Wikipedia
hawiki
https://ha.wikipedia.org/wiki/Babban_shafi
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Midiya
Musamman
Tattaunawa
User
Tattaunawar user
Wikipedia
Tattaunawar Wikipedia
Fayil
Tattaunawar fayil
MediaWiki
Tattaunawar MediaWiki
Samfuri
Tattaunawar samfuri
Taimako
Tattaunawar taimako
Rukuni
Tattaunawar rukuni
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Kuka
0
3123
835917
790224
2026-05-14T19:23:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835917
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Baobab and elephant, Tanzania.jpg|thumb|right|260px|<span style="color:green;">Kuka</span>]]
[[File:Adansonia digitata graines MHNT.jpg|thumb|''Adansonia digitata'']]
[[File:Adansonia digitata MS 6682.JPG|thumb|Furen kuka]]
[[File:Adansonia digitata 1.jpg|thumb|Ganyen kuka]]
[[Fayil:Baobab and elephant, Tanzania.jpg|thumb|bishiyan kuka]]
'''Kuka''' (''kúúkà'') (''Adansonia digitata'') [[bishiya]] ce.<ref>{{Cite web |url=https://hausa.aminus3.com/image/2009-09-16.html |title=Kwafin ajiya |access-date=2020-01-24 |archive-date=2022-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417231528/https://hausa.aminus3.com/image/2009-09-16.html |url-status=dead }}</ref> Kuka bishiya ce mai tsayi da take da ganye launin kore tana girma a ƙasashe da dama a nahiyar [[Afrika]] inda ƙasar [[Senegal]] ta kasance gaba a cikin sahun jerin ƙasashen dake noma ta inda har fitar da ita suke yi domin su sayar ga wasu ƙasashe. A jihohin [[Arewacin Najeriya]], yankin [[Zuru]] dake a jihar [[Kebbi]] na daga cikin manyan wuraren dake noman kuka inda ko bayan amfanin da suke yi da ita har fitar da ita suke yi suna sayarwa.
[[File:Tuwo and Miyar Kuka.jpg|200px|right|thumbnail|Miyar kuka da aka sarrafa daga ganyen Iccen kuka]]
== __LEAD_SECTION__ ==
[[File:Crying-girl.jpg|alt=a young child in a pink sweater crying and looking sad|thumb|Wani [[mata]] yana kuka ]]
'''Kuka''' shine zubar da hawaye (ko zubar da hawaye a cikin idanu) don amsa wani [[Emotion|yanayi]] ko zafi Ƙaunar da za ta iya haifarda kuka sun haɗa da baƙin ciki, fushi, jin daɗi, har ma da [[farin ciki]] . An bayyana aikin kuka a matsayin "wani abu mai rikitarwa mai rikitarwa wanda ke nuna zubar da hawaye daga na'urar lacrimal, ba tare da wani haushi na tsarin ido ba", maimakon haka, yana ba da taimako wanda ke kare kariya daga [[conjunctivitis]] . <ref>{{Cite journal |vauthors=Patel V |year=1993 |title=Crying behavior and psychiatric disorder in adults: a review |journal=Comprehensive Psychiatry |volume=34 |issue=3 |pages=206–11 |doi=10.1016/0010-440X(93)90049-A |pmid=8339540}} Quoted by Michelle C.P. Hendriks, A.J.J.M. Vingerhoets in ''Crying: is it beneficial for one's well-being?''</ref> Kuka iri-iri ana kiranta da ''kukan'', ''kuka'', ''kuka'', ''kururuwa'', ''bushasha'', da ''lumshe ido'' . <ref>{{Cite web |title=List of 426 Sets of Synonyms and How they Differ in Meaning |url=http://www.paulnoll.com/Books/Synonyms/synonym-095.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229052722/http://www.paulnoll.com/Books/Synonyms/synonym-095.html |archive-date=2014-12-29 |access-date=2014-08-04 |publisher=Paulnoll.com}}</ref>.
Don kukan da za a siffanta shi da kuka, yawanci dole ne a kasance tare da wasu nau'ikan alamun alamun, kamar su numfashi a hankali amma ba ta dace ba, lokuta na riƙe numfashi da rawar jiki.
An kafa haɗin neuronal tsakanin glandar lacrimal da wuraren kwakwalwar ɗan adam da ke da alaƙa da motsin rai. <ref>{{Cite journal |last=Dartt |first=Darlene A. |date=2009 |title=Neural regulation of lacrimal gland secretory processes: Relevance in dry eye diseases |journal=Progress in Retinal and Eye Research |language=en |volume=28 |issue=3 |pages=155–177 |doi=10.1016/j.preteyeres.2009.04.003 |pmc=3652637 |pmid=19376264}}</ref>
Hawaye da a ke samu a lokacin kukan motsin rai suna da sinadarai da suka bambanta da sauran nau'ikan hawaye Suna ƙunshe da yawa mafi girma na hormnes prolactin, adrenocorticotropic hormone, da Leu-enkefalin, <ref>{{Cite web |title=The Science of Tears |url=http://www.scienceiq.com/Facts/ScienceOfTears.cfm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171114200611/http://www.scienceiq.com/Facts/ScienceOfTears.cfm |archive-date=14 November 2017 |access-date=25 May 2019 |website=ScienceIQ.com}}</ref> da abubuwan potassium da manganese . <ref name="Cry p44">{{Cite journal |vauthors=Walter C |date=December 2006 |title=Why do we cry? |journal=Scientific American Mind |volume=17 |issue=6 |page=44 |doi=10.1038/scientificamericanmind1206-44}}</ref>
crying is a emotion that understands
== Manazarta ==
{{reflist}}
[[Category:Bishiya]]
kzs73qohb4rpmqghyz7xehz4x8vj0e5
Surabaya
0
6860
836098
513074
2026-05-15T05:10:03Z
CommonsDelinker
75
Removing [[:c:File:Hotel_Vasa_Surabaya_(at_noon).jpg|Hotel_Vasa_Surabaya_(at_noon).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Hotel Vasa Surabaya (at noon).jpg|]].
836098
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Surabaya''', a tsibirin [[Java]], babban birnin yankin [[Gabashin Java]] ce, a kasar [[Indonesiya]]. Bisa ga ƙidayar jama'a a shekarar 2016, jimilar mutane 3,457,404. An gina birnin Surabaya a karni na sha uku bayan haifuwan annabi Issa.{{Stub}}
==Hotuna==
<gallery>
File:Museum_pendidikan_surabaya.jpg|Gidan tarihi na Pendidikan, Surabaya
File:Balai_Pemuda_Surabaya_(30296990840).jpg|Balai Pemuda, Surabaya
File:House_in_citraland_Surabaya.jpg|Gidaje a Citraland, Surabaya
File:Grand_City_Surabaya_(30508614281).jpg|Grand City, Surabaya
File:Chinese_Temple,_Surabaya.png|Chinese Temple, Surabaya
File:Frontage_Road_Jalan_A._Yani_-_panoramio.jpg|Titin Jalan
File:Flag_of_Surabaya_City.png|Tutar Surabaya
File:Street_in_downtown_Banda_Aceh_after_2004_tsunami_DD-SD-06-07374.JPEG
</gallery>
==Manazarta==
{{DEFAULTSORT:Surabaya}}
[[Category:Biranen Indonesiya]]
j0hjk6m6arnuhzk24ygf0pkz0hnzob4
Dele Ajiboye
0
8785
835846
441021
2026-05-14T12:08:14Z
Saad Nuhu
43323
835846
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Infobox football biography
| name = Dele Ajiboye
| image =
| fullname = Bamidele Ajiboye
| birth_date = {{birth date and age|1985|12|22|df=y}}
| birth_place = [[Lagos]], Najeriya
| height = 1.88 m
| position = [[Mai tsaron gida (ƙwallon ƙafa)|Mai tsaron gida]]
| years1 = 2002–2007
| clubs1 = [[Shooting Stars S.C.]]
| years2 = 2007–2010
| clubs2 = [[Plateau United F.C.]]
| years3 = 2010–2012
| clubs3 = [[Sunshine Stars F.C.]]
| years4 = 2012–2013
| clubs4 = [[Prime F.C.]]
| years5 = 2013–2015
| clubs5 = [[Warri Wolves F.C.]]
| nationalyears1 = 2005
| nationalteam1 = Najeriya U-20
| nationalyears2 = 2008
| nationalteam2 = Najeriya U-23
| nationalyears3 = 2008–2011
| nationalteam3 = Najeriya
| nationalcaps3 = 6
| nationalgoals3 = 0
}}
'''Bamidele Ajiboye''' (an haife shi a ranar 22 ga watan Disamba 1985), wanda aka fi sani da '''Dele Ajiboye''', tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Najeriya]] wanda ya taka leda a matsayin mai tsaron gida. Ya yi fice wajen kare raga ga ƙungiyoyin cikin gida a gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya tare da wakiltar tawagar ƙasar Najeriya a matakin manya da kuma ƙungiyoyin matasa.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/dele-ajiboye/profil/spieler/146814|title=Dele
Ajiboye Profile|publisher=Transfermarkt|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Dele Ajiboye a birnin [[Lagos]], inda ya fara sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya taso yana buga wasa a matakin makaranta kafin daga bisani ya shiga ƙungiyoyin matasa da suka taimaka masa wajen bunƙasa ƙwarewarsa a matsayin mai tsaron gida.<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/dele-ajiboye/|title=Dele
Ajiboye|publisher=WorldFootball.net|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Sana'ar ƙwallon ƙafa ==
=== Shooting Stars ===
Ajiboye ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da [[Shooting Stars S.C.]], ɗaya daga cikin tsofaffin kungiyoyin ƙwallon ƙafa a Najeriya. A lokacin da yake tare da ƙungiyar, ya samu damar nuna ƙwarewa wajen tsaron raga, abin da ya sa ya fara jan hankalin masu horarwa na ƙasa.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/dele-ajiboye/profil/spieler/146814|title=Dele
Ajiboye Career Statistics|publisher=Transfermarkt|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Plateau United da Sunshine Stars ===
Bayan barinsa Shooting Stars, ya koma [[Plateau United F.C.]], inda ya ci gaba da kasancewa ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a gasar cikin gida ta Najeriya. Daga baya ya koma [[Sunshine Stars F.C.]], ƙungiyar da ya taimaka wa wajen samun nasarori a gasar cikin gida da kuma gasannin nahiyar Afirka.<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/dele-ajiboye/|title=Career
History of Dele Ajiboye|publisher=WorldFootball.net|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A lokacin da yake tare da Sunshine Stars, ƙungiyar ta kai matakai masu kyau a gasar cin kofin ƙungiyoyin Afirka, kuma rawar da Ajiboye ya taka wajen kare raga ta taimaka wajen samun waɗannan nasarori.<ref>{{cite web|url=https://www.cafonline.com/|title=CAF
Club Competitions Archives|publisher=CAF Online|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Warri Wolves ===
Daga baya Ajiboye ya koma [[Warri Wolves F.C.]], inda ya ci gaba da taka leda a matsayin gogaggen mai tsaron gida. Kwarewarsa da gogewarsa sun taimaka wajen jagorantar matasan ‘yan wasa a ƙungiyar.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/dele-ajiboye/profil/spieler/146814|title=Transfer
History|publisher=Transfermarkt|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Sana'ar ƙasa da ƙasa ==
Ajiboye ya wakilci Najeriya a matakin matasa da kuma manya. Ya kasance cikin tawagar Najeriya ‘yan ƙasa da shekaru 20 da suka halarci gasar duniya ta matasa ta FIFA.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/|title=FIFA
Youth Competitions|publisher=FIFA|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Haka kuma ya kasance cikin tawagar Najeriya U-23 da ta lashe lambar azurfa a gasar [[Olympic Games|Olympics]] ta shekarar 2008 da aka gudanar a birnin Beijing na ƙasar Sin.<ref>{{cite web|url=https://olympics.com/en/olympic-games/beijing-2008|title=Beijing
2008 Olympic Football Tournament|publisher=Olympics.com|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A matakin manyan ‘yan wasa kuwa, ya samu damar bugawa tawagar ƙasa ta Najeriya wasa a wasu wasannin sada zumunci da kuma na cancantar shiga manyan gasa.<ref>{{cite web|url=https://www.national-football-teams.com/player/28458/Dele_Ajiboye.html|title=Dele
Ajiboye International Appearances|publisher=National Football Teams|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Salon wasa ==
An san Dele Ajiboye da iya cafke ƙwallo, saurin motsi, da kuma ƙwarewa wajen jagorantar masu tsaron baya. Haka kuma yana da ƙwarewa wajen kare bugun daga kai sai mai tsaron gida, abin da ya sa ya kasance cikin fitattun masu tsaron gida a gasar Najeriya a lokacin da yake taka leda.<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/dele-ajiboye/|title=Player
Profile and Style|publisher=WorldFootball.net|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Nasarori ==
=== Najeriya U-23 ===
Lambar azurfa a gasar Olympics: 2008<ref>{{cite web|url=https://olympics.com/en/olympic-games/beijing-2008|title=Olympic
Football Results 2008|publisher=Olympics.com|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
{{Transfermarkt}}
{{National-football-teams}
2xpuvac185u5rm7i9mghvcnlot27j39
Kano Pillars F.C.
0
8994
836108
601538
2026-05-15T06:05:24Z
Saad Nuhu
43323
836108
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Kano Pillars 03.jpg|thumb|Motar ƙungiyar Kano pillars]]
[[File:Abdulwasiu Showemimo of Kano Pillars (1).jpg|thumb|Abdulwasiu Showemimo ɗan wasan Kano Pillars]]
[[File:Kano Pillars 01.jpg|thumb|Kano Pillars 01]]
{{Infobox football club
| clubname = Kano Pillars F.C.
| image = Kano Pillars logo.png
| fullname = Kano Pillars Football Club
| nickname = Sai Masu Gida
| founded = 1990
| ground = [[Sani Abacha Stadium]]
| capacity = 16,000
| owner = Gwamnatin Jihar Kano
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| season = 2023–24
| position = NPFL, 6th
}}
'''Kano Pillars Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya da ke da hedikwata a birnin [[Kano]]. Ana kallon ƙungiyar a matsayin ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa mafi nasara a Najeriya saboda yawan kofunan gasar lig da ta lashe da kuma irin tasirin da take da shi a ƙwallon ƙafar cikin gida. Kano Pillars tana amfani da [[Sani Abacha Stadium]] a matsayin filin wasanninta na gida. <ref>{{Cite web |url=https://npfl.com.ng/kano-pillars |title=Kano Pillars Club Profile |publisher=Nigeria Premier Football League |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
An kafa ƙungiyar Kano Pillars a shekarar 1990 bayan haɗewar wasu ƙananan ƙungiyoyi da gwamnatin jihar Kano ta tallafa musu domin samar da ƙungiyar da za ta wakilci jihar Kano a manyan gasa na ƙasa. Tun daga lokacin kafa ta, ƙungiyar ta kasance ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da suka fi samun magoya baya a arewacin Najeriya. <ref>{{Cite news |title=History of Kano Pillars FC |url=https://guardian.ng/sport/history-of-kano-pillars |work=The Guardian Nigeria |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Kano Pillars ta fara samun gagarumar nasara a gasar firimiya ta Najeriya ne a shekarun 2000 zuwa gaba, inda ta zama ƙungiyar da take fafatawa akai-akai domin lashe kofin lig. Ƙungiyar ta lashe kofin [[Nigeria Premier Football League]] sau da dama, ciki har da nasarorin da ta samu a jere daga shekarar 2012 zuwa 2014 wanda hakan ya sa ta kafa tarihi a ƙwallon ƙafar Najeriya. <ref>{{Cite web |url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigchamp.html |title=Nigeria List of Champions |publisher=RSSSF |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Daga cikin fitattun 'yan wasan da suka taka leda a Kano Pillars akwai [[Ahmed Musa]], wanda daga baya ya zama kyaftin ɗin tawagar ƙasar Najeriya ta Super Eagles. Ahmed Musa ya yi fice sosai a ƙungiyar kafin ya koma taka leda a Turai. Haka kuma akwai wasu fitattun 'yan wasa kamar Rabiu Ali, wanda ya shahara saboda dogon lokacin da ya kwashe yana buga wasa a ƙungiyar da kuma kwarewarsa a tsakiyar fili. <ref>{{Cite news |title=Ahmed Musa and Kano Pillars legacy |url=https://www.bbc.com/sport/football |publisher=BBC Sport |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Magoya bayan Kano Pillars suna daga cikin mafi yawan masoya ƙwallon ƙafa a Najeriya, musamman a yankin arewa. Wasannin gida na ƙungiyar a [[Sani Abacha Stadium]] kan jawo dubban mutane, kuma ana ɗaukar filin a matsayin ɗaya daga cikin wuraren da suka fi wahala ga baƙin ƙungiyoyi samun nasara saboda yawan goyon bayan magoya baya. <ref>{{Cite web |url=https://www.goal.com/en-ng/news/kano-pillars-fans-and-home-record |title=Kano Pillars and their intimidating home support |publisher=Goal.com |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Kano Pillars ta kuma wakilci Najeriya a gasannin nahiyar Afirka irin su [[CAF Champions League]] da [[CAF Confederation Cup]]. Duk da cewa ƙungiyar ba ta taɓa lashe kofin nahiyar ba, ta yi wasanni masu ƙarfi da manyan ƙungiyoyin Afirka kuma ta taka rawa wajen bunƙasa martabar ƙwallon ƙafar Najeriya a nahiyar. <ref>{{Cite web |url=https://www.cafonline.com |title=CAF Club Competitions Records |publisher=Confederation of African Football |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
A shekarun baya-bayan nan, Kano Pillars ta fuskanci ƙalubale da suka haɗa da matsalar kuɗi, sauyin masu horaswa da kuma rashin daidaiton sakamako a gasar lig. Duk da haka, ƙungiyar ta ci gaba da kasancewa cikin manyan ƙungiyoyin Najeriya saboda tarihin da take da shi da kuma yawan matasan da take haɓakawa. <ref>{{Cite news |title=Challenges facing Kano Pillars |url=https://punchng.com/kano-pillars-challenges |work=Punch Newspapers |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Ƙungiyar Kano Pillars tana da babban tasiri wajen bunƙasa matasa masu sha'awar ƙwallon ƙafa a jihar Kano da ma Najeriya baki ɗaya. Ta hanyar shirye-shiryen horaswa da gano hazaka, ƙungiyar ta taimaka wajen fitar da fitattun 'yan wasa da suka wakilci Najeriya a matakai daban-daban. <ref>{{Cite web |url=https://thenff.com |title=NFF and youth football development in Nigeria |publisher=Nigeria Football Federation |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Tarihi ==
Kano Pillars ta fara shiga manyan gasannin Najeriya ne bayan samun gurbi a gasar ƙasa ta farko a shekarun 1990. Tun daga lokacin ƙungiyar ta zama abar tsoro ga sauran ƙungiyoyi musamman idan tana wasa a gida. Daya daga cikin manyan nasarorin da ƙungiyar ta samu shi ne lashe kofin lig sau huɗu cikin ɗan gajeren lokaci. <ref>{{Cite web |url=https://npfl.com.ng/history |title=NPFL Historical Records |publisher=NPFL |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Filin wasa ==
[[Sani Abacha Stadium]] wanda ke cikin birnin Kano shi ne filin wasan gida na Kano Pillars. Filin yana ɗaukar dubban masu kallo kuma yana daga cikin shahararrun filayen wasa a Najeriya. Ana gudanar da yawancin wasannin gida na ƙungiyar a wannan fili. <ref>{{Cite web |url=https://www.fifa.com |title=Stadium infrastructure in Nigeria |publisher=FIFA |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Manyan nasarori ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
** Zakara: 2008, 2012, 2013, 2014 <ref>{{Cite web |url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigchamp.html |title=Nigeria Champions List |publisher=RSSSF |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
* Nigerian FA Cup
** Wanda ta kai matakin ƙarshe sau da dama <ref>{{Cite web |url=https://www.thenff.com |title=Federation Cup Records |publisher=NFF |access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Fitattun 'yan wasa ==
* [[Ahmed Musa]]
* Rabiu Ali
* Shehu Abdullahi
* Gambo Mohammed
* Kabiru Umar
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Ahmed Musa]]
* [[Sani Abacha Stadium]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://npfl.com.ng/ Shafin NPFL]
* [https://www.cafonline.com/ CAF Online]
p8kiang6ufqvk10b89cylt442pgaxvb
Gumel
0
9274
836124
823506
2026-05-15T07:03:30Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Yanayin ƙasa */
836124
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama Gummel, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Najeriya]]. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ega9fnv6dox8g4g7tqc9vlkmeur3wkj
836147
836124
2026-05-15T08:54:39Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Yanayin ƙasa */
836147
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Najeriya]]. Dan Juma na birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
iuiwyu85u96rgwchn86zranj2phzsaj
836149
836147
2026-05-15T09:00:28Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Yanayin ƙasa */
836149
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa a Nijar ta yau) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4rm0u7a4hsgfn56gd6ncu960i4b8bok
836150
836149
2026-05-15T09:09:26Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Yanayin ƙasa */
836150
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa da ita zuwa Nijar ta yanzu) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙe da Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin a shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
czvkpn7f4r8pfw157smejd7ldh219oc
836152
836150
2026-05-15T09:15:26Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Yanayin ƙasa */
836152
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa da ita zuwa Nijar ta yanzu) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙen Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin na shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Gumel garin ya kasance babban cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0bhp0h14523cm4kpbg9kn5ayy4tby6e
836154
836152
2026-05-15T09:21:34Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Yanayin ƙasa */
836154
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa da ita zuwa Nijar ta yanzu) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙen Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin na shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Garin Gumel ya kasance babbar cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9uumhx9yn7ya93qgbnorgde65hp875n
836156
836154
2026-05-15T09:26:23Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Yanayin ƙasa */
836156
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa da ita zuwa Nijar ta yanzu) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙen Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin na shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Garin Gumel ya kasance babbar cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da aikn gona da kwalejin horar da malamai. Gumel yana kan babbar hanyar da ke haɗa shi da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
j1hkvlyqdp0pqzf7ouyo3hjcfubyj69
836158
836156
2026-05-15T09:33:26Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Yanayin ƙasa */
836158
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa da ita zuwa Nijar ta yanzu) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙen Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin na shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Garin Gumel ya kasance babbar cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da aikn gona da kwalejin horar da malamai. Gumel tana kan babbar hanyar da ke haɗuwa da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance a yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mja96ksds6s4h2v8djak30gm0kwm5fm
836159
836158
2026-05-15T09:42:57Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihi */
836159
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa da ita zuwa Nijar ta yanzu) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙen Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin na shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Garin Gumel ya kasance babbar cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da aikn gona da kwalejin horar da malamai. Gumel tana kan babbar hanyar da ke haɗuwa da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance da yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mqkbq9g10jcox1c8l2v0cehu8aupuh6
836161
836159
2026-05-15T09:45:05Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihi */
836161
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa da ita zuwa Nijar ta yanzu) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙen Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin na shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Garin Gumel ya kasance babbar cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da aikn gona da kwalejin horar da malamai. Gumel tana kan babbar hanyar da ke haɗuwa da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance da yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai da sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarkin Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
lzpahgq0vh8t0e371r196w1hcmz8ktq
836163
836161
2026-05-15T09:46:22Z
Adamu Sani Muhammad
20906
/* Tarihi */
836163
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gumel''' ko '''Gumal''' birni ne dake a [[masarautar]] gargajiya a [[Jihar Jigawa]], [[Najeriya]] .
== Yanayin ƙasa ==
Gumel tana da nisan kilomita 120 daga arewa maso gabashin [[Kano]], kuma tana da nisan kilomita 20 kudu da iyakar arewacin [[Najeriya]] da Nijar. A shekarar 2007 an kiyasta yawan mutanen Gumel ya kai 44,158. Gumel, ita ma ta zama, birni da masarautun gargajiya, arewacin jihar [[Jigawa]], [[arewacin Nigeria tana kusa da birnin Kano (kilomita 121 kudu maso yamma) da mabiyansa na kabilar Manga (Mangawa) ne suka kafa Masarautar kimanin 1750. Jim kadan bayan rasuwarsa a shekara ta 1754, ta zama jihar da ta kasance abar gadar daular Bornu. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na jihadin Usman dan Fodio ("yaki mai tsarki") a farkon karni na 19 kuma ba ta taba shiga cikin daular Fulani ta Sokoto ba. A cikin 1845 an ƙaura babban birnin Gumel daga Tumbi (mil 20 arewa da ita zuwa Nijar ta yanzu) zuwa wurin da ake yanzu. Yaƙe-yaƙen Hadejia da ke kusa da Kano, da Zinder (Damagaram) ya addabi masarautar tun daga 1828; An ci gaba da yakin da Hadejia har aka kashe Sarkin Gumel, Abdullahi a yakin na shekarar 1872. Hare-haren bayi a karshen karni da Damagaram ya kara lalata Gumel. Sarki Ahmadu ya mika wuya ga Turawan Ingila a shekarar 1903, sannan aka shigar da masarautar Gumel cikin lardin Kano. A 1976 ta zama jihar [[Kano]], kuma tun 1991 tana cikin jihar [[Jigawa]].
Garin Gumel ya kasance babbar cibiyar kasuwar yankin - millet da sorghum sune abinci na musamman - kuma yana aiki a matsayin wurin tattara peanuts (groundnuts), wanda ake jigilar su zuwa birnin Kano don fitarwa ta hanyar jirgin ƙasa. Ana amfani da dutse mai laushi da diatomaceous a cikin gida a yankunan da aka warwatsa. Garin yana da cibiyar horar da aikn gona da kwalejin horar da malamai. Gumel tana kan babbar hanyar da ke haɗuwa da Kano da Hadejia kuma cibiyar hanyoyin gida ce da ke aiki a arewacin jihar Jigawa. Pop. (2006) yankin karamar hukuma, 107,161.
=== Yanayi ===
A cikin Gumel, lokacin fari yana da ƙanƙanta kuma yana da ɗan hazo yayin da lokacin rigar yana da zafi sosai kuma yana da hazo. Yawan zafin jiki yana sauka ƙasa da 55 ° F ko ya tashi sama da 108 ° F a duk shekara, yawanci yana canzawa tsakanin 60 ° F da 104 ° F.<ref>{{Cite web |title=Gumel Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark |url=https://weatherspark.com/y/61894/Average-Weather-in-Gumel-Nigeria-Year-Round#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,or%20above%20108%C2%B0F. |access-date=2023-08-26 |website=weatherspark.com |language=en}}</ref>
== Tarihi ==
Dan Juma da mabiyansa daga kabilar Mangawa ne suka kafa masarautar a shekara ta 1750. Ba da daɗewa ba bayan ya mutu a shekara ta 1754, ya zama jihar mai ba da gudummawa ga mulkin [[Daular Kanem-Bornu|Bornu]]. Masarautar ta tsira daga hare-haren Fulani na [[jihadi]] na Usman dan Fodio a farkon karni na 19 kuma ba ta taɓa zama wani ɓangare na daular Fulani ta Sokoto ba. Yanayin Gumel na yanzu shine sakamakon motsi na 1845 daga garin Tumbi, wanda ke cikin abin da ke yanzu Nijar. Masarautar ta kasance da yaƙi akai-akai da biranen da ke kusa da ita na [[Haɗejiya|Hadejia]], Danzomo, [[Kano (birni)|Kano]], da [[Zinder]] tun 1828. Yaƙin da aka yi da Hadejia ya ci gaba har sai da sarkin Gumel, Abdullahi, ya mutu a 1872. Kafin Sarki Ahmadu ya yarda da mulkin [[Birtaniya]] a cikin 1903, hare-haren bayi akai-akai daga garin Zinder sun zama ruwan dare. A shekara ta 1976 Gumel ya zama wani ɓangare na [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], kuma tun daga shekara ta 1991 ya kasance wani ɓangare na Jiha ta Jigawa kusa da Danzomo, [[Gagarawa]], [[Sule Tankarkar]], da [[Maigatari]].
Sarkin Gumel na yanzu, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) shi ne sarkin Gumel na 16. Sarkin ya kammala karatu, na kimiyyar siyasa, na Jami'ar Jihar Ohio a Amurka. Sarkin ya kasance a ofis tun 1981. Gidan sarauta na sarkin yana samuwa ne kawai ga waɗanda sarkin ya gayyace su, ga membobin gidan sarauta, da kuma jami'an kotun sarauta (majalisa ta sarkin, wanda ake kira Majlis).<ref name="Britannica">{{cite web | url=https://www.britannica.com/place/Gumel | title=Gumel |work=Encyclopaedia Britannica | accessdate=10 May 2022}}</ref>
=== Jerin sarakunan Gumel ===
Emirs
* 1749 - 1754 Dan Juma I dan Musa
* 1754 - 1760 Adamu Karro dan Digadiga Karro (ya mutu 1760)
* 1760 - 1777 Dan Juma II dan Digadiga Karro
* 1777 - 1804 Maikota dan Adam Karro (ya mutu 1804)
* 1804 - 1811 Kalgo dan Maikota (ya mutu a shekara ta 1811)
* 1811 - 1828 Dan Auwa dan Maikota (ya mutu 1828)
* 1828 - 1851 Muhamman Dan Tanoma dan Maikota (ya mutu 1851)
* 1851 - 1853 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (1st time)
* 1853 - 1855 Muhamman Atu dan Dan Auwa
* 1855 - 1861 Ceri dan Muhamman Dan Tanoma (lokaci na biyu)
* 1861 - 1872 da aka yi wa Abd Allahi dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1872)
* 1872 - 18 Abu Bakar dan Muhamman Dan Tanoma (ya mutu a shekara ta 1896)
* 1896 - 1915 Ahmadu dan Abi Bakar
* 1915 - 1944 Muhamman na Kota dan Ahmadu (ya mutu 1944)
* Mayu 1944 - 1981 Maina Muhammad Sani II dan Muhamman na Kota (an haife shi a shekara ta 1912)
* 1981 - Ahmad Muhammad Sani II dan Maina Muhammad Sani II
== Tattalin Arziki ==
Gumel tana aiki ne a matsayin cibiyar tattalin arziki ta farko a yankin. Ana tattara [[Dawa|Sorghum]], [[Gero|millet]], da peanuts a nan kuma ana kai su [[Kano (birni)|Kano]] a kan babbar hanyar sakandare inda ake fitar da su ta hanyar jirgin kasa.<ref name="Britannica">{{Cite web |title=Gumel |url=https://www.britannica.com/place/Gumel |access-date=10 May 2022 |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mz5l0zdju25onqoxu1jwlh89uxefo5b
Jirgin Ruwa
0
11096
836052
832049
2026-05-14T22:50:36Z
Usmanmaifada
20279
836052
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Embark:''' Ƙungiya ce ta ceto da walwalar dabbobi ta Sri Lanka.<ref>{{Cite web |title=Embark cares for over 10,000 street dogs in 2018 |url=http://bizenglish.adaderana.lk/embark-cares-for-over-10000-street-dogs-in-2018/ |access-date=2021-03-14 |website=bizenglish.adaderana.lk}}</ref> Tun daga shekarar 2007, Embark ta kasance tana gudanar da ayyukan ceto, ɗaukar yara, sanya musu [[rigakafi]], allurar rigakafi, shirye-shiryen ilimi da kuma kamfen na fafutukar kare lafiyar karnuka marasa gida, kuliyoyi da sauran dabbobi.
An kafa Embark ne ta hannun ɗan [[kasuwa]] mai lambar yabo, mai kare muhalli kuma mai fafutukar kare muhalli [[Otara Gunewardene]].<ref>{{Cite web |title=Humans and animals can live in harmony says Otara |url=http://www.dailymirror.lk/opinion/humans-and-animals-can-live-in-harmony-says-otara/172-102783 |access-date=2021-03-14 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}</ref><ref>{{Cite web |last=Baxter |first=Rhema Mukti |title=It's raining cats and dogs in Sri Lanka and some people are risking their lives to rescue animals |url=http://scroll.in/article/808584/its-raining-cats-and-dogs-in-sri-lanka-and-some-people-are-risking-their-lives-to-rescue-animals |access-date=2021-03-14 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title='Yes' or 'No' to zoos and safari parks? |url=http://www.dailymirror.lk/opinion/-Yes-or-No-to-zoos-and-safari-parks-/172-107632 |access-date=2021-03-14 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}</ref><ref>{{Cite web |title=BUSINESS TODAY -Every Brand needs a story |url=http://www.businesstoday.lk/article.php?article=11965 |access-date=2021-03-14 |website=www.businesstoday.lk |archive-date=2018-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180528105447/http://businesstoday.lk/article.php?article=11965 |url-status=dead }}</ref>
== Tarihi ==
A shekara ta 2007, Gunewardene ta ƙaddamar da kamfanin kayan kwalliya, Embark, wanda aka yi amfani da shi wajen yin allurar rigakafi, hana haihuwa, ɗaukar yara, da kuma kula da lafiya ga karnukan da suka ji rauni a kan tituna.<ref>{{Cite web |title=Embark cares for over 10,000 street dogs in 2018 |url=http://bizenglish.adaderana.lk/embark-cares-for-over-10000-street-dogs-in-2018/ |access-date=2021-03-14 |website=bizenglish.adaderana.lk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Baxter |first=Rhema Mukti |title=It's raining cats and dogs in Sri Lanka and some people are risking their lives to rescue animals |url=http://scroll.in/article/808584/its-raining-cats-and-dogs-in-sri-lanka-and-some-people-are-risking-their-lives-to-rescue-animals |access-date=2021-03-14 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref>
A shekarar 2015, Embark ta buɗe shagonta na farko da ke zaman kansa a Galle, sannan ta sake buɗe wasu shaguna uku a Cibiyar Birnin Kandy, Filin Jirgin Sama na Bandaranaike da kuma a Titin Dickman da ke [[Colombo]].<ref>{{Cite web |title=Embark cares for over 10,000 street dogs in 2018 |url=http://bizenglish.adaderana.lk/embark-cares-for-over-10000-street-dogs-in-2018/ |access-date=2021-03-14 |website=bizenglish.adaderana.lk}}</ref><ref>{{Cite news |date=2016-11-12 |title=Odel: Behind Sri Lanka's best-known store |url=https://www.thehindu.com/features/magazine/Odel-Behind-Sri-Lanka%E2%80%99s-best-known-store/article16442851.ece |access-date=2021-03-14 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref>
A shekarar 2017, Embark ta buɗe shagonta na goma a K-Zone Ja-Ela<ref>{{Cite web |title=Embark cares for over 10,000 street dogs in 2018 |url=http://bizenglish.adaderana.lk/embark-cares-for-over-10000-street-dogs-in-2018/ |access-date=2021-03-14 |website=bizenglish.adaderana.lk}}</ref> da kuma shagonta na 11 a [[Kurunegala]].<ref>{{Cite news |date=2016-11-12 |title=Odel: Behind Sri Lanka's best-known store |url=https://www.thehindu.com/features/magazine/Odel-Behind-Sri-Lanka%E2%80%99s-best-known-store/article16442851.ece |access-date=2021-03-14 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref>
A shekarar 2019, Embark ta buɗe shagonta na 12 a Kandy.<ref>{{Cite web |title=Embark cares for over 10,000 street dogs in 2018 |url=http://bizenglish.adaderana.lk/embark-cares-for-over-10000-street-dogs-in-2018/ |access-date=2021-03-14 |website=bizenglish.adaderana.lk}}</ref>
== Ayyuka ==
Embark tana gudanar da "Ranar Ɗauki" a kowane ƙarshen mako don taimakawa wajen nemo gidaje ga 'yan karnuka marasa gida da karnukan da aka ceto. Masu kula da karnukan da aka yi wa rijista suna kula da su har zuwa ranar ɗaukar su.<ref>{{Cite news |date=2016-11-12 |title=Odel: Behind Sri Lanka's best-known store |url=https://www.thehindu.com/features/magazine/Odel-Behind-Sri-Lanka%E2%80%99s-best-known-store/article16442851.ece |access-date=2021-03-14 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref>
Embark tana ceton [[karnuka]] kowace rana kuma tana yi musu magani a Asibitin Dabbobin Mafi Kyau har sai sun warke. Ana ba wa karnukan da ke da nakasa mafaka a asibiti har tsawon rayuwarsu. Embark kuma yana yawan kiran gaggawa game da wasu dabbobin da ke buƙatar ceto <ref>{{Cite web |title=Embark cares for over 10,000 street dogs in 2018 |url=http://bizenglish.adaderana.lk/embark-cares-for-over-10000-street-dogs-in-2018/ |access-date=2021-03-14 |website=bizenglish.adaderana.lk}}</ref>
Shirin [[Jagorancin kasuwanci|jagoranci]] na sa kai na Embark, yana da sama da masu aikin sa kai 1000 waɗanda aka ba da gudummawarsu tare da bikin bayar da [[Kyaututtuka na matsayi|kyaututtuka]] na shekara-shekara; an gudanar da bikin farko a shekarar 2018 inda aka ba Maleesha Gunawardana lambar yabo a matsayin Mai Ba da Agaji mafi Ƙwarewa da Shenal Burkey a shekarar 2019.<ref>{{Cite web |title=Embark cares for over 10,000 street dogs in 2018 |url=http://bizenglish.adaderana.lk/embark-cares-for-over-10000-street-dogs-in-2018/ |access-date=2021-03-14 |website=bizenglish.adaderana.lk}}</ref><ref>{{Cite news |date=2016-11-12 |title=Odel: Behind Sri Lanka's best-known store |url=https://www.thehindu.com/features/magazine/Odel-Behind-Sri-Lanka%E2%80%99s-best-known-store/article16442851.ece |access-date=2021-03-14 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |title=Humans and animals can live in harmony says Otara |url=http://www.dailymirror.lk/opinion/humans-and-animals-can-live-in-harmony-says-otara/172-102783 |access-date=2021-03-14 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}</ref>
Embark tana gudanar da shirye-shiryen ilimin makarantu kan walwalar dabbobi da kiyaye namun daji domin cusa tausayi ga matasa.
Embark tana gudanar da shirye-shiryen sakin karen da aka kama da kuma allurar riga-kafi don sarrafa yawan karnuka marasa gida kuma tana da motar daukar marasa lafiya ta dabbobi wacce ke ceton karnukan da suka ji rauni a kan tituna kyauta.<ref>{{Cite web |title=Embark cares for over 10,000 street dogs in 2018 |url=http://bizenglish.adaderana.lk/embark-cares-for-over-10000-street-dogs-in-2018/ |access-date=2021-03-14 |website=bizenglish.adaderana.lk}}</ref><ref>{{Cite news |date=2016-11-12 |title=Odel: Behind Sri Lanka's best-known store |url=https://www.thehindu.com/features/magazine/Odel-Behind-Sri-Lanka%E2%80%99s-best-known-store/article16442851.ece |access-date=2021-03-14 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref>
== Manazarta ==
fkrr2x03o5czg65teg4lqvhwfthpb3k
Mutum
0
11456
836140
697270
2026-05-15T08:38:55Z
Usmanmaifada
20279
836140
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<blockquote class="templatequote" id="31">Ka'idojin kasancewa mutum... an tsara su ne don kama waɗancan halayen da ke cikin damuwarmu ta mutuntaka da kanmu da kuma tushen abin da muke ɗauka mafi mahimmanci da matsala a rayuwarmu.</blockquote>'''''[[Mutumin da yake ciki|mutumci]]''''' ('''mutane''' ko '''mutane''', dangane da mahallin) mutum ne wanda ke da wasu iyawa ko halayen kamar Dalilin, ɗabi'a, sani ko sanin kai, kuma kasancewa wani ɓangare na al'adun da aka kafa na dangantaka ta zamantakewa kamar dangi, mallaka dukiya, ko alhakin shari'a.<ref>{{Cite web |title=Personhood – Anthropology |url=http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199766567/obo-9780199766567-0169.xml |website=Oxford Bibliographies}}</ref> Abubuwan da ke bayyana mutum kuma, saboda haka, abin da ke sa mutum ya ƙidaya a matsayin mutum, ya bambanta sosai tsakanin al'adu da mahallin.
Baya ga tambayar mutum, game da abin da ke sa mutum ya ƙidaya a matsayin mutum don farawa, akwai ƙarin tambayoyi game da ainihi da ''kai'': duka game da abin le ke sa kowane mutum wannan mutum maimakon wani, da kuma abin da ke sanya mutum a wani lokaci mutum ɗaya kamar yadda yake ko zai kasance a wani lokaci duk da duk wani canji.
Ana amfani da nau'in jam'i "mutane" sau da yawa don komawa ga dukan al'umma ko kabilanci (kamar yadda yake a cikin "mutane"), kuma wannan shine ainihin ma'anar kalmar; daga baya ya sami amfani da shi azaman nau'in mutum na jam'i. Ana amfani da nau'in jam'i "mutane" sau da yawa a rubuce-rubucen [[Falsafa|falsafar]] da [[Doka|shari'a]].
== Mutumin da yake ciki ==
[[Fayil:Paul_Klee_WI_(In_Memoriam)_1938.jpg|thumb|Hoton mutum na Paul Klee. Ma'anar mutum na iya zama ƙalubale sosai don bayyanawa.]]
{{Columns-list|* [[Animal liberation (disambiguation)|Animal liberation]]
* [[Animal rights]]
* [[Anthropocentrism]]
* [[Anthropology]]
* [[Beginning of human personhood]]
* [[Being]]
* ''[[Capitis deminutio]]''
* [[Moral character|Character]]
* [[Consciousness]]
* [[Corporate personhood]]
* [[Great Ape personhood]]
* [[Human]]
* [[Hypostasis (philosophy and religion)]]
* [[Identity (social science)|Identity]]
* [[Individual]]
* [[Immanuel Kant]]
* [[Juridical person]]
* [[Legal personality]]
* [[Legal fiction]]
* [[Natural person in French law]]
* [[People]]
* [[Person (Catholic canon law)]]
* [[Personality psychology|Personality]]
* [[Personhood movement]]
* [[Personoid]]
* [[Phenomenology (philosophy)|Phenomenology]]
* [[Subject (philosophy)]]
* [[Surety]]
* [[Theory of mind]]
*[[Value Theory]]}}{{Reflist}}
Mutum shine matsayin kasancewa mutum. Bayyana mutum batu ne mai rikitarwa a cikin [[Falsafa|falsafar]] da [[doka]], kuma yana da alaƙa da ka'idojin shari'a da [[siyasa]] na zama ɗan ƙasa, [[Daidaito a Fuskar Doka|daidaito]], da [['yanci]]. Dangane da al'amuran shari'a na yau da kullun a duniya, mutum na halitta ko mutum na shari'a ne kawai ke da hakkoki, kariya, gata, alhakin, da alhakin shari'a. Mutum yana ci gaba da zama batun muhawara ta duniya, kuma an yi tambaya yayin kawar da [[Bauta|Bautar]] da gwagwarmayar kare hakkin mata, a cikin muhawara game da [[zubar da ciki]], kare hakkin tayin, da kuma kare Hakkin dabbobi.
Tattaunawar daban-daban sun mayar da hankali kan tambayoyi game da mutuntaka na nau'o'i daban-daban na ƙungiyoyi. A tarihi, kasancewar mata, da bayi sun kasance abin da ke haifar da rikice-rikicen zamantakewa. A mafi yawan al'ummomi a yau, ana bayyana mutane bayan haihuwa a matsayin mutane. Hakazalika, wasu hukumomin shari'a kamar kamfanoni, Jihohi masu zaman kansu da sauran siyasa, ko dukiya a cikin shaida an bayyana su a matsayin mutane. Koyaya, wasu mutane sun yi imanin cewa ya kamata a haɗa wasu kungiyoyi; dangane da ka'idar, ana iya ɗaukar rukunin "mutum" don haɗawa ko a'a da mutane kafin haihuwa ko wasu abubuwan da ba mutane ba kamar [[Dabba|Dabbobi]], hankali na wucin gadi, ko rayuwar waje.
== Bayyanawa ta mutum ==
[[Fayil:MontreGousset001.jpg|thumb|Me ake bukata ga mutane su ci gaba daga lokaci zuwa lokaci - ko a wasu kalmomi, don mutum ɗaya ya kasance a lokuta daban-daban?]]
Bayyanawa ta mutum ita ce ainihin asalin mutane ta hanyar lokaci. Wato, yanayin da ya dace da isasshen yanayin da mutum a wani lokaci da mutum a wasu lokuta za a iya cewa mutum ɗaya ne, yana ci gaba da lokaci. A cikin falsafar tunani ta zamani, wannan ra'ayi na ainihi na mutum wani lokacin ana kiransa matsala ta ainihi. Matsalar daidaitawa ta samo asali ne daga tambayar abin da siffofi ko halaye ke nuna mutumin da aka ba shi a lokaci guda.
Asali wani lamari ne ga duka falsafar yankin Afirka [Ana Buƙatar Hujja [Litation da ake buƙata] Falsafa.[Ana bu'atar Hujja] [ƙi da ake buƙata] wata tambaya a cikin falsafar tahiyar tana cikin wane hankali za mu iya kula da ɗaukar hoto, yayin gano yawancin abubuwan da muka riga za mu iya ba daidai ba.[Ana Buƙatar Hujja]
An gabatar da mafita ga matsalar asalin mutum ya haɗa da ci gaba da jiki na zahiri, ci gaba da hankali da rashin hankali, [2] Ci gaba da cewa babu wani mutum ko kuma ba da shawarwari ga wani lokaci kwata-kwata.[Ana Buƙatar Hujja]
== Ci gaban ra'ayin ==
A cikin tsohuwar Roma, kalmar persona (Latin) ko ''prosopon'' ({{Lang|grc|πρόσωπον}}; Tsohon Girkanci) da farko ana nufin abin rufe fuska da 'yan wasan kwaikwayo ke sawa a kan mataki. Masks daban-daban suna wakiltar "mutane" daban-daban a cikin wasan kwaikwayo.
An ci gaba da inganta manufar mutum a lokacin muhawara ta Trinitarian da Christological na ƙarni na 4 da 5 ya bambanta da kalmar yanayi. A lokacin muhawara ta tauhidi, ana buƙatar wasu kayan aikin falsafa (ra'ayoyi) don a gudanar da muhawara a kan dukkan makarantun tauhidi. Manufar muhawara ita ce ta kafa dangantaka, kamanceceniya da bambance-bambance tsakanin Alamomi (Girkanci na dā: , / Verbum) da Allah. Tunanin falsafa na mutum ya tashi, yana ɗaukar kalmar "prosopon" (Girkanci na dā: πρόσωπον, prósōpon) daga Gidan wasan kwaikwayo na Girka. Saboda haka, an bayyana logos (Girkanci na Dā: Λóγος, Lógos / Verbum), wanda aka gano tare da Kristi, a "mutum" na Allah. An yi amfani da wannan ra'ayi daga baya ga Ruhu Mai Tsarki, mala'iku da dukkan mutane. Trinitarianism yana riƙe da cewa Allah yana da mutane uku.
Tun daga wannan lokacin, an yi canje-canje masu mahimmanci ga ma'anar kalmar da amfani da ita, kuma an yi ƙoƙari don sake bayyana kalmar tare da matakai daban-daban na tallafi da tasiri. A cewar Jörg Noller, aƙalla ana iya rarrabe hanyoyi shida:
# "Ma'anar ontological na mutum a matsayin "wani abu na mutum na yanayin tunani" (Boethius).
# Ma'anar sanin kai na mutum a matsayin mutum wanda "zai iya ɗaukar kansa a matsayin kansa" ([[John Locke]]).
# Ma'anar halin kirki da falsafar mutum a matsayin "ƙarshen kansa" ([[Immanuel Kant]]). A cikin muhawara ta yanzu, mayar da hankali ya sauya ga dangantakar da ke tsakanin jikin mutum da mutum.
# Ka'idar dabbobi (Eric T. Olson) ta bayyana cewa mutane dabbobi ne kuma halayen tunani ko tunani ba su taka rawa a cikin ainihin su ba.
# Ka'idar Tsarin Mulki (Lynne Baker), a gefe guda, yayi ƙoƙari ya bayyana mutum a matsayin halitta kuma a lokaci guda mai sanin kansa: jikin jiki ya zama mutum ba tare da ya zama daidai da shi ba. Maimakon haka, yana samar da shi tare da "haɗin kai ba tare da ainihi ba".
# [... Wani ra'ayi] don ɗaukar ciki na haɗin kai na mutum ya fito kwanan nan a cikin manufar "rayuwar mutum" (Marya Schechtman). "
Sauran ra'ayoyin suna danganta mutum ga waɗancan jihohin da ake kallo suna da ƙimar gaske ko ƙimar duniya. Ka'idar darajar tana ƙoƙari ta kama waɗancan jihohin da ake la'akari da su a duniya da dabi'arsu, suna ba da damar mutum ya ba da ra'ayin mutum a kan waɗancan ƙasashe. Misali, Chris Kelly yayi jayayya cewa darajar da aka ba wa mutane, dukiyarsu, dabbobi, da fannoni na yanayin halitta saboda darajar da ake kira "dukiya". Richness, Kelly yayi jayana, samfurin "nau'i" da "haɗin kai" ne a cikin wani abu ko wakili. A cewar Kelly, mutane da dabbobi suna da daraja ga halin kirki kuma suna da damar zama mutane saboda su halittu ne masu rikitarwa waɗanda yawancin abubuwan halayyar mutum da halittu ke da haɗin kai ga manufa ɗaya a kowane lokaci, suna nan kuma suna aiki tare da jituwa ta dangi.<ref>{{Cite journal |last=Kelly |first=Chris |date=2014-09-22 |title=Value Monism, Richness, And Environmental Ethics |journal=Les ateliers de l'éthique |volume=9 |issue=2 |pages=110–129 |doi=10.7202/1026681ar |issn=1718-9977 |s2cid=145811343 |doi-access=free}}</ref>
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
== Ƙarin karantawa ==
* Cornelia J. de Vogel (1963). ''Ma'anar Mutum a cikin Tunanin Helenanci da Kirista''. A cikin Nazarin Falsafa da Tarihin Falsafa . Fashewa. 2. J. K. Ryan ne ya shirya shi, Washington: Jami'ar Katolika ta Amurka Press. shafi na 20-
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Mutum da Siyasa ta Al'adu'' . New York: St Martin's Press 1996. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/031216176X|<bdi>031216176X</bdi>]]{{ISBN|031216176X}}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Magana ta Ruhaniya da Ma'anar Mutane''. New York: St Martin's Press 1994. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/031212077X|<bdi>031212077X</bdi>]]{{ISBN|031212077X}}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Littattafai da Darajar Mutum''. London: MacMillan 1992. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/1-349-22116-3|<bdi>1-349-22116-3</bdi>]]{{ISBN|1-349-22116-3}}
* {{Cite book|edition=Michael}}
*
* [Hasiya] Mutumin: Karatun a cikin Yanayin Mutum . Upper Saddle River, NJ: Pearson. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-13-184811-5|<bdi>978-0-13-184811-5</bdi>]].{{ISBN|978-0-13-184811-5}}
*
* Jörg Noller (2019). https://doi.org/10.11588/oepn.2019.0.66403" id="mwAWE" rel="mw:ExtLink nofollow">Mutumin. A cikin: Thomas Kirchhoff (ed.): Online Encyclopedia Philosophy of Nature / Online Lexikon Naturphilosophie . Heidelberg, Universitätsbibliothek Heidelberg: <nowiki>https://doi.org/10.11588/oepn.2019.0.66403</nowiki>.
* Eric T. Olson (2019). "Samun Mutum". A cikin: Edward N. Zalta (ed.): The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2019 Edition).
== Haɗin waje ==
* [https://web.archive.org/web/20170203022711/http://ieet.org/index.php/IEET/RNHP Shirin 'Yancin' Yan Adam] (Institute for Ethics and Emerging Technologies)
[[Rukuni:Mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
0xspfgqw7jhb35bd28cutxvmxnpr19y
Kaduna United F.C.
0
13381
836107
350007
2026-05-15T06:02:05Z
Saad Nuhu
43323
836107
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kaduna United F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙwararru daga [[Kaduna]], a [[Jihar Kaduna]], Najeriya. An kafa ƙungiyar a shekarar 2000 bayan haɗewar tsoffin ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa guda biyu na jihar, wato Kaduna Wolves da WRECA F.C. Kungiyar tana daga cikin sanannun ƙungiyoyin arewacin Najeriya da suka taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa wasan ƙwallon ƙafa a yankin Arewa.<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nig2011.html|title=Nigeria 2011 League Tables|publisher=RSSSF|access-date=15 May 2026}}</ref>
Kaduna United tana buga wasanninta na gida a filin [[Kaduna Township Stadium]], wanda yake cikin birnin Kaduna. Filin wasan yana ɗaukar dubban masu kallo kuma ya kasance ɗaya daga cikin tsoffin filayen wasan ƙwallon ƙafa a Najeriya. Magoya bayan ƙungiyar suna da yawa musamman a arewacin Najeriya, inda suke goyon bayan ƙungiyar a gasannin cikin gida.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-ng/news/kaduna-united-return-to-training/|title=Kaduna United Return to Training|publisher=Goal.com|access-date=15 May 2026}}</ref>
Kungiyar ta yi fice sosai a shekarar 2010 lokacin da ta lashe kofin [[Nigerian FA Cup]], wanda yanzu ake kira '''Aiteo Cup'''. Wannan nasarar ta sa Kaduna United ta samu damar wakiltar Najeriya a gasar [[CAF Confederation Cup]] ta shekarar 2011. A wasan ƙarshe na kofin, kungiyar ta doke Enyimba bayan fafatawa mai ƙarfi, lamarin da ya kasance babban tarihi a gare ta.<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigcuphist.html|title=Nigeria Cup Winners|publisher=RSSSF|access-date=15 May 2026}}</ref>
Bayan nasarar kofin FA, kungiyar ta shiga gasar nahiyar Afirka inda ta fafata da kungiyoyi daga sauran ƙasashen Afirka. Duk da cewa ba ta kai matakin ƙarshe ba, halartar gasar ta ƙara wa ƙungiyar ƙwarewa da kima a fagen ƙwallon ƙafa na nahiyar Afirka.<ref>{{cite web|url=https://www.cafonline.com/|title=CAF Confederation Cup Records|publisher=CAF Online|access-date=15 May 2026}}</ref>
Kaduna United ta kasance cibiyar haɓaka matasan ’yan wasa daga arewacin Najeriya. Wasu daga cikin ’yan wasan da suka taka leda a kungiyar sun ci gaba da taka leda a manyan kungiyoyi a Najeriya da ma ƙasashen waje. Kungiyar ta shahara wajen bai wa matasa dama domin nuna ƙwarewarsu a gasar lig ta Najeriya.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/|title=Kaduna United Player History|publisher=Transfermarkt|access-date=15 May 2026}}</ref>
A tsawon tarihinta, kungiyar ta fuskanci ƙalubale daban-daban ciki har da matsalolin kuɗi da rashin tabbataccen tallafi daga gwamnati. Wadannan matsaloli sun janyo saukar kungiyar daga babban rukuni na gasar Najeriya zuwa ƙananan rukuni a wasu lokuta. Duk da haka, kungiyar tana ci gaba da ƙoƙarin dawowa zuwa matakin koli a ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{cite web|url=https://guardian.ng/sport/|title=Challenges Facing Nigerian Clubs|publisher=The Guardian Nigeria|access-date=15 May 2026}}</ref>
Kaduna United tana daga cikin ƙungiyoyin da suka taka rawa wajen bunƙasa wasan ƙwallon ƙafa a arewacin Najeriya tare da haɓaka sha’awar matasa ga harkar wasa. Har ila yau, kungiyar tana taka muhimmiyar rawa wajen haɗin kan al’umma da samar da nishaɗi ga mazauna jihar Kaduna da kewaye.<ref>{{cite web|url=https://thenff.com/|title=Nigerian Football Development|publisher=Nigeria Football Federation|access-date=15 May 2026}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Kaduna United ne domin haɗa ƙarfi da ƙarfin tsoffin kungiyoyin jihar Kaduna da suka haɗa da Kaduna Wolves da WRECA FC. Wannan haɗewar ta taimaka wajen samar da kungiyar da za ta iya fafatawa da manyan kungiyoyin Najeriya a gasar lig.<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nig2011.html|title=Nigeria League Historical Data|publisher=RSSSF|access-date=15 May 2026}}</ref>
== Filin wasa ==
Kungiyar tana amfani da [[Kaduna Township Stadium]] a matsayin filin wasanta na gida. Filin wasan ya karɓi manyan wasanni na cikin gida da na ƙasa da ƙasa a tsawon shekaru.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-ng/|title=Kaduna Township Stadium Overview|publisher=Goal.com|access-date=15 May 2026}}</ref>
== Manyan nasarori ==
* '''Nigerian FA Cup'''
** Zakara: 2010<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigcuphist.html|title=Nigeria Cup Winners List|publisher=RSSSF|access-date=15 May 2026}}</ref>
== Gasannin nahiyar Afirka ==
* '''CAF Confederation Cup'''
** 2011 – Zagaye na farko<ref>{{cite web|url=https://www.cafonline.com/|title=CAF Confederation Cup Archive|publisher=CAF Online|access-date=15 May 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Professional Football League]]
* [[Nigeria Football Federation]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Wasanni a Jihar Kaduna]]
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a 2000]]
f1fe6vlmhufa0a0blacfpvy0w8cc0fb
Rigakafi
0
13420
836053
685697
2026-05-14T22:51:23Z
Usmanmaifada
20279
Za su yi mishi
836053
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Korean War - 60th Anniversary Photo Archive - Chinese quarantine corps disinfecting North Koreans (Flickr id 14551846137).jpg|thumb|ana yiwa yara riga-kafi]]
'''Rigakafi''' hanya ce ta daukar matakin gaggawa domin kare jiki daga kamuwa da cututtuka da za su yi mishi illa kafin ta samu [[mutum]]<ref>https://www.bbc.com/hausa/topics/cz74kjgr3nnt</ref>. galibi anayin rifakafi ne ta hanyar kashe hanyoyin da cuta zasu bi suka kama mutum.<ref>https://www.bbc.com/hausa/topics/cz74kjgr3nnt</ref>{{Stub}}
==Manazarta==
{{Reflist}}
nmvvxopvwb66k6yng4s016ty96s3cm1
Lola Omolola
0
13744
836153
468058
2026-05-15T09:16:20Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836153
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Lola Eniola-Adefeso in Findings Magazine 01.png|thumb|hoton lola]]
[[File:Lola Omolola, November 2017.jpg|thumb|hoton lola omolola]]
[[File:Lola Eniola-Adefeso in Findings Magazine 02.png|thumb]]
'''Lola Omolola''' (an haife ta a 1 ga watan Agusta, 1976) tsohuwar 'yar jaridar Najeriya ce wacce ta kafa kungiyar mata ta (FIN) a Facebook. Lola ita ce mace ta farko'yar Najeriya da ta kirkiro wani wuri inda wasu mata za su iya ba da labarinsu game da cin zarafinsu da lalata, da kuma sauran matsalolin da suke fuskanta. An nuna ta a cikin taron F8 Facebook na 2018.
