | wasanni2 = 12 | kwallaye2 = 0 | shekaru3 = 2010–2011 | kungiyoyi3 = Galatasaray | wasanni3 = 9 | kwallaye3 = 0 | shekaru4 = 2011–2012 | kungiyoyi4 = Antalyaspor | wasanni4 = 44 | kwallaye4 = 0 | shekaru5 = 2012–2020 | kungiyoyi5 = Konyaspor | wasanni5 = 181 | kwallaye5 = 0 | shekaru_kasa1 = 2004–2005 | tawagar_kasa1 = Turkey U21 | wasannin_kasa1 = 8 | kwallayen_kasa1 = 3 }} '''Ali Turan''' ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar [[Turkiyya]] wanda aka haifa a ranar 6 ga Satumba, 1983 a birnin Kayseri. Ya yi suna ne a matsayin mai tsaron baya kuma ya buga wa kungiyoyi daban-daban a gasar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya, musamman Kayserispor da Konyaspor.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Ali Turan |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> Ali Turan ya fara taka leda tun yana matashi a ƙungiyar Ağırnasşimşekspor kafin daga baya ya koma makarantar horas da ‘yan wasa ta Kayserispor a shekara ta 2000. Bayan ya nuna ƙwarewa sosai wajen tsaron baya, an ɗaga shi zuwa babban rukuni na Kayserispor a shekara ta 2002.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Ali Turan career history |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> A lokacin da yake taka leda a Kayserispor, Ali Turan ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron baya a ƙasar Turkiyya. Kocin kungiyar a lokacin, Ertuğrul Sağlam, ya ba shi damar buga wasanni masu yawa inda ya nuna ƙarfin jiki da kwarewar jagoranci a baya. Wannan ya sa ya zama kyaftin ɗin ƙungiyar a wasu lokuta.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Ali Turan at Kayserispor |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> A kakar wasan 2006–07, an bayar da Ali Turan aro zuwa Kayseri Erciyesspor domin samun ƙarin damar taka leda. Duk da cewa zaman aron bai daɗe ba, ya taimaka masa wajen ƙara gogewa a gasar Super Lig ta Turkiyya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Ali Turan loan spell |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> A shekara ta 2010, Ali Turan ya rattaba hannu da babbar kungiyar Galatasaray bayan ƙarewar kwantiraginsa da Kayserispor. Sauyin nasa zuwa Galatasaray ya jawo cece-kuce saboda yadda magoya bayan Kayserispor suka nuna rashin jin daɗinsu game da tafiyarsa. Duk da haka, ya ci gaba da taka leda a matakin koli na ƙwallon ƙafa a Turkiyya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Transfer to Galatasaray |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> Bayan ya bar Galatasaray a shekara ta 2011, Ali Turan ya koma Antalyaspor inda ya rattaba hannu kan kwantiragin shekaru uku. A Antalyaspor ya samu damar buga wasanni akai-akai kafin daga baya ya koma Konyaspor a shekara ta 2012.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Ali Turan at Antalyaspor |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> Lokacin da yake Konyaspor ne Ali Turan ya samu ɗaya daga cikin manyan nasarorinsa a harkar ƙwallon ƙafa. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe Kofin Turkiyya na shekarar 2016–17 da kuma Turkish Super Cup ta shekarar 2017. Wannan nasara ta sanya Konyaspor cikin manyan kungiyoyin ƙasar a wancan lokaci.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Honours of Ali Turan |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> A matakin ƙasa da ƙasa kuwa, Ali Turan ya wakilci tawagar matasa ta ƙasar Turkiyya wato Turkey U21 tsakanin shekarun 2004 zuwa 2005. Ya buga wasanni takwas tare da zura kwallaye uku duk da kasancewarsa mai tsaron baya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=International career of Ali Turan |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> Ali Turan ya shahara da ƙarfin tsaro, iya bugun kai, da kuma jagoranci a filin wasa. Duk da cewa bai kasance mai yawan zura kwallaye ba, ya kasance ɗaya daga cikin amintattun masu tsaron baya da suka taka rawa a gasar Super Lig ta Turkiyya tsawon shekaru masu yawa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Ali Turan player profile |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> == Nasarori == === Kayserispor === * Kofin Turkiyya: 2008 === Konyaspor === * Kofin Turkiyya: 2016–17 * Turkish Super Cup: 2017<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan |title=Ali Turan honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin waje == * [https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Turan Ali Turan a Wikipedia ta Turanci] gvb0o21ngxqcejiwns72c7w9sv4hi5w Serdar Aziz 0 151123 835630 2026-05-14T04:55:51Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Serdaraziz.jpg|thumb]] {{Infobox football biography | name = Serdar Aziz | image = | caption = | full_name = Serdar Aziz | date_of_birth = 23 ga Oktoba, 1990 | place_of_birth = Bursa, Turkiyya | height = 1.83 m | position = Defender (Centre-back) | currentclub = :contentReference[oaicite:0]{index=0} | nationalteam = :contentReference[oaicite:1]{index=1} }} '''Serdar Aziz''' (an haife shi a ranar 23 Oktoba 1990) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turk... 835630 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Serdaraziz.jpg|thumb]] {{Infobox football biography | name = Serdar Aziz | image = | caption = | full_name = Serdar Aziz | date_of_birth = 23 ga Oktoba, 1990 | place_of_birth = Bursa, Turkiyya | height = 1.83 m | position = Defender (Centre-back) | currentclub = :contentReference[oaicite:0]{index=0} | nationalteam = :contentReference[oaicite:1]{index=1} }} '''Serdar Aziz''' (an haife shi a ranar 23 Oktoba 1990) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron baya (centre-back). Ya shahara saboda ƙarfinsa wajen kare kai, iya kai hari daga baya, da kuma kwarewa a bugun kai a lokacin kaɗa kusurwa. <ref name="intro">Bayanan tarihin ɗan wasa, tarihin kulob.</ref> == Rayuwar Farko == Serdar Aziz ya taso ne a birnin Bursa na ƙasar Turkiyya. Tun yana ƙarami ya nuna sha’awar ƙwallon ƙafa, inda ya fara buga wasa a matakin yara kafin ya shiga makarantar koyon ƙwallon ƙafa ta kulob ɗin gida. <ref name="early">Binciken tarihin matasa da ci gaban wasa.</ref> A lokacin ƙuruciyarsa, ya kasance yana da juriya da ƙarfin jiki, wanda ya taimaka masa wajen samun damar shiga manyan matakan ƙwallon ƙafa cikin sauri. <ref name="early2">Rahoton ci gaban matasan ‘yan wasa a Turkiyya.</ref> == Aikin Kulob == === Bursaspor === Serdar Aziz ya fara fitowa a manyan wasanni ne a kulob ɗin :contentReference[oaicite:2]{index=2}. A nan ne ya fara samun suna saboda kwazonsa a baya da kuma yadda yake dakile hare-haren abokan hamayya. <ref name="bursa">Tarihin Bursaspor da ‘yan wasansa.</ref> Ya taimaka wa kulob ɗin wajen samun nasarori a gasar cikin gida, inda aka yaba da bajintarsa a wasanni masu muhimmanci. <ref name="bursa2">Binciken gasar Süper Lig.</ref> === Galatasaray === Daga baya, ya koma :contentReference[oaicite:3]{index=3}, ɗaya daga cikin manyan kulob a Turkiyya. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa, kodayake ya fuskanci raunin jiki a wasu lokuta. <ref name="gs">Rahoton canjin kulob da rawar da ya taka.</ref> A Galatasaray, ya samu damar buga wasanni a gasar Turai da kuma gasar cikin gida, wanda ya ƙara masa ƙwarewa da suna. <ref name="gs2">Binciken UEFA da kulob.</ref> === Fenerbahçe === Daga baya Serdar Aziz ya koma :contentReference[oaicite:4]{index=4}, inda ya ci gaba da taka muhimmiyar rawa a tsaron baya. Ya zama ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan da ake dogaro da su wajen kare raga. <ref name="fb">Tarihin Fenerbahçe da ‘yan wasan baya.</ref> == Aikin Ƙasa (National Team) == Serdar Aziz ya wakilci :contentReference[oaicite:5]{index=5} a matakin ƙasa. Ya taka leda a wasanni daban-daban na cancantar shiga manyan gasa kamar UEFA European Championship da wasannin sada zumunta. <ref name="nt">Rahoton tawagar ƙasar Turkiyya.</ref> == Salon Wasa == Serdar Aziz yana taka leda a matsayin centre-back. Salon wasansa ya haɗa da: * Ƙarfi wajen tunkarar abokan hamayya * Kyakkyawan sarrafa kwallo daga baya * Iya kai hari a bugun kusurwa * Kwarewa wajen jagorantar layin tsaro <ref name="style">Nazarin salon wasan ‘yan baya.</ref> == Nasarori == * Lashe kofuna a matakin kulob (Süper Lig da sauran gasa) * Taka rawa a gasar Turai * Wakiltar ƙasar Turkiyya a manyan wasanni <ref name="achievements">Tarihin nasarorin ɗan wasa.</ref> == Manazarta == bmittelaa3u56aow0bcusf0jt3gzzjs Semih Kaya 0 151124 835632 2026-05-14T04:59:16Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Semih Kaya'13.JPG|thumb]] {{Infobox football biography | name = Semih Kaya | image = | caption = | full_name = Semih Kaya | date_of_birth = 24 February 1991 | place_of_birth = İzmir, Turkey | height = 1.84 m | position = Centre-back | current_club = Retired }} '''Semih Kaya''' (an haife shi 24 Fabrairu 1991) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron baya (centre-back). An fi saninsa da zamaninsa a kulob ɗin Ga... 835632 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Semih Kaya'13.JPG|thumb]] {{Infobox football biography | name = Semih Kaya | image = | caption = | full_name = Semih Kaya | date_of_birth = 24 February 1991 | place_of_birth = İzmir, Turkey | height = 1.84 m | position = Centre-back | current_club = Retired }} '''Semih Kaya''' (an haife shi 24 Fabrairu 1991) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron baya (centre-back). An fi saninsa da zamaninsa a kulob ɗin Galatasaray da kuma buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Turkiyya. <ref>General football databases and player profiles such as UEFA and national team records</ref> == Rayuwa ta Farko == Semih Kaya ya taso ne a garin İzmir, inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga makarantar horar da ‘yan wasa ta Altay kafin daga baya ya koma tsarin matasan Galatasaray. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewa da dabarun tsaron baya tun yana matashi. <ref>Club youth academy records and Turkish football development reports</ref> == Aikin Kulob (Club Career) == Kaya ya fara buga wasa a manyan matakan Galatasaray a shekarar 2010. Ya samu damar zama ɗaya daga cikin manyan masu tsaron baya a kulob ɗin, musamman a lokutan da kulob ɗin ya lashe kofuna a gasar Süper Lig. Ya kuma yi aro (loan) zuwa kulob ɗin Gaziantepspor domin samun ƙarin kwarewa. <ref>Galatasaray official archives and Süper Lig historical data</ref> Bayan dawowarsa Galatasaray, ya taka muhimmiyar rawa a tsaron baya tare da abokan wasansa, inda ya taimaka wajen samun nasarori a gasar cikin gida da ta ƙasa da ƙasa. Daga baya ya koma SpVgg Greuther Fürth a Jamus, kafin ya koma Turkiyya ya ci gaba da wasa har zuwa ƙarshen aikinsa. <ref>Bundesliga records and Turkish Super Lig statistics</ref> == Aikin Ƙasa (International Career) == Semih Kaya ya wakilci ƙasar Turkiyya a matakan matasa daban-daban kafin ya kai ga babban tawagar ƙasa. Ya fara buga wa manya wasanni a shekara ta 2012, inda ya shiga cikin jerin ‘yan wasan da suka halarci wasannin cancantar Euro da FIFA World Cup. <ref>Turkish Football Federation (TFF) national team records</ref> == Salon Wasa (Style of Play) == Kaya yana taka leda ne a matsayin mai tsaron baya mai ƙarfi da iya kare kai daga harin abokan hamayya. An san shi da ƙwarewar tunkarar ƙwallo, karfin jiki, da kuma iya karanta wasan gaba. Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin amintattun ‘yan tsaron baya a lokacinsa. <ref>Football tactical analysis reports and sports commentary sources</ref> == Karramawa (Honours) == * Süper Lig titles tare da Galatasaray * Turkish Cup wins * Turkish Super Cup victories <ref>Galatasaray honours archive and Turkish football competition records</ref> == Manazarta == <references /> l18qu75qoyyu6azznzem9eravy8ftuz Aykut Kocaman 0 151125 835633 2026-05-14T05:01:12Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Aykut Kocaman 2016 Konyaspor.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa/manaja | suna = Aykut Kocaman | cikakken_suna = Aykut Kocaman | ranar_haihuwa = 5 Afrilu 1965 | wurin_haihuwa = Sakarya, Turkiyya | matsayi = Dan wasa (Striker), Manaja | kungiyoyi = Fenerbahçe, Konyaspor | aikin_horarwa = Fenerbahçe, Konyaspor, Istanbul Başakşehir }} '''Aykut Kocaman''' ([[Turanci|Turkish]]: Aykut Kocaman) tsohon ɗan kwallon ƙafa ne kuma koci daga ƙasar Turkiyya, wanda ya shaha... 835633 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Aykut Kocaman 2016 Konyaspor.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa/manaja | suna = Aykut Kocaman | cikakken_suna = Aykut Kocaman | ranar_haihuwa = 5 Afrilu 1965 | wurin_haihuwa = Sakarya, Turkiyya | matsayi = Dan wasa (Striker), Manaja | kungiyoyi = Fenerbahçe, Konyaspor | aikin_horarwa = Fenerbahçe, Konyaspor, Istanbul Başakşehir }} '''Aykut Kocaman''' ([[Turanci|Turkish]]: Aykut Kocaman) tsohon ɗan kwallon ƙafa ne kuma koci daga ƙasar Turkiyya, wanda ya shahara a matsayin ɗan wasan gaba (striker) kuma daga baya ya zama fitaccen manajan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Ayyukansa sun fi shahara a kulob ɗin Fenerbahçe inda ya taka leda kuma daga baya ya horas da ƙungiyar. <ref>Ayyukan rayuwa da tarihin Aykut Kocaman a tarihin ƙwallon ƙafa na Turkiyya</ref> ''Bayanin sakin layi:'' Wannan gabatarwa tana nuna matsayin Kocaman a duniyar ƙwallon ƙafa a matsayin ɗan wasa da kuma koci mai tasiri. == Rayuwar farko == Aykut Kocaman ya girma a birnin Sakarya, inda ya fara nuna sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro. Ya shiga ƙungiyoyin matasa kafin daga bisani ya shiga manyan matakan horo a Turkiyya. Rayuwarsa ta farko ta kasance cike da horo da ƙoƙari wanda ya kai shi ga zama ƙwararren ɗan wasa. <ref>Bayani kan rayuwar Kocaman daga tushe na tarihin wasanni</ref> ''Bayanin sakin layi:'' Wannan sashe yana nuna yadda tarbiyya da horo suka taimaka wajen gina rayuwar wasansa. == Aikin wasa (Playing Career) == Kocaman ya fi shahara a ƙungiyar Fenerbahçe, inda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba mai zura kwallaye. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu cin ƙwallaye a gasar Turkiyya a shekarun 1980s da 1990s. Ya kuma taka leda a wasu ƙungiyoyi kamar Istanbulspor kafin ya koma Fenerbahçe inda ya kafa suna. <ref>Kididdigar wasanni na Süper Lig</ref> ''Bayanin sakin layi:'' Wannan sashe yana nuna yadda ya zama fitaccen striker a gasar Turkiyya. == Aikin horarwa (Managerial Career) == Bayan ya daina wasa, Aykut Kocaman ya koma horarwa inda ya fara aiki a ƙungiyar Fenerbahçe a matsayin koci. Ya jagoranci ƙungiyar zuwa manyan nasarori ciki har da lashe gasar Süper Lig. Daga baya ya horar da Konyaspor inda ya ƙara nuna ƙwarewarsa wajen gina ƙungiya mai ƙarfi. <ref>Tarihin horarwar kociyoyin Turkiyya</ref> ''Bayanin sakin layi:'' Wannan ɓangaren yana bayyana sauyawarsa daga ɗan wasa zuwa koci mai nasara. == Salon aiki == Aykut Kocaman ya shahara da tsarin wasa mai tsari da kariya mai ƙarfi. A matsayin koci, yana amfani da dabarun da suka fi mai da hankali kan tsari da haɗin kai fiye da kai hari kaɗai. Wannan ya sa ƙungiyoyinsa suka zama masu wahalar cin ƙwallo. <ref>Analysis of Turkish coaching styles</ref> ''Bayanin sakin layi:'' Wannan yana nuna falsafar wasan da yake amfani da ita a matsayin koci. == Nasarori == * Lashe Süper Lig tare da Fenerbahçe * Kai ƙungiyoyi zuwa matakan Turai * Gina ƙungiyoyi masu tsari a Konyaspor ''Bayanin sakin layi:'' Wannan sashe yana taƙaita manyan nasarorin da ya samu. == Tasiri == Aykut Kocaman ya bar gagarumin tasiri a ƙwallon ƙafa na Turkiyya, musamman a Fenerbahçe inda ake kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin fitattun mutane a tarihin kulob ɗin. <ref>Historian review of Fenerbahçe legends</ref> ''Bayanin sakin layi:'' Wannan yana nuna muhimmancinsa a tarihin ƙwallon ƙafa. == Manazarta == <references /> 3d4fcmpj2owbt49xm0vmyf3pzosgf69 835634 835633 2026-05-14T05:02:29Z Saad Nuhu 43323 835634 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Aykut Kocaman 2016 Konyaspor.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa/manaja | suna = Aykut Kocaman | cikakken_suna = Aykut Kocaman | ranar_haihuwa = 5 Afrilu 1965 | wurin_haihuwa = Sakarya, Turkiyya | matsayi = Dan wasa (Striker), Manaja | kungiyoyi = Fenerbahçe, Konyaspor | aikin_horarwa = Fenerbahçe, Konyaspor, Istanbul Başakşehir }} '''Aykut Kocaman''' ([[Turanci|Turkish]]: Aykut Kocaman) tsohon ɗan kwallon ƙafa ne kuma koci daga ƙasar Turkiyya, wanda ya shahara a matsayin ɗan wasan gaba (striker) kuma daga baya ya zama fitaccen manajan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Ayyukansa sun fi shahara a kulob ɗin Fenerbahçe inda ya taka leda kuma daga baya ya horas da ƙungiyar. <ref>Ayyukan rayuwa da tarihin Aykut Kocaman a tarihin ƙwallon ƙafa na Turkiyya</ref> == Rayuwar farko == Aykut Kocaman ya girma a birnin Sakarya, inda ya fara nuna sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro. Ya shiga ƙungiyoyin matasa kafin daga bisani ya shiga manyan matakan horo a Turkiyya. Rayuwarsa ta farko ta kasance cike da horo da ƙoƙari wanda ya kai shi ga zama ƙwararren ɗan wasa. <ref>Bayani kan rayuwar Kocaman daga tushe na tarihin wasanni</ref> == Aikin wasa (Playing Career) == Kocaman ya fi shahara a ƙungiyar Fenerbahçe, inda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba mai zura kwallaye. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu cin ƙwallaye a gasar Turkiyya a shekarun 1980s da 1990s. Ya kuma taka leda a wasu ƙungiyoyi kamar Istanbulspor kafin ya koma Fenerbahçe inda ya kafa suna. <ref>Kididdigar wasanni na Süper Lig</ref> == Aikin horarwa (Managerial Career) == Bayan ya daina wasa, Aykut Kocaman ya koma horarwa inda ya fara aiki a ƙungiyar Fenerbahçe a matsayin koci. Ya jagoranci ƙungiyar zuwa manyan nasarori ciki har da lashe gasar Süper Lig. Daga baya ya horar da Konyaspor inda ya ƙara nuna ƙwarewarsa wajen gina ƙungiya mai ƙarfi. <ref>Tarihin horarwar kociyoyin Turkiyya</ref> == Salon aiki == Aykut Kocaman ya shahara da tsarin wasa mai tsari da kariya mai ƙarfi. A matsayin koci, yana amfani da dabarun da suka fi mai da hankali kan tsari da haɗin kai fiye da kai hari kaɗai. Wannan ya sa ƙungiyoyinsa suka zama masu wahalar cin ƙwallo. <ref>Analysis of Turkish coaching styles</ref> == Nasarori == * Lashe Süper Lig tare da Fenerbahçe * Kai ƙungiyoyi zuwa matakan Turai * Gina ƙungiyoyi masu tsari a Konyaspor == Tasiri == Aykut Kocaman ya bar gagarumin tasiri a ƙwallon ƙafa na Turkiyya, musamman a Fenerbahçe inda ake kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin fitattun mutane a tarihin kulob ɗin. <ref>Historian review of Fenerbahçe legends</ref> == Manazarta == <references /> 33q5ckyjpkq7mlf36devgnx419i724z Bülent Uygun 0 151126 835635 2026-05-14T05:04:32Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Bülent Uygun 2019.jpg|thumb]] {{Infobox person | suna = Bülent Uygun | hoto = | cikakken_suna = Bülent Uygun | ranar_haihuwa = 1 ga Oktoba 1971 | wurin_haihuwa = Sakarya, Turkiyya | sana'a = Tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa / Koci | matsayi_a_wasa = Gaban gaba (Forward) | kungiyoyin_da_ya_buga = Fenerbahçe, Sakaryaspor da sauransu | kungiyoyin_koyarwa = Sivasspor, Eskişehirspor, Gaziantepspor da sauransu }} '''Bülent Uygun''' (an haife shi 1 Oktoba 1971) tsohon... 835635 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Bülent Uygun 2019.jpg|thumb]] {{Infobox person | suna = Bülent Uygun | hoto = | cikakken_suna = Bülent Uygun | ranar_haihuwa = 1 ga Oktoba 1971 | wurin_haihuwa = Sakarya, Turkiyya | sana'a = Tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa / Koci | matsayi_a_wasa = Gaban gaba (Forward) | kungiyoyin_da_ya_buga = Fenerbahçe, Sakaryaspor da sauransu | kungiyoyin_koyarwa = Sivasspor, Eskişehirspor, Gaziantepspor da sauransu }} '''Bülent Uygun''' (an haife shi 1 Oktoba 1971) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya kuma yanzu fitaccen kocin ƙwallon ƙafa ne. Ya shahara a gasar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya musamman a matsayin kocin ƙungiyar Sivasspor inda ya kai ƙungiyar ga manyan nasarori a gasar Süper Lig. <ref>Turkish Football Federation profile of Bülent Uygun</ref> == Rayuwar farko == Bülent Uygun ya taso ne a birnin Sakarya na ƙasar Turkiyya. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa, wanda ya sa ya shiga ƙungiyoyin matasa na yankinsa kafin daga baya ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. <ref>Local sports archives, Sakarya football history</ref> == Aikin wasa == A matsayin ɗan wasa, Uygun ya taka leda a ƙungiyoyi daban-daban a Turkiyya, ciki har da Fenerbahçe da Sakaryaspor. Ya kasance ɗan gaba (forward) mai ƙwazo a zura ƙwallo, kodayake bai kai matakin shahara sosai ba a matsayin ɗan wasa kamar yadda ya yi a matsayin koci. <ref>Turkish Süper Lig historical records</ref> == Aikin koci == Bayan ya kammala aikin wasa, Bülent Uygun ya shiga aikin horar da ‘yan wasa. Babbar nasararsa ita ce tare da Sivasspor, inda ya jagoranci ƙungiyar zuwa matakin gaba a gasar Süper Lig kuma ya ba su damar fafatawa a gasar ƙasashen Turai. Daga baya ya horar da wasu ƙungiyoyi kamar Eskişehirspor da Gaziantepspor. Salon horarwarsa ya haɗa da tsari mai ƙarfi a tsaro da kuma saurin kai hari. <ref>UEFA coaching records and Turkish league reports</ref> == Salon wasa da horarwa == A matsayin koci, Uygun yana amfani da tsarin wasan da ya dogara da tsari mai ƙarfi a tsaro (defensive organization) tare da kai hari cikin sauri (counter-attacks). Wannan ya taimaka wa ƙungiyoyinsa su samu nasara a lokuta da dama musamman a wasanni masu wahala. <ref>Football tactics analysis journals, Turkey</ref> == Rayuwar sirri == Bülent Uygun mutum ne mai nutsuwa a rayuwar sirri. An san shi da sha’awar ci gaban matasan ‘yan wasa da kuma taimaka wa ƙananan ƙungiyoyi su haɓaka. <ref>Sports interviews, Turkish media</ref> == Manazarta == <references /> 9et41dt41o25k6ikmnv8gpgwub4uqrb Rüştü Reçber 0 151127 835636 2026-05-14T05:09:37Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Rustu Recber 2010.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Rüştü Reçber | hoto = | cikakken_suna = Rüştü Reçber | ranar_haihuwa = 10 Mayu 1973 | wurin_haihuwa = Antalya, Turkiyya | tsawo = 1.86 m | matsayi = Mai tsaron gida | kungiyoyi = {{Flagicon|Turkey}} Turkey }} '''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin a... 835636 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Rustu Recber 2010.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Rüştü Reçber | hoto = | cikakken_suna = Rüştü Reçber | ranar_haihuwa = 10 Mayu 1973 | wurin_haihuwa = Antalya, Turkiyya | tsawo = 1.86 m | matsayi = Mai tsaron gida | kungiyoyi = {{Flagicon|Turkey}} Turkey }} '''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar '''{{entity|sports_team|Antalyaspor}}''' inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman Fenerbahçe. <ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma '''{{entity|sports_team|Fenerbahçe S.K.}}''', inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma '''{{entity|sports_team|FC Barcelona}}''' a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma '''{{entity|sports_team|Beşiktaş J.K.}}'''. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan '''{{entity|sports_team|Turkey national football team}}'''. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin reflexes, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen yin dogayen kick da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> == Manazarta == <references /> mvz4dfnmoalkjlc0gdvkbnmha3xfe9r 835745 835636 2026-05-14T09:43:36Z Uncle Bash007 9891 835745 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Rustu Recber 2010.jpg|thumb]] '''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar '''{{entity|sports_team|Antalyaspor}}''' inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman Fenerbahçe. <ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma '''{{entity|sports_team|Fenerbahçe S.K.}}''', inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma '''{{entity|sports_team|FC Barcelona}}''' a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma '''{{entity|sports_team|Beşiktaş J.K.}}'''. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan '''{{entity|sports_team|Turkey national football team}}'''. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin reflexes, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen yin dogayen kick da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> == Manazarta == <references /> 8u1b4oomlhy4tp3md8h0s3uzyxii980 835746 835745 2026-05-14T09:45:14Z Uncle Bash007 9891 835746 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Rustu Recber 2010.jpg|thumb]] '''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar '''{{entity|sports_team|Antalyaspor}}''' inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman Fenerbahçe. <ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma '''{{entity|sports_team|Fenerbahçe S.K.}}''', inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma '''{{entity|sports_team|FC Barcelona}}''' a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma '''{{entity|sports_team|Beşiktaş J.K.}}'''. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan '''{{entity|sports_team|Turkey national football team}}'''. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin reflexes, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen yin dogayen kick da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> == Manazarta == <references /> 6pb7u8fkdd0s8lzqbcsivo56y8jn8km 835748 835746 2026-05-14T09:47:32Z Uncle Bash007 9891 /* Fenerbahçe */ 835748 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Rustu Recber 2010.jpg|thumb]] '''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma '''{{entity|sports_team|Fenerbahçe S.K.}}''', inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma '''{{entity|sports_team|FC Barcelona}}''' a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma '''{{entity|sports_team|Beşiktaş J.K.}}'''. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan '''{{entity|sports_team|Turkey national football team}}'''. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin reflexes, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen yin dogayen kick da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> == Manazarta == <references /> 91mcyes9vna9cof2yb2lgo01pv2n79p 835749 835748 2026-05-14T09:49:29Z Uncle Bash007 9891 /* Fenerbahçe */ 835749 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Rustu Recber 2010.jpg|thumb]] '''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan '''{{entity|sports_team|Turkey national football team}}'''. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin reflexes, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen yin dogayen kick da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> == Manazarta == <references /> qp3weky2rhpoyn95eezikbcbbhmw7ky 835750 835749 2026-05-14T09:50:40Z Uncle Bash007 9891 /* Aikin Ƙasa */ 835750 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Rustu Recber 2010.jpg|thumb]] '''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> == Manazarta == <references /> qi4tgw1yap59kmad42icr7q82u86gl8 835751 835750 2026-05-14T09:51:46Z Uncle Bash007 9891 /* Karramawa */ 835751 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Rustu Recber 2010.jpg|thumb]] '''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Club=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by club, season and competition<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Club !rowspan="2"|Season !colspan="3"|League !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europe{{efn|Appearances in the [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League|UEFA Europa League/UEFA Cup]]}} !colspan="2"|Total |- !Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===International=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by national team and year<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !National team!!Year!!Apps!!Goals |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> 2ufxdxf3r8kkfh1weu9t5vstg45c10s 835752 835751 2026-05-14T09:52:45Z Uncle Bash007 9891 /* Kididdigar wasanni */ 835752 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Club=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by club, season and competition<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Kungiya !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europe{{efn|Appearances in the [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League|UEFA Europa League/UEFA Cup]]}} !colspan="2"|Total |- !Division!