== Karatu ==
Omolola ta kammala karatun ta na firamare da sakandare a [[Nijeriya|Najeriya]] . Bayan ta koma Amurka, ta sami digiri na biyu a fannin yada labarai a Kwalejin Columbia da ke Chicago..<ref name=":2">{{Cite news|url=https://lasentinel.net/lola-omolola-creates-network-for-a-million-women-through-facebook.html|title=Lola Omolola Creates Network for a Million Women Through Facebook – Los Angeles Sentinel|date=June 1, 2017|work=Los Angeles Sentinel|access-date=4 December 2017}}</ref>
== Aiki ==
Omolola tsohuwar ‘yar jarida ce, kuma tana da wasu shirye-shirye data gudanarwa a talabijin a [[Nijeriya|Najeriya]] . Bayan samun digirin digirgir, sai ta yi aiki a Cibiyar ba da shawara kan Jama'a ta Chicago, inda ta taimaka wa mutane game da lamuran lafiyar kwakwalwa. Hakanan, Omolola tayi aiki "don Apartments.com amma ta yanke shawarar yin murabus lokacin da ta haifi 'ya'ya." Sakamakon haka, ta fara wani gidan yanar gizonta mai suna spicebaby.com inda take ba da girke-girke game da abincin Najeriya. Sannan ta kirkiri FIN wacce shafi ce ta Facebook inda mata daga Najeriya suke haduwa tare da musayar labarinsu ba tare da kunya ba. Kungiyar ta fara a matsayin Mace a Najeriya, amma yanzu ta canza zuwa "Mace IN" don karbuwa da yawan mambobinta.<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/technology/over-one-million-females-in/|title=Over one million females IN!|access-date=15 December 2017|archive-date=5 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231005112451/https://guardian.ng/technology/over-one-million-females-in/|url-status=dead}}</ref> FIN yana da mata sama da miliyan waɗanda ke amfani da wannan shafin Facebook. Shafi ne mai zaman kansa wanda membobin sa zasu iya shiga.<ref name=":2" /><ref>{{Cite news|url=http://wgntv.com/2017/06/22/mark-zuckerberg-launches-first-ever-facebook-community-summit-in-chicago/|title=Mark Zuckerberg launches first ever Facebook Community Summit in Chicago|date=June 22, 2017|publisher=WGN-TV|access-date=1 December 2017|archive-date=30 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130051025/http://wgntv.com/2017/06/22/mark-zuckerberg-launches-first-ever-facebook-community-summit-in-chicago/|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-40261913|title=Nigeria's secret Facebook women|last=Hegarty|first=Stephanie|date=June 15, 2017|publisher=BBC News|access-date=1 December 2017}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.thecable.ng/stopped-sleeping-started-says-founder-facebook-group-million-members|title=I stopped sleeping when we started, says Nigerian founder of million-fold Facebook group – TheCable|date=June 15, 2017|work=TheCable|access-date=1 December 2017}}</ref> Manufar Omolola ita ce taimaka wa matan da ke fama da rayuwa, amma ba za su iya gaya wa kowa game da batunsu ba saboda al'ada. A kasashe da yawa kamar Najeriya, 'yan mata da mata ba sa magana. "[W] duk lokacin da budurwa ta nuna duk wata alama ta wayar da kai sai ya yi shuru." Don haka, FIN ga matan matan da ba su da murya waɗanda basu da wanda zai saurare su da kuma ƙarfafa su.
== Nasarori ==
Bayan da ta kirkiro FIN, Omolola ta sadu da wanda ya kirkiri Facebook [[Mark Zuckerberg]] . Sun tattauna yadda mata ke samun tallafi daga FIN. A cikin hirar da ta yi da [[CNN]], [[Mark Zuckerberg]] ya ce mata ta hada matan da ba su da murya da kuma gina musu ingantacciyar al'umma a Facebook..<ref>{{Cite news|url=http://money.cnn.com/technology/zuckerberg-interview/|title=The Zuckerberg Interview|publisher=CNN|access-date=1 December 2017|archive-date=25 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125032807/https://money.cnn.com/technology/zuckerberg-interview/|url-status=dead}}</ref> Yanzu Lola tana shirin ci gaba tare da FIN ta hanyar "samar da cibiyoyin inda mata za su iya zuwa don tattauna abubuwan da suka samu a cikin sarari mai lafiya."<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Omolola, Lola}}
sw12dq121qredvqpeeyd0s97ntudcuc
Komawar kankara tun daga 1850
0
16826
835898
695041
2026-05-14T17:49:39Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835898
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Komawar [[Yankin kankara|kankara]] tun daga 1850 sakamako ne mai kyau na [[Canjin yanayi]]. Komawar kankara na tsaunuka yana ba da shaida ga [[Yanayin yanayin duniya|hauhawar yanayin zafi na duniya]] tun daga ƙarshen karni na 19. Misalan sun haɗa da tsaunuka masu kankara a yammacin Arewacin Amurka, Asiya, [[Alps]] a tsakiyar Turai, da yankuna masu zafi da masu zafi na Kudancin Amurka da Afirka. Tunda sauye-sauyen yanayi na dogon lokaci suna shafar yawan kankara, misali hazo, [[Temperature|matsakaicin zafin jiki]], da Rufin girgije, sauye-shiryen yawan kankara suna daya daga cikin alamun sauyin yanayi. Komawar kankara kuma babban dalili ne na hauhawar matakin teku. Ba tare da kankara na kankara ba, jimlar asarar kankara ta duniya a cikin shekaru 26 daga 1993 zuwa 2018 mai yiwuwa 5500 gigatons, ko 210 gigatons a kowace shekara. : 1275 {{Rp|1275}}
A Duniya, 99% na kankara na glacial yana ƙunshe a cikin ɗigon kankara (wanda kuma aka sani da "ƙanƙarar glaciers") a cikin yankunan polar. Glaciers kuma suna wanzu a cikin jeri na tsaunuka a kowace nahiya ban da babban yankin Ostiraliya, gami da manyan tsibiran teku na Oceania kamar New Zealand. Jikunan glacial mafi girma fiye da murabba'in kilomita 50,000 (19,000 sq mi) ana kiran su da zanen kankara.[1] Suna da zurfin kilomita da yawa kuma sun ɓoye yanayin yanayin ƙasa.
Deglaciation yana faruwa ta halitta a ƙarshen zamanin kankara. Amma raguwar kankara na yanzu yana hanzarta ta hanyar dumama ta duniya saboda [[Rashin iskar gas|fitar da]] [[Greenhouse gas|iskar gas mai guba]] da mutum ya haifar. Ayyukan ɗan adam tun farkon zamanin masana'antu sun ƙara yawan carbon dioxide da sauran iskar gas mai zafi a cikin iska, wanda ke haifar da dumamar duniya a yanzu.<ref name="NASAcauses_2019">{{Cite web |date=2019 |title=The Causes of Climate Change |url=https://climate.nasa.gov/causes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221010331/https://climate.nasa.gov/causes/ |archive-date=2019-12-21 |website=climate.nasa.gov |publisher=NASA}}</ref> Tasirin ɗan adam shine babban abin da ke haifar da [[Tasirin canjin yanayi|canje-canje]] ga cryosphere, wanda glaciers wani ɓangare ne.<ref name="NASAcauses_2019" />
Ma'aunin ma'aunin kankara shine mabuɗin ƙayyade lafiyar kankara. Idan adadin ruwan sama mai daskarewa a cikin Yankin tarawa ya wuce yawan kankara mai kankara yankin da ya ɓace saboda narkewa, kankara zai ci gaba. Idan tarin ya fi ƙasa da raguwa, kankara zai koma baya. Gilashiers a cikin koma baya za su sami ma'auni mara kyau. A ƙarshe za su ɓace idan ba su kai ga daidaituwa tsakanin tarawa da ablation ba.
Tsakanin tsaunuka na tsakiya suna nuna wasu daga cikin mafi girman asarar glacial. Misalan irin waɗannan tsaunuka sune [[Himalaya|Himalayas]] a Asiya, Dutsen Rocky da Cascade Range a Arewacin Amurka, [[Alps]] a Turai, Kudancin Alps a New Zealand, kudancin [[Andes]] a Kudancin Amurka, da kuma tarurruka masu zafi kamar [[Dutsen Kilimanjaro]] a Afirka.
== Scale a matakin duniya ==
<div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:442px;max-width:442px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:221px;max-width:221px"><div class="thumbimage" style="height:160px;overflow:hidden">[[File:Glacier_Mass_Balance_Map.png|alt=|219x219px]]</div><div class="thumbcaption">Daga 1970 zuwa 2004, tsaunuka masu kankara sun ragu (zaki da ja) a wasu yankuna kuma sun yi kauri (blue) a wasu.</div></div><div class="tsingle" style="width:217px;max-width:217px"><div class="thumbimage" style="height:160px;overflow:hidden">[[File:1950-_Glacier_annual_mass_change_-_World_Glacier_Monitoring_Service.svg|alt=|215x215px]]</div><div class="thumbcaption">Rugujewar yanayi tana ba da gudummawa ga runoff; daidaitattun shekara-shekara (canjin cibiyar gilashi) yana ba da gudana ga hauhawar matakin teku.<ref name="WGMS_thru2023"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://wgms.ch/global-glacier-state/ "Global Glacier State"]. World Glacier Monitoring Service ("under the auspices of: ISC (WDS), IUGG (IACS), UN environment, UNESCO, WMO"). 2025. [https://web.archive.org/web/20250303052332/https://wgms.ch/global-glacier-state/ Archived] from the original on 3 March 2025.</cite></ref></div></div></div></div></div>Ba tare da [[Yankin kankara|kankara]] na kankara ba, jimlar asarar kankara ta duniya a cikin shekaru 26 daga 1993 zuwa 2018 mai yiwuwa 5500 gigatons, ko 210 gigatons a kowace shekara. : 1275 {{Rp|1275}}
=== Jerin lokaci ===
Little Ice Age wani lokaci ne daga kimanin 1550 zuwa 1850 lokacin da wasu yankuna suka sami yanayin sanyi idan aka kwatanta da lokacin da ya gabata da kuma bayan. Daga baya, har zuwa kimanin 1940, kankara a duniya sun koma baya yayin da yanayin ya yi zafi sosai. Gudun kankara ya ragu har ma ya juya na ɗan lokaci, a lokuta da yawa, tsakanin 1950 da 1980 yayin da yanayin duniya ya ɗan sanyaya.<ref name="pelto1">{{Cite web |last=Pelto |first=Mauri |title=Recent Global Glacier Retreat Overview |url=http://www.nichols.edu/departments/glacier/glacier_retreat.htm |access-date=February 14, 2015 |website=North Cascade Glacier Climate Project}}</ref>
Tun daga shekara ta 1980, [[Canjin yanayi]] ya haifar da koma baya na kankara ya zama mai saurin gaske kuma yana ko'ina, har ya sa wasu kankara sun ɓace gaba ɗaya, kuma kasancewar yawancin sauran kankara suna barazana.<ref>{{Cite journal |last=Hugonnet |first=Romain |last2=McNabb |first2=Robert |last3=Berthier |first3=Etienne |last4=Menounos |first4=Brian |last5=Nuth |first5=Christopher |last6=Girod |first6=Luc |last7=Farinotti |first7=Daniel |last8=Huss |first8=Matthias |last9=Dussaillant |first9=Ines |last10=Brun |first10=Fanny |last11=Kääb |first11=Andreas |date=2021 |title=Accelerated global glacier mass loss in the early twenty-first century |url=https://www.nature.com/articles/s41586-021-03436-z |journal=Nature |language=en |volume=592 |issue=7856 |pages=726–731 |bibcode=2021Natur.592..726H |doi=10.1038/s41586-021-03436-z |issn=1476-4687 |pmid=33911269 |s2cid=233446479}}</ref>
== Dalilan da suka haifar ==
Ma'auni na taro, ko bambanci tsakanin [[Glacier ice accumulation|tarawa]] da [[Ablation zone|ablation]] (melting da [[Sublimation (chemistry)|sublimation]]), na kankara yana da mahimmanci ga rayuwarsa.<ref name="mote-kaser2">{{Cite journal |last=Mote |first=Philip W. |last2=Kaser |first2=Georg |year=2007 |title=The Shrinking Glaciers of Kilimanjaro: Can Global Warming Be Blamed? |url=https://www.americanscientist.org/article/the-shrinking-glaciers-of-kilimanjaro-can-global-warming-be-blamed |journal=American Scientist |volume=95 |issue=4 |pages=318–325 |doi=10.1511/2007.66.318 |access-date=November 23, 2020}}</ref> [[Canjin yanayi]] na iya haifar da bambance-bambance a cikin zafin jiki da dusar ƙanƙara, wanda ke haifar da canje-canje a cikin ma'auni. Gilashin da ke da daidaitattun daidaito mara kyau ya rasa daidaituwa kuma ya koma baya. Daidaitaccen daidaituwa mai kyau kuma ba shi da daidaituwa kuma zai ci gaba don sake kafa daidaituwa. A halin yanzu, kusan dukkanin kankara suna da ma'auni mara kyau kuma suna janyewa <ref>{{Cite journal |last=Alex S. Gardner |last2=Geir Moholdt |last3=J. Graham Cogley |last4=Bert Wouters |last5=Anthony A. Arendt |last6=John Wahr |last7=Etienne Berthier |last8=Regine Hock |last9=W. Tad Pfeffer |last10=Georg Kaser |last11=Stefan R. M. Ligtenberg |last12=Tobias Bolch |last13=Martin J. Sharp |last14=Jon Ove Hagen |last15=Michiel R. van den Broeke |date=May 17, 2013 |title=A Reconciled Estimate of Glacier Contributions to Sea Level Rise: 2003 to 2009 |url=https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/83966/6/2013_PaulF_Gardner_et_al_accepted_ms130227.pdf |journal=Science |volume=340 |issue=6134 |pages=852–857 |bibcode=2013Sci...340..852G |doi=10.1126/science.1234532 |pmid=23687045 |s2cid=206547524 |access-date=November 23, 2020 |archive-date=November 4, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181104061145/https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/83966/6/2013_PaulF_Gardner_et_al_accepted_ms130227.pdf |url-status=dead }}</ref>
Komawar kankara yana haifar da asarar yankin da ke ƙasa da kankara. Tunda tsaunuka masu tsawo sun fi sanyi, ɓacewar ɓangaren mafi ƙasƙanci yana rage raguwa gaba ɗaya, don haka ƙara ma'auni na taro kuma yana iya sake kafa daidaituwa. Idan ma'auni na wani bangare mai mahimmanci na yankin tarawa na kankara ba shi da kyau, yana cikin rashin daidaituwa tare da yanayi kuma zai narke ba tare da yanayin sanyi da / ko karuwar ruwan sama mai daskarewa ba.<ref name="pelto2">{{Cite journal |last=Pelto, M.S. |year=2010 |title=Forecasting temperate alpine glacier survival from accumulation zone observations |url=https://tc.copernicus.org/articles/4/67/2010/ |journal=The Cryosphere |volume=4 |issue=1 |pages=67–75 |bibcode=2010TCry....4...67P |doi=10.5194/tc-4-67-2010 |access-date=November 23, 2020 |doi-access=free}}</ref>
Misali, Easton Glacier a jihar Washington, Amurka mai yiwuwa zai ragu zuwa rabin girmansa amma a raguwar raguwa da daidaitawa a wannan girman duk da zafin jiki mai zafi a cikin 'yan shekarun da suka gabata. Koyaya, Grinnell Glacier a Montana, Amurka za ta ragu da ƙaruwa har sai ya ɓace. Bambanci shi ne cewa ɓangaren sama na Easton Glacier ya kasance lafiya kuma an rufe shi da dusar ƙanƙara, yayin da ɓangaren sama da Grinnell Glacier ba shi da komai, yana narkewa kuma ya ragu. Ƙananan kankara tare da ƙananan tsawo suna iya fadawa cikin rashin daidaituwa tare da yanayi.<ref name="pelto2"/>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
2xqt943e3va6ai5uxqamp4xhlv9dodu
Wikipedia:Sabbin editoci
4
21908
836018
835556
2026-05-14T21:27:25Z
AmmarBot
13973
Sabunta shafin sabbin editoci
836018
wikitext
text/x-wiki
Wannan shafin ya na ƙunshe da sabbin editocin da sukayi rajista a Hausa Wikipedia. Robot yana sabunta wannan shafin duk bayan wasu sa'o'i. Kada ku gyara wannan shafin, duk chanjin da akayi, robot zaya yi overwriting din shi a lokacin sabunta shafin.
{| class="wikitable sortable"
!Numba
!Edita
!Gudummuwa
!Lokacin rajista
|-
|1
|[[User:Chinweikpe Okorie Eze|Chinweikpe Okorie Eze]]
|[[Special:Contributions/Chinweikpe Okorie Eze|Gudummuwa]]
|Talata, 12 ga Mayu 2026
|-
|2
|[[User:Mutark2026|Mutark2026]]
|[[Special:Contributions/Mutark2026|Gudummuwa]]
|Talata, 12 ga Mayu 2026
|-
|3
|[[User:Roudra123|Roudra123]]
|[[Special:Contributions/Roudra123|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|4
|[[User:Txemaq|Txemaq]]
|[[Special:Contributions/Txemaq|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|5
|[[User:Timothee.dauchelle2101|Timothee.dauchelle2101]]
|[[Special:Contributions/Timothee.dauchelle2101|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|6
|[[User:Hongli zhu|Hongli zhu]]
|[[Special:Contributions/Hongli zhu|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|7
|[[User:Gothwinona|Gothwinona]]
|[[Special:Contributions/Gothwinona|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|8
|[[User:Niger ADER|Niger ADER]]
|[[Special:Contributions/Niger ADER|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|9
|[[User:Cnt89|Cnt89]]
|[[Special:Contributions/Cnt89|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|10
|[[User:Jjanhone|Jjanhone]]
|[[Special:Contributions/Jjanhone|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|11
|[[User:Espete2023|Espete2023]]
|[[Special:Contributions/Espete2023|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|12
|[[User:Smmanzo|Smmanzo]]
|[[Special:Contributions/Smmanzo|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|13
|[[User:Wrznr|Wrznr]]
|[[Special:Contributions/Wrznr|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|14
|[[User:Johanxhi|Johanxhi]]
|[[Special:Contributions/Johanxhi|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|15
|[[User:Vitadaprof|Vitadaprof]]
|[[Special:Contributions/Vitadaprof|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|16
|[[User:Elopez76|Elopez76]]
|[[Special:Contributions/Elopez76|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|17
|[[User:Splatqr|Splatqr]]
|[[Special:Contributions/Splatqr|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|18
|[[User:Adegeras|Adegeras]]
|[[Special:Contributions/Adegeras|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|19
|[[User:Caer0|Caer0]]
|[[Special:Contributions/Caer0|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|20
|[[User:مريم أنور سالم|مريم أنور سالم]]
|[[Special:Contributions/مريم أنور سالم|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|21
|[[User:Ayomeda|Ayomeda]]
|[[Special:Contributions/Ayomeda|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|22
|[[User:Ren Teramoto|Ren Teramoto]]
|[[Special:Contributions/Ren Teramoto|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|23
|[[User:Cantseeyou|Cantseeyou]]
|[[Special:Contributions/Cantseeyou|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|24
|[[User:Littlemissruee|Littlemissruee]]
|[[Special:Contributions/Littlemissruee|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|25
|[[User:Muhammad usaini|Muhammad usaini]]
|[[Special:Contributions/Muhammad usaini|Gudummuwa]]
|Laraba, 13 ga Mayu 2026
|-
|26
|[[User:Xo4v|Xo4v]]
|[[Special:Contributions/Xo4v|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|27
|[[User:علي شرارتي|علي شرارتي]]
|[[Special:Contributions/علي شرارتي|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|28
|[[User:Indomie-Man 1994|Indomie-Man 1994]]
|[[Special:Contributions/Indomie-Man 1994|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|29
|[[User:Kolev203|Kolev203]]
|[[Special:Contributions/Kolev203|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|30
|[[User:Muhammad Mubarak Muazu|Muhammad Mubarak Muazu]]
|[[Special:Contributions/Muhammad Mubarak Muazu|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|31
|[[User:Umar abbas wundi|Umar abbas wundi]]
|[[Special:Contributions/Umar abbas wundi|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|32
|[[User:Cecropiamoth|Cecropiamoth]]
|[[Special:Contributions/Cecropiamoth|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|33
|[[User:Ibraheem AS|Ibraheem AS]]
|[[Special:Contributions/Ibraheem AS|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|34
|[[User:Muhammad Sani Nura|Muhammad Sani Nura]]
|[[Special:Contributions/Muhammad Sani Nura|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|35
|[[User:AdamAli19|AdamAli19]]
|[[Special:Contributions/AdamAli19|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|36
|[[User:Ladystrman|Ladystrman]]
|[[Special:Contributions/Ladystrman|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|37
|[[User:Kontravers|Kontravers]]
|[[Special:Contributions/Kontravers|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|38
|[[User:Rajangiri54321|Rajangiri54321]]
|[[Special:Contributions/Rajangiri54321|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|39
|[[User:Sai Shreyanhsu|Sai Shreyanhsu]]
|[[Special:Contributions/Sai Shreyanhsu|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|40
|[[User:Ahmuzaflai|Ahmuzaflai]]
|[[Special:Contributions/Ahmuzaflai|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|41
|[[User:Thebiggangwiki|Thebiggangwiki]]
|[[Special:Contributions/Thebiggangwiki|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|42
|[[User:Yanee134|Yanee134]]
|[[Special:Contributions/Yanee134|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|43
|[[User:WikiFouf|WikiFouf]]
|[[Special:Contributions/WikiFouf|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|44
|[[User:G.Hasratyan242|G.Hasratyan242]]
|[[Special:Contributions/G.Hasratyan242|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|45
|[[User:Flipdot|Flipdot]]
|[[Special:Contributions/Flipdot|Gudummuwa]]
|Alhamis, 14 ga Mayu 2026
|-
|}
h5ym9c95hny7t072xmradhx6mauigs0
Likitocin Ƴancin Ɗan Adam na Isra'ila
0
22286
836127
679574
2026-05-15T07:27:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836127
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Professeur et docteur.jpg|thumb|Likita suna bada gudun mawa a muhalli sosai]]
'''Likitocin 'Yancin Dan Adam''' –Isra'ila ( '''PHR-I''' ; Yahudanci: רופאים לזכויות אדם-is) kungiya ce mai zaman kanta, ba riba, kungiyar kare Hakkin dan adam da ke [[Jaffa]] . Likitocin Kare Hakkin Dan-Adam an kafa Isra’ila ne a shekara ta 1988 da nufin bunkasa “al’umma mai adalci inda aka ba da hakkin kiwon lafiya daidai wa daida ga duk mutanen da ke karkashin kulawar kasar Isra’ila.”<ref>https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/hausa/articles/cjw4pn8xly6o.amp?amp_gsa=1&_js_v=a9&usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM%3D#amp_ct=1753856693764&_tf=From%20%251%24s&aoh=17538566721692&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fhausa%2Farticles%2Fcjw4pn8xly6o</ref>
PHR-I ya ce "ka'idoji na 'yancin dan adam, dabi'un likitanci, da adalci na zamantakewar jama'a sune ginshikin hangen nesanmu na duniya," kuma yana adawa da abin da yake ci gaba da kasancewa "mamayar da ke gudana a yankin Falasdinu." A watan Satumbar Shekara ta 2010, an ba PHR-I Kyauta ta Rayuwa "saboda ruhun da suka sha a wajen aiki don Hakkin lafiyar dukkan mutane a Isra'ila da Falasdinu".
PHR-I wanda ya kafa kuma Shugaba, Dokta Ruchama Marton, yana goyon bayan yunkurin Kauracewa, Divestment da takunkumi kuma ya sha suka daga kungiyoyin Isra’ila masu adawa da shi. Shugaban PHR-I shi ne Farfesa Raphi Walden, masanin tiyata ne, memba a kwamitin Sheba Medical Center Tel HaShomer, kuma farfesa a fannin magani a jami’ar Tel Aviv, kuma Shugaban Kwamitin Zartaswar shi ne Dakta Mushira Aboo-Dia, likitan mata a Hadassah Ein Kerem asibiti kuma wanda ya lashe kyautar Gallanter na Adalcin Rayuwa.
== Ka'idodin Aiki ==
[[File:Demo_A-Ram-Kalandia14.3.02.10.jpg|right|thumb|250x250px| Likitoci na 'Yancin Dan Adam –Isra'ila da ke cikin zanga-zangar nuna adawa da mama a Qalandia shingen binciken, Maris Na shekara ta 2002]]
Sharuddan aikin PHR-I sun dogara ne da dabarun dabi'un likitanci, adalcin zamantakewa, da [[Hakkokin dan'adam|Hakkin dan adam]] . Mafi yawan aikin PHR-I ya dogara ne akan buƙatu da shaidu daga mutanen da watakila an keta hakkinsu. Irin wannan ikirarin na iya fitowa daga yankunan Falasdinawa da ke mamaye, kauyukan Bedouin da ba a san su ba a Negev, ko kuma daga ma'aikatan kaura, [['Yan gudun hijira|'yan gudun hijira]] da masu neman mafaka da ke zaune a Isra'ila. PHR-I suna ba da shawara a madadin su ta hanyar hukumomi da aka kafa daban-daban kamar su Hukumar Kula da Kurkukun Isra’ila, Kupat Holim Israel Health Services, Sojojin Tsaro na Isra’ila, da Ma’aikatar Kiwon Lafiya, da sauransu kuma suna yin kira ga tsarin kotu idan ya cancanta. Bugu da kari, PHR-I na wallafa rahotanni kan damuwar mutane daban-daban, kuma yana gudanar da asibitoci guda biyu; daya don mutanen da ba su da halin zama a [[Jaffa]], Isra'ila, da kuma asibitin tafi da gidanka da ke aiki sau 3 Zuwa 5 a kowane wata a wasu garuruwa a Yammacin Gabar .
== Sassan ==
PHR ta kunshi sassa guda hudu wadanda ke gudanar da bincike da kuma gudanar da ayyuka game da hakuri da Hakkin dan adam.
== Asibitin Waya ==
[[File:Bruqin_Mobile_Clinic.jpg|right|thumb|250x250px| Binciken likita yayin ziyarar asibitin asibiti ta hannu PHR zuwa Bruqin, Fabrairun shekara ta 2007]]
Likitocin Kare Hakkin Bil-adama –Isra'ila ta gudanar da Aikin Kula da Lafiya na Salula tun lokacin da aka kafa ta a Shekara ta 1988, da nufin magance matsalolin kiwon lafiya da ke gudana a Terasar Falasdinu da ke Mallaka. Cibiyar Kula da Waya ta hadu da [[Isra'ila|kwararrun likitocin Israila]] da Falasdinawa da membobin kungiyoyin Falasdinawa don yin aikin likita na hadin gwiwa mako-mako a kauyukan Falasdinawa na kauyuka. A cikin wannan saitin, likitocin Isra’ila suna ba da kulawa ta farko kai tsaye kuma idan ya cancanta, masu ba da kulawa don kulawa, yayin da Falasdinawa da Isra’ila Farmists ke ba da magunguna na asali ga marasa lafiya.
== Cibiyar Budewa ==
[[File:Open_Clinic_in_Jaffa.jpg|right|thumb|250x250px| Cibiyar Budewa]]
== Alaka da Kungiyar Likitocin Isra'ila ==
Bayan PHR-Na ba da agaji na farko ga masu zanga-zangar shingen tsaro a kauyen Bil'in na Yammacin Gabar Kogin Jordan, Yoram Blachar shugaban Kungiyar Likitocin Duniya (WMA) da kungiyar Likitocin Isra'ila (IMA) sun gaya wa Haaretz cewa PHR-I "kungiya ce mai tsattsauran ra'ayi ta siyasa da aka boye a matsayin kungiyar likitoci."
IMA ta yanke alaka da PHR-I bayan Ruchama Marton ya sanya hannu kan takardar cire Blachar a matsayin shugaban WMA. PHR-I da Marton sun bayyana cewa Marton baya bayyana ra'ayoyin PHR-I bane, amma nata. A cikin Shekara ta 2016, IMA da PHR-I sun ma sun yi kira ga Kotun Koli da ta kori dokar tilasta wa Isra’ilawa ciyar da fursunoni a matsayin abin da ya keta dokokin kasa da kasa, gami da hana azabtarwa. Bayan roko daga PHR-I, IMA ta daidaita jagorarta na ɗabi'a kan fifikon kula da lafiya a cikin saiti da dama yayin da wanda aka zato maharin ya sami rauni. A cikin Shekara ta 2019, IMA ya shiga rokon PHR-I game da cire Zabubbuka inshorar da gwamnati ta ba da tallafi ga yara kaura marasa rajista kamar amicus.
== Manazarta ==
== Hanyoyin hadin waje ==
* [http://www.phr.org.il/ Tashar Yanar Gizo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923090727/https://www.phr.org.il// |date=2020-09-23 }}
* [https://www.flickr.com/photos/phrisrael/sets/ Likitocin kare hakkin dan adam –Isra'ila kan Flickr]
* [https://web.archive.org/web/20101130100856/http://rightlivelihood.org/phri.html Likitoci don 'Yancin Dan Adam –Isra'ila kan Gidauniyar Kyautar Dama ta Rayuwa]
[[Category:Yancin Dan Adam]]
[[Category:Yancin muhalli]]
[[Category:Yancin Fadar Albarkacin Baki]]
[[Category:Rajin Kare Hakkin Dan Adam]]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
gnk0lwwccbj0kjditfrcg0srt75q25u
Kwalejin Ilimi ta Sa'adatu Rimi
0
24410
836055
461287
2026-05-14T22:55:07Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836055
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:SRCOE Kano.jpg|thumb|right|250px|SRCOE_Kano]]
'''Kwalejin Ilimi ta Sa'adatu Rimi''' babbar cibiyar ilimi ce ta gwamnatin jihar da [[Kumbotso|ke Kumbotso]], [[Kano (jiha)|Jihar Kano]], [[Najeriya]]. tana da alaƙa da [[Jami'ar Bayero|Jami'ar Bayero ta Kano]] don shirye-shiryen digiri. Shugaban makarantar na yanzu shine Yahaya Isa Bunkure.<ref>{{Cite web|title=Technical And Vocational Education, ‘Remedy’ To Unemployment – Ganduje|url=https://www.channelstv.com/2019/08/10/technical-and-vocational-education-remedy-to-unemployment-ganduje/|access-date=2021-08-24|website=Channels Television}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bukar|first=Muhammad|date=2020-12-16|title=Angry students block Kano-Zaria highway over closure of schools in Kano|url=https://dailypost.ng/2020/12/16/angry-students-block-kano-zaria-highway-over-closure-of-schools-in-kano/|access-date=2021-08-24|website=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-12-17|title=Pandemonium as police disperse protesting students in Kano|url=https://guardian.ng/news/pandemonium-as-police-disperse-protesting-students-in-kano/|access-date=2021-08-24|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204162925/https://guardian.ng/news/pandemonium-as-police-disperse-protesting-students-in-kano/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=editor|date=2021-07-29|title=Ganduje Inaugurates Visitation Panels to Probe Schools|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/07/29/ganduje-inaugurates-visitation-panels-to-probe-schools/|access-date=2021-08-24|website=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Kwalejin Ilimi ta Sa'adatu Rimi a shekarar 1981. A baya an san ta da Kwalejin Babban Malami, Waje.<ref>{{Cite web|title=About Srcoe|url=https://srcoe.edu.ng/about.php|url-status=live|access-date=2021-08-24|website=srcoe.edu.ng}}</ref>
== Darussa ==
Cibiyar tana ba da darussan masu zuwa; <ref>{{Cite web|title=Saadatu Rimi College of Education, kano courses, details and contact information - CoursesEye.com|url=https://www.courseseye.com/colleges-and-universities/459-saadatu-rimi-college-of-education-kano.aspx|access-date=2021-08-24|website=www.courseseye.com|language=en|archive-date=2021-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824104744/https://www.courseseye.com/colleges-and-universities/459-saadatu-rimi-college-of-education-kano.aspx|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Official List of Courses Offered in Sa'adatu Rimi College of Education, Kumbotso (SRCOE) - Myschool|url=https://myschool.ng/classroom/institution-courses/saadatu-rimi-college-of-education-kumbotso|access-date=2021-08-24|website=myschool.ng|language=en}}</ref>
* Ilimi da Geography
* Hadaddiyar Kimiyya
* Tattalin Arzikin Gida
* Ilimi da Tattalin Arziki
* Ilimi da Hausa
* Ilimi da Kimiyya
* Ilimi da Ingilishi
* Nazarin Ilimin Firamare
* Ilimi da Fasahar Harshe
* Fine Kuma Aiki Arts
* Ilimi da Tarihi
* Nazarin Musulunci
== Alaƙa ==
Cibiyar tana da alaƙa da [[Jami'ar Bayero|Jami'ar Bayero ta Kano]] don ba da shirye -shiryen da ke jagorantar Bachelor of Education, (B.Ed.) a cikin;</ref><ref>{{Cite web|title=Sa'adatu Rimi College of Education srcoe{{!}} School Fees, Courses & Admission info|url=https://universitycompass.com/africa/Nigeria/colleges/Saadatu-Rimi-College-of-Education.php|access-date=2021-08-24|website=universitycompass.com}}</ref>
* Tarihi
* Nazarin zamantakewa
* Hadaddiyar Ilimin Kur'ani
* Nazarin zamantakewa
* Geography
* Tattalin arziki
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Makarantun Najeriya]]
[[category:Jami'o'i da Kwalejoji a Najeriya]]
[[Category:Jami'o'i a Nijeriya]]
sdfyiwtjctxbdh4xeazrugl10u66v9a
Leszek Kucharski
0
25047
836121
508751
2026-05-15T06:53:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836121
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Leszek Kucharski.JPG|thumb|hoton leszek kucharski]]
[[Fayil:Kucharski Leszek - 1445.jpg|thumb|kucharski leszek]]
'''Leszek Roman Kucharski''' (an haife shi a shekarar 1959). ɗan ƙasar Poland ne, kuma tsohon ɗan wasan ƙwallon tennis ne.<ref>{{cite web|url=https://tabletennis.guide/profile.php?name=leszek-kucharski-104924|title=Profile|publisher=Table Tennis Guide|access-date=2022-10-12|archive-date=2023-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230327000738/https://tabletennis.guide/profile.php?name=leszek-kucharski-104924|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ku/leszek-kucharski-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417204214/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ku/leszek-kucharski-1.html|url-status=dead|archive-date=2020-04-17|title=Olympic Profile|publisher=Sports Reference}}</ref>
==Kyauta==
Ya ci lambar yabo ta tagulla a gasar Tennis ta Duniya ta shekarata 1985 a Gasar Swaythling (taron ƙungiyar maza),<ref>{{cite web|url=https://tabletennisengland.co.uk/etta_website/magazine-archive/1984-85/tt_issue351.pdf|title=1985 Swaythling Cup results|publisher=Table Tennis England|access-date=2022-10-12|archive-date=2020-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920174519/https://tabletennisengland.co.uk/etta_website/magazine-archive/1984-85/tt_issue351.pdf|url-status=dead}}</ref> lambar tagulla a Gasar Tennis ta Duniya ta 1987 a ninnin ninki tare da Andrzej Grubba da lambar azurfa a Duniya ta 1989 Gasar Wasannin Tennis a ninki biyu na maza tare da [[Zoran Kalinić]].<ref>{{cite web|url=http://www.ittf.com/museum/WorldChResultsMD.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120412045730/http://www.ittf.com/museum/WorldChResultsMD.pdf|url-status=dead|archive-date=2012-04-12|title=Men's doubles results|publisher=International Table Tennis Federation}}</ref>
Ya kuma lashe kyauta sau biyu ta [[English Open (table tennis)|English Open]] duk a mataki na ɗaya.
== Duba kuma ==
* Jerin 'yan wasan ƙwallon tebur
* Jerin 'yan wasan da suka lashe lambar zinare ta Tennis ta Duniya
== Manazarta ==
[[Category: Haifaffun 1959]]
p1dvunu1jtuyth4m56tt4f3la736c75
Kings Polytechnic
0
25655
835862
362020
2026-05-14T13:53:13Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835862
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Kings Polytechnic, Ubiaja.jpg|thumb|hoton kings polytechnic]]
[[File:Kings Polytechnic, Ubiaja.jpg|thumb]]
'''Kings Polytechnic''' Kwalejin kimiyya da fasaha ce mai zaman kanta, wadda ke da mazauni a [[Ubiaja]], [[Najeriya]].<ref name=":0">{{Cite web|title = Kings Polytechnic Ubiaja|url = http://www.kingspolyubiaja.org/index.php?var=his#top|website = www.kingspolyubiaja.org|accessdate = 2015-05-31|archive-date = 2015-06-01|archive-url = https://web.archive.org/web/20150601072303/http://www.kingspolyubiaja.org/index.php?var=his#top|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-01-03|title=List of All Federal, State & Private Polytechnics in Nigeria 2021|url=https://www.myschoolgist.com/ng/list-of-accredited-polytechnics-in-nigeria/|access-date=2021-06-03|website=www.myschoolgist.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kings Polytechnic kingspoly{{!}} School Fees, Courses & Admission info|url=https://universitycompass.com/africa/Nigeria/polytechnic/Kings-Polytechnic.php|access-date=2021-06-03|website=universitycompass.com}}</ref>
== Tarihi ==
Zuri'a ce ta sabuwar Cibiyar Fasaha ta Era, Ubiaja, wacce aka kafa a shekarar 2005. Bukatar canjin daga wata cibiya zuwa kwalejin kimiyya da fasaha ya kasance sakamakon hangen nesa na mai gidan, Cif Sir Francis Anegbode Ijewere, babban mai kula da harkokin banki a Babban Bankin Najeriya. Ya ga a cikin kwalejin fasaha mafi girma dama a fannonin fasaha da ƙwarewar fasaha fiye da wata cibiya, musamman a yankin da ke gefe, kamar ƙaramar hukumar [[Esan ta Kudu maso Gabas]] [[Edo|ta Jihar Edo]], a cikin damar samun ilimin manyan makarantu.
Dangane da wannan canjin, ya bi tsarin da ya dace na kafa kwalejin kimiyya mai zaman kanta, ta hanyar neman Hukumar Ilimi ta Ƙasa, ƙungiyar da Gwamnatin Tarayya ta kafa don sarrafawa da sarrafa duk wani lamari da ya shafi ilimin kwalejin kimiyya a Najeriya. Dangane da aikace -aikacen, NBTE ta ba shi takarda da aka buga akan "Jagorori da Tsarin Kafa Kwalejojin Fasaha masu zaman kansu, Monotechnics da Makarantun Manyan Makarantu a cikin Najeriya".
Ta bin jagororin, mai mallakar ya sanya wuri na wucin gadi. Ya sami duk abubuwan da ake buƙata (tsarukan, kayan aiki, da ma'aikata duka na ilimi da waɗanda ba na ilimi ba), kuma ya sami kadada sama da hekta 50 na wurin dindindin. Daga nan ya gayyaci NBTE don gayyatar shawarwari/amincewa, wanda ya gudana a watan Afrilu shekara ta 2007.
Kwalejin kimiyyar ta samu amincewar Hon. Ministan Ilimi, don fara kasuwanci daga ranar 29 ga Janairu, 2010.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Private Polytechnics {{!}} National Board for Technical Education|url=https://net.nbte.gov.ng/private%20polytechnics|access-date=2021-06-03|website=net.nbte.gov.ng|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926061746/https://net.nbte.gov.ng/private%20polytechnics|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-08-23|title=List of accredited private polytechnics and their locations|url=https://www.pulse.ng/communities/student/nigerian-tertiary-institutions-list-of-accredited-private-polytechnics-and-their/feyq29v|access-date=2021-06-03|website=Pulse Nigeria|language=en}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Kwasa-kwasai ==
Cibiyar tana ba da darussan kwasa-kwasai masu zuwa;<ref>{{Cite web|last=Academy|first=Samphina|date=2019-08-20|title=Courses Offered in Kings Polytechnic, Ubiaja (KINGSPOLY)|url=https://samphina.com.ng/kings-polytechnic-ubiaja-undergraduate-courses/|access-date=2021-06-03|website=Samphina Academy|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-12-15|title=New List of Kings Polytechnic Courses & Requirements 2020/2021|url=https://schoolinfo.com.ng/kings-polytechnic-courses/|access-date=2021-06-03|website=Schoolinfo.com.ng|language=en-US}}</ref>
* Akanta
* Fasahar Gine -gine
* Fasahar Gina
* Gudanar da Kasuwanci da Gudanarwa
* Injiniyan Noma /Fasaha
* Injin Lantarki/Lantarki
* Gudanar da Gidaje
* Sadarwar Mass
* Yawan Bincike
* Fasaha Laboratory Kimiyya
== Duba kuma ==
* [[Jerin Makarantun Kimiyya da Fasaha a Najeriya]]
== Hanyoyin haɗin waje ==
https://kingspolytechnic.com/
==Manazarta==
[[Category:Ilimi a jihar Edo]]
[[Category:Makarantu masu zaman kansu a Nijeriya]]
[[Category:Jami'o'i da Kwalejoji a Nijeriya]]
bktwxgfzgoa6u2ow678n53ct2e91cgl
Laan (fim)
0
26915
836065
445170
2026-05-15T02:46:13Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836065
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Laan''''' ( '''Abokai''' ), wani gajeren fim ne na 2011 na [[Sinima a Djibouti|Djibouti]] wanda [[Lula Ali Ismaïl|Lula Ali Ismaïl ya ba da umarni]].
== Labari ==
Souad, Oubah da Ayane, wasu mata ne guda uku a Djibouti, masu cin ƙauri da neman soyayya. Abokan nan uku sun haɗu tun suna ƙarami kuma suna da irin wannan abubuwan. Bayan da Souad ta bar Djibouti don yin karatu a ƙasashen waje, ta sami matsala wajen samun masoyi saboda tana da matukar sha'awa da zabar maza. Shi kuma Oubah yana fama da matsalolin auratayya wanda kusan ke haifar da lalacewa. Mijinta yana yawan shan taki kuma yana nisanta kansa da Oubah. Tana jin zai rabu da ita, kuma ta ɗauki ganyen narcotic fiye da farka. Ayane ta fi kowa farin ciki a cikin ukun, kasancewar tana da miji nagari amma kuma tana da sirrin sirri.
<ref>{{cite web |title=Lula Ali Ismaïl: the first Djiboutian film director! |url=https://www.africatopsuccess.com/lula-ali-ismail-the-first-djiboutian-film-director/ |website=Africa Top Success |accessdate=24 October 2020 |date=25 January 2014 |archive-date=21 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021222538/https://www.africatopsuccess.com/lula-ali-ismail-the-first-djiboutian-film-director/ |url-status=dead }}</ref> <ref name="somali">{{cite web |title=SOMALI FILMAKER LULA ALI ISMAIL PUTS HER COUNTRY OF DJIBOUTI ON THE CINEMATIC MAP WITH HER FIRST FEATURE-LENGTH FILM, DHALINYARO |url=https://www.somaliaonline.com/somali-filmaker-lula-ali-ismail-puts-her-country-of-djibouti-on-the-cinematic-map-with-her-first-feature-length-film-dhalinyaro/ |accessdate=24 October 2020 |work=Somalia Online }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Ƴan wasa ==
* Fatima Mohammed
* Lula Ali Ismail
* Fardoussa Moussa Egueh
* Mohammed Ismail
== Shiryawa ==
Ali Ismaïl ya rayu a Kanada shekaru da yawa kuma yana da rawar gani a wasu shirye-shiryen talabijin, amma yana son yin fim. Ta koma Djibouti don samun ilham, don ba ta da takamaiman maudu'i, kuma ta lura da yawaitar cin duri. Ali Isma’il ya bi ta ƙasar Djibouti ne domin neman kudi don shirya fim din. Ta sami kyakkyawar amsa daga 'yan Djibouti da yawa, amma ta fuskanci ƙarancin albarkatu. Ta tuntubi ma'aikatar al'adu, wacce ta amsa cewa ba ta da kasafin kudin shirya fina-finai amma tana tallafawa.<ref name="somali"/> Taken aikin fim ɗin shine "Laan iyo qoys" ("Leaf (na qat) da kuma murhu"), yana mai da hankali kan rawar da shuka ke takawa a cikin fim ɗin. Baya ga bayar da umarni, Ali Isma’il shi ma ya taka rawa a fim ɗin.
== Saki da liyafa ==
Fim ɗin ya yi fice a duniya a Cibiyar Français Arthur Rimbaud da ke Djibouti. An nuna shi a bukukuwan fina-finai da dama a Faransa, Kanada, da Amurka kuma ya sami karɓuwa sosai. Ya sami lambar yabo a Lausanne Film Festival.<ref name=touki/><ref name="somali"/> Saboda kyakkyawar amsa da fim din ya bayar, Ali Isma’il ya yanke shawarar yin fim mai ban mamaki. Fim dinta na farko mai suna ''Dhalinyaro'', an fitar da shi a shekarar 2017.<ref>{{cite news |last1=Sawlani |first1=Samira |title=Meet Lula Ali Ismaïl, Djibouti's 'First Lady of Film' |url=https://mg.co.za/africa/2020-07-17-meet-lula-ali-ismail-djiboutis-first-lady-of-film/ |accessdate=24 October 2020 |work=Mail & Guardian |date=17 July 2020}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [[imdbtitle:6964056|Laan]] a [[IMDb|Intanet Database Movie]]
[[Category:Fim]]
[[Category:Fina-finai]]
hh18j224fnitnxa68iaypj3m3uk1jaz
Let Them Come
0
27179
836122
470550
2026-05-15T06:53:36Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836122
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Let the Little Children Come unto Jesus.jpg|thumb|''Let Them Come'']]
'''''Let Them Come''''' ( {{Lang-fr|'''Maintenant ils peuvent venir'''}} ) fim ne na wasan kwaikwayo na Faransa da Aljeriya na 2015 wanda Salem Brahimi ya jagoranta.<ref name="yahoo">{{cite web |url=https://fr.news.yahoo.com/blogs/ravanello/maintenant-les-distributeurs-peuvent-venir-153757115.html |title=Maintenant, les distributeurs peuvent venir |accessdate=28 August 2015 |work=Yahoo |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305134337/https://fr.news.yahoo.com/blogs/ravanello/maintenant-les-distributeurs-peuvent-venir-153757115.html |url-status=dead }}</ref> An nuna shi a cikin Sashen Sinima na Duniya na Zamani na 2015 Toronto International Film Festival.<ref name="variety">{{cite web |url=https://variety.com/2015/film/news/sandra-bullocks-our-brand-tom-hiddlestons-i-saw-the-light-to-premiere-at-toronto-1201572271/ |title=Sandra Bullock's 'Our Brand Is Crisis,' Robert Redford's 'Truth' to Premiere at Toronto |access-date=23 August 2015 |work=Variety}}</ref>
== Ƴan wasa ==
* Rachida Brakni a matsayin Yasmina
* Amazigh Kateb a matsayin Nouredine
* Farida Saboundji a matsayin The Mother
* [[Fayil:Wait. Let them come nearer (Vereshchagin) - detail.jpg|thumb|''Let Them Come'']]Rayhana Obermeyer
== Magana ==
{{reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{IMDb title|4520338|Let Them Come}}
[[Category:Fina-finai]]
[[Category: Fina-finan Aljeriya]]
[[Category:Sinima a Afrika]]
98s6gffutdqsp75480oan183vwislwj
Lambu
0
29406
836088
815369
2026-05-15T04:07:24Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836088
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Funchal_Botanical_garden_IMG_1806.JPG |thumb| Botanical garden, Madeira (Portugal)]]
[[Fayil:Farm of Flour.jpg|thumb]]
[[Fayil:Brooklyn Botanic Garden New York May 2015 010.jpg|thumb|lambun Gidan gona]]
[[Fayil:Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 20.jpg|thumb|gidan gona]]
'''Lambu''' wani guri ne wanda ake keɓewa dan yin shuke-shuke, ana shuka fulawa mai launin Kore acikin sa, domin samun ado aguri, sannan ana yin shuke-shuke na '''kayan marmari''', kamar [[Mangoro|Mangwaro]], [[Gwanda]], [[Ayaba]], da dai sauransu.<ref>https://www.hausadictionary.com/lambu</ref><ref>https://www.indifferentlanguages.com/words/vegetable_garden/hausa</ref><ref>https://www.hausadictionary.com/vegetables</ref><ref>BBC News Hausa. (2019, August 3). ''Gembu: Garin da ke samar da kayan marmari a Najeriya''. https://www.bbc.com/hausa/labarai-49221946{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Lambu guri ne Wanda yake da nau'ika masu ban sha'awa, akwai lambu na Manoma, sai kuma lambun da ƴan ƙauye suke aikin lambu ba dan komai ba sai dan ya zama shine gurin samun abincin su da kuma kuɗin kashewarsu, lambu ana samun alheri acikinsa sosai, domin duk Wanda yake da lambu baya rabuwa da farin ciki a kodayaushe, ana Shiga cikinsa domin a huta kokuma ashiga domin a ɗauki hotuna, lambu yana da matuƙar farin jini agurin al'umma saboda launikan dake cikinsa masu ban sha'awa.<ref>BPS. (n.d.). ''Cultivating wellbeing and mental health through gardening''. British Psychological Society. https://www.bps.org.uk/psychologist/cultivating-wellbeing-and-mental-health-through-gardening</ref><ref>https://www.community-gardening.org/what-are-the-mental-benefits-of-community-gardens/</ref><ref>Real Simple. (2025, June 13). ''I joined a community garden this year—here’s everything I’ve learned so far''. Real Simple. https://www.realsimple.com/benefits-of-joining-a-community-garden-11753715 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250620064638/https://www.realsimple.com/benefits-of-joining-a-community-garden-11753715 |date=2025-06-20 }}</ref><ref>Rutgers NJAES. (n.d.). ''FS1366: Cultivating mental wellness: The impact of community gardens on emotional resilience''. Rutgers Cooperative Extension. https://njaes.rutgers.edu/FS1366/</ref><ref>Scott, T. L., Masser, B. M., & Pachana, N. A. (2020). ''Positive aging benefits of home and community gardening activities: Older adults report enhanced self‑esteem, productive endeavours, social engagement and exercise''. SAGE Open Medicine, 8. https://doi.org/10.1177/2050312120901732</ref> Sannan Lambu akan sameshi a wajen gida da kuma cikin gida. Ya zama Al'ada ga wadanda suke da hali ko arziki yin lambu a cikin gida. Lambu akan yi shi domin sana'a ko kuma waje na nishadi.<ref>FAO. (n.d.). ''Small home‑garden plots and sustainable livelihoods for the poor''. Food and Agriculture Organization. https://www.fao.org/4/j2545e/j2545e02.htm</ref><ref>https://www.fao.org/4/y5112e/y5112e04.htm</ref><ref>Pristine Magazine. (2025). ''Nature’s comeback: How indoor gardens are redefining luxury living in 2025''. Pristine Magazine. https://www.gaaya.net/post/nature-s-comeback-how-indoor-gardens-are-redefining-luxury-living-in-2025{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[File:Lambuuu.jpg|thumb|Lambu]]
[[Fayil:Shukoki na lambu.jpg|thumb]]
==Manazarta.==
{{Reflist}}
ac3o1l0rmyo2rc4wu4qttjqmixfln8w
Kwalejin ’Yan Mata ta Gwamnatin Tarayya da ke Tambuwal
0
30703
836058
543136
2026-05-15T00:34:23Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836058
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kwalejin ’Yan mata ta Gwamnatin Tarayya da ke Tambuwal''' makarantar Sakandare ce mallakar Gwamnatin Tarayya, wadda Ma’aikatar Ilimi ta gwamnatin Tarayya ke gudanarwa. Makarantar sakandare ce ta ’yan mata da ke Tambuwal, [[Sokoto (jiha)|Jihar Sakkwato]], [[Najeriya|Nijeriya]].<ref>{{Cite web|title=LIST: Federal Unity Colleges in Nigeria {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/list-federal-unity-colleges-nigeria|access-date=2022-02-14|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-01-04|title=List of the Federal Government Unity Colleges in Nigeria|url=https://www.myschoolgist.com/ng/federal-government-unity-schools-in-nigeria/|access-date=2022-02-14|website=www.myschoolgist.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=wahab|first=bayo|date=2018-08-30|title=Full list of Federal Unity Schools in Nigeria|url=https://www.pulse.ng/communities/student/fg-colleges-full-list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/0p1dd2g|access-date=2022-02-14|website=Pulse Nigeria|language=en}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-03-30|title=Complete List of Federal Unity Schools / Colleges in Nigeria|url=https://www.allschool.com.ng/list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/|access-date=2022-02-14|website=Allschool|language=en-ZA|archive-date=2021-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20211212165904/https://www.allschool.com.ng/list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/|url-status=dead}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Kwalejin ’Yan Mata ta Gwamnatin Tarayya, Tambuwal a shekara ta 1999.<ref>{{Cite web|title=Federal Governement Girls College, Tambuwal {{!}} About us|url=https://fggctambuwal.com.ng/about-us|access-date=2022-02-14|website=fggctambuwal.com.ng|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614004439/https://fggctambuwal.com.ng/about-us|url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Makarantu]]
[[Category:Makaranta]]
[[Category:Makaranta masu zaman kansu]]
[[Category:Gine-gine]]
[[Category:Ilimi]]
[[Category:Ilimi a Najeriya]]
[[Category:Ilimi a Jihar Neja]]
i117xajj8lc4b7lvjwk1wudr2hhtkwv
Kwalejin gwamnatin tarayya, Daura
0
32701
836057
543135
2026-05-15T00:31:50Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836057
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwalejin Gwamnatin Tarayya da ke Daura''' makarantar Sakandare ce mallakar Gwamnatin Tarayya, wadda ma’aikatar ilimi ta tarayya ke gudanarwa.<ref>https://tribuneonlineng.com/fg-appoints-governing-councils-officers-for-new-polytechnics-colleges/</ref><ref>https://www.premiumtimesng.com/list-federal-unity-colleges-nigeria</ref> Haɗaɗɗiyar makarantar sakandare ce dake garin [[Daura]], [[Katsina (jiha)|jihar Katsina]], [[Najeriya|Nigeria]].<ref>https://tribuneonlineng.com/fire-kills-final-year-student-fgc-daura/</ref><ref>https://www.pulse.ng/communities/student/fg-colleges-full-list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/0p1dd2g{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://allschool.com.ng/list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2022-06-05 |archive-date=2022-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220729105631/https://allschool.com.ng/list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/ |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category: Kwalejoji a Najeriya]]
72ht968u6b9aollhy7qoyvjsndpjk5m
Legehida
0
34568
836103
699527
2026-05-15T05:51:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836103
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Legehida''' (kuma ana kiranta '''Beltu Legahida''' ) ɗaya daga cikin gundumomi a yankin Oromia na ƙasar [[Itofiya|Habasha]] . Wani bangare na shiyyar Bale, Legehida yana iyaka da kudu da Seweyna, daga kudu maso yamma da Gaserana Gololcha, da kuma duk sauran bangarorin da kogin Shebelle wanda ya raba wannan gundumar da shiyyar yammacin Hararghe a arewa maso yamma, shiyyar Hararghe ta Gabas a arewa maso gabas. kuma daga yankin Somaliya a gabas. Cibiyar gudanarwa na gundumar ita ce Beltu ; sauran garuruwan Legehida sun hada da Sheikh Hussein.
== Dubawa ==
Dutsen Goden shi ne wuri mafi girma a wannan gundumar; wasu manyan kololuwar sun hada da Dutsen Gerecha da Keban. Kogunan da ba su da yawa sun haɗa da Tare da Harkiso-Fik. Binciken da aka yi a wannan yanki ya nuna cewa kashi 16.5% na noma ne ko kuma za a iya nomawa (4.24% na amfanin gona na shekara), kashi 50% na kiwo, kashi 28.3% na gandun daji, sauran kashi 5.2% kuma ana daukarsu a matsayin fadama, tsaunuka ko kuma ba za a iya amfani da su ba. [[Alkama]], [[teff]] da [[masara]] sune muhimman amfanin gona.<ref name=Oromia>[http://oromiagov.org/Socio%20Economic%20Profile/bale/bale%20Zone.pdf ''Socio-economic profile of the Bale Zone'']{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Government of Oromia Region (last accessed 1 August 2006).</ref> Ko da yake kofi muhimmin amfanin gona ne na kuɗi, ana shuka kasa da hekta 2,000 da shi.<ref>[http://www.oromiacoffeeunion.org/production.htm "Coffee Production"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815124929/http://www.oromiacoffeeunion.org/production.htm |date=2016-08-15 }} Oromia Coffee Cooperative Union website</ref>
Babu masana'antu masu lasisi a wannan gundumar, kodayake akwai dillalai biyar da masu ba da sabis guda. Akwai kungiyoyin manoma guda 17 da ke da mambobi 6149 kuma babu kungiyar hadin kan manoma. Legehida ba ta da hanyoyi, ta bar Beltu mai tazarar kilomita 65 daga titin mafi kusa; ''Bayanan zamantakewa da tattalin arziki'' na yankin Bale ya bayyana Legehida a matsayin "daya daga cikin gundumomi mafi nisa a shiyyar". Kusan kashi 4.7% na yawan jama'a suna samun ruwan sha.<ref name="Oromia"/>
== Alkaluma ==
Ƙididdiga ta kasa ta shekara ta 2007 ta bayar da rahoton jimillar yawan jama'a na wannan yanki na 62,521, daga cikinsu 31,286 maza ne, 31,235 kuma mata; 2,016 ko 3.23% na yawan jama'arta mazauna birni ne. Yawancin mazaunan sun ce su Musulmai ne, tare da kashi 99.22% na yawan jama'a sun ba da rahoton cewa sun kiyaye wannan imani.<ref>[http://www.csa.gov.et/index.php?option=com_rubberdoc&view=doc&id=272&format=raw&Itemid=521 ''2007 Population and Housing Census of Ethiopia: Results for Oromia Region'', Vol. 1] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111113202722/http://www.csa.gov.et/index.php?option=com_rubberdoc&view=doc&id=272&format=raw&Itemid=521 |date=2011-11-13 }}, Tables 2.1, 2.5, 3.4 (accessed 13 January 2012)</ref>
Bisa ƙididdigar da Hukumar Ƙididdiga ta Tsakiya ta buga a shekarar 2005, wannan gundumar tana da adadin yawan jama'a 52,568, wadanda 26,414 maza ne, 26,154 kuma mata; 1,225 ko 2.33% na yawan jama'arta mazauna birni ne, wanda bai kai matsakaicin yanki na 13.5%. Legehida tana da kimanin fadin murabba'in kilomita 5,799.69, tana da kiyasin yawan jama'a na mutane 9.1 a kowace murabba'in kilomita, wanda bai kai matsakaicin yanki na 27.<ref>[http://www.csa.gov.et/text_files/2005_national_statistics.htm CSA 2005 National Statistics] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080731152750/http://www.csa.gov.et/text_files/2005_national_statistics.htm |date=2008-07-31 }}, Tables B.3 and B.4</ref>
Ƙididdigar ƙasa ta 1994 ta ba da rahoton jimillar yawan jama'a na wannan yanki na 38,052, waɗanda 19,031 maza ne da mata 19,021; Kashi 683 ko kuma kashi 1.79% na mutanenta mazauna birni ne a lokacin. Kabila mafi girma da aka ruwaito a Legehida ita ce Oromo (99.5%); An yi amfani da Oromiffa a matsayin yaren farko da kashi 96.95%, yayin da sauran kashi 3.05% ke magana duk sauran yarukan farko da aka ruwaito. Yawancin mazaunan Musulmai ne, tare da kashi 99.89% na yawan jama'a sun ba da rahoton cewa sun yi imani.<ref>[http://www.csa.gov.et/surveys/Population%20and%20Housing%20Census%201994/survey0/data/docs%5Creport%5CStatistical_Report%5Ck04%5Ck04_partI.pdf ''1994 Population and Housing Census of Ethiopia: Results for Oromia Region'', Vol. 1, part 1] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091115040247/http://www.csa.gov.et/surveys/Population%20and%20Housing%20Census%201994/survey0/data/docs%5Creport%5CStatistical_Report%5Ck04%5Ck04_partI.pdf |date=2009-11-15 }}, Tables 2.1, 2.7, 2.12, 2.15, 2.17 (accessed 6 April 2009).</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Coord|7|45|N|41|15|E|type:adm3rd_region:ET}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|7|45|N|41|15|E|type:adm3rd_region:ET}}
[[Category:Districts of Oromia Region]]
7h58mignvvqyj27bfsyt7b1smzwi2bi
Kwalejin Fasahar Jiragen Sama ta Najeriya
0
40725
836044
543122
2026-05-14T22:38:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836044
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kwalejin Fasahar Jiragen Sama ta Najeriya''' cibiya ce ta ilimi mai zurfi da ke [[Zariya|Zaria]] a [[Kaduna (jiha)|jihar Kaduna a]] [[Najeriya]] . Sashen kula da zirga-zirgar jiragen sama a [[Ma'aikatar Sufurin Jiragen Sama ta Tarayya (Najeriya)|ma'aikatar sufurin jiragen sama ta tarayyar Najeriya ne ke daukar nauyinsa]] .
Makarantar wadda aka fi sani da Cibiyar horar da jiragen sama ta Najeriya, an kafa makarantar ne a shekara ta 1964.<ref>{{Cite web |title=Nigerian College of Aviation Technology , Zaria {{!}} NCAT Zaria |url=https://ncat.gov.ng/ |access-date=2022-05-25 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=History {{!}} Nigerian College of Aviation Technology , Zaria |url=https://ncat.gov.ng/history/ |access-date=2022-05-25 |language=en-US}}</ref>
== Tarihi ==
An ƙaddamar da Kwalejin Fasahar Jiragen Sama ta Najeriya a hukumance a shekara ta 1964 ta hanyar dokar majalisa . Ta fara aiki a shekara ta 1966 tare da tallafin fasaha daga shirin [https://www.undp.org/content/undp/en/home.html ci gaban Majalisar Dinkin Duniya] da Hukumar [https://www.icao.int/about-icao/Pages/default.aspx Kula da Sufurin Jiragen Sama ta Duniya] .<ref>{{Cite web |title=infralapsarianism in a sentence - infralapsarianism sentence |url=https://eng.ichacha.net/zaoju/infralapsarianism.html |access-date=2022-05-28 |website=eng.ichacha.net |archive-date=2023-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230105102553/https://eng.ichacha.net/zaoju/infralapsarianism.html |url-status=dead }}</ref><ref name=":0">{{Cite journal|last=Obembe|first=Olanipekun|date=1977|title=Zaria Aviators|journal=Nigeria Illustrated|publisher=Federal Ministry of Information|volume=1}}</ref> An tsara ta ne domin ta zama cibiyar horar da matukan jirgi na Najeriya da na Afirka, injiniyoyi masu kula da jiragen sama, masu fasahar zirga-zirgar jiragen sama, daga baya kuma ta samar da makarantar tashi da saukar jiragen sama da makarantar sadarwa da makarantar lantarki da sadarwa ta jiragen sama don cimma manufofinta. A cikin ƙarshen shekara ta 1970, ya fara ba da kwasa-kwasan horo na musamman a cikin tsarin saukar kayan aiki, simulation jet, jigilar jirgin sama, da kewayon kai tsaye na VHF .{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}}A cikin shekara ta 1977, ta shigar ta farko. <ref name=":0" />
== Laburare ==
Makarantar Kwalejin Fasahar Jirgin Sama ta Najeriya Laburare ce ta ilimi wacce aka kafa a shekara ta 1964 don tallafawa shirye-shiryen koyarwa na kwalejin. A matsayin muhimmiyar hukumar ilimi don buƙatun hankali da bayanai na ɗalibai, ma'aikatan fasaha da gudanarwa da sauƙaƙe bincike a masana'antar jirgin sama. <ref>{{Cite journal|url-status=67}}</ref> ɗakin karatu na kama-da-wane yana samar da albarkatun bayanai na dijital akan layi ko layi zuwa ga ma'aikatan ilimi, ma'aikatan ilimi, ɗalibai da sauran masu bincike ba tare da motsawa daga ofisoshi ba.<ref>{{Cite journal |last=Gandu |first=E. |date=2005 |title=Nigerian College of Aviation Technology at 35 |journal=A publication of Nigerian College of Aviation Technology |pages=67}}</ref>
== Ayyuka ==
Tana da rundunar jiragen sama na horo kusan 26. Waɗannan sun ƙunshi injin guda 14 TAMPICO TB9, TRINIDAD TB20 guda 5 guda ɗaya, injin tagwayen Beech 58, 2 BELL 206 Helicopters, jirgin B737 don horar da ma'aikatan gida da jirgin 1 TBM 850 don horar da jirgin. Ya zuwa shekarar 2010, kimanin dalibai 6,500 ne suka sauke karatu daga kwalejin, wanda ke ba da kwasa-kwasan tuki, kula da jiragen sama, kula da zirga-zirgar jiragen sama da kuma hanyoyin sadarwa na jiragen sama. An nada Cif Dayo Abatan shugaban kwalejin a watan Fabrairun 2009.<ref>{{Cite web |url=http://www.ncat.gov.ng/page.php?pid=3 |title=Nigerian College of Aviation Technology, Zaria .:: Welcome Message |access-date=2014-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304081724/http://www.ncat.gov.ng/page.php?pid=3 |archive-date=2016-03-04 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web
|url=http://www.ncatz-ng.org/About%20us.htm
|title=About Us
|publisher=Nigerian College of Aviation Technology
|access-date=2010-03-27
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100406045954/http://www.ncatz-ng.org/About%20us.htm
|archive-date=2010-04-06
|url-status=dead
}}</ref><ref>{{cite web
|url=http://allafrica.com/stories/200902250492.html
|work=Leadership (Abuja)
|title=Yar'Adua Approves Board Members for Aviation, Education Parastatals
|author=Golu Timothy
|date=25 February 2009
|access-date=2010-03-27}}</ref>
A cikin 2010, kwalejin tana neman zama cibiyar bayar da digiri ta hanyar alaƙa da jami'ar waje.
Wani jirgin sama na cikin gida na Najeriya, [[Arik Air]], ya fara shirin bayar da tallafin karatu a watan Oktoban shekara ta 2006 don horar da matukan jirgi da injiniyoyin jirage. Dalibai 15 na farko don Standard Pilot Course za su kammala karatu a watan Nuwambar shekara ta 2008.
[https://www.worldbank.org/ Bankin Duniya] ya gabatar da wani nazari kan kayan aiki, kayayyakin more rayuwa da bukatun horo ga kwalejin a watan Nuwamba 2008, matakin farko kafin a ware kudade. Ya zuwa shekarar 2009 duk da cewa kwalejin ta fara horar da matukan jirgi na kasuwanci, kwasa-kwasan koyon tukin jiragen sama da sabbin kwasa-kwasai an yi su ne a wajen Najeriya. A cikin Janairu 2010 shugaban na Aviation Round Table, Kyaftin Dele Ore, ya yi kira da a kara kudade ga kwalejin domin ta iya cika da doka wajibai.
A cikin watan Maris na shekara ta 2014, Kyaftin Samuel Akinyele Caulcrick aka nada shugaban kwalejin.
A cikin Janairu 2017, Capt. An nada Abdulsalami Mohammed a matsayin Rector/CE na Kwalejin.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}}Ya nan take bayan an nada shi sabon shugaban Kwalejin.<ref>{{cite web
|url=http://www.nigeriamasterweb.com/blog/index.php/2010/01/28/compulsory_retirement_at_aviation_colleg
|title=Compulsory Retirement At Nigerian Aviation College
|author=Lateef Lawal
|work=NigerianAviationNews
|date=2010-01-28
|access-date=2010-03-27
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100406004814/http://nigeriamasterweb.com/blog/index.php/2010/01/28/compulsory_retirement_at_aviation_colleg
|archive-date=2010-04-06
|url-status=dead
}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jidaw.com/empower/arik_air_engineers_pilots_sponsorship_programme.html |title=Arik Air Engineers/Pilots Sponsorship Programme at the Nigerian College of Aviation Technology (NCAT), Zaria |publisher=Jidaw Systems |access-date=2010-03-27 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090309161646/http://www.jidaw.com/empower/arik_air_engineers_pilots_sponsorship_programme.html |archive-date=March 9, 2009 }}</ref><ref>{{cite web
|url = http://www.devex.com/projects/west-and-central-africa-air-transport-safety-and-security-project-in-nigeria-2
|title = West and Central Africa Air Transport Safety and Security Project in Nigeria
|date = Nov 27, 2008
|publisher = World Bank
|access-date = 2010-03-27
|url-status = dead
|archive-url = https://web.archive.org/web/20100309131952/http://www.devex.com/projects/west-and-central-africa-air-transport-safety-and-security-project-in-nigeria-2
|archive-date = 2010-03-09
}}</ref><ref>{{cite web
|url=http://allafrica.com/stories/200901020516.html
|work=Leadership (Abuja)
|title=As We Welcome 3rd Minister of Aviation in 18 Months
|author=Capt. Daniel Omale
|date=2 January 2009
|access-date=2010-03-27}}</ref><ref>{{cite web
|url=http://allafrica.com/stories/201001150305.html
|title=2010 - Govt Urged to Invest More in Aviation
|work=Daily Champion
|author=Anthony Omoh
|date=15 January 2010
|access-date=2010-03-27}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thisdaylive.com/articles/jonathan-to-swear-in-new-ministers-reshuffles-cabinet-today/173028/ |title=Jonathan to Swear in New Ministers, Reshuffles Cabinet Wednesday, Articles {{!}} THISDAY LIVE |website=www.thisdaylive.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306173518/http://www.thisdaylive.com/articles/jonathan-to-swear-in-new-ministers-reshuffles-cabinet-today/173028/ |archive-date=2014-03-06}} </ref>
== Abubuwan da suka faru ==
A watan Yulin 2008, wani jirgin mai horarwa ya ɓace daga titin jirgin kuma ya faɗa cikin shingen.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}} ji rauni, kuma jet ɗin ya ɗan lalace.{{Ana bukatan hujja|date=May 2020}} ya faru ya faru a 2005.
== Duba kuma ==
* Jerin makarantun kimiyya a Najeriya
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://paidwestafrica.org/ncat-recruitment/ Portal Mai ɗaukar hoto NCAT]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Sararin sama]]
[[Category:Sararin samaniya]]
[[Category:Jirage a Najeriya]]
[[Category:Zirga-zirga]]
[[Category:Tafiye-tafiye]]
[[Category:Makaranta]]
[[Category:Makarantu]]
[[Category:Gine-gine]]
givya2byoy0u71cfyamg361aaqhsasr
Kisan gilla a Gwoza
0
41437
835872
788785
2026-05-14T15:03:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835872
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kisan gillar na Gwoza''' wani lamari ne na ta'addanci da ya faru a ranar 2 ga watan Yuni, shekarar 2014 a karamar hukumar [[Gwoza]], [[Borno|jihar Borno]] kusa da kan iyakar ƙasar
[[Najeriya]] da Kamaru.
==Hari==
Wasu ‘yan bindiga (watakila ƴan [[Boko Haram]] ne) sanye da kayan sojoji sun kashe ɗaruruwan fararen hula a ƙauyukan; Goshe, Attagara, Agapalwa da Aganjara. Wasu majiyoyi masu inganci sun ce adadin waɗanda suka mutu ya kai 400 zuwa 500.<ref>[http://edition.cnn.com/2014/06/05/world/africa/boko-haram-village-raids/ Reports: Boko Haram village raids kill hundreds in Nigeria.] By Aminu Abubakar, June 5, 2014.</ref><ref>[http://m.news24.com/nigeria/National/News/Bodies-litter-streets-after-Boko-Haram-massacre-20140606-2 Bodies litter streets after Boko Haram massacre], 2014-06-06 07:54. News24 Nigeria.</ref>
Wani shugaban al’ummar da ya shaida kisan a ranar Litinin, ya ce mazauna yankin sun roƙi sojoji su taimaka, amma abin bai zo kan lokaci ba. Sai da aka kwashe kwanaki ana jin labarin waɗanda suka tsira kafin su isa babban birnin lardin Maiduguri, saboda hanyoyin na da matukar haɗari, kuma hanyoyin sadarwa ba su da kyau ko kuma babu su, saboda dokar ta-baci da aka kafa a jihar Borno kimanin shekara guda kenan. Mohammed Ali Ndume, Sanata mai wakiltar jihar Borno, kuma garinsa Gwoza ne, da kuma wani babban jami’in tsaro a [[Maiduguri]], wanda ya dage a sakaya sunansa ya tabbatar da kisan.<ref>[https://www.nbcnews.com/news/world/boko-haram-militants-dressed-soldiers-slaughter-scores-witnesses-n123251 Boko Haram Militants Dressed as Soldiers Slaughter Scores: Witnesses.] NBC News website. June 5, 2014, 4:15 AM.</ref>
==Rahotanni==
Majiyoyi da dama da suka shaida abin da ya faru sun bayyana cewa an kai hari ga yara da samari a waɗannan hare-haren. A cewar wani ganau, "Lokacin da wasu daga cikin mutanen ƙauyen suka tsere, sai aka yi rashin sa'a wasu ƴan bindiga a kan babura suka hango su a wajen kauyukan, inda suka kama yara da matasa maza su ka yanka su, sai kawai mata da yara ƙanana suka ƙyale, su tafi."<ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201406050381.html|title=Nigeria: Gwoza Under Siege - Boko Haram Kills 2000, Wipes Out Three Villages|author=Abdullahi Umar|date=June 5, 2014|publisher=AllAfrica.com}}</ref> Wata majiyar kuma ta bayyana cewa iyaye mata an ɗauke musu jariransu maza aka harbe su.<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2014/06/05/world/africa/boko-haram-village-raids/|title=Reports: Boko Haram village raids kill hundreds in Nigeria|author=Aminu Abubakar|date=June 5, 2014|publisher=CNN}}</ref>
Hakan ya biyo bayan kisan da aka yiwa shugaban musulmi Alhaji [[Idrissa Timta]], [[Sarki|Sarkin]] garin Gwoza, a karshen watan Mayu.<ref name="LWJ 30 May 2014">{{cite news|last=Grossman|first=Laura|title=Boko Haram kills local Muslim leader|url=http://www.longwarjournal.org/threat-matrix/archives/2014/05/boko_haram_kills_local_muslim.php|accessdate=31 May 2014|newspaper=Long War Journal|date=30 May 2014|archive-date=31 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140531124331/http://www.longwarjournal.org/threat-matrix/archives/2014/05/boko_haram_kills_local_muslim.php|url-status=dead}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
{{coord|11.0933|N|13.8206|E|source:wikidata|display=title}}
[[Category:2014 Kashe-kashe a Najeriya]]
[[Category:Boko Haram]]
[[Category:Gwoza]]
[[Category:Jihar Borno]]
c4km1c6i7xibbucyj752xrjjmk7ee5l
Kunkurawa
0
49563
836027
733152
2026-05-14T21:50:31Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836027
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kunkurawa''' unguwa ce dake cikin [[Ajingi|karamar hukumar Ajingi]] ta [[Kano (jiha)|jihar Kano]] a Najeriya. <ref>{{Cite web |title=KUNKURAWA Geography Population Map cities coordinates location - Tageo.com |url=https://www.tageo.com/index-e-ni-v-00-d-m2804638.htm |access-date=2024-08-27 |website=www.tageo.com}}</ref> Kimanin kilomita 60, ko mil 37, daga Kunkurawa. Kukurawa da [[Abuja]], [[Abuja|babban birnin Najeriya]], sun rabu da kusan kilomita 365 (227 mi). <ref>{{Cite web |title=Kunkurawa, Nigeria - Facts and information on Kunkurawa - Nigeria.Places-in-the-world.com |url=https://nigeria.places-in-the-world.com/2333351-place-kunkurawa.html |access-date=2024-08-27 |website=nigeria.places-in-the-world.com }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Lambar akwatin gidan waya ita ce 713103. <ref>{{Cite web |title=Kunkurawa, Ajingi - Postcode - 713103 - Nigeria Postcode |url=https://www.nigeriapostcode.com/kano-ajingi-ajingi-kunkurawa.html |access-date=2024-08-27 |website=www.nigeriapostcode.com}}</ref>
== Yanayi ==
A Kunkurawa yanayin zafi na shekara yana tare da lokacin rani da yawa da kuma lokacin damina. Matsakaicin zafin jiki na shekara shine 23°F zuwa 35°F kuma yana tashi sama da 107°F.<ref>{{Cite web |title=Kunkurawa, Kano State Weather Forecast in Kunkurawa |url=https://www.meteo.ng/2333351 |access-date=2024-08-27 |website=www.meteo.ng}}</ref><ref>{{Cite web |title=Weather Kunkurawa - Long term weather forecast {{!}} ng.freemeteo.com |url=https://ng.freemeteo.com/mobile/weather/kunkurawa/longterm/weekly/?gid=2333350&mn=3&wk=3&language=english&country=nigeria |access-date=2024-08-27 |website=ng.freemeteo.com |archive-date=2024-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241217025242/https://ng.freemeteo.com/mobile/weather/kunkurawa/longterm/weekly/?gid=2333350&mn=3&wk=3&language=english&country=nigeria |url-status=dead }}</ref>
== Magana ==
[[Rukuni:Jihar Kano]]
4sfd15pexqa1rmyh0dwq9p2t52go2bg
Khalid Bin Mubarak Al-Shafi
0
52973
835856
320716
2026-05-14T12:48:35Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835856
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Dokta Khalid bin Mubarak Al Shafi''' (Arabic) marubuci ne na Qatari kuma Babban Edita na The Peninsula,<ref name="thepeninsulaqatar">{{cite web|url=https://www.thepeninsulaqatar.com/editorInChief/03/04/2016/Dr.-Khalid-Al-Shafi-is-the-Editor-in-Chief|publisher=thepeninsulaqatar.com|title=Dr. Khalid Al-Shafi is the Editor-in-Chief - The Peninsula Qatar|accessdate=2016-10-31}}</ref> wata jaridar Turanci da aka buga daga Qatar Ya kuma koyar da Media da Sadarwa a Jami'ar Qatar a matsayin Mataimakin Farfesa.
== Ayyuka ==
Al-Shafi ya sami Phd a cikin kafofin watsa labarai tare da girmamawa, kuma ya yi aiki daga shekarun 1991 zuwa 2009 a Kamfanin Dillancin Labaran Qatar (QNA) a matsayin mai ba da rahoto, inda aka inganta shi zuwa matsayin manajan edita. Ya shiga Ma'aikatar Tattalin Arziki da Kasuwanci a matsayin darektan Hulɗa da Jama'a sannan ya koma Ma'aikatu ta Harkokin Waje kuma ya yi aiki a matsayin Masanin Watsa Labarai na Farko a ofishin ministan.
Ya kuma yi aiki a matsayin Mataimakin Shugaban Ofishin Jakadancin Qatar a ofishin jakadancin Qatar da ke Thailand.
Al-Shafi ya rubuta ginshiƙai ga jaridar Larabci ta yau da kullun ''Al Sharq''.<ref name="al-sharq">{{cite web|url=http://www.al-sharq.com/editor/Index/1043|publisher=al-sharq.com|title=الشرق - الكتّاب - د. خالد آل شافي <!--########## Author Articles in Al-sharq #########-->|accessdate=2016-10-31|archive-date=2016-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20161031212334/http://www.al-sharq.com/editor/Index/1043|url-status=dead}}</ref>
A watan Satumbar 2015 ya koma matsayinsa na yanzu a matsayin Babban Edita na The Peninsula . Bayan ya zama babban edita ya kawo canje-canje da yawa ga abun ciki da ƙirar jaridar yau da kullun. Ya kuma fara sake fasalin kungiyar.
Ya wallafa wani littafi, A Year of Stability and Victory .''..Labarai da Tattaunawa a Fuskar Siege'', a watan Yulin 2018 wanda ya rubuta kokarin Qatar na magance rikicin diflomasiyyar Qatar. Abubuwan da ke cikin littafin sune labarai da suka shafi embargo da kuma tambayoyin sirri tare da mambobin gwamnatin Qatari. An buga littafin na Larabci da Ingilishi.<ref>{{cite web|url=http://www.oananews.org/content/news/general/new-book-documents-manifestations-unjust-siege-qatar|title=New Book Documents Manifestations of Unjust Siege on Qatar|publisher=Qatar News Agency|date=3 July 2018|accessdate=3 July 2018}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
rh43oghxq5signwte0tixeyjcfcwl1z
Laila Ali
0
52995
836069
477355
2026-05-15T03:40:54Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836069
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Laila Ali (33396818771).jpg|thumb|Laila Ali]]
[[Fayil:Laila Ali in A Pea in the Pod 1.jpg|thumb]]
[[Fayil:Laila Ali (33368305642).jpg|thumb]]
[[Fayil:Laila Ali at Heart Truth 2011a.jpg|thumb]]
[[Fayil:Laila Ali (33396830471).jpg|thumb]]
[[Fayil:Laila Ali (33396836961).jpg|thumb]]
[[Fayil:Laila Ali (33141687480).jpg|thumb]]
[[Fayil:Laila Ali (32681607054).jpg|thumb]]
[[Fayil:Laila Ali at Heart Truth 2011.jpg|thumb]]
[[Fayil:Neha Sharma at the special screening of Imtiaz Ali’s film Laila Majnu (12).jpg|thumb]]
[[Fayil:Biographical Dictionary of Persons who knew Mohammad by Ibn Hajjar; edited in Arabic. by Mohammad Wajyh, Abd Al Haqq , Gholam Qadir and Dr. A. Sprenger, Vol. IV- Bibliotheca Indica (IA dli.granth.53297).pdf|thumb]]
[[Fayil:Laila Ali (33396818771).jpg|thumb]]
'''Laila Amaria Ali'''<ref>{{Cite web |url=http://www.fighthype.com/news/article13849.html |title=Kwafin ajiya |access-date=2024-01-27 |archive-date=2013-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219233802/http://www.fighthype.com/news/article13849.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://archive.today/20130825193632/http://www.eastsideboxing.com/weblog/news.php?p=1491&more=1</ref> (an Haife ta ranar 30 ga watan Disamba shekara ta alif dari tara da saba'in da bakwai 1977) yar wasan talabijin ce ta Amurka kuma kwararriyan yar dambe ce mai ritaya wanda ta fafata daga 1999 zuwa 2007. A lokacin aikinta, wanda daga ciki ta yi ritaya ba tare da an doke ta ba, ta rike WBC, WIBA, IWBF da IBA mata super middleweight titles, da IWBF babban nauyi mai nauyi. Mutane da yawa a fagen na kallon laila Ali a matsayin daya daga cikin manyan ‘yan damben boksin mata a kowane lokaci.<ref>{{cite web|last1=Tyagi|first1=Abhinav|title=Top Ten Best Female Boxers of All Time|url=https://www.sportingfree.com/boxing/best-female-boxers-of-all-time/|website=sportingfree.com|date=December 24, 2020|access-date=March 16, 2021|archive-date=November 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211127225120/https://www.sportingfree.com/boxing/best-female-boxers-of-all-time/|url-status=dead}}</ref> Diyar dan dambe Muhammad Ali ce.<ref>http://www.bet.com/news/celebrities/2012/08/16/laila-ali-beyonce-gabby-douglas-drake-stars-earn-stripes.html</ref><ref>http://www.foxsports.com/ufc/story/kevin-casey-will-fight-at-ufc-199-despite-passing-of-legendary-father-in-law-muhammad-ali-060416</ref><ref>"Laila Ali Awakening Profile". Awakeningfighters.com. Archived from the original on March 2, 2016. Retrieved February 17, 2016.</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Haifaffun 1977]]
[[Category:Rayayyun Mutane]]
1ujcfc5saw3nc3ne76yutcfshenrqvo
Ladi Ladebo
0
54167
836067
833803
2026-05-15T03:12:41Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836067
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Raymond Oladipupo Ladebo''' wanda aka fi sani da sunansa na Ladi Ladebo (7 ga Mayu 1942 - 16 ga Afrilu 2021) [1] ya kasance mai shirya fina-finai na Najeriya. Ya kasance daya daga cikin masu gabatarwa na Golden Age na fina-finai na Najeriya na baya, musamman a lokacin kyakkyawan fata na shekarun 1970s.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ladi_Ladebo#cite_note-2</ref> Ya taba aiki a matsayin mai sharhi kan kafofin watsa labarai da mai lissafi kafin ya shiga masana'antar fina-finai. An kuma san shi da laƙabi na Uncle Ladi . [3]
== Ayyuka ==
Bayan kammala karatunsa na sakandare a [[Najeriya]], Ladi ya tafi Amurka don neman ilimi mafi girma. Ya sami digiri na [[Kasuwancin yanar gizo|Tallace-tallace]] da kasuwanci daga jami'o'i a Amurka. Ya fara zuwa Jami'ar Jihar Bowling Green a [[Ohio (jiha)|Ohio]] kuma ya sami B.S. a cikin Gudanar da Kasuwanci a shekarar 1968. A watan Agustan 1969, ya sami digiri na MBA a cikin Kasuwanci daga Makarantar Kasuwanci ta Jami'ar New York . <ref name=":1">{{Cite web |date=24 April 2021 |title=Odumosu mourns veteran filmmaker, Ladi Ladebo |url=https://tribuneonlineng.com/odumosu-mourns-veteran-filmmaker-ladi-ladebo/ |access-date=27 May 2021 |website=Tribune Online}}</ref><ref>{{Cite web |title=TV5MONDE : Les cinémas d'Afrique - page 8 |url=http://www.tv5.org/cms/cinema/p-779-Ladebo.htm?ficheId=2346&position=113&search=realisateur&recherche=&pays=0&categorie=0&genre=0&annee=&page=8&action=ok&lettre=&cfid=779 |access-date=27 May 2021 |website=TV5MONDE |language=fr }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Ya shiga masana'antar fina-finai ta hanyar talla. Ya yi aiki a matsayin mai sharhi na kafofin watsa labarai da kuma mai ba da lissafi ga kamfanin talla na duniya na Ogilvy da Mather na tsawon shekaru uku tsakanin 1969 da 1972. Kwarewarsa ta aiki ga wata hukumar talla ta duniya ta ba shi damar yin aiki a matsayin mataimakin samarwa a fina-finai na Amurka da kuma a matsayin mai samar da layi don shirye-shiryen talabijin na Amurka.<ref>{{Cite web |title=Raymond Ladebo |url=https://www.amazon.com/Raymond-Ladebo/e/B007BMVHAC?ref=dbs_a_mng_rwt_scns_share |access-date=27 May 2021 |website=www.amazon.com}}</ref>
Ya fara aiki tare da tsohon dan wasan Afirka na Amurka Ossie Davis a fina-finai. Ya rubuta rubutun kuma shi ne furodusa na fim din Amurka na 1976 Countdown a mintuna, wanda Ossie Davis ya jagoranta. Countdown a mintuna an dauke shi fim na farko da baƙar fata na Amurkawa suka yi.<ref name=":0">{{Cite web |date=23 May 2021 |title=Paying tribute to a pioneer of Nigerian cinema |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-57156147 |access-date=27 May 2021 |website=BBC News}}</ref> Har ila yau, ya nuna haɗin gwiwa na farko tsakanin Ossie Davis da Ladi Ladebo a fina-finai. Ya kuma ba da umarnin fina-finai kaɗan ciki har da Bisi, Daughter of the River (1977) da Silent Sufferer, wanda ya kasance haɗin gwiwa tare da [[UNESCO]] da UNPFA. Ya fara yin fina-finai na bayar da shawarwari bayan 1977 sau da yawa yana aiki tare da kungiyoyin masu ba da kuɗi kamar UNESCO da UNPFA . <ref name=":0" />
Ladebo ya kuma samar da fina-finai da sanannen fim dinsa a matsayin mai gabatarwa Vendor, wanda aka saki a 1992 ya sami kyaututtuka huɗu ciki har da Darakta mafi kyau da Fim mafi kyau a lokacin bikin bikin fina-falla na Najeriya a shekarar 1992. An saki fim dinsa na karshe na Heritage a shekara ta 2003, kuma an fara gabatar da shi a Burtaniya a shekara ta 2004 a gidan wasan kwaikwayo na Khalili na Makarantar Nazarin Gabas da Afirka. <ref name=":0"/>
Ya kuma samar da shirye-shiryen talabijin kuma shirye-shirye na talabijin mai suna Thrift Collector na ɗaya daga cikin shirye-shiryenta uku da Gidan Tarihi na Rotterdam ya zaba a matsayin Mafi kyawun Soaps na TV akan Jama'a da Ci gaba.<ref>{{Cite web |title=Thrift Collector |url=https://www.ladi-ladebofilms.net/index.php/films/baba-tc-the-thrift-collector |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011041036/https://www.ladi-ladebofilms.net/index.php/films/baba-tc-the-thrift-collector |archive-date=11 October 2020 |access-date=27 May 2021}}</ref>
== Career ==
Ya fara yin fina-finai na bayar da shawarwari bayan shekara ta 1977 sau da yawa yana aiki tare da kungiyoyin masu ba da kuɗi kamar UNESCO da UNPFA . <ref name=":02" /> . <ref name=":0" />
== Mutuwa ==
Ladebo ya mutu a ranar 16 ga Afrilu 2021 yana da shekaru 78 a [[Landan]].<ref name=":0"/><ref name=":1"/>
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* Ladi LadeboaIMDb
{{Authority control}}
[[Rukuni:Matattun 2021]]
[[Rukuni:Haifaffun 1942]]
[[Rukuni:Daraktocin fim a harshen yarbanci]]
[[Rukuni:Furodusa]]
f2svotteopz94hh51eb2i463agkol3c
Kwame Karikari
0
64232
836059
509957
2026-05-15T00:46:23Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836059
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwame Karikari''' kwararre ne a fannin ilimi kuma ɗan jarida ɗan ƙasar Ghana. Farfesa ne a fannin Jarida da Sadarwa.<ref name=":0">{{Cite web|title=Kwame Karikari|url=https://www.mfwa.org/mfwa-staff/professor-kwame-karikari/|access-date=2020-12-16|website=Media Foundation For West Africa|language=en-US|archive-date=2021-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123094204/https://www.mfwa.org/mfwa-staff/professor-kwame-karikari/|url-status=dead}}</ref> Ya kasance Darakta Janar na Kamfanin Watsa Labarai na Ghana daga shekarun 1982 zuwa 1984. A halin yanzu yana aiki a matsayin Shugaban Kamfanin Sadarwa na [[Graphic Communications Group Limited]].<ref name=":1">{{Cite web|title=Prof. Kwame Karikari – Chairman|url=https://corporate.graphic.com.gh/prof-kwame-karikari-chairman.html|access-date=2020-12-16|website=corporate.graphic.com.gh|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125045837/https://corporate.graphic.com.gh/prof-kwame-karikari-chairman.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|title=Election 2020: Prof Karikari urges journalists to be agents of national unity|url=https://www.myjoyonline.com/news/national/election-2020-prof-karikari-urges-journalists-to-be-agents-of-national-unity/|access-date=2020-12-16|website=MyJoyOnline.com|language=en-US}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Karikari a ranar 16 ga watan Yulin 1945 a Akim-Awisa a [[Yankin Gabashi (Ghana)|Gabashin]] kasar [[Ghana]].<ref name=":2">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=whguAQAAIAAJ&q=awisa|title=West Africa|date=1982|publisher=West Africa Publishing Company Limited|language=en}}</ref> Ya yi karatu a Komenda Training College inda ya kammala a matsayin malami.<ref name=":2"/>
Bayan kammala karatunsa a kwalejin horarwa, Karikari ya fara koyarwa a makarantar gwaji ta Wenchi, Ashanti-Akim. Daga baya ya shiga Kwalejin Horar da Malamai na Ci gaba da ke Winneba (yanzu Jami'ar Ilimi, Winneba) don yin difloma kuma ya koyar a Makarantar Sakandare ta Navrongo a 1970.<ref name=":3">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=whguAQAAIAAJ&q=Navrongo+secondary+1970|title=West Africa|date=1982|publisher=West Africa Publishing Company Limited|language=en}}</ref> A cikin 1971, Karkari ya tafi [[Tarayyar Amurka|Amurka]] don yin karatu a Kwalejin City na New York. Ya kammala karatu daga Kwalejin City a shekara ta 1975 tare da digiri na farko a fannin falsafa da kimiyyar siyasa. Daga nan ya wuce Jami'ar Columbia, inda a shekara ta 1976, ya sami digiri na biyu a aikin jarida.<ref>{{Cite book|last=Yidana|first=Jacob Jabuni|url=https://books.google.com/books?id=25DaAAAAMAAJ&q=Kwame+Karikari+acting|title=Who Killed the Judges?|date=2002|publisher=Bismi Enterprise|isbn=978-9988-0-0900-7|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Asante|first=Clement E.|url=https://books.google.com/books?id=gspZAAAAMAAJ&q=Kwame+Karikari+acting|title=The Press in Ghana: Problems and Prospects|date=1996|publisher=University Press of America|isbn=978-0-7618-0167-2|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3BHtAAAAMAAJ&q=Kwame+Karikari+Director+general|title=New African|date=1985|publisher=IC Magazines Limited|language=en}}</ref>
Bayan kammala karatunsa, ya yi aiki da jaridu da dama har zuwa shekarar 1979 lokacin da ya koma Ghana ya shiga jami'ar Ghana a matsayin malami.<ref name=":1" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fQBtB6Z5oj0C&q=kwame+karikari&pg=PP4|title=Journalism, Media and the Challenge of Human Rights Reporting: Summary|date=2002|publisher=ICHRP|isbn=978-2-940259-24-3|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Osei|first=Joseph|url=https://books.google.com/books?id=6ViMAAAAQBAJ&q=kwame+karikari&pg=PA103|title=The Challenge of Sustaining Emergent Democracies: Insights for Religious Intellectuals & Leaders of Civil Society|date=2009-07-24|publisher=Xlibris Corporation|isbn=978-1-4691-0101-9|language=en}}</ref> A Jami'ar Ghana, ya koyarwa a Makarantar Nazarin Sadarwa daga shekarun 1979 zuwa 1982 lokacin da aka naɗa shi mukaddashin kuma daga baya babban Darakta Janar na Kamfanin Watsa Labarai na Ghana. Ya yi aiki a wannan matsayi daga shekarun 1982 zuwa 1984. Bayan ya yi aiki a gidan radiyon ƙasar Ghana, ya koma karatu ya karantar a jami'ar Ghana inda ya kai matsayin farfesa, sannan ya zama darakta a makarantar nazarin sadarwa. Daga baya Kwame Karikari ya shiga Jami'ar Wisconsin da ke Ghana a matsayin shugaban nazarin harkokin sadarwa.
A matsayinsa na mai fafutukar 'yancin faɗin albarkacin baki, adalci na zamantakewa da dimokuraɗiyya a Afirka, Karikari ya yi aiki a matsayin Babban Darakta na Gidauniyar Yaɗa Labarai ta Yammacin Afirka (MFWA),<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=NCCE honours three senior journalists|url=https://www.businessghana.com/|access-date=2020-12-16|website=BusinessGhana}}</ref><ref>{{Cite web|title=Prof. Karikari casts doubts on political parties' claim of disbanded party militia|url=https://www.myjoyonline.com/news/national/prof-karikari-casts-doubts-on-political-parties-claim-of-disbanded-party-militia/|access-date=2020-12-16|website=MyJoyOnline.com|language=en-US}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ya kuma yi hidima ga hukumomi daban-daban da kungiyoyin ƙasa da ƙasa waɗanda zakaran kare hakkin ɗan adam. Yana kuma cikin kwamitin edita na wallafe-wallafen ilimi. Shi ne Shugaban Kamfanin Sadarwa na [[Graphic Communications Group Limited]].
== Wallafe-wallafe ==
* ''Paradox of Voice without Accountability in Ghana'', (2014)<ref>{{Cite book|last=Karikari|first=Kwame|url=https://books.google.com/books?id=0fzPjwEACAAJ|title=The Paradox of Voice Without Accountability in Ghana|date=2014|isbn=978-9988-614-89-8|language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Haifaffun 1945]]
0yu2eoioggm3oyembo9qpn5deh11zc9
Lynne Opperman
0
65637
836186
420948
2026-05-15T11:57:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836186
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lynne A. Opperman''' wata mai bincike ce 'yar [[Afirka ta Kudu|Afrika ta Kudu]]-[[Amurka]]. Kafin farkon shekarar ilimi ta 2021–22, Opperman an naɗa ta shugabar riƙo na Kwalejin Dentistry na Jami’ar [[Texas]] A&amp;M.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Opperman kuma ta girma a [[Johannesburg]], [[Afirka ta Kudu]]. Ta halarci Jami'ar Witwatersrand don samun digiri na farko na Kimiyya da Ph.D. kafin ta koma [[Amurka]] don karatun digirinta na gaba da digiri.<ref>{{cite web |title=Lynne Opperman |url=https://dentistry.tamu.edu/bms/facultystaffstudents/faculty/opperman.html |publisher=Texas A&M University |access-date=October 4, 2021}}</ref>
== Sana'a ==
Bayan abokantaka nata (fellowships), Opperman ta shiga jami'ar Makarantar Magunguna ta Jami'ar [[Virginia]] a matsayin mataimakiyar farfesa a fannin bincike. Daga ƙarshe ta bar zuwa Jami'ar Texas A&amp;M a shekarar 1996.<ref name="Fuentes">{{cite web|last1= Fuentes|first1=Jennifer|title=REGENTS PROFESSOR DESIGNATION FOR OPPERMAN |url=https://dentistryinsider.tamhsc.edu/regents-professor-designation-for-opperman/ |publisher=Texas A&M University |access-date=October 4, 2021 |date=November 19, 2015}}</ref> A lokacin da ta fara aiki a Texas A&M, Opperman ta yi aiki a matsayin shugabar ƙungiyar Craniofacial [[Biology]] Group da Ƙungiyar Binciken Haƙori ta Duniya da kuma a kan allunan editoci daban-daban. A cikin shekarar 2011, yayin da take aiki a matsayin darektan ci gaban fasaha kuma farfesa a ilimin [[kimiyyar halittu]], an naɗa ta a matsayin shugabar zaɓaɓɓu na Ƙungiyar American Association of Anatomist.<ref>{{cite news|last1=Miller|first1=Robert|title=Dallasite to lead anatomists |url=https://www.pressreader.com/usa/the-dallas-morning-news/20110121/286551629246004 |access-date=October 4, 2021 |publisher=Dallas Morning News |date=January 21, 2011}}</ref>
Sakamakon bincikenta, Opperman ta sami lambar yabo ta Farfesa Regents ta Jami'ar [[Texas]] A&M System Board of Regents a cikin shekarar 2015.<ref name="Fuentes"/> Bayan haka, an naɗa ta shugabar sashen riko na kimiyyar halittu ta Texas A&M<ref>{{cite web |title=FACES IN NEW PLACES |url=https://dentistryinsider.tamhsc.edu/faces-in-new-places/ |publisher=Texas A&M University |access-date=October 4, 2021 |date=November 11, 2016}}</ref> kuma an zaɓe ta zuwa wa'adin shekaru uku a matsayin wakiliyar majalisa ta Ƙungiyar Cigaban Kimiyya ta [[Amurka]] (AAAS).<ref>{{cite web |title=ADVANCING SCIENCE, ENCOURAGING DENTAL RESEARCH |url=https://dentistryinsider.tamhsc.edu/advancing-science-encouraging-dental-research/ |publisher=Texas A&M University |access-date=October 4, 2021 |date=March 1, 2017}}</ref> A cikin shekarar 2019, Opperman ta kasance ɗaya daga cikin membobin Texas A&M uku waɗanda aka zaɓa a matsayin Fellows na AAAS.<ref>{{cite web |title=Three Texas A&M Faculty Members Selected as AAAS Fellows |url=https://today.tamu.edu/2019/11/26/two-texas-am-faculty-members-selected-as-aaas-fellows/ |publisher=Texas A&M University |access-date=October 4, 2021 |date=November 26, 2019 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Kafin farkon shekarar ilimi ta 2021 – 22, Opperman an naɗa ta shugabar riko na Kwalejin Dentistry na Jami’ar [[Texas]] A&amp;M.<ref>{{cite web |title=Appointment of Interim Dean, College of Dentistry |url=https://provost.tamu.edu/Menu/News/Appointment-of-Interim-Dean,-College-of-Dentistry |publisher=Texas A&M University |access-date=October 4, 2021 |date=June 2, 2021 |archive-date=October 4, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211004150550/https://provost.tamu.edu/Menu/News/Appointment-of-Interim-Dean,-College-of-Dentistry |url-status=dead |archivedate=October 4, 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004150550/https://provost.tamu.edu/Menu/News/Appointment-of-Interim-Dean,-College-of-Dentistry }}</ref> A cikin watan Satumba 2021, Opperman ta haɗu da haɓaka shirin karatun don ba da damar ɗaliban ilimi na fannin haƙori na shekara huɗu don gudanar da [[Rigakafin Covid-19|rigakafin COVID-19]].<ref>{{cite web|last1=Brock|first1=LaDawn|title=Fourth-Year Dental Students Administer COVID-19 Vaccines|url=https://today.tamu.edu/2021/09/15/fourth-year-dental-students-administer-covid-19-vaccines/|publisher=Texas A&M University|access-date=October 4, 2021|date=September 15, 2021}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Manazarta ==
[[Category:Rayayyun mutane]]
bgqkpogkukujyp8wf4jy0vek4xn26c6
La gazza ladra
0
68196
836064
518481
2026-05-15T02:43:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836064
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''La gazza ladra''' wani melodramma ne ko opera semiseria a cikin ayyuka biyu na Gioachino Rossini, tare da litattafan Giovanni Gherardini wanda ya dogara da La pie voleuse na Théodore Baudouin d'Aubigny da Louis-Charles Caigniez . '''''Magpie mai sata''''' ya fi sananne ne ga gabatarwa, wanda ya zama sananne a cikin kiɗa don amfani da drum din tarko. Wannan ɓangaren da ba za a iya mantawa da shi ba a cikin gabatarwa na Rossini yana haifar da hoton babban batun ''wasan kwaikwayo'': mai basira, mai ɓarawo.<ref>https://sports.yahoo.com/blogs/nfl-shutdown-corner/former-patriots-tight-end-aaron-hernandez-indicted-for-witness-intimidation-200836096.html</ref>
Rossini rubuta da sauri, kuma La gazza ladra ba banda ba ne. Wani tarihin rayuwa na karni na 19 ya ambato shi yana cewa mai gudanar da wasan kwaikwayo na farko ya kulle shi a cikin ɗaki a saman La Scala ranar da ta gabata tare da umarni don kammala wasan kwaikwayo har yanzu ba a gama ba. Ya kasance a ƙarƙashin kulawar ma'aikata huɗu waɗanda aikinsu shine ya jefa kowane shafi da aka kammala daga taga zuwa ga mai kwafin da ke ƙasa.<ref>https://web.archive.org/web/20130624014302/http://bostonherald.com/news_opinion/local_coverage/2013/06/source_aaron_hernandez_barred_by_patriots</ref><ref>https://archive.today/20130629100514/http://www.cbssports.com/nfl/blog/eye-on-football/22550035/nfl-releases-statement-on-status-of-aaron-hernandez</ref><ref>https://www.sbnation.com/nfl/2011/9/19/2435556/aaron-hernandez-injury-new-england-patriots</ref>
== Tarihin wasan kwaikwayon ==
Ayyukan farko The Thieving Magpie ya kasance a ranar 31 ga Mayu 1817, a La Scala, garin Milan . A cikin 1818, Rossini ya sake fasalin wasan kwaikwayo don samar da shi a Pesaro; sannan a cikin 1819 don Teatro del Fondo, a Naples; a cikin 1820 don Teatro di San Carlo, a Naple; kuma a cikin 1866 ya sake fashe da kiɗa don yin wasan kwaikwayo a Paris. Binciken 1866 ya haɗa da kayan ado da bambance-bambance da aka rubuta musamman ga Giuseppina Vitali, wanda ke raira waƙar rawar Ninetta. Ya sake sake fasalin rawar a 1867 tare da kayan ado da cadenzas ga Adelina Patti.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Killer_Inside:_The_Mind_of_Aaron_Hernandez</ref>
kwaikwayo farko na The Thieving Magpie a Ingila ya kasance a Gidan wasan kwaikwayo na Sarki, London, a ranar 10 ga Maris 1821. Wani wasan kwaikwayo na harshen Faransanci ta amfani da asalin taken kayan asalin Faransanci (La pie voleuse) a cikin sigar da Castil-Blaze ya fassara an fara shi a Lille, Faransa, a ranar 15 ga Oktoba 1822. Faransanci na farko da aka yi a Amurka ya kasance a Théâtre d'Orléans, New Orleans, a ranar 30 ga Disamba 1824.<ref>https://sports.yahoo.com/blogs/nfl-shutdown-corner/former-patriots-tight-end-aaron-hernandez-indicted-for-witness-intimidation-200836096.html</ref><ref>https://www.pro-football-reference.com/boxscores/201012190nwe.htm</ref>
A shekara ta 1941, Riccardo Zandonai ya kirkiro wani nau'i na The Thieving Magpie don farfado da wasan kwaikwayo a Pesaro . A shekara ta 1979, Alberto Zedda ya shirya ainihin abun da Rossini ya tsara na wasan kwaikwayo don bugawa ta Fondazione Rossini. A cikin 2013, Bronx Opera na Birnin New York ya yi wani Turanci na La gazza ladra .<ref>http://nesn.com/2013/07/aaron-hernandezs-all-american-brick-removed-from-outside-florida-gators-stadium-photos/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Matsayi ==
{| class="wikitable"
!Matsayi
!Irin murya
!Farko Cast, 31 Mayu 1817 (Director: Alessandro Rolla)
|-
|Ninetta, ''Bawan Fabrizio''
|soprano
|Teresa Belloc-Giorgi
|-
|Fabrizio Vingradito, wani ''manomi mai arziki''
|bass
|Vincenzo Botticelli
|-
|Lucia, ''matarsa''
|mezzo-soprano
|Marietta Castiglioni
|-
|Giannetto, ''ɗansa, soja'' ne
|tenor
|Savino Monelli
|-
|Fernando Villabella, ''Mahaifin Ninetta, soja ne''
|bass-baritone
|Filippo Galli
|-
|Gottardo the Podestà, ''Magajin garin''
|bass
|Antonio Ambrosi
|-
|Pippo, ''wani matashi manomi, wanda Fabrizio ya yi aiki da shi''
|contralto
|Teresa Gallianis
|-
|Giorgio, ''bawan magajin gari''
|bass
|Paolo Rosignoli
|-
|Isacco, ''mai sayarwa''
|tenor
|Francesco Biscottini
|-
|Antonio, ''mai kula da kurkuku''
|tenor
|Francesco Biscottini
|-
|Ernesto, ''soja, aboki na Fernando''
|bass
|Alessandro De Angeli
|}
== Manazarta ==
8scbbjs0kjcghr6al9f1z9ad2nvukpn
King of Boys
0
68701
835861
548029
2026-05-14T13:44:27Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835861
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''King of Boys''''' fim ne mai ban sha'awa na siyasa na Najeriya a shekarar 2018 a kayi shi, wanda [[Kemi Adetiba]] ta rubuta kuma ta shirya. Shi ne fim na biyu da Kemi Adetiba ta ba da umarni bayan fitowar ''The Wedding Party''.<ref>{{cite news |last1=Izuzu |first1=Chidumga |title=Plot for Kemi Adetiba's anticipated movie revealed |url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/plot-for-kemi-adetibas-new-film-king-of-boys-id8402047.html |accessdate=9 October 2018 |agency=Pulse Nigeria |date=21 May 2018 |archive-date=14 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181014091622/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/plot-for-kemi-adetibas-new-film-king-of-boys-id8402047.html |url-status=dead }}</ref> Ya sake haɗuwa da Kemi Adetiba tare da [[Adesua Etomi]] da [[Sola Sobowale]], bayan sun yi aiki tare a matsayin daraktoci na farko, a ''The Wedding Party''. Fim ɗin ya mayar da hankali ne kan rikicin nuna ɗin karfi da taurarin rap Illbliss da Reminisce a cikin rawarsu na farko na fim.<ref>{{cite news |last1=Ono |first1=Bello |title=Watch Out For Reminisce As He Makes Debut In Nollywood Movie "King Of Boys" |url=http://onobello.com/watch-out-for-reminisce-as-he-makes-debut-in-nollywood-movie-king-of-boys/ |accessdate=9 October 2018 |agency=OnoBello |date=18 January 2018 |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128204936/http://onobello.com/watch-out-for-reminisce-as-he-makes-debut-in-nollywood-movie-king-of-boys/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Alli |first1=Mutiat |title=Illbliss joins cast list of Kemi Adetiba's 'King of Boys' |url=https://dailytimes.ng/illbliss-joins-cast-list-kemi-adetibas-king-boys/ |accessdate=9 October 2018 |agency=Daily Times |date=20 January 2018}}</ref><ref>{{cite news |last1=Odejimi |first1=Segun |title=Illbliss, Reminisce, Omoni Oboli, Adesua Etomi To Star In Kemi Adetiba's "King Of Boys" |url=https://www.tns.ng/illbliss-reminisce-omoni-oboli-adesua-etomi-to-star-in-kemi-adetibas-king-of-boys/amp/ |accessdate=9 October 2018 |agency=TNS |date=18 January 2018 |archive-date=22 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022035835/https://tns.ng/illbliss-reminisce-omoni-oboli-adesua-etomi-to-star-in-kemi-adetibas-king-of-boys/amp/ |url-status=dead }}</ref> Sauran 'yan wasan kwaikwayon sun haɗa da [[Paul Sambo]], [[Osas Ighodaro|Osas Ajibade Ighodaro]], [[Toni Tones]], Sani Muazu, Demola Adedoyin da [[Akin Lewis]].<ref>{{cite news |last1=Cable Lifestyle |title=Boys' teaser reveals little but will keep you in suspense |url=https://lifestyle.thecable.ng/kemi-adetiba-king-of-boys-teaser/ |accessdate=29 October 2018 |agency=The Cable Nigeria |date=2 May 2018}}</ref>
== Labarin fim ==
King of Boys yana ba da labarin Alhaja Eniola Salami (wanda [[Sola Sobowale]] ya yi), wata ‘yar kasuwa kuma mai taimakon jama’a mai kyakkyawar makoma ta siyasa. An ja ta cikin gwagwarmayar neman mulki, wanda hakan ke barazana ga duk wani abu da ke kewaye da ita a sakamakon bunkasar burinta na siyasa. Don fita daga wannan abin sai taji wani wasa na amana, bata san wanda ya kamata ta duba ba, hakan ya kai ta ga rashin tausayinta.