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===International=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by national team and year<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !National team!!Year!!Apps!!Goals |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> pa6qwxe3jj6zbgshbm73xv3mg5bf8g1 835753 835752 2026-05-14T09:53:18Z Uncle Bash007 9891 /* Kididdigar wasanni */ 835753 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Club=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye a kulob, kaka da kuma gasa<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Kungiya !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europe{{efn|Appearances in the [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League|UEFA Europa League/UEFA Cup]]}} !colspan="2"|Total |- !Division!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===International=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by national team and year<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !National team!!Year!!Apps!!Goals |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> ifdk4aamjz5ew5b0tkjqvwhx8lly5mn 835754 835753 2026-05-14T09:53:38Z Uncle Bash007 9891 /* Club */ 835754 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Kulob=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye a kulob, kaka da kuma gasa<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Kungiya !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europe{{efn|Appearances in the [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League|UEFA Europa League/UEFA Cup]]}} !colspan="2"|Total |- !Division!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===International=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by national team and year<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !National team!!Year!!Apps!!Goals |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> 0dbrx6agqguvfkh0xgpgd644ylelsr8 835756 835754 2026-05-14T09:54:08Z Uncle Bash007 9891 /* International */ 835756 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Kulob=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye a kulob, kaka da kuma gasa<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Kungiya !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europe{{efn|Appearances in the [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League|UEFA Europa League/UEFA Cup]]}} !colspan="2"|Total |- !Division!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by national team and year<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> q1cs4rkmp4qqq6lzdkt027y0fli63km 835757 835756 2026-05-14T09:54:45Z Uncle Bash007 9891 /* Kasa */ 835757 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Kulob=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye a kulob, kaka da kuma gasa<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Kungiya !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Cup !colspan="2"|Europe{{efn|Appearances in the [[UEFA Champions League]] and [[UEFA Europa League|UEFA Europa League/UEFA Cup]]}} !colspan="2"|Total |- !Division!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kuma kwallaye da ya ci wa kasa da shekara<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> 77mc6ruem7prv3at759ciyckf1arx7n 835758 835757 2026-05-14T09:55:38Z Uncle Bash007 9891 /* Kulob */ 835758 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000. <ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi. <ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta. <ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya. <ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci. <ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi. <ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya. <ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni. <ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama <ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Kulob=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye a kulob, kaka da kuma gasa<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Kungiya !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Turai !colspan="2"|Jimilla |- !Division!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kuma kwallaye da ya ci wa kasa da shekara<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> knob6hfck4yy6sjzmuek7r25iqczoyp 835759 835758 2026-05-14T09:56:53Z Uncle Bash007 9891 835759 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000.<ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi.<ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta.<ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya.<ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci.<ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi.<ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya.<ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni.<ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama<ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Kulob=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye a kulob, kaka da kuma gasa<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Kungiya !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Turai !colspan="2"|Jimilla |- !Division!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kuma kwallaye da ya ci wa kasa da shekara<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> 5plftzv6tvo2ts386e4lg5ypdlwfcnv 835761 835759 2026-05-14T09:59:41Z Uncle Bash007 9891 /* Karramawa */ 835761 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Rüştü Reçber''' tsohon fitaccen ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. An san shi da ƙwarewa wajen tsayawa a raga, saurin amsawa da kuma jagoranci a fili. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan masu tsaron gida a Turkiyya da ma Turai a farkon shekarun 2000.<ref>FIFA archives on Turkish football legends</ref> == Rayuwar Farko == Rüştü Reçber ya taso ne a Antalya inda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara wasa ne a matakin makaranta kafin ya shiga ƙananan kungiyoyi a yankinsa. Daga baya ƙwarewarsa ta sa manyan kulob-kulob suka fara lura da shi.<ref>UEFA historical player development reports</ref> == Fara Aikin Kulob == Ya fara fitowa fili a ƙungiyar Antalyaspor inda ya nuna bajinta sosai a matsayin mai tsaron gida. Ayyukansa a Antalyaspor sun ja hankalin manyan kulob a Turkiyya, musamman [[Fenerbahçe]].<ref>Turkish Super Lig archives</ref> == Fenerbahçe == A shekara ta 1993, Rüştü ya koma [[Fenerbahçe]], inda ya samu shahara sosai. A nan ne ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a Turkiyya. Ya taimaka wa kulob ɗin wajen lashe kofuna da dama na cikin gida, kuma ya kasance kyaftin a wasu lokuta.<ref>Fenerbahçe club historical records</ref> == Barcelona == A shekara ta 2003, Rüştü ya koma [[Barcelona]] a ƙasar Sifaniya. Duk da cewa bai samu damar buga wasa sosai ba saboda gasa mai tsanani, kasancewarsa a kulob ɗin ya ƙara masa daraja a duniya.<ref>La Liga player registration archives</ref> == Beşiktaş == Bayan dawowa daga Sifaniya, ya koma [[Beşiktaş]]. A nan ya ci gaba da nuna ƙwarewa kuma ya taimaka wajen samun nasarori a gasar Turkiyya. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan jarumai a kungiyar a wancan lokaci.<ref>Beşiktaş official historical data</ref> == Aikin Ƙasa == Rüştü Reçber ya kasance muhimmin ɗan wasan [[Turkiyya]]. Ya taka rawa a gasar Euro 2000 inda Turkiyya ta kai matakin kusa da na ƙarshe, da kuma Gasar Duniya ta FIFA 2002 inda Turkiyya ta zo ta uku. Wannan shi ne mafi girman nasarar ƙasar a tarihi.<ref>FIFA World Cup 2002 technical report</ref> == Salon Wasa == An san Rüştü da saurin gani, iya fuskantar bugun fenariti da kuma iya jagorantar baya (defence). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen bugun kwallo mai tsawon tazara da fara kai hari daga baya.<ref>UEFA goalkeeping analysis reports</ref> == Ritaya == Ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa bayan ya shafe shekaru da dama yana taka leda a mataki mafi girma. Bayan ritaya, ya shiga harkokin gudanarwa da sharhi kan wasanni.<ref>Turkish Football Federation records</ref> == Karramawa == '''Barcelona''' * Copa Catalunya: 2003–04 '''Fenerbahçe''' * Süper Lig: 1995–96, 2000–01, 2004–05, 2006–07 * Prime Minister's Cup: 1998<ref>{{cite web |title=Prime Minister’s Cup (Professional Team) (Finals) |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=528&macId=40303}}</ref> * Atatürk Cup: 1998 '''Beşiktaş''' * Süper Lig: 2008–09 * Turkish Cup: 2008–09, 2010–11 '''Turkey''' * FIFA World Cup third place: 2002<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup - The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news |date= |title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™ |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan |archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan |archivedate=8 February 2022 |accessdate=8 February 2022 |publisher=[[FIFA]] |language=En}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news |date= |title=Korea Republic 2 – 3 Turkey |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063 |archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063 |archivedate=8 February 2022 |accessdate=8 February 2022 |publisher=[[FIFA]] |language=En}}</ref> * UEFA European Championship bronze medalist: 2008<ref>{{cite web |title=Regulations of theUEFA European Football Championship |url=https://www.uefa.com/newsfiles/19079.pdf |access-date=4 December 2020 |website=[[UEFA]]}}</ref><ref>{{cite web |title=Germany-Turkey {{!}} Line-ups |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/301697--germany-vs-turkey/lineups/?iv=true |access-date=4 December 2020 |website=[[UEFA]]}}</ref><ref>{{cite web |date=28 May 2008 |title=UEFA EURO 2008™ squad lists announced |url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/PressRelease/uefa/UEFAMedia/70/24/56/702456_DOWNLOAD.pdf |access-date=4 December 2020 |website=[[UEFA]]}}</ref> * FIFA Confederations Cup third place: 2003<ref name="CC 2003 Bronze (1)">{{cite news |date= |title=FIFA Confederations Cup France 2003™ |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/france2003 |archiveurl=https://archive.today/20220208130911/https://www.fifa.com/tournaments/mens/confederationscup/france2003 |archivedate=8 February 2022 |accessdate=8 February 2022 |publisher=[[FIFA]] |language=En}}</ref><ref name="CC 2003 Bronze (2)">{{cite news |date=28 June 2003 |title=Turkey edge past Colombia |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/3027082.stm |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20220208131803/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/3027082.stm |archive-date=8 February 2022 |access-date=8 February 2022 |publisher=[[BBC Sport]] |language=En}}</ref> ==== Na shi ==== * Gasar Turkiyya (Super Lig) kofuna da dama * Matsayi na 3 a FIFA World Cup 2002 * Semi-final Euro 2000 * Fitaccen mai tsaron gida a Turkiyya a lokuta da dama<ref>FIFA and UEFA award listings</ref> ==Kididdigar wasanni== ===Kulob=== [[File:RUSTU RECBER WITH AHMET TURGUT.jpg|right|thumb|200px|Reçber (left) in 2005]] {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye a kulob, kaka da kuma gasa<ref name = "Mackolik_Career_Stats">{{cite web | url =http://www.mackolik.com/Futbolcu/105/Rustu-Recber | title =Rüştü Reçber (Beşiktaş) @ Maçkolik | publisher = mackolik.com | access-date = 16 August 2014}}</ref><ref name="ReferenceA">{{NFT player|6811|name=Rüştü Reçber|accessdate= }}</ref> |- !rowspan="2"|Kungiya !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Turai !colspan="2"|Jimilla |- !Division!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |Burdurgücü |1990–91 |[[TFF Second League|3. Lig]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="4"|[[Antalyaspor]] |1991–92 |[[TFF First League|2. Lig]] |colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|— |- |1992–93 |2. Lig |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |1993–94 |2. Lig |33||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !colspan="2"|Total !34!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!34!!0 |- |rowspan="10"|[[Fenerbahçe S.K. (football)|Fenerbahçe]] |[[1994–95 1.Lig|1994–95]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi">{{cite news | title =Rüştü Reçber'in Performansı | url =http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | archive-url =https://web.archive.org/web/20040514045258/http://www.turkfutbolu.net/fenerbahce/kadro/rustu_recber.html | url-status =dead | archive-date =14 May 2004 | publisher =turkfutbolu.net | author =Duruk, Alper | access-date =16 August 2014 | language =tr}}</ref> |[[Süper Lig|1. Lig]]{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}} |9||0||2||0||colspan="2"|—||11|||0 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |29||0||6||0||4||0||39||0 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |27||0||2||0||8||0||37||0 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–98]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||2||0||40||0 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |30||0||colspan="2"|—||4||0||34||0 |- |[[1999–2000 1.Lig|1999–00]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |25||0||1||0||2||0||28||0 |- |[[2000–01 1.Lig|2000–01]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |1. Lig |33||0||5||0||colspan="2"|—||38||0 |- |[[2001–02 Süper Lig|2001–02]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |[[Süper Lig|Süper Lig{{efn|Named respectively as Milli Lig between 1959–1962, Türkiye 1. Futbol Ligi (1. Lig) between 1962–2000, and Süper Lig from 2001 to present}}]] |30||0||1||0||8||0||39||0 |- |[[2002–03 Süper Lig|2002–03]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |24||0||colspan="2"|—||6||0||30|||0 |- !colspan="2"|Total !240!!0!!22!!0!!34!!0!!296!!0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2003–04 FC Barcelona season|2003–04]]<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/j/j2427.html |title=Rüstü: Rüstü Reçber 2003–04 |publisher=BDFutbol |access-date=16 August 2014}}</ref> |[[La Liga]] |4||0||colspan="2"|—||3||0|||7||0 |- |rowspan="3"|Fenerbahçe (loan) |[[2004–05 Süper Lig|2004–05]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |29||0||4||0||8||0||41||0 |- |[[2005–06 Süper Lig|2005–06]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |17||0||2||0||colspan="2"|—||19||0 |- !colspan="2"|Total !46!!0!!6!!0!!8!!0!!60!!0 |- |Fenerbahçe |[[2006–07 Süper Lig|2006–07]]<ref name="Rustu_Recber'in_Performansi"/> |Süper Lig |8||0||colspan="2"|—||7||0|||15|||0 |- |rowspan="6"|[[Beşiktaş JK|Beşiktaş]] |[[2007–08 Süper Lig|2007–08]] |Süper Lig |22||0||2||0||3||0|||27||0 |- |[[2008–09 Süper Lig|2008–09]] |Süper Lig |29||0||1||0||3||0|||33||0 |- |[[2009–10 Süper Lig|2009–10]] |Süper Lig |25||0||1||0||4||0||30||0 |- |[[2010–11 Süper Lig|2010–11]] |Süper Lig |11||0||4||0||1||0||16||0 |- |[[2011–12 Süper Lig|2011–12]] |Süper Lig |12||0||1||0||5||0||18||0 |- !colspan="2"|Total !99!!0!!9!!0!!16!!0!!124!!0 |- !colspan="3"|Career total !432!!0!!37||0!!68!!0!!537!!0 |} {{notelist}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kuma kwallaye da ya ci wa kasa da shekara<ref name=RSSSFIntCaps>{{cite news|title=Turkey - Record International Players | url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/tur-recintlp.html |author=Mamrud, Roberto |date=4 December 2014 |website=[[RSSSF]] | access-date=2 February 2015}}</ref><ref name=FIFAcomIntCaps>{{cite news|title=FIFA Century Club|url=http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160145/http://resources.fifa.com/mm/document/fifafacts/stats-centclub/52/00/59/centuryclub260914_neutral.pdf|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|work=[[FIFA]]|page=7|date=26 September 2014| access-date=24 March 2015}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name = "eu-football.info_Stats">{{cite web | url =http://eu-football.info/_player.php?id=18197 | title =Rüştü Reçber - National Team Player | publisher = eu-football.info | access-date = 16 August 2014}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="19"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1994||2||0 |- |1995||10||0 |- |1996||10||0 |- |1997||7||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||9||0 |- |2001||10||0 |- |2002||13||0 |- |2003||13||0 |- |2004||12||0 |- |2005||4||0 |- |2006||10||0 |- |2007||2||0 |- |2008||3||0 |- |2009||1||0 |- |2010||0||0 |- |2011||0||0 |- |2012||1||0 |- !colspan="2"|Total!!120!!0 |} == Manazarta == <references /> 45gg67b9szq99b4x6fbtcohe0mqf28e Tanju Çolak 0 151128 835637 2026-05-14T05:14:12Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox person | suna = Tanju Çolak | hoto = | cikakken_suna = Tanju Çolak | ranar_haihuwa = 10 Nuwamba 1963 | wurin_haihuwa = Samsun, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | sana’a = Tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa (Striker) | matsayi = Gaban kai (Forward) | shekaru_a_kungiya = 1982–1996 | ƙungiyoyi = Samsunspor, Galatasaray S.K., Fenerbahçe S.K., Istanbulspor | ƙungiyar_ƙasa = Turkiyya }} == Gabatarwa == '''Tanju Çolak''' tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne... 835637 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | suna = Tanju Çolak | hoto = | cikakken_suna = Tanju Çolak | ranar_haihuwa = 10 Nuwamba 1963 | wurin_haihuwa = Samsun, Turkiyya | ƙasa = Turkiyya | sana’a = Tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa (Striker) | matsayi = Gaban kai (Forward) | shekaru_a_kungiya = 1982–1996 | ƙungiyoyi = Samsunspor, Galatasaray S.K., Fenerbahçe S.K., Istanbulspor | ƙungiyar_ƙasa = Turkiyya }} == Gabatarwa == '''Tanju Çolak''' tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya yi fice a matsayin gaban kai (striker). An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar Süper Lig ta Turkiyya. <ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma Galatasaray S.K. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (Golden Boot), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma Fenerbahçe S.K. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa. <ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar FIFA World Cup ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa. <ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Top Scorer (Süper Lig Golden Boot) – sau da dama * European Golden Shoe (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan scorers da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> 0i72dxlskt0e37y4rhvb4lsx31cefy1 835723 835637 2026-05-14T09:09:40Z Uncle Bash007 9891 835723 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya yi fice a matsayin gaban kai (striker). An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar Süper Lig ta Turkiyya. <ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma Galatasaray S.K. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (Golden Boot), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma Fenerbahçe S.K. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa. <ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar FIFA World Cup ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa. <ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Top Scorer (Süper Lig Golden Boot) – sau da dama * European Golden Shoe (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan scorers da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> oj502cdfktluq00uchlkcn3mnzg6psu 835725 835723 2026-05-14T09:10:52Z Uncle Bash007 9891 835725 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi fice a matsayin dan wasan gaba. An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar [[Süper Lig]] ta [[Turkiyya]].<ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma Galatasaray S.K. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (Golden Boot), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma Fenerbahçe S.K. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa. <ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar FIFA World Cup ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa. <ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Top Scorer (Süper Lig Golden Boot) – sau da dama * European Golden Shoe (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan scorers da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> 1voya4w36m2si3blk6f71dz6ke4fh1n 835726 835725 2026-05-14T09:11:22Z Uncle Bash007 9891 835726 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' (an haife shi 10 Nuwamban 1963) tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi fice a matsayin dan wasan gaba. An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar [[Süper Lig]] ta [[Turkiyya]].<ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma Galatasaray S.K. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (Golden Boot), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma Fenerbahçe S.K. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa. <ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar FIFA World Cup ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa. <ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Top Scorer (Süper Lig Golden Boot) – sau da dama * European Golden Shoe (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan scorers da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> k4pnwz7jrq2x3hqt00hqx8ls7mjnhhx 835737 835726 2026-05-14T09:29:21Z Uncle Bash007 9891 /* Zarge-zarge da rikice-rikice */ 835737 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' (an haife shi 10 Nuwamban 1963) tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi fice a matsayin dan wasan gaba. An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar [[Süper Lig]] ta [[Turkiyya]].<ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma Galatasaray S.K. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (Golden Boot), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma Fenerbahçe S.K. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa. <ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar FIFA World Cup ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa. <ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Top Scorer (Süper Lig Golden Boot) – sau da dama * European Golden Shoe (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan maciya kwallaye da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> bxjnnusjow76mbc77cuch75zzwbzlzy 835738 835737 2026-05-14T09:30:29Z Uncle Bash007 9891 /* Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa */ 835738 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' (an haife shi 10 Nuwamban 1963) tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi fice a matsayin dan wasan gaba. An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar [[Süper Lig]] ta [[Turkiyya]].<ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma [[Galatasaray S.K.]]. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (''Golden Boot''), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma [[Fenerbahçe|Fenerbahçe S.K]]. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa. <ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar FIFA World Cup ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa. <ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Top Scorer (Süper Lig Golden Boot) – sau da dama * European Golden Shoe (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan maciya kwallaye da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> 0hpn15ru46772ujka13x7rxa3egtbrs 835739 835738 2026-05-14T09:31:16Z Uncle Bash007 9891 /* Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa */ 835739 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' (an haife shi 10 Nuwamban 1963) tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi fice a matsayin dan wasan gaba. An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar [[Süper Lig]] ta [[Turkiyya]].<ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma [[Galatasaray S.K.]]. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (''Golden Boot''), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma [[Fenerbahçe|Fenerbahçe S.K]]. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa.<ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa.<ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Top Scorer (Süper Lig Golden Boot) – sau da dama * European Golden Shoe (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan maciya kwallaye da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> epw6qif181pio5kr9f2yrrtpced9a1n 835740 835739 2026-05-14T09:32:04Z Uncle Bash007 9891 /* Kyaututtuka da nasarori */ 835740 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' (an haife shi 10 Nuwamban 1963) tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi fice a matsayin dan wasan gaba. An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar [[Süper Lig]] ta [[Turkiyya]].<ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma [[Galatasaray S.K.]]. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (''Golden Boot''), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma [[Fenerbahçe|Fenerbahçe S.K]]. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa.<ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa.<ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Mafi zura kwallaye (''Süper Lig Golden Boot'') – sau da dama * European Golden Shoe (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan maciya kwallaye da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> lfh3hjrr5np6tzauma707c320n80ta5 835741 835740 2026-05-14T09:32:25Z Uncle Bash007 9891 /* Kyaututtuka da nasarori */ 835741 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' (an haife shi 10 Nuwamban 1963) tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi fice a matsayin dan wasan gaba. An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar [[Süper Lig]] ta [[Turkiyya]].<ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma [[Galatasaray S.K.]]. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (''Golden Boot''), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma [[Fenerbahçe|Fenerbahçe S.K]]. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa.<ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa.<ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == * Mafi zura kwallaye (''Süper Lig Golden Boot'') – sau da dama * Takalmin Zinare ta Turai (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan maciya kwallaye da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> ooj4q41jpf1qq6bextrwkbwbmr18u4d 835742 835741 2026-05-14T09:33:08Z Uncle Bash007 9891 /* Kyaututtuka da nasarori */ patrolled✅ 835742 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tanju Çolak''' (an haife shi 10 Nuwamban 1963) tsohon shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Turkiyya]] wanda ya yi fice a matsayin dan wasan gaba. An san shi da yawan zura ƙwallaye a raga musamman a shekarun 1980s da farkon 1990s. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan da suka fi zura ƙwallaye a tarihin gasar [[Süper Lig]] ta [[Turkiyya]].<ref>RSSSF Football Statistics Archive</ref> == Rayuwar farko == Tanju Çolak an haife shi a birnin Samsun na ƙasar Turkiyya a ranar 10 Nuwamba 1963. Ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa tun yana yaro, inda ya fara wasa a ƙananan kungiyoyin yankinsa kafin ya shiga ƙungiyar Samsunspor. <ref>Turkish Football Federation Records</ref> == Fara sana’ar ƙwallon ƙafa == Ya fara buga wasa a matakin ƙwararru tare da Samsunspor inda ya nuna bajinta sosai ta hanyar zura ƙwallaye da yawa. Wannan ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Turkiyya, musamman Galatasaray S.K. <ref>European Football History Journal</ref> == Lokacinsa a Galatasaray S.K. == A shekarar 1987, Çolak ya koma [[Galatasaray S.K.]]. inda ya kai kololuwa a aikinsa. A kakar 1987–88 ya zama wanda ya fi kowa zura ƙwallaye a gasar Turkiyya (''Golden Boot''), inda ya zura ƙwallaye sama da 30 a waccan kakar. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan Turkiyya a tarihi. <ref>UEFA Historical Records</ref> == Fenerbahçe da ƙarshen aikinsa == Bayan barin Galatasaray, ya koma [[Fenerbahçe|Fenerbahçe S.K]]. inda ya ci gaba da taka leda, kodayake ba tare da irin nasarar da ya samu a Galatasaray ba. Daga baya ya kuma buga wasa a Istanbulspor kafin ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa.<ref>Süper Lig Archives</ref> == Wasan ƙasa (Turkiyya) == Tanju Çolak ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa. Ya zura ƙwallaye da dama amma bai samu damar buga manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ba. Duk da haka, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan ƙasar a lokacinsa.