== 'Yan wasa ==
* [[Sola Sobowale]] a matsayin Alhaja Eniola Salami
* [[Adesua Etomi]] a matsayin Kemi Salami
* [[Jide Kosoko]] a matsayin Alhaji Salami
* [[Osas Ighodaro]] a matsayin Sade Bello
* Illbliss a matsayin Odogwu Malay
* Reminisce a matsayin Makanaki
* [[Toni Tones]] a matsayin Matashi Salami
* [[Akin Lewis]] a matsayin Aare Akinwade
* Demola Adedoyin a matsayin Kitan Salami
* Sani Mu'azu a matsayin Inspector Shehu
* [[Paul Sambo]] a matsayin Nurudeen Gobir
* [[Sharon Ooja]] a matsayin Amaka
* [[Jumoke George]] a matsayin Jam'iyyar Gossip 1
* [[Lanre Hassan]] a matsayin Iyaloja
== liyafa ==
An sanya shi a cikin manyan fina-finai 10 na shekarar 2018 na [[Hukumar Labarai ta Najeriya|Kamfanin Dillancin Labarai na Najeriya]] (NAN) <ref>{{Cite web|date=8 January 2019|title='King of Boys', 'Lion Heart,' others top 10 Nollywood movies for 2018|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/304767-king-of-boys-lion-heart-others-top-10-nollywood-movies-for-2018.html|access-date=25 August 2021|language=en-GB}}</ref>
=== Akwatin Ofishi ===
King of Boys ya samu ₦ miliyan 200 bayan sati 7 a sinima<ref>{{Cite web|last=Bada|first=Gbenga|date=12 December 2018|title=Kemi Adetiba is emotional after 'King Of Boys' reportedly grossed N200m in 7 weeks|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/kemi-adetiba-is-emotional-after-king-of-boys-reportedly-grossed-n200m-in-7-weeks/sg7kky1|access-date=25 August 2021|website=Pulse Nigeria|language=en}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> da kuma ₦245 miliyan gaba daya.<ref name="Top 50 Releases of all time in West Africa">{{cite web|title=Top 50 Releases of all time in West Africa. Page 18-19|url=http://books.filmhouseng.com/books/jahx/#p=18|access-date=26 August 2021|archive-date=19 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200819115022/http://books.filmhouseng.com/books/jahx/#p=18|url-status=dead}}</ref>
== Mabiya ==
Mabiyan, ''The Return of the King'' an sake shi a ranar 27 ga watan Agusta 2021 akan [[Netflix]] a matsayin iyakanceccen jerin sassa 7.<ref name=":2">{{Cite web|last=Nwogu|first=Precious|date=27 August 2021|title='KOB: The Return of the King' [Pulse Movie Review]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/kob-the-return-of-the-king-pulse-movie-review/wpqwpt2|access-date=28 August 2021|website=Pulse Nigeria|language=en}}</ref>
== Kyaututtuka da zaɓe ==
{| class="wikitable"
!Year
!Award
!Category
!Result
!Ref
|-
| rowspan="2" |2019
| rowspan="2" |[[Africa Movie Academy Awards|African Movie Academy Awards]]
|Best Actress in a Leading Role - Sola Sobowale
|{{won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|date=26 July 2021|title=King Of Boys: The Return Of The King Returns As 7-Episode Series|url=https://editor.guardian.ng/life/king-of-boys-the-return-of-the-king-returns-as-7-episode-series/|access-date=6 August 2021|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=29 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210729140833/https://editor.guardian.ng/life/king-of-boys-the-return-of-the-king-returns-as-7-episode-series/|url-status=dead}}</ref>
|-
|Best Actress in a Supporting Role - Adesua Etomi-Wellington
|{{won}}
|-
| rowspan="7" |2020
| rowspan="7" |[[2020 Africa Magic Viewers' Choice Awards]]
|Best Supporting Actor - Reminisce
|{{nom}}
| rowspan="7" |<ref>{{Cite web|date=7 February 2020|title=2020 AMVCA: Check out the full nominees' list|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/2020-amvca-check-out-the-full-nominees-list/c3m2esq|access-date=22 August 2021|website=Pulse Nigeria|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ayoola|first=Simbiat|date=16 March 2020|title=AMVCA7: King of Boys gets snubbed, Nigerians react|url=https://www.legit.ng/1311889-king-boys-snubbed-amvca7-nigerians-react.html|access-date=22 August 2021|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
|-
|Best Supporting Actress - Toni Tones
|{{nom}}
|-
|Best Costume Designer - Yolanda Okereke
|{{nom}}
|-
|Best Make-Up - Hakeem Effects
|{{nom}}
|-
|Best Actress in a Drama - Sola Sobowale
|{{nom}}
|-
|Best Sound Track - Sess, Reminisce & Adekunle Gold - "Original Gangster"
|{{nom}}
|-
|Best Director - Kemi Adetiba
|{{nom}}
|-
| rowspan="1" |2021
|[[2021 African Entertainment Awards USA|African Entertainment Awards USA]]
|Best African Movie
|{{won}}
|
|}
== Duba kuma ==
* Jerin fina-finan Najeriya na 2018
* Kyautar Kyautar Zabin Masu Kallon Afirka
== Manazarta ==
bpd64etwlbla2o85r1r39l4nseic8qk
Kuntu Blankson
0
73271
836030
637162
2026-05-14T21:55:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836030
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kuntu Blankson''' (1955-2018) ɗan wasan kwaikwayo ne na ƙasar Ghana wanda ya shahara sosai saboda rawar da ya taka a cikin shahararren jerin Shirye-shiryen talabijin na ƙasar [[Ghana]] da aka sani da Akan Drama a ƙarshen shekarun 1990.<ref>{{Cite web|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/July-12th/actor-kuntu-blankson-commits-suicide.php|title=Actor Kuntu Blankson allegedly commits suicide|website=www.myjoyonline.com|access-date=2019-10-12|archive-date=2019-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012231226/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/July-12th/actor-kuntu-blankson-commits-suicide.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ghanacelebrities.com/2018/07/13/heartbreaking-wife-late-kuntu-blankson-tearfully-gives-vivid-account-suicide-tv/|title=HEARTBREAKING - Wife Of The Late Kuntu Blankson Tearfully Gives Vivid Account Of His Suicide On TV|date=2018-07-13|website=GhanaCelebrities.Com|language=en-US|access-date=2019-10-12|archive-date=2019-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012231225/https://www.ghanacelebrities.com/2018/07/13/heartbreaking-wife-late-kuntu-blankson-tearfully-gives-vivid-account-suicide-tv/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Kuntu-Blankson-s-wife-narrates-how-the-veteran-actor-committed-suicide-668356|title=Kuntu Blankson's wife narrates how the veteran actor committed suicide|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2019-10-12}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
* Wasan kwaikwayo na Akan
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Mutuwan 2018]]
[[Category:Haifaffun 1955]]
0l9iw28otbqshj5s6h0nbcz5qxty9et
La Nouba des femmes du Mont Chenoua
0
74471
836063
794760
2026-05-15T02:39:13Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836063
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''La Nouba des femmes du Mont Chenoua''''' (Turanci: The Nubah of the Women of Mount Chenoua'')'' fim ne da aka shirya shi a shekarar 1979 na Aljeriya wacce Assia Djebar ta jagoranta.<ref>{{Cite web|title=The Nouba of the Women of Mount Chenoua|url=http://www.dohafilminstitute.com/filmfestival/films/the-nouba-of-the-women-of-mont-chenoua|access-date=2021-11-28|website=Doha Film Institute|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=La nouba des femmes du mont Chenoua|url=https://fipresci.org/awards/la-nouba-des-femmes-du-mont-chenoua/|access-date=2021-11-28|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Films {{!}} Africultures : Nouba (La)|url=http://africultures.com/films/?no=7082|access-date=2021-11-28|website=Africultures|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Citation|title=The Nouba of the Women of Mount Chenoua|url=https://mubi.com/films/the-nouba-of-the-women-of-mount-chenoua|language=en-US|access-date=2021-11-28}}</ref><ref>{{Cite book|last=Martin|first=Florence|url=https://books.google.com/books?id=bdnEEew4qhcC&dq=La+Nouba+des+femmes+du+Mont+Chenoua+venice&pg=PA229|title=Screens and Veils: Maghrebi Women's Cinema|date=2011-10-13|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-00565-6|language=en}}</ref> Fim ɗin shi ne na farko na fina-finai biyu da Djebar<ref>{{Cite book|last=Vogl|first=Mary B.|url=https://books.google.com/books?id=0h6nB5xGOakC&dq=La+Zerda+ou+les+chants+de+l%27oubli&pg=PA197|title=Picturing the Maghreb: Literature, Photography, (re)presentation|date=2003|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-7425-1546-8|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Baume|first=Maïa de la|date=2015-02-14|title=Assia Djebar, Novelist Who Wrote About Oppression of Arab Women, Dies at 78|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2015/02/14/books/assia-djebar-novelist-who-wrote-about-oppression-of-arab-women-dies-at-78.html|access-date=2021-11-28|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite book|last=Djebar|first=Assia|url=https://books.google.com/books?id=2tkgl2UtF2cC&dq=La+Nouba+des+femmes+du+Mont+Chenoua+venice&pg=PT158|title=Algerian White: A Narrative|date=2011-01-04|publisher=Seven Stories Press|isbn=978-1-60980-107-6|language=en}}</ref> ta ba da umarni a lokacin da ta shafe tsawon shekaru goma daga rubuce-rubuce, wanda aka yi a wajen [[Sinima a Aljeriya|da'irar shirya fina-finai na Aljeriya]].<ref>{{Cite book|last=Shafik|first=Viola|url=https://books.google.com/books?id=MSPTF7wPv_QC&dq=La+Zerda+ou+les+chants+de+l%27oubli&pg=PA118|title=Arab Cinema: History and Cultural Identity|date=2007|publisher=American Univ in Cairo Press|isbn=978-977-416-065-3|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Kelly|first=Debra|url=https://books.google.com/books?id=KJss4sR2-TEC&dq=La+Zerda+ou+les+chants+de+l%27oubli&pg=PA254|title=Autobiography and Independence: Selfhood and Creativity in North African Postcolonial Writing in French|date=2005|publisher=Liverpool University Press|isbn=978-0-85323-659-7|language=en}}</ref>
Sautin da ke biyowa ya samo asali ne daga ɗan Hungary Béla Bartók, wanda ya ziyarci Aljeriya a shekarar 1913 don nazarin kiɗa. Fim ɗin an sadaukar da shi ga mawaƙin, da kuma Zoulikha Oudai (an haife shi Yamina Echaïb), jarumiyar adawa da mulkin mallaka na Algeria wacce Djebar ta sadaukar da La Femme sans sépulture shekaru arba'in bayan haka.
Fim ɗin ya aro tsarin kuma ya ɗauki lakabin ''nubah'', wani nau'in kiɗan gargajiya na Andalusian wanda ya ƙunshi sassa biyar.<ref>{{Cite web|title=1 - Assia Djebar - The Nouba of the Women of Mount Chenoua {{!}} Courtisane|url=https://www.courtisane.be/en/event/1-assia-djebar-the-nouba-of-the-women-of-mount-chenoua|access-date=2021-11-28|website=www.courtisane.be|archive-date=2021-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20211128190015/https://www.courtisane.be/en/event/1-assia-djebar-the-nouba-of-the-women-of-mount-chenoua|url-status=dead}}</ref>
Fim ɗin ya haifar da muhawara a Aljeriya, kuma an nuna shi a Carthage a 1978 da kuma Venice Biennale shekara guda, inda ya lashe lambar yabo ta International Critics' Prize.<ref>{{Cite book|last=Talhami|first=Ghada Hashem|url=https://books.google.com/books?id=4ddqaCdZdZ0C&dq=La+Nouba+des+femmes+du+Mont+Chenoua+venice&pg=PA82|title=Historical Dictionary of Women in the Middle East and North Africa|date=2013|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-8108-6858-8|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Harrow|first=Kenneth W.|url=https://books.google.com/books?id=9es6zZIb-NcC&dq=La+Nouba+des+femmes+du+Mont+Chenoua+venice&pg=PA209|title=With Open Eyes: Women and African Cinema|date=1997|publisher=Rodopi|isbn=978-90-420-0154-1|language=en}}</ref> Aiki ne da aka karanta a yawancin jami'o'in Amurka.<ref>{{Cite web|last=Djebbar|first=Assia|date=1977|title=La nouba des femmes du mont Chenoua|url=https://gwonline.unc.edu/node/11621|access-date=2021-11-28|website=gwonline.unc.edu|archive-date=2021-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20211128190015/https://gwonline.unc.edu/node/11621|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Nouba of the Women of Mount Chenoua (La Nouba des femmes du Mont-Chenoua) {{!}} UC Berkeley Library|url=https://www.lib.berkeley.edu/mrcvault/videographies/nouba-women-mount-chenoua-la-nouba-des-femmes-du-mont-chenoua|access-date=2021-11-28|website=www.lib.berkeley.edu|archive-date=2021-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20211128190005/https://www.lib.berkeley.edu/mrcvault/videographies/nouba-women-mount-chenoua-la-nouba-des-femmes-du-mont-chenoua|url-status=dead}}</ref> Kwafin dijital ɗaya kawai ya rage na fim ɗin.<ref>{{Cite web|title=La Nouba des Femmes du Mont-Chenoua|url=https://www.wmm.com/catalog/film/la-nouba-des-femmes-du-mont-chenoua|access-date=2021-11-28|website=www.wmm.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=1 - Assia Djebar - The Nouba of the Women of Mount Chenoua {{!}} Courtisane|url=https://www.courtisane.be/en/event/1-assia-djebar-the-nouba-of-the-women-of-mount-chenoua|access-date=2021-11-28|website=www.courtisane.be|archive-date=2021-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20211128190015/https://www.courtisane.be/en/event/1-assia-djebar-the-nouba-of-the-women-of-mount-chenoua|url-status=dead}}</ref>
== Takaitaccen bayani ==
An nuna shi a cikin bazara na 1976, fim ɗin yana nuna Lila, mai shekaru talatin da haihuwa tana komawa yankinta na asali a cikin tsaunukan Chenoua, tare da 'yarta da mijinta, waɗanda kafafunsu suka nakasa bayan wani hatsari. Tsakanin almara, hotuna na rubuce-rubuce da kutsawa na wallafe-wallafe, takardun fim na farko na Djebar kuma ta tsara wani ci gaba da baya tsakanin ƙwaƙwalwar ajiya, tarihi da na yanzu, yana mai da hankali ga mata a yayin juriya.<ref>{{Cite journal|last1=Bensmaïa|first1=Réda|last2=Gage|first2=Jennifer Curtiss|date=1996|title=La nouba des femmes du Mont Chenoua: Introduction to the Cinematic Fragment|url=https://www.jstor.org/stable/40152316|journal=World Literature Today|volume=70|issue=4|pages=877–884|doi=10.2307/40152316|jstor=40152316|issn=0196-3570}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Hawley|first1=John Charles|url=https://books.google.com/books?id=tQILKOwnX-0C&dq=La+Nouba+des+femmes+du+Mont+Chenoua+venice&pg=PA150|title=Encyclopedia of Postcolonial Studies|last2=Nelson|first2=Emmanuel S.|date=2001|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-31192-5|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Elia|first=Nada|url=https://books.google.com/books?id=42al36zZSQoC&dq=La+Nouba+des+femmes+du+Mont+Chenoua+venice&pg=PA21|title=Trances, Dances and Vociferations: Agency and Resistance in Africana Women's Narratives|date=2002-09-11|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-57632-5|language=en}}</ref>
== 'Yan wasan ==
* Zohra Sahraoui
* Aïcha Medeljar
* Fatma Serhan
* Kheira Amrane
* Fatma Audai
* Khadija Lekhal
* Noeir Sawsan
== Manazarta ==
anri6uzajhpmk1emj0opqnw6nr1f64s
Kungiyar Ƙwallon ƙafan Al Ahli (Merowe)
0
76480
836024
408994
2026-05-14T21:45:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836024
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Al-Ahli Club''' ( {{Lang-ar|النادي الأهلي الرياضي}} ) kuma aka sani da '''Al Ahli Merowe''' [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙungiyar ƙwallon ƙafa]] ce daga Merowe, [[Sudan]] . Suna taka leda a babban matakin ƙwallon ƙafa na Sudan, [[Gasar Firimiya ta Sudan|gasar Premier ta Sudan]] . Filin wasan gidansu shine filin wasa na Merowe. <ref>{{Cite web |title=Sudan - Al-Ahly SC Merowe (Club Profile) |url=https://uk.soccerway.com/teams/sudan/al-ahly-sc-merowe/41978/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190728013427/https://uk.soccerway.com/teams/sudan/al-ahly-sc-merowe/41978/ |archive-date=2019-07-28 |access-date=3 December 2021 |website=Soccerway}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Al Ahli SC Merowe - Soccer - Team Profile - Results, fixtures, squad, statistics |url=https://globalsportsarchive.com/team/soccer/al-ahli-sc-merowe/34251/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211106111110/https://globalsportsarchive.com/team/soccer/al-ahli-sc-merowe/34251/ |archive-date=2021-11-06 |access-date=3 December 2021 |website=Global Sports Archive}}</ref> <ref>name=":0">{{Cite web |last=Odongo |first=Cecil |date=22 October 2021 |title=Ahly Merowe tight-lipped ahead of Gor Mahia date |url=https://nairobinews.nation.co.ke/ahly-merowe-tight-lipped-ahead-of-gor-mahia-date/ |access-date=3 December 2021 |website=Nairobi News |archive-date=6 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211206022817/https://nairobinews.nation.co.ke/ahly-merowe-tight-lipped-ahead-of-gor-mahia-date/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last=Okumu |first=Bernard |date=23 October 2021 |title=Caf Confederations Cup: Gor Mahia ready for Al Ahly Merowe task |url=https://www.kbc.co.ke/caf-confederations-cup-gor-mahia-ready-for-al-ahly-merowe-task/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023151721/https://www.kbc.co.ke/caf-confederations-cup-gor-mahia-ready-for-al-ahly-merowe-task/ |archive-date=2021-10-23 |access-date=2 December 2021 |website=KBC}}</ref> A shekarar 2021, kulob din ya buga gasar CAF Conderation Cup a karon farko a tarihin kulob din. <ref>{{Cite web |last=Sang |first=Kiplagat |date=22 October 2021 |title=Caf Confederation Cup: '10,000 fans allowed to watch Al-Al Ahly Merowe clash' - Gor Mahia |url=https://www.goal.com/en-tza/news/caf-confederation-cup-10000-fans-allowed-to-watch-al-al-ahly/ic8k12n4ard31gbqkci77kexp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207152842/https://www.goal.com/en-tza/news/caf-confederation-cup-10000-fans-allowed-to-watch-al-al-ahly/ic8k12n4ard31gbqkci77kexp |archive-date=2021-12-07 |access-date=7 December 2021 |website=Goal}}</ref>
== Tarihi ==
A cikin 2021, Al Ahli Merowe ya cancanci shiga gasar cin kofin CAF na 2021-22 bayan ya lashe gasar cin kofin Sudan ta 2021. <ref name=":0">{{Cite web |last=Odongo |first=Cecil |date=22 October 2021 |title=Ahly Merowe tight-lipped ahead of Gor Mahia date |url=https://nairobinews.nation.co.ke/ahly-merowe-tight-lipped-ahead-of-gor-mahia-date/ |access-date=3 December 2021 |website=Nairobi News |archive-date=6 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211206022817/https://nairobinews.nation.co.ke/ahly-merowe-tight-lipped-ahead-of-gor-mahia-date/ |url-status=dead }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOdongo2021">Odongo, Cecil (22 October 2021). [https://nairobinews.nation.co.ke/ahly-merowe-tight-lipped-ahead-of-gor-mahia-date/ "Ahly Merowe tight-lipped ahead of Gor Mahia date"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211206022817/https://nairobinews.nation.co.ke/ahly-merowe-tight-lipped-ahead-of-gor-mahia-date/ |date=2021-12-06 }}. ''Nairobi News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 December</span> 2021</span>.</cite></ref> A wasansu na zagayen farko da kungiyar Atlabara ta Sudan ta Kudu, sun yi nasara da ci 4-0 a jumulla. <ref> name=":1">{{Cite web |last=Okumu |first=Bernard |date=23 October 2021 |title=Caf Confederations Cup: Gor Mahia ready for Al Ahly Merowe task |url=https://www.kbc.co.ke/caf-confederations-cup-gor-mahia-ready-for-al-ahly-merowe-task/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023151721/https://www.kbc.co.ke/caf-confederations-cup-gor-mahia-ready-for-al-ahly-merowe-task/ |archive-date=2021-10-23 |access-date=2 December 2021 |website=KBC}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOkumu2021">Okumu, Bernard (23 October 2021). [https://www.kbc.co.ke/caf-confederations-cup-gor-mahia-ready-for-al-ahly-merowe-task/ "Caf Confederations Cup: Gor Mahia ready for Al Ahly Merowe task"]. ''KBC''. [https://web.archive.org/web/20211023151721/https://www.kbc.co.ke/caf-confederations-cup-gor-mahia-ready-for-al-ahly-merowe-task/ Archived] from the original on 2021-10-23<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 December</span> 2021</span>.</cite></ref> Sai dai sun yi rashin nasara a wasan zagaye na biyu na wasan zagaye na farko da kulob din Gor Mahia na Kenya da ci 3–1 <ref>{{Cite web |last=Onyango |first=Washington |date=16 October 2021 |title=Gor Mahia beat Al Ahly Merowe of Sudan 3-1 in first leg of Caf Confederation Cup |url=https://www.standardmedia.co.ke/sports/football/2001426345/gor-mahia-beat-al-ahly-merowe-of-sudan-3-1-in-first-leg-of-caf-confederation-cup |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016061232/https://www.standardmedia.co.ke/sports/football/2001426345/gor-mahia-beat-al-ahly-merowe-of-sudan-3-1-in-first-leg-of-caf-confederation-cup |archive-date=2021-10-16 |access-date=3 December 2021 |website=The Standard}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Otieno |first=Imran |date=15 October 2021 |title=Gor Mahia come from behind to thump Al Ahly Merowe |url=https://www.mozzartsportke.com/football/news/gor-mahia-come-from-behind-to-thump-al-ahly-merowe/www.mozzartsportke.com/football/news/gor-mahia-come-from-behind-to-thump-al-ahly-merowe/8715 |access-date=6 December 2021 |website=Mozzart Sport }}{{Dead link|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> daga baya kuma suka fice daga gasar, lamarin da ya sa Gor Mahia ya tsallake zuwa mataki na gaba. <ref>{{Cite web |last=Abong'o |first=Robert |date=24 October 2021 |title=Gor Mahia v Al Ahly Merowe CAF Confederation Cup clash cancelled |url=https://www.standardmedia.co.ke/sports/football/2001427107/gor-mahia-v-al-ahly-merowe-caf-confederation-cup-clash-cancelled |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024071554/https://www.standardmedia.co.ke/sports/football/2001427107/gor-mahia-v-al-ahly-merowe-caf-confederation-cup-clash-cancelled |archive-date=2021-10-24 |access-date=3 December 2021 |website=The Standard |language=}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Olobulu |first=Timothy |date=24 October 2021 |title=Gor Mahia vs Al Ahly Merowe Confederation Cup clash cancelled |url=https://www.capitalfm.co.ke/sports/2021/10/24/gor-mahia-vs-al-ahly-merowe-confederation-cup-clash-cancelled/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203173656/https://www.capitalfm.co.ke/sports/2021/10/24/gor-mahia-vs-al-ahly-merowe-confederation-cup-clash-cancelled/ |archive-date=2021-12-03 |access-date=3 December 2021 |website=Capital Sports}}</ref>
== Manazarta ==
qpmalhznvolq6xt9ehllcczpqvyjh7w
Kwararrun Jami'ar Stellenbosch
0
79183
836061
447805
2026-05-15T01:25:49Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836061
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jami'ar Stellenbosch''' ( Afrikaans </link> ) ƙungiyar mawaƙa ce mai alaƙa da [[Jami'ar Stellenbosch]] . An kafa shi a cikin 1936, ita ce mawaƙa mafi tsufa a [[Afirka ta Kudu]] . <ref>{{Cite web |title=Stellenbosch University Choir |url=http://www0.sun.ac.za/koor/oor-usk/gister |access-date=2 March 2007}}</ref> Ana kallon kungiyar mawakan a matsayin babbar kungiyar mawakan Afirka ta Kudu kuma ta zagaya kasashen waje da dama inda ta samu yabo sosai kan wasanninta. <ref>{{Cite web |title=Stellenbosch University Choir |url=http://dowdellresearch.blogspot.com/2010/07/voices-of-unity-travel-to-china-to.html |access-date=2 March 2007}}</ref> <ref>{{Cite web |title=WCG 2016 Champions |url=http://www.interkultur.com/newsroom/choir-games/details/news/champions-of-the-world-choir-games-announced/}}</ref> <ref>{{Cite web |title=South Africa - land of singing |url=http://www.interkultur.com/newsroom/world-of-voices/details/news/south-africa-land-of-singing/}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Stellenbosch University Department of Music |url=http://academic.sun.ac.za/music/ensembles.html#choir |access-date=2024-06-09 |archive-date=2005-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051227025102/http://academic.sun.ac.za/music/ensembles.html#choir |url-status=dead }}</ref> An nada mai gudanarwa na yanzu, André van der Merwe, a farkon 2003. <ref>{{Cite web |title=USK Conductor |url=http://www0.sun.ac.za/koor/oor-usk/dirigent}}</ref>
== Tarihi ==
William Morris ne ya kafa ƙungiyar mawaƙa a 1936 kuma ya kafa kansa a matsayin ɗaya daga cikin mafi kyawun mawaƙa a Afirka ta Kudu da duniya.<ref name="USK History">{{Cite web |title=USK History |url=http://www0.sun.ac.za/koor/oor-usk/gister}}</ref><ref>{{Cite web |title=USK Today |url=http://www0.sun.ac.za/koor/oor-usk/vandag |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111207035414/http://www0.sun.ac.za/koor/oor-usk/vandag |archive-date=7 December 2011}}</ref>
=== Jagorori ===
Mai gudanar da mawaƙa na yanzu shine André van der Merwe (tun daga shekara ta 2003). <ref name="USK History2">{{Cite web |title=USK History |url=http://www0.sun.ac.za/koor/oor-usk/gister}}</ref>
Shugabannin da suka gabata:
* William Morris (1936-1939)
* Gawie Cillie (1939-1955)
* Farfesa Philip McLachlan (1956-1975)
* Farfesa Johan de Villiers (1976-1984)
* Acama Fick (1985-1992)
* Sonja van der Walt (1993-2002). <ref>{{Cite web |title=The choir yesterday |url=http://www.sun.ac.za/english/entities/choir/about-the-choir/the-choir-yesterday |access-date=2016-05-16 |website=www.sun.ac.za |archive-date=2019-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831220220/http://www.sun.ac.za/english/entities/choir/about-the-choir/the-choir-yesterday |url-status=dead }}</ref>
== Abubuwan da suka fi muhimmanci ==
=== Matsayi na Duniya na Interkultur ===
Ya zuwa watan Oktoba na shekara ta 2012, an kiyasta Kwalejin Jami'ar Stellenbosch a matsayin babbar ƙungiyar mawaƙa a duniya ta hanyar tsarin matsayi na duniya na [[Interkultur Foundation|Gidauniyar Interkultur]], tare da matsakaicin maki 1272 <ref>{{Cite web |title=A list of the world's best amateur choirs |url=http://www.interkultur.com/ru/facts/president/details/news/a-list-of-the-worlds-best-amateur-choirs/ |access-date=2016-05-16 |website=www.interkultur.com |archive-date=2016-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610134541/http://www.interkultur.com/ru/facts/president/details/news/a-list-of-the-worlds-best-amateur-choirs/ |url-status=dead }}</ref> .<ref>{{Cite web |title=Interkultur World Rankings |url=http://www.interkultur.com/world-rankings/}}</ref><ref>{{Cite web |title=WCG 2016 Champions |url=http://www.interkultur.com/newsroom/choir-games/details/news/champions-of-the-world-choir-games-announced/}}</ref><ref>{{Cite web |title=South Africa - land of singing |url=http://www.interkultur.com/newsroom/world-of-voices/details/news/south-africa-land-of-singing/}}</ref>
Har ila yau, an sanya mawaƙa a cikin matsayi na 10 don nau'o'i daban-daban, wato, na farko a cikin rukunin Mixed Choirs (maki 1272), na biyu a cikin Sacred Music & Music of the Religions (maki 1233), kuma na farko a matsayin Pop, Jazz, Gospel, Spiritual & Barber Shop (maki 1134). <ref>{{Cite web |title=INTERKULTUR World Rankings: INTERKULTUR |url=http://www.interkultur.com/world-rankings/ |access-date=2020-07-16 |website=www.interkultur.com}}</ref>
=== Wasannin Kwararrun Duniya ===
Kungiyar mawaƙa ta fara halartar Wasannin Choir na Duniya na Interkultur a shekara ta 2004, a Wasannin Choire na Duniya na 3 da aka gudanar a [[Bremen]], [[Jamus]].<ref>{{Cite web |title=World Choir Games Results |url=http://www.interkultur.com/results/}}</ref>
Saboda mai gudanar da su, André van der Merwe, an nada shi a matsayin shugaban kwamitin zane-zane na kasa don wasannin mawaƙa na duniya na 2018 da aka gudanar a Tshwane, Afirka ta Kudu, mawaƙa ba su shiga gasar ba. Duk da haka, ƙungiyar mawaƙa ta yi aiki a matsayin zanga-zanga-da kuma nuna mawaƙa a lokacin taron.
{| class="wikitable"
!Sashe
!Abubuwa
!Sakamakon
|-
! colspan="3" |Wasannin Choir na Duniya na 3, [[Bremen]], [[Jamus]] (2004) <ref>{{Cite web |title=3rd World Choir Games Results |url=http://www.interkultur.com/fileadmin/INTERKULTUR/Events/Results/WCG_2004_Bremen.pdf}}</ref>
|-
|Ƙungiyoyin Ƙwararrun Matasa
|93.13 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Labaran Labarai A Cappella
|85.75 (Golden)
|Matsayi na 4
|-
! colspan="3" |Wasannin Choir na Duniya na 5, [[Graz]], Austria (2008) <ref>{{Cite web |title=5th World Choir Games Results |url=http://www.interkultur.com/fileadmin/INTERKULTUR/Events/Results/WCG_2008_Graz.pdf}}</ref>
|-
|Ƙungiyoyin Ƙwararrun Matasa
|85.25 (Golden)
|Matsayi na 4
|-
|Musica Sacra (Open)
|92.13 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Linjila & Ruhaniya (Open)
|92.13 (Golden)
|Wanda ya zo na biyu
|-
! colspan="3" |Wasannin Choir na Duniya na 6, Shaoxing, [[Sin|China]] (2010) <ref>{{Cite web |title=6th World Choir Games Results |url=http://www.interkultur.com/fileadmin/INTERKULTUR/Events/Results/WCG_2010_Shaoxing_CC.pdf}}</ref>
|-
|Kwararrun Kwararrun
|95.75 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Waƙoƙi na zamani
|90.88 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|-
! colspan="3" |Wasannin Choir na Duniya na 7, Cincinnati, [[Ohio (jiha)|Ohio]] (2012) <ref>{{Cite web |title=7th World Choir Games Results |url=http://www.interkultur.com/fileadmin/INTERKULTUR/Events/Results/WCG_2012_Cincinnati.pdf}}</ref>
|-
|Kwararrun Kwararrun
|93.50 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Waƙoƙi Masu Tsarki
|96.88 (Golden) *
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Shahararren Waƙoƙin Kwararrun
|91.25 (Golden)
|Wanda ya zo na biyu
|-
! colspan="3" |Wasannin Choir na Duniya na 8, [[Riga]], [[Laitfiya|Latvia]] (2014) <ref>{{Cite web |title=8th World Choir Games Results |url=http://www.interkultur.com/fileadmin/INTERKULTUR/Events/Results/WCG_2014_Riga.pdf}}</ref>
|-
|Kwararrun Kwararrun
|99.00 (Golden) *
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Musica Sacra tare da Haɗuwa
|95.63 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Ruhaniya
|98.38 (Golden) *
|Wanda ya lashe gasar
|-
! colspan="3" |Wasannin mawaƙa na duniya na 9, Sochi, [[Rasha]] (2016) <ref>{{Cite web |title=9th World Choir Games Results |url=http://www.interkultur.com/fileadmin/INTERKULTUR/Events/Results/WCG2016-RESULTS-ALL.pdf |access-date=2024-06-09 |archive-date=2016-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923165531/http://www.interkultur.com/fileadmin/INTERKULTUR/Events/Results/WCG2016-RESULTS-ALL.pdf |url-status=dead }}</ref>
|-
|Waƙoƙi Mai Tsarki A Cappella
|92.75 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Waƙoƙi na zamani
|98.25 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|-
|Ruhaniya
|96.88 (Golden)
|Wanda ya lashe gasar
|}
<nowiki>*</nowiki> Rubuce-rubucen Wasannin Kwararrun Duniya
=== Llangollen Musical na Duniya Eisteddfod ===
Taron farko na mawaƙa na Llangollen International Musical Eisteddfod, a Llangollen, [[Wales]] ya kasance a cikin 2018 inda suka lashe dukkan rukunoni uku da suka fafata. An kuma gayyaci mawaƙa don yin wasan kwaikwayo a cikin bikin bikin bikin na kasa da kasa a taron. <ref>{{Cite web |title=Stellenbosch University Choir wins big in Wales |url=https://www.sun.ac.za/english/Lists/news/DispForm.aspx?ID=5756}}</ref>
{| class="wikitable"
!Sashe
!Abubuwa
!Sakamakon
|-
! colspan="3" |2018<ref>{{Cite web |date=12 July 2018 |title=2018 Llangollen International Musical Eisteddfod Results |url=https://international-eisteddfod.co.uk/category/results-2018/page/2/ |access-date=9 June 2024 |archive-date=9 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609155442/https://international-eisteddfod.co.uk/category/results-2018/page/2/ |url-status=dead }}</ref>
|-
|A2 Ƙungiyoyin Matasa
|95.70
|Wanda ya lashe gasar
|-
|A1 Mixed Choirs
|92.00
|Wanda ya lashe gasar
|-
|A5 Open Choirs
|95.30
|Wanda ya lashe gasar
|}
=== Sauran ===
A wasannin mawaƙa na duniya na 9 a cikin 2016, an ba wa mawaƙa kyautar Hänssler-INTERKULTUR CD Award, a matsayin mafi kyawun mawaƙa a taron.<ref>{{Cite web |title=WCG 2016 Champions |url=http://www.interkultur.com/newsroom/choir-games/details/news/champions-of-the-world-choir-games-announced/}}</ref> Kyautar ta haɗa da yarjejeniyar kundi tare da lakabin rikodin Hänssler Classic.<ref>{{Cite web |date=17 July 2016 |title=Hänssler-Interkultur CD Award 2016 |url=http://www.interkultur.com/newsroom/interkultur-news/details/news/haenssler-interkultur-cd-2016-award/}}</ref>
== Tafiya ta Duniya ==
A cikin 2022, an gayyaci mawaƙa don yin aiki a jana'izar [[Princess Margaret Obaigbena|Gimbiya Margaret Obaigbena]] a [[Asaba (Najeriya)|Asaba]], [[Najeriya]]. Kwararrun sun yi tafiya ta mako guda zuwa [[Lagos (birni)|Legas]] da Asaba, kafin su koma Cape Town.<ref>{{Cite web |title=Grand Royal Farewell for Princess Margaret Obaigbena - THISDAYLIVE |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/08/28/grand-royal-farewell-for-princess-margaret-obaigbena |access-date=2023-11-16 |website=www.thisdaylive.com |language=en}}</ref>
A cikin 2023, [[Dr Haruhisa Handa|Dokta Haruhisa Handa]] ya gayyaci mawaƙa don yin aiki a taron ISPS Sports Values Summit a [[Tokyo]], [[Japan]]. Kungiyar mawaƙa ta yi tafiya ta kwanaki 6 zuwa Tokyo inda suka yi a taron kuma suka sadu da Yarima Harry, Duke na Sussex, wanda ya yarda cewa shi mai sha'awar mawaƙa ne.<ref>{{Cite web |last=Ontong |first=Joel |title=WATCH {{!}} Internationally lauded Stellenbosch choir goes viral thanks to Prince Harry |url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/royal-news/watch-internationally-lauded-stellenbosch-choir-goes-viral-thanks-to-prince-harry-20230810 |access-date=2023-12-15 |website=Life |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=https://www.timeslive.co.za/authors/khanyisile-ngcobo |title=WATCH {{!}} ‘Big fan’ Prince Harry gets group hug from Stellenbosch choir |url=https://www.timeslive.co.za/lifestyle/2023-08-10-watch-big-fan-prince-harry-gets-group-hug-from-stellies-choir/ |access-date=2023-12-15 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cco0zklf1ik9dw1zlwf20552hj8sqwy
Kwalejin Greenfield
0
79246
836046
558319
2026-05-14T22:42:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836046
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kwalejin Greenfield''' jami'a ce mai zaman kanta a [[Ghana]]. Tana cikin Penkwase - Sunyani a [[Yankin Bono]] na [[Ghana]] . An kafa kwalejin ne a cikin 2016 <ref name="gfc">{{Cite web |title=About Us |url=http://www.gfc.edu.gh/about-us.html |access-date=22 March 2020 |website=www.gfc.edu.gh }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> kuma Hukumar Kula da Ƙasashen Ƙasa ta amince da ita a cikin Janairun 2017. <ref name="date of accreditation">{{Cite web |title=Accreditation |url=http://www.nab.gov.gh/private-tertiary-institutions-offering-degree-programmes/468-college-of-science-arts-and-education |access-date=22 March 2020 |website=nab.gov.gh |archive-date=23 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110723131142/http://www.nab.gov.gh/private-tertiary-institutions-offering-degree-programmes/468-college-of-science-arts-and-education |url-status=dead }}</ref> Har ila yau, yana da alaƙa da [[Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Kwame Nkrumah]] .
== Kwalejin Shari'a ==
Hukumar Kula da Takaddun shaida ta Kasa (NAB) ta ba da izini ga kwalejin don kafa Kwalejin Shari'a don gudanar da Shirye-shiryen digiri na Bachelor of Laws (LL.B) a cikin 2017. Daga baya, an shigar da rukunin farko na dalibai guda talatin da biyar (35) a cikin Shekarar Ilimi ta 2017/2018.
== Shirye-shirye ==
Ma'aikatar Shari'a tana ba da shirye-shirye masu zuwa:
* 1. Shekara huɗu (4) LL.B don Wadanda ba su da Ma'aikata (Full Time) (Ranar) wanda abin da ake buƙata don shigarwa shine aji C6 ko mafi kyau a cikin batutuwa uku (3) da batutuwa uku na zaɓaɓɓu. Zagaye a gwajin zaɓe da hira.
* 2. Shekaru uku (3) Post Degree LL. B (Full Time) (Weekend) wanda abin da ake buƙata don shigarwa shine digiri na farko mai kyau daga Jami'ar da aka sani da kuma wucewa a cikin gwajin zaɓe da hira
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.gfc.edu.gh/ Shafin yanar gizon hukuma]
* [https://web.archive.org/web/20110723131142/http://www.nab.gov.gh/private-tertiary-institutions-offering-degree-programmes/468-green-field Kwalejin Greenfield a shafin yanar gizon Hukumar Kula da Kula da Kasa]
[[Category: Jami'o'i a Ghana]]
b37zrubps31h55llw2vqqec4shlbd7j
Liman Ibrahim
0
79379
836129
584309
2026-05-15T07:47:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836129
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Liman|Imam]] '''Liman Ibrahim ''' jagora ne a kungiyar ta'addanci [[Boko Haram|ta Boko Haram]] . Ya kasance mai himma musamman bayan [[Abu Zamira]] ya zama shugaban kungiyar. <ref>{{Cite web |last=Uduma Kalu |date=2 August 2013 |title=Nigeria – reports say Boko Haram have shot and deposed their leader |url=https://africajournalismtheworld.com/2013/08/02/nigeria-reports-say-boko-haram-have-shot-and-deposed-their-leader/ |access-date=26 June 2016 |website=Africa – News and Analysis |archive-date=4 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160704191253/https://africajournalismtheworld.com/2013/08/02/nigeria-reports-say-boko-haram-have-shot-and-deposed-their-leader/ |url-status=dead }}</ref> Ba a san matsayinsa na yanzu ba.
== Mutuwar Shekau da Tashin Zamira ==
A watan Agustan 2013, Ibrahim ya sanar da cewa wasu bangarori a cikin kungiyar sun tube shugaban Boko Haram, [[Abubakar Shekau]] saboda "kauyen" hanyoyinsa. Ibrahim ya yi ikirarin cewa an bai wa Shekau zabi ya “[ya shiga] tattaunawar zaman lafiya da gwamnatin Najeriya, ko ya kafa kungiyarsa ko kuma a kashe shi”. Ibrahim ya kara bayyana hawan Abu Zamira Mohammed kan mukamin da Shekau ya rike. <ref>{{Cite web |date=2 August 2013 |title="Abubakar Shekau is Dead, We've Killed Him": Negotiating New Boss Abu Zamira Claims |url=http://newsrescue.com/abubakar-shekau-is-dead-weve-killed-him-negotiating-new-boss-abu-zamira-claims/#axzz4CYSEtCzA |access-date=26 June 2016 |website=NewsRescue |archive-date=18 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918030432/http://newsrescue.com/abubakar-shekau-is-dead-weve-killed-him-negotiating-new-boss-abu-zamira-claims/#axzz4CYSEtCzA |url-status=dead }}</ref>
== Duba kuma ==
* Musulunci
* Jihadism
* [[Rikicin Boko Haram|Rikicin Islama a Najeriya]]
* Sharia a Najeriya
* Bauta a Musulunci na karni na 21
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
c2se2h96gdbsdwvf783ln3p6hml4llw
Kwalejin Ilimi ta Komenda
0
79886
836054
546771
2026-05-14T22:52:41Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836054
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kwalejin Ilimi ta Komenda''' , kwalejin ilimin malamai ce a Komenda, Yankin Tsakiya (Ghana). <ref name="atlas">Björn Haßler, Jacob Tetteh Akunor, Enock Seth Nyamador (2017). An Atlas of The Forty Colleges of Education in Ghana. Available under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International. Available at http://bjohas.de/atlas2017</ref> Yana ɗaya daga cikin kwalejojin ilimi na jama'a 46 a Ghana kuma ya shiga cikin shirin Transforming Teacher Education and Learning Ghana (T-TEL) wanda DFID ke tallafawa.<ref>{{Cite web |title=Our network |url=http://www.t-tel.org/about/coes-network.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229052155/http://www.t-tel.org/about/coes-network.html |archive-date=December 29, 2017 |access-date=December 27, 2017 |website=Transforming Teacher Education and Learning, Ghana}}</ref> A cikin 2017, Komenda CoE ta aiwatar da wani aiki don tafiya ba tare da takarda ba.<ref>{{Cite web |date=2017-12-20 |title=Komenda College of Education begins implementation of 'paperless classroom' |url=https://www.myjoyonline.com/news/2017/december-20th/komenda-college-of-education-begins-implementation-of-paperless-classroom.php |access-date=2019-07-05 |website=www.myjoyonline.com |archive-date=2019-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190705161414/https://www.myjoyonline.com/news/2017/december-20th/komenda-college-of-education-begins-implementation-of-paperless-classroom.php |url-status=dead }}</ref> Shugaban shi ne Rev. Dr. Kwesi Nkum Wilson .
== Tarihi ==
An kafa Kwalejin Komenda a 1948, <ref>{{Cite web |date=16 April 2018 |title=Komenda College of Education Celebrates 70 Years |url=https://www.atlfmonline.com/home/24-ghana/7949-komenda-college-of-education-celebrates-70-years.html |access-date=18 June 2024 |archive-date=5 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190705161412/https://www.atlfmonline.com/home/24-ghana/7949-komenda-college-of-education-celebrates-70-years.html |url-status=dead }}</ref> a wani shafin da Sojojin Ruwa na Burtaniya suka yi amfani da shi a lokacin yakin duniya na biyu. <ref>{{Cite web |title=Komenda College of Education - T-TEL |url=http://www.t-tel.org/coes-network/colleges/articles/komenda-college-of-education |access-date=2019-07-05 |website=www.t-tel.org}}</ref>
Kwalejin Ilimi ta Komenda ta fara ne daga gine-ginen (Barracks) da Fleet Air Arm na Rundunar Sojan Ruwa ta Burtaniya ta Bariki bayan [[Yaƙin Duniya na II]]. <ref name="Learning Hub - T-TEL">{{Cite web |title=Learning Hub - T-TEL |url=http://www.t-tel.org/hub |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722213311/http://www.t-tel.org/hub |archive-date=2019-07-22 |access-date=2019-07-23 |website=www.t-tel.org}}</ref> Ta hanyar kokarin Mista A.B. Sam, mai mulki na Komenda, an ba da gado ga Cocin Methodist na Ghana, a 1947 don a yi amfani da shi azaman kwalejin horo. Gwamnati ta yi wasu ayyukan gyare-gyare a kan gine-ginen don yin amfani da shi don ilimi. A ranar 11 ga Maris, 1948, an shigar da rukunin farko na dalibai masu ƙidaya maza arba'in don fara shirin farko na Cert 'B' na Malami na shekaru 2. A shekara ta 1952, kwalejin ta zama cibiyar koyarwa tare da rukunin farko na mata talatin. Shugaban farko na kwalejin shine Mista Lawrence Alfred Creedy, ɗan ƙasar Burtaniya.<ref name="Learning Hub - T-TEL" /> Taken kwalejin shine "Bep'''כ''' Kurow Hyer3n", ma'ana birni da aka kafa a kan tudu, yana haskakawa gaba. Abubuwan da mahaifin da ya kafa shi ya karɓa sun kasance; Kyakkyawan ilimi, Hidima ga Allah da Hidima ga bil'adama. Messrs R.C. Mensah, C.K. Penrose, Wonderful Dadson, K.A. Essuman da J.C.O. Okyere suna daga cikin masu koyar da kwalejin.<ref>{{Cite web |title=About Komenda College of Education |url=https://ti-mes.com/komenda-college-education/ |access-date=2019-07-23 |website=Ti-mes |language=en-US |archive-date=2019-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723134449/https://ti-mes.com/komenda-college-education/ |url-status=dead }}</ref>
'''Kwalejin ta wuce ta cikin shirye-shiryen ilimi masu zuwa:'''
* Shekaru 2. Gaskiya "B".
* Shekaru 4. Gaskiya "A".
* Shekaru 2. Tabbas "A" (Post -Sec)
* Shekaru 3. Masanin (Music & Art)
* Shirin Modular na Shekaru 2
* Shekaru 3 Gaskiya "A" (Post -Sec)
* Shekaru 4 (Diploma mara horo a Ilimi na asali)
* Diploma na shekaru 3 a Ilimi na asali
== Shahararrun ɗalibai ==
* Ama Bame Busia - 'yar siyasa; tsohon memba na Majalisar Jiha ta Ghana
* [[Dora Francisca Edu-Buandoh]] - Masanin kimiyya; Mataimakin Shugaban [[Jami'ar Cape Coast]]
* Kwame Karikari - Jarida kuma masanin kimiyya; Darakta Janar na Kamfanin Watsa Labarai na Ghana (1982-1984)
* [[Samuel Atta Mills]] - memba na majalisa na mazabar Komenda-Edina-Eguafo-Abirem (2017-)
* [[Kwamena Minta Nyarku]] - memba na majalisa na mazabar Cape Coast ta Arewa (2021-)
* Titus Awotwi Pratt - Shugaban Bishop na Cocin Methodist na Ghana, 2014 - 2018 .
== Shiri ==
A watan Yunin , 2021, kwalejin ta kaddamar da wani aikin da ake kira 'Ɗaya Ɗalibi, Ɗaya Itace' a matsayin wani ɓangare na Green Ghana Initiative wanda ya nemi gabatar da ɗalibai don dasa, kiyayewa da tabbatar da tsabtace muhalli.<ref>{{Cite web |last=GNA |date=13 June 2021 |title=Komenda College of Education launches ‘One Student, One Tree’ Project. |url=https://newsghana.com.gh/komenda-college-of-education-launches-one-student-one-tree-project/ |access-date=21 August 2023 |website=News Ghana}}</ref>
== Kyaututtuka ==
A watan Nuwamba , na shekara ta 2022, kwalejin sun lashe Kudancin Yankin Tattaunawar Inshora ta ƙasa don makarantun sakandare a Ghana.<ref>{{Cite web |last=Daily Graphic |date=17 November 2022 |title=National Insurance Debate: Komenda College of Education wins southern zone |url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/ghana-news-national-insurance-debate-komenda-college-of-education-wins-southern-zone.html |access-date=21 August 2023 |website=Graphic Online}}</ref>
== Sashen da Shirye-shiryen ==
# Lissafi / ICT <ref name=":0">{{Cite web |title=Departments & Programmes |url=https://komendacollege.edu.gh/departments-programmes-2/ |access-date=2023-08-30 |website=Komenda College of Education |language=en-US |archive-date=2023-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830234629/https://komendacollege.edu.gh/departments-programmes-2/ |url-status=dead }}</ref>
# Harsuna <ref name=":0" />
# Ilimi <ref name=":0" />
# Kimiyya ta Jama'a <ref name=":0" />
# TVET <ref name=":0" />
# Kimiyya <ref name=":0" />
== Shugabannin ==
{| class="wikitable"
|+Wadannan sun kasance shugabannin kwalejin:
!Sunan
!Shekaru da aka yi amfani da su
|-
|Mista LA Creedy
|1948 -1962
|-
|R.R. Okyne
|1962-1971
|-
|Rev. C.K. Assiaw-Dufu
|1972-1978
|-
|Mista J.A. Walker
|1978-1980
|-
|Mista Robert Mensah
|1981-1986
|-
|Mista Robert Mensah
|1981-1986
|-
|Mista Robert Mensah
|1981-1986
|-
|Mista Kismet Sagoe (Ag)
|1992-1993
|-
|Misis Rose Newman
|1993-1998
|-
|Mista J.K. Sekum (Ag)
|1998-2000
|-
|Mista J.K. Dadzie
|2000-2006
|-
|Ms. Gladys Annan Noonoo
|2007-
|-
|Rev. Dr. Kwesi Nkum Wilson <ref>{{Cite web |last=Coleman |first=Moses |date=2023-05-09 |title=The Governing Council of Komenda College of Education Reappoints Principal for a Second Term |url=https://colemanpublication.com/komenda-college-of-education-reappoints-principal-for-a-second-term/ |access-date=2023-08-21 |website=Coleman Publications |language=en-US |archive-date=2023-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821170113/https://colemanpublication.com/komenda-college-of-education-reappoints-principal-for-a-second-term/ |url-status=dead }}</ref>
|2023-
|}
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
Abubuwan da aka haɗu daga Kwalejin Horar da Malamai ta Komenda. Dubi Talk:Komenda Koyar da MalamaiMagana: Kwalejin Horar da Malamai ta Komenda{{Colleges of Education in Ghana}}
0bsmpi3m4q1x9zodg6x0w1fsu5a8tp3
Kungiyar Ilimi da Bincike ta Kudanci
0
80069
835947
635999
2026-05-14T20:07:31Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835947
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kungiyar Ilimi da Bincike ta Kudancin''' (SERA), wacce aka kafa a Shekara ta 1999, wata kawance ce da aka kafa tsakanin [[Jami'ar Pretoria]] da Majalisar Nazarin Kimiyya da Masana'antu.<ref>{{Cite web |url=http://www.seralliance.com/pdfs/sera_annual_review_2002.pdf |title=Highlights and Achievements. Retrieved 10 September 2009. |access-date=22 June 2024 |archive-date=24 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224151730/http://www.seralliance.com/pdfs/sera_annual_review_2002.pdf |url-status=dead }}</ref> Kungiyar tana aiki tare a cikin gida da na duniya tare da jami'o'i, kungiyoyin ba da agaji, kamfanoni da kungiyoyi masu yawa a fannoni daban-daban na bincike.<ref>{{Cite web |url=http://www.seralliance.com/pdfs/sera_relationships.pdf |title=SERA Relationships and Links. Retrieved 1 October 2009. |access-date=22 June 2024 |archive-date=24 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224151838/http://www.seralliance.com/pdfs/sera_relationships.pdf |url-status=dead }}</ref> Sera tana da kashi 50% na hannun jari a cikin Innovation Hub, wurin shakatawa na fasaha wanda ke kan hekta 60 na gonar gwaji ta jami'ar.
== Tarihi ==
Abokan haɗin gwiwa sun gano wurare da yawa na sha'awa, iyawa da iyawa. A cikin waɗannan yankuna, an gano jigogi kuma an haɗa ƙungiyoyin aiki don bincika yiwuwar hadin gwiwa. Ilimi, [[bincike]], ayyukan da suka shafi kasuwa, dukiyar ilimi da kuma shiga tsakani za su zama abin da za a mayar da hankali ga wannan hadin gwiwa. Kungiyoyin sun bincika gaskiyar yanzu da damar kasuwa a kowane ɗayan waɗannan fannoni, kuma sun haɓaka shawarwari don ayyuka daban-daban, kamar hadin gwiwar shirye-shiryen digiri, ci gaban cibiyoyin hadin gwiwa ko cibiyoyin ƙwarewa da ayyukan wucin gadi.
An ba da damar yin amfani da shi ga SERA (Pty) Ltd, kamfani wanda aka kafa a matsayin reshen amfani da fasaha na kawancen. Babban abin da ya fi mayar da hankali shi ne neman mafi kyawun, mafi kyawun hanyar kawo fasaha zuwa kasuwa ta hanyar shiga tsakani, kasuwanci da kariya da amfani da dukiyar ilimi.
Kungiyar dabarun ta ci gaba da neman hadin kai da yankuna na amfanin juna ga kungiyoyin biyu. Yawancin tsare-tsaren fa'idodi, gami da tsarin biyan kuɗi na ma'aikata, tsarin karatun digiri, farfesa na musamman, nadin abokai da ci gaba da fa'idodin ilimi ga abokan hulɗa biyu sun samo asali ne daga kawancen.<ref>http://www.seralliance.com/profile.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716042123/http://www.seralliance.com/profile.php |date=2011-07-16 }} SERA Profile</ref>
== Cibiyar ƙirƙira ==
[[Fayil:Innovation_Hub,_Pretoria.jpg|right|thumb|Cibiyar ƙirƙira]]
SERA da Gwamnatin Lardin Gauteng (GPG) sun amince da kafa Cibiyar Innovation ta hanyar shirin Blue IQ, wani shiri na rand biliyan da yawa na gwamnatin lardin don saka hannun jari a ci gaban ababen more rayuwa na tattalin arziki a cikin manyan ayyukan da aka gano a cikin yawon bude ido, masana'antu masu wayo da masana'antu mai mahimmanci, don ƙirƙirar lardin "mai basira".<ref>{{Cite web |title=The Innovation Hub - a community for creators of the future |url=http://www.theinnovationhub.com/aboutus.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090726094840/http://www.theinnovationhub.com/aboutus.cfm |archive-date=2009-07-26 |access-date=2009-06-17}} The Innovation Hub</ref> Cibiyar Innovation ita ce wurin shakatawa na farko na kimiyya da fasaha na Afirka da aka amince da shi a duniya kuma memba ne na Ƙungiyar Kimiyya ta Duniya.<ref>http://www.theinnovationhub.com/about-us {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240622075615/https://www.theinnovationhub.com/about-us |date=2024-06-22 }} About Us Retrieved October 6, 2011</ref>
Cibiyar Innovation tana kan hanyar ilimi tsakanin Jami'ar Pretoria da CSIR a gonar gwaji ta jami'ar. Cibiyar Innovation tana ba da yanayin da ya dace da kasuwancin da ke da fasaha da 'yan kasuwa masu fasahar zamani, kuma tana jan hankalin masu haya, suna motsa bincike da ci gaba da samar da incubators don kasuwancin farawa. Ci gaban zai hada da kafa wani high-technology incubator. Wannan haɗin gwiwar yana da niyyar ƙirƙirar sabon bangare wanda ya haɗu da ƙarfin jami'a da CSIR tare da na kasuwanci da gwamnati don haɓaka ayyukan tattalin arziki da ba da damar kasuwanci na gida, fasahar zamani.
SERA (Pty) Ltd yana da hannun jari na 50% a cikin Kamfanin Innovation Hub Management Company (Pty) Ltd da Kamfanin Innovation Hub Incubator Company (Pty) Ltd kuma shine mai mallakar SERA Hub Investments (Pty) Ltd.{{Ana bukatan hujja|date=October 2007}}</link> . Ana ci gaba da tattaunawa don kafa asusun kasuwanci, yayin da jami'o'i da CSIR suka amince da kafa sabon asusun kirkire-kirkire na Sashen Kasuwanci da Masana'antu. <ref>{{Cite web |title=RealBusiness [net]work |url=http://www.realbusiness.co.za/Article.aspx?articleID=3168&typeID=2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070818102629/http://www.realbusiness.co.za/Article.aspx?articleID=3168&typeID=2 |archive-date=2007-08-18 |access-date=2009-06-17}} Real Business</ref>
== Ayyuka ==
* An kafa Cibiyar Afirka don Fasahar Gene (ACGT) a cikin 2001 a matsayin ƙungiyar aikin kimiyyar halittu ta SERA. ACGT tun daga lokacin ya girma ya zama shirin yanki.<ref>http://www.acgt.co.za/profiles/Burton.php{{dead link|date=May 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist}}
== Haɗin waje ==
* [https://web.archive.org/web/20051221095821/http://www.seralliance.com/ Shafin yanar gizon SERA]
{{Southern Education and Research Alliance}}
oz2fj12kz9ose74zmrcx7o53r64dwbv
Lomatium grayi
0
80983
836155
500296
2026-05-15T09:22:10Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836155
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Fayil:Lomatium grayi 3293.JPG|thumb|hoton filawa lomatium]]
'''''Lomatium grayi''''', wanda aka fi sani da Gray's biscuitroot, Gray's desert parsley, ko pungent desert parsley. Yana da asali a Yammacin Kanada a [[British Columbia]], da Yammacin Amurka, gami da daga Gabashin Cascades da arewa maso gabashin [[California]] zuwa Dutsen Rocky . <ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOGR&mapType=nativity&photoID=logr_001_avp.jpg USDA: ''Lomatium grayi''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708214426/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOGR&mapType=nativity&photoID=logr_001_avp.jpg |date=2024-07-08 }}; info + native distribution map . Accessed 8 January 2013.</ref><ref>[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_county_map.pl?taxon_id=31420&hcode=0002000004 Consortium of California Herbaria (Jepson): ''Lomatium grayi'' distribution]. Accessed 8 January 2013.</ref>
Itace ne mai tsayi wanda aka samo yana girma a cikin bankunan duwatsu da gangara.<ref name="jepson">''Lomatium grayi'' in Jepson Flora Project (eds.) Jepson eFlora, [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_IJM.pl?tid=31420 info + detailed distribution map] . Accessed 8 January 2013.</ref> Yana girma a ko'ina cikin tsaunuka na sagebrush da kuma cikin gandun daji na pinyon-juniper . Yana da tsawon rayuwa na shekaru 5-7.
== Bayyanawa ==
[[Fayil:Lomatium-grayi--mature-seeds_8974240792_o_2.jpg|thumb|Tsuntsaye masu girma na ''Lomatium grayi'']]
''Lomatium grayi'' yana da rassan glabrous waɗanda suka rabu a ƙasa, da kuma dogon Tushen mai kauri. An raba ganyen duhu-kore da yawa. Yana fure daga Maris zuwa Yuli tare da umbels na 1-20, kowannensu yana da daruruwan furanni masu launin rawaya, <ref name="jepson"/> <ref name="burke">[http://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection.php?Genus=Lomatium&Species=grayi Burke Museum—WTU Herbarium: ''Lomatium grayi''] — info + images. Accessed 8 January 2013.</ref> a kan rassan da ba su da ganye.<ref name=":0" /> 'Ya'yan itace suna da glabrous, elliptic, 8-15 mm tsawo, tare da fuka-fuki na gefe game da rabi kamar yadda jiki yake.<ref>[https://biology.burke.washington.edu/herbarium/imagecollection/taxon.php?Taxon=Lomatium%20papilioniferum Burke Museum—WTU Herbarium: ''Lomatium papilioniferum'']. Accessed 22 May 2021.</ref> Shuka yana da ƙanshi mai ƙarfi kamar parsley.<ref name=":0" />
; Iri-iri
* ''Lomatium grayi'' var. ''depauperatum'' <small> (M.E. Jones) Mathias</small>; ya zama ruwan dare a arewa maso gabashin [[Nevada]] da arewa maso yammacin [[Utah]].<ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOGRD USDA Plants Profile: ''Lomatium grayi'' var. ''depauperatum'' — (Gray's biscuitroot)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708211248/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOGRD |date=2024-07-08 }} . Accessed 8 January 2013.</ref>
* Lomatium grayi var. grayi [2][3]ya kasance a cikin ''grayi'' <ref name="burke"/><ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOGRG2 USDA: ''Lomatium grayi'' var. ''depauperatum'' — (Gray's biscuitroot)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708202015/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOGRG2 |date=2024-07-08 }} . Accessed 8 January 2013.</ref>
== Tarihin lissafi ==
Wani binciken da aka yi a shekarar 2018 ya ba da shawarar raba ''''L. grayi '''' zuwa nau'o'i huɗu, bisa ga nazarin morphometric: ''Lomatium klickitatense'' a cikin Klickitat County, Washington da yankunan da ke kewaye da shi; ''Lomatium papilioniferum'' a sauran Pacific Northwest; ''Lomatium ''depauperatum'''' (tsohon L. gray var. depauperatom) a yammacin Utah da Nevada; da ''Lomatium grayi'' s.s. a yammacin Dutsen Rocky da wuraren da ke kusa.<ref>{{Cite journal |last=Alexander |first=J. A. |last2=Whaley |first2=W. |last3=Blain |first3=N. |date=2018 |title=The Lomatium grayi complex (Apiaceae) of the western United States: a taxonomic revision based on morphometric, essential oil composition, and larva-host coevolution studies |url=https://journals.brit.org/jbrit/article/view/945 |journal=Journal of the Botanical Research Institute of Texas |volume=12 |issue=2 |pages=387–444 |doi=10.17348/jbrit.v12.i2.945 |s2cid=244520142 |doi-access=free}}</ref>
== Amfani da shi ==
Mutanen Arewacin Paiute a Oregon sun yi amfani da shuka a matsayin tushen abinci; an ci sabbin rassan, kuma tushen abinci ne na yunwa na hunturu.<ref>[http://herb.umd.umich.edu/herb/search.pl?searchstring=Lomatium+grayi Native American Ethnobotany (University of Michigan - Dearborn)] . Accessed 8 January 2013.</ref>
== manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOGR USDA Shuke-shuke Bayanan martaba: ''Lomatium grayi'' (Gray's biscuitroot)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708205548/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=LOGR |date=2024-07-08 }}
* [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_IJM.pl?tid=31420 Magani na Jepson eFlora: ''Lomatium grayi'']
* [http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=ucjeps&where-genre=Plant&where-taxon=Lomatium+grayi&title_tag=Lomatium+grayi ''Lomatium grayi'' - U.C. Hoton hoton]
{{Taxonbar|from=Q6669236}}
1x2a744zz0hln02hozn5bpk3wvl7q7w
Lulama Ntshayisa
0
88723
836182
707009
2026-05-15T11:24:15Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836182
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Lulama Maxwell Ntshayisa (23 ga watan Agusta 1958 – 23 Yuli shekara ta 2021) ɗan siyasan Afirka ta Kudu ne wanda aka zaɓa a Majalisar Dokokin Afirka ta Kudu a babban zaɓe na 2014 a matsayin memba na Congress mai zaman kansa na Afirka. An sake zabe shi a 2019. Ntshayisa ya mutu daga COVID-19 a cikin shekara ta 2021.
== Aikin majalisa ==
A shekara ta 2014, Ntshayisa ya tsaya takarar majalisar dokokin Afrika ta Kudu a matsayin na biyu a jerin jam'iyyu na kasa na jam'iyyar African Independent Congress. <ref>{{Cite web |title=African Independent Congress National Election List 2014 (Election List) |url=https://www.pa.org.za/election/2014/national/party/aic/ |access-date=1 January 2021 |website=People's Assembly}}</ref> A zaben watan Mayu, ya lashe kujera a majalisar dokokin kasar. <ref>{{Cite web |date=18 May 2014 |title=2014 elections: List of MPs from smaller parties elected to NA |url=https://www.politicsweb.co.za/documents/2014-elections-list-of-mps-from-smaller-parties-el |access-date=1 January 2021 |website=Politicsweb}}</ref> A wannan watan ne aka rantsar da shi. A watan Yunin shekara ta 2014, an ba shi mambobin kwamitinsa.
A shekara ta 2019, ya sake tsayawa takara a karo na biyu a jerin jam’iyyar AIC ta kasa. <ref>{{Cite web |title=African Independent Congress National Election List 2019 |url=https://www.pa.org.za/election/2019/national/party/aic/ |access-date=1 January 2021 |website=People's Assembly}}</ref> An sake zaben Ntshayisa a zaben ranar 8 ga Mayu, shekara ta 2019. An rantsar da shi a karo na biyu a matsayin dan majalisar dokokin kasar a ranar 22 ga watan Mayu. Ya karbi sabbin ayyukan kwamitinsa a watan Yuni shekara ta 2019. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=Announcements, tablings and committee reports |url=https://www.parliament.gov.za/storage/app/media/Docs/atc/b15cfe21-ab17-4cf6-a638-3d164e752c63.pdf |access-date=26 July 2021 |website=[[Parliament of South Africa]]}}</ref>
A cikin watan Afrilun shekara ta 2021, ya zama memba na kwamitin bincike na sashe na 194 wanda ba ya jefa kuri'a wanda zai tabbatar da koshin lafiyar Ma'aikacin Busisiwe Mkhwebane na rike mukamin. <ref>{{Cite web |date=7 April 2021 |title=Appointment of Members of Parliament to Serve on Section 194 Enquiry Committee |url=https://www.parliament.gov.za/press-releases/appointment-members-parliament-serve-section-194-enquiry-committee |access-date=26 July 2021 |website=[[Parliament of South Africa]]}}</ref> Ya zama memba na jefa kuri'a a watan Yunin shekara ta 2021 bayan da aka sake kafa kwamitin don bai wa kananan jam'iyyu 'yancin kada kuri'a.
=== Ayyukan kwamitin ===
* Kwamitin Fayil kan Noma, Gyaran Kasa da Raya Karkara <ref name="Parl">{{Cite web |title=Mr Lulama Maxwell Ntshayisa |url=https://www.parliament.gov.za/person-details/290 |access-date=1 January 2021 |website=Parliament of South Africa }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Kwamitin Fayil kan Ilimi na Farko <ref name="Parl" />
* Kwamitin Fayil kan Aiki da Aiki <ref name="Parl" />
* Kwamitin Fayil na Babban Ilimi, Kimiyya da Fasaha <ref name="Parl" />
* Kwamitin Fayil kan Wasanni, Fasaha da Al'adu <ref name="Parl" />
* Kwamitin Binciken Sashe na 194 <ref>{{Cite web |date=21 June 2021 |title=Announcements, tablings and committee reports |url=https://www.parliament.gov.za/storage/app/media/Docs/atc/5bd57e9f-5b2d-4a04-8f69-896355086bf8.pdf |access-date=22 July 2021 |website=[[Parliament of South Africa]]}}</ref>
* Kwamitin ladabtarwa
==== Ayyukan kwamitin da suka gabata ====
* Kwamitin Fayil kan Noma, Gandun daji da Kamun Kifi <ref name="PeoplesAssembly">{{Cite web |title=Mr Lulama Maxwell Ntshayisa |url=https://www.pa.org.za/person/lulama-maxwell-ntshayisa/ |access-date=26 July 2021 |website=People's Assembly}}</ref>
* Kwamitin Fayil kan Wasanni da Nishaɗi <ref name="PeoplesAssembly" />
* Kwamitin Fayil kan Ci gaban Karkara da Gyaran Kasa <ref name="PeoplesAssembly" />
* Kwamitin Ad Hoc kan Rahoton Ministan 'Yan Sanda akan Nkandla <ref name="PeoplesAssembly" />
== Mutuwa ==
Ntshayisa ya mutu daga [[Koronavirus 2019|COVID-19]] a ranar 23 ga Yuli 2021. <ref>{{Cite web |date=24 July 2021 |title=Media Statement: Sports, Arts and Culture Committee Saddened by Passing of its Member, Mr Lulama Ntshayisa |url=https://www.parliament.gov.za/press-releases/media-statement-sports-arts-and-culture-committee-saddened-passing-its-member-mr-lulama-ntshayisa |access-date=26 July 2021 |website=[[Parliament of South Africa]]}}</ref>
== Duba kuma ==
* Jerin sunayen 'yan majalisar dokokin kasar Afirka ta Kudu da suka mutu a kan mukamansu
== Manazarta ==
[[Rukuni:Matattun 2021]]
[[Rukuni:Haihuwan 1958]]
2zatzc3vn8pos08notnoks20dpzfc8i
Lokman Slim
0
89654
836151
811592
2026-05-15T09:11:10Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836151
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lokman Mohsen Slim''' ( an haife shie 17 ga watan Yuli shie kara ta 1962 - 4 Fabrairu 2021) ɗan [[Shi'a]] ɗan ƙasar Lebanon ne mawallafi, ɗan gwagwarmayar siyasa kuma mai sharhi, <ref>{{Cite web |title=CGS News International Symposium "Ethnic Division of Polity and Society in Post-Civil War and Under-Conflict Nations: Cyprus, Lebanon, Former Yugoslavia, Iraq and Israel/Palestine" |url=http://www.cgs.c.u-tokyo.ac.jp/news_e/news01_e.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326080558/http://www.cgs.c.u-tokyo.ac.jp/news_e/news01_e.html |archive-date=26 March 2012 |access-date=28 June 2011}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Lebanon news - NOW Lebanon -No thanks, Sayyed Hassan |url=http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?page=3&ID=74306&MID=0&PID=0&FParentID=0&FFParentID=0&orderdir=desc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120902192531/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?page=3&ID=74306&MID=0&PID=0&FParentID=0&FFParentID=0&orderdir=desc |archive-date=2 September 2012 |access-date=28 June 2011}}</ref> wanda ya haɓaka Al'adun Tunawa don tinkarar rikice-rikicen da suka gabata da na yanzu na [[Lebanon|Labanon]] da ma yankin gaba ɗaya. An san Slim a matsayin fitaccen mai sukar [[Hezbollah|Hizbullah]] (da sauran dukkan jam'iyyun mazhaba). <ref>{{Cite web |last= |first= |date=5 February 2021 |title=Nachruf - Wahrheit als Provokation |url=https://www.medico.de/wahrheit-als-provokation-18095 |access-date=5 February 2021 |website=medico international |publisher=[[Medico International]] |language=de-DE}}</ref> An same shi da harbi har lahira a cikin motarsa a kudancin Lebanon da ke karkashin ikon Hezbollah . <ref name=":0">{{Cite web |date=4 February 2021 |title=Lokman Slim, prominent Hezbollah critic, shot dead in south Lebanon |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20210204-lokman-slim-prominent-hezbollah-critic-shot-dead-in-south-lebanon |access-date=5 February 2021 |website=France 24 |language=en}}</ref> Mutane da dama ciki har da 'yar uwar Slim na zargin Hizbullah da aikata kisan, zargin da Hizbullah ta musanta.
== Rayuwar farko da aiki ==
An haifi Lokman Mohsen Slim a Haret Hreik, wanda a lokacin wani ƙauye ne kusa kuma yanzu yana Kudancin Beirut. Shi ne ɗan gidan ƙwararrun dangin Shi'a na Labanon da ke da alaƙa mai ƙarfi da manyan [[Kiristanci|Kiristoci]] . Mahaifiyarsa Salma Mercak, wacce ta tsira daga gare shi, marubuciya ce 'yar ƙasar [[Misra|Masar]] kuma 'yar asalin ƙasar [[Lebanon]] . <ref>{{Cite web |last=Jalkh |first=Jeanine |date=5 February 2021 |title=Lokman Slim, la liberté à tout prix |url=https://www.lorientlejour.com/article/1250856/lokman-slim-la-liberte-a-tout-prix.html |access-date=5 February 2021 |website=L'Orient-Le Jour |language=fr}}</ref> Mahaifinsa [[Mohsen Slim]] ya kasance mataimakin (MP) a majalisar dokokin Lebanon daga 1960 zuwa 1964 kuma a shekarar 1977 ya kafa jam'iyyar 'yan Shi'a ta ''[[Union des Forces Libanaises]]'', wadda ta bukaci a kwance damarar sojojin Falasdinawa masu fafutuka a Lebanon. Daga baya a cikin yakin basasa na Lebanon ya motsa aikinsa na doka zuwa [[Faris|Paris]] . <ref name=":1" />
Lokman Slim ya koma Faransa a 1982 don nazarin [[falsafa]] a Jami'ar Paris-Sorbonne . <ref name="auto">{{Cite web |date=4 February 2021 |title=Who is Lokman Slim: A profile on Lebanese activist, Hezbollah critic shot to death |url=https://english.alarabiya.net/features/2021/02/04/Who-is-Lokman-Slim-A-profile-on-Lebanese-activist-Hezbollah-critic-shot-to-death |website=Al Arabiya}}</ref> Ya koma Beirut a 1988. Shekaru biyu bayan haka, ya kafa [[Dar al Jadeed]] Publishing House, <ref>{{Cite web |title=شركات - نشر وتوزيع - Dar al Jadeed Publishing House |url=http://www.index-pro.net/index.php?option=com_sobi2&sobi2Task=sobi2Details&catid=334&sobi2Id=15780&Itemid=120 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326080556/http://www.index-pro.net/index.php?option=com_sobi2&sobi2Task=sobi2Details&catid=334&sobi2Id=15780&Itemid=120 |archive-date=26 March 2012 |access-date=28 June 2011}}</ref> wanda ke buga adabin Larabci da kasidun abubuwan da ke da rikici. Littattafan da ta buga sun fito ne daga littafan da Rundunar Tsaro ta Labanon ta haramta zuwa fassarar Larabci na farko na rubuce-rubucen [[Mohammad Khatami|Muhammad Khatami]], tsohon shugaban kasar Iran, wanda ya haifar da cece-kuce a cikin al'ummar Shi'a a Labanon. An buga labarai da kasidu da fassarorin Slim da yawa cikin jaridu da littattafai na Ingilishi da Faransanci da Larabci.{{Ana bukatan hujja|date=February 2021}}</link>Ya rayu kuma ya yi aiki a yankunan Kudancin <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">] [ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2021)">Greater</span></nowiki>''</sup> [[Beirut]] , Kudancin Lebanon, da kwarin Bekaa . <ref>{{Cite web |title=Lebanon news - NOW Lebanon -Independent Shia politics |url=http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=147051 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120902192504/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=147051 |archive-date=2 September 2012 |access-date=28 June 2011}}</ref>
== Art a matsayin gwagwarmayar siyasa ==
[[Fayil:UMAM-Hangar-SouthernBeirut_RomanDeckert15122018.jpg|thumb| UMAM-Hangar yayin nunin 2018 "A cikin Yabon Fusion na Lebanon"]]
A cikin 2001, Slim ya koma fim tare da kafa Umam Productions, wanda ya samar da fina-finai da yawa, ciki har da ''Massaker'' <ref>{{Cite web |last=Guardian Staff |date=4 November 2005 |title=Rory McCarthy looks at Lebanese film Massacre |url=http://www.theguardian.com/film/2005/nov/04/2 |website=the Guardian}}</ref> wanda Slim ya shirya tare da matarsa Monika Borgmann Bajamushiya . Ya lashe lambar yabo ta Fipresci a bikin Fina-Finan Duniya na Berlin a 2005. <ref>{{Cite web |title=FIPRESCI - Awards 2005 |url=http://www.fipresci.org/awards/awards/awards_2005.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605190418/http://www.fipresci.org/awards/awards/awards_2005.htm |archive-date=5 June 2011 |access-date=1 June 2011}}</ref> A cikin 2004, ya haɗu da Umam Documentation &amp; Research (D&R), ƙungiya mai zaman kanta mai zaman kanta a yankin kudancin Beirut na Haret Hreik, inda ƙungiyar ke ƙirƙirar buɗaɗɗen tarihin abubuwan da suka shafi tarihin zamantakewa da siyasa na Lebanon. Ƙungiyar ta shirya da kuma sauƙaƙe nunin nuni a sanannen "Hangar" <ref>{{Cite web |title=The Hangar, the sheikh and the Hezbollah. Incursion in the Dahiye... | Mediterranean | Culture et politique en Méditerranée: Information et identité Méditerranéennes avec Babelmed |url=http://www.babelmed.net/index.php?c=4923&m=&k=&l=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120404022932/http://www.babelmed.net/index.php?c=4923&m=&k=&l=en |archive-date=4 April 2012 |access-date=28 June 2011}}</ref> don masu zane-zane su fito fili su magance tabo na yakin basasar Lebanon (1975-1990), wanda aka yi la'akari da shi kuma ba a koyar da shi a matakin farko ko sakandare ba. Umam kuma yana shirya fina-finai, nune-nunen zane-zane, da tattaunawa da suka shafi tashin hankali da tunawa da yaki. <ref>{{Cite web |title=UMAM D&R |url=https://www.umam-dr.org//main/ |website=UMAM D&R |access-date=2024-12-25 |archive-date=2020-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922085256/https://umam-dr.org/main/ |url-status=dead }}</ref>
Ɗayan nunin nunin da Umam ke ci gaba da yi tun 2008 shine “Bace,” tarin hotunan da ke nuna mutanen da suka ɓace daga Yaƙin Basasa na Lebanon . An gabatar da wannan baje kolin tare da " ''Kwamitin 'Yan uwan wadanda aka yi garkuwa da su da kuma wadanda aka bace a Lebanon"'', " ''Taimakawa 'yan Lebanon a tsare da gudun hijira (SOLIDE)"'', da " ''Kwamitin Iyalan Lebanon da ake tsare da su a Siriya'' "tare da daruruwan mutane masu alaka da bacewar. <ref>{{Cite web |title=COPEX |url=http://www.umam-dr.org/projectInfo.php?fromTab=pastProjects&projectId=58 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326080907/http://www.umam-dr.org/projectInfo.php?fromTab=pastProjects&projectId=58 |archive-date=26 March 2012 |access-date=17 January 2022 |website=www.umam-dr.org}}</ref>
== Ilimin al'umma a matsayin jagora ga canjin siyasa ==
[[Fayil:OfficeLokmanSlim-UMAM-Beirut_RomanDeckert22112021.jpg|thumb| Slim office d'in UMAM d'auke da rigar sa a wardrobe d'in ya barsu kafin a kashe shi. A hannun dama akwai fitilar harsashi wanda ya kasance yana tsayawa a layin kore a lokacin yakin basasar Lebanon.]]
Aikin Slim Hayya Bina (HB), ma'ana "Mu Tafi", <ref name="auto"/> wani shiri ne wanda aka fara a lokacin zaɓen 'yan majalisar dokoki na shekara ta 2005 a ƙasar Labanon da nufin haɓaka shigar 'yan ƙasa cikin tsarin siyasa da adawa da tsarin ƙungiyoyin addini na Labanon. Slim da kansa ya kwatanta al'ummomin mazhabobin addini da "kwayoyin da ake daure [[Beirut|']] yan Lebanon a cikinsu <ref>{{Cite web |date=27 May 2005 |title=Analysis: Religious voting in Lebanon |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4583697.stm |website=BBC}}</ref> Yankunan Kwarin Bekaa <ref name="auto" />
A cikin 2008, Hayya Bina ya shiga a matsayin abokin tarayya tare da National Democratic Institute (NDI) "Citizen Lebanon" aikin. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://citizenlebanon.org/newsletters/CL%20Newsletter%20April%2009.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326080558/http://citizenlebanon.org/newsletters/CL%20Newsletter%20April%2009.pdf |archive-date=26 March 2012 |access-date=28 June 2011}}</ref> Tare da horar da jagoranci da na jama'a da NDI ta gudanar, Hayya Bina ya jagoranci ayyukan da'awar jama'a da dama a yankunan Shi'a na Lebanon. A Ba'albek, ma'aikatan gonaki na Hayya Bina sun shirya aikin kashe kwari don taimakawa wajen bunkasa tattalin arzikin manoma na gida; a Shmustar, ma'aikata sun haɗa kai tare da mazauna wurin don ba da shawara ga ayyukan tattara shara don hana yaduwar cututtuka; a Hermel, wani aikin share fage na yankin Assi. Wannan aikin ya haɗa da ayyukan wayar da kan muhalli, kwanakin tsaftacewa, da tattaunawa tare da zaɓaɓɓun jami'ai. <ref name="auto"/>
Hayya Bina ta ci gaba da aiwatar da shirin koyar da Turancin Ingilishi guda daya tilo a kasar Lebanon ga mata manya, “Koyawa Mata Turanci,” daukar malamai a yankunan karkara domin kawo darasi zuwa yankunan da tattalin arzikinsu ya tabarbare a kudu da kwarin Bekaa. <ref>{{Cite web |title=US Embassy launches English courses for rural women |url=https://www.dailystar.com.lb//News/Lebanon-News/2010/May-28/58988-us-embassy-launches-english-courses-for-rural-women.ashx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210917000536/https://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2010/May-28/58988-us-embassy-launches-english-courses-for-rural-women.ashx |archive-date=17 September 2021 |access-date=4 February 2021 |website=www.dailystar.com.lb}}</ref> Ilimin koyarwa na shirin ya haɗu da nahawu na yau da kullun tare da ingantattun nodes, kamar haƙƙin ɗan adam, al'ada, wurin aiki, da ƙamus na kusa-gida. Bayar da wannan shirin a yankuna daban-daban ya kuma baiwa malaman karkara da ba su bar kauyukansu damar zagayawa a fadin kasar nan domin horar da malamai ba. <ref>{{Cite web |title=Lebanon news - NOW Lebanon -Women teach English in rural areas |url=http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=219914 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110218213225/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=219914 |archive-date=18 February 2011 |access-date=17 January 2022 |website=www.nowlebanon.com}}</ref>
[[Fayil:GraveLokmanSlim-UMAM-Beirut_RomanDeckert22112021.jpg|thumb| Kabarin Slim a UMAM]]
Slim ya bayyana a shekarar 2019 cewa shugaban kungiyar Hizbullah ne ke da alhakin faruwar lamarin inda mutane suka zo gidansa da ofisoshinsa suna rera kalamai da barazana. Ya kuma ba da rahoton barazanar kisa bayan wata muhawara yayin zanga-zangar Lebanon ta 2019-2020 . Slim ya bayyana imanin cewa Hezbollah na da rawa a fashewar Beirut na 2020 . <ref name=":0"/>
== Mutuwa ==
A daren 3 ga Fabrairu, 2021, yayin kulle- kullen COVID-19, Lokman yana dawowa shi kaɗai a cikin motar haya zuwa [[Beirut]], bayan ya ziyarci abokinsa a ƙauyen Niha, gundumar Taya, kuma ba a iya gano shi a cikin sa'o'i masu zuwa. Daga baya an gano motarsa a wani yanki mai nisa tsakanin kauyukan Addousiyeh da Tafahta a kudancin gundumar al Zahrani, gundumar Sidon, <ref>{{Cite web |date=4 February 2021 |title=Anti-Hezbollah activist Lokman Slim found dead in south Lebanon |url=https://www.thenationalnews.com/mena/lebanon/anti-hezbollah-activist-lokman-slim-found-dead-in-south-lebanon-1.1159577 |website=The National News}}</ref> kuma an tsinci gawar Lokman a cikinta, bayan an harbe shi sau hudu a kai kuma sau daya a baya. An kwantar da shi a wani asibiti a yankin, inda aka ce ya rasu. 'Yar uwarsa ta ce "watakila akwai tushen akida da siyasa a cikin kisan". <ref name="aljazeera 2021">{{Cite web |title='A huge loss': Lebanese anti-Hezbollah activist shot dead |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/4/lebanese-anti-hezbollah-activist-found-dead-in-this-car |website=www.aljazeera.com}}</ref>
Slim dai a kwanakin baya kafin kisan ya bayyana cewa magoya bayan [[Hezbollah|Hizbullah]] na yi masa barazana a gidansa tare da zarginsa da cin amanar kasa. Bayan da aka tabbatar da mutuwar, Jawad Nasrallah dan shugaban Hizbullah ya wallafa a shafinsa na Twitter cewa: "Rashin wasu mutane a hakika riba ce da ba a shirya ba #ba a yi hakuri ba". Daga baya ya goge sakon sannan ya musanta cewa yana nufin Slim ne. <ref>{{Cite web |last=DC (ACW) |first=Arab Center Washington |date=2024-03-01 |title=The Limits of Justice in Lebanon—and What It Means for the Future of the Country |url=https://arabcenterdc.org/resource/the-limits-of-justice-in-lebanon-and-what-it-means-for-the-future-of-the-country/ |access-date=2024-11-18 |website=Arab Center Washington DC |language=en-US}}</ref> Yana daga cikin hare-hare da kamfen na nuna kyama a shafukan sada zumunta da aka yi wa Slim hari. <ref>{{Cite web |last=DC (ACW) |first=Arab Center Washington |date=2024-03-01 |title=The Limits of Justice in Lebanon—and What It Means for the Future of the Country |url=https://arabcenterdc.org/resource/the-limits-of-justice-in-lebanon-and-what-it-means-for-the-future-of-the-country/ |access-date=2024-11-18 |website=Arab Center Washington DC |language=en-US}}</ref> Kungiyar Hizbullah ta yi Allah wadai da kisan, ta musanta cewa tana da hannu a ciki sannan ta bukaci a gudanar da bincike cikin gaggawa. <ref name="aljazeera 2021"/> ''DW'' ta yi kiyasin cewa Slim na daya daga cikin jerin kashe-kashe da aka yi wa masu sukar Hizbullah, kuma "babu wani a Lebanon da ke fatan za a cimma matsaya kan kisan Slim".
=== Bincike ===
Jami'an tsaron cikin gida sun kammala bincike kan mutuwar Slim. A cikin Mayu 2021, mai gabatar da kara na Kudancin Lebanon ya rufe binciken ba tare da kama shi da tuhumar da aka yi masa ba. <ref name=":2">{{Cite web |date=3 February 2022 |title=Lebanon: Flawed Investigations of Politically-Sensitive Murders |url=https://www.hrw.org/news/2022/02/03/lebanon-flawed-investigations-politically-sensitive-murders |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220203051156/https://www.hrw.org/news/2022/02/03/lebanon-flawed-investigations-politically-sensitive-murders |archive-date=3 February 2022 |access-date=4 February 2024 |website=[[Human Rights Watch]] |language=en}}</ref> Bayan korafin da iyalan Slim suka yi, an mika karar ga alkali mai bincike. <ref name=":3">{{Cite web |date=3 February 2024 |title=Still No Justice for Slain Lebanese Researcher's Family |url=https://www.hrw.org/news/2024/02/03/still-no-justice-slain-lebanese-researchers-family |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240203205653/https://www.hrw.org/news/2024/02/03/still-no-justice-slain-lebanese-researchers-family |archive-date=3 February 2024 |access-date=4 February 2024 |website=[[Human Rights Watch]] |language=en}}</ref>
A cikin 2022, [[Sa-ido akan Haƙƙin Ɗan Adam|Human Rights Watch]] ta tayar da damuwa game da binciken "maras kyau", yana mai ba da shaida ciki har da gazawar ISF don kare wurin da laifin ya faru, wanda zai iya haifar da gurbatar shaida. Iyalan Slim sun soki cewa tun farko jami’an yankin ne suka jagoranci binciken a Srifa da Zefta, lamarin da ya sa ISF ta mika binciken zuwa Reshen Watsa Labarai. Sun kuma bayyana cewa binciken ya mayar da hankali ne kan mutuwar Slim sakamakon wata takaddama ko kashe kansa. <ref name=":2"/> Binciken kisan kai da kuma fashewar tashar jiragen ruwa ta Beirut, ya kai ga tawagar kisan kai ta 121 da Salim Ayyash ke jagoranta a lokacin. <ref>{{Cite web |last=DC (ACW) |first=Arab Center Washington |date=2024-03-01 |title=The Limits of Justice in Lebanon—and What It Means for the Future of the Country |url=https://arabcenterdc.org/resource/the-limits-of-justice-in-lebanon-and-what-it-means-for-the-future-of-the-country/ |access-date=2024-11-18 |website=Arab Center Washington DC |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Schenker |first=David |date=2024-11-26 |title=Lebanon Is a Global Sanctuary for Criminals |url=https://foreignpolicy.com/2023/08/02/lebanon-crime-hezbollah-salameh-port-explosion-corruption/#cookie_message_anchor |access-date=2024-11-18 |website=Foreign Policy |language=en-US}}</ref>
A watan Nuwamba 2023, alkalin da ke sa ido kan binciken, Charbel Ali Samra, ya yi ritaya. Iyalan Slim sun ruwaito cewa Samra ta yi hira da shaidu uku ne kawai a cikin shekaru biyu da ya yi yana aiki. A wata mai zuwa ne Bilal Halawi ya karbi ragamar alkali mai bincike. <ref name=":3"/>
A cikin Fabrairu 2024, Human Rights Watch ta sabunta roko ga masu gabatar da kara da masu bincike a Lebanon don tabbatar da adalci ga Slim. <ref name=":3"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://www.hayyabina.org Hayya Bina]
* [http://umam-dr.org Takardun UMAM da Bincike]
{{Authority control}}
[[Rukuni:Matattun 2021]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rotfo4zkmnl9qic90ew9h8bq5873ib0
Kirista Bonaud
0
89850
835865
815026
2026-05-14T14:07:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835865
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Yahya Christian Bonaud ( an haife shie a shekara ta 1957 - 26 ga watan Agustan shekara ta 2019), <ref>{{Cite web |date=28 August 2019 |title=Larijani condoles death of French philosopher Yahya Bonaud |url=https://en.mehrnews.com/news/149405/Larijani-condoles-death-of-French-philosopher-Yahya-Bonaud}}</ref> wanda aka fi sani da '''Yaḥyā ʿAlawī''' (ko Yaḥyâ Bonaud) masanin addinin Islama ne na Faransa, masanin falsafa, marubuci, mai fassara, mai sharhi game da [[Alqur'ani mai girma|Alkur'ani]] a Faransanci, kuma farfesa a Cibiyar tauhidin Jāmī a Jami'ar Al-Mustafa ta Duniya a Iran. <ref name="iqna January">{{Cite web |title=J'ai travaillé sur l'imam Khomeiny, sur ses œuvres spirituelles et philosophiques |url=http://iqna.ir/fr/news/2687536/jai-travaill%C3%A9-sur-limam-khomeiny-sur-ses-%C5%93uvres-spirituelles-et-philosophiques |access-date=10 January 2015 |website=iqna |archive-date=5 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190605101724/http://iqna.ir/fr/news/2687536/jai-travaill%C3%A9-sur-limam-khomeiny-sur-ses-%C5%93uvres-spirituelles-et-philosophiques |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Christian Bonaud a shekara ta 1957 a cikin iyalin [[Cocin katolika|Katolika]] a Freiburg im Breisgau, Jamus . Sun zauna a (Jamus) da [[Aljeriya]] har sai ya kai shekaru goma, sannan ya koma [[Strasbourg]].<ref name="Islamshia">{{Cite web |title=دکتر کریستین بونو (یحیی علوی) |url=http://www.anjoman-erfan.com/Content/Detail/142/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88-(%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C) |access-date=10 September 2011 |website=Islamshia}}</ref>
Ayyukan René Guénon, masanin kimiyyar [[Sufiyya|Sufi]] na Faransa, sun rinjayi Bonaud ya tuba zuwa Islama a shekara ta 1979. Ya fara karatun Larabci.<ref>{{Cite web |date=6 September 2015 |title=مراسم بزرگداشت پروفسور کريستين يحيي بونو برگزار شد |url=http://sahebkhabar.ir/news/7566513/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%B3%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D9%8A%D9%86-%D9%8A%D8%AD%D9%8A%D9%8A-%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |access-date=5 September 2016 |website=sahebkhabar |archive-date=26 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026081009/http://sahebkhabar.ir/news/7566513/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%B3%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D9%8A%D9%86-%D9%8A%D8%AD%D9%8A%D9%8A-%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF |url-status=dead }}</ref> Nazarin Islama daga ƙarshe ya kai shi ga rubuce-rubucen Henry Corbin (1903-1978) <ref name="tasnimnews">{{Cite web |title=روحم در ادیان دیگر جز اسلام آرامش نداشت |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/06/21/856435/%D8%B1%D9%88%D8%AD%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B4-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA |access-date=12 September 2005 |website=tasnimnews}}</ref> game da Islama ta Shia .
Under the guidance of [[Amadou Hampâté Bâ]] ({{Circa|1900}}/1901–1991), an African [[Ginost|gnostic]] and spiritual leader of the [[Tijaniyyah]], he re-converted to Shia Islam<ref name="hawzah">{{Cite web |title=Christian Bonaud |url=https://hawzah.net/fa/Article/View/6042/%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C |access-date=25 July 2005 |website=hawzah}}</ref> and adopted the name Yahya Alawi ({{langx|ar|يَحْيیٰ عَلَوِي|Yaḥyā ʿAlawī}}). Bonaud did his doctoral dissertation in French on [[Khomeini|Ruhollah Khomeini]], which was reprinted and published as the book {{Lang|fr|L'Imam Khomeyni, un gnostique méconnu du XXe siècle}} ("Imam Khomeini, an unknown gnostic of the 20th century"). While writing his thesis, he spent seven years in Iran studying under the guidance of Sayyed Jalal-ed-Din Ashtiani.<ref>{{Cite web |last=Staff writer |title=موسسه فرهنگی ترجمان وحی |url=http://www.cthq.ir/newweb/index.php/99-2016-03-30-08-48-13/294-2015-01-25-09-43-51 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181210191519/http://www.cthq.ir/newweb/index.php/99-2016-03-30-08-48-13/294-2015-01-25-09-43-51 |archive-date=10 December 2018 |access-date=17 March 2019 |website=cthq}}</ref>
=== Mutuwa ===
Ya mutu a teku a [[Abidjan]], [[Ivory Coast]] a hatsarin jirgin ruwa a ranar Litinin, 26 ga watan Agusta 2019. Yana ziyartar nahiyar Afirka don yin jawabi ga [[Musulmi|Musulmai]] game da watan [[Muharram]] da ka'idodin jagora na [[Alhusain ɗan Ali|Husayn ibn Ali]]. An tura jikinsa zuwa [[Mashhad]], Iran (inda ya zauna shekaru goma sha biyar da suka gabata) don bukukuwan jana'izarsa da binne shi. Yana da shekaru 62.<ref>{{Cite web |date=26 August 2019 |title=درگذشت ناگهانی "دکتر یحیی بونو" مستبصر فرانسوی و عضو برجسته مجمع جهانی اهل بیت(ع) + عکس |url=https://fa.abna24.com/news/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%84_757037.html |access-date=26 August 2019 |website=abna24}}</ref>
== Ayyuka ==
*
* Fassarar Alkur'ani ta Faransanci <ref name="mashreghnews" />
* <ref name="mashreghnews" />
* ''Al'adun juyin juya halin Musulunci''<ref name="mashreghnews">{{Cite web |date=13 September 2015 |title=روایت فیلسوف فرانسوی از دین اسلام |url=https://www.mashreghnews.ir/news/466491/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%D8%B3%D9%88%D9%81-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85 |access-date=14 September 2015 |website=mashreghnews}}</ref>
== manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Marubutan Faransa]]
[[Rukuni:Mutuwan 2019]]
[[Rukuni:Haihuwan 1957]]
i3mszylc6l4v7j7q18p2b4m5q6chi0t
Lawal Pedro
0
90027
836099
563693
2026-05-15T05:17:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836099
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lawal Mohammed Alade Pedro SAN''' (an haife shi a ranar 6 ga Oktoba 1961) [[lauya]] ne [[Ɗan Nijeriya|Na Najeriya]] kuma [[Babban Lauyan Najeriya]] (SAN). Ya yi aiki a matsayin Babban Lauyan da Kwamishinan Shari'a na [[Lagos (jiha)|Jihar Legas]] tun 2023. <ref name=":0">{{Cite web |date=18 November 2022 |title=Mr. Lawal Pedro (S.A.N) - Lagos State Ministry of Justice |url=https://lagosstatemoj.org/team_mf/lawalpedro/ |access-date=20 August 2024 |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Lawal Mohammed Alade Pedro a ranar 6 ga Oktoba 1961, a tsibirin Legas, Legas, [[Najeriya]] . Shi memba ne na reshen Libento Pedro da Ojutikuamose na dangin sarauta na Akinsemoyin . <ref>{{Cite web |title=EKO Foundation |url=https://www.eko.orbitalquest.com/mem9.html |access-date=20 August 2024 |website=www.eko.orbitalquest.com}}</ref> Pedro ya halarci [[Makarantar Firamare]] ta Christ Church Cathedral, Broad Street, Legas; Kwalejin Ahamadiyya, Agege (yanzu Kwalejin Model Anwar-ul-Islam, Agege, Legas); da kuma makarantar sakandare ta Methodist Boys, Legas. Ya sami digiri na farko na Shari'a (LL.B) daga [[Jami'ar Ahmadu Bello]], Zaria, kuma an kira shi zuwa [[Kungiyar Layoyi ta Najeriya|Bar na Najeriya]] a shekarar 1986. <ref name=":0"/>
== Ayyuka ==
Pedro ya fara aikin lauya tare da sabis na matasa (NYSC) a matsayin Jami'in Shari'a a Ofishin Yammacin [[First Bank (Nijeriya)|Bankin farko na Najeriya]] Plc a [[Ibadan]] . Ya shiga Ma'aikatar Shari'a ta Jihar Legas a watan Disamba na shekara ta 1987, yana aiki a cikin daraktoci daban-daban kuma daga ƙarshe ya zama Darakta na Shari'ar Jama'a.<ref name=":0"/> A watan Afrilu na shekara ta 2008, an nada shi Babban Lauyan da Sakatare na Dindindin na Ma'aikatar Shari'a ta Jihar Legas. A wannan shekarar, an ba shi matsayin Babban Lauyan Najeriya (SAN), ya zama Babban Lauyan Jiha na farko a Jihar Legas da duk wani aikin gwamnati ko gwamnati a Najeriya don karɓar wannan girmamawa.<ref name=":1">{{Cite web |last=Admin |date=17 September 2023 |title=Attorney-General: The Return of Lawal Pedro, SAN |url=https://loyalnigerianlawyer.com/attorney-general-the-return-of-lawal-pedro-san/ |access-date=20 August 2024 |website=The Loyal Nigerian Lawyer |language=en-US}}</ref>
Bayan ya yi ritaya daga aikin gwamnati a watan Agustan 2015, Pedro ya fara aiki na shari'a mai zaman kansa tare da kamfanin Lawal Pedro SAN & Associates, wanda ke da ofisoshi a Legas da Abuja.<ref>{{Cite web |title=Lawal Pedro SAN – Lawal Pedro and Associates |url=https://lawal-pedro.com/lawal-pedro-san/ |access-date=20 August 2024 |language=en-US |archive-date=20 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820063013/https://lawal-pedro.com/lawal-pedro-san/ |url-status=dead }}</ref> Shi memba ne na kungiyar lauyoyin Najeriya (NBA), kungiyar lauyoyin kasa da kasa (IBA), kuma Fellow ne na Cibiyar Yarjejeniyar Arbitrators ta Najeriya (FCIArb). Har ila yau, shi ne mai sulhu na CEDR kuma marubucin.
A ranar 13 ga Satumba 2023, Gwamna [[Babajide Sanwo-Olu]] ya nada shi Babban Lauyan da Kwamishinan Shari'a na Jihar Legas. Wannan nadin ya nuna shi a matsayin mutum na farko da ya tashi daga matsayin mai ba da shawara na Jiha zuwa Kwamishina a cikin wannan Ma'aikatar.<ref name=":1"/>
== Manazarta ==
<references />
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
[[Rukuni:Yarbawa]]
[[Rukuni:Lauyoyi yan Najeriya]]
[[Rukuni:Musulman Najeriya]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
qlbuvz324c112y06fpb9myn00ijy5ke
Tattaunawar user:Pataliputra!
3
90503
836180
566136
2026-05-15T11:18:37Z
Mys 721tx
1555
Mys 721tx moved page [[Tattaunawar user:पाटलिपुत्र]] to [[Tattaunawar user:Pataliputra!]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/पाटलिपुत्र|पाटलिपुत्र]]" to "[[Special:CentralAuth/Pataliputra!|Pataliputra!]]"
566136
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, पाटलिपुत्र! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/पाटलिपुत्र|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 5 ga Janairu, 2025 (UTC)
pnwl7j39z4qr57c74ea87gv648ep7ep
Kimiyya ta bincike
0
91533
835860
720812
2026-05-14T13:40:55Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835860
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
kimiyya ta shari'a, wanda aka fi sani da '''masu aikata laifuka''', <ref>{{Cite web |title=Criminology Vs. Criminalistics: What's the Difference? |url=https://study.com/articles/Criminology_vs_Criminalistics_Whats_the_Difference.html |publisher=Study.com |quote=Criminalistics, also known as forensic science, is the application of scientific principles to provide evidence in criminal cases.}}</ref> aikace-aikacen ka'idodin kimiyya da hanyoyin don tallafawa yanke shawara na shari'a a cikin batutuwan aikata laifula da dokar farar hula.
Masana kimiyya na shari'a suna tattara, adanawa, da kuma nazarin shaida yayin binciken. Yayinda wasu masana kimiyya ke tafiya zuwa wurin aikata laifuka don tattara shaidar da kansu, wasu suna da matsayi na dakin gwaje-gwaje, suna yin bincike kan abubuwan da wasu mutane suka kawo musu.<ref name="job desc">{{Cite web |date=12 November 2013 |title=Job Description for Forensic Laboratory Scientists |url=http://www.crimesceneinvestigatoredu.org/forensic-scientist-job-description/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906092342/http://www.crimesceneinvestigatoredu.org/forensic-scientist-job-description/ |archive-date=6 September 2015 |access-date=28 August 2015 |website=Crime Scene Investigator EDU}}</ref> Sauran suna da hannu a cikin nazarin kudi, banki, ko wasu bayanai na lambobi don amfani a cikin binciken laifukan kudi, kuma ana iya amfani da su a matsayin masu ba da shawara daga kamfanoni masu zaman kansu, malamai, ko kuma ma'aikatan gwamnati.<ref>{{Cite web |date=25 February 2021 |title=Prosecutors just got millions of pages of Trump documents. His taxes are only the beginning. |url=https://www.nbcnews.com/politics/politics-news/prosecutors-just-got-millions-trump-documents-his-taxes-are-just-n1258876 |access-date=2021-02-27 |website=NBC News |language=en}}</ref>
Baya ga aikin su na dakin gwaje-gwaje, masana kimiyya suna ba da shaida a matsayin ƙwararrun shaidu a cikin shari'o'in laifi da na farar hula kuma suna iya aiki don ko dai masu gabatar da kara ko masu karewa. Duk da yake kowane filin na iya zama na fasaha, wasu sassan sun bunkasa a tsawon lokaci don kunshe da mafi yawan shari'o'in da suka shafi shari'a.<ref name="aafs sections">{{Cite web |date=27 August 2015 |title=Sections |url=http://www.aafs.org/about-aafs/sections/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150830013131/http://www.aafs.org/about-aafs/sections/ |archive-date=30 August 2015 |access-date=28 August 2015 |website=American Academy of Forensic Sciences}}</ref>
Kalmar forensic ta samo asali ne daga kalmar Latin, ''forēnsis'' (3rd declension, adjective), ma'ana "na wani taro, wurin taro".<ref>{{Cite web |title=forensic (adj.) |url=https://www.etymonline.com/word/forensic |access-date=5 June 2023 |website=Online Etymology Dictionary}}</ref> Tarihin kalmar ya samo asali ne a zamanin Roman, lokacin da tuhumar aikata laifuka ta nufin gabatar da karar a gaban ƙungiyar jama'a a cikin taron. Dukkanin mutumin da ake zargi da laifin da kuma wanda ake zargi za su ba da jawabai bisa ga bangarorin su na labarin. Za a yanke shawarar shari'ar a madadin mutumin da ke da mafi kyawun gardama da isar da shi. Wannan asalin shine tushen amfani biyu na zamani na kalmar forensic - a matsayin nau'in shaidar shari'a; kuma a matsayin wani nau'i na gabatarwar jama'a.<ref>{{Cite web |title=Forensic Science |url=https://study.com/learn/lesson/what-is-forensic-science-forensic-science-types-etymology.html |access-date=2023-06-08 |website=study.com}}</ref>
A cikin amfani na zamani, ana amfani da kalmar forensics a maimakon "kimiyya ta forensic".
Kalmar "kimiyya", an samo ta ne daga kalmar Latin don 'sani' kuma a yau tana da alaƙa da Hanyar kimiyya, hanyar da ta dace don samun ilimi. Tare, kimiyyar shari'a tana nufin amfani da hanyoyin kimiyya da matakai don warware laifuka.
== Tarihi ==
=== Asalin kimiyyar shari'a da hanyoyin farko ===
{{Reflist}}
Duniyar tsohuwar duniya ba ta da daidaitattun ayyukan bincike, wanda ya ba masu laifi damar tserewa daga hukunci. Binciken aikata laifuka da shari'o'i sun dogara sosai da ikirarin tilasta da shaida shaidu. Koyaya, tsoffin tushe suna ƙunshe da asusun da yawa na dabarun da ke nuna ra'ayoyi a cikin kimiyyar shari'a da aka haɓaka ƙarni da yawa daga baya.
Labarin farko da aka rubuta game da amfani da magani da ilimin ƙwayoyin cuta don warware shari'o'in aikata laifuka an danganta shi da littafin <nowiki><i id="mwUg">Xi Yuan Lu</i></nowiki> (wanda aka fassara a matsayin Washing Away of Wrongs <ref>{{Cite web |title=Forensics Timeline |url=http://www.cbsnews.com/htdocs/forensics/timeline.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629040006/http://www.cbsnews.com/htdocs/forensics/timeline.html |archive-date=29 June 2011 |access-date=2011-12-20 |publisher=Cbsnews.com}}</ref>), wanda Song Ci ya rubuta a kasar Sin a cikin 1248 ([[[[[[[[, 1186-1249), darektan shari'a, kurkuku da kulawa, a lokacin Daular Song.[10]
Song Ci ya gabatar da ka'idoji game da rahotanni na autopsy ga kotu, yadda za a kare shaidar a cikin tsarin jarrabawa, kuma ya bayyana dalilin da ya sa ma'aikatan bincike dole ne su nuna rashin son kai ga jama'a. [11][12] Ya kirkiro hanyoyin yin maganin antiseptic da kuma inganta sake bayyana ɓoyayyun raunin ga gawawwakin da ƙasusuwa (ta amfani da hasken rana da ruwan inabi a ƙarƙashin laima mai ja); don lissafin lokacin mutuwa (yana ba da izinin yanayi da aikin kwari); ya bayyana yadda za a wanke da bincika gawawwakinsu don tabbatar da dalilin mutuwa.[13][14][15] A wannan lokacin littafin ya bayyana hanyoyin da za a rarrabe tsakanin kashe kansa da kashe kansa.[16] Ya rubuta littafin kan forensics yana mai cewa duk raunuka ko gawawwakin ya kamata a bincika su, ba a guje su ba. Littafin ya zama nau'i na farko na wallafe-wallafen don taimakawa wajen tantance dalilin mutuwa.
A daya daga cikin asusun Song Ci (Washing Away of Wrongs), wani mai bincike ne ya warware batun wanda aka kashe da takobi wanda ya umarci kowane wanda ake zargi da kawo takobi zuwa wuri daya. (Ya fahimci cewa shi shi takobi ne ta hanyar gwada takalma daban-daban a kan gawawwakin dabba da kuma kwatanta raunukan.) Tsuntsaye, wanda ƙanshin jini ya ja hankalin su, daga ƙarshe sun taru a kan takobi ɗaya. A cikin hasken wannan, mai mallakar wannan lauje ya furta kisan. Littafin ya kuma bayyana yadda za a rarrabe tsakanin [[nutsewa]] (ruwa a cikin [[huhu]]) da maƙurewa (karyewar wuyan wuyan da aka karye), kuma ya bayyana shaidu daga nazarin gawawwakin don sanin ko mutuwar ta haifar da kisan kai, kashe kansa ko hadari.[18]
Hanyoyi daga ko'ina cikin duniya sun haɗa da hawaye da nazarin baki da harshe don tantance rashin laifi ko laifi, a matsayin mai gabatarwa ga Gwajin polygraph. A tsohuwar Indiya, an sanya wasu wadanda ake zargi su cika bakinsu da busassun shinkafa kuma su tofa shi. Hakazalika, a tsohuwar kasar Sin, wadanda ake zargi da aikata laifi za su sanya foda shinkafa a bakinsu.<ref>McCrie, Robert D. "General Managerial Fundamentals and Competencies". ''Security Operations Management''. 1st ed. Amsterdam: Butterworth-Heinemann/Elsevier, 2007. 93. Print.</ref> A cikin al'adun tsohuwar gabas ta tsakiya, an sanya wadanda ake tuhuma su yi amfani da sandunan ƙarfe masu zafi a takaice. An yi tunanin cewa waɗannan gwaje-gwaje suna da inganci <ref>{{Cite web |date=29 December 2017 |title=The History of Forensic Science and it's evolution |url=https://ifflab.org/history-of-forensic-science/ |website=IFF Lab |access-date=18 January 2025 |archive-date=4 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504221659/https://ifflab.org/history-of-forensic-science/ |url-status=dead }}</ref> tunda mutum mai laifi zai samar da karancin hanci kuma saboda haka yana da baki mai bushewa; <ref>{{Cite web |date=2018-09-24 |title=Licking hot metal spoons to expose lies: Egypt's oldest tribal judicial system |url=https://english.alarabiya.net/features/2018/09/24/Licking-hot-metal-spoons-to-expose-lies-revealing-Egypt-s-oldest-tribal-judicial-system- |access-date=2021-05-06 |website=Al Arabiya English |language=en}}</ref> wanda ake tuhuma za a dauke shi da laifi idan shinkafa yana mannewa a bakinsu da yawa ko kuma idan harsunan su sun kone sosai saboda rashin kariya daga hanci.<ref>{{Cite web |title=ANCIENT JUDICIAL METHODS FOR THE DETECTION OF DECEPTION |url=https://polygraph.org.uk/history-of-the-polygraph/ |access-date=31 March 2024 |website=The British Polygraph Society |quote=ORDEAL OF RICE CHEWING — ANCIENT CHINA — CIRCA 500 BC }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Ilimi da Horarwa ==
Bincike na farko, ilimin bincike na iya bayyana a matsayin sabon bangare na kimiyyar bincike wanda aka inganta ta hanyar ci gaba a cikin fasahar bayanai kamar kwamfutoci, bayanan bayanai, da software na gudanar da bayanai. Koyaya, bincike mai zurfi ya nuna cewa bayanan bincike yana wakiltar ainihin sha'awar da ke fitowa tsakanin masu aikin bincike don shiga cikin dabarun bincike da 'yan sanda. A yin haka, yana bayyana ayyukan da ke akwai a cikin wallafe-wallafen kimiyya, yana ba da shawara don sauya tsarin daga ra'ayi na kimiyya a matsayin tarin horo kawai don taimakawa tsarin shari'a na laifi. Maimakon haka, yana ƙarfafa hangen nesa wanda ke kallon kimiyyar shari'a a matsayin horo da ke nazarin yiwuwar bayanai na alamomi - ragowar ayyukan aikata laifuka. Karɓar wannan canjin canji yana haifar da babbar ƙalubale ga ilimi, yana buƙatar canji a cikin tunanin masu koyo don karɓar ra'ayoyi da hanyoyin da ke cikin ilimin shari'a.<ref>{{Cite journal |last=Alvarez-Cubero |first=Maria Jesus |last2=Saiz |first2=Maria |last3=Martínez-García |first3=Belén |last4=Sayalero |first4=Sara M. |last5=Entrala |first5=Carmen |last6=Lorente |first6=Jose Antonio |last7=Martinez-Gonzalez |first7=Luis Javier |date=2017-10-03 |title=Next generation sequencing: an application in forensic sciences? |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03014460.2017.1375155 |journal=Annals of Human Biology |language=en |volume=44 |issue=7 |pages=581–592 |doi=10.1080/03014460.2017.1375155 |issn=0301-4460 |pmid=28948844}}</ref>
Kira na baya-bayan nan da ke ba da shawara don haɗa masana kimiyya a cikin tsarin shari'a na aikata laifuka, da kuma aikin 'yan sanda da na leken asiri, sun jaddada bukatar kafa shirye-shiryen ilimi da horo a fagen leken asiri. Wannan labarin ya yi jayayya cewa akwai gibin da za a iya ganewa da kuma ainihin fahimtar bayanan shari'a tsakanin masu tilasta bin doka da manajojin kimiyya na shari'a, suna nuna cewa ana iya gyara wannan asymmetry ne kawai ta hanyar shiga tsakani na ilimi <ref>{{Cite journal |last=Prego-Meleiro |first=Pablo |last2=García-Ruiz |first2=Carmen |last3=Sanz-Pareja |first3=Miguel |last4=Recalde Esnoz |first4=Irantzu |last5=Quintanilla |first5=M Gloria |last6=Montalvo |first6=Gemma |date=2022-08-01 |title=Forensic intelligence-led prevention of drug-facilitated sexual assaults. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0379073822002031 |journal=Forensic Science International |volume=337 |pages=111373 |doi=10.1016/j.forsciint.2022.111373 |issn=0379-0738 |pmid=35803167 |doi-access=free}}</ref>
Babban ƙalubalen a cikin ilimin leken asiri da horo an gano shi azaman tsara shirye-shiryen da aka tsara don haɓaka wayar da kan jama'a, musamman tsakanin manajoji, don rage haɗarin yin yanke shawara mara kyau a cikin sarrafa bayanai. Takardar ta nuna darussan Turai guda biyu na baya-bayan nan a matsayin misalai na kokarin ilimi, bayyana darussan da aka koya da kuma ba da shawarar jagororin nan gaba.
Babban ƙarshe shine cewa ƙara mayar da hankali kan ilimin likitanci yana da damar sake farfado da tsarin da ya dace da kimiyyar likitanci, inganta ingancin ƙididdiga, da haɓaka ƙarin shiga cikin bincike da yanke shawara na gudanarwa. Wani sabon kalubale na ilimi an tsara shi don shirye-shiryen jami'ar kimiyya a duk duniya: canji a cikin jaddadawa daga nazarin laifuka zuwa tsarin warware matsalar tsaro.
=== Ci gaban kimiyyar shari'a ===
[[Fayil:Ambroise_Paré.jpg|thumb|Ayyukan tiyata na Ambroise Paré sun kafa tushe don ci gaban dabarun bincike a cikin ƙarni masu zuwa.]]
A cikin karni na 16 a Turai, likitoci a cikin sojoji da jami'o'i sun fara tattara bayanai game da dalilin da kuma hanyar mutuwa. Ambroise Paré, likitan soja na Faransa, ya yi nazarin tasirin mutuwar tashin hankali a gabobin ciki. Likitoci biyu na Italiya, Fortunato Fidelis da Paolo Zacchia, sun kafa harsashin ilimin cututtukan zamani ta hanyar nazarin canje-canjen da suka faru a cikin tsarin jiki sakamakon cutar. A ƙarshen karni na 18, rubuce-rubuce a kan waɗannan batutuwa sun fara bayyana. Wadannan sun hada da A Treatise on Forensic Medicine and Public Health by the French likitan [[Francois Immanuele Fodéré]] da The Complete System of Police Medicine by the German likitan Johann Peter Frank .
Yayinda dabi'u masu ma'ana na zamanin Haskakawa suka kara mamaye al'umma a karni na 18, binciken aikata laifuka ya zama hanyar da ta fi dacewa, hanyar da ta dace - an rage amfani da azabtarwa don tilasta ikirari, kuma imani da maita da sauran ikon sihiri ya daina rinjayar yanke shawara na kotun. Misalai guda biyu na kimiyyar shari'a ta Ingilishi a cikin shari'o'in shari'a na mutum suna nuna karuwar amfani da ma'ana da tsari a cikin binciken aikata laifuka a lokacin. A shekara ta 1784, a [[Lancaster]], an gwada John Toms kuma an yanke masa hukunci saboda kisan Edward Culshaw da bindiga. Lokacin da aka bincika gawar Culshaw, wani wad na bindiga (takardar da aka yi amfani da ita don tabbatar da foda da kwallaye a cikin bakinsa) da aka samu a cikin raunin kansa ya dace da jaridar da aka samu cikin aljihun Toms, wanda ya haifar da hukunci.
[[Fayil:Diego_Alva_-_Forensics_Final_Project_(4).jpg|thumb|Wannan misali ne da bayani game da alamun mai fitarwa / mai fitarwa a kan casings.]]
A Warwick 1816, an yi wa wani ma'aikacin gona shari'a kuma an yanke masa hukunci kan kisan wata budurwa. An nutsar da ita a cikin wani tafki mai zurfi kuma tana da alamun mummunan hari. 'Yan sanda sun sami sawun sawun da kuma ra'ayi daga zane mai laushi tare da sutura a cikin ƙasa mai laushi kusa da tafkin. Har ila yau, akwai hatsi da aka warwatsa na alkama da ciyawa. An bincika breeches na wani ma'aikacin gona wanda ke niƙa alkama a kusa kuma ya dace daidai da ra'ayi a ƙasa kusa da tafkin.
Wani labarin da ya bayyana a cikin Scientific American a cikin 1885 ya bayyana amfani da microscopy don rarrabe tsakanin jinin mutane biyu a cikin wani laifi a Chicago.
Chromatography wata dabara ce ta yau da kullun da ake amfani da ita a fagen Kimiyya. Chromatography wata hanya ce ta raba abubuwan da ke cikin cakuda daga matakin hannu.<ref>{{Cite web |title=Chromatography {{!}} Definition, Types, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/chromatography |access-date=2023-03-30 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Chromatography kayan aiki ne mai mahimmanci da aka yi amfani da shi a kimiyyar bincike, yana taimaka wa masu sharhi ganowa da kwatanta samfurori da suka hada da ruwa mai ƙonewa, kwayoyi, da samfurori na halitta. Yawancin dakunan gwaje-gwaje suna amfani da gas chromatography / mass spectrometry (GC / MS) don bincika waɗannan samfurori; wannan bincike yana ba da saurin kuma abin dogaro da bayanai don gano samfurori da ake tambaya.<ref>{{Cite web |last=Shipman |first=Robert |last2=Conti |first2=Trisha |last3=Tighe |first3=Tara |last4=Buel |first4=Eric |date=June 2013 |title=Forensic Drug Identification by Gas Chromatography – Infrared Spectroscopy |url=https://www.ojp.gov/pdffiles1/nij/grants/242698.pdf |access-date=September 23, 2023}}</ref>
=== Ilimin guba ===
Hanyar gano arsenious oxide, arsenic mai sauƙi, a cikin gawawwakin an tsara shi ne a cikin 1773 ta hanyar likitan Sweden, Carl Wilhelm Scheele . An fadada aikinsa, a cikin 1806, ta hanyar likitan Jamus Valentin Ross, wanda ya koyi gano guba a cikin ganuwar ciki na wanda aka azabtar.