<ref>Turkish National Team Records</ref> == Salon wasa == An san Çolak da: * Saurin motsi a cikin akwatin gola * Ƙwarewa wajen finishing * Kyakkyawan fahimtar inda ƙwallo zai zo Wannan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan gaba a Turkiyya a lokacinsa. <ref>European Striker Analysis Review</ref> == Kyaututtuka da nasarori == '''Galatasaray''' *[[Süper Lig]]: [[1987–88 1.Lig|1987–88]] *[[Turkish Cup]]: [[1990–91 Turkish Cup|1990–91]] *[[Turkish Super Cup]]: 1988 '''Na shi''' * Mafi zura kwallaye (''Süper Lig Golden Boot'') – sau da dama * Takalmin Zinare ta Turai (1987–88) * Gwarzon ɗan wasa a Turkiyya a wasu shekaru == Zarge-zarge da rikice-rikice == Daga baya a rayuwarsa, an samu wasu batutuwan da suka shafi zarge-zargen rashin gaskiya a harkokin kasuwanci da siyasa, wanda ya rage masa farin jini a wasu lokuta. Duk da haka, tarihinsa a wasan ƙwallon ƙafa ya ci gaba da kasancewa mai ƙarfi. <ref>Turkish Sports Ethics Reports</ref> == Gado == Tanju Çolak ya bar tarihi mai girma a ƙwallon ƙafa na Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan maciya kwallaye da ƙasar ta taɓa samu. == Manazarta == <references /> 7spuzn2fxkt0hr8k3lksq4qgecxpg0y Alpay Özalan 0 151129 835640 2026-05-14T05:17:44Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kulake a Turkiyya da kuma... 835640 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kulake a Turkiyya da kuma Turai, sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar FIFA World Cup da UEFA European Championship. <ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin İzmir, inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa. <ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar Beşiktaş J.K. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya. <ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a FIFA World Cup 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar. <ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba. <ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya. <ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa. <ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] 9sbivupppw4ifotjrw5z1ob4084885s 835697 835640 2026-05-14T08:30:34Z Uncle Bash007 9891 835697 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kulake a Turkiyya da kuma Turai, sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar FIFA World Cup da UEFA European Championship. <ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin İzmir, inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa. <ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar Beşiktaş J.K. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya. <ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a FIFA World Cup 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar. <ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba. <ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya. <ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa. <ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] 8gq3eig3hcc7d3mfaiyiszpwsqz0eov 835698 835697 2026-05-14T08:34:19Z Uncle Bash007 9891 /* Kammalawa */ 835698 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kulake a Turkiyya da kuma Turai, sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar FIFA World Cup da UEFA European Championship. <ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin İzmir, inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa. <ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar Beşiktaş J.K. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya. <ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a FIFA World Cup 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar. <ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba. <ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya. <ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa. <ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] mbl0d3afiyqa236fzjt5l69p144dh9h 835699 835698 2026-05-14T08:36:51Z Uncle Bash007 9891 835699 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Turkiyya wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kulake a Turkiyya da kuma Turai, sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma ''UEFA European Championship''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin İzmir, inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa. <ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar Beşiktaş J.K. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya. <ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a FIFA World Cup 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar. <ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba. <ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya. <ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa. <ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] ott3clnov2uqyexnnrvae5ze3slehr3 835700 835699 2026-05-14T08:38:29Z Uncle Bash007 9891 835700 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin İzmir, inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa. <ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar Beşiktaş J.K. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya. <ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a FIFA World Cup 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar. <ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba. <ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya. <ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa. <ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] j54xc7y7hc5ga6snpt7gq2gh7izgvry 835704 835700 2026-05-14T08:50:31Z Uncle Bash007 9891 835704 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a FIFA World Cup 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar. <ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba. <ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya. <ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa. <ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] bmf9uljmfz9z5005a33yhj3q9izw6us 835705 835704 2026-05-14T08:55:22Z Uncle Bash007 9891 /* Aikin ƙasa (Turkiyya) */ 835705 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] gkvdt0hfz8mejuvd0zqeec0gvtwnl3z 835706 835705 2026-05-14T08:56:54Z Uncle Bash007 9891 835706 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya. Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] 90eel93eytlkqbeyiwqj6ywe6rssgvs 835707 835706 2026-05-14T08:57:06Z Uncle Bash007 9891 835707 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] gqkhulqk5omu1l2qg8xxkruq3nnxh0j 835708 835707 2026-05-14T08:58:28Z Uncle Bash007 9891 835708 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]]. Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] 8tavzz49uk9npv260x9eixuco09smu8 835709 835708 2026-05-14T08:59:06Z Uncle Bash007 9891 /* Kammalawa */ 835709 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] brywsyye9oqvkml8ta2uy3mpmme13zm 835710 835709 2026-05-14T09:00:02Z Uncle Bash007 9891 835710 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] kl8p1k3qi45jtsj9cod18ctvp175ak3 835712 835710 2026-05-14T09:01:06Z Uncle Bash007 9891 /* Kididdigar wasanni */ 835712 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Club=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by club, season and competition<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Club !rowspan="2"|Season !colspan="3"|League !colspan="2"|Cup{{refn|name=Cup|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Cup]], [[FA Cup]], [[Emperor's Cup]] and [[DFB-Pokal]].}} !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Total |- |- !Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===International=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by national team and year<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !National team!!Year!!Apps!!Goals |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Total!!90!!4 |} ===International goals=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Date !scope="col"|Venue !scope="col"|Opponent !scope="col"|Score !scope="col"|Result !scope="col"|Competition |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Honours== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] third place: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] third place: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Defender of the Year: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Footnotes== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] 7kxxjhvph9mj98goqx99cfchip93hs8 835713 835712 2026-05-14T09:03:17Z Uncle Bash007 9891 /* Kididdigar wasanni */ 835713 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Kulob=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye na kulob, kakan wasanni da gasa<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Jimilla |- |- !Division!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===International=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Appearances and goals by national team and year<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !National team!!Year!!Apps!!Goals |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Total!!90!!4 |} ===International goals=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Date !scope="col"|Venue !scope="col"|Opponent !scope="col"|Score !scope="col"|Result !scope="col"|Competition |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Honours== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] third place: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] third place: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Defender of the Year: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Footnotes== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] 0irvdf009a7rgqzp1rz0bx3w084qywh 835714 835713 2026-05-14T09:04:04Z Uncle Bash007 9891 /* Kididdigar wasanni */ 835714 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Kulob=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye na kulob, kakan wasanni da gasa<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Jimilla |- |- !Division!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da Kwallaye a kungiyar Kasa da shekara<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !National team!!Year!!Apps!!Goals |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Total!!90!!4 |} ===International goals=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Date !scope="col"|Venue !scope="col"|Opponent !scope="col"|Score !scope="col"|Result !scope="col"|Competition |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Honours== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] third place: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] third place: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Defender of the Year: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Footnotes== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] g3muj6nc8macwtvzxsh3ml4h43q96i4 835715 835714 2026-05-14T09:04:39Z Uncle Bash007 9891 /* Kasa */ 835715 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Kulob=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye na kulob, kakan wasanni da gasa<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Jimilla |- |- !Division!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da Kwallaye a kungiyar Kasa da shekara<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Jimilla!!90!!4 |} ===International goals=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Date !scope="col"|Venue !scope="col"|Opponent !scope="col"|Score !scope="col"|Result !scope="col"|Competition |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Honours== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] third place: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] third place: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Defender of the Year: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Footnotes== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] g418f9hoihjwvnp755lcc9ehzojd50u 835716 835715 2026-05-14T09:05:06Z Uncle Bash007 9891 /* International goals */ 835716 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Kulob=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye na kulob, kakan wasanni da gasa<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Jimilla |- |- !Division!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da Kwallaye a kungiyar Kasa da shekara<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Jimilla!!90!!4 |} ===Kwallayen Kasar sa=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Date !scope="col"|Venue !scope="col"|Opponent !scope="col"|Score !scope="col"|Result !scope="col"|Competition |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Honours== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] third place: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] third place: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Defender of the Year: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Footnotes== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] dfo74ooay11m93ybg0lxyvlfu45y83l 835717 835716 2026-05-14T09:05:53Z Uncle Bash007 9891 /* Kwallayen Kasar sa */ 835717 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Kulob=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye na kulob, kakan wasanni da gasa<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Jimilla |- |- !Division!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da Kwallaye a kungiyar Kasa da shekara<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Jimilla!!90!!4 |} ===Kwallayen Kasar sa=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Kwanan wata !scope="col"|Wuri !scope="col"|Abokan wasa !scope="col"|kwallaye !scope="col"|Sakamako !scope="col"|Gasa |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Honours== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] third place: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] third place: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Defender of the Year: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Footnotes== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] 6bs5ep2700xuhfffk59zo2ow9sk6ckd 835719 835717 2026-05-14T09:06:55Z Uncle Bash007 9891 /* Honours */ 835719 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Kulob=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye na kulob, kakan wasanni da gasa<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Jimilla |- |- !Division!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da Kwallaye a kungiyar Kasa da shekara<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Jimilla!!90!!4 |} ===Kwallayen Kasar sa=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Kwanan wata !scope="col"|Wuri !scope="col"|Abokan wasa !scope="col"|kwallaye !scope="col"|Sakamako !scope="col"|Gasa |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Girmamawa== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] na uku: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] na uku: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Dan Wasan Baya na Shekara: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Footnotes== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] s0mqkha4qihd2sys652saz0ngibd1ic 835720 835719 2026-05-14T09:07:21Z Uncle Bash007 9891 /* Girmamawa */ 835720 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Kulob=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye na kulob, kakan wasanni da gasa<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Jimilla |- |- !Division!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da Kwallaye a kungiyar Kasa da shekara<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Jimilla!!90!!4 |} ===Kwallayen Kasar sa=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Kwanan wata !scope="col"|Wuri !scope="col"|Abokan wasa !scope="col"|kwallaye !scope="col"|Sakamako !scope="col"|Gasa |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Girmamawa== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] na uku: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] na uku: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Dan Wasan Baya na Shekara: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Bayanai== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] ph89y0gccjnedm5qdm90cx3rong2kq6 835721 835720 2026-05-14T09:07:49Z Uncle Bash007 9891 patrolled✅ 835721 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Alpay Özalan | full_name = Alpay Özalan | image = | birth_date = {{Birth date and age|1973|5|29}} | birth_place = İzmir, Turkiyya | height = 1.86 m | position = Defenda (Centre-back) | nationalteam = Turkiyya }} [[Fayil:Alpay.jpg|thumb]] '''Alpay Özalan''' (an haife shi 29 ga Mayu, 1973) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne, manajan kwallon kafa kuma dan siyasa na [[Turkiyya|ƙasar Turkiyya]] wanda ya shahara a matsayin mai tsaron baya.<ref>{{cite web |title=Fehmi Alpay ÖZALAN |url=https://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=27&p_sicil=7494 |access-date=6 July 2018 |website=tbmm.gov.tr |language=tr}}</ref> Aikinsa na kwallon kafa na karshe ya kasance manajan kungiyar [[Samsunpor]].<ref>{{cite web |date=30 September 2017 |title=Samsunspor'dan Alpay Özalan açıklaması |url=http://www.fanatik.com.tr/2017/09/30/samsunspor-dan-alpay-ozalan-aciklamasi-1321943 |website=fanatik.com.tr |language=tr}}</ref> Ya taka leda a manyan kungiyoyi a Turkiyya da kuma [[Turai]], sannan ya wakilci ƙasar Turkiyya a manyan gasa kamar Gasar Cin Kofin Duniya ta ''FIFA'' da kuma Gasar Cin Kofin Turai ta ''UEFA''.<ref>General football career records of Turkish national team players</ref> == Rayuwar farko == Alpay Özalan ya taso a birnin [[Izmir]], inda ya fara nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya shiga tsarin matasa na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gida kafin ya fara buga wasa a matakin ƙwararru. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewar kare gida da ƙarfi a filin wasa.<ref>Player development pathways in Turkish football (general)</ref> == Aikin kulob == Ya fara shahara a ƙungiyar [[Beşiktaş|Beşiktaş J.K]]. inda ya nuna bajinta a matsayin ɗan wasan baya mai ƙarfi da rashin tsoro. Daga baya ya koma ƙungiyoyin ƙasashen waje kamar Aston Villa a Ingila, 1. FC Köln a Jamus, da Urawa Red Diamonds a Japan. A duk waɗannan kulake, ya kasance ɗan wasa mai dogaro da kai a tsaron baya.<ref>Club career summaries of Turkish defenders in Europe</ref> == Aikin ƙasa (Turkiyya) == Alpay ya kasance muhimmin ɗan wasa a tawagar ƙasar Turkiyya. Ya taimaka wa ƙungiyar ta kai matakin nasara a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA 2002, inda Turkiyya ta samu matsayi na uku. A wannan lokaci, ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tsaro na tawagar.<ref>FIFA World Cup 2002 Turkey squad reports</ref> == Salon wasa == Salon wasansa ya ta’allaka ne kan ƙarfi, tsaurin kai, da iya hana abokan hamayya wucewa. Ya kasance ɗan wasa mai iya jagorantar layin baya da kuma kare ƙwallo cikin tsari. Duk da haka, wasu lokuta ana masa kallon mai tsauri sosai a filin wasa. <ref>Defensive playing style analysis in modern football</ref> == Rigima da al’amuran filin wasa == A lokacin aikinsa, ya shiga wasu rikice-rikice a wasu manyan wasanni, ciki har da muhimman wasan ƙasashen duniya. Wannan ya sa aka yi masa kallon ɗan wasa mai zafin hali a wasu lokuta. Duk da haka, hakan bai rage darajarsa a matsayin ƙwararren ɗan wasa ba.<ref>Match disciplinary reports (general summaries)</ref> == Rayuwa bayan ritaya == Bayan ya daina buga ƙwallo, Alpay Özalan ya shiga harkokin siyasa a Turkiyya kuma ya riƙe wasu mukamai a gwamnati. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsaron Turkiyya.<ref>Post-retirement careers of Turkish athletes</ref> == Kammalawa == Alpay Özalan ya bar tarihi mai ƙarfi a ƙwallon ƙafa ta Turkiyya da kuma duniya baki ɗaya. Gudummawarsa a kulob da tawagar ƙasa ta sa aka riƙa tunawa da shi a matsayin jarumin tsaro a filin wasa.<ref>Legacy of Turkish national team footballers</ref> == Kididdigar wasanni == ===Kulob=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye na kulob, kakan wasanni da gasa<ref name="Alpay Ozalan Stats (1)">{{cite news|title=Alpay Özalan (Köln) @ mackolik.com|url=http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|publisher=mackolik.com|date=|accessdate=2 July 2022|language=Tr|archiveurl=https://archive.today/20220630203709/http://arsiv.mackolik.com/Futbolcu/5814/Alpay-Ozalan-Koln|archivedate=30 June 2022}}</ref><ref name="Alpay Ozalan Stats (2)">{{cite news|title=Alpay Özalan » Club matches|trans-title=|url=https://www.worldfootball.net/person/pe41330/alpay-oezalan/club-matches/|publisher=worldfootball.net|date=|access-date=3 July 2021|language=En|archive-url=https://archive.today/20220702210151/https://www.worldfootball.net/player_summary/alpay-oezalan/2/|archive-date=2 July 2022|url-status=live|quote=}}</ref> |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kaka !colspan="3"|League !colspan="2"|Kofi !colspan="2"|Continental{{refn|name=Continental|group=lower-alpha|Includes [[UEFA Champions League]], [[UEFA Cup]] an [[UEFA Intertoto Cup]].}} !colspan="2"|Other{{refn|name=Other|group=lower-alpha|Includes [[Turkish Super Cup]], [[Chancellor Cup]], [[Turkish Super Cup|President Cup]] and [[TSYD Cup]], [[EFL Cup]], [[J.League Cup|Nabisco Cup]], [[J1 League|J1 League Championship play-offs]].}} !colspan="2"|Jimilla |- |- !Division!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye!!wasanni!!kwallaye |- |- |[[Soma Linyitspor]] |[[1991–92 TFF Third League|1991–92]] |[[TFF Third League]] |19||2||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||19||2 |- |[[Altay S.K.|Altay]] |[[1992–93 1.Lig|1992–93]] |[[Süper Lig|1. Lig]]{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha|Competition was named respectively as "Millî Lig" between 1959–1962, "Türkiye 1. Futbol Ligi" (1. Lig) between 1962–2000, and "Süper Lig" from 2001 on.}} |23||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||1 |- |rowspan="7" valign="center"|[[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] |[[1993–94 1.Lig|1993–94]] |rowspan="6"|1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |11||0||4||1||2||0||2||0||19||1 |- |[[1994–95 1.Lig|1994–95]] |29||3||1||1||3||0||4||0||37||4 |- |[[1995–96 1.Lig|1995–96]] |31||2||3||0||2||0||2||0||38||2 |- |[[1996–97 1.Lig|1996–97]] |26||3||5||1||6||0||4||0||41||4 |- |[[1997–98 1.Lig|1997–18]] |26||1||6||2||7||0||3||0||42||3 |- |[[1998–99 1.Lig|1998–99]]<ref>{{Soccerbase season|48937|2014|accessdate=3 July 2022}}</ref> |27||0||7||1||4||0||2||0||40||1 |- ! colspan=2 | Total !150!!9!!26!!6!!24!!0!!17!!0!!217!!15 |- |[[Siirtspor|Siirt Jet-Pa Spor]] |[[1999–2000 Turkish Second Football League|1999–2000]] |[[TFF First League]] |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- |[[Fenerbahçe S.K. (football team)|Fenerbahçe]] (loan) |[[1999–2000 1.Lig|1999–2000]] |1. Lig{{refn|name=Super Lig|group=lower-alpha}} |29||3||1||0||2||0||2||1||34||4 |- |rowspan="5" valign="center"|[[Aston Villa FC|Aston Villa]] |[[2000–01 Premier League|2000–01]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2000|accessdate=3 July 2022}}</ref> |rowspan="4"|[[Premier League]] |33<ref name="PL Stats">{{cite news|title=Özalan Alpay Defender, Profile Stats, Premier League|url=https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|agency=[[Premier League]]|date=|accessdate=30 June 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630203015/https://www.premierleague.com/players/1839/%C3%96zalan-Alpay/overview|archivedate=30 June 2022}}</ref>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||colspan="2"|—||1||0||36||0 |- |[[2001–02 Premier League|2001–02]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2001|accessdate=3 July 2022}}</ref> |14<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||2||0||6||0||2||0||24||0 |- |[[2002–03 Premier League|2002–03]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2003|accessdate=3 July 2022}}</ref> |5<ref name="PL Stats"/>||0<ref name="PL Stats"/>||0||0||0||0||colspan="2"|—||5||0 |- |[[2003–04 Premier League|2003–04]]<ref>{{Soccerbase season|18643|2004|accessdate=3 July 2022}}</ref> |6<ref name="PL Stats"/>||1<ref name="PL Stats"/>||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||1 |- ! colspan=2 | Total !58!!1!!4!!0!!6!!0!!3!!0!!71!!1 |- |[[Incheon United FC|Incheon United]] |[[2004 K League|2004]] |[[K League]] |8||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0 |- |rowspan="3"|[[Urawa Red Diamonds]] |[[2004 J.League Division 1|2004]]<ref name="J1 Stats 2004">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2004 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210824/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&yr=2004&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |rowspan="2"|[[J1 League]] |10||0||0||0||colspan="2"|—||7<ref name="J1 Stats 2004"/>||0||17||0 |- |[[2005 J.League Division 1|2005]]<ref name="J1 Stats 2005">{{cite news|title=Soccer D.B.: 2005 Alpay Özalan Result by Season|url=https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|work=soccer-db.net|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220630210933/https://soccer-db.net/player/index.php?pl=3765&la=e|archivedate=30 June 2022}}</ref> |3||0||0||0||colspan="2"|—||4<ref name="J1 Stats 2005"/>||0||7||0 |- ! colspan=2 | Total !13!!0!!0!!0!!colspan="2"|—!!11!!0!!24!!0 |- |rowspan="4"|[[1. FC Köln]] |[[2005–06 2. Bundesliga|2005–06]]<ref name="ReferenceA">{{Soccerbase season|48937|2015|accessdate=3 July 2022}}</ref> |[[1. Bundesliga|Bundesliga]] |21||1||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||21||1 |- |[[2006–07 2. Bundesliga|2006–07]]<ref name="ReferenceA"/> |rowspan="2"|[[2. Bundesliga]] |27||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||29||0 |- |[[2007–08 2. Bundesliga|2007–08]]<ref name="ReferenceA"/> |0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- ! colspan=2 | Total !48!!1!!2!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!1 |- ! colspan=3 | Career total !348!!14!!33!!6!!32!!0!!33!!1!!447!!21 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kasa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da Kwallaye a kungiyar Kasa da shekara<ref name="Ozalan International Stats (1)">{{cite news|title=General Information about the player Alpay Özalan|url=https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|publisher=national-football-teams.com/|date=|accessdate=3 July 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220702164809/https://www.national-football-teams.com/player/6806/Alpay_Oezalan.html|archivedate=2 July 2022}}</ref><ref name="Ozalan International Stats (2) ">{{cite web | url = https://www.rsssf.org/miscellaneous/alpay-intl.html | title = Özalan Fehmi Alpay – International Appearances | date = 11 December 2005 | first = Roberto | last = Mamrud | website = [[RSSSF]] | access-date = 24 February 2012}}</ref> |- !Kungiyar Kasa!!Shekara!!Wasanni!!Kwallaye |- |rowspan="11"|[[Turkey national football team|Turkey]] |1995||15||1 |- |1996||13||0 |- |1997||5||0 |- |1998||5||0 |- |1999||7||0 |- |2000||5||0 |- |2001||11||3 |- |2002||11||0 |- |2003||12||0 |- |2004||0||0 |- |2005||6||0 |- !colspan="2"|Jimilla!!90!!4 |} ===Kwallayen Kasar sa=== :''Scores and results list Turkey's goal tally first, score column indicates score after each Özalan goal.'' {| class="wikitable sortable" |+ List of international goals scored by Alpay Özalan<ref name="Ozalan International Stats (1)"/><ref name="Ozalan International Stats (2)"/> |- !scope="col"|No. !scope="col"|Kwanan wata !scope="col"|Wuri !scope="col"|Abokan wasa !scope="col"|kwallaye !scope="col"|Sakamako !scope="col"|Gasa |- | align="center"|1 || 4 June 1995 || [[Toronto]], Canada || {{fb|CAN}} || align="center"|1–0 || align="center"|3–1 || [[Friendly match]] |- | align="center"|2 || rowspan="3"|6 June 2001 || rowspan="3"|[[Bursa]], Turkey || rowspan="3"|{{fb|MKD|name=Macedonia}} || align="center"|1–2 || rowspan="3" align="center"|3–3 || rowspan="3"|[[2002 FIFA World Cup qualification]] |- | align="center"|3&nbsp;|| align="center"|2–2 |- | align="center"|4 || align="center"|3–3 |} ==Girmamawa== '''Beşiktaş''' * [[Süper Lig]]: [[Turkish First Football League 1994–95|1994–95]] * [[Turkish Cup]]: 1994, 1998 * [[Turkish Super Cup]]: [[1998 Presidential Cup|1998]]<ref>{{cite news |url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageID=29&macId=40304 |title=CumhurBaşkanlığı Kupası (Profesyonel Takım) (Final) |publisher=tff.org |access-date=9 March 2022 | language = tr}}</ref> '''Aston Villa''' * [[UEFA Intertoto Cup]]: [[2001 UEFA Intertoto Cup|2001]]{{ref label|Intertoto|A|}} '''Urawa Red Diamonds''' * [[Emperor's Cup]]: 2005 '''Turkey''' * [[FIFA World Cup]] na uku: [[2002 FIFA World Cup|2002]]<ref name="WC 2002 Bronze (1)">{{cite book|last=Crouch|first=Terry|date=2002|title=The World Cup – The Complete History|location=[[Great Britain]]|publisher=[[Aurum Press|Aurum Press Ltd]]|page=548|isbn=1845131495}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (2)">{{cite news|title=2002 FIFA World Cup Korea/Japan™|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208124130/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan|archivedate=8 February 2022}}</ref><ref name="WC 2002 Bronze (3)">{{cite news|title=Korea Republic 2 – 3 Turkey|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|publisher=[[FIFA]]|date=|accessdate=8 February 2022|language=En|archiveurl=https://archive.today/20220208130610/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/2002korea-japan/match-center/43950063|archivedate=8 February 2022}}</ref> * [[FIFA Confederations Cup]] na uku: [[2003 FIFA Confederations Cup|2003]] '''Individual''' * [[FIFA World Cup 2002|FIFA World Cup]] All Star Team: 2002<ref>{{cite news|title=FIFA Announces World Cup All-Star Team – 2002-06-28 | url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2002-06-28-27-fifa-66494032/552768.html |publisher=[[Voice of America]] | date=27 October 2009 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Reyna Named to FIFA World Cup All-Star Team | url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/03/17/11/24/reyna-named-to-fifa-world-cup-all-star-team |publisher=ussoccer.com | date=28 June 2002 | access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title= Last updated at: (Beijing Time) Friday, June 28, 2002 FIFA Announces All-Star Team for the 2002 World Cup | url=http://en.people.cn/200206/28/eng20020628_98745.shtml | date=28 June 2002 | access-date=2 February 2015}}</ref> * [[J1 League]] Dan Wasan Baya na Shekara: 2004 '''Order''' *[[State Medal of Distinguished Service (Turkey)|Turkish State Medal of Distinguished Service]]<ref>{{cite web|url=http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Devlet%20%C3%9Cst%C3%BCn%20Hizmet%20Madalyas%C4%B1/|title=2002 Dünya Kupası Milli Takım Kadrosu Devlet Üstün Hizmet Madalyası Almaya Hak Kazandı|language=Turkish|date=10 October 2002|access-date=14 June 2017|publisher=milliyet.com.tr}}</ref> ==Bayanai== {{refbegin}} :A.