[[Fayil:Marsh_test_apparatus.jpg|left|thumb|Na'urar gwajin arsenic, wanda James Marsh ya kirkira]]
James Marsh shine na farko da ya yi amfani da wannan sabon kimiyya ga fasahar forensics. Masu gabatar da kara sun kira shi a cikin shari'ar kisan kai don ba da shaida a matsayin likitan sunadarai a 1832. Wanda ake tuhuma, John Bodle, an zarge shi da guba ga kakansa da kofi mai laushi. Marsh ya yi gwajin misali ta hanyar hada samfurin da ake zargi da hydrogen sulfide da hydrochloric acid. Duk da yake ya sami damar gano arsenic a matsayin rawaya arsenic trisulfide, lokacin da aka nuna wa juri ya lalace, yana ba da damar wanke wanda ake zargi saboda shakku mai ma'ana.<ref>{{Cite web |title=Visible Proofs: Forensic Views of the Body: Galleries: Technologies: The Marsh test |url=https://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/technologies/marsh.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151007131101/https://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/technologies/marsh.html |archive-date=7 October 2015 |access-date=2015-11-04}}</ref>
Da yake fushi da hakan, Marsh ya samar da gwaji mafi kyau. Ya haɗu da samfurin da ke dauke da arsenic tare da sulfuric acid da [[zinc]] mara arsenic, wanda ya haifar da iskar Arsine. An kunna iskar gas ɗin, kuma ya lalace zuwa arsenic na ƙarfe mai tsabta, wanda, idan ya wuce zuwa wuri mai sanyi, zai bayyana a matsayin ajiyar baƙar fata. Gwajin ya kasance mai hankali sosai, wanda aka sani da Gwajin Marsh, wanda zai iya gano kadan kamar kashi ɗaya cikin biyar na milligram na arsenic. Ya fara bayyana wannan gwajin a cikin The Edinburgh Philosophical Journal a cikin 1836. <ref>{{Cite journal |last=James Marsh |year=1836 |title=Account of a method of separating small quantities of arsenic from substances with which it may be mixed |url=https://books.google.com/books?id=FR4AAAAAMAAJ&pg=PA229 |url-status=live |journal=Edinburgh New Philosophical Journal |publisher=A. and C. Black |volume=21 |pages=229–236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904044244/https://books.google.com/books?id=FR4AAAAAMAAJ&pg=PA229#v=onepage&q=%22detecting%20the%20presence%22&f=false |archive-date=4 September 2015}}</ref>
=== Harkokin harbi da bindigogi ===
Ballistics shine "kimiyya ta motsi na makamai masu linzami a cikin jirgin".<ref>{{Cite web |title=Definition of BALLISTICS |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/ballistics |access-date=2023-09-24 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> A cikin kimiyyar shari'a, masu sharhi suna nazarin alamu da aka bari a kan harsashi da katako bayan an fitar da su daga makami. Lokacin da aka harbe shi, ana barin harsashi tare da alamomi da alamomi waɗanda suka kasance na musamman ga ganga da kuma bindigar harsashi wanda ya fitar da harsashi. Wannan binciken na iya taimakawa masana kimiyya gano yiwuwar yin da kuma samfuran makamai da ke da alaƙa da laifi.
Henry Goddard a Scotland Yard ya fara amfani da kwatancin harsashi a 1835. Ya lura da lahani a cikin harsashi wanda ya kashe wanda aka azabtar kuma ya sami damar gano wannan zuwa ga ƙirar da aka yi amfani da ita a cikin tsarin masana'antu.<ref>{{Cite web |title=Ballistics |url=http://web.bryant.edu/~ehu/h453proj/forensic1/Ballistics.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017052224/http://web.bryant.edu/~ehu/h453proj/forensic1/Ballistics.htm |archive-date=17 October 2014 |access-date=15 January 2014}}</ref>
[[Fayil:Bullet_Entry_and_Exit_wound_diagram.png|thumb|Raunin shigarwa / fita bisa ga nisan da aka fitar da bindigar]]
=== Anthropometry ===
[[Fayil:Bertillon_-_Signalement_Anthropometrique.png|right|thumb|238x238px|Frontispiece daga Bertillon's Identification anthropométrique (1893), yana nuna ma'aunin da ake buƙata don tsarin gano kansa na anthropometric]]
Jami'in 'yan sanda na Faransa Alphonse Bertillon shine na farko da ya yi amfani da fasahar ilimin ɗan adam na Anthropometry ga tilasta bin doka, don haka ya kirkiro tsarin ganewa bisa ga ma'aunin jiki. Kafin wannan lokacin, ana iya gano masu laifi ne kawai ta hanyar suna ko hoto.<ref>As reported in, "A Fingerprint Fable: The Will and William West Case". {{Cite web |title=SCAFO Online Articles |url=http://www.scafo.org/library/110105.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20051110105229/http://www.scafo.org/library/110105.html |archive-date=10 November 2005 |access-date=2005-12-19}}</ref><ref name="Thompson 2007">Kirsten Moana Thompson, ''Crime Films: Investigating the Scene''. London: Wallflower Press (2007): 10</ref> Ba ya gamsu da hanyoyin da aka yi amfani da su don gano masu aikata laifuka da aka kama a Faransa a cikin shekarun 1870, ya fara aikinsa na haɓaka ingantaccen tsarin anthropometrics don rarraba ɗan adam.<ref>{{Cite book|last3=Carlo Ginzburg|edition=Thomas}}</ref>
Bertillon ya kirkiro wasu dabarun bincike da yawa, gami da jarrabawar takardun bincike, amfani da mahaɗan galvanoplastic don adana sawun sawun, ballistics, da Dynamometer, wanda aka yi amfani da shi don tantance matakin ƙarfin da aka yi amfani dashi wajen karyawa da shiga. Kodayake hanyoyinsa na tsakiya ba da daɗewa ba za a maye gurbin su ta hanyar yatsan hannu, "sauran gudummawarsa kamar harbi muguna da tsarin daukar hoto na aikata laifuka sun kasance a wurin har zuwa yau. "<ref name="Thompson 2007">Kirsten Moana Thompson, ''Crime Films: Investigating the Scene''. London: Wallflower Press (2007): 10</ref>
=== Alamar yatsunsu ===
Sir William Herschel na ɗaya daga cikin na farko da ya ba da shawarar yin amfani da yatsan yatsa wajen gano masu aikata laifuka. Yayinda yake aiki ga Ma'aikatan Jama'a na Indiya, ya fara amfani da yatsun yatsa a kan takardu a matsayin matakin tsaro don hana ƙin sa hannu a 1858.
[[Fayil:Fingerprints_taken_by_William_James_Herschel_1859-1860.jpg|left|thumb|Alamar yatsunsu da William Herschel ya ɗauka 1859/60]]
A shekara ta 1877 a Hooghly (kusa da Kolkata), Herschel ya kafa amfani da yatsan yatsa a kan kwangila da ayyuka, kuma ya yi rajistar yatsan yatta na masu fansho na gwamnati don hana tattara kudi ta dangi bayan mutuwar mai fansho.<ref>{{Cite journal |last=Herschel |first=William James |date=25 November 1880 |title=Skin furrows of the hand |url=http://galton.org/fingerprints/herschel-1880-nature-furrows.pdf |url-status=dead |journal=Nature |volume=23 |issue=578 |page=76 |bibcode=1880Natur..23...76H |doi=10.1038/023076b0 |s2cid=4068612 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110615200727/http://galton.org/fingerprints/herschel-1880-nature-furrows.pdf |archive-date=15 June 2011 |access-date=15 January 2014}}</ref>
A cikin 1880, Henry Faulds, likitan Scotland a asibitin [[Tokyo]], ya buga takarda ta farko a kan batun a cikin mujallar kimiyya Nature, yana tattauna amfanin yatsan hannu don ganowa da kuma ba da shawarar hanyar yin rikodin su tare da tawada. Ya kafa rarrabuwa ta farko kuma shi ne na farko da ya gano yatsan yatsa da aka bari a kan kwalba.<ref name="faulds1">{{Cite journal |last=Faulds |first=Henry |date=28 October 1880 |title=On the skin-furrows of the hand |url=http://www.galton.org/fingerprints/faulds-1880-nature-furrows.pdf |url-status=dead |journal=Nature |volume=22 |issue=574 |page=605 |bibcode=1880Natur..22..605F |doi=10.1038/022605a0 |s2cid=4117214 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080912031154/http://www.galton.org/fingerprints/faulds-1880-nature-furrows.pdf |archive-date=12 September 2008 |access-date=15 January 2014}}</ref> Da ya dawo Burtaniya a 1886, ya ba da ra'ayin ga 'yan sanda na Metropolitan a London, amma an sallame shi a wannan lokacin.<ref name="reid1">{{Cite journal |last=Reid |first=Donald L. |year=2003 |title=Dr. Henry Faulds – Beith Commemorative Society |journal=Journal of Forensic Identification |volume=53 |issue=2}} See also this on-line article on Henry Faulds: {{Cite web |last=Tredoux |first=Gavan |date=December 2003 |title=Henry Faulds: the Invention of a Fingerprinter |url=http://www.galton.org/fingerprints/faulds.htm#herschel1880 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602152655/http://galton.org/fingerprints/faulds.htm#herschel1880 |archive-date=2 June 2013 |access-date=15 January 2014 |publisher=galton.org}}</ref>
Faulds ya rubuta wa [[Charles Darwin]] tare da bayanin hanyarsa, amma, ya tsufa kuma ba shi da lafiya don yin aiki a ciki, Darwin ya ba da bayanin ga dan uwansa, Francis Galton, wanda ke da sha'awar ilimin ɗan adam. Da yake an yi wahayi zuwa gare shi don nazarin yatsan yatsa na tsawon shekaru goma, Galton ya buga cikakken tsarin kididdiga na nazarin yatsan hannu da ganowa kuma ya karfafa amfani da shi a kimiyyar shari'a a cikin littafinsa Finger Prints . Ya lissafa cewa damar "mahimmanci mara kyau" (mutane biyu daban-daban da ke da yatsunsu iri ɗaya) kusan 1 cikin biliyan 64.<ref name="galtonfps">{{Cite web |last=Galton |first=Francis |year=1892 |title=Finger Prints |url=http://www.clpex.com/Information/Pioneers/galton-1892-fingerprints-lowres.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061012152917/http://www.clpex.com/Information/Pioneers/galton-1892-fingerprints-lowres.pdf |archive-date=12 October 2006 |publisher=MacMillan and Co}}</ref>
[[Fayil:Fingerprinting_1928.jpg|thumb|Ma'aikatan mata na Sashen 'Yan Sanda na LA suna samun sawun yatsa da daukar hoto a cikin 1928]]
Juan Vucetich, babban jami'in 'yan sanda na Argentina, ya kirkiro hanyar farko ta yin rikodin yatsan mutane a cikin fayil. A shekara ta 1892, bayan nazarin nau'ikan tsarin Galton, Vucetich ya kafa ofishin sawun yatsa na farko a duniya. A wannan shekarar, an sami Francisca Rojas na Necochea a cikin wani gida tare da raunin wuyansa yayin da aka sami 'ya'yanta maza biyu sun mutu tare da yanke makogwaronsu. Rojas ya zargi maƙwabci, amma duk da tambayoyi masu tsanani, wannan maƙwabcin ba zai furta laifuffukan ba. Sufeto Alvarez, abokin aiki na Vucetich, ya tafi wurin kuma ya sami alamar yatsa mai jini a ƙofar. Lokacin da aka kwatanta shi da bugawa na Rojas, an gano ya zama daidai da yatsan hannu na dama. Daga nan sai ta furta kisan 'ya'yanta maza.
An kafa Ofishin Fingerprint a Calcutta ([[Kolkata]]), Indiya, a cikin 1897, bayan Majalisar Gwamna Janar ta amince da rahoton kwamitin cewa ya kamata a yi amfani da yatsan hannu don rarraba bayanan aikata laifuka. Yin aiki a Ofishin Anthropometric na Calcutta, kafin ya zama Ofishin Fingerprint, sune Azizul Haque da Hem Chandra Bose. Haque da Bose sun kasance masana yatsan yatsa na Indiya waɗanda aka yaba da ci gaban farko na tsarin rarraba yatsan yatta wanda aka sanya masa suna bayan mai kula da su, Sir Edward Richard Henry . <ref>{{Cite journal |last=Tewari |first=RK |last2=Ravikumar |first2=KV |year=2000 |title=History and development of forensic science in India |journal=J Postgrad Med |volume=46 |issue=46 |pages=303–308 |pmid=11435664}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Sodhi |first=J.S. |last2=Kaur |first2=asjeed |year=2005 |title=The forgotten Indian pioneers of finger print science |url=http://www.ias.ac.in/currsci/jan102005/185.pdf |url-status=dead |journal=Current Science |volume=88 |issue=1 |pages=185–191 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050208112115/http://www.ias.ac.in/currsci/jan102005/185.pdf |archive-date=8 February 2005}}</ref> An karɓi Tsarin rarraba Henry, wanda Haque da Bose suka tsara, a Ingila da Wales lokacin da aka kafa Ofishin Fingerprint na farko na Burtaniya a Scotland Yard, hedkwatar 'yan sanda ta Metropolitan, London, a cikin 1901. Sir Edward Richard Henry daga baya ya sami ci gaba a cikin dactyloscopy.<ref>{{Cite web |last=Armstrong |first=Benjamin |title=The Fingerprint Sourcebook |url=https://www.ojp.gov/pdffiles1/nij/225320.pdf |access-date=30 November 2023 |website=Office of Justice Programs |publisher=National Institute of Justice}}</ref>
A Amurka, Henry P. DeForrest ya yi amfani da yatsan yatsa a cikin Ma'aikatar Harkokin Jama'a ta New York a cikin 1902, kuma a watan Disamba na shekara ta 1905, Mataimakin Kwamishinan Sashen 'Yan Sanda na [[New York (birni)|Birnin New York]] Joseph A. Faurot, gwani a tsarin Bertillon kuma mai ba da shawara ga yatsan yatta a hedikwatar' yan sanda, ya gabatar da yatsan hannu na masu laifi a Amurka.<ref>Introduction to U.S. 23 Dec 1905 New York – The City Record Volume 33</ref>
=== Gwajin Uhlenhuth ===
Gwajin Uhlenhuth, ko gwajin antigen-antibody precipitin don jinsuna, Paul Uhlenhuth ne ya kirkireshi a cikin 1901 kuma zai iya rarrabe [[jini]] mutum daga jinin dabba, bisa ga binciken cewa jinin jinsuna daban-daban yana da furotin guda ɗaya ko fiye. Gwajin ya wakilci babban ci gaba kuma ya zama da muhimmancin gaske a kimiyyar shari'a. An ci gaba da inganta gwajin don amfani da shi ta hanyar likitan Switzerland Maurice Müller a cikin shekara ta 1960.<ref>Keith Inman, Norah Rudin, ''Principles and Practice of Criminalistics: The Profession of Forensic Science'' (p. 32), CRC Press, 2000</ref>
=== DNA ===
An fara amfani da Nazarin DNA na bincike a shekarar 1984. Sir Alec Jeffreys ne ya kirkireshi, wanda ya fahimci cewa za'a iya amfani da bambancin tsarin kwayar halitta don gano mutane da kuma gaya wa mutane ban da juna. Aikace-aikacen farko na bayanan DNA Jeffreys ya yi amfani da shi a cikin asirin kisan kai sau biyu a cikin ƙaramin garin Ingila na Narborough, Leicestershire, a cikin 1985. An yi wa wata yarinya 'yar shekara 15 mai suna Lynda Mann fyade kuma an kashe ta a asibitin Carlton Hayes. 'Yan sanda ba su sami wanda ake zargi ba amma sun sami samfurin maniyyi.
A shekara ta 1986, Dawn Ashworth, mai shekaru 15, an kuma yi mata fyade kuma an maƙure ta a ƙauyen Enderby da ke kusa. Shaidar bincike ta nuna cewa masu kisan biyu suna da nau'in jini iri ɗaya. Richard Buckland ya zama wanda ake zargi saboda ya yi aiki a asibitin Carlton Hayes, an hango shi a kusa da wurin kisan Dawn Ashworth kuma ya san cikakkun bayanai game da jikin. Daga baya ya furta kisan Dawn amma ba na Lynda ba. An kawo Jefferys cikin shari'ar don nazarin samfurori na maniyyi. Ya kammala cewa babu wata wasa tsakanin samfurori da Buckland, wanda ya zama mutum na farko da za a cire shi ta hanyar amfani da DNA. Jefferys ya tabbatar da cewa bayanan DNA sun kasance iri ɗaya ga samfurori biyu na kisan kai. Don samun mai aikata laifin, an tattara samfurori na DNA daga dukkan maza, sama da 4,000 masu shekaru daga 17 zuwa 34, daga garin. Dukansu an kwatanta su da samfurori na maniyyi daga laifin. An ji wani aboki na Colin Pitchfork yana cewa ya ba da samfurinsa ga 'yan sanda yana da'awar cewa shi ne Colin. An kama Colin Pitchfork a shekarar 1987 kuma an gano cewa bayanan DNA dinsa ya dace da samfurori na maniyyi daga kisan.
Saboda wannan yanayin, an haɓaka bayanan DNA. Akwai bayanan kasa (FBI) da na kasa da kasa da kuma kasashen Turai (ENFSI: Cibiyar Nazarin Kimiyya ta Turai). Ana amfani da waɗannan bayanan bayanan bincike don daidaita bayanan DNA na aikata laifuka ga waɗanda suka riga sun kasance a cikin bayanan.
=== Girma ===
[[Fayil:JacktheRipperPuck.jpg|alt=Cartoon of a man holding a bloody knife looking contemptuously at a display of half-a-dozen supposed and dissimilar likenesses|thumb|'Yan sanda sun kawo sabbin dabarun kimiyya a kokarin da suke yi na ganowa da kuma kama mai kisan gilla Jack the Ripper.]]
A farkon karni na 20, kimiyyar forensics ta zama mafi yawa a fannin binciken aikata laifuka. Binciken kimiyya da tiyata ya yi amfani da shi sosai ta hanyar 'yan sanda na Metropolitan yayin da suke bin Jack the Ripper mai ban mamaki, wanda ya kashe mata da yawa a cikin shekarun 1880. Wannan shari'ar ta kasance canji ne a aikace-aikacen kimiyyar shari'a. Manyan kungiyoyin 'yan sanda sun gudanar da bincike gida-gida a ko'ina cikin Whitechapel. An tattara kayan bincike kuma an bincika su. An gano wadanda ake zargi, an gano su kuma an bincika su sosai ko kuma an kawar da su daga binciken. Ayyukan 'yan sanda suna bin wannan tsari a yau. Fiye da mutane 2000 ne aka yi hira da su, an bincika "fiye da mutane 300", kuma an tsare mutane 80.
The investigation was initially conducted by the Criminal Investigation Department (CID), headed by Detective Inspector Edmund Reid. Later, Detective Inspectors Frederick Abberline, Henry Moore, and Walter Andrews were sent from Central Office at Scotland Yard to assist. Initially, butchers, surgeons and physicians were suspected because of the manner of the mutilations. The alibis of local butchers and slaughterers were investigated, with the result that they were eliminated from the inquiry. Some contemporary figures thought the pattern of the murders indicated that the culprit was a butcher or cattle drover on one of the cattle boats that plied between London and mainland Europe. Whitechapel was close to the London Docks, and usually such boats docked on Thursday or Friday and departed on Saturday or Sunday. The cattle boats were examined, but the dates of the murders did not coincide with a single boat's movements, and the transfer of a crewman between boats was also ruled out.
A ƙarshen Oktoba, Robert Anderson ya nemi likitan 'yan sanda Thomas Bond ya ba da ra'ayinsa game da girman ƙwarewar tiyata da ilimi na mai kisan kai.<ref>Evans and Rumbelow, pp. 186–187; Evans and Skinner, ''The Ultimate Jack the Ripper Sourcebook'', pp. 359–360</ref> Ra'ayin da Bond ya bayar game da halin "mai kisan gilla" shine farkon Bayanan mai laifi.<ref name="canter5">Canter, pp. 5–6</ref> Binciken Bond ya dogara ne akan bincikensa na wanda aka fi lalata da shi da kuma bayanan Bayan mutuwa daga kisan gillar da suka gabata. A ra'ayinsa mai kisan dole ne ya kasance mutum ne mai halaye masu zaman kansu, wanda ke ƙarƙashin "harin kisan kai da lalata", tare da halin yankan da ke nuna "satyriasis".<ref name="bond" /> Bond ya kuma bayyana cewa "matsayin kisan kai na iya samo asali ne daga fansa ko yanayin tunani, ko kuma cewa mania na addini na iya zama cutar ta asali amma ban tsammanin ko dai ra'ayi ne mai yiwuwa".<ref name="bond" />
[[Fayil:The_Adventure_of_the_Abbey_Grange_03.jpg|left|thumb|Shahararren halin almara Sherlock Holmes ya kasance a hanyoyi da yawa a gaban lokacinsa a cikin amfani da bincike na bincike.]]
''Littafin hannu don Coroners, jami'an 'yan sanda,' yan sanda na soja'' an rubuta shi ne ta hanyar lauyan aikata laifuka na Austrian Hans Gross a cikin 1893, kuma an yarda da shi gabaɗaya a matsayin haihuwar fagen aikata laifukan. Aikin ya haɗu a cikin tsarin tsarin ilimi guda ɗaya wanda ba a haɗa shi ba a baya, kamar ilimin halayyar mutum da kimiyyar jiki, kuma wanda za'a iya amfani dashi da nasara akan aikata laifuka. Gross ya daidaita wasu fannoni don bukatun binciken aikata laifuka, kamar daukar hoto na aikata laifukan. Ya ci gaba da kafa Cibiyar Criminalistics a 1912, a matsayin wani ɓangare na Jami'ar Graz' Law School. Wannan Cibiyar ta biyo bayan irin wannan cibiyoyin a duk duniya.
A cikin 1909, Archibald Reiss ya kafa Institut de police scientifique na Jami'ar Lausanne (UNIL) , makarantar farko ta kimiyyar shari'a a duniya. Dokta Edmond Locard, ya zama sananne da "Sherlock Holmes na [[Faransa]]". Ya tsara ka'idar asali ta kimiyyar bincike: "Kowane lamba ya bar alama", wanda aka sani da Ka'idar musayar Locard. A shekara ta 1910, ya kafa abin da zai iya zama dakin gwaje-gwaje na farko a duniya, bayan ya shawo kan Sashen 'yan sanda na [[Lyon]] (Faransa) don ba shi ɗakuna biyu da mataimakan biyu.
Alamar sabon matsayi na forensics da kuma amfani da tunani a cikin aikin bincike shine shahararren halin Sherlock Holmes, wanda Arthur Conan Doyle ya rubuta a ƙarshen karni na 19. Ya kasance babban wahayi ga kimiyyar shari'a, musamman ga yadda binciken da ya yi game da wani wurin aikata laifuka ya samar da ƙananan alamomi game da ainihin jerin abubuwan da suka faru. Ya yi amfani sosai da shaidu irin su takalma da taya, da kuma yatsun yatsa, ballistics da nazarin rubuce-rubuce, wanda yanzu aka sani da jarrabawar takardun tambaya. Ana amfani da irin wannan shaidar don gwada ka'idodin da 'yan sanda suka ɗauka, alal misali, ko kuma mai binciken da kansa. Dukkanin dabarun da Holmes ya ba da shawarar daga baya sun zama gaskiya, amma galibi suna cikin jariri a lokacin da Conan Doyle ke rubutu. A yawancin shari'o'in da ya ruwaito, Holmes akai-akai yana gunaguni game da yadda wasu suka gurɓata wurin aikata laifuka, musamman 'yan sanda, suna jaddada muhimmancin kiyaye mutuntakarsa, sanannen fasalin binciken wurin aikata laphuka. Ya yi amfani da ilmin sunadarai na nazari don nazarin Ragowar jini da kuma binciken toxicology da ƙuduri ga guba. Ya yi amfani da ballistics ta hanyar auna Calibres na harsashi da daidaita su da makamin kisan kai.
=== Karni na 20 ===
[[Fayil:Shoeprint(forensic).jpg|right|thumb|An yi amfani da takalma na dogon lokaci don daidaita takalma biyu zuwa wurin aikata laifuka.]]
Edmond Locard ya fadada aikin Gross tare da Locard's Exchange Principle wanda ya bayyana "duk lokacin da abubuwa biyu suka haɗu da juna, ana musayar kayan tsakanin su". Wannan yana nufin cewa duk wani hulɗa da mai laifi ya bar alama.
Alphonse Bertillon masanin laifuka ne na Faransa kuma wanda ya kafa Anthropometry (bincike na kimiyya game da ma'auni da daidaitattun jikin mutum). Ya yi amfani da anthropometry don ganewa, yana mai cewa, tunda kowane mutum na musamman ne, ta hanyar auna fannoni na bambancin jiki akwai yiwuwar tsarin ganewa na mutum. Ya kirkiro tsarin Bertillon a kusa da 1879, hanyar gano masu laifi da 'yan ƙasa ta hanyar auna sassa 20 na jiki. A cikin 1884, an kama masu laifi sama da 240 ta amfani da tsarin Bertillon, amma tsarin ya fi maye gurbin sawun yatsa.
Frances Glessner Lee, wacce aka fi sani da "mahaifiyar kimiyyar shari'a", <ref>{{Cite web |title=Murder is Her Hobby: Frances Glessner Lee and the Nutshell Studies of Unexplained Death |url=https://americanart.si.edu/exhibitions/nutshells}}</ref> ta taimaka wajen ci gaban kimiyyar Shari'a a Amurka. Ta yi kira da a maye gurbin masu binciken shari'a da ƙwararrun likitoci, ta ba da kyautar Harvard Associates a Kimiyya ta 'yan sanda, kuma ta gudanar da tarurruka da yawa don ilimantar da masu binciken kisan kai. Ta kuma kirkiro Nazarin Nutshell na Mutuwa da ba a Bayyanawa ba, dioramas masu rikitarwa da aka yi amfani da su don horar da masu bincike, waɗanda har yanzu ana amfani da su a yau.
=== Karni na 20 ===
[[Fayil:Alec_Jeffreys_-2008.jpg|thumb|Alec Jeffreys ya kirkiro fasahar rarraba DNA a shekarar 1984.]]
Daga baya a cikin karni na 20 da yawa daga cikin likitocin Burtaniya, [[Mikey Rochman]], Francis Camps, [[Sydney]] Smith da Keith Simpson sun fara sababbin hanyoyin kimiyya. Alec Jeffreys ya fara amfani da Bayanan DNA a kimiyyar shari'a a shekarar 1984. Ya fahimci girman yatsa na DNA, wanda ke amfani da bambance-bambance a cikin lambar kwayar halitta don gano mutane. Hanyar ta zama mahimmanci a kimiyyar shari'a don taimakawa aikin bincike na 'yan sanda, kuma ya tabbatar da amfani wajen warware rikice-rikicen iyaye da shige da fice.<ref name="welcome 2004">{{Cite web |last=Newton |first=Giles |date=4 February 2004 |title=Discovering DNA fingerprinting: Sir Alec Jeffreys describes its development |url=http://genome.wellcome.ac.uk/doc_wtd020877.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100305135415/http://genome.wellcome.ac.uk/doc_wtd020877.html |archive-date=5 March 2010 |access-date=23 December 2007 |publisher=[[Wellcome Trust]]}}</ref> An fara amfani da yatsan hannu na DNA a matsayin gwajin 'yan sanda don gano mai fyade da mai kisan matasa biyu, Lynda Mann da Dawn Ashworth, wadanda aka kashe a Narborough, Leicestershire, a 1983 da 1986 bi da bi. An gano Colin Pitchfork kuma an yanke masa hukuncin kisan kai bayan samfurori da aka karɓa daga gare shi sun dace da samfurori na maniyyi da aka karba daga 'yan mata biyu da suka mutu.
Kimiyyar kimiyya ta sami ci gaba ta hanyar wasu kungiyoyi masu ilimin kimiyya na kasa da kasa ciki har da Kwalejin Kimiyya ta Amurka (wanda aka kafa a 1948), masu wallafa Jaridar Kimiyya ta Kimiyya; <ref>{{Cite web |title=Journal of Forensic Sciences | American Academy of Forensic Sciences |url=https://www.aafs.org/journal-forensic-sciences |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123140138/http://www.aafs.org/journal-forensic-sciences |archive-date=23 November 2010 |website=www.aafs.org}}</ref> Kungiyar Kimiyya ta Kanada (wanda aka samo a 1953), masu wallafa mujallar Kimiyyar Kimiyya ta Kimiyyar Kimiyyar Kanada; <ref>{{Cite web |title=Chartered Society of Forensic Sciences | Recognised Professional Body |url=https://www.csofs.org/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160609094436/http://www.csofs.org/ |archive-date=9 June 2016 |website=The Chartered Society of Forensic Sciences}}</ref> (wanda aka gina a 1959), wanda aka sani da Cibiyar Kimiyya ta Forensic ta Kimiyya ta Kimiyye ta Kimiywar Kimiyyar Turai; <ref>{{Cite web |title=Chartered Society of Forensic Sciences Publications |url=http://www.csofs.org/publications |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160615161534/http://www.csofs.org/Publications |archive-date=15 June 2016 |access-date=2016-06-03}}</ref> (wanda aka kirkiro da Cibiyar Nazarin Kimiyya ta Turai; da Cibiyar Harkokin Kimiyya ta Duniya ta Kimiyyan Kimiyya ta Nazarin Kimiyar Kimiyya (wanda aka Kafa a 1967),<ref>{{Cite web |title=The British Academy of Forensic Sciences |url=http://www.bafs.org.uk/cgi-bin/dispatch.cgi/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627092734/http://www.bafs.org.uk/cgi-bin/dispatch.cgi/ |archive-date=27 June 2015 |access-date=26 June 2015}}</ref><ref>{{Cite web |title=Medicine, Science and the Law |url=http://www.bafs.org.uk/cgi-bin/dispatch.cgi/journal |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150627111139/http://www.bafs.org.uk/cgi-bin/dispatch.cgi/journal |archive-date=27 June 2015 |access-date=26 June 2015}}</ref>
=== Karni na 21 ===
A cikin shekaru goma da suka gabata, rubuce-rubuce na al'amuran bincike sun zama mafi inganci. Masana kimiyya sun fara amfani da laser scanners, drones da photogrammetry don samun girgije na 3D na haɗari ko wuraren aikata laifuka. Sake gina wani wurin hatsari a kan babbar hanya ta amfani da drones ya haɗa da lokacin samun bayanai na minti 10-20 kawai kuma ana iya yin sa ba tare da rufe zirga-zirga ba. Sakamakon ba kawai daidai ba ne, a cikin centimeters, don a gabatar da ma'auni a kotu amma kuma yana da sauƙin adanawa ta hanyar dijital a cikin dogon lokaci.Yanzu, a cikin karni na 21, yawancin makomar kimiyyar shari'a tana cikin tattaunawa. Cibiyar Nazarin Ka'idoji da Fasaha ta Kasa (NIST) tana da shirye-shirye da yawa da suka shafi kimiyyar shari'a: CSAFE, Cibiyar NIST ta Kwarewa a Kimiyya ta Shari'a, Hukumar Kasa kan Kimiyya ta Kimiyya (yanzu an kammala), da kuma gudanar da Kwamitin Yankin Kimiyya na Kimiyya (OSAC). <ref>{{Cite web |date=20 August 2013 |title=Forensic Science |url=https://www.nist.gov/forensic-science |access-date=31 March 2024 |website=NIST}}</ref> Ɗaya daga cikin abubuwan da NIST ta ƙara kwanan nan shine takardar da ake kira NISTIR-7941, mai taken "Forensic Science Laboratories: Handbook for Facility Planning, Design, Construction, and Relocation". Littafin yana ba da cikakken tsari don kusantar kimiyyar shari'a. Bayanan sun haɗa da irin ma'aikatan da ya kamata a hayar su don wasu mukamai.<ref>"National Institute of Standards and Technology" group="Scientist in Practice">{{Cite web |last=Aguilar |first=James |title=Forensic Science Laboratories: Handbook for Facility Planning, Design, Construction, and Relocation |url=https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/ir/2013/NIST.IR.7941.pdf |access-date=15 April 2019 |website=nvlpubs.nist.gov/nistpubs/ir/2013/NIST.IR.7941.pdf |publisher=National Institute of Standards and Technology |ref=68}}</ref>
== Rarrabawar ==
[[Fayil:US_Army_CID_agents_at_crime_scene.jpg|thumb|Jami'an Sashen Binciken Laifuka na Sojojin Amurka suna binciken wani wurin aikata laifuka.]]
[[Fayil:England-forensic2.jpg|thumb|Binciken 'yan sanda a Ashton-under-Lyne, Ingila, ta amfani da alfarwa don kare wurin aikata laifuka]]
* Art forensics ya shafi shari'ar tabbatar da fasaha don taimakawa wajen binciken sahihancin aikin. Ana amfani da hanyoyin tabbatar da fasaha don ganowa da gano karya, karya da kwafin ayyukan fasaha, misali zane-zane.
* Binciken tsarin jini shine binciken kimiyya na tsarin zubar da jini da aka samu a wurin aikata laifuka don sake gina abubuwan da suka faru na aikata laifukan.
* Nazarin kwatankwacin shine aikace-aikacen dabarun kwatanta gani don tabbatar da kamanceceniyar shaidar jiki. Wannan ya haɗa da nazarin yatsan yatsa, nazarin alamun kayan aiki, da nazarin ballistic.
* Kwamfuta ta lissafi ta shafi ci gaban algorithms da software don taimakawa jarrabawar shari'a.
* Criminalistics shine aikace-aikacen kimiyyar daban-daban don amsa tambayoyin da suka shafi jarrabawa da kwatanta Shaidar halittu, shaidar ganowa, shaidar burgewa (kamar yatsan yatsa, shaidar takalma, da waƙoƙin taya), abubuwa masu sarrafawa, ballistics, bindiga da gwajin kayan aiki, da sauran shaidu a cikin binciken aikata laifuka. A yanayi na yau da kullun, ana aiwatar da shaidu a cikin dakin gwaje-gwaje na aikata laifuka.
* Digital forensics shine aikace-aikacen tabbatar da hanyoyin kimiyya da dabarun don dawo da bayanai daga kafofin watsa labarai na lantarki / dijital. Masana ilimin lissafi na dijital suna aiki a fagen da kuma a cikin dakin gwaje-gwaje.
* Ana amfani da nazarin buga kunne a matsayin hanyar ganowa da aka nufa a matsayin kayan aiki na ganowa mai kama da yatsan yatsa. Alamar kunne ita ce haihuwar nau'i biyu na sassan kunne na waje waɗanda suka taɓa takamaiman farfajiyar (yawanci helix, antihelix, tragus da antitragus).
* Shari'ar zabe ita ce amfani da kididdiga don tantance ko sakamakon zabe na al'ada ne ko kuma ba daidai ba. Hakanan ana amfani dashi don bincika da gano shari'o'in da suka shafi gerrymandering.
* Lissafin lissafi shine nazarin da fassarar shaidar lissafi, bayanin kuɗi wato: Takardar Balance, Sanarwar Income, Sanarutar Cash flow.
* Hotunan sama na bincike shine nazarin da fassarar shaidar daukar hoto ta sama.
* Ilimin ilimin ɗan adam na shari'a shine aikace-aikacen ilimin ɗan adam ya zahiri a cikin tsarin doka, yawanci don dawowa da gano ragowar ɗan adam.
* Ilimin binciken archaeology shine aikace-aikacen haɗuwa da dabarun archaeological da kimiyyar forensic, yawanci a tilasta bin doka.
* ilimin taurari na bincike yana amfani da hanyoyin daga ilimin taurari don tantance taurari na sama da suka gabata don dalilai na bincike.
* Forensic botany shine nazarin rayuwar shuke-shuke don samun bayanai game da yiwuwar laifuka.
* Kimiyyar ilmin sunadarai shine nazarin ganowa da gano magungunan haramtacciya, masu hanzari da aka yi amfani da su a lokuta na ƙonewa, fashewa da raguwar bindiga.
* Forensic dactyloscopy shine nazarin yatsan yatsa.
* Binciken takardun bincike ko jarrabawar takardun da aka yi tambaya ya amsa tambayoyi game da takaddar da ake jayayya ta amfani da matakai da hanyoyin kimiyya daban-daban. Gwaje-gwaje da yawa sun haɗa da kwatanta takardar da aka yi tambaya, ko abubuwan da ke cikin takardar, tare da saitin ka'idojin da aka sani. Irin jarrabawar da aka fi sani da ita ta haɗa da rubutun hannu, inda mai jarrabawa ke ƙoƙarin magance damuwa game da yiwuwar marubuci.
* Binciken DNA na bincike yana amfani da bambancin DNA na mutum don amsa tambayoyin bincike kamar gwajin iyaye / haihuwa da sanya wanda ake zargi a wurin aikata laifuka, misali a cikin Binciken fyade.
* Injiniyanci shine binciken kimiyya da nazarin tsarin da samfuran da suka shafi gazawar su ko dalilin lalacewa.
* Ilimin ilimin ƙwayoyin cuta yana hulɗa da nazarin kwari a ciki, a kan da kewayen gawar mutum don taimakawa wajen ƙaddamar da lokaci ko wurin mutuwa. Hakanan yana yiwuwa a tantance ko an motsa jikin bayan mutuwa ta amfani da ilimin ƙwayoyin cuta.
* Ilimin ilimin ƙasa yana hulɗa da shaidar a cikin ƙasa, ma'adanai da man fetur.
* Geomorphology na bincike shine nazarin ƙasa don neman wuri mai yuwuwa (s) na abin da aka binne (s). <ref>{{Cite journal |last=Ruffell |first=A |last2=McKinley |first2=J |year=2014 |title=Forensic geomorphology |url=http://pure.qub.ac.uk/portal/files/15818973/Forensic_geomorphology_V3jmk_1_.pdf |journal=Geomorphology |volume=206 |pages=14–22 |bibcode=2014Geomo.206...14R |doi=10.1016/j.geomorph.2013.12.020 |s2cid=248914146}}</ref>
* Geophysics na bincike shine aikace-aikacen dabarun geophysical kamar radar don gano abubuwan da aka ɓoye a ƙarƙashin ƙasa ko ƙarƙashin ruwa. <ref>{{Cite journal |last=Pringle |first=JK |last2=Ruffell |first2=A |last3=Jervis |first3=JR |last4=Donnelly |first4=L |last5=McKinley |first5=J |last6=Hansen |first6=J |last7=Morgan |first7=R |last8=Pirrie |first8=D |last9=Harrison |first9=M |year=2012 |title=The use of geoscience methods for terrestrial forensic searches |url=http://eprints.keele.ac.uk/788/ |journal=Earth-Science Reviews |volume=114 |issue=1–2 |pages=108–123 |bibcode=2012ESRv..114..108P |doi=10.1016/j.earscirev.2012.05.006}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Parker |first=R |last2=Ruffell |first2=A |last3=Hughes |first3=D |last4=Pringle |first4=JK |year=2010 |title=Geophysics and the search of freshwater bodies: A review |journal=Science & Justice |volume=50 |issue=3 |pages=141–149 |doi=10.1016/j.scijus.2009.09.001 |pmid=20709275}}</ref>
* Tsarin leken asiri na bincike yana farawa tare da tattara bayanai kuma yana ƙare tare da haɗa sakamakon cikin nazarin laifuka a ƙarƙashin bincike.<ref>p.611 Jahankhani, Hamid; Watson, David Lilburn; Me, Gianluigi ''Handbook of Electronic Security and Digital Forensics'' World Scientific, 2009</ref>
* Ana gudanar da tambayoyin bincike ta amfani da kimiyya ta hanyar amfani da ƙwarewa don gudanar da tambayoyolin bincike iri-iri tare da wadanda abin ya shafa, shaidu, wadanda ake zargi ko wasu tushe don tantance gaskiyar game da tuhuma, zarge-zarge ko takamaiman abubuwan da suka faru a ko dai tsarin jama'a ko masu zaman kansu.
* [[Forensic histopathology|Histopathology na shari'a]] shine aikace-aikacen dabarun histological da gwaji ga aikin ilimin cututtukan shari'a.
* Forensic limnology shine nazarin shaidar da aka tattara daga wuraren aikata laifuka a cikin ko kusa da maɓuɓɓugar ruwa. Binciken kwayoyin halitta, musamman diatoms, na iya zama da amfani wajen haɗa wadanda ake zargi da wadanda abin ya shafa.
* Harshen harshe na shari'a yana hulɗa da batutuwa a cikin tsarin shari'a wanda ke buƙatar ƙwarewar harshe.
* Ilimin yanayi na bincike shine takamaiman bincike na yanayin yanayi na baya don asarar.
* Forensic metrology shine aikace-aikacen metrology don tantance amincin shaidar kimiyya da aka samu ta hanyar ma'auni
* [[Forensic microbiology|Ilimin kimiyyar halittu]] shine nazarin Necrobiome.
* [[Ungozoma|Nursing]] forensic shine aikace-aikacen kimiyyar Nursing ga laifuka masu cin zarafi, kamar cin zarafin yara, ko cin zarafin jima'i. Rarraba raunuka da rauni, tattara ruwa na jiki da goyon bayan motsin rai wasu daga cikin ayyukan ma'aikatan jinya ne.
* Ilimin hakora shine nazarin bambancin hakora, wanda aka fi sani da nazarin hakora.
* Forensic optometry shine nazarin tabarau da sauran kayan ido da suka shafi wuraren aikata laifuka da binciken aikata laifukan.
* Ilimin Cututtukan shari'a wani bangare ne wanda ake amfani da ka'idodin magani da cututtukani don tantance dalilin mutuwa ko rauni a cikin mahallin binciken shari'a.
* Forensic podiatry aikace-aikace ne na nazarin sawun ƙafa ko takalma da alamun su don nazarin wurin aikata laifuka da kuma kafa asalin mutum a cikin jarrabawar forensic.
* Forensic psychiatry reshe ne na musamman na psychiatry kamar yadda aka yi amfani da shi kuma bisa ga ilimin laifuka na kimiyya.
* Ilimin halayyar mutum shine nazarin tunanin mutum, ta amfani da hanyoyin forensic. Yawancin lokaci yana ƙayyade yanayin da ke bayan halayyar mai laifi.
* Ilimin girgizar ƙasa shine nazarin dabarun don rarrabe siginar girgizar kasa da fashewar nukiliya ta ƙasa ta haifar da waɗanda girgizar ƙasar ta haifar.
* Forensic serology shine nazarin ruwa na jiki.<ref>{{Cite web |title=Forensic serology |url=http://www.forensic-medecine.info/forensic-serology.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100506005516/http://www.forensic-medecine.info/forensic-serology.html |archive-date=6 May 2010 |access-date=2010-06-08 |publisher=Forensic-medecine.info}}</ref>
* Ayyukan zamantakewa na shari'a shine ƙwararren nazarin ka'idodin aikin zamantakewa da aikace-aikacen su ga asibiti, shari'ar aikata laifuka ko yanayin ilimin halayyar mutum. Masu aiki da aikin zamantakewa da ke da alaƙa da tsarin shari'a na aikata laifuka galibi ana kiransu masu kula da zamantakewa, yayin da sauran ke amfani da lakabi masu musayar [[Forensic social worker|ma'aikacin zamantakewa]], ƙwararren mai kiwon lafiya ko likitan likita kuma suna gudanar da ƙwarewar ƙwarewa game da haɗari, tsara kulawa da aiki a matsayin jami'in kotun.
* Ilimin toxicology shine nazarin tasirin kwayoyi da [[Dafi|guba]] a / a cikin jikin mutum.
* Binciken bidiyo na bincike shine binciken kimiyya, kwatankwacin da kimanta bidiyon a cikin batutuwan shari'a.
* Kayan bincike na wayar hannu shine binciken kimiyya da kimantawa na shaidar da aka samu a cikin wayoyin hannu, misali Tarihin Kira da SMS da aka share, kuma ya haɗa da SIM Card Forensics.
* Binciken shaidar alama shine bincike da kwatanta shaidar alama ciki har da gilashi, fenti, fiber da gashi (misali, ta amfani da micro-spectrophotometry).
* Kimiyya ta ilimin kimiyyar namun daji tana amfani da fannoni daban-daban na kimiyya ga shari'o'in shari'a da suka shafi shaidar halittu marasa rai, don warware laifuka kamar farauta, Cin zarafin dabbobi, da cinikayya a cikin nau'in da ke cikin haɗari.
== Hanyoyin da ake tuhuma ==
Wasu dabarun bincike, waɗanda aka yi imanin suna da kyau a kimiyya a lokacin da aka yi amfani da su, daga baya sun zama suna da ƙarancin ƙwarewar kimiyya ko babu.<ref>{{Cite journal |last=Saks |first=Michael J. |last2=Faigman |first2=David L. |year=2008 |title=Failed forensics: how forensic science lost its way and how it might yet find it |url=https://repository.uchastings.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2312&context=faculty_scholarship |journal=[[Annual Review of Law and Social Science]] |volume=4 |pages=149–171 |doi=10.1146/annurev.lawsocsci.4.110707.172303}}</ref> Wasu irin wadannan dabarun sun hada da:
* FBI ta yi amfani da bincike na harsashi sama da shekaru arba'in, farawa da Kisan John F. Kennedy a 1963. Ka'idar ita ce kowane rukuni na harsashi yana da sinadarin sinadarai daban-daban don a iya gano harsashi zuwa wani rukuni ko ma wani akwati. Nazarin ciki da binciken waje na Kwalejin Kimiyya ta Kasa sun gano cewa dabarar ba ta da tabbas saboda fassarar da ba ta dace ba, kuma FBI ta watsar da gwajin a shekara ta 2005.
* Likitan hakora ya shiga cikin wuta: a kalla uku an yi amfani da shaidar alama don yanke wa mutane hukunci kan kisan kai waɗanda daga baya aka sake su ta hanyar shaidar DNA. Wani binciken da aka yi a 1999 da wani memba na Hukumar Kula da Kula da Kulawa ta Amurka ya gano kashi 63 cikin dari na ganewar ƙarya kuma ana yawan ambaton shi a cikin labarun labarai na kan layi da shafukan yanar gizo na makirci. Nazarin ya dogara ne akan wani bita na al'ada a lokacin taron ABFO, wanda yawancin mambobi ba su yi la'akari da ingantaccen yanayin kimiyya ba. Ka'idar ita ce kowane mutum yana da saiti na musamman da na musamman na hakora, wanda ke barin tsari bayan ya ci wani. Suna nazarin halaye na hakora kamar girman, siffar, da kuma siffar baka. <ref>{{Cite web |title=Bite Mark Analysis {{!}} NC PRO |url=https://ncpro.sog.unc.edu/manual/624-1#:~:text=Bite%20mark%20analysis%20is%20conducted,defendant%20left%20the%20original%20mark. |access-date=2023-12-06 |website=ncpro.sog.unc.edu}}</ref>
* A shekara ta 2009, masana kimiyya sun iya nuna cewa yana yiwuwa a ƙirƙiri shaidar DNA, don haka "ya rushe amincin abin da aka ɗauka a matsayin ma'auni na zinariya na hujja a cikin shari'o'in laifi".
* 'Yan sanda Samun damar zuwa bayanan Genealogy Databases: Akwai damuwa game da sirri tare da' yan sanda suna iya samun damar samun damar bayanan kwayar halitta na mutum wanda ke kan ayyukan asali.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Guerrini |first=Christi |last2=Robinson |first2=Jill |last3=Petersen |first3=Devan |last4=McGuire |first4=Amy |date=October 1, 2018 |title=Should Police have Access to Genetic Genealogy Databases? Capturing the Golden State Killer and other Criminals Using a Controversial New Forensic Technique |journal=PLOS Biology |volume=16 |issue=10 |pages=e2006906 |doi=10.1371/journal.pbio.2006906 |pmc=6168121 |pmid=30278047 |doi-access=free}}</ref> Kowane mutum na iya zama masu ba da labari ga iyalansu ko ga kansu kawai ta hanyar shiga cikin bayanan asalin kwayar halitta. The Combined DNA Index System (CODIS) wani bayanan da FBI ke amfani da shi don riƙe bayanan kwayar halitta na duk sanannun masu laifi, masu laifi, da waɗanda aka kama.<ref name=":0" /> Wasu mutane suna jayayya cewa mutanen da ke amfani da bayanan asali ya kamata su kasance da tsammanin sirri a cikin bayanan su wanda shine ko kuma za a iya keta shi ta hanyar binciken kwayar halitta ta hanyar tilasta bin doka.<ref name=":0" /> Wadannan ayyuka daban-daban suna da alamun gargadi game da masu iya amfani da bayanan su, amma yawancin mutane ba sa karanta yarjejeniyar sosai. Dangane da binciken da Christi Guerrini, Jill Robinson, Devan Petersen, da Amy McGuire suka yi, sun gano cewa yawancin mutanen da suka ɗauki binciken suna tallafawa binciken 'yan sanda na shafukan yanar gizo na kwayoyin halitta waɗanda ke gano dangi na kwayoyin.<ref name=":0" /> Mutanen da suka amsa binciken sun fi tallafawa ayyukan 'yan sanda ta amfani da asalin kwayar halitta lokacin da yake da manufar gano masu aikata laifuka na tashin hankali, wadanda ake zargi da aikata laifukan yara ko mutanen da suka bace. Bayanan daga binciken da aka bayar sun nuna cewa mutane ba su damu da binciken 'yan sanda ba ta amfani da bayanan kwayar halitta na mutum idan ya dace. An gano a cikin wannan binciken cewa masu laifi suna da ƙarancin kuɗi da baƙar fata kuma matsakaicin mutumin Gwajin kwayar halitta yana da arziki da fari. Sakamakon binciken ya sami sakamako daban-daban.<ref name=":0" /> A cikin 2016, an yi wani binciken da ake kira National Crime Victimization Survey (NCVS) wanda Ofishin Kididdiga na Adalci na Amurka ya bayar. A cikin wannan binciken, an gano cewa kashi 1.3% na mutanen da ke da shekaru 12 ko sama da haka sun sha wahala daga laifukan tashin hankali, kuma 8.85 na iyalai sun sha wahala da laifukan dukiya.<ref name=":0" /> Akwai wasu batutuwa tare da wannan binciken duk da haka. NCVS tana samar da ƙididdigar shekara-shekara kawai game da zalunci. Binciken da Christi Guerrini, Jill Robinson, Devan Petersen, da Amy McGuire suka samar sun tambayi mahalarta game da abubuwan da suka faru na zalunci a rayuwar mutum.<ref name=":0" /> Binciken da suka yi bai kuma iyakance wasu 'yan uwa ga iyali daya ba.<ref name=":0" /> Kimanin kashi 25% na mutanen da suka amsa binciken sun ce suna da dangin da suka yi aiki da su ta hanyar tilasta bin doka wanda ya hada da masu tsaro da masu ba da izini.<ref name=":0" /> A cikin waɗannan binciken, an gano cewa akwai tallafin jama'a don tilasta bin doka don samun damar bayanan asalin kwayoyin halitta.
== Kimiyya ta shari'a ==
"Kimiyyar shari'a" tana bayyana bincike ko bayanan da aka haɓaka ko aka samar don amfani a cikin gwaji da waɗanda aka samar a yayin bincike mai zaman kansa. Kotun daukaka kara ta Amurka ta 9 ce ta yi wannan bambancin yayin kimanta yarda da masana.
Wannan yana amfani da shaidar nunawa, wanda shine shaidar da aka kirkira a shirye-shiryen shari'a ta hanyar [[Lauya|lauyoyi]] ko masu ba da izini.
== Yawan jama'a ==
A cikin Amurka akwai sama da masu fasahar kimiyya 17,200 a shekarar 2019. <ref>"Forensic Science." ''U.S. Bureau of Labor Statistics''. U.S. Bureau of Labor Statistics, 22 February 2021. Web.</ref>
== Tasirin kafofin watsa labarai ==
Masu binciken aikata laifuka na ainihi da masana kimiyya sun yi gargadi cewa shahararrun shirye-shiryen talabijin ba sa ba da hoto na ainihi na aikin, sau da yawa suna karkatar da yanayin sa, da kuma wuce gona da iri, saurin, tasiri, wasan kwaikwayo, glamour, tasiri da matakin ta'aziyya na ayyukansu - wanda suka bayyana a matsayin mafi yawan duniya, mai gajiyarwa da banƙyama.
Wasu suna da'awar cewa waɗannan shirye-shiryen talabijin na zamani sun canza tsammanin mutane game da kimiyyar bincike, wani lokacin ba daidai ba - tasirin da ake kira "Tasirin CSI". <ref>{{Cite journal |last=Holmgren |first=Janne A. |last2=Fordham |first2=Judith |date=January 2011 |title=The CSI Effect and the Canadian and the Australian Jury |journal=Journal of Forensic Sciences |volume=56 |issue=S1 |pages=S63–S71 |doi=10.1111/j.1556-4029.2010.01621.x |pmid=21155799 |s2cid=21221066}}</ref>
Bugu da ƙari, bincike ya ba da shawarar cewa kuskuren jama'a game da masu aikata laifuka na iya haifar, a cikin tunanin mai shari'a, tsammanin da ba daidai ba na shaidar shari'a - wanda suke sa ran gani kafin yanke hukunci - wanda ke nuna bambanci ga mai shari'ar ga wanda ake tuhuma. Da yake ambaton "tasirin CSI," aƙalla wani mai bincike ya ba da shawarar tantance masu juri don matakin tasirin su daga irin waɗannan shirye-shiryen TV.
== Rashin jituwa ==
Tambayoyi game da wasu fannoni na kimiyyar bincike, kamar shaidar yatsan hannu da kuma zaton da ke bayan waɗannan horo an kawo su a cikin wasu wallafe-wallafen <ref>{{Cite web |date=18 February 2009 |title='Badly Fragmented' Forensic Science System Needs Overhaul |url=http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=12589 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090826234749/http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=12589 |archive-date=26 August 2009 |access-date=2009-03-09 |publisher=The National Academies}}</ref> ciki har da ''New York Post'' . <ref>{{Cite web |date=18 February 2009 |title=National Academy of Sciences Finds 'Serious Deficiencies' in Nation's Crime Labs |url=http://www.nacdl.org/public.nsf/newsreleases/2009mn06?OpenDocument |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100305013129/http://www.nacdl.org/public.nsf/newsreleases/2009mn06?OpenDocument |archive-date=5 March 2010 |access-date=2009-03-07 |publisher=National Association of Criminal Defense Lawyers}}</ref><ref name="ForensicChallenge">{{Cite web |last=Katherine Ramsland |date=6 March 2009 |title=CSI: Without a clue; A new report forces Police and Judges to rethink forensic science |url=http://www.nypost.com/seven/03072009/postopinion/opedcolumnists/csi__without_a_clue_158464.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310062628/http://www.nypost.com/seven/03072009/postopinion/opedcolumnists/csi__without_a_clue_158464.htm |archive-date=10 March 2009 |access-date=2009-03-07 |website=[[The New York Post]], PostScript}}</ref> Labarin ya bayyana cewa "Babu wanda ya tabbatar da ainihin zaton: cewa yatsan kowa da kowa na musamman ne. " Labarin ya kuma bayyana cewa "Yanzu ana tambayar irin waɗannan zaton - kuma tare da shi yana iya zuwa canji mai mahimmanci a yadda sassan 'yan sanda da masu gabatar da kara ke amfani da kimiyyar shari'a. " Farfesa Jessica Gabel ya ce a kan NOVA cewa kimiyyar bincike "ba ta da tsananin, ka'idoji, kula da inganci da hanyoyin da muke samu, yawanci, a kimiyya. "<ref name="ForensicChallenge" />]
Cibiyar Nazarin Ka'idoji da Fasaha ta Kasa ta sake nazarin tushen kimiyya na nazarin alamar cinyewa da aka yi amfani da shi a kimiyyar shari'a. Binciken alamar cinyewa wata fasaha ce ta kimiyya wacce ke nazarin alamun da ke kan fatar wanda aka azabtar idan aka kwatanta da hakoran da ake zargi. <ref>{{Cite web |title=Bite Mark Analysis {{!}} NC PRO |url=https://ncpro.sog.unc.edu/manual/624-1#:~:text=Overview,or%20impression%20after%20a%20bite. |access-date=2023-12-05 |website=ncpro.sog.unc.edu}}</ref>NIST ta sake nazarin binciken Kwalejin Kimiyya ta Kasa, Injiniya, da Medicine 2009. Masana kimiyya na kasa, Injiniya, da Magunguna sun gudanar da bincike don magance batutuwan amintacce, daidaito, da amintacce na nazarin bitmark, inda suka kammala cewa akwai rashin isasshen tushe na kimiyya don tallafawa bayanan.<ref>{{Cite journal |date=2022-10-11 |title=Forensic Bitemark Analysis Not Supported by Sufficient Data, NIST Draft Review Finds |url=https://www.nist.gov/news-events/news/2022/10/forensic-bitemark-analysis-not-supported-sufficient-data-nist-draft-review |journal=NIST |language=en}}</ref> Duk da haka har yanzu ana amfani da dabarar a kotu a matsayin shaida. NIST ta ba da kuɗin taron 2019 wanda ya kunshi likitocin hakora, lauyoyi, masu bincike da sauransu don magance gibin a wannan fagen. <ref>{{Cite journal |date=2022-10-11 |title=Forensic Bitemark Analysis Not Supported by Sufficient Data, NIST Draft Review Finds |url=https://www.nist.gov/news-events/news/2022/10/forensic-bitemark-analysis-not-supported-sufficient-data-nist-draft-review |journal=NIST |language=en}}</ref>
A Amurka, a ranar 25 ga Yuni 2009, Kotun Koli ta ba da shawarar 5-to-4 a cikin Melendez-Diaz v. [[Massachusetts]] da ke nuna cewa ba za a iya amfani da rahotanni na dakin gwaje-gwaje na aikata laifuka a gaban shari'a ba sai dai idan masu sharhi da ke da alhakin kirkirar su ba da shaida kuma su fuskanci kansu.<ref>''Melendez-Diaz v. Massachusetts'', [[List of United States Supreme Court cases, volume 557|557]] [[United States Reports|U.S.]]305 (2009). ''This article incorporates [[Copyright status of work by the U.S. government|public domain material from this U.S government document]].''</ref> Kotun Koli ta ambaci rahoton Kwalejin Kimiyya ta Kasa ta ''Ƙarfafa Kimiyya a Amurka'' a cikin shawarar da suka yanke. A rubuce-rubuce ga mafi rinjaye, Mai Shari'a Antonin Scalia ya yi magana game da rahoton Majalisar Bincike ta Kasa a cikin ikirarinsa cewa "Shaida ba ta da kariya daga haɗarin magudi".
A Amurka, wani bangare na kimiyyar shari'a wanda ya kasance cikin tambaya a cikin 'yan shekarun nan shine rashin dokokin da ke buƙatar izini ga dakunan gwaje-gwaje. Wasu jihohi suna buƙatar izini, amma wasu jihohi ba sa. Saboda wannan, <ref>{{Cite web |title=The Impact of False or Misleading Forensic Evidence on Wrongful Convictions |url=https://nij.ojp.gov/topics/articles/impact-false-or-misleading-forensic-evidence-wrongful-convictions |access-date=30 November 2023 |website=National Institute of Justice |publisher=Office of Justice Programs}}</ref> <ref>{{Cite web |date=7 December 2015 |title=Justice Department Announces New Accreditation Policies to Advance Forensic Science |url=https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-announces-new-accreditation-policies-advance-forensic-science |access-date=30 November 2023 |website=Office of Public Affairs |publisher=U.S Department of Justice}}</ref> an kama dakunan gwaje-gwaje da yawa suna yin aiki mara kyau wanda ya haifar da hukunce-hukuncen ƙarya ko wankewa. Alal misali, an gano shi bayan binciken da Sashen 'yan sanda na Houston a 2002 cewa dakin gwaje-gwaje ya ƙirƙiri shaidar da ta haifar da George Rodriguez da yanke masa hukunci da fyade ga yarinya mai shekaru goma sha huɗu. Tsohon darektan dakin gwaje-gwaje, lokacin da aka tambaye shi, ya ce jimlar adadin shari'o'in da za a iya gurɓata su ta hanyar aiki mara kyau na iya kasancewa a cikin kewayon 5,000 zuwa 10,000.<ref name="nytimes.com" />
The Innocence Project <ref>{{Cite web |title=Innocence Project – Help us put an end to wrongful convictions! |url=https://innocenceproject.org/ |website=Innocence Project}}</ref> bayanan bayanan DNA ya nuna cewa yawancin kuskuren da ba daidai ba sun ƙunshi kuskuren kimiyya. Dangane da aikin Innocence da Ma'aikatar Shari'a ta Amurka, kimiyyar shari'a ta ba da gudummawa ga kusan kashi 39 zuwa kashi 46 cikin dari na hukunce-hukuncen da ba daidai ba. <ref>{{Cite web |title=When forensic science isn't so scientific (Rebroadcast) |url=https://the1a.org/segments/when-forensic-science-isnt-so-scientific-2/ |access-date=2023-12-05 |website=1A |language=en}}</ref>Kamar yadda rahoton Kwalejin Kimiyya ta Kasa ya nuna Karfafa Kimiyya ta Shari'a a Amurka, wani ɓangare na matsalar shi ne cewa yawancin kimiyyar shari'a ta gargajiya ba a taɓa tabbatar da su ba; kuma wani ɓangare na matsala shi ne cewa duk masu jarrabawa suna ƙarƙashin son zuciya na tabbatar da shari'a kuma ya kamata a kare su daga bayanan da ba su dace da hukuncin da suke yi ba.
Bincike da yawa sun gano bambanci a cikin raunin da ya shafi fyade wanda aka bayar da rahoto bisa ga launin fata, tare da fararen wadanda suka kamu da cutar suna ba da rahoton yawan raunin da suka fi baƙar fata.<ref name="ReferenceA">Baker RB, Fargo JD, Shambley-Ebron D, Sommers MS. "A source of healthcare disparity: Race, skin color, and injuries after rape among adolescents and young adults". ''Journal of Forensic Nursing'', 2010; 6: 144–150</ref> Koyaya, tunda dabarun jarrabawar shari'a na yanzu bazai kasance mai hankali ga duk raunin da ke kewayon launuka na fata ba, ana buƙatar gudanar da ƙarin bincike don fahimtar idan wannan yanayin ya faru ne saboda fata da ke rikitar da masu ba da kiwon lafiya yayin nazarin raunin ko kuma idan fata mai duhu ya shimfiɗa wani abu mai kariya.<ref name="ReferenceA" /> A cikin aikin asibiti, ga marasa lafiya da fata mai duhu, wani binciken ya ba da shawarar cewa dole ne a mai da hankali ga cinya, labia majora, baya fourchette da fossa navicularis, don haka babu wani raunin da ya shafi fyade da aka rasa a kan binciken kusa.<ref name="ReferenceA" />
== Kimiyya da aikin jin kai ==
[[Kungiyar Agaji Ta Red Cross Ta Duniya|Kwamitin Red Cross na Duniya]] (ICRC) yana amfani da kimiyyar bincike don dalilai na jin kai don bayyana makomar mutanen da suka ɓace bayan rikici, bala'o'i ko ƙaura, <ref>{{Cite web |date=28 July 2014 |title=Forensic science and humanitarian action |url=http://www.icrc.org/eng/what-we-do/forensic/index.jsp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707145212/http://www.icrc.org/eng/what-we-do/forensic/index.jsp |archive-date=7 July 2014 |access-date=2014-08-03 |publisher=ICRC}}</ref> kuma yana ɗaya daga cikin ayyukan da suka shafi Maido da Dangantakar Iyali da Mutanen da suka ɓoye. Sanin abin da ya faru da dangi da ya ɓace sau da yawa zai iya sauƙaƙa ci gaba da aikin baƙin ciki kuma ya ci gaba da rayuwa ga iyalai na mutanen da suka ɓace.
Sauran kungiyoyi daban-daban suna amfani da kimiyyar bincike don bayyana makomar da inda mutanen da suka ɓace suke. Misalan sun haɗa da kungiyar NGO Argentine Forensic Anthropology Team, tana aiki don bayyana makomar mutanen da suka ɓace a lokacin mulkin kama-karya na soja na 1976-1983. Hukumar Kasa da Kasa kan Mutanen da suka Rubuce (ICMP) ta yi amfani da kimiyyar bincike don gano mutanen da suka ɓace, <ref>{{Cite web |last=Forensic archeology and anthropology |date=28 February 2012 |title=Forensic archeology and anthropology |url=http://www.ic-mp.org/activities/technical-assistance/?page_id=539 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624073824/http://www.ic-mp.org/activities/technical-assistance/?page_id=539 |archive-date=24 June 2014 |access-date=2014-08-03 |publisher=Ic-mp.org}}</ref> misali bayan rikice-rikice a cikin Balkans. <ref>{{Cite web |date=28 February 2012 |title=Southeast Europe |url=http://www.ic-mp.org/icmp-worldwide/southeast-europe/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813081559/http://www.ic-mp.org/icmp-worldwide/southeast-europe/ |archive-date=13 August 2014 |access-date=2014-08-03 |publisher=Ic-mp.org}}</ref>
Da yake fahimtar rawar da kimiyyar shari'a ke takawa don dalilai na jin kai, da kuma muhimmancin binciken shari'a wajen cika nauyin jihar don bincika take hakkin dan adam, ƙungiyar masana a ƙarshen shekarun 1980 sun kirkiro Littafin Majalisar Dinkin Duniya kan Rigakafi da Bincike na Kashe-Kare, Arbitrary da Summary, wanda aka sani da Minnesota Protocol. Ofishin Babban Kwamishinan 'Yancin Dan Adam ya sake fasalin wannan takarda kuma ya sake bugawa a cikin 2016. <ref>{{Cite web |date=Jan 1, 2016 |title=The Minnesota Protocol on the Investigation of Potentially Unlawful Death (2016): The Revised United Nations Manual on the Effective Prevention and Investigation of Extra-legal, Arbitrary and Summary Executions (2016) |url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Publications/MinnesotaProtocol.pdf |access-date=23 December 2023 |website=UN Human Rights |publisher=UN Human Rights Office of the Commissioner}}</ref>
* Ƙungiyar Makamai da Kayan aiki - Ƙungiyar ba da riba ta duniya
* Kungiyar Bayyanawa ta Kanada
* Kimiyyar kwamfuta - Sashen kimiyyar bincike na dijital
* Kimiyya ta aikata laifuka - nazarin aikata laifuka don neman hanyoyin hana shiShafuka da ke nuna bayanin wikidata a matsayin fallback
* Diplomatics - Nazarin ilimi na ladabi na takardu (forensic paleography)
* Epigenetics a cikin kimiyyar bincike - Bayani na gaba ɗaya
* Ruwan shaida - Kayan kwalliya na musamman don shaidar jiki
* Ilimin halittu na bincike - Aikace-aikacen bincike na nazarin ilmin halitta
* Tattalin Arziki
* Bayyanawa na bincike - Bayyanawa ta doka game da takamaiman abubuwa da kayan aiki
* Injiniyan kayan bincike - reshe na injiniyan bincikeShafuka da ke nuna bayanin wikidata a matsayin fallback
* Hotunan bincike - Fasahar samar da daidaitattun hotuna na wani wuri na aikata laifuka
* Injiniyan polymer na bincike - Nazarin gazawar a cikin samfuran polymeric
* Bayanan bincike - Nazarin shaidar a cikin binciken aikata laifuka
* Rubutun safofin hannu - Mark ya bar a saman da safofin hannu da aka yi amfani da shi
* Tarihin daukar hoto
* Ƙungiyar Ƙasashen Duniya don Bayyanawa
* Masana binciken ruwa
* Bayani game da kimiyyar bincike - Bayani na gaba da jagora na yau da kullun ga kimiyyar bincike
* Bayani (kimiyya ta bayanai) - Tsarin gini da aikace-aikacen bayanan mai amfani da aka samar ta hanyar nazarin bayanai na kwamfuta
* Binciken baya - Ayyukan gano rashin lafiya bayan mutuwar mai haƙuri
* Jerin Bayyanawa Mai Saurin Ruwa (RSID)
* Hotuna na jami'in aikata laifuka - Jami'in da ke tattara shaidu ga 'yan sanda na Burtaniya
* Alamar tsalle - Markus ya bar wani abu mai ƙarfi wanda ke motsawa da wani
* Jami'ar Florida shirin ilimi na nesa
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist|2}}
[[Rukuni:Webarchive template wayback links]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
sdm3wo6rhamdaegetbliby5rt43r78f
Kisan kiyashin Moura
0
91700
835874
574165
2026-05-14T15:29:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835874
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Sojojin Mali da sojojin haya na Rasha daga Ƙungiyar Wagner ne suka gudanar da '''Kisan kiyashi a garin Moura''' tsakanin 27 da 31 Maris 2022, a tsakiyar garin Moura na Mali, Yankin Mopti da ke rikici da Al-Qaeda a Jama'at Nasr al-Islam wal Muslimin na Maghreb na Musulunci. Fiye da fararen hula 300. An zarge su da kashe su, a cewar Hukumar Kula da Kare Hakkin Dan Adam ta Amurka. <ref>{{Cite web |date=5 April 2022 |title=Mali: Massacre by Army, Foreign Soldiers |url=https://www.hrw.org/news/2022/04/05/mali-massacre-army-foreign-soldiers# |publisher=Human Rights Watch}}</ref> <ref name=":7">{{Cite web |last=Burke |first=Jason |last2=Akinwotu |first2=Emmanuel |date=4 May 2022 |title=Russian mercenaries linked to civilian massacres in Mali |url=https://www.theguardian.com/world/2022/may/04/russian-mercenaries-wagner-group-linked-to-civilian-massacres-in-mali |website=[[The Guardian]]}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |last=Kaledzi |first=Isaac |date=2022-04-06 |title=Malian army and suspected Russian fighters accused of massacre |url=https://www.dw.com/en/mali-army-russian-fighters-accussed-of-massacre/a-61377799 |website=[[Deutsche Welle]]}}</ref>
== Tarihi ==
Tun daga watan Janairun 2012, Mali ta shiga cikin yakin basasa tsakanin masu tayar da kayar baya na Islama da Gwamnatin Mali. [[Faransa]] ta shiga rikici a shekara mai zuwa, amma ta sanar da niyyar su na rage yawan sojojin Faransa a hankali kuma su janye su daga kasar. Mali tun daga lokacin ta nemi wasu hanyoyin da za ta sami taimakon kasashen waje, kuma an ruwaito ta sami taimako daga wani kamfani mai zaman kansa na soja na Rasha da ake kira Wagner Group, wanda sojojin Mali da Rasha suka nace cewa sun kasance a can don yin aiki a matsayin Masu ba da shawara na soja kawai.<ref name=":8"/><ref name=":0">{{Cite web |date=6 April 2022 |title=Mali says it has opened investigation into alleged massacre in village of Moura |url=https://www.france24.com/en/africa/20220406-mali-opens-investigation-into-alleged-massacre-in-village-of-moura |access-date=9 April 2022 |website=France 24 |language=en}}</ref> Human Rights Watch ta rubuta aƙalla shari'o'i 71 na fararen hula da jami'an tsaro suka kashe daga Disamba 2021 zuwa Maris 2022. Ayyukan Islama sun kuma haifar da damuwa, tare da ɗan jaridar Faransa24 Wassim Nasr yana ba da shawarar kisan kiyashi a wani ɓangare ne na ramuwar gayya ga hare-haren da aka kai a ƙauyen Dogofry, Ségou da membobin kungiyar Islama Macina Liberation Front suka yi.<ref name=":1">{{Cite web |last=Coffey |first=David |date=7 April 2022 |title=Mali opens investigation into alleged massacre in Moura village |url=https://www.rfi.fr/en/africa/20220407-mali-opens-investigation-into-alleged-massacre-in-moura-village |access-date=9 April 2022 |website=RFI |language=en}}</ref>
An kwatanta garin Moura musamman da kasancewa a ƙarƙashin "kusan iko" na masu jihadi, musamman Jama'at Nasr al-Islam wal Muslimin, wanda yake wani ɓangare na Al-Qaeda a cikin Maghreb na Musulunci <ref name=":7"/> kuma ya aiwatar da dokar shari'a a kan mazauna ƙauyuka. A cikin 2022 an ga [[Muhammed Kufa]], shugaban AQIM na biyu, a cikin birni.<ref name=":1"/>
== Kisan kiyashi ==
An fara aikin ne a ranar 27 ga watan Maris lokacin da sojojin gwamnati suka shiga garin Moura . <ref>{{Cite web |date=April 2022 |title=Mali Says 203 Killed in Military Operation in Sahel State |url=https://www.voanews.com/a/mali-says-203-killed-in-military-operation-in-sahel-state/6512181.html |access-date=9 April 2022 |website=VOA |language=en |agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> Jiragen saman soja sun sauka kusa da kasuwar garin, sojoji sun fita kuma sun kusanci wani rukuni na kimanin 'yan jihadi 30, wadanda suka harbe su, suka kashe akalla sojoji biyu (watakila daga kungiyar Wagner) da kuma wadanda ba a san adadin gwamnati ba.<ref name=":HRWinitial">{{Cite web |date=5 April 2022 |title=Mali: Massacre by Army, Foreign Soldiers |url=https://www.hrw.org/news/2022/04/05/mali-massacre-army-foreign-soldiers |access-date=9 April 2022 |website=Human Rights Watch |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Akinwotu |first=Emmanuel |date=5 April 2022 |title=Russian mercenaries and Mali army accused of killing 300 civilians |url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/05/russian-mercenaries-and-mali-army-accused-of-killing-300-civilians |access-date=9 April 2022 |website=The Guardian}}</ref> Sojojin Mali sun mayar da wuta, inda suka kashe mutane da yawa. Fararen hula da yawa sun ga lamarin ya bayyana kuma sun yi ƙoƙari su gudu, amma wani helikofta ya biyo baya wanda ya yi kama da harbi da gangan ga fararen hula masu gudu.<ref name=":HRWinitial" />
A cewar shaidu, sojojin Mali da fararen sojoji sun ci gaba da tura kansu a fadin garin, suna toshe hanyoyin fita da kuma kashe duk wanda ya yi ƙoƙarin tserewa.<ref name=":HRWinitial"/> Sojojin tsaro sun tsare kuma sun yi wa daruruwan fararen hula tambayoyi, sau da yawa suna kwace kayansu, gami da wayoyin su. Mutanen da suka ki a tara su an harbe su a wurin da fararen mercenaries.<ref name=":HRWinitial" /> Daga nan aka tura wadanda aka tsare zuwa bakin kogin inda aka tattara su cikin rukuni na 4, 6, ko 10 sannan aka kashe su gaba daya. <ref name=":HRWinitial" /> Wadanda suka tsira sun gaya wa Reuters cewa an tilasta wa mambobin kungiyoyin Bobo da Bellah su tono kaburbura.
Shaidu ba su yarda da dalilan da ya sa aka ware maza don kisa ba, tare da wasu suna tabbatar da cewa maza da ke sanye da gemu da tufafin gargajiya na Islama sun fi dacewa da su saboda irin wannan bayyanarsu ga Islama. Sauran sun gaya wa Human Rights Watch cewa an yi wa mutanen da aka kashe niyya ne saboda asalin kabilansu na [[Fulani]].<ref name=":HRWinitial"/>
Aikin ya ƙare a ranar 31 ga watan Maris. Wani shaida ya gaya wa Human Rights Watch cewa ya ji wani jami'in gwamnati ya gaya wa wani ta hanyar walkie-talkie zuwa "Ka daina kashe mutane, bari su tafi", kuma kashe-kashen ya tsaya.<ref name=":HRWinitial"/> Akalla mazauna uku sun ce sojoji sun ba da jawabi bayan haka inda suka nemi gafara saboda kisan kiyashi.
A cewar rahotanni, kimanin sojoji 100 da ke magana da wani harshe ba tare da [[Faransanci]] ba sun shiga cikin kewaye. Mazauna ƙauyen sun yi imanin cewa su 'yan kasuwa ne na Rasha daga Ƙungiyar Wagner yayin da suka ji labaru game da sa hannunsu a cikin rikici a farkon shekarar.<ref name=":HRWinitial"/> Yawancin waɗannan ma'aikatan an zarge su da yin tambayoyi, [[Gallazawa|azabtarwa]] da kisan fararen hula.
== Sakamakon haka ==
A ranar 1 ga Afrilu, gwamnatin Mali ta sanar da cewa ta gama aikin soja na kwana tara da ke kewaye da yankin Moura kuma an kashe 'yan ta'adda sama da 203.<ref name=":1"/><ref>{{Cite tweet|user=FAMa_DIRPA|date=2 April 2022|title=Communiqué n°026 de l'état-major général des armées du 01 avril 2022}}</ref>
Sakamakon kafofin sada zumunta da ke nuna cewa an yi kisan kiyashi a cikin birni ya bazu cikin sauri a cikin ƙasar, wanda ya haifar da gardama.<ref name=":1"/><ref name=":0"/><ref name=":2"/> A ranar 5 ga Afrilu, Human Rights Watch ta fitar da babban rahoto wanda ya ba da cikakken bayani game da kewayewar, wanda ya bayyana cewa sojojin Mali sun kashe fararen hula sama da 300 a cikin abin da ta kira "mafi munin zalunci" a tarihin Yaƙin Mali.{{Efn|This estimate is built on the conclusions of town elders. A survivor who was forced to dig [[mass grave]]s counted at least 241 casualties.<ref name=":HRWinitial" />}}<ref name=":HRWinitial"/>
Rahoton ya jawo hankalin kasa da kasa, kuma kisan kiyashi ya sami hukunci daga Ofishin Harkokin Waje na Tarayya Jamus, <ref name=":2"/> [[Faransa]], <ref name=":4">{{Cite web |date=8 April 2022 |title=UN demands urgent access to site of alleged Mali massacre in Moura |url=https://www.rfi.fr/en/africa/20220408-un-demands-urgent-access-to-site-of-alleged-mali-massacre-in-moura |access-date=9 April 2022 |website=RFI |language=en}}</ref> Cibiyar Jama'a a Rikicin (CIVIC), <ref>{{Cite web |date=11 April 2022 |title=CIVIC Condemns Alleged Killing of Civilians in Moura, Encourages Transparent Investigation – Mali |url=https://reliefweb.int/report/mali/civic-condemns-alleged-killing-civilians-moura-encourages-transparent-investigation |access-date=11 April 2022 |website=ReliefWeb |language=en}}</ref> Jami'in Tarayyar Turai Josep Borrell, Harkokin Duniya Kanada, <ref>{{Cite web |date=5 April 2022 |title=Statement on violence in Moura, Mali |url=https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2022/04/statement-on-violence-in-moura-mali.html |access-date=10 April 2022 |website=Global Affairs Canada |archive-date=11 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220411190642/https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2022/04/statement-on-violence-in-moura-mali.html |url-status=dead }}</ref> da Ma'aikatar Harkokin Wajen Amurka.<ref>{{Cite web |title=Reported Massacre in Mali |url=https://www.state.gov/reported-massacre-in-mali/ |access-date=9 April 2022 |website=United States Department of State |language=en}}</ref>
Jami'in [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] [[Alioune Tine]] ya nemi a gudanar da bincike kan lamarin a ranar 6 ga Afrilu. <ref>{{Cite web |title=Mali: UN expert urges probe into grave rights violations in Moura |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2022/04/mali-un-expert-urges-probe-grave-rights-violations-moura |publisher=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights}}</ref> Gwamnatin Mali ta bude bincike washegari, wanda wakilan Majalisar Dinkin Duniya suka taya murna a Mali.<ref name=":4"/> A ranar 20 ga Afrilu Majalisar Dinkin Duniya ta nuna damuwa cewa Mali ba ta bari masu bincike su shiga Moura.
Christine Lambrecht, Ministan Tsaro na Jamus, ta gaya wa manema labarai a ranar 9 ga Afrilu tana da shakku mai yawa game da shiga kasar ta cikin rikici yayin da "tambayar ta taso game da ko wannan [tsarin soja na Jamus] zai iya jituwa da dabi'unmu, musamman idan dole ne mu shaida ta'addanci kamar a Moura. " [1] Annalena Baerbock, Ministan Harkokin Waje, ta nuna irin wannan damuwa.
A ranar 8 ga Afrilu Ma'aikatar Harkokin Waje ta Rasha ta taya murna da ayyukan Mali, ta bayyana rahotanni game da kisan kiyashi a matsayin "rashin fahimta".<ref>{{Cite web |date=8 April 2022 |title=Moscow hails Mali 'victory' after Moura operation |url=https://english.alarabiya.net/News/world/2022/04/08/Moscow-hails-Mali-victory-after-Moura-operation |access-date=9 April 2022 |website=Al Arabiya English |language=en}}</ref> A wannan rana, Faransa ta tsara wani tsari a Majalisar Tsaro ta Majalisar Dinkin Duniya don bincika zargin da ake yi a lokacin yakin, wanda Rasha da [[Sin|China]] suka ƙi a kan dalilin cewa ba ya dace a bude bincike har sai sojojin Mali sun sanar da shi.<ref>{{Cite web |last= |date=10 April 2022 |title=Mali: Russia blocks UN security council request for investigation into Moura massacre |url=https://www.africanews.com/2022/04/10/mali-russia-blocks-un-security-council-request-for-investigation-into-moura-massacre/ |access-date=10 April 2022 |website=Africanews |language=en}}</ref>
A ƙarshen watan Afrilu Jama'at Nasr al-Islam wal Muslimin, ko GSIM, ya ce ya kama wani mayaƙin Wagner Group. GSIM ta yi Allah wadai da kisan kiyashi.
A ranar 12 ga Mayu 2023, Ofishin Babban Kwamishinan Majalisar Dinkin Duniya na 'Yancin Dan Adam (OHCHR) ya buga wani rahoto game da kisan kiyashi wanda ya kasance sakamakon aikin gano gaskiyar da Sashen 'Yancin Mutum na MINUSMA ya dauka.<ref>{{Cite web |title=Malian troops, foreign military personnel killed over 500 people during military operation in Moura in March 2022 – UN human rights report |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2023/05/malian-troops-foreign-military-personnel-killed-over-500-people-during |access-date=2023-06-20 |publisher=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights |language=en}}</ref>
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
<references />
9qovtovnqyiymeqqkloxkvkm7oxf61b
Louisa Margaret Dunkley
0
93881
836168
709826
2026-05-15T10:04:59Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836168
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Louisa Margaret Dunkley''' (28 ga Mayu 1866 - 10 ga Maris 1927) ta kasance mai ba da labari ta Australiya kuma mai shirya aiki wanda ya yi nasarar kamfen don haƙƙin mata su sami daidaitattun albashi don aiki daidai a cikin sabis na jama'a na Australiya.
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Louisa Margaret Dunkley a Richmond, [[Melbourne]], [[Asturaliya|Australia]] . Ita 'yar William James Dunkley ce, mai shigo da takalma, da Mary Ann Regan, duka daga London, Ingila. Ta yi karatu a makarantun 'yan mata na [[Cocin katolika|Katolika]].
== Ayyuka ==
Dunkley ya fara aiki a Sashen Janar-Janar a 1882. Ta yi karatun telegraphy, ta wuce jarrabawar ma'aikatan jama'a a ranar 11 ga Yuni 1887 kuma ta ci gaba da zama mai aiki a 1888, tana aiki a ofisoshin gidan waya da telegraph na Melbourne. A cikin 1890 ta cancanci zama mai ba da labari kuma an inganta ta zuwa matsayi a Ofishin Babban Telegraph . Yayinda take aiki a matsayin mai ba da labari a farkon shekarun 1890, ta fahimci rashin daidaito da yanayin aiki na mata masu aiki. Koyon kokarin da mata masu telegraphists a New South Wales suka yi don cimma daidaito a albashi da matsayi, ta kafa kwamiti don ba da shawara don irin wannan ci gaba a Sashen Post da Telegraph na Victoria. Duk da yake kokarin da ta yi ya haifar da karuwar albashi ga mata masu aiki, ba su cimma daidaito tare da maza masu aiki ba, kuma sakamakon rikice-rikice ya haifar da canja ta zuwa ofishin gidan waya mai nisa.
A cikin 1900, Dunkley da sauran masu aiki sun kafa kungiyar Victorian Women's Post and Telegraph Association don ba da shawara don daidaita albashi da yanayin aiki. Misis Webb, mai kula da gidan waya, an zabe ta a matsayin shugaban kasa, kuma an zabi Dunkley a matsayin mataimakin shugaban kasa da mai magana da yawun (1900-1904). An zabe ta a matsayin wakili a taron masu ba da labari a [[Sydney]] a watan Oktoba na shekara ta 1900, kuma a can ta gabatar da shari'arta don daidaito a karkashin sabon yanayin sabis na jama'a na Commonwealth.
Yayinda wasu a taron suka yi adawa da ita, ta sami damar samun goyon bayan majalisar, kuma, a sakamakon haka, an haɗa tanadin daidaitaccen albashi ga mata masu ba da saƙo da masu ba da sabis na jama'a a cikin Dokar Ayyukan Jama'a ta Commonwealth ta 1902. The Victorian Women's Post and Telegraph Association ya ci gaba da wanzuwa a cikin Australian Commonwealth Post and Telegraph Federation, da farko a matsayin ƙungiyar jiha sannan kuma reshe na jihar na hukumar tarayya, har zuwa 1920. <ref>{{Cite web |last=Melbourne |first=National Foundation for Australian Women and The University of |title=Victorian Women's Post and Telegraph Association - Organisation - The Australian Women's Register |url=http://www.womenaustralia.info/biogs/AWE0648b.htm |access-date=19 January 2019 |website=www.womenaustralia.info}}</ref>
== Rayuwa da sanarwa ==
A ranar 23 ga Disamba 1903, Dunkley ya auri [https://adb.anu.edu.au/biography/kraegen-edward-charles-6999 Edward Charles Kraegen], a Oakleigh, Victoria sakataren New South Wales da Commonwealth Post da Telegraph (1885-1904), kuma ya bar Post da Telegraph. Edward Kraegen ɗan Carl Wilhelm Kraegen ne, wanda kuma ya yi aiki a cikin sabis na gidan waya da telegraph, gami da zama shugaban tashar farko a tashar Overland Telegraph Line Repeater Station a Peake, a Kudancin Australia.<ref>{{Cite web |title=Carl Kraegen |url=https://monumentaustralia.org.au/themes/people/industry/display/115338-carl-kraegen }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ma'auratan suna da 'yar da aka haifa a 1904, da kuma ɗa da aka haife a 1906.
[[File:Louise_Dunkley_marries_Edward_Kraegen.png|alt=Newspaper clipping of the marriage notice for Edward Kraegen and Louisa Dunkley|right|Rubuce-rubucen jarida game da sanarwar aure ga Edward Kraegen da Louisa Dunkley]]
Louisa Margaret Dunkley Kraegen ta mutu daga ciwon daji wanda ba a gano shi ba, a ranar 10 ga Maris 1927 a Longueville, Sydney, kuma an binne ta a Kabari na Arewacin Suburbs . An sanya wa masu jefa kuri'a na tarayya na Victoria na Dunkley suna bayan ta, kamar yadda Dunkley Place yake a yankin Canberra na Spence.<ref>{{Cite web |last=corporateName=Australian Electoral Commission; address=50 Marcus Clarke Street |first=Canberra ACT 2600; contact=13 23 26 |title=Profile of the electoral division of Dunkley (Vic) |url=https://www.aec.gov.au/profiles/vic/dunkley.htm |access-date=19 January 2019 |website=Australian Electoral Commission}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Ƙarin karantawa ==
* {{Cite web |title=Louisa Margaret Dunkley |url=http://www.womenaustralia.info/biogs/AWE0647b.htm |access-date=4 March 2011 |website=The Australian Women's Register}}
* Baker, J. S. ''Masu Sadarwa da Kungiyar Kwadago ta Farko'' (Sydney, 1980); Maza, Injinan, Tarihi: Tarihin Kungiyar Telegraph da Ofishin Jakadancin Australia (Librari na Jihar New South Wales).
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] Mata, Siyasa, da Albashi daidai, The Hummer Vol. 2, No. 9 (Sydney, 1997); [http://asslh.org.au/hummer/vol-2-no-9/women-politics/ http://asslh.org.au/hummer/vol-2-no-9/mata- siyasa/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150323160843/http://asslh.org.au/hummer/vol-2-no-9/women-politics/ |date=2015-03-23 }}
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] ''Shugabannin Gaskiya: Mata da Jagora a cikin Kungiyoyin Australiya kafin Yaƙin Duniya na II'', Tarihin Kwadago, No. 104 (Mayu 2013), shafuffuka na 9-30, An buga shi ta: Australian Society for the Study of Labour History, Inc. Stable URL: https://www.jstor.org/stable/10.5263/labourhistory.104.0009 An samo shi: 17-12-2017 01:15 UTC
[[Rukuni:Haifaffun 1866]]
[[Rukuni:Matattun 1927]]
ru4jqg5lpdzpipnat19p91rq5tp9v8v
Lesley Abdela
0
94633
836119
592378
2026-05-15T06:40:42Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836119
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lesley Julia Abdela''' MBE kwararriya ce yar kasar Birtaniya kan ‘yancin mata da shiga harkokin siyasa da mata, zaman lafiya da tsaro. Ta yi aiki a matsayin mai ba da shawara a cikin ƙasashe 50 ga gwamnatoci da IGOs (United Nations, CoE, IOM, OSCE), kungiyoyi masu zaman kansu da Hukumar Turai. kuma mai fafutukar kare hakkin mata.
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Abdela a cikin 1945 a [[Landan]] kuma ya yi karatu a Makarantar Sarauniya Anne, Makarantar Chatelard, Kwalejin Hammersmith na Fasaha da Gine-gine da Kwalejin Buga ta London.
Abdela ya lashe lambar yabo ta Matar Burtaniya ta Turai saboda aikin neman ƙarfafa mata a Tsakiya da Gabashin Turai kuma a cikin 1996 shine Editan Siyasa na farko na Mujallar Cosmopolitan . A shekara ta 2006, an zabi Abdela a matsayin ''sabon dan takarar shugaban kasa'' na "Manyan Jarumai 50 na Zamaninmu". <ref>{{Cite web |title=New Statesman - Heroes of our time - the top 50 |url=http://www.newstatesman.com/200605220016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110428104750/http://www.newstatesman.com/200605220016 |archive-date=28 April 2011 |access-date=12 February 2009}}</ref> An zaɓe ta a watan Yuli 2007 Ofishin Ilimi da Al'adu na Amirka na Tsofaffin Daliban Turai na Watan. <ref>{{Cite web |title=Alumnus of the Month - Bureau of Educational and Cultural Affairs |url=http://www.exchanges.state.gov/alumni/alumnus.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916230133/http://exchanges.state.gov/alumni/alumnus.htm |archive-date=16 September 2008 |access-date=2014-01-07}}</ref> A cikin Bikin Haihuwar Sarauniyar 1990 Abdela an nada Abdela a matsayin memba na [[Order of the British Empire]] saboda "ayyukan ci gaban mata a harkokin siyasa da kananan hukumomi".
A cikin 2007, BBC ta ruwaito Abdela cewa ya gano kabarin Barbara Bodichon a cikin ƙaramin cocin Brightling, Gabashin Sussex, kimanin 50 miles (80 km) daga London. Yana cikin wani hali, tare da tsatsa da dogonsa ya watse, kuma rubutun da ke jikin kabarin ya yi kusa ba za a iya gani ba. Ana ci gaba da gudanar da asusu na gyara shi. [1] Masanin tarihi Dr Judith Rowbotham a Jami'ar Nottingham Trent ya ba da ƙarin roƙon kuɗi don dawo da kabari da kewaye. An tara kusan £1,000. [ana buƙatar hujja]An [ amfani ] kuɗin da ƙauyen ya tara don yashi a kan dogo da gyara su, da kuma tsaftace kabarin dutsen.
Abdela ya kasance:
* Memba na Hukumar Gudanarwa na Majalisar Biritaniya (1995-2000)
* Gwamnan Nottingham Trent University (1997-2000)
* Memba na Hukumar Kula da Muhalli da Ci gaba ta Duniya (1992-1997) <ref>{{Cite web |title=Ms Lesley Julia Abdela |url=https://www.duedil.com/director/904952204/lesley-julia-abdela |website=Duedil Ltd |access-date=2025-02-28 |archive-date=2018-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180310135820/https://www.duedil.com/director/904952204/lesley-julia-abdela |url-status=dead }}</ref>
* Co-kafa kuma Jagoran 'Kungiyar 300' na Mata a Siyasa (1980-1985) <ref name="womensgrid-20100918">{{Cite web |date=18 September 2010 |title=September 18 is the 30th anniversary of the all-Party 300 Group for women in Politics/Public Life |url=http://www.womensgrid.org.uk/archive/2010/09/18/september-18-is-the-30th-anniversary-of-the-all-party-300-group-for-women-in-politicspublic-life/ |access-date=10 May 2021 |website=womensgrid}}</ref>
* Dan takarar majalisar wakilai na jam'iyyar Liberal don babban zaben 1979
* Mai Binciken Manufofi don Gidan Majalisa da Gidan Iyayengiji (1977-1979)
Abdela babban abokin tarayya ne a cikin Shevolution, mai ba da shawara kan [[daidaiton jinsi]], kuma yana zaune a Burwash, Gabashin Sussex .
== Ayyuka ==
* Abdela, Lesley da Tim Symonds (ed.), ''Watsawa cikin rufin gilashin.'' , Hukumar daukar ma'aikata ta Metropolitan, (1991), Solihull. .
* Abdela, Lesley, ''yi! : tafiya magana : jagora mai amfani ga masu daukar ma'aikata kan yadda za a canza al'adun jinsi a wurin aiki.'' , Hukumar daukar ma'aikata ta Metropolitan, (1995) Solihull, .
* Abdela, Lesley, ''Abin da mata ke so : jagora don samar da ingantacciyar rayuwa ga mata a Burtaniya,'', Shagon Jiki, (1994).
* Abdela, Lesley, ''Baƙon tsohuwar uwa : babu takardar izinin buga jaridun mata.'' ''Tauye hakki a Biritaniya; 15,'', Charter88 Enterprises, (1994), London. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/1-873311-99-0|1-873311-99-0]] .
* Abdela, Lesley, ''Mata masu neman X : mata 'yan siyasa a Biritaniya a yau.'' , Macdonald Optima. (1989), London. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-356-17184-1|0-356-17184-1]] .
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗin waje ==
* [https://web.archive.org/web/20090105172728/http://www.thirdsectorwomen.com/profiles/lesley-abdela.html Profile a Sashe na Uku Mata]
* [http://www.iwmcollections.org.uk Taskokin Tarihi na Imperial War: don nemo rikodin rikodin Lesley Abdela da aka samu kwanan nan]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
99r3eg3pnbf27cz9xs3oipvae2kxvhd
Lorraine Bahrick
0
95071
836162
594547
2026-05-15T09:45:40Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836162
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lorraine E. Bahrick''' masanin ilimin halayyar dan adam ne wanda aka sani da bincikenta game da fahimtar juna da kuma tasirin tasirin rikice-rikice a kan ilmantarwa a jariri da ƙuruciya. Ayyukanta a cikin waɗannan yankuna sun haɗa da bincika yadda haɗin bayanai daga hanyoyi daban-daban na ji, kamar hangen nesa, ji, da taɓawa, ke ba da gudummawa ga fahimta, fahimta, da ci gaban zamantakewa na jarirai da yara. Ta kuma bincika yadda redundancy ko overlap of ji information, tasiri wadannan ci gaba hanyoyin. Ita ce Farfesa a fannin ilimin halayyar dan adam a Jami'ar Florida ta Duniya kuma Daraktan Ci gaban Yara. <ref>{{Cite web |last=Communications |first=Florida International University-Digital |title=Lorraine Bahrick |url=https://case.fiu.edu/about/directory/profiles/bahrick-lorraine.html |access-date=2023-11-15 |website=case.fiu.edu |language=en-US}}</ref>
== Tarihin rayuwa ==
An haifi Lorraine Bahrick a cikin dangin masu ilimin halayyar dan adam. Mahaifinta, Harry Bahrick, babban gwani ne a kan ƙwaƙwalwar ɗan adam, memba ne a sashen ilimin halayyar dan adam a Jami'ar Ohio Wesleyan . <ref name="Hébert-2007">{{Cite journal |last=Hébert |first=Richard |date=2007-10-01 |title=When Harry Met Psychology: A Profile of Harry Bahrick |url=https://www.psychologicalscience.org/observer/when-harry-met-psychology-a-profile-of-harry-bahrick |journal=APS Observer |language=en-US |volume=20}}</ref> Mahaifiyarta, Phyllis Bahrick, ta yi aiki a matsayin masanin ilimin halayyar dan adam a Jami'ar Ohio Wesleyan kuma ta koyar da darussan a sashen ilimin halayya.<ref>{{Cite web |title=Obituary information for Phyllis Bahrick |url=https://www.robinsonfuneralhomeinc.com/obituaries/obituary-listings?obId=22834773 |access-date=2023-11-16 |website=www.robinsonfuneralhomeinc.com |language=en-US}}</ref> Bahrick ta girma tare da burin bin sawun kwararru na iyayenta, <ref name="Hébert-2007" /> amma ta tsara hanya ta musamman ta hanyar mai da hankali kan ci gaban fahimta da fahimta a jariri da ƙuruciya, ta bambanta sosai daga aikin mahaifinta tare da manya.<ref name="Garcia-2019">{{Cite web |last=Garcia |first=Ashley |date=March 28, 2019 |title=Women in Research: Lorraine Bahrick |url=https://casenews.fiu.edu/2019/03/28/women-in-research-lorraine-bahrick/ |website=}}</ref>
Bahrick ta sami digiri na BA daga Kwalejin Hampshire a 1975. Ta halarci makarantar digiri a [[Cornell|Jami'ar Cornell]], inda ta sami Ph.D. a 1979 a cikin gwaji da ilimin halayyar mutum a karkashin kulawar Ulric Neisser da Eleanor Gibson . <ref name="Bahrick-1983" /> Kodayake binciken Bahrick da farko ya mayar da hankali kan fahimta manya, abubuwan da take so sun koma jariri da ci gaban yara saboda ta yi imanin cewa yara sun ba da taga don fahimtar halayyar manya.<ref name="Garcia-2019"/> A Cornell, ta gudanar da bincike kan ci gaban jarirai tare da Neisser da Gibson, kuma ta yi nazarin motsawa a karkashin kulawar A. Wade Boykin. <ref>{{Cite journal |last=Bahrick |first=Lorraine E. |last2=Walker |first2=Arlene S. |last3=Neisser |first3=Ulric |date=1981-07-01 |title=Selective looking by infants |url=https://dx.doi.org/10.1016/0010-0285%2881%2990014-1 |journal=Cognitive Psychology |volume=13 |issue=3 |pages=377–390 |doi=10.1016/0010-0285(81)90014-1 |issn=0010-0285 |pmid=7237992 |s2cid=5339719}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Walker |first=Arlene S |last2=Owsley |first2=Cynthia J |last3=Megaw-Nyce |first3=Jane |last4=Gibson |first4=Eleanor J |last5=Bahrick |first5=Lorraine E |date=1980 |title=Detection of Elasticity as an Invariant Property of Objects by Young Infants |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1068/p090713 |journal=Perception |language=en |volume=9 |issue=6 |pages=713–718 |doi=10.1068/p090713 |issn=0301-0066 |pmid=7220243 |s2cid=11370618}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lorraine E Bahrick |url=https://www.researchgate.net/profile/Lorraine-Bahrick |website=ResearchGate}}</ref> Tare da Gibson da sauransu, ta buga takarda ta farko mai taken Detection of elasticity a matsayin kayan aiki na abubuwa ta kananan jarirai , yana nuna farkon aikin bincikenta da nufin gano ka'idojin ci gaban fahimta jarirai.<ref>{{Cite journal |last=Walker |first=Arlene S |last2=Owsley |first2=Cynthia J |last3=Megaw-Nyce |first3=Jane |last4=Gibson |first4=Eleanor J |last5=Bahrick |first5=Lorraine E |date=1980 |title=Detection of Elasticity as an Invariant Property of Objects by Young Infants |url=http://dx.doi.org/10.1068/p090713 |journal=Perception |volume=9 |issue=6 |pages=713–718 |doi=10.1068/p090713 |issn=0301-0066 |pmid=7220243 |s2cid=11370618}}</ref> Binciken karatun ta na Ph.D. game da fahimtar jarirai game da daidaituwa ta lokaci a cikin abubuwan da suka faru na multimodal, ya ba da shawarar cewa fitowar fahimta ta intermodal ta dogara da gano alaƙar da ba ta canzawa a cikin abubuwan gani da na ji ba.<ref name="Bahrick-1983">{{Cite journal |last=Bahrick |first=Lorraine E. |date=1983-10-01 |title=Infants' perception of substance and temporal synchrony in multimodal events |url= |journal=Infant Behavior and Development |volume=6 |issue=4 |pages=429–451 |doi=10.1016/S0163-6383(83)90241-2 |issn=0163-6383}}</ref>
Bahrick ta kasance Postdoctoral Fellow a Jami'ar California, Berkeley daga 1979 zuwa 1980, inda ta yi aiki a karkashin jagorancin John S. Watson . [1] A lokacin postdoc, ta ci gaba da zurfafawa cikin fagen fahimtar jarirai. Takardar ta Detection of intermodal proprioceptive-visual contingency a matsayin yiwuwar tushen fahimtar kai a jariri ya ba da shawarar cewa daidaito da aka bayar ta hanyar gabatarwar jiki na mutum ana gane shi ta hanyar gano haɗin haɗin da ba ya canzawa tsakanin bayanin proprioceptive don motsi da nuni na gani na wannan motsi. Sanin waɗannan alaƙa yana da mahimmanci ga ci gaban jariri na fahimtar kai.
Daga 1981 zuwa 1983, Bahrick ya kasance Mataimakin Masanin Bincike na II a Jami'ar California, Berkeley . A shekara ta 1983, ta shiga bangaren koyarwa na Jami'ar Kasa da Kasa ta Florida a matsayin Mataimakin Farfesa na Psychology a Kwalejin Fasaha, Kimiyya & Ilimi, kuma ta kasance a can a duk lokacin da take aiki. Ta kasance Masanin Ziyarar a Sashen Psychology, [[Jami'ar Stanford]] a cikin 2010. Cibiyar Kula da Lafiya ta Kasa <ref name="Intersensory Perception of Social Events">{{Cite web |title=Intersensory Perception of Social Events: Typical and Atypical Development (Project Number 5K02HD064943-02) |url=https://reporter.nih.gov/project-details/8073593}}</ref> Cibiyar Kimiyya ta Kasa, <ref>{{Cite web |title=Intersensory Processing, Developmental Trajectories, and Longitudinal Outcomes (Project Number 2R01HD053776-06) |url=https://reporter.nih.gov/project-details/8506380}}</ref> da Autism Speaks <ref>{{Cite web |title=NSF Award Search: Award # 0350201 – SLC Catalyst: South Florida Research Consortium on the Development of Attention, Perception, Learning, and Memory |url=https://www.nsf.gov/awardsearch/showAward?AWD_ID=0350201 |access-date=2023-11-03 |website=www.nsf.gov}}</ref> ne suka ba da kuɗin bincikenta kuma an buga shi a cikin manyan mujallu a cikin ilimin halayyar ci gaba.<ref>{{Cite web |title=NSF Award Search: Award # 9300956 – SGER: Young Children's Reaction to a Natural Disaster: Memory and Stress |url=https://www.nsf.gov/awardsearch/showAward?AWD_ID=9300956 |access-date=2023-11-03 |website=www.nsf.gov}}</ref><ref name="Communications">{{Cite web |last=Communications |first=Florida International University-Digital |title=Lorraine Bahrick |url=https://case.fiu.edu/about/directory/profiles/bahrick-lorraine.html |access-date=2023-10-15 |website=case.fiu.edu |language=en-US}}</ref>
== Bincike da tallafi ==
Binciken farko na Bahrick ya mayar da hankali kan gano ka'idojin gaba ɗaya na ci gaban fahimta na jarirai, da nufin fahimtar abubuwan da suka faru na ci gaba - yadda ƙwarewar kulawa ta asali a jariri ke aiki a matsayin tubalan gini don harshe da ci gaban zamantakewa daga baya, kuma bi da bi, shirye-shiryen makaranta (misali sarrafa kai da ƙwarewar kafin karatu da rubutu). <ref name="Communications"/><ref name="Garcia-2019"/> A daya daga cikin karatun farko, ta nuna cewa daidaituwa ta lokaci tsakanin murya da motsi na abu yana taka muhimmiyar rawa a cikin ilmantarwa na jariri.<ref>{{Cite journal |last=Gogate |first=Lakshmi J. |last2=Bahrick |first2=Lorraine E. |date=1998-05-01 |title=Intersensory Redundancy Facilitates Learning of Arbitrary Relations between Vowel Sounds and Objects in Seven-Month-Old Infants |url= |journal=Journal of Experimental Child Psychology |volume=69 |issue=2 |pages=133–149 |doi=10.1006/jecp.1998.2438 |issn=0022-0965 |pmid=9637756}}</ref> Daga baya, ta fara aiki tare da Robert Lickliter, masanin ilimin halayyar dan adam, a kan nazarin ci gaban fahimta mai yawa, kulawa mai zaɓaɓɓu, zamantakewa, da aiki na harshe a cikin jarirai, yara, da yara masu ci gaba da ci gaba. Sun ba da shawarar Intersensory Redundancy Hypothesis, cewa redundancy na bayanai a cikin hanyoyi daban-daban na ji yana tasiri ga yadda jarirai ke ba da hankali da kuma koyon abubuwan fahimta. <ref>{{Cite journal |last=Bahrick |first=Lorraine E. |last2=Lickliter |first2=Robert |date=2000 |title=Intersensory redundancy guides attentional selectivity and perceptual learning in infancy. |journal=Developmental Psychology |language=en |volume=36 |issue=2 |pages=190–201 |doi=10.1037/0012-1649.36.2.190 |issn=1939-0599 |pmc=2704001 |pmid=10749076}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lickliter |first=Robert |last2=Bahrick |first2=Lorraine E. |date=2000 |title=The development of infant intersensory perception: Advantages of a comparative convergent-operations approach. |url=http://doi.apa.org/getdoi.cfm?doi=10.1037/0033-2909.126.2.260 |journal=Psychological Bulletin |language=en |volume=126 |issue=2 |pages=260–280 |doi=10.1037/0033-2909.126.2.260 |issn=1939-1455 |pmid=10748643}}</ref> Duk da yake gabatarwar unimodal tana jawo hankali ga takamaiman fasalulluka, gabatarwar multimodal tana inganta ilmantarwa na rabawa, kaddarorin amodal. Peter Mundy ya zama mai sha'awar aikinsu kuma ya fara bincika sarrafawa da ci gaba da farko a cikin mahallin autism, yana ba da ƙarin shaidar cewa zaɓin hankali da ilmantarwa a cikin jariri ana jagorantar su ta hanyar rashin amfani.<ref name="Garcia-2019" /><ref>{{Citation|journal=Rhea|url-status=Klin|access-date=Cohen}}</ref>
Bahrick ta yi amfani da kwarewarta na bincike don bunkasa Yarjejeniyar Binciken Bincike na Multisensory, wanda ke auna mahimman ƙwarewar kulawa guda uku a cikin jarirai na preverbal: mai da hankali, saurin canza hankali, da ganowa tare.<ref>{{Cite journal |last=Todd |first=James Torrence |last2=Bahrick |first2=Lorraine E. |date=2022-10-01 |title=Individual Differences in Multisensory Attention Skills in Children with Autism Spectrum Disorder Predict Language and Symptom Severity: Evidence from the Multisensory Attention Assessment Protocol (MAAP) |journal=Journal of Autism and Developmental Disorders |language=en |volume=53 |issue=12 |pages=4685–4710 |doi=10.1007/s10803-022-05752-3 |issn=0162-3257 |pmc=10065966 |pmid=36181648}}</ref> A matsayin sabon abu, wannan yarjejeniyar tana ba da damar tattara bayanan lokacin kallon bidiyo daga nesa.<ref>{{Cite journal |last=Eschman |first=Bret |last2=Todd |first2=James Torrence |last3=Sarafraz |first3=Amin |last4=Edgar |first4=Elizabeth V. |last5=Petrulla |first5=Victoria |last6=McNew |first6=Myriah |last7=Gomez |first7=William |last8=Bahrick |first8=Lorraine E. |date=2022 |title=Remote Data Collection During a Pandemic: A New Approach for Assessing and Coding Multisensory Attention Skills in Infants and Young Children |journal=Frontiers in Psychology |volume=12 |doi=10.3389/fpsyg.2021.731618 |issn=1664-1078 |pmc=8815727 |pmid=35126224 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bahrick |first=Lorraine E. |last2=Todd |first2=James Torrence |date=2017 |title=Databrary |url=https://nyu.databrary.org/volume/326 |doi=10.17910/b7.326 |access-date=2023-10-23}}</ref> Ta kuma haɓaka Intersensory Processing Efficiency Protocol, gwajin da ya fi wuya wanda ke kimanta ingancin jarirai, yara, da manya wajen daidaita bayanan ji da na gani ta hanyar buƙatar su ɗaure rafi na bayanan ji zuwa wani takamaiman abin gani daga tsararru. <ref>{{Cite web |date=2017 |title=Do you see what I mean? The role of visual speech information in lexical representations |url=https://trace.tennessee.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6399&context=utk_gradthes |website=Trace Tennessee Research and Creative Exchange |access-date=2025-03-06 |archive-date=2024-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240603170441/https://trace.tennessee.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6399&context=utk_gradthes |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bahrick |first=Lorraine E. |last2=Todd |first2=James Torrence |date=2017 |title=Databrary |url=https://nyu.databrary.org/volume/336 |doi=10.17910/b7.336 |access-date=2023-10-23}}</ref>
Bahrick ya sami goyon baya mai yawa daga Cibiyoyin Lafiya na Kasa don nazarin ci gaban ƙwarewar kulawa da yawa.<ref name="Scribd">{{Cite web |title=Table #121 Nih Research Career Development (K) Awards: Competing and Noncompeting Grant Listing Fiscal Year 2013 {{!}} PDF {{!}} Universities And Colleges {{!}} Higher Education |url=https://www.scribd.com/doc/234557703/bbbm |access-date=2023-10-25 |website=Scribd |language=en}}</ref> Ɗaya daga cikin ayyukan, wanda ya haɗa da jarirai daga watanni uku zuwa shekaru uku, ya bincika yadda jan hankali na jarirai ke tasiri tasirin amsawar uwa akan sakamakon harshe na farko.<ref>{{Cite journal |last=Testa |first=Kaitlyn |last2=McNew |first2=Myriah E. |last3=Todd |first3=James Torrence |last4=Eschman |first4=Bret |last5=Bahrick |first5=Lorraine E. |date=2023-05-01 |title=Infant distractibility from social events mediates the relation between maternal responsiveness and infant language outcomes |url= |journal=Infant Behavior and Development |volume=71 |pages=101840 |doi=10.1016/j.infbeh.2023.101840 |issn=0163-6383 |pmc=10512971 |pmid=37210883}}</ref> Tare da masu bincike Elizabeth V. Edgar James Todd, Shannon Pruden, da Bethany Reeb-Sutherland, Bahrick ya sami tallafi daga Cibiyar Kula da Lafiya ta Yara da Ci gaban Dan Adam don bincika yadda sarrafawa a cikin jariri ke tasiri alaƙar tsakanin matsayin zamantakewa da tattalin arziki da ƙwaƙwalwar aiki a farkon ƙuruciya.<ref>{{Cite journal |last=Edgar |first=Elizabeth V. |last2=Eschman |first2=Bret |last3=Todd |first3=James Torrence |last4=Testa |first4=Kaitlyn |last5=Ramirez |first5=Bethany |last6=Bahrick |first6=Lorraine E. |date=2023-08-01 |title=The effects of socioeconomic status on working memory in childhood are partially mediated by intersensory processing of audiovisual events in infancy |url= |journal=Infant Behavior and Development |volume=72 |pages=101844 |doi=10.1016/j.infbeh.2023.101844 |issn=0163-6383 |pmc=10527496 |pmid=37271061}}</ref> Sauran aiki, wanda ya goyi bayan tallafi daga Gidauniyar Kimiyya ta Kasa, ya bincika alaƙar da ke tsakanin ƙwaƙwalwar yara, damuwa, da aiki na tunanin mutum bayan Guguwar Andrew, haɓaka fahimtar yadda yara ke tunawa da jimrewa da [[Raunin kwakwalwa|Abubuwan da suka faru]].<ref name="Sales-2005">{{Cite journal |last=Sales |first=Jessica McDermott |last2=Fivush |first2=Robyn |last3=Parker |first3=Janat |last4=Bahrick |first4=Lorraine |date=2005 |title=Stressing Memory: Long-Term Relations Among Children's Stress, Recall and Psychological Outcome Following Hurricane Andrew |url= |journal=Journal of Cognition and Development |language=en |volume=6 |issue=4 |pages=529–545 |doi=10.1207/s15327647jcd0604_5 |issn=1524-8372 |s2cid=2939326}}</ref>
== Littattafan wakilci ==
* [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] Koyon Intermodal a jariri: Koyon bisa ga nau'ikan dangantaka guda biyu a cikin abubuwan da ake ji da kuma abubuwan da ake gani. ''Ci gaban Yara, 59'' (1), 197-209.
* [Hotuna a shafi na 9] Intersensory redundancy yana jagorantar zaɓin hankali da ilmantarwa a jariri. Ilimin Halitta na Ci gaba, 36 (2), 190-201.
* [Hotuna a shafi na 9] Intersensory redundancy yana jagorantar ci gaban kulawa ta zaɓaɓɓu, fahimta, da fahimta a jariri. ''Jagoranci na yanzu a cikin Kimiyya ta Halitta, 13'' (3), 99-102
* [Hasiya] An samo asali ne daga Ibrananci da aka yi amfani da ita. Haɗuwa da fuska da muryoyi a jariri yana hango sakamakon harshe a cikin yara ƙanana. Ilimin Halitta na Ci gaba, 58 (8), 1413-1428.
* [Hasiya] An samo asali ne daga Ibrananci. Bambance-bambance na Mutum a cikin Kwarewar Kulawa ta Multisensory a cikin Yara da ke da rikicewar Autism Spectrum Tsinkaya Harshe da Alamun Alamar: Shaida daga Yarjejeniyar Binciken Kulawa ta Multi-sensory (MAAP). Jaridar Autism da Ciwon Ci gaba, 1-26.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
3dkv0zo0b307jbqfrbh2dvfber710gv
Lucie Ablawa Sessinou
0
95427
836177
659208
2026-05-15T10:44:49Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836177
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lucie Ablawa Sessinou''' 'yar siyasar Benin ce kuma magajiyar garin Kétou. An zaɓe ta a kan tikitin jam'iyyar siyasa ta Benin Progressive Union a zaɓen ƙananan hukumomi na shekarar 2020. A watan Yulin 2018, ta zama shugabar cibiyar zaɓaɓɓun kansilolin mata a Benin.