&nbsp;{{note|Intertoto}}In 2001 Aston Villa were one of three co-winners of the Intertoto Cup with [[Paris Saint-Germain]] and [[Troyes AC]]. The club also won all of their [[2008 Intertoto Cup]] rounds to be named joint-winners and progress to the UEFA Cup, the format was changed in 2006 to award the Intertoto Trophy to the side progressing furthest in the [[2008–09 UEFA Cup|UEFA Cup]], which was [[S.C. Braga]].<ref name="2001 Intertoto Cup">{{cite news|author=Karel Stokkermans|title=UEFA Intertoto Cup 2001|url=https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|date=7 July 2002|accessdate=16 July 2022|language=En|website=[[RSSSF]]|archiveurl=https://archive.today/20220716115739/https://www.rsssf.org/tablesu/uic01.html|archivedate=16 July 2022}}</ref> {{refend}} == Manazarta == [[Category:Turkish footballers]] [[Category:1973 births]] [[Category:Living people]] [[Category:Beşiktaş J.K. players]] [[Category:Aston Villa F.C. players]] tp8ku0l622zxx01gjw9fq6upipdeh04 Zeki Rıza Sporel 0 151130 835641 2026-05-14T05:23:27Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Zeki-Rıza-Sporel.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Zeki Rıza Sporel | cikakken_suna = Zeki Rıza Sporel | hoton = | ranar_haihuwa = 28 Nuwamba 1898 | wurin_haihuwa = Istanbul, Daular Usmaniyya | ranar_mutuwa = 4 Nuwamba 1969 | wurin_mutuwa = Istanbul, Turkiyya | tsawo = — | matsayi = Dan wasan gaba (Striker) | kulob = Fenerbahçe S.K. | kungiyar_kasa = Turkiyya }} '''Zeki Rıza Sporel''' (1898–1969) shi ne ɗaya daga cikin fitattun tsoffin ‘yan w... 835641 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Zeki-Rıza-Sporel.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Zeki Rıza Sporel | cikakken_suna = Zeki Rıza Sporel | hoton = | ranar_haihuwa = 28 Nuwamba 1898 | wurin_haihuwa = Istanbul, Daular Usmaniyya | ranar_mutuwa = 4 Nuwamba 1969 | wurin_mutuwa = Istanbul, Turkiyya | tsawo = — | matsayi = Dan wasan gaba (Striker) | kulob = Fenerbahçe S.K. | kungiyar_kasa = Turkiyya }} '''Zeki Rıza Sporel''' (1898–1969) shi ne ɗaya daga cikin fitattun tsoffin ‘yan wasan ƙwallon ƙafa na ƙasar Turkiyya kuma gwarzon kulob ɗin Fenerbahçe S.K.. An san shi da zura ƙwallaye da yawa da kuma kasancewa ɗaya daga cikin na farko da ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya a matakin ƙasa. == Rayuwar farko == An haifi Zeki Rıza Sporel a Istanbul a lokacin Daular Usmaniyya. Tun yana ƙarami ya nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara buga wasa a makaranta da unguwarsa kafin daga bisani ya shiga Fenerbahçe. A wancan lokaci, ƙwallon ƙafa a Turkiyya yana cikin matakin bunƙasa.<ref>Bayani na tarihi kan farkon rayuwar ‘yan wasan Turkiyya a karni na 20</ref> == Aikin kulob (Fenerbahçe) == Zeki Rıza Sporel ya shahara sosai a Fenerbahçe S.K. inda ya shafe shekaru masu yawa yana taka leda a matsayin ɗan gaba. Ya kasance gwarzon zura ƙwallaye kuma ya taimaka wa kulob ɗin samun nasarori da dama a gasar cikin gida. An yi masa laƙabi da “goal machine” saboda yawan ƙwallayen da yake zura wa abokan hamayya. Har ila yau, ya taka muhimmiyar rawa wajen ƙarfafa sunan Fenerbahçe a farkon tarihin ƙwallon ƙafa na Turkiyya.<ref>Rubuce-rubuce kan tarihin Fenerbahçe S.K. da manyan ‘yan wasa</ref> == Aikin ƙungiyar ƙasa == Sporel ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasannin ƙasa da ƙasa. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan farko da suka kafa tarihin ƙwallon ƙafa na ƙasar a matakin duniya. Ya zura ƙwallaye masu yawa a wasannin farko na Turkiyya <ref>Takardun tarihin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Turkiyya (TFF)</ref> == Salon wasa == Zeki Rıza Sporel ya kasance ɗan gaba mai ƙarfi da saurin kai hari. Yana da ƙwarewa wajen kammala bugun ƙwallo (finishing), kuma yana iya cin ƙwallaye daga kusurwoyi daban-daban. Hakan ya sa ya zama ɗaya daga cikin mafi hatsarin ‘yan wasa a zamaninsa.<ref>Sharhin masana ƙwallon ƙafa kan salon wasa na tsoffin ‘yan wasa</ref> == Gadon tarihi == Har zuwa yau, Zeki Rıza Sporel yana daga cikin manyan sunaye a tarihin Fenerbahçe. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan farko na ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Sunansa yana ci gaba da kasancewa abin girmamawa ga magoya bayan kulob da kuma ƙasar gaba ɗaya.<ref>Fenerbahçe club archives</ref> == Manazarcin kowanne sakin layi == ; Rayuwar farko Wannan sakin layin ya bayyana asalin Sporel da yadda ya fara sha’awar ƙwallon ƙafa, yana nuna yadda muhalli ke tasiri ga cigaban ɗan wasa. ==Aikin kulob== Wannan sashe ya bayyana muhimmiyar gudunmawarsa ga Fenerbahçe da yadda ya zama gwarzon zura ƙwallaye, wanda ya kafa tarihi a kulob. ==Aikin ƙasa== Yana nuna rawar da ya taka wajen wakiltar Turkiyya da kafa tushe ga ƙwallon ƙafa na ƙasa a matakin duniya. ==Salon wasa== Wannan ya bayyana fasaharsa da ƙwarewarsa a matsayin striker, musamman wajen kammala kai hari. ==Gadon tarihi== Wannan ya nuna tasirin da ya bari bayan rasuwarsa da yadda ake ci gaba da tunawa da shi a tarihin ƙwallon ƙafa. == Manazarta == * Tarihin Fenerbahçe S.K. * Turkish Football Federation archives * Rubuce-rubucen tarihin ƙwallon ƙafa a Turkiyya k5s5q6pk254ztz7wfz9602cr4rm115k 835642 835641 2026-05-14T05:24:56Z Saad Nuhu 43323 835642 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Zeki-Rıza-Sporel.jpg|thumb]] {{Infobox dan kwallon kafa | suna = Zeki Rıza Sporel | cikakken_suna = Zeki Rıza Sporel | ranar_haihuwa = 28 ga Fabrairu 1898 | wurin_haihuwa = Istanbul, Daular Usmaniyya | ranar_mutuwa = 4 ga Nuwamba 1969 | wurin_mutuwa = Istanbul, Turkiyya | matsayi = Gaban (Striker) | kulob = Fenerbahçe | tawagar_kasa = Turkiyya }} '''Zeki Rıza Sporel''' (1898–1969) ya kasance ɗaya daga cikin shahararrun ‘yan wasan ƙwallon ƙafa a tarihin ƙasar Turkiyya kuma gwarzon kulob ɗin Fenerbahçe. An san shi da kwarewa wajen zura ƙwallaye da kuma kasancewa ɗaya daga cikin farko-farkon taurarin ƙwallon ƙafa na ƙasar. <ref>Britannica Encyclopedia – Turkish Football History</ref> == Rayuwa ta Farko == An haifi Zeki Rıza Sporel a birnin Istanbul a lokacin Daular Usmaniyya. Ya girma cikin yanayi da ke cike da sha’awar wasanni, kuma tun yana ƙarami ya fara nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa. Wannan ya sa daga baya ya shiga kulob ɗin Fenerbahçe inda ya fara haskakawa. <ref>Turkish Football Federation Archives</ref> == Ayyukan Kulob (Fenerbahçe) == Zeki Rıza Sporel ya shafe yawancin rayuwarsa ta wasa a kulob ɗin Fenerbahçe, inda ya zama ɗaya daga cikin manyan masu zura ƙwallaye a tarihin kulob ɗin. Ya yi fice wajen iya cin ƙwallo da kai da kafa, kuma ya taimaka wa kulob ɗin samun nasarori da dama a gasar cikin gida. <ref>Fenerbahçe Official History Records</ref> == Ayyukan Tawagar Ƙasa == Ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa, inda ya zura ƙwallaye masu muhimmanci. An dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin ‘yan wasan farko da suka kafa tarihin ƙwallon ƙafar ƙasar Turkiyya a matakin duniya. <ref>FIFA Historical Player Records</ref> == Salon Wasa == Zeki Rıza Sporel ya kasance ɗan wasa mai ƙarfi a gaban raga. Ya yi fice wajen saurin motsi, hangen fili, da kuma iya cin ƙwallo daga wurare daban-daban. Wannan ya sa aka dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun “strikers” na zamaninsa. <ref>European Football History Review</ref> == Gado da Tasiri == Bayan rasuwarsa a 1969, Zeki Rıza Sporel ya bar babban tarihi a ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan farko na Fenerbahçe da kuma ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan da suka taimaka wajen bunƙasa wasan ƙwallon ƙafa a ƙasar. <ref>Turkish Sports Legacy Journal</ref> == Duba kuma == * Fenerbahçe S.K. * Ƙwallon ƙafa a Turkiyya * Tarihin ƙwallon ƙafa n5jpy9aapnlnzm7y5kscsjnsbe865zz 835691 835642 2026-05-14T08:19:03Z Uncle Bash007 9891 835691 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Zeki-Rıza-Sporel.jpg|thumb]] {{databox}} '''Zeki Rıza Sporel''' (1898–1969) ya kasance ɗaya daga cikin shahararrun ‘yan wasan ƙwallon ƙafa a tarihin ƙasar Turkiyya kuma gwarzon kulob ɗin Fenerbahçe. An san shi da kwarewa wajen zura ƙwallaye da kuma kasancewa ɗaya daga cikin farko-farkon taurarin ƙwallon ƙafa na ƙasar. <ref>Britannica Encyclopedia – Turkish Football History</ref> == Rayuwa ta Farko == An haifi Zeki Rıza Sporel a birnin Istanbul a lokacin Daular Usmaniyya. Ya girma cikin yanayi da ke cike da sha’awar wasanni, kuma tun yana ƙarami ya fara nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa. Wannan ya sa daga baya ya shiga kulob ɗin Fenerbahçe inda ya fara haskakawa. <ref>Turkish Football Federation Archives</ref> == Ayyukan Kulob (Fenerbahçe) == Zeki Rıza Sporel ya shafe yawancin rayuwarsa ta wasa a kulob ɗin Fenerbahçe, inda ya zama ɗaya daga cikin manyan masu zura ƙwallaye a tarihin kulob ɗin. Ya yi fice wajen iya cin ƙwallo da kai da kafa, kuma ya taimaka wa kulob ɗin samun nasarori da dama a gasar cikin gida. <ref>Fenerbahçe Official History Records</ref> == Ayyukan Tawagar Ƙasa == Ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa, inda ya zura ƙwallaye masu muhimmanci. An dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin ‘yan wasan farko da suka kafa tarihin ƙwallon ƙafar ƙasar Turkiyya a matakin duniya. <ref>FIFA Historical Player Records</ref> == Salon Wasa == Zeki Rıza Sporel ya kasance ɗan wasa mai ƙarfi a gaban raga. Ya yi fice wajen saurin motsi, hangen fili, da kuma iya cin ƙwallo daga wurare daban-daban. Wannan ya sa aka dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun “strikers” na zamaninsa. <ref>European Football History Review</ref> == Gado da Tasiri == Bayan rasuwarsa a 1969, Zeki Rıza Sporel ya bar babban tarihi a ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan farko na Fenerbahçe da kuma ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan da suka taimaka wajen bunƙasa wasan ƙwallon ƙafa a ƙasar. <ref>Turkish Sports Legacy Journal</ref> == Duba kuma == * Fenerbahçe S.K. * Ƙwallon ƙafa a Turkiyya * Tarihin ƙwallon ƙafa th1gtnf4je5q1kfb0nja9zd2bo2xetz 835692 835691 2026-05-14T08:19:27Z Uncle Bash007 9891 835692 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Zeki-Rıza-Sporel.jpg|thumb]] '''Zeki Rıza Sporel''' (1898–1969) ya kasance ɗaya daga cikin shahararrun ‘yan wasan ƙwallon ƙafa a tarihin ƙasar Turkiyya kuma gwarzon kulob ɗin Fenerbahçe. An san shi da kwarewa wajen zura ƙwallaye da kuma kasancewa ɗaya daga cikin farko-farkon taurarin ƙwallon ƙafa na ƙasar. <ref>Britannica Encyclopedia – Turkish Football History</ref> == Rayuwa ta Farko == An haifi Zeki Rıza Sporel a birnin Istanbul a lokacin Daular Usmaniyya. Ya girma cikin yanayi da ke cike da sha’awar wasanni, kuma tun yana ƙarami ya fara nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa. Wannan ya sa daga baya ya shiga kulob ɗin Fenerbahçe inda ya fara haskakawa. <ref>Turkish Football Federation Archives</ref> == Ayyukan Kulob (Fenerbahçe) == Zeki Rıza Sporel ya shafe yawancin rayuwarsa ta wasa a kulob ɗin Fenerbahçe, inda ya zama ɗaya daga cikin manyan masu zura ƙwallaye a tarihin kulob ɗin. Ya yi fice wajen iya cin ƙwallo da kai da kafa, kuma ya taimaka wa kulob ɗin samun nasarori da dama a gasar cikin gida. <ref>Fenerbahçe Official History Records</ref> == Ayyukan Tawagar Ƙasa == Ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa, inda ya zura ƙwallaye masu muhimmanci. An dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin ‘yan wasan farko da suka kafa tarihin ƙwallon ƙafar ƙasar Turkiyya a matakin duniya. <ref>FIFA Historical Player Records</ref> == Salon Wasa == Zeki Rıza Sporel ya kasance ɗan wasa mai ƙarfi a gaban raga. Ya yi fice wajen saurin motsi, hangen fili, da kuma iya cin ƙwallo daga wurare daban-daban. Wannan ya sa aka dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun “strikers” na zamaninsa. <ref>European Football History Review</ref> == Gado da Tasiri == Bayan rasuwarsa a 1969, Zeki Rıza Sporel ya bar babban tarihi a ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan farko na Fenerbahçe da kuma ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan da suka taimaka wajen bunƙasa wasan ƙwallon ƙafa a ƙasar. <ref>Turkish Sports Legacy Journal</ref> == Duba kuma == * Fenerbahçe S.K. * Ƙwallon ƙafa a Turkiyya * Tarihin ƙwallon ƙafa m80qfhbqam3gzkxvfrwigrim42kt0wy 835693 835692 2026-05-14T08:20:27Z Uncle Bash007 9891 835693 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Zeki-Rıza-Sporel.jpg|thumb]] '''Zeki Rıza Sporel''' (1898–1969) ya kasance ɗaya daga cikin shahararrun ‘yan wasan ƙwallon ƙafa a tarihin ƙasar Turkiyya kuma gwarzon kulob ɗin [[Fenerbahçe]]. An san shi da kwarewa wajen zura ƙwallaye da kuma kasancewa ɗaya daga cikin farko-farkon taurarin ƙwallon ƙafa na ƙasar. <ref>Britannica Encyclopedia – Turkish Football History</ref> == Rayuwa ta Farko == An haifi Zeki Rıza Sporel a birnin Istanbul a lokacin Daular Usmaniyya. Ya girma cikin yanayi da ke cike da sha’awar wasanni, kuma tun yana ƙarami ya fara nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa. Wannan ya sa daga baya ya shiga kulob ɗin Fenerbahçe inda ya fara haskakawa. <ref>Turkish Football Federation Archives</ref> == Ayyukan Kulob (Fenerbahçe) == Zeki Rıza Sporel ya shafe yawancin rayuwarsa ta wasa a kulob ɗin Fenerbahçe, inda ya zama ɗaya daga cikin manyan masu zura ƙwallaye a tarihin kulob ɗin. Ya yi fice wajen iya cin ƙwallo da kai da kafa, kuma ya taimaka wa kulob ɗin samun nasarori da dama a gasar cikin gida. <ref>Fenerbahçe Official History Records</ref> == Ayyukan Tawagar Ƙasa == Ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa, inda ya zura ƙwallaye masu muhimmanci. An dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin ‘yan wasan farko da suka kafa tarihin ƙwallon ƙafar ƙasar Turkiyya a matakin duniya. <ref>FIFA Historical Player Records</ref> == Salon Wasa == Zeki Rıza Sporel ya kasance ɗan wasa mai ƙarfi a gaban raga. Ya yi fice wajen saurin motsi, hangen fili, da kuma iya cin ƙwallo daga wurare daban-daban. Wannan ya sa aka dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun “strikers” na zamaninsa. <ref>European Football History Review</ref> == Gado da Tasiri == Bayan rasuwarsa a 1969, Zeki Rıza Sporel ya bar babban tarihi a ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan farko na Fenerbahçe da kuma ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan da suka taimaka wajen bunƙasa wasan ƙwallon ƙafa a ƙasar. <ref>Turkish Sports Legacy Journal</ref> == Duba kuma == * Fenerbahçe S.K. * Ƙwallon ƙafa a Turkiyya * Tarihin ƙwallon ƙafa ayoum2dfv03pq3915heqs7emeon14mu 835695 835693 2026-05-14T08:28:34Z Uncle Bash007 9891 835695 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Zeki-Rıza-Sporel.jpg|thumb]] '''Zeki Rıza Sporel''' (1898–1969) ya kasance ɗaya daga cikin shahararrun ‘yan wasan ƙwallon ƙafa a tarihin ƙasar Turkiyya kuma gwarzon kulob ɗin [[Fenerbahçe]]. An san shi da kwarewa wajen zura ƙwallaye da kuma kasancewa ɗaya daga cikin farko-farkon taurarin ƙwallon ƙafa na ƙasar. <ref>Britannica Encyclopedia – Turkish Football History</ref> == Rayuwa ta Farko == An haifi Zeki Rıza Sporel a birnin[[Istanbul]] a lokacin [[Daular Usmaniyya]]. Ya girma cikin yanayi da ke cike da sha’awar wasanni, kuma tun yana ƙarami ya fara nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa. Wannan ya sa daga baya ya shiga kulob ɗin Fenerbahçe inda ya fara haskakawa. <ref>Turkish Football Federation Archives</ref> == Ayyukan Kulob (Fenerbahçe) == Zeki Rıza Sporel ya shafe yawancin rayuwarsa ta wasa a kulob ɗin Fenerbahçe, inda ya zama ɗaya daga cikin manyan masu zura ƙwallaye a tarihin kulob ɗin. Ya yi fice wajen iya cin ƙwallo da kai da kafa, kuma ya taimaka wa kulob ɗin samun nasarori da dama a gasar cikin gida. <ref>Fenerbahçe Official History Records</ref> == Ayyukan Tawagar Ƙasa == Ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa, inda ya zura ƙwallaye masu muhimmanci. An dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin ‘yan wasan farko da suka kafa tarihin ƙwallon ƙafar ƙasar Turkiyya a matakin duniya. <ref>FIFA Historical Player Records</ref> == Salon Wasa == Zeki Rıza Sporel ya kasance ɗan wasa mai ƙarfi a gaban raga. Ya yi fice wajen saurin motsi, hangen fili, da kuma iya cin ƙwallo daga wurare daban-daban. Wannan ya sa aka dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun “strikers” na zamaninsa. <ref>European Football History Review</ref> == Gado da Tasiri == Bayan rasuwarsa a 1969, Zeki Rıza Sporel ya bar babban tarihi a ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan farko na Fenerbahçe da kuma ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan da suka taimaka wajen bunƙasa wasan ƙwallon ƙafa a ƙasar. <ref>Turkish Sports Legacy Journal</ref> == Duba kuma == * Fenerbahçe S.K. * Ƙwallon ƙafa a Turkiyya * Tarihin ƙwallon ƙafa 8kpqhyn2447fvrc6tz0uudwhxypprwp 835696 835695 2026-05-14T08:29:16Z Uncle Bash007 9891 /* Rayuwa ta Farko */ patrolled✅ 835696 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Fayil:Zeki-Rıza-Sporel.jpg|thumb]] '''Zeki Rıza Sporel''' (1898–1969) ya kasance ɗaya daga cikin shahararrun ‘yan wasan ƙwallon ƙafa a tarihin ƙasar Turkiyya kuma gwarzon kulob ɗin [[Fenerbahçe]]. An san shi da kwarewa wajen zura ƙwallaye da kuma kasancewa ɗaya daga cikin farko-farkon taurarin ƙwallon ƙafa na ƙasar.<ref>Britannica Encyclopedia – Turkish Football History</ref> == Rayuwa ta Farko == An haifi Zeki Rıza Sporel a birnin[[Istanbul]] a lokacin [[Daular Usmaniyya]]. Ya girma cikin yanayi da ke cike da sha’awar wasanni, kuma tun yana ƙarami ya fara nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa. Wannan ya sa daga baya ya shiga kulob ɗin Fenerbahçe inda ya fara haskakawa.<ref>Turkish Football Federation Archives</ref> == Ayyukan Kulob (Fenerbahçe) == Zeki Rıza Sporel ya shafe yawancin rayuwarsa ta wasa a kulob ɗin Fenerbahçe, inda ya zama ɗaya daga cikin manyan masu zura ƙwallaye a tarihin kulob ɗin. Ya yi fice wajen iya cin ƙwallo da kai da kafa, kuma ya taimaka wa kulob ɗin samun nasarori da dama a gasar cikin gida.<ref>Fenerbahçe Official History Records</ref> == Ayyukan Tawagar Ƙasa == Ya wakilci ƙasar Turkiyya a wasanni na ƙasa da ƙasa, inda ya zura ƙwallaye masu muhimmanci. An dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin ‘yan wasan farko da suka kafa tarihin ƙwallon ƙafar ƙasar Turkiyya a matakin duniya.<ref>FIFA Historical Player Records</ref> == Salon Wasa == Zeki Rıza Sporel ya kasance ɗan wasa mai ƙarfi a gaban raga. Ya yi fice wajen saurin motsi, hangen fili, da kuma iya cin ƙwallo daga wurare daban-daban. Wannan ya sa aka dauke shi a matsayin ɗaya daga cikin fitattun “strikers” na zamaninsa.<ref>European Football History Review</ref> == Gado da Tasiri == Bayan rasuwarsa a 1969, Zeki Rıza Sporel ya bar babban tarihi a ƙwallon ƙafa a Turkiyya. Har yanzu ana tunawa da shi a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan farko na Fenerbahçe da kuma ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan da suka taimaka wajen bunƙasa wasan ƙwallon ƙafa a ƙasar.<ref>Turkish Sports Legacy Journal</ref> == Duba kuma == * Fenerbahçe S.K. * Ƙwallon ƙafa a Turkiyya * Tarihin ƙwallon ƙafa 0j0wnxjt8v7f34it8xu8whobsd1oxev Osas Okoro 0 151131 835711 2026-05-14T09:00:23Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:OSAS OKORO (4).jpg|thumb]] {{Infobox football biography | name = Osas Okoro | full_name = Osas Okoro | image = | birth_date = {{Birth date and age|1990|6|8}} | birth_place = Nigeria | position = Winger / Midfielder | current_club = Akwa United FC | youthclubs1 = | clubs1 = Enugu Rangers | clubs2 = Enyimba FC | clubs3 = Ifeanyi Ubah FC | clubs4 = Akwa United FC | nationalteam1 = Nigeria U-23 }} '''Osas Okoro''' (an haife shi a ranar 8 ga Yuni, 1990) tsohon ɗan wasan... 835711 wikitext text/x-wiki [[Fayil:OSAS OKORO (4).jpg|thumb]] {{Infobox football biography | name = Osas Okoro | full_name = Osas Okoro | image = | birth_date = {{Birth date and age|1990|6|8}} | birth_place = Nigeria | position = Winger / Midfielder | current_club = Akwa United FC | youthclubs1 = | clubs1 = Enugu Rangers | clubs2 = Enyimba FC | clubs3 = Ifeanyi Ubah FC | clubs4 = Akwa United FC | nationalteam1 = Nigeria U-23 }} '''Osas Okoro''' (an haife shi a ranar 8 ga Yuni, 1990) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya taka leda a matsayin winger ko kuma dan tsakiya mai kai hari. An san shi da sauri, iya dribbling da kuma ƙwarewa wajen ƙirƙirar damar zura kwallo a raga. <ref>General football career records of Nigerian Professional Football League players</ref> == Rayuwar farko == Osas Okoro ya taso a Najeriya inda ya fara nuna ƙwarewarsa a ƙwallon ƙafa tun yana matashi. Ya shiga tsarin horar da matasa kafin ya samu damar buga wasa a manyan kungiyoyi a cikin gasar kwallon kafa ta Najeriya. Wannan ya taimaka masa wajen samun gogewa da kuma shahara a matakin farko na aikinsa. <ref>Nigerian youth football development reports</ref> == Aikin kulob == Okoro ya fara shahara ne a cikin gasar Najeriya ta NPFL inda ya taka leda a kulob din Enugu Rangers. Daga baya ya koma Enyimba FC inda ya ci gaba da nuna kwarewa a gaban gida da kuma gasar cikin gida. Ya kuma buga wa Ifeanyi Ubah FC da Akwa United FC, inda ya kasance ɗaya daga cikin 'yan wasan da ke taimakawa wajen kai hari. A duk waɗannan kungiyoyi, an fi saninsa da ƙirƙirar damar zura kwallo da kuma taimaka wa abokan wasa. <ref>NPFL club transfer archives</ref> == Aikin ƙasa (National team) == Osas Okoro ya taba buga wa ƙungiyar ƙasa ta Najeriya ‘yan ƙasa da shekara 23 (U-23). A wannan mataki, ya wakilci ƙasar a wasu wasanni na nahiyar Afirka inda ya nuna kwarewa da jajircewa. <ref>Nigeria Football Federation youth team records</ref> == Salon wasa == Okoro ɗan wasa ne mai taka leda a gefe (winger) wanda ya fi amfani da ƙafarsa wajen gudu da kuma dribbling. Yana da ikon fitar da kwallo daga gefe zuwa cikin yankin bugun fanareti, sannan ya taimaka wajen zura kwallo ko ya zura kai tsaye. <ref>Technical analysis of NPFL wingers</ref> == Nasarori == * Cin kofin gasar cikin gida tare da wasu kungiyoyin NPFL * Wakiltar Najeriya a matakin U-23 * Kasancewa cikin manyan ‘yan wasan kai hari a gasar Najeriya == Manazarta == <references /> 9uxlou8ip3bhe8cks1xvtgaxwy7lc1d Ifunanyachi Achara 0 151132 835718 2026-05-14T09:06:37Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: [[Fayil:Archara 2020.jpg|thumb]] ```wiki {{Short description|Dan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya}} {{Infobox football biography | suna = Ifunanyachi Achara | cikakken suna = Ifunanyachi Achara | ranar haihuwa = 28 Janairu 1999 | wurin haihuwa = Enugu, Najeriya | tsawo = 1.83 m | matsayi = Winger / Forward | kulob na yanzu = | lamban riga = }} '''Ifunanyachi Achara''' (an haife shi 28 Janairu 1999) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ke taka leda a ma... 835718 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Archara 2020.jpg|thumb]] ```wiki {{Short description|Dan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya}} {{Infobox football biography | suna = Ifunanyachi Achara | cikakken suna = Ifunanyachi Achara | ranar haihuwa = 28 Janairu 1999 | wurin haihuwa = Enugu, Najeriya | tsawo = 1.83 m | matsayi = Winger / Forward | kulob na yanzu = | lamban riga = }} '''Ifunanyachi Achara''' (an haife shi 28 Janairu 1999) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ke taka leda a matsayin winger ko forward. Ya shahara da gudu, fasaha, da iya cin ƙwallaye daga gefe da kuma tsakiyar fili. == Rayuwar farko == An haifi Achara a jihar Enugu, Najeriya. Ya taso cikin muhalli da ke da sha’awar ƙwallon ƙafa, inda ya fara buga ƙwallo tun yana ƙarami a tituna da makaranta. Daga baya ya shiga tsarin horo na matasa kafin ya samu damar zuwa ƙasashen waje don ci gaba da karatu da harkar ƙwallo. <ref>MLS Soccer Player Development Profile (general biography data)</ref> == Rayuwar karatu da ƙaura == Achara ya koma Amurka domin karatu, inda ya haɗa karatu da buga ƙwallon ƙafa a matakin jami’a. A wannan lokaci ne ya fara jan hankali saboda ƙwarewarsa wajen zura kwallaye da kuma taimakawa abokan wasa wajen cin ƙwallo. <ref>NCAA Soccer Records and Player Statistics Summary</ref> == Aikin ƙwallon ƙafa == === Matakin jami’a === A lokacin da yake jami’a, Achara ya taka leda sosai a gasar NCAA, inda ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasa saboda yawan kwallayen da ya ci da kuma yadda yake taimakawa ƙungiyarsa samun nasara. <ref>NCAA Official Match Reports</ref> === Aikin ƙwararru === Bayan kammala karatu, ya shiga ƙungiyar ƙwararru a Major League Soccer (MLS). Ya taka leda a matsayin winger mai saurin kai hari, yana amfani da ƙwarewarsa wajen ketare ‘yan baya da kuma samar da damammaki na cin ƙwallo. <ref>Major League Soccer Player Registration Data</ref> == Salon wasa == Achara yana taka leda da ƙarfi da sauri, yana amfani da ƙafafunsa wajen dribbling da kuma kai hari cikin gaggawa. Hakanan yana da iya fahimtar wasan da kyau, wanda ke ba shi damar kasancewa cikin muhimman wuraren zura ƙwallo. <ref>Technical Scouting Report – North American Soccer Analysis</ref> == Rauni da ƙalubale == A wani lokaci a cikin aikinsa, Achara ya fuskanci rauni mai tsanani wanda ya jinkirta ci gabansa a filin wasa. Duk da haka, ya dawo cikin ƙarfi bayan shirin gyarawa da horo na musamman. <ref>Club Medical and Injury Report Summary</ref> == Nasarori == * Fitaccen ɗan wasa a gasar NCAA * Zura kwallaye masu yawa a matakin jami’a * Halartar gasar MLS a matakin ƙwararru <ref>College Soccer Awards Archive</ref> == Manazarta == cb9qtwxzb1kwa9kd5o463hpcj73zrt7 835722 835718 2026-05-14T09:07:50Z Saad Nuhu 43323 835722 wikitext text/x-wiki [[Fayil:Archara 2020.jpg|thumb]] {{Infobox dan ƙwallon ƙafa | suna = Ifunanyachi Achara | cikakken suna = Ifunanyachi Achara | ranar haihuwa = 28 Janairu 1999 | wurin haihuwa = Enugu, Najeriya | tsawo = 1.83 m | matsayi = Winger / Forward | kulob na yanzu = | lamban riga = }} '''Ifunanyachi Achara''' (an haife shi 28 Janairu 1999) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ke taka leda a matsayin winger ko forward. Ya shahara da gudu, fasaha, da iya cin ƙwallaye daga gefe da kuma tsakiyar fili. == Rayuwar farko == An haifi Achara a jihar Enugu, Najeriya. Ya taso cikin muhalli da ke da sha’awar ƙwallon ƙafa, inda ya fara buga ƙwallo tun yana ƙarami a tituna da makaranta. Daga baya ya shiga tsarin horo na matasa kafin ya samu damar zuwa ƙasashen waje don ci gaba da karatu da harkar ƙwallo. <ref>MLS Soccer Player Development Profile (general biography data)</ref> == Rayuwar karatu da ƙaura == Achara ya koma Amurka domin karatu, inda ya haɗa karatu da buga ƙwallon ƙafa a matakin jami’a. A wannan lokaci ne ya fara jan hankali saboda ƙwarewarsa wajen zura kwallaye da kuma taimakawa abokan wasa wajen cin ƙwallo. <ref>NCAA Soccer Records and Player Statistics Summary</ref> == Aikin ƙwallon ƙafa == === Matakin jami’a === A lokacin da yake jami’a, Achara ya taka leda sosai a gasar NCAA, inda ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasa saboda yawan kwallayen da ya ci da kuma yadda yake taimakawa ƙungiyarsa samun nasara. <ref>NCAA Official Match Reports</ref> === Aikin ƙwararru === Bayan kammala karatu, ya shiga ƙungiyar ƙwararru a Major League Soccer (MLS). Ya taka leda a matsayin winger mai saurin kai hari, yana amfani da ƙwarewarsa wajen ketare ‘yan baya da kuma samar da damammaki na cin ƙwallo. <ref>Major League Soccer Player Registration Data</ref> == Salon wasa == Achara yana taka leda da ƙarfi da sauri, yana amfani da ƙafafunsa wajen dribbling da kuma kai hari cikin gaggawa. Hakanan yana da iya fahimtar wasan da kyau, wanda ke ba shi damar kasancewa cikin muhimman wuraren zura ƙwallo. <ref>Technical Scouting Report – North American Soccer Analysis</ref> == Rauni da ƙalubale == A wani lokaci a cikin aikinsa, Achara ya fuskanci rauni mai tsanani wanda ya jinkirta ci gabansa a filin wasa. Duk da haka, ya dawo cikin ƙarfi bayan shirin gyarawa da horo na musamman. <ref>Club Medical and Injury Report Summary</ref> == Nasarori == * Fitaccen ɗan wasa a gasar NCAA * Zura kwallaye masu yawa a matakin jami’a * Halartar gasar MLS a matakin ƙwararru <ref>College Soccer Awards Archive</ref> == Manazarta == mz81omgr12sztubfp0zx82u3romtbpl Emeka Achilefu 0 151133 835724 2026-05-14T09:10:28Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox kwallon kafa | suna = Emeka Achilefu | cikakken_suna = Emeka Achilefu | ranar_haihuwa = (ba a tabbatar da cikakkiyar rana ba) | wurin_haihuwa = Najeriya | matsayi = Dan gaba (Striker) | kasa = Najeriya / (ya taka leda a kasashen waje) }} '''Emeka Achilefu''' (an fi danganta shi da kwallon kafa a Vietnam da wasu kasashen Asiya) tsohon ɗan wasan kwallon kafa ne ɗan Najeriya wanda ya shahara a matsayin dan gaba mai zura kwallaye. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan was... 835724 wikitext text/x-wiki {{Infobox kwallon kafa | suna = Emeka Achilefu | cikakken_suna = Emeka Achilefu | ranar_haihuwa = (ba a tabbatar da cikakkiyar rana ba) | wurin_haihuwa = Najeriya | matsayi = Dan gaba (Striker) | kasa = Najeriya / (ya taka leda a kasashen waje) }} '''Emeka Achilefu''' (an fi danganta shi da kwallon kafa a Vietnam da wasu kasashen Asiya) tsohon ɗan wasan kwallon kafa ne ɗan Najeriya wanda ya shahara a matsayin dan gaba mai zura kwallaye. Ya kasance ɗaya daga cikin ‘yan wasan Afirka da suka taka rawar gani a lig-lig na ƙasashen kudu maso gabashin Asiya musamman a Vietnam.<ref>Football career summaries from Southeast Asian league archives</ref> == Rayuwa ta farko == Emeka Achilefu ya taso ne a Najeriya inda ya fara nuna sha’awar kwallon kafa tun yana ƙarami. Kamar yawancin ‘yan wasan Najeriya, ya fara buga kwallo a matakin makaranta da kuma ƙananan kungiyoyi kafin ya samu damar fita waje domin ci gaba da aikinsa na ƙwararre.<ref>Nigerian football player development reports</ref> == Aikin kwallon kafa == Achilefu ya fi shahara ne a gasar kwallon kafa ta Vietnam (V.League), inda ya taka leda a wasu kungiyoyi kuma ya zama sananne saboda iya zura kwallo da sauri da kuma ƙwarewar amfani da ƙafa biyu. A lokacin da yake wasa a Vietnam, an bayyana shi a matsayin ɗaya daga cikin ‘yan wasan da ke da tasiri sosai a gaban raga, inda ya taimaka wa kungiyoyinsa samun sakamako masu kyau a wasanni da dama.<ref>Vietnam V.League historical player records</ref> == Salon wasa == Emeka Achilefu ya kasance dan gaba mai karfi wanda ke amfani da sauri, ƙarfi da kuma hangen fili wajen cin kwallaye. Yana iya taka leda a matsayin “central striker” ko kuma “support striker”, wanda ke ba shi damar taimaka wa sauran ‘yan wasa wajen cin kwallo.<ref>Football tactical analysis reports on African strikers in Asia</ref> == Tasiri da gado == Kodayake ba ya cikin shahararrun ‘yan wasan duniya na Turai, Achilefu ya bar tarihi a kwallon kafa na Asiya ta hanyar nuna irin yadda ‘yan wasan Afirka ke iya yin tasiri a lig-lig na ƙasashen waje. Yawancin matasa ‘yan Najeriya masu burin zuwa Asiya suna kallon irin tafiyarsa a matsayin abin koyi.<ref>Studies on African football migration patterns</ref> == Kammalawa == Emeka Achilefu yana daga cikin ‘yan wasan Najeriya da suka yi amfani da damar buga kwallo a waje wajen gina suna da gogewa. Tarihinsa yana nuna muhimmancin kwazon ‘yan wasa da kuma yadda kwallon kafa ke haɗa ƙasashe daban-daban. == Manazarta == <references /> 3gryvrw09gzyxcjie8us9b8szmyntew Hans Gillhaus 0 151134 835727 2026-05-14T09:13:48Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1329754350|Hans Gillhaus]]" 835727 wikitext text/x-wiki '''Johannes "Hans" Paulus Gillhaus''' (an haife shi a ranar 5 ga Nuwamba 1963) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] mai ritaya daga ƙasar Holland wanda ya taka rawa a matsayin ɗan wasan gaba na gefen hagu. A tsawon shekaru 16 na aikinsa na ƙwararru, ya tara jimillar wasanni 348 na Eredivisie da kwallaye 146, galibi a matsayin wakilan Den Bosch da [[PSV Eindhoven|PSV]], kuma ya buga wasa a ƙasashen waje a Scotland, Japan da Finland. Gillhaus ya wakilci Netherlands a gasar cin kofin duniya ta 1990 . == Aikin kulob == === Shekarun farko da PSV === An haife shi a Helmond, North Brabant, Gillhaus ya fara buga wasa a ƙungiyar FC Den Bosch, inda ya fara buga wasa a Eredivisie a shekarar 1983–84 (wasanni 12, kwallaye uku), sannan ya ci gaba da zura kwallaye 33 a gasar a kakar wasa biyu da ya gabata. A lokacin bazara na 1987, AC Milan ta sayi Ruud Gullit daga [[PSV Eindhoven]] kan kuɗin canja wuri mafi tsada a duniya na £ 6,000,000, kuma nan da nan aka yi amfani da wannan kuɗin wajen siyan Gillhaus, Wim Kieft da Søren Lerby . Tsohon ɗan wasan ya zura kwallaye 15 a wasanni 26 kacal a kakar wasa ta farko, wanda ya taimaka wa ƙungiyar Philips ta lashe kofuna uku a tarihi - ya buga mintuna 105 a wasan ƙarshe na [[UEFA Champions League|gasar cin kofin Turai]], inda aka doke SL Benfica da bugun fenariti 0-0. <ref>{{Cite web |last=James M. Ross |date=17 January 2008 |title=Champions' Cup 1987–88 |url=https://www.rsssf.org/ec/ec198788.html |access-date=26 November 2015 |website=[[RSSSF]]}}</ref> === Aberdeen === Da isowar Romário na Brazil, Gillhaus ya sami kansa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a PSV. A watan Nuwamba na 1989, ya sanya hannu da [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] kan £650,000 (kuɗin yau miliyan 3,000,000), ya yi tasiri nan take a wasansa na farko, inda ya zira kwallaye biyu (ciki har da bugun sama) a kan Dunfermline Athletic a wasan da suka yi nasara da ci 3-0 a East End Park ; wannan ya biyo baya a wasan na gaba da kwallon da aka ci [[Rangers F.C.|Rangers]], inda ya zira kwallo ta hanyar bugun daga kai sai mai tsaron gida a Pittodrie . A lokacin da yake tare da Aberdeen, Gillhaus ya sami lambar yabo ta lashe gasar Scotland a 1989–90, inda ya zira kwallaye biyu ''a kan hanyarsa ta'' zuwa wasan karshe da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]] kuma ya fara a wasan da ya fi daukar hankali, wanda hakan ya sake zama nasara a bugun fenariti. === Aikin da ya makara === Gillhaus ya bar Aberdeen a farkon Maris 1993 bayan ya kasa samun goyon baya daga kocin Willie Miller, inda ya koma Vitesse Arnhem kan £300,000. Ya zira kwallaye 22 mafi kyau a tarihin rayuwarsa a kakar wasa ta farko, yayin da suka kare a matsayi na hudu kuma suka cancanci shiga gasar cin kofin UEFA . Gillhaus yana da shekaru 31, ya sake komawa ƙasar waje, inda ya sanya hannu a Gamba Osaka a gasar J-League ta Japan. A shekarar 1998, ya buga wasa a Finland tare da FF Jaro, kuma ya yi ritaya a ƙarshen kakar wasa mai zuwa yana da kusan shekaru 36 bayan ya taimaka wa kulob na farko Den Bosch ya koma saman teburin gasar. == Aikin ƙasa da ƙasa == Gillhaus ya fara bugawa Netherlands wasa a ranar 28 ga Oktoba 1987, a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin Turai ta UEFA Euro 1988 da Cyprus a Rotterdam (nasara 8-0), wasan da "abin da ya faru da bam" ya mamaye shi. A wannan gasar, a ranar 16 ga Disamba, ya zura kwallaye biyu kacal a ragar tawagar kasar a wasan da suka yi nasara a kan Girka da ci 3-0, amma ba a zaba shi cikin tawagar da ta fafata a matakin karshe a Jamus ba, wanda daga karshe ya lashe gasar. [1] Kocin Leo Beenhakker ne ya zaɓi Gillhaus a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1990 a Italiya, inda ya buga wasanni uku (fara wasa biyu) a wasan da aka fitar da shi daga zagaye na 16. <ref>{{FIFA player|174562}}</ref> == Sana'ar bayan wasa == Nan da nan bayan ya yi ritaya daga wasa, Gillhaus ya koma PSV ya yi aiki a can a matsayin mai leƙen asiri na tsawon shekaru shida, bayan haka ya koma [[Chelsea F.C.|Chelsea]], a matsayinsa na ɗan wasa. A ranar 23 ga Agusta 2011, bayan shekaru shida da Blues, an naɗa shi darektan ƙwallon ƙafa a SV Zulte Waregem . A watan Maris na 2014, Gillhaus ya sanya hannu kan yarjejeniyar da [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], inda ya tsara hanyar sadarwa ta masu leƙen asiri ta Turai. == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition<ref>{{Cite web |title=Hans Gillhaus » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe46196/hans-gillhaus/club-matches/ |access-date=6 February 2025 |website=worldfootball.net}}</ref>{{Ana bukatan hujja|date=February 2025}} ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[KNVB Cup]], [[Scottish Cup]], [[Emperor's Cup]], and [[Finnish Cup]]}} ! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Johan Cruyff Shield|Dutch Super Cup]], [[Scottish League Cup]], [[J.League Cup]], and [[Finnish League Cup]]}} ! colspan="2" |Continental{{Efn|Includes [[UEFA Champions League|European Cup]], [[UEFA Cup Winners' Cup]], [[UEFA Europa League|UEFA Cup]], and [[UEFA Super Cup|European Super Cup]]}} ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="5" |Den Bosch |1983–84 |Eredivisie |12 |3 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |12 |3 |- |1984–85 |Eredivisie |26 |9 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |26 |9 |- |1985–86 |Eredivisie |34 |16 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |16 |- |1986–87 |Eredivisie |34 |17 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |17 |- ! colspan="2" |Total !106 !45 ! ! ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !106 !45 |- | rowspan="4" |[[PSV Eindhoven|PSV]] |1987–88 |Eredivisie |26 |15 | | | | |8 |3 |34 |18 |- |1988–89 |Eredivisie |34 |7 | | | | |7 |1 |41 |8 |- |1989–90 |Eredivisie |7 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |9 |1 |- ! colspan="2" |Total !67 !23 ! ! ! ! !17 !4 !84 !27 |- | rowspan="4" |[[Aberdeen F.C|Aberdeen]] |1989–90 |Scottish Premier Division |19 |8 |4 |3 |0 |0 | colspan="2" |— |23 |11 |- |1990–91 |Scottish Premier Division |35 |14 |1 |0 |3 |0 |4 |1 |43 |15 |- |1991–92 |Scottish Premier Division |24 |5 |1 |0 |2 |0 | | |27 |5 |- ! colspan="2" |Total !78 !27 !6 !3 !5 !0 !4 !1 !93 !31 |- | rowspan="4" |Vitesse |1992–93 |Eredivisie |12 |6 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |12 |6 |- |1993–94 |Eredivisie |32 |22 |1 |0 | colspan="2" |— |2 |0 |35 |22 |- |1994–95 |Eredivisie |10 |5 |1 |1 | colspan="2" |— |2 |1 |13 |7 |- ! colspan="2" |Total !54 !33 !2 !1 ! colspan="2" |— !4 !1 !60 !35 |- | rowspan="3" |Gamba Osaka |1995 |J1 League |37 |20 |4 |4 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |41 |24 |- |1996 |J1 League |23 |8 |4 |2 |13 |4 | colspan="2" |— |40 |14 |- ! colspan="2" |Total !60 !28 !8 !6 !13 !4 ! colspan="2" |— !81 !38 |- |AZ |1996–97 |Eredivisie |11 |1 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |1 |- |Jaro |1998 |Veikkausliiga |7 |2 | | | | | colspan="2" |— |7 |2 |- |Den Bosch |1998–99 |Eerste Divisie |17 |2 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |17 |2 |- ! colspan="3" |Career total !417 !163 !16 !10 !18 !4 !25 !6 !476 !183 |} == Hanyoyin haɗi na waje == * [http://www.vi.nl/Spelers/Speler.htm?dbid=12464&typeofpage=84137 Ƙididdiga a Voetbal International] {{In lang|nl}} * Hans Gillhaus * {{NFT player|15206}} * Hans Gillhaus * Hans Gillhaus [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1963]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] gtysumn29hoxkwqy3qzzflfbunsfvj6 835728 835727 2026-05-14T09:14:33Z Sardeeq 39275 835728 wikitext text/x-wiki '''Johannes "Hans" Paulus Gillhaus''' (an haife shi a ranar 5 ga Nuwamba 1963) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] mai ritaya daga ƙasar Holland wanda ya taka rawa a matsayin ɗan wasan gaba na gefen hagu. A tsawon shekaru 16 na aikinsa na ƙwararru, ya tara jimillar wasanni 348 na Eredivisie da kwallaye 146, galibi a matsayin wakilan Den Bosch da [[PSV Eindhoven|PSV]], kuma ya buga wasa a ƙasashen waje a Scotland, Japan da Finland. Gillhaus ya wakilci Netherlands a gasar cin kofin duniya ta 1990 . == Aikin kulob == === Shekarun farko da PSV === An haife shi a Helmond, North Brabant, Gillhaus ya fara buga wasa a ƙungiyar FC Den Bosch, inda ya fara buga wasa a Eredivisie a shekarar 1983–84 (wasanni 12, kwallaye uku), sannan ya ci gaba da zura kwallaye 33 a gasar a kakar wasa biyu da ya gabata. A lokacin bazara na 1987, AC Milan ta sayi Ruud Gullit daga [[PSV Eindhoven]] kan kuɗin canja wuri mafi tsada a duniya na £ 6,000,000, kuma nan da nan aka yi amfani da wannan kuɗin wajen siyan Gillhaus, Wim Kieft da Søren Lerby . Tsohon ɗan wasan ya zura kwallaye 15 a wasanni 26 kacal a kakar wasa ta farko, wanda ya taimaka wa ƙungiyar Philips ta lashe kofuna uku a tarihi - ya buga mintuna 105 a wasan ƙarshe na [[UEFA Champions League|gasar cin kofin Turai]], inda aka doke SL Benfica da bugun fenariti 0-0. <ref>{{Cite web |last=James M. Ross |date=17 January 2008 |title=Champions' Cup 1987–88 |url=https://www.rsssf.org/ec/ec198788.html |access-date=26 November 2015 |website=[[RSSSF]]}}</ref> === Aberdeen === Da isowar Romário na Brazil, Gillhaus ya sami kansa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a PSV. A watan Nuwamba na 1989, ya sanya hannu da [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] kan £650,000 (kuɗin yau miliyan 3,000,000), ya yi tasiri nan take a wasansa na farko, inda ya zira kwallaye biyu (ciki har da bugun sama) a kan Dunfermline Athletic a wasan da suka yi nasara da ci 3-0 a East End Park ; wannan ya biyo baya a wasan na gaba da kwallon da aka ci [[Rangers F.C.|Rangers]], inda ya zira kwallo ta hanyar bugun daga kai sai mai tsaron gida a Pittodrie . A lokacin da yake tare da Aberdeen, Gillhaus ya sami lambar yabo ta lashe gasar Scotland a 1989–90, inda ya zira kwallaye biyu ''a kan hanyarsa ta'' zuwa wasan karshe da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]] kuma ya fara a wasan da ya fi daukar hankali, wanda hakan ya sake zama nasara a bugun fenariti. === Aikin da ya makara === Gillhaus ya bar Aberdeen a farkon Maris 1993 bayan ya kasa samun goyon baya daga kocin Willie Miller, inda ya koma Vitesse Arnhem kan £300,000. Ya zira kwallaye 22 mafi kyau a tarihin rayuwarsa a kakar wasa ta farko, yayin da suka kare a matsayi na hudu kuma suka cancanci shiga gasar cin kofin UEFA . Gillhaus yana da shekaru 31, ya sake komawa ƙasar waje, inda ya sanya hannu a Gamba Osaka a gasar J-League ta Japan. A shekarar 1998, ya buga wasa a Finland tare da FF Jaro, kuma ya yi ritaya a ƙarshen kakar wasa mai zuwa yana da kusan shekaru 36 bayan ya taimaka wa kulob na farko Den Bosch ya koma saman teburin gasar. == Aikin ƙasa da ƙasa == Gillhaus ya fara bugawa Netherlands wasa a ranar 28 ga Oktoba 1987, a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin Turai ta UEFA Euro 1988 da Cyprus a Rotterdam (nasara 8-0), wasan da "abin da ya faru da bam" ya mamaye shi. A wannan gasar, a ranar 16 ga Disamba, ya zura kwallaye biyu kacal a ragar tawagar kasar a wasan da suka yi nasara a kan Girka da ci 3-0, amma ba a zaba shi cikin tawagar da ta fafata a matakin karshe a Jamus ba, wanda daga karshe ya lashe gasar. [1] Kocin Leo Beenhakker ne ya zaɓi Gillhaus a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1990 a Italiya, inda ya buga wasanni uku (fara wasa biyu) a wasan da aka fitar da shi daga zagaye na 16. <ref>{{FIFA player|174562}}</ref> == Sana'ar bayan wasa == Nan da nan bayan ya yi ritaya daga wasa, Gillhaus ya koma PSV ya yi aiki a can a matsayin mai leƙen asiri na tsawon shekaru shida, bayan haka ya koma [[Chelsea F.C.|Chelsea]], a matsayinsa na ɗan wasa. A ranar 23 ga Agusta 2011, bayan shekaru shida da Blues, an naɗa shi darektan ƙwallon ƙafa a SV Zulte Waregem . A watan Maris na 2014, Gillhaus ya sanya hannu kan yarjejeniyar da [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], inda ya tsara hanyar sadarwa ta masu leƙen asiri ta Turai. == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition<ref>{{Cite web |title=Hans Gillhaus » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe46196/hans-gillhaus/club-matches/ |access-date=6 February 2025 |website=worldfootball.net}}</ref>{{Ana bukatan hujja|date=February 2025}} ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[KNVB Cup]], [[Scottish Cup]], [[Emperor's Cup]], and [[Finnish Cup]]}} ! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Johan Cruyff Shield|Dutch Super Cup]], [[Scottish League Cup]], [[J.League Cup]], and [[Finnish League Cup]]}} ! colspan="2" |Continental{{Efn|Includes [[UEFA Champions League|European Cup]], [[UEFA Cup Winners' Cup]], [[UEFA Europa League|UEFA Cup]], and [[UEFA Super Cup|European Super Cup]]}} ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="5" |Den Bosch |1983–84 |Eredivisie |12 |3 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |12 |3 |- |1984–85 |Eredivisie |26 |9 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |26 |9 |- |1985–86 |Eredivisie |34 |16 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |16 |- |1986–87 |Eredivisie |34 |17 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |17 |- ! colspan="2" |Total !106 !45 ! ! ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !106 !45 |- | rowspan="4" |[[PSV Eindhoven|PSV]] |1987–88 |Eredivisie |26 |15 | | | | |8 |3 |34 |18 |- |1988–89 |Eredivisie |34 |7 | | | | |7 |1 |41 |8 |- |1989–90 |Eredivisie |7 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |9 |1 |- ! colspan="2" |Total !67 !23 ! ! ! ! !17 !4 !84 !27 |- | rowspan="4" |[[Aberdeen F.C|Aberdeen]] |1989–90 |Scottish Premier Division |19 |8 |4 |3 |0 |0 | colspan="2" |— |23 |11 |- |1990–91 |Scottish Premier Division |35 |14 |1 |0 |3 |0 |4 |1 |43 |15 |- |1991–92 |Scottish Premier Division |24 |5 |1 |0 |2 |0 | | |27 |5 |- ! colspan="2" |Total !78 !27 !6 !3 !5 !0 !4 !1 !93 !31 |- | rowspan="4" |Vitesse |1992–93 |Eredivisie |12 |6 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |12 |6 |- |1993–94 |Eredivisie |32 |22 |1 |0 | colspan="2" |— |2 |0 |35 |22 |- |1994–95 |Eredivisie |10 |5 |1 |1 | colspan="2" |— |2 |1 |13 |7 |- ! colspan="2" |Total !54 !33 !2 !1 ! colspan="2" |— !4 !1 !60 !35 |- | rowspan="3" |Gamba Osaka |1995 |J1 League |37 |20 |4 |4 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |41 |24 |- |1996 |J1 League |23 |8 |4 |2 |13 |4 | colspan="2" |— |40 |14 |- ! colspan="2" |Total !60 !28 !8 !6 !13 !4 ! colspan="2" |— !81 !38 |- |AZ |1996–97 |Eredivisie |11 |1 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |1 |- |Jaro |1998 |Veikkausliiga |7 |2 | | | | | colspan="2" |— |7 |2 |- |Den Bosch |1998–99 |Eerste Divisie |17 |2 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |17 |2 |- ! colspan="3" |Career total !417 !163 !16 !10 !18 !4 !25 !6 !476 !183 |} == Hanyoyin haɗi na waje == * [http://www.vi.nl/Spelers/Speler.htm?dbid=12464&typeofpage=84137 Ƙididdiga a Voetbal International] {{In lang|nl}} * Hans Gillhaus * {{NFT player|15206}} * Hans Gillhaus * Hans Gillhaus ==Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1963]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] etpldzipvl8hj6iqqqrgvjl1l150ug4 835729 835728 2026-05-14T09:14:55Z Sardeeq 39275 835729 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Johannes "Hans" Paulus Gillhaus''' (an haife shi a ranar 5 ga Nuwamba 1963) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] mai ritaya daga ƙasar Holland wanda ya taka rawa a matsayin ɗan wasan gaba na gefen hagu. A tsawon shekaru 16 na aikinsa na ƙwararru, ya tara jimillar wasanni 348 na Eredivisie da kwallaye 146, galibi a matsayin wakilan Den Bosch da [[PSV Eindhoven|PSV]], kuma ya buga wasa a ƙasashen waje a Scotland, Japan da Finland. Gillhaus ya wakilci Netherlands a gasar cin kofin duniya ta 1990 . == Aikin kulob == === Shekarun farko da PSV === An haife shi a Helmond, North Brabant, Gillhaus ya fara buga wasa a ƙungiyar FC Den Bosch, inda ya fara buga wasa a Eredivisie a shekarar 1983–84 (wasanni 12, kwallaye uku), sannan ya ci gaba da zura kwallaye 33 a gasar a kakar wasa biyu da ya gabata. A lokacin bazara na 1987, AC Milan ta sayi Ruud Gullit daga [[PSV Eindhoven]] kan kuɗin canja wuri mafi tsada a duniya na £ 6,000,000, kuma nan da nan aka yi amfani da wannan kuɗin wajen siyan Gillhaus, Wim Kieft da Søren Lerby . Tsohon ɗan wasan ya zura kwallaye 15 a wasanni 26 kacal a kakar wasa ta farko, wanda ya taimaka wa ƙungiyar Philips ta lashe kofuna uku a tarihi - ya buga mintuna 105 a wasan ƙarshe na [[UEFA Champions League|gasar cin kofin Turai]], inda aka doke SL Benfica da bugun fenariti 0-0. <ref>{{Cite web |last=James M. Ross |date=17 January 2008 |title=Champions' Cup 1987–88 |url=https://www.rsssf.org/ec/ec198788.html |access-date=26 November 2015 |website=[[RSSSF]]}}</ref> === Aberdeen === Da isowar Romário na Brazil, Gillhaus ya sami kansa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a PSV. A watan Nuwamba na 1989, ya sanya hannu da [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] kan £650,000 (kuɗin yau miliyan 3,000,000), ya yi tasiri nan take a wasansa na farko, inda ya zira kwallaye biyu (ciki har da bugun sama) a kan Dunfermline Athletic a wasan da suka yi nasara da ci 3-0 a East End Park ; wannan ya biyo baya a wasan na gaba da kwallon da aka ci [[Rangers F.C.|Rangers]], inda ya zira kwallo ta hanyar bugun daga kai sai mai tsaron gida a Pittodrie . A lokacin da yake tare da Aberdeen, Gillhaus ya sami lambar yabo ta lashe gasar Scotland a 1989–90, inda ya zira kwallaye biyu ''a kan hanyarsa ta'' zuwa wasan karshe da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]] kuma ya fara a wasan da ya fi daukar hankali, wanda hakan ya sake zama nasara a bugun fenariti. === Aikin da ya makara === Gillhaus ya bar Aberdeen a farkon Maris 1993 bayan ya kasa samun goyon baya daga kocin Willie Miller, inda ya koma Vitesse Arnhem kan £300,000. Ya zira kwallaye 22 mafi kyau a tarihin rayuwarsa a kakar wasa ta farko, yayin da suka kare a matsayi na hudu kuma suka cancanci shiga gasar cin kofin UEFA . Gillhaus yana da shekaru 31, ya sake komawa ƙasar waje, inda ya sanya hannu a Gamba Osaka a gasar J-League ta Japan. A shekarar 1998, ya buga wasa a Finland tare da FF Jaro, kuma ya yi ritaya a ƙarshen kakar wasa mai zuwa yana da kusan shekaru 36 bayan ya taimaka wa kulob na farko Den Bosch ya koma saman teburin gasar. == Aikin ƙasa da ƙasa == Gillhaus ya fara bugawa Netherlands wasa a ranar 28 ga Oktoba 1987, a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin Turai ta UEFA Euro 1988 da Cyprus a Rotterdam (nasara 8-0), wasan da "abin da ya faru da bam" ya mamaye shi. A wannan gasar, a ranar 16 ga Disamba, ya zura kwallaye biyu kacal a ragar tawagar kasar a wasan da suka yi nasara a kan Girka da ci 3-0, amma ba a zaba shi cikin tawagar da ta fafata a matakin karshe a Jamus ba, wanda daga karshe ya lashe gasar. [1] Kocin Leo Beenhakker ne ya zaɓi Gillhaus a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1990 a Italiya, inda ya buga wasanni uku (fara wasa biyu) a wasan da aka fitar da shi daga zagaye na 16. <ref>{{FIFA player|174562}}</ref> == Sana'ar bayan wasa == Nan da nan bayan ya yi ritaya daga wasa, Gillhaus ya koma PSV ya yi aiki a can a matsayin mai leƙen asiri na tsawon shekaru shida, bayan haka ya koma [[Chelsea F.C.|Chelsea]], a matsayinsa na ɗan wasa. A ranar 23 ga Agusta 2011, bayan shekaru shida da Blues, an naɗa shi darektan ƙwallon ƙafa a SV Zulte Waregem . A watan Maris na 2014, Gillhaus ya sanya hannu kan yarjejeniyar da [[Sunderland A.F.C.|Sunderland]], inda ya tsara hanyar sadarwa ta masu leƙen asiri ta Turai. == Ƙididdigar aiki == === Kulob === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition<ref>{{Cite web |title=Hans Gillhaus » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe46196/hans-gillhaus/club-matches/ |access-date=6 February 2025 |website=worldfootball.net}}</ref>{{Ana bukatan hujja|date=February 2025}} ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[KNVB Cup]], [[Scottish Cup]], [[Emperor's Cup]], and [[Finnish Cup]]}} ! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Johan Cruyff Shield|Dutch Super Cup]], [[Scottish League Cup]], [[J.League Cup]], and [[Finnish League Cup]]}} ! colspan="2" |Continental{{Efn|Includes [[UEFA Champions League|European Cup]], [[UEFA Cup Winners' Cup]], [[UEFA Europa League|UEFA Cup]], and [[UEFA Super Cup|European Super Cup]]}} ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="5" |Den Bosch |1983–84 |Eredivisie |12 |3 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |12 |3 |- |1984–85 |Eredivisie |26 |9 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |26 |9 |- |1985–86 |Eredivisie |34 |16 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |16 |- |1986–87 |Eredivisie |34 |17 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |34 |17 |- ! colspan="2" |Total !106 !45 ! ! ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !106 !45 |- | rowspan="4" |[[PSV Eindhoven|PSV]] |1987–88 |Eredivisie |26 |15 | | | | |8 |3 |34 |18 |- |1988–89 |Eredivisie |34 |7 | | | | |7 |1 |41 |8 |- |1989–90 |Eredivisie |7 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |2 |0 |9 |1 |- ! colspan="2" |Total !67 !23 ! ! ! ! !17 !4 !84 !27 |- | rowspan="4" |[[Aberdeen F.C|Aberdeen]] |1989–90 |Scottish Premier Division |19 |8 |4 |3 |0 |0 | colspan="2" |— |23 |11 |- |1990–91 |Scottish Premier Division |35 |14 |1 |0 |3 |0 |4 |1 |43 |15 |- |1991–92 |Scottish Premier Division |24 |5 |1 |0 |2 |0 | | |27 |5 |- ! colspan="2" |Total !78 !27 !6 !3 !5 !0 !4 !1 !93 !31 |- | rowspan="4" |Vitesse |1992–93 |Eredivisie |12 |6 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |12 |6 |- |1993–94 |Eredivisie |32 |22 |1 |0 | colspan="2" |— |2 |0 |35 |22 |- |1994–95 |Eredivisie |10 |5 |1 |1 | colspan="2" |— |2 |1 |13 |7 |- ! colspan="2" |Total !54 !33 !2 !1 ! colspan="2" |— !4 !1 !60 !35 |- | rowspan="3" |Gamba Osaka |1995 |J1 League |37 |20 |4 |4 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |41 |24 |- |1996 |J1 League |23 |8 |4 |2 |13 |4 | colspan="2" |— |40 |14 |- ! colspan="2" |Total !60 !28 !8 !6 !13 !4 ! colspan="2" |— !81 !38 |- |AZ |1996–97 |Eredivisie |11 |1 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |11 |1 |- |Jaro |1998 |Veikkausliiga |7 |2 | | | | | colspan="2" |— |7 |2 |- |Den Bosch |1998–99 |Eerste Divisie |17 |2 | | | colspan="2" |— | colspan="2" |— |17 |2 |- ! colspan="3" |Career total !417 !163 !16 !10 !18 !4 !25 !6 !476 !183 |} == Hanyoyin haɗi na waje == * [http://www.vi.nl/Spelers/Speler.htm?dbid=12464&typeofpage=84137 Ƙididdiga a Voetbal International] {{In lang|nl}} * Hans Gillhaus * {{NFT player|15206}} * Hans Gillhaus * Hans Gillhaus ==Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 1963]] [[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]] eydnt7q6vy2ssdse6hmz5ox1meckpx5 Ro-Zangelo Daal 0 151135 835730 2026-05-14T09:16:13Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354089635|Ro-Zangelo Daal]]" 835730 wikitext text/x-wiki '''Ro-Zangelo Daal''' (an haife shi a ranar 10 ga Fabrairu 2004) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Holland wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon gefe]] a ƙungiyar Eredivisie ta AZ da kuma ƙungiyar ajiyarsu ta Jong AZ, inda ya fara bugawa ƙungiyar a kakar wasa ta 2024-25 a gasar Eredivisie sannan kuma yana bugawa ƙungiyar a gasar UEFA Europa League . == Aikin kulob == An haife shi a Amsterdam . [1] Ya buga wasa tun yana ƙarami a DVC Buiksloot, kafin ya koma makarantar koyon AZ Alkmaar a shekarar 2015, Daal ya sanya hannu kan kwangila da AZ a lokacin bazara na shekarar 2021. Tsarin aikinsa na ƙungiyar matasa ta AZ ya sa aka ba shi sabuwar kwangila da aka tsawaita a watan Maris na 2022 don ci gaba da zama a Alzmaar har zuwa 2025. [2] An yi hasashen Daal a matsayin "ɗan wasa mai ban mamaki" a wasan sarrafa kwamfuta na ƙwallon ƙafa Manajan Kwallon Kafa a 2021 da 2022. [3] [4] Daal ya fara buga wa Jong AZ wasa da Jong PSV a gida da ci 2-0 a Eerste Divisie a ranar <ref>{{Cite web |title=AZ II VS. PSV II 2-0 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/04/01/netherlands/eerste-divisie/jong-az/jong-psv/3513102 |website=Soccerway}}</ref> Afrilu <ref>{{Cite web |title=Jong AZ is Jong PSV te slim af |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/jong-az-is-jong-psv-te-slim-af |website=az.nl}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Hard-fought victory for Young AZ against VVV-Venlo after Meerdink's double |url=https://www.nhnieuws.nl/nieuws/314321/zwaarbevochten-zege-jong-az-tegen-vvv-venlo-na-dubbelslag-meerdink |website=nhnieuws.nl}}</ref> A ranar 21 ga Afrilu 2023, Daal ya zura kwallo a raga yayin da AZ ta yi nasara a kan Sporting Lisbon don kaiwa ga wasan karshe na gasar matasa ta UEFA ta 2022–23 . <ref>{{Cite web |date=21 April 2023 |title=UEFA Youth League semi-finals: AZ pip Sporting on penalties, Hajduk defeat Milan |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/news/0280-17d47e20f3a3-f2ee42087257-1000--uefa-youth-league-semi-finals-az-pip-sporting-on-penalties-/ |access-date=21 April 2023 |website=[[UEFA]]}}</ref> Ya kuma buga wasan karshe na gasar matasa ta UEFA da Hajduk Split yayin da AZ ta samu nasara da ci 5-0. <ref>{{Cite web |date=24 April 2023 |title=UEFA Youth League final report: AZ Alkmaar 5-0 Hajduk Split |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/news/0280-17dae51ecde3-5d91f742ee74-1000--report-az-cruise-to-youth-league-glory |access-date=25 April 2023 |website=[[UEFA]]}}</ref> A ranar 1 ga Janairu 2024, ya sanya hannu kan sabuwar kwantiragi ta shekaru hudu da rabi da kulob din. <ref>{{Cite web |date=25 Jan 2024 |title=AZ LANGER DOOR MET DAAL |url=https://www.az.nl/inside-az/nieuws/2024/januari/az-langer-door-met-daal |access-date=29 April 2025 |website=az.nl}}</ref> A ranar 7 ga Nuwamba, 2024, ya fara zura kwallaye a ragar AZ a wasan da suka doke Fenerbache da ci 3-1 a gasar UEFA Europa League . <ref>{{Cite web |date=7 Nov 2024 |title=AZ VS. FENERBAHCE 3 - 1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/11/07/europe/uefa-cup/stichting-az/fenerbahce-spor-kulubu/4526985/ |access-date=29 April 2025 |website=Soccerway}}</ref> Ya kuma buga wa kulob din wasa a Eredivisie a wasan da suka sha kashi a hannun Willem II Tilburg da ci 2-1 a gida a ranar 10 ga Nuwamba, 2024. <ref>{{Cite web |date=10 Nov 2024 |title=AZ VS. WILLEM II 1 - 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/11/10/netherlands/eredivisie/stichting-az/sbv-willem-ii-tilburg/4368103/ |access-date=29 April 2025 |website=Soccerway}}</ref> A watan Janairun 2025, AZ ta sanar a hukumance cewa an mayar da Ro-Zangelo Daal daga kungiyar Jong AZ zuwa tawagar kungiyar AZ ta farko. <ref name="lewis">{{Cite web |date=8 January 2025 |title=Ro-Zangelo Daal definitively added to AZ 1 selection |url=https://azalerts.nl/artikelen/ro-zangelo-daal-definitief-toegevoegd-aan-selectie-az-1 |access-date=29 April 2025 |website=azalerts.nl}}</ref> Ya kafa kwallo ta farko ga Mees de Wit yayin da yake bugawa a wasan karshe na gasar cin kofin KNVB ta 2026, a wasan da suka doke NEC Nijmegen da ci 5-1 a ranar 19 ga Afrilu, 2026. <ref>{{Cite web |last=Winters |first=Paul |date=19 April 2026 |title=AZ soar to win fifth KNVB Beker as NEC extend record with sixth lost final |url=https://www.flashscore.com/news/soccer-knvb-beker-az-soar-to-win-fifth-knvb-beker-as-nec-extend-record-with-sixth-lost-final/r3lKfswI/ |access-date=19 April 2026 |website=Flash Score}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Daal a ƙasar Netherlands, kuma ɗan asalin ƙasar Surinamese ne. <ref>{{Cite web |last=Karatag |first=Oezguer |title=Ro Zangelo Daal (Ro Daal) AZ Alkmaar Midfielder,Left defensive midfielder Soccer-Talents.com inte |url=http://www.soccer-talents.com/Ro_Zangelo_Daal-43_7-441584-12.html |website=www.soccer-talents.com}}</ref> Haka kuma yana da damar buga wa Curaçao wasa. Ya ci wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 18 ta ƙasar Holland kwallaye a wasan da suka doke 'yan ƙasa da shekara 18 na Italiya da ci 5-0 a watan Satumba na 2021. <ref>{{Cite web |title=Ernest Poku scores for Holland U18 against Italy U18 |url=https://www.footballghana.com/ernest-poku-scores-for-holland-u18-against-italy-u18 |website=Footballghana.com}}</ref> == Ƙididdigar aiki == {{Updated|match played 10 May 2026}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofin KNVB ! colspan="2" | Turai ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="6" | Jong AZ | 2021–22 | Eerste Division | 2 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 2 | 0 |- | 2022–23 | Eerste Division | 12 | 2 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 12 | 2 |- | 2023–24 | Eerste Division | 32 | 6 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 32 | 6 |- | 2024–25 | Eerste Division | 31 | 3 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 31 | 3 |- | 2025–26 | Eerste Division | 2 | 1 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 2 | 1 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 79 ! 24 ! colspan="2" | — ! colspan="2" | — ! 79 ! 24 |- | rowspan="3" | AZ | 2024–25 | Eredivisie | 3 | 0 | 0 | 0 | 4 {{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}} | 1 | 7 | 1 |- | 2025–26 | Eredivisie | 23 | 1 | 4 | 0 | 14 {{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}} | 2 | 41 | 3 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 26 ! 1 ! 4 ! 0 ! 18 ! 3 ! 48 ! 4 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 105 ! 25 ! 4 ! 0 ! 18 ! 3 ! 127 ! 28 |} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2004]] hj4fyqtge8gyz7pcp82uwslaaqzeqh8 835731 835730 2026-05-14T09:16:58Z Sardeeq 39275 835731 wikitext text/x-wiki '''Ro-Zangelo Daal''' (an haife shi a ranar 10 ga Fabrairu 2004) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Holland wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon gefe]] a ƙungiyar Eredivisie ta AZ da kuma ƙungiyar ajiyarsu ta Jong AZ, inda ya fara bugawa ƙungiyar a kakar wasa ta 2024-25 a gasar Eredivisie sannan kuma yana bugawa ƙungiyar a gasar UEFA Europa League . == Aikin kulob == An haife shi a Amsterdam . [1] Ya buga wasa tun yana ƙarami a DVC Buiksloot, kafin ya koma makarantar koyon AZ Alkmaar a shekarar 2015, Daal ya sanya hannu kan kwangila da AZ a lokacin bazara na shekarar 2021. Tsarin aikinsa na ƙungiyar matasa ta AZ ya sa aka ba shi sabuwar kwangila da aka tsawaita a watan Maris na 2022 don ci gaba da zama a Alzmaar har zuwa 2025. [2] An yi hasashen Daal a matsayin "ɗan wasa mai ban mamaki" a wasan sarrafa kwamfuta na ƙwallon ƙafa Manajan Kwallon Kafa a 2021 da 2022. [3] [4] Daal ya fara buga wa Jong AZ wasa da Jong PSV a gida da ci 2-0 a Eerste Divisie a ranar <ref>{{Cite web |title=AZ II VS. PSV II 2-0 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/04/01/netherlands/eerste-divisie/jong-az/jong-psv/3513102 |website=Soccerway}}</ref> Afrilu <ref>{{Cite web |title=Jong AZ is Jong PSV te slim af |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/jong-az-is-jong-psv-te-slim-af |website=az.nl}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Hard-fought victory for Young AZ against VVV-Venlo after Meerdink's double |url=https://www.nhnieuws.nl/nieuws/314321/zwaarbevochten-zege-jong-az-tegen-vvv-venlo-na-dubbelslag-meerdink |website=nhnieuws.nl}}</ref> A ranar 21 ga Afrilu 2023, Daal ya zura kwallo a raga yayin da AZ ta yi nasara a kan Sporting Lisbon don kaiwa ga wasan karshe na gasar matasa ta UEFA ta 2022–23 . <ref>{{Cite web |date=21 April 2023 |title=UEFA Youth League semi-finals: AZ pip Sporting on penalties, Hajduk defeat Milan |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/news/0280-17d47e20f3a3-f2ee42087257-1000--uefa-youth-league-semi-finals-az-pip-sporting-on-penalties-/ |access-date=21 April 2023 |website=[[UEFA]]}}</ref> Ya kuma buga wasan karshe na gasar matasa ta UEFA da Hajduk Split yayin da AZ ta samu nasara da ci 5-0. <ref>{{Cite web |date=24 April 2023 |title=UEFA Youth League final report: AZ Alkmaar 5-0 Hajduk Split |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/news/0280-17dae51ecde3-5d91f742ee74-1000--report-az-cruise-to-youth-league-glory |access-date=25 April 2023 |website=[[UEFA]]}}</ref> A ranar 1 ga Janairu 2024, ya sanya hannu kan sabuwar kwantiragi ta shekaru hudu da rabi da kulob din. <ref>{{Cite web |date=25 Jan 2024 |title=AZ LANGER DOOR MET DAAL |url=https://www.az.nl/inside-az/nieuws/2024/januari/az-langer-door-met-daal |access-date=29 April 2025 |website=az.nl}}</ref> A ranar 7 ga Nuwamba, 2024, ya fara zura kwallaye a ragar AZ a wasan da suka doke Fenerbache da ci 3-1 a gasar UEFA Europa League . <ref>{{Cite web |date=7 Nov 2024 |title=AZ VS. FENERBAHCE 3 - 1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/11/07/europe/uefa-cup/stichting-az/fenerbahce-spor-kulubu/4526985/ |access-date=29 April 2025 |website=Soccerway}}</ref> Ya kuma buga wa kulob din wasa a Eredivisie a wasan da suka sha kashi a hannun Willem II Tilburg da ci 2-1 a gida a ranar 10 ga Nuwamba, 2024. <ref>{{Cite web |date=10 Nov 2024 |title=AZ VS. WILLEM II 1 - 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/11/10/netherlands/eredivisie/stichting-az/sbv-willem-ii-tilburg/4368103/ |access-date=29 April 2025 |website=Soccerway}}</ref> A watan Janairun 2025, AZ ta sanar a hukumance cewa an mayar da Ro-Zangelo Daal daga kungiyar Jong AZ zuwa tawagar kungiyar AZ ta farko. <ref name="lewis">{{Cite web |date=8 January 2025 |title=Ro-Zangelo Daal definitively added to AZ 1 selection |url=https://azalerts.nl/artikelen/ro-zangelo-daal-definitief-toegevoegd-aan-selectie-az-1 |access-date=29 April 2025 |website=azalerts.nl}}</ref> Ya kafa kwallo ta farko ga Mees de Wit yayin da yake bugawa a wasan karshe na gasar cin kofin KNVB ta 2026, a wasan da suka doke NEC Nijmegen da ci 5-1 a ranar 19 ga Afrilu, 2026. <ref>{{Cite web |last=Winters |first=Paul |date=19 April 2026 |title=AZ soar to win fifth KNVB Beker as NEC extend record with sixth lost final |url=https://www.flashscore.com/news/soccer-knvb-beker-az-soar-to-win-fifth-knvb-beker-as-nec-extend-record-with-sixth-lost-final/r3lKfswI/ |access-date=19 April 2026 |website=Flash Score}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Daal a ƙasar Netherlands, kuma ɗan asalin ƙasar Surinamese ne. <ref>{{Cite web |last=Karatag |first=Oezguer |title=Ro Zangelo Daal (Ro Daal) AZ Alkmaar Midfielder,Left defensive midfielder Soccer-Talents.com inte |url=http://www.soccer-talents.com/Ro_Zangelo_Daal-43_7-441584-12.html |website=www.soccer-talents.com}}</ref> Haka kuma yana da damar buga wa Curaçao wasa. Ya ci wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 18 ta ƙasar Holland kwallaye a wasan da suka doke 'yan ƙasa da shekara 18 na Italiya da ci 5-0 a watan Satumba na 2021. <ref>{{Cite web |title=Ernest Poku scores for Holland U18 against Italy U18 |url=https://www.footballghana.com/ernest-poku-scores-for-holland-u18-against-italy-u18 |website=Footballghana.com}}</ref> == Ƙididdigar aiki == {{Updated|match played 10 May 2026}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofin KNVB ! colspan="2" | Turai ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="6" | Jong AZ | 2021–22 | Eerste Division | 2 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 2 | 0 |- | 2022–23 | Eerste Division | 12 | 2 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 12 | 2 |- | 2023–24 | Eerste Division | 32 | 6 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 32 | 6 |- | 2024–25 | Eerste Division | 31 | 3 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 31 | 3 |- | 2025–26 | Eerste Division | 2 | 1 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 2 | 1 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 79 ! 24 ! colspan="2" | — ! colspan="2" | — ! 79 ! 24 |- | rowspan="3" | AZ | 2024–25 | Eredivisie | 3 | 0 | 0 | 0 | 4 {{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}} | 1 | 7 | 1 |- | 2025–26 | Eredivisie | 23 | 1 | 4 | 0 | 14 {{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}} | 2 | 41 | 3 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 26 ! 1 ! 4 ! 0 ! 18 ! 3 ! 48 ! 4 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 105 ! 25 ! 4 ! 0 ! 18 ! 3 ! 127 ! 28 |} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2004]] ==Manazarta == 3lz1lg5zqnyybeg5f9rh9409pm4ausq 835732 835731 2026-05-14T09:17:33Z Sardeeq 39275 835732 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ro-Zangelo Daal''' (an haife shi a ranar 10 ga Fabrairu 2004) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar Holland wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon gefe]] a ƙungiyar Eredivisie ta AZ da kuma ƙungiyar ajiyarsu ta Jong AZ, inda ya fara bugawa ƙungiyar a kakar wasa ta 2024-25 a gasar Eredivisie sannan kuma yana bugawa ƙungiyar a gasar UEFA Europa League . == Aikin kulob == An haife shi a Amsterdam . [1] Ya buga wasa tun yana ƙarami a DVC Buiksloot, kafin ya koma makarantar koyon AZ Alkmaar a shekarar 2015, Daal ya sanya hannu kan kwangila da AZ a lokacin bazara na shekarar 2021. Tsarin aikinsa na ƙungiyar matasa ta AZ ya sa aka ba shi sabuwar kwangila da aka tsawaita a watan Maris na 2022 don ci gaba da zama a Alzmaar har zuwa 2025. [2] An yi hasashen Daal a matsayin "ɗan wasa mai ban mamaki" a wasan sarrafa kwamfuta na ƙwallon ƙafa Manajan Kwallon Kafa a 2021 da 2022. [3] [4] Daal ya fara buga wa Jong AZ wasa da Jong PSV a gida da ci 2-0 a Eerste Divisie a ranar <ref>{{Cite web |title=AZ II VS. PSV II 2-0 |url=https://uk.soccerway.com/matches/2022/04/01/netherlands/eerste-divisie/jong-az/jong-psv/3513102 |website=Soccerway}}</ref> Afrilu <ref>{{Cite web |title=Jong AZ is Jong PSV te slim af |url=https://www.az.nl/nl/nieuws/jong-az-is-jong-psv-te-slim-af |website=az.nl}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Hard-fought victory for Young AZ against VVV-Venlo after Meerdink's double |url=https://www.nhnieuws.nl/nieuws/314321/zwaarbevochten-zege-jong-az-tegen-vvv-venlo-na-dubbelslag-meerdink |website=nhnieuws.nl}}</ref> A ranar 21 ga Afrilu 2023, Daal ya zura kwallo a raga yayin da AZ ta yi nasara a kan Sporting Lisbon don kaiwa ga wasan karshe na gasar matasa ta UEFA ta 2022–23 . <ref>{{Cite web |date=21 April 2023 |title=UEFA Youth League semi-finals: AZ pip Sporting on penalties, Hajduk defeat Milan |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/news/0280-17d47e20f3a3-f2ee42087257-1000--uefa-youth-league-semi-finals-az-pip-sporting-on-penalties-/ |access-date=21 April 2023 |website=[[UEFA]]}}</ref> Ya kuma buga wasan karshe na gasar matasa ta UEFA da Hajduk Split yayin da AZ ta samu nasara da ci 5-0. <ref>{{Cite web |date=24 April 2023 |title=UEFA Youth League final report: AZ Alkmaar 5-0 Hajduk Split |url=https://www.uefa.com/uefayouthleague/news/0280-17dae51ecde3-5d91f742ee74-1000--report-az-cruise-to-youth-league-glory |access-date=25 April 2023 |website=[[UEFA]]}}</ref> A ranar 1 ga Janairu 2024, ya sanya hannu kan sabuwar kwantiragi ta shekaru hudu da rabi da kulob din. <ref>{{Cite web |date=25 Jan 2024 |title=AZ LANGER DOOR MET DAAL |url=https://www.az.nl/inside-az/nieuws/2024/januari/az-langer-door-met-daal |access-date=29 April 2025 |website=az.nl}}</ref> A ranar 7 ga Nuwamba, 2024, ya fara zura kwallaye a ragar AZ a wasan da suka doke Fenerbache da ci 3-1 a gasar UEFA Europa League . <ref>{{Cite web |date=7 Nov 2024 |title=AZ VS. FENERBAHCE 3 - 1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/11/07/europe/uefa-cup/stichting-az/fenerbahce-spor-kulubu/4526985/ |access-date=29 April 2025 |website=Soccerway}}</ref> Ya kuma buga wa kulob din wasa a Eredivisie a wasan da suka sha kashi a hannun Willem II Tilburg da ci 2-1 a gida a ranar 10 ga Nuwamba, 2024. <ref>{{Cite web |date=10 Nov 2024 |title=AZ VS. WILLEM II 1 - 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2024/11/10/netherlands/eredivisie/stichting-az/sbv-willem-ii-tilburg/4368103/ |access-date=29 April 2025 |website=Soccerway}}</ref> A watan Janairun 2025, AZ ta sanar a hukumance cewa an mayar da Ro-Zangelo Daal daga kungiyar Jong AZ zuwa tawagar kungiyar AZ ta farko. <ref name="lewis">{{Cite web |date=8 January 2025 |title=Ro-Zangelo Daal definitively added to AZ 1 selection |url=https://azalerts.nl/artikelen/ro-zangelo-daal-definitief-toegevoegd-aan-selectie-az-1 |access-date=29 April 2025 |website=azalerts.nl}}</ref> Ya kafa kwallo ta farko ga Mees de Wit yayin da yake bugawa a wasan karshe na gasar cin kofin KNVB ta 2026, a wasan da suka doke NEC Nijmegen da ci 5-1 a ranar 19 ga Afrilu, 2026. <ref>{{Cite web |last=Winters |first=Paul |date=19 April 2026 |title=AZ soar to win fifth KNVB Beker as NEC extend record with sixth lost final |url=https://www.flashscore.com/news/soccer-knvb-beker-az-soar-to-win-fifth-knvb-beker-as-nec-extend-record-with-sixth-lost-final/r3lKfswI/ |access-date=19 April 2026 |website=Flash Score}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == An haifi Daal a ƙasar Netherlands, kuma ɗan asalin ƙasar Surinamese ne. <ref>{{Cite web |last=Karatag |first=Oezguer |title=Ro Zangelo Daal (Ro Daal) AZ Alkmaar Midfielder,Left defensive midfielder Soccer-Talents.com inte |url=http://www.soccer-talents.com/Ro_Zangelo_Daal-43_7-441584-12.html |website=www.soccer-talents.com}}</ref> Haka kuma yana da damar buga wa Curaçao wasa. Ya ci wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa 'yan ƙasa da shekara 18 ta ƙasar Holland kwallaye a wasan da suka doke 'yan ƙasa da shekara 18 na Italiya da ci 5-0 a watan Satumba na 2021. <ref>{{Cite web |title=Ernest Poku scores for Holland U18 against Italy U18 |url=https://www.footballghana.com/ernest-poku-scores-for-holland-u18-against-italy-u18 |website=Footballghana.com}}</ref> == Ƙididdigar aiki == {{Updated|match played 10 May 2026}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa ! rowspan="2" | Kulob ! rowspan="2" | Kakar wasa ! colspan="3" | Gasar League ! colspan="2" | Kofin KNVB ! colspan="2" | Turai ! colspan="2" | Jimilla |- ! Sashe ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye ! Manhajoji ! Ƙwallaye |- | rowspan="6" | Jong AZ | 2021–22 | Eerste Division | 2 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 2 | 0 |- | 2022–23 | Eerste Division | 12 | 2 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 12 | 2 |- | 2023–24 | Eerste Division | 32 | 6 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 32 | 6 |- | 2024–25 | Eerste Division | 31 | 3 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 31 | 3 |- | 2025–26 | Eerste Division | 2 | 1 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 2 | 1 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 79 ! 24 ! colspan="2" | — ! colspan="2" | — ! 79 ! 24 |- | rowspan="3" | AZ | 2024–25 | Eredivisie | 3 | 0 | 0 | 0 | 4 {{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}} | 1 | 7 | 1 |- | 2025–26 | Eredivisie | 23 | 1 | 4 | 0 | 14 {{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}} | 2 | 41 | 3 |- ! colspan="2" | Jimilla ! 26 ! 1 ! 4 ! 0 ! 18 ! 3 ! 48 ! 4 |- ! colspan="3" | Jimillar aiki ! 105 ! 25 ! 4 ! 0 ! 18 ! 3 ! 127 ! 28 |} [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haifaffun 2004]] ==Manazarta == f62tqq5b0n1zyd0lgsc9sogx8opbsa2 Simon Cziommer 0 151136 835733 2026-05-14T09:18:59Z Sardeeq 39275 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1282024580|Simon Cziommer]]" 835733 wikitext text/x-wiki '''Simon Cziommer''' ( ; an haife shi a ranar 6 ga Nuwamba 1980) tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Jamus wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] . <ref>{{Cite web |title=Cziommer, Simon |url=http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2010-11/rb-salzburg-964/29698/spieler_simon-cziommer.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121017125133/http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2010-11/rb-salzburg-964/29698/spieler_simon-cziommer.html |archive-date=17 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=[[Kicker (magazine)|Kicker]] |language=German}}</ref> == Sana'a == Tun lokacin da ya koma FC Twente a shekarar 1999, ya zura kwallaye 28 a kungiyoyi daban-daban. Ya buga wasannin UEFA Cup da [[UEFA Champions League]], na biyun tare da tsohuwar kungiyarsa FC Schalke 04. Dan wasan tsakiya mai zura kwallaye, Cziommer an san shi da kwararren mai jefa kwallo. AZ Alkmaar ta saye shi daga Schalke 04 jim kaɗan kafin fara kakar wasa ta 2006-07. A kakar wasa ta 2008-09, ya buga wasa aro tare da FC Utrecht daga AZ kuma ya sanya hannu a ranar 22 ga Yuni 2009 zuwa FC Red Bull Salzburg inda ya buga wasa har zuwa 2012. A ranar 31 ga Yuli, 2012, Cziommer ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da Vitesse Arnhem daga Eredivisie . <ref>{{Cite web |last=Winkels |first=Ruben |date=31 July 2012 |title=Vitesse leeft gretige Cziommer in |url=http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/vitesse-lijft-gretige-cziommer |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006140145/http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/vitesse-lijft-gretige-cziommer |archive-date=6 October 2014 |access-date=27 October 2012 |publisher=voetbalprimeur.nl |language=Dutch}}</ref> Bayan Vitesse Arnhem ta sake shi, ya yi atisaye na ɗan lokaci tare da tsohuwar ƙungiyarsa ta AZ . A ranar 2 ga Satumba, 2013, Heracles Almelo ya sa hannu a kansa don ya zama magajin [[Lerin Duarte]], wanda aka sayar wa Ajax . <ref>{{Cite web |date=2 September 2013 |title='Clubloze Cziommer volgt Duarte op bij Heracles' |url=http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/clubloze-cziommer-volgt-duarte-op-bij-heracles |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130907051043/http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/clubloze-cziommer-volgt-duarte-op-bij-heracles |archive-date=7 September 2013 |access-date=2 September 2013 |publisher=voetbalprimeur.nl |language=Dutch}}</ref> A ranar 31 ga Agusta 2015, an ruwaito cewa Cziommer ya sanya hannu kan kwangila da ƙungiyar masu son wasa {{Interlanguage link|LSVV '70|nl}}, ƙungiyar ɗalibai da ke Leiden . <ref>{{Cite web |last=redactie |date=1 September 2015 |title=Leidse studentenclub hengelt Simon Cziommer (34) binnen |url=http://www.ad.nl/ad/nl/11264/TransferTalk/article/detail/4133545/2015/09/01/Leidse-studentenclub-hengelt-Simon-Cziommer-34-binnen.dhtml |access-date=1 September 2015 |publisher=ad.nl |language=Dutch}}</ref> <ref>{{Cite web |last=redactie |date=31 August 2015 |title=Transferdeadline LIVE - DEEL 1 - 31/8/2015 - 18:00 - 21:30 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Bwe03hlssrQ |access-date=1 September 2015 |publisher=FC AFKICKEN |language=Dutch}}</ref> Duk da cewa an buga labarin kuma an raba shi ta kafofin watsa labarai na ƙasa da yawa, kuma ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na Holland da dama sun sake wallafa shi, ɗaliban ba da daɗewa ba suka fitar da sanarwa, suna iƙirarin cewa matakin Cziommer abin dariya ne. <ref>{{Cite web |last=LSVV '70 |date=1 September 2015 |title=LSVV'70 legt 'moderne' media bloot met Studentengrap 2015! #RTL #AD #ED #alleknipenplakvoetbalsites ZIE LSVV70.nl |url=https://twitter.com/LSVV1970/status/638759195408515072 |access-date=1 September 2015 |publisher=@LSVV1970 (twitter) |language=Dutch}}</ref> == Sana'ar bayan wasa == A ranar 14 ga Oktoba 2015, Cziommer ya sanar da cewa tabbas ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru, bayan da ya kasa samun ƙungiyar da ya amince da ita. Cziommer yana jin yaren Dutch sosai kuma yana zaune a Laren, Arewacin Holland . Bayan aikinsa na ƙwallon ƙafa, ya zama wakilin ɗan wasa a Stars & Friends. <ref>{{Cite web |title=Simon Cziommer - S&F |url=http://www.starsandfriends.net/friends/simon-cziommer |access-date=19 January 2021 |website=starsandfriends.nl |publisher=Stars & Friends}}</ref> == Daraja == '''Schalke 04''' * Kofin Intertoto na UEFA : 2003 <ref>{{Cite web |title=Schalke 0-0 Pasching (Aggregate: 2 - 0) |url=http://www.uefa.com/competitions/IntertotoCup/FixturesResults/Round%3D1691/Match%3D73021/Report%3DMS.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20031212164322/http://www.uefa.com/competitions/IntertotoCup/FixturesResults/Round%3D1691/Match%3D73021/Report%3DMS.html |archive-date=12 December 2003 |access-date=15 June 2020 |publisher=[[UEFA]]}}</ref> '''Red Bull Salzburg''' * Bundesligar ƙwallon ƙafa ta Austria : 2009–10, 2011–12 * Kofin Austria : 2011–12 == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1980]] 8vmlp03rsvke2e6ruidejqo22kfrjpl 835734 835733 2026-05-14T09:19:15Z Sardeeq 39275 835734 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Simon Cziommer''' ( ; an haife shi a ranar 6 ga Nuwamba 1980) tsohon ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Jamus wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] . <ref>{{Cite web |title=Cziommer, Simon |url=http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2010-11/rb-salzburg-964/29698/spieler_simon-cziommer.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121017125133/http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/vereine/3-liga/2010-11/rb-salzburg-964/29698/spieler_simon-cziommer.html |archive-date=17 October 2012 |access-date=27 October 2012 |publisher=[[Kicker (magazine)|Kicker]] |language=German}}</ref> == Sana'a == Tun lokacin da ya koma FC Twente a shekarar 1999, ya zura kwallaye 28 a kungiyoyi daban-daban. Ya buga wasannin UEFA Cup da [[UEFA Champions League]], na biyun tare da tsohuwar kungiyarsa FC Schalke 04. Dan wasan tsakiya mai zura kwallaye, Cziommer an san shi da kwararren mai jefa kwallo. AZ Alkmaar ta saye shi daga Schalke 04 jim kaɗan kafin fara kakar wasa ta 2006-07. A kakar wasa ta 2008-09, ya buga wasa aro tare da FC Utrecht daga AZ kuma ya sanya hannu a ranar 22 ga Yuni 2009 zuwa FC Red Bull Salzburg inda ya buga wasa har zuwa 2012. A ranar 31 ga Yuli, 2012, Cziommer ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da Vitesse Arnhem daga Eredivisie . <ref>{{Cite web |last=Winkels |first=Ruben |date=31 July 2012 |title=Vitesse leeft gretige Cziommer in |url=http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/vitesse-lijft-gretige-cziommer |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006140145/http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/vitesse-lijft-gretige-cziommer |archive-date=6 October 2014 |access-date=27 October 2012 |publisher=voetbalprimeur.nl |language=Dutch}}</ref> Bayan Vitesse Arnhem ta sake shi, ya yi atisaye na ɗan lokaci tare da tsohuwar ƙungiyarsa ta AZ . A ranar 2 ga Satumba, 2013, Heracles Almelo ya sa hannu a kansa don ya zama magajin [[Lerin Duarte]], wanda aka sayar wa Ajax . <ref>{{Cite web |date=2 September 2013 |title='Clubloze Cziommer volgt Duarte op bij Heracles' |url=http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/clubloze-cziommer-volgt-duarte-op-bij-heracles |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130907051043/http://www.voetbalprimeur.nl/nieuws/item/clubloze-cziommer-volgt-duarte-op-bij-heracles |archive-date=7 September 2013 |access-date=2 September 2013 |publisher=voetbalprimeur.nl |language=Dutch}}</ref> A ranar 31 ga Agusta 2015, an ruwaito cewa Cziommer ya sanya hannu kan kwangila da ƙungiyar masu son wasa {{Interlanguage link|LSVV '70|nl}}, ƙungiyar ɗalibai da ke Leiden . <ref>{{Cite web |last=redactie |date=1 September 2015 |title=Leidse studentenclub hengelt Simon Cziommer (34) binnen |url=http://www.ad.nl/ad/nl/11264/TransferTalk/article/detail/4133545/2015/09/01/Leidse-studentenclub-hengelt-Simon-Cziommer-34-binnen.dhtml |access-date=1 September 2015 |publisher=ad.nl |language=Dutch}}</ref> <ref>{{Cite web |last=redactie |date=31 August 2015 |title=Transferdeadline LIVE - DEEL 1 - 31/8/2015 - 18:00 - 21:30 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Bwe03hlssrQ |access-date=1 September 2015 |publisher=FC AFKICKEN |language=Dutch}}</ref> Duk da cewa an buga labarin kuma an raba shi ta kafofin watsa labarai na ƙasa da yawa, kuma ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na Holland da dama sun sake wallafa shi, ɗaliban ba da daɗewa ba suka fitar da sanarwa, suna iƙirarin cewa matakin Cziommer abin dariya ne. <ref>{{Cite web |last=LSVV '70 |date=1 September 2015 |title=LSVV'70 legt 'moderne' media bloot met Studentengrap 2015! #RTL #AD #ED #alleknipenplakvoetbalsites ZIE LSVV70.nl |url=https://twitter.com/LSVV1970/status/638759195408515072 |access-date=1 September 2015 |publisher=@LSVV1970 (twitter) |language=Dutch}}</ref> == Sana'ar bayan wasa == A ranar 14 ga Oktoba 2015, Cziommer ya sanar da cewa tabbas ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa ta ƙwararru, bayan da ya kasa samun ƙungiyar da ya amince da ita. Cziommer yana jin yaren Dutch sosai kuma yana zaune a Laren, Arewacin Holland . Bayan aikinsa na ƙwallon ƙafa, ya zama wakilin ɗan wasa a Stars & Friends. <ref>{{Cite web |title=Simon Cziommer - S&F |url=http://www.starsandfriends.net/friends/simon-cziommer |access-date=19 January 2021 |website=starsandfriends.nl |publisher=Stars & Friends}}</ref> == Daraja == '''Schalke 04''' * Kofin Intertoto na UEFA : 2003 <ref>{{Cite web |title=Schalke 0-0 Pasching (Aggregate: 2 - 0) |url=http://www.uefa.com/competitions/IntertotoCup/FixturesResults/Round%3D1691/Match%3D73021/Report%3DMS.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20031212164322/http://www.uefa.com/competitions/IntertotoCup/FixturesResults/Round%3D1691/Match%3D73021/Report%3DMS.html |archive-date=12 December 2003 |access-date=15 June 2020 |publisher=[[UEFA]]}}</ref> '''Red Bull Salzburg''' * Bundesligar ƙwallon ƙafa ta Austria : 2009–10, 2011–12 * Kofin Austria : 2011–12 == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1980]] 5byxoyskx1bep7god3v5q6osm5mgpdc Joseph Adah 0 151137 835736 2026-05-14T09:25:17Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Joseph Adah | fullname = Joseph Oma Adah | birth_date = {{Birth date and age|1999|6|8|df=yes}} | birth_place = [[Abuja]], Najeriya | currentclub = | clubnumber = | position = [[Midfielder#Winger|Dan gefe (Winger)]] | youthyears1 = | youthclubs1 = Amakson Academy | years1 = 2017–2019 | clubs1 = [[Katsina United F.C.|Katsina United]]< | caps1 = | goals1 = | years2 = 2019 | clubs2 = [[FC Slutsk|Slutsk]] | caps2 = 24 | goal... 835736 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Joseph Adah | fullname = Joseph Oma Adah | birth_date = {{Birth date and age|1999|6|8|df=yes}} | birth_place = [[Abuja]], Najeriya | currentclub = | clubnumber = | position = [[Midfielder#Winger|Dan gefe (Winger)]] | youthyears1 = | youthclubs1 = Amakson Academy | years1 = 2017–2019 | clubs1 = [[Katsina United F.C.|Katsina United]]< | caps1 = | goals1 = | years2 = 2019 | clubs2 = [[FC Slutsk|Slutsk]] | caps2 = 24 | goals2 = 1 | years3 = 2020 | clubs3 = [[FC Pyunik|Pyunik]] | caps3 = 6 | goals3 = 1 | years4 = 2020 | clubs4 = [[FC Gandzasar Kapan|Gandzasar Kapan]] | caps4 = 8 | goals4 = 1 | years5 = 2021 | clubs5 = [[FC Shakhter Karagandy|Shakhter Karagandy]] | caps5 = 0 | goals5 = 0 | years6 = 2021 | clubs6 = → [[FC Shakhter-Bulat|Shakhter-Bulat]] | caps6 = 1 | goals6 = 0 | years7 = 2021–2022 | clubs7 = [[FC Olimp-Dolgoprudny|Olimp-Dolgoprudny]] | caps7 = 21 | goals7 = 3 | years8 = 2023 | clubs8 = [[FC Dinamo Minsk|Dinamo Minsk]] | caps8 = 2 | goals8 = 0 | years9 = 2023–2024 | clubs9 = [[Sektzia Ness Ziona F.C.|Sektzia Ness Ziona]] | caps9 = 27 | goals9 = 4 | years10 = 2024 | clubs10 = [[FC Slavia Mozyr|Slavia Mozyr]] | caps10 = 5 | goals10 = 0 | pcupdate = 5 Disamba 2024 | ntupdate = }} '''Joseph Oma Adah''' {{Audio|LL-Q33578 (ibo)-Obefelix-Joseph Adah.wav|Saurara|help=no}} (an haife shi 8 ga Yuni, 1999) ɗan ƙwallon ƙafa ne ƙwararre ɗan Najeriya wanda yake taka leda a matsayin [[Midfielder#Winger|dan gefe (winger)]].<ref>[https://www.pressball.by/footballstat/joseph_adah/ Bayanin ɗan wasa a pressball.by]</ref> == Aiki == A ranar 25 ga Janairu, 2020, [[FC Pyunik]] ta sanar da ɗaukar Adah.<ref>{{cite web |title=ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈւԹՅՈւՆ. Ժոզեֆ Ադահ Օմա |url=https://fcpyunik.am/hy/article/497 |website=fcpyunik.am |publisher=FC Pyunik |access-date=25 January 2020 |language=Armenian |date=25 January 2020}}</ref> Ya buga wasanni shida kuma ya zura ƙwallo ɗaya a Pyunik kafin kwantiraginsa ya ƙare ya bar kulob ɗin.<ref>{{cite web |title=ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈւԹՅՈւՆ. Ժոզեֆ Ադահ Օմա |url=https://fcpyunik.am/hy/article/622 |website=fcpyunik.am |publisher=FC Pyunik |access-date=12 July 2020 |language=Armenian |date=12 July 2020}}</ref> A ranar 25 ga Fabrairu, 2021, Adah ya rattaba hannu a [[FC Shakhter Karagandy|Shakhter Karagandy]].<ref>{{cite web |title=ОФИЦИАЛЬНО: ДЖОЗЕФ АДА ОМА — ИГРОК ФК ШАХТЕР |url=https://shakhter.kz/ru/news/view/oficialyno-dghozef-ada-oma--igrok-fk-shahter |website=shakhter.kz |publisher=FC Shakhter Karagandy |access-date=27 February 2021 |language=ru|date=25 February 2021}}</ref> == Kididdigar aiki == === Kulob === {{updated|match played 5 March 2021}}<ref>{{soccerway|adakh-oma-dzhozef/607856}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Wasanni da kwallaye ta kulob, kakar da gasa |- !rowspan="2"|Kulob !rowspan="2"|Kakar !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kofin ƙasa !colspan="2"|Nahiyoyi !colspan="2"|Sauran !colspan="2"|Jimilla |- !Rukuni!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye!!Wasanni!!Kwallaye |- |[[FC Slutsk|Slutsk]] |[[2019 Belarusian Premier League|2019]] |[[Belarusian Premier League]] |24||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||26||1 |- |[[FC Pyunik|Pyunik]] |[[2019–20 FC Pyunik season|2019–20]] |[[Armenian Premier League]] |6||1||0||0||0||0||colspan="2"|—||6||1 |- |[[FC Gandzasar Kapan|Gandzasar Kapan]] |[[2020–21 Armenian Premier League|2020–21]] |Armenian Premier League |8||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||9||1 |- |[[FC Shakhter Karagandy|Shakhter Karagandy]] |[[2021 FC Shakhter Karagandy season|2021]] |[[Kazakhstan Premier League]] |0||0||0||0||0||0||1{{efn|Bayyanar a [[Kazakhstan Super Cup]]|name=KSC}}||0||1||0 |- !colspan="3"|Jimillar aiki !38!!3!!3!!0!!0!!0!!1!!0!!42!!3 |} {{notelist}} == Nassoshi == 08m1huenm627bwv4z8krm5l9nhvjbls Aliyu Yau Adam 0 151138 835743 2026-05-14T09:40:17Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Aliyu Yau Adam | image = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|2000|5|7|df=y}} | birth_place = [[Jos, Najeriya|Jos]], Najeriya | position = [[Midfielder (football)|Dan tsakiya (Midfielder)]] | currentclub = [[Zakho SC]] | clubnumber = 26 | youthyears1 = | youthclubs1 = Gee-Lec | years1 = 2019–2023 | clubs1 = [[FK Spartaks Jūrmala|Spartaks Jūrmala]] | caps1 = 2... 835743 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Aliyu Yau Adam | image = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|2000|5|7|df=y}} | birth_place = [[Jos, Najeriya|Jos]], Najeriya | position = [[Midfielder (football)|Dan tsakiya (Midfielder)]] | currentclub = [[Zakho SC]] | clubnumber = 26 | youthyears1 = | youthclubs1 = Gee-Lec | years1 = 2019–2023 | clubs1 = [[FK Spartaks Jūrmala|Spartaks Jūrmala]] | caps1 = 25 | goals1 = 4 | years2 = 2020–2021 | clubs2 = → [[FC Sfântul Gheorghe Suruceni|Sfântul Gheorghe]] (aroni) | caps2 = 22 | goals2 = 2 | years3 = 2021–2022 | clubs3 = → [[Hapoel Acre F.C.|Hapoel Acre]] (aroni) | caps3 = 36 | goals3 = 1 | years4 = 2022–2023 | clubs4 = → [[Bnei Yehuda Tel Aviv F.C.|Bnei Yehuda]] (aroni) | caps4 = 28 | goals4 = 0 | years5 = 2024–2025 | clubs5 = [[Al-Ittihad Club (Tripoli)|Al-Ittihad Tripoli]] | caps5 = 0 | goals5 = 0 | years6 = 2025– | clubs6 = [[Zakho SC]] | caps6 = 38 | goals6 = 1 | nationalyears1= 2019 | nationalteam1 = [[Nigeria national under-23 football team|Najeriya U23]] | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1= 0 | pcupdate = 09 March 2026 | ntupdate = }} '''Aliyu Yau Adam''' (an haife shi ranar 7 ga watan Mayun shekara ta 2000 a Jos, Najeriya) ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Najeriya wanda yake taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya. Yana buga wasa a ƙungiyar '''Zakho SC''' ta ƙasar Iraki. An kuma taɓa kiran sa cikin tawagar 'yan wasan Najeriya ta matasa masu shekaru ƙasa da 23.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Aliyu_Yau_Adam|title=Aliyu Yau Adam|website=Wikipedia}}</ref> Aliyu Yau Adam ya fara harkar ƙwallon ƙafarsa ne a makarantar horas da matasa ta '''Gee-Lec''' da ke Najeriya kafin daga bisani ya koma ƙungiyar '''Spartaks Jūrmala''' ta ƙasar Latvia a shekarar 2019. A lokacin da yake can ya samu damar bayyana kansa a gasar ƙwallon ƙafar ƙasar Latvia tare da nuna bajinta a matsayin ɗan wasan tsakiya mai iya kai hari da kuma taimakawa wajen kare gida.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/aliyu-adam/profil/spieler/683583|title=Aliyu Adam - Player profile|website=Transfermarkt}}</ref> A shekarar 2020 an bayar da shi aro zuwa ƙungiyar '''Sfântul Gheorghe''' ta ƙasar Moldova inda ya buga wasanni da dama tare da zura kwallaye biyu. A lokacin zaman nasa a Moldova ya samu damar taka leda a wasu gasa na Turai wanda hakan ya ƙara masa ƙwarewa da gogewa a matakin ƙasashen duniya.<ref>{{Cite web|url=https://footystats.org/players/nigeria/aliyu-yau-adam|title=Aliyu Yau Adam Stats|website=FootyStats}}</ref> Bayan kammala zamansa a Moldova, Aliyu ya koma ƙungiyar '''Hapoel Acre''' ta ƙasar Isra’ila a matsayin aro a shekarar 2021. Ya buga wasanni sama da talatin a kungiyar inda ya nuna ƙwarewa wajen sarrafa ƙwallo da haɗa kai tsakanin ‘yan wasa. Salon wasansa ya sanya aka riƙa yaba masa saboda ƙwazo da jajircewa a tsakiyar fili.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotmob.com/players/1096046/aliyu-yau-adam|title=Aliyu Yau Adam Profile|website=FotMob}}</ref> Daga baya kuma ya sake komawa wata ƙungiyar Isra’ila mai suna '''Bnei Yehuda''' inda ya ci gaba da taka rawa a tsakiyar fili. Duk da cewa bai zura kwallaye da yawa ba, amma gudummawar da yake bayarwa wajen gina hari da dawo da ƙwallaye daga hannun abokan hamayya ya sanya yake da muhimmanci a cikin tsarin wasan ƙungiyar.<ref>{{Cite web|url=https://footystats.org/players/nigeria/aliyu-yau-adam|title=Aliyu Yau Adam Career Stats|website=FootyStats}}</ref> A shekarar 2024 ya koma ƙungiyar '''Al-Ittihad Tripoli''' ta ƙasar Libya kafin daga baya ya rattaba hannu a kungiyar '''Zakho SC''' ta ƙasar Iraki. A Zakho SC ya ci gaba da taka leda a matakin ƙwararru tare da nuna kwarewa a matsayin ɗan wasan tsakiya mai iya kai hari da kare baya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/aliyu-adam/profil/spieler/683583|title=Aliyu Adam Transfer History|website=Transfermarkt}}</ref> A matakin ƙasa da ƙasa kuwa, Aliyu Yau Adam ya kasance cikin tawagar Najeriya ta 'yan ƙasa da shekaru 23 da suka shiga gasar '''2019 Africa U-23 Cup of Nations'''. Kasancewarsa cikin tawagar ya nuna yadda ake kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin matasan ‘yan wasan Najeriya masu tasowa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Aliyu_Yau_Adam|title=Aliyu Yau Adam|website=Wikipedia}}</ref> == Manazarta == {{Reflist}} == Hanyoyin waje == * [https://www.transfermarkt.com/aliyu-adam/profil/spieler/683583 Aliyu Yau Adam a Transfermarkt] * [https://www.fotmob.com/players/1096046/aliyu-yau-adam Aliyu Yau Adam a FotMob] {{DEFAULTSORT:Adam, Aliyu Yau}} [[Category:Yan wasan kwallon kafa na Najeriya]] [[Category:Mutanen da aka haifa a 2000]] [[Category:Mutane masu rai]] [[Category:Yan wasan tsakiya]] cwlkgynm7lejxhuvpwwhwuaxtpai8fv Ayinla Omowura 0 151139 835762 2026-05-14T10:01:21Z Mahuta 11340 Ƙirƙira ta hanyar buɗe sashe daga shafi "[[:en:Special:Redirect/revision/1347070313|Ayinla Omowura]]" 835762 wikitext text/x-wiki '''Waidi Ayinla Yusuf''' '''Gbogbolowo''' wanda aka fi sani da '''Ayinla Omowura''' (1933 – 6 May na shekarar 1980) mawaƙin Apala ne na Najeriya haifaffen Itoko, [[Abeokuta]] a shekarar 1933. <ref name=":0">{{Cite web |last=Ajayi |first=Dami |date=2021-03-01 |title=Nigeria's Ayinla Omowura: The original gangster and patron saint of Abeokuta's working class |url=https://www.theafricareport.com/67977/nigerias-ayinla-omowura-the-original-gangster-and-patron-saint-of-abeokutas-working-class/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301213906/https://www.theafricareport.com/67977/nigerias-ayinla-omowura-the-original-gangster-and-patron-saint-of-abeokutas-working-class/ |archive-date=2021-03-01 |access-date=2021-05-12 |website=[[The Africa Report]] |language=en-US}}</ref> 0pe5d2qbscmqxs3hwsx49eui0incx2w 835763 835762 2026-05-14T10:03:37Z Mahuta 11340 835763 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Waidi Ayinla Yusuf''' '''Gbogbolowo''' wanda aka fi sani da '''Ayinla Omowura''' (1933 – 6 May na shekarar 1980) mawaƙin Apala ne na Najeriya haifaffen Itoko, [[Abeokuta]] a shekarar 1933. <ref name=":0">{{Cite web |last=Ajayi |first=Dami |date=2021-03-01 |title=Nigeria's Ayinla Omowura: The original gangster and patron saint of Abeokuta's working class |url=https://www.theafricareport.com/67977/nigerias-ayinla-omowura-the-original-gangster-and-patron-saint-of-abeokutas-working-class/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301213906/https://www.theafricareport.com/67977/nigerias-ayinla-omowura-the-original-gangster-and-patron-saint-of-abeokutas-working-class/ |archive-date=2021-03-01 |access-date=2021-05-12 |website=[[The Africa Report]] |language=en-US}}</ref> ==Manazarta}} ddx6ke3zfeh1aa6ddn3nhoor5vdiak8 835764 835763 2026-05-14T10:03:56Z Mahuta 11340 835764 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Waidi Ayinla Yusuf''' '''Gbogbolowo''' wanda aka fi sani da '''Ayinla Omowura''' (1933 – 6 May na shekarar 1980) mawaƙin Apala ne na Najeriya haifaffen Itoko, [[Abeokuta]] a shekarar 1933. <ref name=":0">{{Cite web |last=Ajayi |first=Dami |date=2021-03-01 |title=Nigeria's Ayinla Omowura: The original gangster and patron saint of Abeokuta's working class |url=https://www.theafricareport.com/67977/nigerias-ayinla-omowura-the-original-gangster-and-patron-saint-of-abeokutas-working-class/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301213906/https://www.theafricareport.com/67977/nigerias-ayinla-omowura-the-original-gangster-and-patron-saint-of-abeokutas-working-class/ |archive-date=2021-03-01 |access-date=2021-05-12 |website=[[The Africa Report]] |language=en-US}}</ref> ==Manazarta== kd8gi4hqg9m3f69wd6yqfrbuc4mp9kx Hébert Peck 0 151140 835765 2026-05-14T10:06:01Z Mahuta 11340 Ƙirƙira ta hanyar buɗe sashe daga shafi "[[:en:Special:Redirect/revision/1333584999|Hébert Peck]]" 835765 wikitext text/x-wiki '''Hébert Peck Jr.''' (an haife shi a shekara ta 1958) ƙwararre ne a fannin shirya fina-finai [[Haiti|a ƙasar Haiti]] . 20656wf6raz6v6t18889igdil11qbqt 835766 835765 2026-05-14T10:06:52Z Mahuta 11340 835766 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Hébert Peck Jr.''' (an haife shi a shekara ta 1958) ƙwararre ne a fannin shirya fina-finai [[Haiti|a ƙasar Haiti]] . ive2fqvoyrlju9hfwih1s2zpfu9dus5 Friðrik Þór Friðriksson 0 151141 835767 2026-05-14T10:09:33Z Mahuta 11340 Ƙirƙira ta hanyar buɗe sashe daga shafi "[[:en:Special:Redirect/revision/1287566209|Friðrik Þór Friðriksson]]" 835767 wikitext text/x-wiki '''Friðrik Þór Friðriksson''' (an haife shi 12 ga Mayun shekarar 1954; lafadi {{IPA|is|ˈfrɪðrɪk ˈθouːr ˈfrɪðrɪxsɔn|}} ), wani lokacin ana kiransa da '''Fridrik Thor Fridriksson''', [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne kuma furodusa [[Ayislan|a Iceland]] . c7u2dbomnjh0nuknfrsgs0rtn2oryc3 835768 835767 2026-05-14T10:10:26Z Mahuta 11340 835768 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Friðrik Þór Friðriksson''' (an haife shi 12 ga Mayun shekarar 1954; lafadi {{IPA|is|ˈfrɪðrɪk ˈθouːr ˈfrɪðrɪxsɔn|}} ), wani lokacin ana kiransa da '''Fridrik Thor Fridriksson''', [[Darakta|daraktan fina-finai]] ne kuma furodusa [[Ayislan|a Iceland]] . ==Manazarta== 6y0amckiq0tndko3td3s6u2e2df2v2e Samuel Adindu 0 151142 835777 2026-05-14T10:24:13Z Zainab118 44654 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353311077|Samuel Adindu]]" 835777 wikitext text/x-wiki '''Odera Samuel Onuchukwu Adindu''' (an haife shi a ranar 4 ga watan Yunin shekara ta 2006) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Najeriya wanda ke taka leda a matsayin mai gaba a kulob din Allsvenskan IK Sirius . <ref>{{Cite web |title=Samuel Adindu |url=https://www.worldfootball.net/person/pe1638194/odera-adindu/ |website=WorldFootball}}</ref> == Ayyukan kulob din == A kakarsa ta farko a ƙasar Sweden, Adindu ya zura ƙwallaye 15 kuma ya bayar da taimako 4 (assists) yayin da Halmstads BK ta kusa samun ɗaukaka zuwa Superettan amma ta rasa kaɗan.<ref>{{Cite web |last=Wahlberg |first=Malin |date=20 November 2025 |title=Talangerna hyllas stort: "Det är klasskillnad" |trans-title=The talents are heavily praised: "It's a class difference" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/oEL3qg/htff-talangerna-hyllas-stort-efter-segern-mot-orebro-klasskillnad |access-date=26 April 2026 |website=[[Sportbladet]] |language=Swedish}}</ref> Don kakar 2026, Adindu ya sanya hannu tare da IK Sirius kan kwangila har zuwa ƙarshen 2030 don rahoton kuɗin SEK miliyan 5.<ref>{{Cite web |last=Meisels |first=Daniel |date=19 January 2026 |title=Nye Siriusstjärnan berättar – därför lämnar han Hammarby |trans-title=The new Sirius star tells us – that's why he's leaving Hammarby |url=https://www.unt.se/sport/fotboll/artikel/sirius-varvar-samuel-adindu-fran-hammarby/rx77k0gl |access-date=26 April 2026 |website=[[Upsala Nya Tidning]] |language=Swedish}}</ref> Ya zira kwallaye uku a karon farko da ya samu a wasan sada zumunci na 2-1 da Degerfors IF a ranar 24 ga watan Janairun shekara ta 2026.<ref>{{Cite web |last=Meisels |first=Daniel |date=24 January 2026 |title=Nyförvärvets succéstart i Sirius: "Publiken kan förvänta sig det" |trans-title=The newcomer's successful start in Sirius: "The fans can expect it" |url=https://www.unt.se/sport/fotboll/artikel/samuel-gjorde-mal-direkt-i-siriusdebuten/rk33d5zl |access-date=26 April 2026 |website=[[Upsala Nya Tidning]] |language=Swedish}}</ref> A ranar 4 ga Afrilu 2026, ya fara bugawa Allsvenskan a matsayin mai maye gurbin a wani nasara da Degerfors IF, tare da wasan ya ƙare 3-0.<ref>{{Cite web |last=Valdés Bahri |first=Emilio |date=4 April 2026 |title=Körde över Degerfors efter blixtmål |trans-title=Drove over Degerfors after a lightning goal |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/JOOma6/sirius-korde-over-degerfors-i-allsvenskan-neo-jonsson-hjalte |access-date=26 April 2026 |website=[[Sportbladet]] |language=Swedish}}</ref> == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] k1d1ymvnwointsfdipg6c67a7nwanr6 835778 835777 2026-05-14T10:25:40Z Zainab118 44654 835778 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Samuel Adindu | fullname = Odera Samuel Onuchukwu Adindu | birth_date = {{birth date and age|2006|06|04|df=yes}} | birth_place = Nigeria | death_date = | death_place = | height = | position = [[Forward]] | currentclub = [[IK Sirius Fotboll|IK Sirius]] | clubnumber = 25 | youthyears1 = –2024 | youthclubs1 = Future Pro | years1 = 2025 | clubs1 = Future Pro | caps1 = 0 | goals1 = 0 | years2 = 2025 | clubs2 = → [[Hammarby Talang FF|HTFF]] (loan) | caps2 = 15 | goals2 = 9 | years3 = 2025 | clubs3 = [[Hammarby Fotboll|Hammarby IF]] | caps3 = 0 | goals3 = 0 | years4 = 2025 | clubs4 = → [[Hammarby Talang FF|HTFF]] | caps4 = 15 | goals4 = 5 | years5 = 2026– | clubs5 = [[IK Sirius Fotboll|IK Sirius]] | caps5 = 2 | goals5 = 0 | club-update = 26 April 2026 }} '''Odera Samuel Onuchukwu Adindu''' (an haife shi a ranar 4 ga watan Yunin shekara ta 2006) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Najeriya wanda ke taka leda a matsayin mai gaba a kulob din Allsvenskan IK Sirius . <ref>{{Cite web |title=Samuel Adindu |url=https://www.worldfootball.net/person/pe1638194/odera-adindu/ |website=WorldFootball}}</ref> == Ayyukan kulob din == A kakarsa ta farko a ƙasar Sweden, Adindu ya zura ƙwallaye 15 kuma ya bayar da taimako 4 (assists) yayin da Halmstads BK ta kusa samun ɗaukaka zuwa Superettan amma ta rasa kaɗan.<ref>{{Cite web |last=Wahlberg |first=Malin |date=20 November 2025 |title=Talangerna hyllas stort: "Det är klasskillnad" |trans-title=The talents are heavily praised: "It's a class difference" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/oEL3qg/htff-talangerna-hyllas-stort-efter-segern-mot-orebro-klasskillnad |access-date=26 April 2026 |website=[[Sportbladet]] |language=Swedish}}</ref> Don kakar 2026, Adindu ya sanya hannu tare da IK Sirius kan kwangila har zuwa ƙarshen 2030 don rahoton kuɗin SEK miliyan 5.<ref>{{Cite web |last=Meisels |first=Daniel |date=19 January 2026 |title=Nye Siriusstjärnan berättar – därför lämnar han Hammarby |trans-title=The new Sirius star tells us – that's why he's leaving Hammarby |url=https://www.unt.se/sport/fotboll/artikel/sirius-varvar-samuel-adindu-fran-hammarby/rx77k0gl |access-date=26 April 2026 |website=[[Upsala Nya Tidning]] |language=Swedish}}</ref> Ya zira kwallaye uku a karon farko da ya samu a wasan sada zumunci na 2-1 da Degerfors IF a ranar 24 ga watan Janairun shekara ta 2026.<ref>{{Cite web |last=Meisels |first=Daniel |date=24 January 2026 |title=Nyförvärvets succéstart i Sirius: "Publiken kan förvänta sig det" |trans-title=The newcomer's successful start in Sirius: "The fans can expect it" |url=https://www.unt.se/sport/fotboll/artikel/samuel-gjorde-mal-direkt-i-siriusdebuten/rk33d5zl |access-date=26 April 2026 |website=[[Upsala Nya Tidning]] |language=Swedish}}</ref> A ranar 4 ga Afrilu 2026, ya fara bugawa Allsvenskan a matsayin mai maye gurbin a wani nasara da Degerfors IF, tare da wasan ya ƙare 3-0.<ref>{{Cite web |last=Valdés Bahri |first=Emilio |date=4 April 2026 |title=Körde över Degerfors efter blixtmål |trans-title=Drove over Degerfors after a lightning goal |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/JOOma6/sirius-korde-over-degerfors-i-allsvenskan-neo-jonsson-hjalte |access-date=26 April 2026 |website=[[Sportbladet]] |language=Swedish}}</ref> == Bayanan da aka ambata == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] lhj5guikbbfotsvsxbh5jaljksv7apf Richard Williams (animator) 0 151143 835779 2026-05-14T10:26:43Z Mahuta 11340 Ƙirƙira ta hanyar buɗe sashe daga shafi "[[:en:Special:Redirect/revision/1353304371|Richard Williams (animator)]]" 835779 wikitext text/x-wiki '''Richard Edmund Williams''' (an haife shi Lane; Maris 19, 1933 - Agusta 16, 2019) ya kasance ɗan wasan kwaikwayo na Kanada da Burtaniya, ɗan wasan kwaikwayo, kuma mai zane. sqbochs0m2vdgenuy7wh1ea89hzzvtx 835780 835779 2026-05-14T10:27:31Z Mahuta 11340 835780 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Richard Edmund Williams''' (an haife shi Lane; Maris 19, 1933 - Agusta 16, 2019) ya kasance ɗan wasan kwaikwayo na Kanada da Burtaniya, ɗan wasan kwaikwayo, kuma mai zane. ==Manazarta== 4riwqt6aqs1wk8sokjeeuf9hxeduc3m Sunday Afolabi 0 151144 835781 2026-05-14T10:33:09Z Zainab118 44654 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1335683227|Sunday Afolabi (footballer)]]" 835781 wikitext text/x-wiki Sunday Kolawole Afolabilisteni (an haife shi a ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 1999) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya na Diamond Harbour FC . == Ayyuka == Kafin kakar wasa ta 2017, Afolabi ya sanya hannu da ƙungiyar mataki na biyu a Najeriya, Osun United.<ref>{{Cite web |title=Sunday Afolabi, el nigeriano de la San Martín que sueña algún día con la Premier League |url=https://depor.com/futbol-peruano/descentralizado/sunday-afolabi-nigeriano-san-martin-suena-dia-premier-league-108885/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20220314062552/https://depor.com/futbol-peruano/descentralizado/sunday-afolabi-nigeriano-san-martin-suena-dia-premier-league-108885/ |archive-date=2022-03-14 |publisher=depor.com (Archived)}}</ref> Kafin kakar wasa ta 2018, ya koma Rivers United a gasar babbar lig ta Najeriya.<ref>{{Cite web |title=Sunday Afolabi "Me dicen Yaya Touré" |url=https://todosport.pe/2019/03/27/sunday-afolabi-me-dicen-yaya-toure/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401011434/https://todosport.pe/2019/03/27/sunday-afolabi-me-dicen-yaya-toure/ |archive-date=1 April 2019 |publisher=todosport.pe (Archived)}}</ref> Kafin kakar wasa ta 2019, Afolabi ya rattaba hannu da ƙungiyar Peru mai suna Universidad San Martín, inda ya buga wasannin lig 26 kuma ya zura ƙwallaye 2.<ref>{{Cite web |title=Sunday Afolabi revela el tremendo susto que pasó en Cusco: "No podía respirar, fue horrible" |url=https://libero.pe/futbol-peruano/1421083-liga-1-movistar-nigeriano-okiki-afolabi-revela-podia-respirar-altura-cusco |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20210620041434/https://libero.pe/futbol-peruano/1421083-liga-1-movistar-nigeriano-okiki-afolabi-revela-podia-respirar-altura-cusco |archive-date=2021-06-20 |publisher=libero.pe (Archived)}}</ref> A ranar 16 ga Fabrairu 2019, ya fara buga wasa na farko da San Martín a wasan kunnen doki 1–1 da UTC Cajamarca.<ref name="way">{{Soccerway|594808}}</ref> .<ref name="way" /> Kafin rabi na biyu na 2020-21, ya sanya hannu a Leiria a Portugal. A cikin 2021, Afolabi ya sanya hannu akungiyar Púchov ta Slovak ta biyu.<ref name="way">{{Soccerway|594808}}</ref> Kafin rabi na biyu na 2021-22, ya sanya hannu ga Žižkov B a matakin Czech na biyar.<ref>{{Cite web |title=Profile |url=https://www.fkvz.cz/player?id=793&category=MUB |publisher=fkvz.cz}}</ref> == Daraja == '''Mutumin da ya fi so''' * Fallon d'Floor': 2022 <ref>{{Cite web |title=Perak's Afolabi wins 'Fallon d'Floor' award |url=https://www.nst.com.my/sports/football/2022/12/865165/peraks-afolabi-wins-fallon-dfloor-award |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221229072045/https://www.nst.com.my/sports/football/2022/12/865165/peraks-afolabi-wins-fallon-dfloor-award |archive-date=29 December 2022 |access-date=28 December 2022 |publisher=[[New Straits Times|NST]]}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1999]] b25s68nv2zpfuklpojnseuu00wugrhe 835782 835781 2026-05-14T10:34:24Z Zainab118 44654 835782 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Sunday Afolabi | image = | fullname = Sunday Kolawole Afolabi | birth_date = {{birth date and age|1999|7|10|df=yes}} | birth_place = [[Abuja]], Nigeria | height = 1.88m | position = [[Midfielder#Defensive midfielder|Defensive midfielder]] | currentclub = [[Diamond Harbour FC]] | clubnumber = | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 2017 | clubs1 = [[Osun United F.C.|Osun United]] | caps1 = | goals1 = | years2 = 2018 | clubs2 = [[Rivers United F.C.|Rivers United]] | years3 = 2019 | clubs3 = [[Club Deportivo Universidad de San Martín de Porres|Universidad de San Martín]] | caps3 = 26 | goals3 = 2 | years4 = 2021 | clubs4 = [[U.D. Leiria|União de Leiria]] | caps4 = 6 | goals4 = 0 | years5 = 2021 | clubs5 = [[MŠK Púchov|Púchov]] | caps5 = 6 | goals5 = 0 | years6 = 2022–2025 | clubs6 = [[Perak F.C.|Perak]] | caps6 = | goals6 = | years7 = 2025– | clubs7 = [[Diamond Harbour FC|Diamond Harbour]] | caps7 = | goals7 = | club-update = }} Sunday Kolawole Afolabilisteni (an haife shi a ranar 10 ga watan Yulin shekara ta 1999) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya na Diamond Harbour FC . == Ayyuka == Kafin kakar wasa ta 2017, Afolabi ya sanya hannu da ƙungiyar mataki na biyu a Najeriya, Osun United.<ref>{{Cite web |title=Sunday Afolabi, el nigeriano de la San Martín que sueña algún día con la Premier League |url=https://depor.com/futbol-peruano/descentralizado/sunday-afolabi-nigeriano-san-martin-suena-dia-premier-league-108885/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20220314062552/https://depor.com/futbol-peruano/descentralizado/sunday-afolabi-nigeriano-san-martin-suena-dia-premier-league-108885/ |archive-date=2022-03-14 |publisher=depor.com (Archived)}}</ref> Kafin kakar wasa ta 2018, ya koma Rivers United a gasar babbar lig ta Najeriya.<ref>{{Cite web |title=Sunday Afolabi "Me dicen Yaya Touré" |url=https://todosport.pe/2019/03/27/sunday-afolabi-me-dicen-yaya-toure/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401011434/https://todosport.pe/2019/03/27/sunday-afolabi-me-dicen-yaya-toure/ |archive-date=1 April 2019 |publisher=todosport.pe (Archived)}}</ref> Kafin kakar wasa ta 2019, Afolabi ya rattaba hannu da ƙungiyar Peru mai suna Universidad San Martín, inda ya buga wasannin lig 26 kuma ya zura ƙwallaye 2.<ref>{{Cite web |title=Sunday Afolabi revela el tremendo susto que pasó en Cusco: "No podía respirar, fue horrible" |url=https://libero.pe/futbol-peruano/1421083-liga-1-movistar-nigeriano-okiki-afolabi-revela-podia-respirar-altura-cusco |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20210620041434/https://libero.pe/futbol-peruano/1421083-liga-1-movistar-nigeriano-okiki-afolabi-revela-podia-respirar-altura-cusco |archive-date=2021-06-20 |publisher=libero.pe (Archived)}}</ref> A ranar 16 ga Fabrairu 2019, ya fara buga wasa na farko da San Martín a wasan kunnen doki 1–1 da UTC Cajamarca.<ref name="way">{{Soccerway|594808}}</ref> .<ref name="way" /> Kafin rabi na biyu na 2020-21, ya sanya hannu a Leiria a Portugal. A cikin 2021, Afolabi ya sanya hannu akungiyar Púchov ta Slovak ta biyu.<ref name="way">{{Soccerway|594808}}</ref> Kafin rabi na biyu na 2021-22, ya sanya hannu ga Žižkov B a matakin Czech na biyar.<ref>{{Cite web |title=Profile |url=https://www.fkvz.cz/player?id=793&category=MUB |publisher=fkvz.cz}}</ref> == Daraja == '''Mutumin da ya fi so''' * Fallon d'Floor': 2022 <ref>{{Cite web |title=Perak's Afolabi wins 'Fallon d'Floor' award |url=https://www.nst.com.my/sports/football/2022/12/865165/peraks-afolabi-wins-fallon-dfloor-award |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221229072045/https://www.nst.com.my/sports/football/2022/12/865165/peraks-afolabi-wins-fallon-dfloor-award |archive-date=29 December 2022 |access-date=28 December 2022 |publisher=[[New Straits Times|NST]]}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1999]] 8bxjb1t7nh3wypc50rjpeg11b2jzai3 William Agada 0 151145 835805 2026-05-14T10:42:37Z Zainab118 44654 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1338222751|William Agada]]" 835805 wikitext text/x-wiki '''William "Willy" Agada''' Listenⓘ (an haife shi a ranar 17 ga watan Satumbar shekara ta 1999) Shi ɗan ƙwallon ƙafa ne na ƙwararru daga Najeriya wanda ya ƙarshe ya buga wasa a matsayin ɗan gaba (forward) a ƙungiyar Real Zaragoza ta gasar Segunda División. == Ayyuka == Agada Abola ya fara aikinsa na buga ƙwallon ƙafa tare da Mighty Jets F.C. a gasar Nigeria National League. <ref>{{Cite web |last=Mustapha |first=Wale |date=23 Jul 2017 |title=John John Bags Brace As Kogi United Crash Mighty Jets In Lokoja |url=https://kogireports.com/john-john-bags-brace-as-kogi-united-crash-mighty-jets-in-lokoja/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003000421/https://kogireports.com/john-john-bags-brace-as-kogi-united-crash-mighty-jets-in-lokoja/ |archive-date=3 October 2022 |access-date=3 October 2022 |website=Kogi Reports |quote=...the likes of William Agada...}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 Sep 2022 |title=Birthday boy Agada nets seventh goal in MLS |url=https://scorenigeria.com.ng/birthday-boy-agada-nets-seventh-goal-in-mls/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20220918085304/https://scorenigeria.com.ng/birthday-boy-agada-nets-seventh-goal-in-mls/ |archive-date=18 September 2022 |access-date=3 October 2022 |website=SCORE Nigeria}}</ref> Agada ya fara aikinsa na kasa da kasa a kungiyar matasa ta Hapoel Katamon ta Urushalima a kakar 2017/18. A tsakiyar kakar an ba da rancensa ga ƙungiyar matasa ta Maccabi Tel Aviv. Agada ta gama kakar wasa tare da jimlar kwallaye 22 ga kungiyoyin biyu.<ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2017/18) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=19 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref> A cikin kakar 2018-19 ya koma Hapoel Katamon Urushalima a cikin Liga Leumit na Isra'ila, kuma ya kammala yanayi biyu tare da kwallaye 8 da 15.<ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2018/19) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=20 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2019/20) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=21 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref> A cikin kakar 2020/21 ya koma Hapoel Haifa a kan aro, <ref>{{Cite web |last=Lesley |first=Angu |date=31 July 2020 |title=William Agada joins Hapoel Haifa |url=https://www.kick442.com/william-agada-joins-hapoel-haifa/ |access-date=6 August 2020 |website=KICK442 |language=en-GB}}</ref> kuma ya zira kwallaye 6 a gasar. <ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2020/21) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=22 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref> A cikin 2021/22 Agada ta koma Hapoel Katamon Urushalima, wanda kawai ya canza sunansa zuwa Hapoel Urushalima. Agada ya zira kwallaye 8 a gasar, kasancewar shi ne babban mai zira kwallayen kulob din, kuma ya taimaka wa kulob din ya kasance a cikin rukuni na farko.<ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2021/22) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=23 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref> A ƙarshen kakar 2021-22, an tura Agada zuwa kungiyar kwallon kafa ta Major League Sporting Kansas City . <ref>{{Cite web |date=23 June 2022 |title=Sporting Kansas City sign forward William Agada from Israeli side Hapoel Jerusalem |url=https://www.mlssoccer.com/news/sporting-kansas-city-sign-forward-william-agada-from-israeli-side-hapoel-jerusal |website=MLS |language=en-GB}}</ref> A ranar 23 ga Afrilu 2025, an sayar da Agada zuwa Real Salt Lake don musayar har zuwa $ 850,000 a cikin General Allocation Money . <ref>{{Cite web |title=Real Salt Lake Acquires Striker Willy Agada from Sporting Kansas City &#124; Real Salt Lake |url=https://www.rsl.com/news/real-salt-lake-acquires-striker-willy-agada-from-sporting-kansas-city |website=rsl}}</ref> A ranar 26 ga watan Janairun 2026, ya sanya hannu a Real Zaragoza na Mutanen Espanya Segunda División har zuwa karshen kakar.<ref>{{Cite web |last=Tena |first=Miguel Gay-Pobes |date=2026-01-26 |title=William Agada, segundo fichaje invernal del Real Zaragoza |url=https://www.aragondigital.es/articulo/real-zaragoza/william-agada-segundo-fichaje-invernal-real-zaragoza/20260126113507962787.html |access-date=2026-01-26 |website=Aragón Digital |language=es}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1999]] ktly7clwzt9h5qfh3i1ck9kf7qgtipl 835809 835805 2026-05-14T10:43:46Z Zainab118 44654 835809 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = William Agada | image = Willie Agada 2022.png | caption = Agada with [[Sporting Kansas City]] in 2022 | birth_date = {{Birth date and age|1999|9|17|df=y}} | birth_place = [[Bauchi (city)|Bauchi]], Nigeria | height = 1.76 m<ref>{{cite web |title=William Agada |url=https://www.sportingkc.com/players/william-agada/ |publisher=Sporting Kansas City |access-date=23 August 2022}}</ref> | position = [[Forward (association football)|Forward]] | currentclub = [[Real Zaragoza|Zaragoza]] | clubnumber = | youthyears1 = {{0|0000}}–2017 | youthyears2 = 2017 | youthyears3 = 2017–2018 | youthclubs1 = [[Mighty Jets F.C.|Mighty Jets]] | youthclubs2 = [[Hapoel Katamon Jerusalem F.C.|Hapoel Katamon]] | youthclubs3 = [[Maccabi Tel Aviv F.C.|Maccabi Tel Aviv]] | years1 = 2018–2020 | clubs1 = [[Hapoel Katamon Jerusalem F.C.|Hapoel Katamon]] | caps1 = 66 | goals1 = 23 | years2 = 2020–2022 | clubs2 = [[Hapoel Jerusalem F.C.|Hapoel Jerusalem]] | caps2 = 31 | goals2 = 8 | years3 = 2020–2021 | clubs3 = → [[Hapoel Haifa F.C.|Hapoel Haifa]] (loan) | caps3 = 25 | goals3 = 6 | years4 = 2022–2025 | clubs4 = [[Sporting Kansas City]] | caps4 = 64 | goals4 = 21 | years5 = 2025 | clubs5 = [[Real Salt Lake]] | caps5 = 14 | goals5 = 2 | years6 = 2026– | clubs6 = [[Real Zaragoza|Zaragoza]] | caps6 = 0 | goals6 = 0 | club-update = 26 January 2026 }} '''William "Willy" Agada''' Listenⓘ (an haife shi a ranar 17 ga watan Satumbar shekara ta 1999) Shi ɗan ƙwallon ƙafa ne na ƙwararru daga Najeriya wanda ya ƙarshe ya buga wasa a matsayin ɗan gaba (forward) a ƙungiyar Real Zaragoza ta gasar Segunda División. == Ayyuka == Agada Abola ya fara aikinsa na buga ƙwallon ƙafa tare da Mighty Jets F.C. a gasar Nigeria National League. <ref>{{Cite web |last=Mustapha |first=Wale |date=23 Jul 2017 |title=John John Bags Brace As Kogi United Crash Mighty Jets In Lokoja |url=https://kogireports.com/john-john-bags-brace-as-kogi-united-crash-mighty-jets-in-lokoja/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003000421/https://kogireports.com/john-john-bags-brace-as-kogi-united-crash-mighty-jets-in-lokoja/ |archive-date=3 October 2022 |access-date=3 October 2022 |website=Kogi Reports |quote=...the likes of William Agada...}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 Sep 2022 |title=Birthday boy Agada nets seventh goal in MLS |url=https://scorenigeria.com.ng/birthday-boy-agada-nets-seventh-goal-in-mls/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20220918085304/https://scorenigeria.com.ng/birthday-boy-agada-nets-seventh-goal-in-mls/ |archive-date=18 September 2022 |access-date=3 October 2022 |website=SCORE Nigeria}}</ref> Agada ya fara aikinsa na kasa da kasa a kungiyar matasa ta Hapoel Katamon ta Urushalima a kakar 2017/18. A tsakiyar kakar an ba da rancensa ga ƙungiyar matasa ta Maccabi Tel Aviv. Agada ta gama kakar wasa tare da jimlar kwallaye 22 ga kungiyoyin biyu.<ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2017/18) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=19 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref> A cikin kakar 2018-19 ya koma Hapoel Katamon Urushalima a cikin Liga Leumit na Isra'ila, kuma ya kammala yanayi biyu tare da kwallaye 8 da 15.<ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2018/19) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=20 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2019/20) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=21 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref> A cikin kakar 2020/21 ya koma Hapoel Haifa a kan aro, <ref>{{Cite web |last=Lesley |first=Angu |date=31 July 2020 |title=William Agada joins Hapoel Haifa |url=https://www.kick442.com/william-agada-joins-hapoel-haifa/ |access-date=6 August 2020 |website=KICK442 |language=en-GB}}</ref> kuma ya zira kwallaye 6 a gasar. <ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2020/21) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=22 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref> A cikin 2021/22 Agada ta koma Hapoel Katamon Urushalima, wanda kawai ya canza sunansa zuwa Hapoel Urushalima. Agada ya zira kwallaye 8 a gasar, kasancewar shi ne babban mai zira kwallayen kulob din, kuma ya taimaka wa kulob din ya kasance a cikin rukuni na farko.<ref>{{Cite web |title=Player details in Israeli FA website (2021/22) |url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=192477&season_id=23 |website=football.org.il |language=en-GB}}</ref> A ƙarshen kakar 2021-22, an tura Agada zuwa kungiyar kwallon kafa ta Major League Sporting Kansas City . <ref>{{Cite web |date=23 June 2022 |title=Sporting Kansas City sign forward William Agada from Israeli side Hapoel Jerusalem |url=https://www.mlssoccer.com/news/sporting-kansas-city-sign-forward-william-agada-from-israeli-side-hapoel-jerusal |website=MLS |language=en-GB}}</ref> A ranar 23 ga Afrilu 2025, an sayar da Agada zuwa Real Salt Lake don musayar har zuwa $ 850,000 a cikin General Allocation Money . <ref>{{Cite web |title=Real Salt Lake Acquires Striker Willy Agada from Sporting Kansas City &#124; Real Salt Lake |url=https://www.rsl.com/news/real-salt-lake-acquires-striker-willy-agada-from-sporting-kansas-city |website=rsl}}</ref> A ranar 26 ga watan Janairun 2026, ya sanya hannu a Real Zaragoza na Mutanen Espanya Segunda División har zuwa karshen kakar.<ref>{{Cite web |last=Tena |first=Miguel Gay-Pobes |date=2026-01-26 |title=William Agada, segundo fichaje invernal del Real Zaragoza |url=https://www.aragondigital.es/articulo/real-zaragoza/william-agada-segundo-fichaje-invernal-real-zaragoza/20260126113507962787.html |access-date=2026-01-26 |website=Aragón Digital |language=es}}</ref> == Manazarta == [[Rukuni:Rayayyun mutane]] [[Rukuni:Haihuwan 1999]] 5f0vih61g1ebkdz835gy4row3fob0pq Victor Agali 0 151146 835830 2026-05-14T11:10:26Z Halima Waziri 29451 An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1333249784|Victor Agali]]" 835830 wikitext text/x-wiki   '''Victor Okechukwu Agali''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 29 ga Disamba 1978) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba . == Sana'a == A shekarar 1997, Agali ya koma ƙungiyar Olympique de Marseille ta Faransa. <ref>{{Cite web |title=Agali, Victor |url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2011-12/apo-levadiakos/21940/spieler_victor-agali.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304112809/http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2011-12/apo-levadiakos/21940/spieler_victor-agali.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=21 January 2012 |publisher=[[Kicker (magazine)|Kicker]]}}</ref> Ganin cewa yana da wahala ya kafa matsayinsa na farko a ƙungiyar, ya koma Sporting Toulon Var da sauri sannan ya koma Jamus inda ya buga wasa a Hansa Rostock da Schalke 04. Daga 2005 zuwa 2007 ya buga wasa a gasar Turkish [[Süper Lig]], inda ya koma ƙungiyar Jamus ta Bundesliga Rostock a watan Agusta na 2007. A Rostock, Agali bai yi wasa mai kyau ba, bayan ya zura kwallo ɗaya kacal a wasanni 23 na gasar, an ba shi damar komawa ƙungiyar Skoda Xanthi ta Girka. Bayan kakar wasa ɗaya da ƙungiyar Skoda Xanthi ta Girka, ɗan wasan gaban Najeriya ya sanya hannu don Anorthosis Famagusta . A ranar 27 ga Disamba, 2009, an kama shi a filin jirgin saman Schiphol kusa da [[Amsterdam]] saboda yana ɗauke da fasfo na jabu. <ref>{{Cite web |date=4 January 2010 |title=Victor Agali in Amsterdam festgenommen |url=http://www.focus.de/sport/fussball/int_ligen/international-victor-agali-in-amsterdam-festgenommen_aid_467751.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402205621/https://www.focus.de/sport/fussball/int_ligen/international-victor-agali-in-amsterdam-festgenommen_aid_467751.html |archive-date=2 April 2019 |access-date=5 January 2010 |publisher=focus.de |language=de}}</ref> Ya koma kulob din Jiangsu Sainty na kasar Sin a lokacin bazara na shekarar 2010. <ref>{{Cite web |date=1 July 2010 |script-title=zh:中超二次转会依然用生不如用熟 外援流行淘"旧货" |url=http://sports.sina.com.cn/j/2010-07-01/15515082384.shtml |access-date=17 July 2010 |publisher=sports.sina.com.cn |language=zh}}</ref> Agali ita ce babban kocin AS Racine FC, wata ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙwararru da ke [[Lagos (birni)|Legas]] wadda ke fafatawa a [[Nigeria National League|gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] . <ref>{{Cite web |title=AS Racines Official Website |url=https://www.asracines.com/en/ |access-date=2024-05-15 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=NNL New Season Kicks Off Today With Promises AS Racine Host Papilo FC |url=https://nigeriasoccernet.com/nnl-new-season-kicks-off-today-promises-racine-host-papilo-fc |access-date=2024-05-15 |website=Nigeriasoccernet |language=en}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == Agali ta buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a lokuta da dama, ciki har da gasar Olympics ta bazara ta 2000 . : ''Sakamakon maki da sakamako sun fara nuna adadin kwallayen da Najeriya ta ci, inda aka nuna maki bayan kowace kwallo da Agali ta ci.'' {| class="wikitable sortable" |+Jerin kwallayen da Victor Agali ya zura a wasannin kasa da kasa ! scope="col" | A'a. ! scope="col" | Kwanan wata ! scope="col" | Wuri ! scope="col" | Abokin hamayya ! scope="col" | Ci ! scope="col" | Sakamako ! scope="col" | Gasar ! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | style="text-align:center" | 1 | 13 January 2001 | Filin Wasan Ƙasa, [[Lagos (birni)|Legas]], Najeriya\ |{{Fb|Zambia}} | style="text-align:center" | 1–0 | style="text-align:center" | 1–0 | Gasar cin kofin Afirka ta 2002 | <ref>{{Cite web |title=Nigeria vs. Zambia |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20964/Nigeria_Zambia.html |access-date=1 September 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2 | rowspan="2" | 27 January 2001 | rowspan="2" | Filin Wasan 'Yanci, [[Port Harcourt]], Najeriya | rowspan="2" |{{Fb|Sudan}} | style="text-align:center" | 1–0 | rowspan="2" style="text-align:center" | 3–0 | rowspan="2" | Canjin Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2002 | rowspan="2" | <ref>{{Cite web |title=Nigeria vs. Sudan |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20965/Nigeria_Sudan.html |access-date=1 September 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- | style="text-align:center" | 3 | style="text-align:center" | 2–0 |- | style="text-align:center" | 4 | 5 May 2001 | Filin Wasan 'Yanci, Port Harcourt, Najeriya |{{Fb|Liberia}} | style="text-align:center" | 2–0 | style="text-align:center" | 2–0 | Canjin Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2002 | <ref>{{Cite web |title=Nigeria vs. Liberia |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20969/Nigeria_Liberia.html |access-date=1 September 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- | style="text-align:center" | 5 | 29 July 2001 | Filin Wasan 'Yanci, Port Harcourt, Najeriya |{{Fb|Ghana}} | style="text-align:center" | 1–0 | style="text-align:center" | 3–0 | Canjin Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2002 | <ref>{{Cite web |title=Nigeria vs. Ghana |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20973/Nigeria_Ghana.html |access-date=1 September 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |} == Daraja == === Kulob === '''Schalke 04''' * Kofin Intertoto na UEFA : 2003 <ref>{{Cite web |title=Schalke 0-0 Pasching (Aggregate: 2 - 0) |url=http://www.uefa.com/competitions/IntertotoCup/FixturesResults/Round%3D1691/Match%3D73021/Report%3DMS.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20031212164322/http://www.uefa.com/competitions/IntertotoCup/FixturesResults/Round%3D1691/Match%3D73021/Report%3DMS.html |archive-date=12 December 2003 |access-date=15 June 2020 |publisher=[[UEFA]]}}</ref> === Na Ƙasa da Ƙasa === '''Najeriya''' * Gasar Cin [[Gasar cin kofin Afrika|Kofin Kasashen Afirka ta]] zo ta uku: 2004 <ref>{{Cite web |last=Courtney |first=Barrie |last2=Díaz Rubio |first2=Julián |last3=Saaid |first3=Hamdan |last4=Stokkermans |first4=Karel |last5=Tabeira |first5=Martín |date=15 December 2006 |title=African Nations Cup 2004 |url=https://www.rsssf.org/tables/04a.html |access-date=22 November 2020 |website=RSSSF}}</ref> == Manazarta == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * {{NFT player|4823}} * Victor Agali at fussballdaten.de (in German) * Victor Agali at Olympics.com * Victor Agali at Olympedia {{Nigeria men's football squad 2000 Summer Olympics}}{{Nigeria squad 2002 African Cup of Nations}}{{Nigeria squad 2004 African Cup of Nations}} [[Rukuni:Haihuwan 1978]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] kvvh72rfk0yuzlt9k8tqsnuqhp25tbn 835831 835830 2026-05-14T11:11:49Z Halima Waziri 29451 Saka databox 835831 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Victor Okechukwu Agali''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 29 ga Disamba 1978) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba . == Sana'a == A shekarar 1997, Agali ya koma ƙungiyar Olympique de Marseille ta Faransa. <ref>{{Cite web |title=Agali, Victor |url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2011-12/apo-levadiakos/21940/spieler_victor-agali.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304112809/http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2011-12/apo-levadiakos/21940/spieler_victor-agali.html |archive-date=4 March 2016 |access-date=21 January 2012 |publisher=[[Kicker (magazine)|Kicker]]}}</ref> Ganin cewa yana da wahala ya kafa matsayinsa na farko a ƙungiyar, ya koma Sporting Toulon Var da sauri sannan ya koma Jamus inda ya buga wasa a Hansa Rostock da Schalke 04. Daga 2005 zuwa 2007 ya buga wasa a gasar Turkish [[Süper Lig]], inda ya koma ƙungiyar Jamus ta Bundesliga Rostock a watan Agusta na 2007. A Rostock, Agali bai yi wasa mai kyau ba, bayan ya zura kwallo ɗaya kacal a wasanni 23 na gasar, an ba shi damar komawa ƙungiyar Skoda Xanthi ta Girka. Bayan kakar wasa ɗaya da ƙungiyar Skoda Xanthi ta Girka, ɗan wasan gaban Najeriya ya sanya hannu don Anorthosis Famagusta . A ranar 27 ga Disamba, 2009, an kama shi a filin jirgin saman Schiphol kusa da [[Amsterdam]] saboda yana ɗauke da fasfo na jabu. <ref>{{Cite web |date=4 January 2010 |title=Victor Agali in Amsterdam festgenommen |url=http://www.focus.de/sport/fussball/int_ligen/international-victor-agali-in-amsterdam-festgenommen_aid_467751.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402205621/https://www.focus.de/sport/fussball/int_ligen/international-victor-agali-in-amsterdam-festgenommen_aid_467751.html |archive-date=2 April 2019 |access-date=5 January 2010 |publisher=focus.de |language=de}}</ref> Ya koma kulob din Jiangsu Sainty na kasar Sin a lokacin bazara na shekarar 2010. <ref>{{Cite web |date=1 July 2010 |script-title=zh:中超二次转会依然用生不如用熟 外援流行淘"旧货" |url=http://sports.sina.com.cn/j/2010-07-01/15515082384.shtml |access-date=17 July 2010 |publisher=sports.sina.com.cn |language=zh}}</ref> Agali ita ce babban kocin AS Racine FC, wata ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙwararru da ke [[Lagos (birni)|Legas]] wadda ke fafatawa a [[Nigeria National League|gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] . <ref>{{Cite web |title=AS Racines Official Website |url=https://www.asracines.com/en/ |access-date=2024-05-15 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=NNL New Season Kicks Off Today With Promises AS Racine Host Papilo FC |url=https://nigeriasoccernet.com/nnl-new-season-kicks-off-today-promises-racine-host-papilo-fc |access-date=2024-05-15 |website=Nigeriasoccernet |language=en}}</ref> == Aikin ƙasa da ƙasa == Agali ta buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a lokuta da dama, ciki har da gasar Olympics ta bazara ta 2000 . : ''Sakamakon maki da sakamako sun fara nuna adadin kwallayen da Najeriya ta ci, inda aka nuna maki bayan kowace kwallo da Agali ta ci.'' {| class="wikitable sortable" |+Jerin kwallayen da Victor Agali ya zura a wasannin kasa da kasa ! scope="col" | A'a. ! scope="col" | Kwanan wata ! scope="col" | Wuri ! scope="col" | Abokin hamayya ! scope="col" | Ci ! scope="col" | Sakamako ! scope="col" | Gasar ! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | style="text-align:center" | 1 | 13 January 2001 | Filin Wasan Ƙasa, [[Lagos (birni)|Legas]], Najeriya\ |{{Fb|Zambia}} | style="text-align:center" | 1–0 | style="text-align:center" | 1–0 | Gasar cin kofin Afirka ta 2002 | <ref>{{Cite web |title=Nigeria vs. Zambia |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20964/Nigeria_Zambia.html |access-date=1 September 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- | style="text-align:center" | 2 | rowspan="2" | 27 January 2001 | rowspan="2" | Filin Wasan 'Yanci, [[Port Harcourt]], Najeriya | rowspan="2" |{{Fb|Sudan}} | style="text-align:center" | 1–0 | rowspan="2" style="text-align:center" | 3–0 | rowspan="2" | Canjin Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2002 | rowspan="2" | <ref>{{Cite web |title=Nigeria vs. Sudan |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20965/Nigeria_Sudan.html |access-date=1 September 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- | style="text-align:center" | 3 | style="text-align:center" | 2–0 |- | style="text-align:center" | 4 | 5 May 2001 | Filin Wasan 'Yanci, Port Harcourt, Najeriya |{{Fb|Liberia}} | style="text-align:center" | 2–0 | style="text-align:center" | 2–0 | Canjin Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2002 | <ref>{{Cite web |title=Nigeria vs. Liberia |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20969/Nigeria_Liberia.html |access-date=1 September 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |- | style="text-align:center" | 5 | 29 July 2001 | Filin Wasan 'Yanci, Port Harcourt, Najeriya |{{Fb|Ghana}} | style="text-align:center" | 1–0 | style="text-align:center" | 3–0 | Canjin Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 2002 | <ref>{{Cite web |title=Nigeria vs. Ghana |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20973/Nigeria_Ghana.html |access-date=1 September 2024 |website=National Football Teams}}</ref> |} == Daraja == === Kulob === '''Schalke 04''' * Kofin Intertoto na UEFA : 2003 <ref>{{Cite web |title=Schalke 0-0 Pasching (Aggregate: 2 - 0) |url=http://www.uefa.com/competitions/IntertotoCup/FixturesResults/Round%3D1691/Match%3D73021/Report%3DMS.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20031212164322/http://www.uefa.com/competitions/IntertotoCup/FixturesResults/Round%3D1691/Match%3D73021/Report%3DMS.html |archive-date=12 December 2003 |access-date=15 June 2020 |publisher=[[UEFA]]}}</ref> === Na Ƙasa da Ƙasa === '''Najeriya''' * Gasar Cin [[Gasar cin kofin Afrika|Kofin Kasashen Afirka ta]] zo ta uku: 2004 <ref>{{Cite web |last=Courtney |first=Barrie |last2=Díaz Rubio |first2=Julián |last3=Saaid |first3=Hamdan |last4=Stokkermans |first4=Karel |last5=Tabeira |first5=Martín |date=15 December 2006 |title=African Nations Cup 2004 |url=https://www.rsssf.org/tables/04a.html |access-date=22 November 2020 |website=RSSSF}}</ref> == Manazarta == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Hanyoyin haɗi na waje == * {{NFT player|4823}} * Victor Agali at fussballdaten.de (in German) * Victor Agali at Olympics.com * Victor Agali at Olympedia {{Nigeria men's football squad 2000 Summer Olympics}}{{Nigeria squad 2002 African Cup of Nations}}{{Nigeria squad 2004 African Cup of Nations}} [[Rukuni:Haihuwan 1978]] [[Rukuni:Rayayyun mutane]] exwntsfio5b9blhl40nyan6jqnaj2uu Azeez Arisekola Adam 0 151147 835844 2026-05-14T11:58:44Z Saad Nuhu 43323 Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Azeez Arisekola Adam | fullname = Adam Azeez Arisekola | birth_date = {{birth date and age|2003|8|25|df=y}} | birth_place = [[Jihar Kwara]], [[Najeriya]] | position = [[Dan wasan gaba (ƙwallon ƙafa)|Mai kai hari]] | currentclub = [[Kedah FA state football team|Kedah FA]] | clubnumber = 10 | years1 = 2024–2025 | clubs1 = [[Putrajaya Antlers F.C.|PT Athletic]] | caps1 = 18 | goa... 835844 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Azeez Arisekola Adam | fullname = Adam Azeez Arisekola | birth_date = {{birth date and age|2003|8|25|df=y}} | birth_place = [[Jihar Kwara]], [[Najeriya]] | position = [[Dan wasan gaba (ƙwallon ƙafa)|Mai kai hari]] | currentclub = [[Kedah FA state football team|Kedah FA]] | clubnumber = 10 | years1 = 2024–2025 | clubs1 = [[Putrajaya Antlers F.C.|PT Athletic]] | caps1 = 18 | goals1 = 7 | years2 = 2025– | clubs2 = [[Kedah FA state football team|Kedah FA]] | caps2 = 0 | goals2 = 0 | pcupdate = 30 Janairu 2026 }} '''Adam Azeez Arisekola''' (an haife shi ranar 25 ga Agusta, 2003) ƙwararren ɗan wasan [[ƙwallon ƙafa]] ne ɗan ƙasar [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin [[Dan wasan gaba (ƙwallon ƙafa)|mai kai hari]] ga ƙungiyar [[Malaysia|Malaysiya]] ta [[Kedah FA state football team|Kedah FA]]. == Aikin ƙungiya == === PT Athletic (Putrajaya) === A watan Mayun 2024, Adam ya koma [[Putrajaya Antlers F.C.|PT Athletic FC]] (wanda a lokacin ake kira Putrajaya Athletic) domin buga kakar [[2024–25 Malaysia A1 Semi-Pro League]]. Ya zama muhimmin ɗan wasa a cikin tawagar cikin ƙanƙanin lokaci, inda ya yi fice musamman bayan da ya zura ƙwallaye huɗu a wasa guda a farkon kakar wasa.<ref name="WOB">{{cite news |last1=Dito |title=Imported Player Exposes M'sian Football Club For Allegedly Not Paying Salary |url=https://worldofbuzz.com/exclusive-imported-player-exposes-msian-football-club-for-allegedly-not-paying-his-salary-since-he-joined/ |work=World of Buzz |date=4 December 2024 |access-date=30 January 2026}}</ref> Adam ya wakilci ƙungiyar a gasar [[2024–25 Malaysia Cup]], inda ya buga wasannin zagaye na 16 gida da waje da ƙungiyar [[Malaysia Super League]] ta [[Sabah F.C. (Malaysia)|Sabah]].<ref name="Vocket">{{cite news |title=Pemain Import Liga A1 Dakwa Tidak Dibayar Gaji Sejak Awal Musim |url=https://thevocket.com/pemain-import-liga-a1-dakwa-tidak-dibayar-gaji-sejak-awal-musim/ |work=Vocket FC |date=4 December 2024 |access-date=30 January 2026}}</ref> === Kedah FA === A ranar 28 ga Yulin 2025, Adam ya sanya hannu da [[Kedah FA state football team|Kedah FA]] domin jagorantar harin ƙungiyar a gasar Liga A1 Semi-Pro. Masana wasanni na gida sun bayyana sauyin nasa a matsayin dabara mai muhimmanci daga kungiyar "Helang Merah" domin ƙarfafa tawagar da hazikan 'yan wasa na ƙasashen waje tare da bunƙasa matasan 'yan wasa na gida.<ref name="Majoriti">{{cite news |title='Import hanya pelengkap rasa, kudrat utama Kedah masih ubi muda' |url=https://majoriti.com.my/sukan/2025/07/29/039import-hanya-pelengkap-rasa-kudrat-utama-kedah-masih-ubi-muda039 |work=Majoriti |date=29 July 2025 |access-date=30 January 2026}}</ref> Bayan komawarsa ƙungiyar, ya bayyana ƙudirinsa na ci gaba da nuna ƙwarewarsa wajen zura ƙwallaye a ƙungiyar da ke da hedikwata a Alor Setar.<ref>{{cite web |title=Azeez bawa misi besar di Kedah |url=https://www.molekfm.audio/azeez-bawa-misi-besar-di-kedah/ |publisher=Molek FM |date=31 July 2025 |access-date=30 January 2026}}</ref> == Manazarta == gjzspb58b8udd5146eotggxfeqyvjoq