== Tarihin Rayuwa ==
Lucie Ablawa Sessinou ta zama magajin garin Kétou na farko a shekara ta 2003 a lokacin wa'adin mulkin farar hula na farko a Benin bayan [[2002 Beninese municipal elections|zaɓen ƙananan hukumomi na shekarar 2002]]. Ta rasa muƙamin ne a shekarar 2008 a lokacin [[2008 Beninese municipal elections|zaɓen ƙananan hukumomi na shekarar 2008]]. <ref>{{Cite web |date=2020-06-06 |title=Mairie de Kétou: Le come-back de Lucie Sessinou |url=https://lanationbenin.info/mairie-de-ketou-le-come-back-de-lucie-sessinou/ |access-date=2021-06-07 |publisher=La Nation Bénin |archive-date=2021-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607162316/https://lanationbenin.info/mairie-de-ketou-le-come-back-de-lucie-sessinou/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=La Convention de Coopération entre Vauréal et Kétou |url=http://gsvaureal-ketou.e-monsite.com/pages/cooperation-solidaire/la-convention-de-cooperation-entre-vaureal-et-ketou.html |access-date=2021-06-07 |publisher=gsvaureal-ketou.e-monsite.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Le maire Lucie Sessinou invite les populations à jouer leur partition pour booster le développement de Kétou |url=https://www.agencebeninpresse.info/web/depeche/53/le-maire-lucie-sessinou-invite-les-populations-a-jouer-leur-partition-pour-booster-le-developpement-de-ketou |access-date=2021-06-07 |publisher=Agence Bénin Presse}}</ref>
Tsohuwar malamar da ta zama ‘yar kasuwa, Lucie Ablawa Sessinou ta ba da shawarar shigar da matan Benin cikin harkokin tafiyar da harkokin birane da gudanar da harkokin ƙasa. Ta kafa cibiyar sadarwa na zaɓaɓɓun kansilolin mata a Benin kuma ta kasance shugabar ta har zuwa watan Yuli 2018. <ref>{{Cite web |date=2021-03-20 |title=BÉNIN : LUCIE SESSINOU ÉVOQUE LA BONNE GOUVERNANCE AU NIVEAU DÉCENTRALISÉ - First Afrique Mag |url=https://fcafrique.com/2021/03/20/benin-lucie-sessinou-evoque-la-bonne-gouvernance-au-niveau-decentralise/ |access-date=2021-06-07 |publisher=First Afrique Mag |archive-date=2021-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607162757/https://fcafrique.com/2021/03/20/benin-lucie-sessinou-evoque-la-bonne-gouvernance-au-niveau-decentralise/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-01-19 |title=Réseau des femmes élues conseillères communales du Bénin : Lucie Sessinou installe les nouveaux membres du bureau |url=https://leportail.info/2021/01/20/reseau-des-femmes-elues-conseilleres-communales-du-benin-lucie-sessinou-reconduite-a-la-tete-de-lassociation/ |access-date=2021-06-07 |publisher=Le Portail Info |archive-date=2021-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607162756/https://leportail.info/2021/01/20/reseau-des-femmes-elues-conseilleres-communales-du-benin-lucie-sessinou-reconduite-a-la-tete-de-lassociation/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-03-20 |title=LUCIE SESSINOU, maire de Kétou approuve la gouvernance - First Afrique Mag |url=https://fcafrique.com/2021/03/20/lucie-sessinou-maire-de-ketou-approuve-la-gouvernance/ |access-date=2021-06-07 |publisher=First Afrique Mag |archive-date=2021-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607163023/https://fcafrique.com/2021/03/20/lucie-sessinou-maire-de-ketou-approuve-la-gouvernance/ |url-status=dead }}</ref>
An sake zaɓen ta a matsayin magajin garin Kétou a zaɓen ƙananan hukumomi na shekarar 2020, an kaddamar da ita a ofis a ranar Asabar, 6 ga watan Yuni, 2020, a wani bikin da Shugaban [[Plateau Department (Benin)|Ma'aikatar Filato]], [[Daniel Valère Setonnougbo]] ya jagoranta. <ref>{{Cite web |date=2020-06-06 |title=Kétou : Lucie Sessinou prends la Mairie |url=https://leleaderinfobenin.net/info-benin-ketou-lucie-sessinou-prends-la-mairie/ |access-date=2021-06-07 |publisher=Le Leader Info Benin }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-12-03 |title=Etat de la commune de Kétou:Le diagnostic sans appel du maire Lucie Sessinou |url=https://lanationbenin.info/etat-de-la-commune-de-ketoule-diagnostic-sans-appel-du-maire-lucie-sessinou/ |access-date=2021-06-07 |publisher=La Nation Bénin |archive-date=2021-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607162347/https://lanationbenin.info/etat-de-la-commune-de-ketoule-diagnostic-sans-appel-du-maire-lucie-sessinou/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-06-06 |title=Lucie Sessinou élue maire de Kétou |url=https://24haubenin.info/?Lucie-Sessinou-elue-maire-de-Ketou |access-date=2021-06-07 |publisher=24haubenin.info |archive-date=2021-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023091607/https://24haubenin.info/?Lucie-Sessinou-elue-maire-de-Ketou |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Deux femmes élues maires dans le Plateau: L’effet d’une transformation sociale |url=http://news.acotonou.com/h/127721.html |access-date=2021-06-07 |publisher=Acotonou.com}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Aurélie Adam Soulé]]
* Claudine Prudencio ne adam wata
* [[Geneviève Boko Nadjo]]
* [[Véronique Brun Hachémè]]
* [[Zinatou Saka Osseni Alazi]]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ciqsqrd5ccxiwfa2y16wck7f39fghtp
Lianne Sanderson
0
96647
836125
715128
2026-05-15T07:15:15Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836125
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lianne Joan Sanderson''' (An haife ta a ranar 3 ga watan Fabrairun shekara ta 1988) ita ce mai watsa shirye-shirye na yanzu kuma tsohuwar ƴar wasan ƙwallon ƙafa ta ƙasar Ingila wacce ta taka leda a matsayin mai gaba. Ta lashe kwallo guda 50 ga tawagar ƙasar Ingila.
A matakin ƙasa da ƙasa, Sanderson ta fara bugawa ƙasar Ingila wasa a watan Mayun shekarar 2006. Ta kasance ɗaya daga cikin tawagar Ingila a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta shekarar 2007 da UEFA ta mata ta Euro 2009. A watan Agustan shekara ta 2010, Sanderson ta koka game da rashin adalci kuma ta bayyana cewa ba za ta sake buga wa Ƙasar Ingila wasa ba a ƙarƙashin kocin Hope Powell. Bayan da Mark Sampson ya zama kocin a watan Disamba na shekara ta 2013, an tuno da ita zuwa tawagar kuma ta shiga Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta FIFA ta 2015. Daga nan sai ta ci gaba da guna-guni game da rashin adalci kuma ba a zaɓe ta ba bayan shekara ta 2015.
== Rayuwa ta farko ==
A lokacin da take da shekaru shida, Sanderson ta fara buga wa ƙungiyar yara maza wasa a Kudancin London. Mahaifinta ya buga wa Crystal Palace wasa. Sanderson ta ce ta roƙi mahaifinta ya bar ta ta yi wasa a cikin ƙungiyar da ta fara tun tana ƴar shekara biyar.<ref>{{Cite web |title=Lianne Sanderson |url=http://www.kickitout.org/722.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20090804104354/http://www.kickitout.org/722.php |archive-date=4 August 2009 |access-date=26 December 2012 |publisher=Kick It Out}}</ref> A shekara tara, Sanderson ta sanya hannu a Arsenal.<ref>{{Cite web |last=Green |first=Ingrid |title=Interview with Lianne Sanderson |url=http://www.play3rsport.com/blog/2011/04/19/interview-with-lianne-sanderson/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120906033702/http://www.play3rsport.com/blog/2011/04/19/interview-with-lianne-sanderson/ |archive-date=6 September 2012 |access-date=26 December 2012 |publisher=Play3RSport}}</ref>
== Ayyukan kulob ɗin ==
=== Arsenal ===
[[File:Lianne_Sanderson_2006.jpg|left|thumb|Sanderson da Heather Scheuber na Birmingham City ya yi, Oktoba 2006]]
Sanderson ta shiga Arsenal a shekarar 1997 a matsayin wani ɓangare na Shirin matasa. Lokacin farko da ta cika tare da tawagar farko ya zo ne a kakar Wasa ta shekarar 2003-2004, kuma ta ci gaba da taka leda a tawagar farko daga wannan lokacin. A wasan ƙarshe na gasar cin Kofin Mata na FA ta Shekarar 2006, Sanderson ta zira kwallaye na biyar na nasarar 5-0 a kan Leeds United, kuma an zabe ta a matsayin ƴar Wasan.
Sanderson ta gama kakar Wasa ta shekarar 2006-07 a matsayin babban mai zira kwallaye na Arsenal, tare da kwallaye 40 da aka zira a wasanni 41 a wasanni huɗu, dukansu Arsenal ce ta lashe. A cikin kakar shekarar 2007-08, ta tara kwallaye 51 a wasanni 36, ciki har da na uku a gasar cin kofin mata ta Arsenal 4-1 a kan Leeds United .
=== Chelsea ===
A ranar 3 ga watan Yulin shekara ta 2008, Sanderson da abokin wasan Arsenal Anita Asante sun shiga ƙungiyar Chelsea Ladies . Bayan sanya hannu, Sanderson ya ce: "Ko da yaushe na ce ba zan taba yin wasa ga kowa ba sai Chelsea. Na kasance a Arsenal na tsawon shekaru 11 kuma babban canji ne a gare ni in bar tawagar, amma duka Anita da ni suna son sabon kalubale. Wani lokaci dole ne ku gwada sabbin abubuwa kuma na ƙalubalanci kaina kuma na san wannan shine abin da nake tsammani yi a nan. Don haka yanzu ina jiran abin da ke gaba. Da fatan Anita da ni za su zo su taimaka wa Chelsea su lashe abubuwa. "<ref>{{Cite web |date=3 July 2008 |title=Double addition for the Ladies |url=http://www.chelseafc.com/news-article/article/1338549 |access-date=3 May 2014 |publisher=Chelsea FC}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 July 2008 |title=Chelsea Ladies sign Arsenal pair |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/women/7488789.stm |access-date=27 June 2012 |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Filadelfia Independence ===
[[File:2013-06-09_RedStars_v_Breakers_LianneSanderson_JackieSantacaterina.JPG|right|thumb|Sanderson tare da Jackie Santacaterina na Chicago Red Stars a cikin 2013.]]
An tsara Sanderson a cikin shirin ƙasa da ƙasa na WPS, kuma ta shiga Philadelphia Independence . Ta nuna cewa jinkirin ƙirƙirar FA WSL ta kasance a bayan tafiyarta zuwa [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. A cikin yanayi biyu a cikin WPS ta zira kwallaye takwas.<ref>{{Cite web |date=4 May 2012 |title=Women's soccer stars Lianne Sanderson and Joanna Lohman sign on with D.C. United Women |url=http://www.thesoccerwire.com/news/womens-girls/am-women/womens-soccer-stars-lianne-sanderson-and-joannah-lohman-sign-on-with-d-c-united-women/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120507054312/http://www.thesoccerwire.com/news/womens-girls/am-women/womens-soccer-stars-lianne-sanderson-and-joannah-lohman-sign-on-with-d-c-united-women/ |archive-date=7 May 2012 |access-date=16 May 2012 |publisher=Potomac Soccer Wire}}</ref>
=== Mutanen Espanya ===
Bayan ƙarshen kakar WPS ta shekarar 2011, Sanderson ta sanya hannu ga Espanyol, a gasar Mutanen Espanya.<ref>[http://www.marca.com/2011/08/26/futbol/mas_futbol/1314351511.html Refuerzos de lujo para el Espanyol] {{In lang|es}} Marca, 26 August 2011</ref>
=== DC United ===
A watan Mayu na shekara ta 2012, ta shiga ƙungiyar W-League ta DC United Women tare da Philadelphia Independence da Espanyol, Joanna Lohman . <ref>{{Cite web |date=12 May 2012 |title=Former U.S. and England Internationals Joanna Lohman and Lianne Sanderson sign with D.C. United Women |url=http://washingtonspirit.com/news/former-u-s-and-england-internationals-joanna-lohman-and-lianne-sanderson-sign-with-d-c-united-women/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140503234316/http://washingtonspirit.com/news/former-u-s-and-england-internationals-joanna-lohman-and-lianne-sanderson-sign-with-d-c-united-women/ |archive-date=3 May 2014 |access-date=3 May 2014 |website=D.C. United Women |publisher=Washington Spirit}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 May 2012 |title=D.C. United Women to debut fourteen new players against Boston Breakers Saturday |url=http://www.dcmetrosports.com/pros/pro-news/dc-united-news/15719-dc-united-women-to-debut-fourteen-new-players-against-boston-breakers-saturday.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140503231536/http://www.dcmetrosports.com/pros/pro-news/dc-united-news/15719-dc-united-women-to-debut-fourteen-new-players-against-boston-breakers-saturday.html |archive-date=3 May 2014 |access-date=3 May 2014 |website=Potomac Soccer Wire |publisher=DC Metro Sports}}</ref>
=== Boston Breakers ===
A cikin shekarar 2013, Lianne Sanderson ta sanya hannu tare da Boston Breakers don yin wasa a cikin sabuwar Ƙungiyar Kwallon Kafa ta Mata ta Kasa.<ref>{{Cite web |last=Linehan |first=Meg |date=5 February 2013 |title=Boston Breakers sign Lianne Sanderson – Equalizer Soccer |url=https://equalizersoccer.com/2013/02/05/boston-breakers-sign-lianne-sanderson/ |access-date=2022-03-30 |language=en-US}}</ref> Sanderson da Lohman sun tafi aro ga kulob ɗin Cypriot Apollon Limassol bayan kakar Amurka ta gama, don yin wasa a Gasar Zakarun Mata ta UEFA.<ref>{{Cite web |last=Leonidou |first=John |date=11 September 2013 |title=Ambitious Apollon sign Sanderson, Lohman |url=http://www.uefa.com/womenschampionsleague/news/newsid=1993720.html |access-date=11 September 2013 |website=Uefa.com |publisher=[[UEFA]]}}</ref>
A watan Nuwamba na shekara ta 2014, Sanderson ta sake sanya hannu tare da kulob ɗin ta na asali, Arsenal Ladies . Shirin ta na biyu tare da kulob ɗin ya ƙare a ranar 10 ga Yulin shekarar 2015 bayan watanni takwas.<ref>{{Cite web |date=10 July 2015 |title=Lianne Sanderson: England striker leaves Arsenal Ladies |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/33479043 |access-date=11 July 2015 |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref>
=== Portland Thorns FC ===
HA watan Agustan shekarar 2015, an sanar da cewa Sanderson zai shiga Portland Thorns FC.<ref>{{Cite web |title=Thorns FC acquire rights to midfielder Lianne Sanderson, 2016 first-round pick from Seattle Reign FC |url=http://www.timbers.com/post/2015/08/06/thorns-fc-acquire-rights-midfielder-lianne-sanderson-2016-first-round-pick-seattle |access-date=6 August 2015 |archive-date=30 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150930051820/http://www.timbers.com/post/2015/08/06/thorns-fc-acquire-rights-midfielder-lianne-sanderson-2016-first-round-pick-seattle |url-status=dead }}</ref> Ta fara bugawa a matsayin mai maye gurbin ɗan ƙasar Jodie Taylor a rabi na biyu a nasarar 2-1 a kan Chicago Red Stars a ranar 9 ga watan Agustan shekara ta 2015. <ref>{{Cite web |title=NWSL Match Recap Portland Thorns FC 2, Chicago Red Stars 1 Aug 9, 2015 |url=http://www.timbers.com/post/2015/08/09/nwsl-match-recap-portland-thorns-fc-2-chicago-red-stars-1-aug-9-2015 |access-date=9 August 2015 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
=== Orlando Pride ===
Faɗakarwar Orlando Pride ta zaɓi Sanderson tare da zaɓi na 7 na shekarar 2015 NWSL Expansion Draft, tare da [[Alex Morgan]] da Kaylyn Kyle a matsayin 'yan uwan Orlando daga Portland.<ref>{{Cite web |date=2 November 2015 |title=Portland Lose Lianne Sanderson, Gain Meghan Klingenberg in NWSL Expansion Draft |url=http://www.stumptownfooty.com/portland-women/2015/11/2/9659862/portland-lose-lianne-sanderson-gain-meghan-klingenberg-in-nwsl |access-date=28 June 2016 |publisher=Stumptown Footy}}</ref> Sanderson shi ne ɗan wasa na farko da ya zira kwallaye a gida don ikon mallakar, a kan kyauta a minti na 56 na buɗe gidan Pride a ranar 23 ga Afrilun shekara ta 2016.<ref>{{Cite web |date=24 April 2016 |title=Lianne Sanderson Scores Historic Goal In Pride Home Opener |url=http://www.orlandocitysc.com/post/2016/04/24/lianne-sanderson-scores-historic-goal-pride-home-opener |access-date=28 June 2016 |publisher=[[Orlando City SC]]}}</ref> A lokacin da aka sayar da ita daga Pride kafin mako na 10 na kakar a watan Yunin shekara ta 2016, Sanderson tana da kwallaye biyu da taimako, ta ɗaure Morgan a duka ƙididdigar duk da buga rabin minti da yawa kuma tana ƙoƙarin yin harbe-harbe 22.<ref>{{Cite web |date=26 June 2016 |title=2016 NWSL Statistics |url=https://ussoccer.app.box.com/s/kd4hb8ny52gg1lk80kw7zwrhpwnpd04m |access-date=28 June 2016 |publisher=[[US Soccer]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2016 |title=Week 10 Box Scores |url=https://ussoccer.app.box.com/s/iufchhdw21cmaq4vaovwhute19axcl9c |access-date=28 June 2016 |publisher=[[US Soccer]]}}</ref>
=== Yammacin New York Flash ===
A watan Yunin shekarar 2016, an sayar da Sanderson daga Orlando Pride zuwa Western New York Flash don musayar wuri na ƙasa da ƙasa har zuwa shekara ta 2018. Flash ta lashe gasar zakarun NWSL a shekarar 2016. Koyaya, Sanderson ta ƙare lokacin da ta tsage ACL da meniscus a gwiwarta ta dama a ranar 17 ga Satumba, yayin da take wasa ga Flash a wasan sada zumunci da ƙasar Thailand.<ref>{{Cite web |date=24 September 2016 |title=Flash's Lianne Sanderson to miss the rest of the 2016 season |url=http://www.excellesports.com/news/sanderson-tears-acl-flash/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314153554/http://www.excellesports.com/news/sanderson-tears-acl-flash/ |archive-date=14 March 2017 |access-date=13 March 2017 |publisher=Excelle Sports}}</ref>
Tun lokacin da aka sake komawa ƙungiyar zuwa Arewacin Carolina, ba ta shiga cikin kowane aikin ƙungiya ko sansanin horo ba, mai yiwuwa ta ɗauki lokaci don ci gaba da farfaɗo da raunin da ta ji. Ba a lissafa ta a cikin kowane jerin sunayen da aka yanke kafin kakar wasa ta Arewacin Carolina Courage a shekarar 2017 ba kuma asusun kafofin sada zumunta sun nuna cewa tana zaune a Limassol, Cyprus kuma tana iya shiga cikin ayyukan horarwa da horo tare da kulob ɗin da ta gabata, Apollon Limassol .
=== Juventus ===
A watan Yulin shekarar 2018, Sanderson ta koma Juventus.<ref>{{Cite web |date=14 July 2018 |title=Lianne Sanderson: Juventus Women sign England international forward |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44832981 |access-date=8 July 2019 |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref> Bayan kakar wasa ɗaya, inda ta buga wasanni biyu a gasar yayin da Juventus ta lashe gasar Jerin A da Coppa Italia, ta bar kulob ɗin.<ref>{{Cite web |title=Late comeback sees Juventus Women triumph - Juventus |url=https://www.juventus.com/en/news/articles/late-comeback-sees-juventus-women-triumph}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 July 2019 |title=All the best, Lianne and Ashley! |url=https://www.juventus.com/en/news/news/2019/all-the-best--lianne-e-ashley-.php |access-date=8 July 2019 |publisher=Juventus FC}}</ref>
=== Yin ritaya ===
ta a yi ritaya daga ƙwallon ƙafa kumt ya bi aiki a kafofin watsa labarai, ya zama mai sharhi di ga dandamali da yawa.
== Ayyukan ƙasa da ƙasa ==
Sanderson ta buga wa ƙasar Ingila wasa a matakin ƙasa da shekara 15, 17, 19 da 21. A ranar 3 ga Mayun shekarar 2006, an kira ta zuwa tawagar farko ta Ingila. Ta buga giciye tare da harbi daga yadudduka 25, jim kadan bayan ta fito daga benci don farawarta da Hungary. An tsara ta a cikin tawagar don gasar cin Kofin Duniya da Faransa a watan Satumbar shekarar 2006 a matsayin maye gurbin Jo Potter da ya ji rauni.<ref>{{Cite web |date=19 September 2006 |title=Couldn't be more thrilled |url=http://www.thefa.com/England/womens-seniors/News/2006/Couldnt_bemore_thrilled |url-status=dead |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20120515001435/http://www.thefa.com/England/womens-seniors/News/2006/Couldnt_bemore_thrilled |archive-date=15 May 2012 |access-date=12 September 2010 |website=TheFA.com |publisher=Football Association}}</ref>
'''Ingila'''
A ranar 16 ga watan Agustan shekara ta 2010, Sanderson ta ba da sanarwar cewa ba ta son a yi la'akari da ita don aikin Ingila yayin da manajan Hope Powell ke kula da ita, saboda rashin adalci da aka yi wa duka shugabannin Ingila da Powell.
Ba a haɗa Sanderson a cikin tawagar ƙasar Ingila don Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta FIFA ta 2011 ko tawagar Biritaniya don Wasannin Olympics na London na 2012, wanda Powell ya zaba. Sanderson ta ci gaba da sukar gwamnatin Powell a bainar jama'a: "Na ji cewa [Ingila] yana son mutane kamar robots waɗanda za su yi duk abin da suka nemi ku yi. "
Bayan rashin nasarar da ƙasar Ingila ta yi ba zato ba tsammani a gasar cin kofin mata ta UEFA ta shekarar 2013, Ƙungiyar Kwallon Kafa (FA) ta kori Powell. Wani rahoto a cikin jaridar ''[[The Guardian]]'' ya ba da shawarar cewa "ƙafafun sun fara fitowa" lokacin da Sanderson ta bar tawagar. Lokacin da Katie Chapman ta janye daga zaɓin a shekara ta 2011 bayan wata takaddama da mai horo Powell, Ingila ta rasa 'yan wasan da suka fi dacewa, duka biyu ga batutuwan da ba su da filin wasa.
Sanderson ta koma tawagar ƙasar Ingila a ƙarƙashin Mark Sampson, inda ta zira kwallaye yayin da Ingila ta lashe Kofin Cyprus na 2015 <ref>{{Cite web |title=England seal Cyprus Cup victory after Canada run dry |url=http://www.thefa.com/news/2015/mar/11/cyprus-cup-final-canada-larnaca-match-report}}</ref> kuma ta lashe hukuncin da ya samu Ingila ta matsayi na uku a Gasar Cin Kofin Duniya ta Mata ta FIFA ta 2015. Ba da daɗewa ba, ta sake fara gunaguni game da sa ran FA ta "yi daidai" da kuma rashin samun isasshen yabo ga ta 50th cap.
A watan Nuwamba na shekara ta 2022, Ƙungiyar Kwallon Kafa ta amince da Sanderson a matsayin ɗaya daga cikin ƴan wasan Ingila, kuma a matsayin ƴar wasan mata ta 162 da Ingila ta rufe.<ref>{{Cite web |last=Lacey-Hatton |first=Jack |date=2022-11-18 |title=Lionesses introduce 'legacy numbers' for players past and present |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/lionesses-introduce-legacy-numbers-players-28529161 |access-date=2023-06-19 |website=[[Daily Mirror|Mirror]] |language=en}}</ref>
=== Manufofin kasa da kasa ===
: ''Sakamakon da sakamakon sun lissafa burin Ingila na farko''
{| class="wikitable"
!Manufar
!Ranar
!Wurin da ake ciki
!Abokin hamayya
!Sakamakon
!Sakamakon
!Gasar
|-
|1
|13 ga Mayu 2007
|Filin wasa na Priestfield, Gillingham
|{{Fbw|NIR}}
| align="left" |4–0
| align="left" |4–0
|cancantar gasar cin kofin UEFA ta 2009
|-
|2
|8 ga Mayu 2008
|Darida, [[Miniska|Minsk]]
|{{Fbw|BLR}}
| align="left" |4–0
| align="left" |6–1
|cancantar gasar cin kofin UEFA ta 2009
|-
|3
|9 ga Fabrairu 2009
|Cibiyar Wasanni ta Alpha, [[Larnaca]]
|{{Fbw|FIN}}
| align="left" |2–0
| align="left" |2–2
|Abokantaka
|-
|4
|5 Maris 2009
|Filin wasa na GSZ, Larnaca[[Larnaca]]
|{{Fbw|RSA}}
| align="left" |2–0
| align="left" |6–0
|Kofin Cyprus na 2009
|-
|5
|12 Maris 2009
|Filin wasa na GSP, [[Nicosia]]
|{{Fbw|CAN}}
| align="left" |1–1
| align="left" |3–1
|Kofin Cyprus na 2009
|-
|6
|26 ga Nuwamba 2009
|Buca Arena, [[Izmir]]
|{{Fbw|TUR}}
| align="left" |2–0
| align="left" |3–0
|cancantar gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2011
|-
|7
|1 ga Maris 2010
|Filin wasa na GSP, Nicosia[[Nicosia]]
|{{Fbw|SWI}}
| align="left" |2–1
| align="left" |2–2
|Kofin Cyprus na 2010
|-
|8
|22 Maris 2010
|Hanyar Loftus, [[Landan]]
|{{Fbw|AUT}}
| align="left" |1–0
| align="left" |3–0
|cancantar gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2011
|-
|9
|10 Maris 2014
|Filin wasa na GSP, Nicosia[[Nicosia]]
|{{Fbw|CAN}}
| align="left" |1–0
| align="left" |2–0
|Kofin Cyprus na 2014
|-
|10
|10 Maris 2014
|Filin wasa na GSP, Nicosia[[Nicosia]]
|{{Fbw|CAN}}
| align="left" |2–0
| align="left" |2–0
|Kofin Cyprus na 2014
|-
|11
|5 ga Afrilu 2014
|Filin wasa na Falmer, Brighton da Hove
|{{Fbw|MNE}}
| align="left" |6–0
| align="left" |9–0
|cancantar gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2015
|-
|12
|2 ga watan Agusta 2014
|Victoria Park, Hartlepool
|{{Fbw|SWE}}
| align="left" |3–0
| align="left" |4–0
|Abokantaka
|-
|13
|21 ga watan Agusta 2014
|Filin wasa na Cardiff City, Cardiff
|{{Fbw|WAL}}
| align="left" |4–0
| align="left" |4–0
|cancantar gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2015
|-
|14
|4 ga Maris 2015
|Filin wasa na GSZ, Larnaca[[Larnaca]]
|{{Fbw|FIN}}
| align="left" |1–0
| align="left" |3–1
|Kofin Cyprus na 2015
|-
|15
|11 Maris 2015
|Filin wasa na GSZ, Larnaca[[Larnaca]]
|{{Fbw|CAN}}
| align="left" |1–0
| align="left" |1–0
|Kofin Cyprus na 2015
|}
== Daraja ==
[[File:Lianne_Sanderson_crop.JPG|right|thumb|Sanderson a ciki shekara ta 2009]]
* FA Women's Premier League National Division: 2003–04, 2004–05, 2005–06, 2006–07, 2007–08{{Ana bukatan hujja|date=July 2019}}
* FA Women's Cup: 2003–04, 2005–06, 2006–07, 2007–08{{Ana bukatan hujja|date=July 2019}}
* FA Women's Premier League Cup: 2004–05, 2006–07{{Ana bukatan hujja|date=July 2019}}
* FA Women's Community Shield: 2004–05, 2005–06{{Ana bukatan hujja|date=July 2019}}
* UEFA Women's Cup: 2006–07{{Ana bukatan hujja|date=July 2019}}
'''Juventus'''<ref name="soccerway">{{Cite web |title=L. Sanderson |url=https://uk.women.soccerway.com/players/lianne-sanderson/19379/ |access-date=8 July 2019 |publisher=Soccerway |archive-date=7 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407211500/https://uk.women.soccerway.com/players/lianne-sanderson/19379/ |url-status=dead }}</ref>
* Jerin A: 2018-192018–19
* Kofin Italiya: 2018-19
* Wanda ya zo na biyu a gasar zakarun mata ta UEFA: 2009 <ref>{{Cite web |date=10 September 2009 |title=UEFA Women's EURO 2009 - Final |url=https://www.uefa.com/womenseuro/season=2009/matches/round=15050/match=2001423/postmatch/lineups/index.html |access-date=7 July 2019 |publisher=UEFA}}</ref>
* Kofin Cyprus: 2009, 2015 <ref>{{Cite web |date=13 March 2009 |title=England's women win Cyprus Cup to raise Euro 2009 hopes |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/4984311/Englands-women-win-Cyprus-Cup-to-raise-Euro-2009-hopes.html |access-date=2023-06-29 |website=www.telegraph.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=England seal Cyprus Cup victory after Canada run dry |url=http://www.thefa.com/news/2015/mar/11/cyprus-cup-final-canada-larnaca-match-report |access-date=2023-06-29 |website=www.thefa.com |language=en}}</ref>
* Matsayi na uku na gasar cin Kofin Duniya na Mata na FIFA: 2015 <ref>{{Cite web |date=4 July 2015 |title=Match for third place - Match report |url=http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/66/09/64/eng_51_0704_ger-eng_fulltime.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150706175120/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/66/09/64/eng_51_0704_ger-eng_fulltime.pdf |archive-date=6 July 2015 |access-date=7 July 2019 |publisher=FIFA}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
Sanderson a bayyane yake ɗan luwaɗi.<ref>{{Cite web |title='We don't walk around the training ground holding hands' - Ex-England star Sanderson on life as an LGBT footballer |url=https://www.goal.com/en-ke/news/dont-walk-around-training-ground-holding-hands-ex-england/16k0k0w4007081qw5psdxzl3dl |access-date=2021-10-15 |website=GOAL}}</ref> A shekara ta 2014, ta yi alkawarin aure ga abokin aikinta na lokacin Joanna Lohman, amma daga baya su biyu suka rabu. Sanderson ta fara dangantaka da wani abokin aiki, Ashley Nick, lokacin da aka sanya su a cikin masauki da Apollon Limassol ya bayar. "Mun fada cikin soyayya kawai, ba tare da wani wasan kwaikwayo ba, "Sanderson ta yi iƙirarin. Ta kasance mai goyon bayan [[Manchester United F.C.|Manchester United]] har abada.<ref>{{Cite tweet|user=liannesanderson|title=Buzzing well done lads we're going to Wembley..... (Again) being a man united fan this season has been a rollercoaster to say the least FA cup final here we come #Mufc|access-date=1 February 2021}}</ref>
Tun lokacin da ta yi ritaya, Sanderson ta zama masani, kuma ana iya jin ta a kan talkSPORT.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
cyww1s6rrvbf3jp79asyryp5xklbl4d
Lydia Puccinelli
0
97372
836183
815633
2026-05-15T11:44:14Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836183
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lydia Puccinelli''' (an haife shi '''Lydia Marie Puccinelli-Robbins''' ; Disamba 7, 1930 - Disamba 27, 2023) mai zanen nune-nunen Ba'amurke ne, mataimakiyar kulawa, mai rejista, mai kula da nune-nune da tarin tarin yawa.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haife shi a ranar 7 ga Disamban shekarar 1930, Lydia Puccinelli ta kasance mai sha'awar fasaha a farkon rayuwarta. Ta halarci Jami'ar Carnegie Mellon a takaice, amma, gano fasahar ƙere-ƙere da iya bayyanawa, sannan ta halarci makarantar Cooper Union of Art majoring zane kuma ta kammala karatun digiri a 1959. <ref name=":0">{{Cite web |title=Lydia Puccinelli-Robbins1930–2023 |url=https://africa.si.edu/2024/01/lydia-puccinelli-robbins1930-1993/ |access-date=2024-10-18 |website=africa.si.edu |archive-date=2024-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213032541/https://africa.si.edu/2024/01/lydia-puccinelli-robbins1930-1993/ |url-status=dead }}</ref> Daga baya Jami'ar Yale ta karɓe ta, yayin da take karatun zane-zane a Makarantar Fasaha ta Aspen a Colorado. <ref name=":1">{{Cite web |title=Lydia Marie Puccinelli-Robbins Obituary |url=https://www.cunninghamfuneralhome.net/obituaries/lydia-robbins |access-date=2024-10-18 |website=Cunningham Turch Funeral Home |language=en }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tana sha'awar kayan masaku, ta kuma yi karatun zanen masaku da ƙera masaku don manyan kamfanonin masaku na Amurka. <ref name=":0" /> <ref name=":1" />
== Sana'a ==
=== Gidan kayan tarihi na Afirka ===
A cikin shekarar 1966, an gaya wa Puccinelli cewa ta dace da matsayi a wani sabon gidan kayan gargajiya da ke Dutsen Capitol, wanda aka fi sani da Gidan kayan tarihi na Afirka a lokacin. A can ta sadu da mijinta Warren M. Robbins, kuma wanda ya kafa gidan tarihi na Afirka. Bayan ta shiga, an ƙara girma Puccinelli a hankali daga Designer zuwa Curator of Exhibitions. <ref name=":1"/> Gidan kayan tarihi na Afirka da farko ya ƙunshi tarin kayan tarihi na Warren Robbins, waɗanda suka haɗa da zane-zane daga kabilu daban-daban na Afirka kamar [[Daular Mali|Mali]], Kongo, da [[Mutanen Dogon|Dogon]] . Daga baya, tarin Robbins zai girma zuwa guda 9100, dukkansu Puccinelli da Robbins ne suka sarrafa su. A cikin shekarar 1979, lokacin da aka haɗa gidan kayan gargajiya zuwa Smithsonian, an ƙara Puccinelli zuwa Curator kuma ya jagoranci nunin nunin 75 da kasida 3. <ref name=":1" /> A shekarar 2000, ta yi ritaya daga Museum. <ref name=":0"/>
=== Haɗin kai da Fasahar Afirka ===
Puccinelli ta sami karramawa saboda babbar gudummawar da ta bayar wajen inganta sadarwar al'adu tare da fasahar Afirka, kuma ita da kanta ta sadaukar da kanta ga karatun fasahar Afirka. Ta ziyarci Afirka da kanta a 1974 da 1981. <ref name=":12">{{Cite web |title=Lydia Marie Puccinelli-Robbins Obituary |url=https://www.cunninghamfuneralhome.net/obituaries/lydia-robbins |access-date=2024-10-18 |website=Cunningham Turch Funeral Home |language=en }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ta yi karatun tarin zane-zane na Afirka a gidajen tarihi a Amsterdam, Belgium, Paris, London, Oxford, Vienna, da Jamus, wanda aka ba da tallafin ƙwararrun ƙwararrun kayan tarih .<ref name=":1"/> .<ref name=":1" />
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 2023]]
[[Rukuni:Haifaffun 1930]]
g8732da4hz4clw7x4eut79ocxbgz05a
Linda Sibiya
0
98447
836131
610593
2026-05-15T08:04:59Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836131
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn">Linda Sibiya</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ayyuka
| class="infobox-data role" |DJ na rediyo, furodusa, ɗan kasuwa da mai watsa shirye-shirye
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Shekaru masu aiki
| class="infobox-data" |1997-Yanzu
|}
'''Linda Sibiya''' <ref>{{Cite web |title=Up close and personal with Mr Magic |url=http://radiobiz.co.za/2013/01/22/up-close-personal-with-ukhozi-fms-mr-magic |access-date=22 June 2018 |website=RadioBiz.co.za |publisher=Radio Biz South Africa |archive-date=23 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180623004904/http://radiobiz.co.za/2013/01/22/up-close-personal-with-ukhozi-fms-mr-magic/ |url-status=dead }}</ref> ta yi ritaya furodusa ce kuma DJ ce ta rediyo DJ Afirka ta Kudu, ƴar kasuwa kuma mai shirya rediyo kuma mai shirya talabijin wanda aka fi sani da mai karɓar bakuncin Ukhozi FM . An haifi Sibiya kuma ta girma a EShowe, Arewacin KwaZulu-Natal . Ta fara yin wasan kwaikwayo a fim ɗin da ya lashe kyautar Uhlanga the Mark . <ref>{{Cite web |title=Linda Sibiya makes his very first movie |url=https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2012-05-23-linda-sibiya-makes-his-very-first-movie/ |access-date=2019-10-01 |website=SowetanLIVE |language=en-ZA}}</ref>
== Hotunan fina-finai ==
* 2012 - ''[[Uhlanga the Mark|Uhlanga da Alamar]]''
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
5f9it3v5zwe706ppc30zhezkbb0cpod
Kristi Gianakos
0
100398
835910
827959
2026-05-14T18:51:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835910
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Cristos Gianakos''' (an haife shi a watan Janairu 4, 1934) ɗan wasan kwaikwayo ne na ɗan ƙasar Amurka wanda aka sani da manyan ayyukan sassaƙa sassaƙa da shigarwa. <ref name=":13">{{Cite web |title=Cris Gianakos |url=https://www.minusspace.com/cris-gianakos |access-date=1 January 2023 |publisher=Minus Space}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Cris Gianakos |url=https://citronne.com/en/artist/cris-gianakos/ |access-date=1 January 2023 |publisher=Citronne Gallery}}</ref> Yana zaune kuma yana aiki a [[New York]], <ref name=":13" /> inda yake koyarwa a Makarantar Kayayyakin gani tun a shekarar 1963. <ref name=":5">{{Cite web |title=First Look: Cris Gianakos |url=https://archives.sva.edu/blog/post/first-look-cris-gianakos |access-date=2023-01-02 |website=archives.sva.edu}}</ref> Ya kasance yana nunawa da bugawa a matsayin Cris Gianakos tun 2002.
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Cristos Gianakos a unguwar Washington Heights na [[New York]] a shekara ta 1934. Ya shafe yawancin lokacin ƙuruciyarsa a Girka, kafin ya koma [[New York]] inda ya halarci makarantar jama'a, ya yi nazarin zane-zane na zane-zane a Makarantar Kayayyakin, kuma ya gudanar da kasuwancin zane mai zaman kansa daga shekara ta 1961 zuwa 1971. <ref name=":5"/>
Gianakos ya fara baje kolin nasa sassaka a ƙarshen shekarun 1960. <ref>{{Cite web |title=BIO |url=https://www.crisgianakos.com/cg-bio |access-date=2023-01-02 |website=crisgianakos |language=en}}</ref> An wakilce shi a cikin 1968 ''Whitney Annual'' a Gidan Tarihi na Whitney da nunin 1970 ''A Presence Plastic'' <ref>{{Cite web |title=A Plastic Presence |url=https://specificobject.com/objects/info.cfm?object_id=15630}}</ref> a Gidan Tarihi na Yahudawa a [[New York]] tare da ayyukan da aka yi da resin polyester. <ref>{{Cite web |title=Robert Pincus-Wittent on Frank Lincoln Viner, Craig Kauffman, DeWain Valentine, Peter Alexander, Bruce Beasley, Robert Bassler, The Gianakos brothers and Eva Hesse |url=https://www.artforum.com/print/reviews/197001/frank-lincoln-viner-craig-kauffman-dewain-valentine-peter-alexander-bruce-beasley-robert-bassler-the-gianakos-brothers-and-eva-hesse-70922 |access-date=2023-01-02 |website=www.artforum.com |language=en-US}}</ref>
A tsakiyar shekarun 1970, ya fara yin gyare-gyaren gyare-gyaren da suka haɗa da danyen itace. Mawallafin [[Stephen Westfall]] ya bayyana cewa: "Gianakos' ramps su ne sassaƙa tare da shirin gaba, ko' fuska." ... Ƙananan jiragen sama sun ratsa cikin yanayin tare da wasu ikon rarraba na Barnett Newman's zips."
A cikin shekara ta 1983, Gianakos ya fara jerin ayyuka masu girma biyu akan manyan zanen gado na Mylar . Mai sukar jaridar ''[[New York Times]]'' William Zimmer ya rubuta:<blockquote>Cristos Gianakos 'matukar tashi kodayaushe shine jumlolin jirgin sama, amma wani nau'in lissafi ya yi karfi a cikin sassaken sa ta hanyar amfani da kayan gini kamar itace da karfe. Zanensa akan Mylar shima yana da mahimmanci ... [kuma] yana ba da umarni da hankali saboda Mista Gianakos, ta yin amfani da acrylic, tawada da graphite, ya gina wani wuri mai ƙarfi har yana da haske mai kusa-karfe. </blockquote>Yorghos Tzirtzilakis ya rubuta cewa: "Gianakos yana aiki akan girman kayan sassaka (zabin kayan abu guda ɗaya a kowane lokaci yana da alama ya mamaye) kuma yana ƙoƙarin sake fasalin fahimtarmu game da sararin samaniya da muhalli
An lura da tasiri irin su Ƙarfafawar Rasha, Suprematism, Minimalism, Constantin Brancusi, Franz Kline da Giorgio di Chirico a cikin aikin Gianakos. <ref name=":10">{{Cite web |title=Eclipse - Public Art Fund |url=https://www.publicartfund.org/exhibitions/view/eclipse/ |access-date=2023-01-02 |website=www.publicartfund.org}}</ref>
Gianakos ya gabatar da nune-nunen nune-nunen solo a Gidan Tarihi na Nassau County Museum of Art (1979), Jami'ar Gallery a Jami'ar Massachusetts a Amherst (1989), da Gidan Tarihi na Gidan Tarihi, Tassaluniki (2002).
Sauran sanannun nunin nunin sun haɗa da ''Artist a matsayin Abokin Hulɗa'' a Gidan Tarihi na Art Modern a [[New York]] (1971), <ref>{{Cite web |title=The Artist as Adversary {{!}} MoMA |url=https://www.moma.org/calendar/exhibitions/1819 |access-date=2023-01-02 |website=The Museum of Modern Art |language=en}}</ref> ''Tit don Tatlin'' a Alternative Museum a New York (1984), ''Yi tafiya, zauna, wuce'' ta a Socrates Sculpture Park a New York (1987), ''Babban Scale na Kramarsky Draw daga'' Alrge Scale Draw Art Contemporary (1989) a Ridgefield, ''Pratt Sculpture Park'' a Cibiyar Pratt a New York (1999), da ''ron bladen, cris gianakos, max bill, hans josephsohn, doke zoderer, Richard dogon, christoph haerle, tagard rossideharn atriched, beatrikern betrikern, beatricern betriker, beatrikern, bätrikern, bäträndr, bäträmän, bätränd'' . Gidauniyar Max Bill a Zumikon, Switzerland (1999). <ref>{{Cite web |title=haus bill – maxbill.ch {{!}} Haus Bill / Foundation: Exhibitions |url=https://www.maxbill.ch/pagina.php?2,5,30, |access-date=2023-01-02 |website=www.maxbill.ch}}</ref>
Gianakos ya nuna tare da wasu sculptors postminimalist ciki har da Eva Hesse, Nancy Graves, Richard Nonas, Alan Saret, <ref name=":9" /> da Richard Serra . <ref name=":9" />
== takamaiman rukunin yanar gizo da aikin jama'a (aka zaɓa) ==
* ''White Powder Pieces'', performances with white flour, Spring and Greene Streets, New York (1969) and Central Park Reservoir, New York (1972).<ref>{{Cite journal |last=Perrault |first=John |date=June 5, 1969 |title=Para-Visual: Street Works III |url=https://news.google.com/newspapers?nid=KEtq3P1Vf8oC&dat=19690605&printsec=frontpage&hl=en |journal=The Village Voice |pages=17}}</ref>
* ''Highbridge'', 1977, wood, painted wood and bolts, dimensions variable, 55 Mercer Street, New York
* ''Ramp #4'', 1978, wood, bolts and mild steel, 156 in x 384 in x 24 in (3.96 m x 9.75 m x 0.6 m), P.S. 1 Special Projects Room 209 Old Wing, Long Island City<ref name=":7" />
* ''Ramp #7'', 1978, wood, steel bolts, {{Convert|192|×|288|×|24|in|m}}, Ward's Island, New York<ref name=":2" /><ref name=":7" />
* ''Rex'', 1979, wood, plywood and hex bolts, {{Convert|168|×|264|×|264|in|m}}, Nassau County Museum, Roslyn
* ''Mars'', 1979, wood and hex bolts, {{Convert|408|×|492|×|54|in|m}}, Nassau County Museum, Roslyn<ref name=":1" />
* ''120'', 1979, wood, steel and hex bolts, {{Convert|192|×|1440|×|18|in|m}}, Nassau County Museum, Roslyn<ref name=":1" />
* ''Dark Passage'', 1980, wood, bolts, nails and paint, {{Convert|295|×|393|×|12|in|m}}, Moderna Museet, Stockholm<ref name=":8">{{Cite web |title=Dark passage |url=https://sis.modernamuseet.se/objects/4253/dark-passage |access-date=2023-01-02 |website=sis.modernamuseet.se |language=en}}</ref>
* ''Cul de Sac'', 1982, wood, plywood, bolts and screws, {{Convert|144|×|720|×|96|in|m}}, Artpark, Lewiston<ref>{{Cite web |title=Ronny H. Cohen on Artpark |url=https://www.artforum.com/print/reviews/198210/artpark-65561 |access-date=2023-01-02 |website=www.artforum.com |language=en-US}}</ref>
* ''Eclipse'', 1982, wood, plywood, bolts and screws, {{Convert|152|×|132|×|152|in|m}}, Chambers Street and West Broadway, New York, commissioned by the Public Art Fund<ref name=":10"/>
* ''Gemini'', 1985, painted steel, {{Convert|126|×|126|×|255|in|m}}, Ångbåtsbron, Malmö, commissioned by Skånes Konstförening (permanent)
* ''Styx'', 1987, wood, plate steel and hex bolts, {{Convert|84|×|936|×|162|in|m}}, Socrates Sculpture Park, New York<ref>{{Cite web |title=Cristos Gianakos |url=https://socratessculpturepark.org/artist/cristos-gianakos/ |access-date=2023-01-02 |website=Socrates Sculpture Park |language=en}}</ref>
* ''Equinox'', 1989, wood, glass, steel and hex bolts, {{Convert|124|×|120|×|570|in|m}}, University Gallery, University of Massachusetts at Amherst<ref>{{Cite web |title=Cristos Gianakos Images |url=https://fac.umass.edu/UMCA/Online/default.asp?BOparam::WScontent::loadArticle::permalink=CristosGianakosImages&BOparam::WScontent::loadArticle::context_id= |access-date=2023-01-02 |website=fac.umass.edu}}</ref>
* ''Wanås Ramp'', 1990, wood, plywood, bolts and nails, {{Convert|104|×|152|×|96|in|m}}, Wanås Konst, Knislinge<ref name=":4">{{Cite web |title=Cris Gianakos |url=https://www.wanaskonst.se/sv-se/Konst/Samlingen/Konstn%C3%A4r/fid/17 |access-date=2023-01-02 |website=www.wanaskonst.se }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ''Orion'', 1990, steel, {{Convert|198|×|144|×|198|in|m}}, Wanås Konst, Knislinge (permanent)<ref name=":4" />
* ''Cull de Sac II'', 1992, {{Convert|96|×|936|×|96|in|m}}, Hillwood Art Museum, Long Island University, Brookville
* ''Maroussi Ramp'', 1995, steel, concrete and paint, {{Convert|110|×|24|×|1680|in|m}}, Emfietzoglou Gallery Museum, Athens (permanent)<ref name=":2" />
* ''Gridlock'', 1997, steel, {{Convert|60|×|252|×|504|in|m}}, Alaca Imaret, Thessaloniki, commissioned by the Cultural Capital of Europe, Thessaloniki, 1997
== Haɗin kai ==
Gianakos ya tsara Yarjejeniyar Canja wurin Haƙƙin Haƙƙin Mawaƙi da Canja wurin, wanda Seth Siegelaub ya ƙaddamar a cikin 1971. <ref>{{Cite web |title=Department of the Newly Uncovered: Seth Siegelaub's Artist's Contract |url=https://archives.sva.edu/blog/post/department-of-the-newly-uncovered-seth-siegelaubs-artists-contract |access-date=2023-01-02 |website=archives.sva.edu}}</ref> A ƙarshen 1960s, Gianakos ya shiga cikin wasan kwaikwayo a Judson Dance Theater choreographed by Deborah Hay . Eva Hesse ta gayyace shi don daukar hoton ɗakinta a 1970, jim kaɗan kafin mutuwarta. <ref>{{Cite web |title=Lucy R. Lippard, Nancy Holt, and Robert Smithson; James Meyer, postscript |url=https://www.artforum.com/print/200802/lucy-r-lippard-nancy-holt-and-robert-smithson-james-meyer-postscript-19335 |access-date=2023-01-02 |website=www.artforum.com |language=en-US}}</ref> A cikin 1980s, ya kasance baƙo mai zane a Robert Blackburn Printmaking Workshop .
== Tari ==
Gianakos 'sculpture, zanen, zane, kwafi, daukar hoto da littattafai ana wakilta a cikin tarin duniya ciki har da Brooklyn Museum, New York, <ref>{{Cite web |title=Cristos Gianakos, Brooklyn Museum of Art |url=https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/148641 |access-date=2023-01-02 |website=www.brooklynmuseum.org |archive-date=2023-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102181149/https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/148641 |url-status=dead }}</ref> Cantor Arts Center, Jami'ar Stanford, <ref>{{Cite web |last= |first= |title=Cantor Arts Center - Parameter Series |url=https://cantorcollection.stanford.edu/objects-1/info/47262?sort=0 |access-date=2023-01-02 |website=cantorcollection.stanford.edu |language=en}}</ref> Gothenborg Museum of Art, <ref>{{Cite web |title=Göteborgs Konstmuseum, Cristos Gianakos |url=https://emp-web-34.zetcom.ch/eMP/eMuseumPlus?service=direct/1/ResultListView/result.t2.artist_list.$TspTitleLink$0.link&sp=10&sp=Sartist&sp=SfilterDefinition&sp=0&sp=1&sp=1&sp=SsimpleList&sp=25&sp=Sdetail&sp=0&sp=F&sp=T&sp=35 |access-date=2023-01-02 |website=emp-web-34.zetcom.ch }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Harvard Art Museums/ Fogg Museum, Cambridge, <ref>{{Cite web |last= |title=Harvard Art Museums {{!}} Cristos Gianakos |url=https://harvardartmuseums.org/collections/object/197468?position=0 |access-date=2023-01-02 |website=harvardartmuseums.org |language=en}}</ref> Moderna Museet, Museum of Stockholm [Mu-Murry Arts, Museum of Stockholm, <ref name=":8"/> Mumpo Arts, Museum of Stockholm., Costakis Collection, Thessaloniki, <ref>{{Cite web |title=Cristos Gianakos |url=https://www.greekstatemuseum.com/kmst/collections/donations.html |access-date=January 2, 2023 |website=greekstatemuseum.com}}</ref> Museum of Modern Art, New York, <ref>{{Cite web |title=Cristos Gianakos {{!}} MoMA |url=https://www.moma.org/artists/2143 |access-date=2023-01-02 |website=The Museum of Modern Art |language=en}}</ref> Skissernas Museum, Lund, <ref>{{Cite web |last=Museum |first=Skissernas |title=Explore the Collection – Skissernas Museum |url=https://skissernasmuseum.se/en/collection/explore-the-collection/ |access-date=2023-01-02 |website=skissernasmuseum.se |language=en-US}}</ref> Umedalens Skulpturpark, Umeå, <ref>{{Cite web |title=Cristos Gianakos – Beamwalk – Umedalens Skulpturpark |url=https://umedalenskulptur.org/artworks-in-the-park/cristos-gianakos-beamwalk/ |access-date=2023-01-02 |language=sv-SE}}</ref> Walker Art Center, Minneapolis, <ref>{{Cite web |title=Cristos Gianakos |url=https://walkerart.org/collections/artists/http:://walkerart.org/collections/artists/cristos-gianakos |access-date=2023-01-02 |website=walkerart.org |language=en-US}}</ref> da Wanås Konst, Knislinge. <ref name=":4"/>
== Kyauta ==
Gianakos ya kasance mai karɓar lambobin yabo da yawa ciki har da tallafi daga Gidauniyar Pollock-Krasner (2014) <ref>{{Cite web |title=The Pollock-Krasner Foundation, Inc. announces 116 grants totaling $2,163,000 to visual artists internationally in fiscal year 2013-2014. |url=https://pkf.org/press_releases/pollock-krasner-foundation-inc-announces-116-grants-totaling-2163000-visual-artists-internationally-fiscal-year-2013-2014/ |access-date=2023-01-02 |website=Pollock-Krasner Foundation |language=en-US |archive-date=2023-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102181152/https://pkf.org/press_releases/pollock-krasner-foundation-inc-announces-116-grants-totaling-2163000-visual-artists-internationally-fiscal-year-2013-2014/ |url-status=dead }}</ref> da Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararrun Ƙwararru (1980).
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Official website|http://www.crisgianakos.com}}
* [https://www.publicartfund.org/exhibitions/view/eclipse/ Eclipse - Public Art Fund]
[[Rukuni:Haifaffun 1934]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
9wmoita4822pmpz1fs5ysr3f3bsyhjm
Kubu Kubu
0
101977
835911
677125
2026-05-14T19:05:03Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835911
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kubu Kubu''' (ko '''Kubukubu''' ), an haife shi a matsayin '''Njagi wa Ikutha,''' (1920-1956) shi ne [[Shugabanci|shugaban]] Embu [[Tawayen Mau Mau|Mau Mau]] kuma janar. <ref>{{Cite web |title=Our two-hour search for Embu's hidden Mau Mau caves |url=https://www.the-star.co.ke/news/2015/10/20/our-two-hour-search-for-embus-hidden-mau-mau-caves_c1224894 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209125142/https://www.the-star.co.ke/news/2015/10/20/our-two-hour-search-for-embus-hidden-mau-mau-caves_c1224894 |archive-date=2018-12-09 |access-date=2018-12-08 |website=The Star, Kenya |language=en}}</ref> ''Sunan sa na guerre,'' Kubu Kubu, yana nufin "ƙara mai nauyi" a cikin [[Yaren Embu|Kîembu]], yana nuni ga tsaurin ƙafar sa da aka yi saboda babban gininsa.
Shi ne shugaban soji na [[Tawayen Mau Mau|Mau Mau]] a yankin Embu, kuma shugaba ne mai muhimmanci na ƙasa baki daya, tare da [[Dedan Kimathi]], [[Musa Mwariama]], da Waruhiu Itote. <ref>{{Cite web |title=AfricanTribute |url=http://kenya740.tripod.com/china.html }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Kubu Kubu ya kasance ana girmama shi a cikin Embu saboda kare yankinsu daga 'yan mulkin mallaka na Birtaniya, ya jagoranci al'umma fiye da shekaru goma, da kuma korar turawan mulkin mallaka daga [[White Highlands|tsaunukan]] kudancin [[Kenya]].
== Rayuwar farko ==
An haifi Njagi wa Ikutha a wani lokaci a ƙarshen 1920s a wani yanki mai yawan dazuzzuka a cikin Mukuuri, kusa da wurin da ake da shi na Makarantar Sakandare ta Kubu Kubu Memorial Boarding Primary, gundumar Embu. Kamar iyalai da yawa daga Mukuuri ƴan ƙasar a zamanin 'yan mulkin mallaka, dangin Njagi daga baya suka zauna a yankin Kianjokoma bayan samun yancin kai.
== Martaba ==
A shekarar 1987, tsohon mazabar Embu ta Arewa (daga baya ya rabu zuwa Runyenjes da Manyatta) ɗan majalisa Stanley Nyagah ya gina [[Makarantar Firamare|makarantar firamare]] ta zamani a tunawa da Kubu Kubu, inda aka kona gawarsa a shekarar 1955.
Har ila yau an sanya wa wani titi da cibiyar kasuwanci a Garin Embu, da kuma hanyar garin Nyeri da wani babban titi a cikin garin Runyenjes sunansa.
== Manazarta ==
cfyr72nrgibph00vv9sp6jybtvsmado
Kisan kiyashi na Oued El-Had da Mezouara
0
102271
835873
797422
2026-05-14T15:21:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835873
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kisan kiyashi na Oued El-Had da Mezouara''' ya faru ne a ranar 2 ga watan Agusta, 1997. Wannan kisan kiyashi ya faru ne tsakanin ƙauyuka biyu kusa da Arib a cikin ''wilaya'' na Tipaza da Ain Defla, [[Aljeriya]]. Kimanin mutane 100 ne aka kashe sakamakon kisan kiyashi. Wannan kisan kiyashi ya kasance daya daga cikin mafi zubar da jini tun farkon ta'addanci a Aljeriya. Tsarin lokaci na Algeria-Watch ya bayyana su a matsayin 'yan tawaye masu ban mamaki tare da gashin kansu da gashin ido, suna ɗauke da tutar da aka yi wa "al-ghadhibun 'ala Allah" (Fushi ga Allah).
== Kisan kiyashi ==
A yammacin ranar 2 ga watan Agusta, 1997, kimanin mutane 100 da ba a san su ba sun rabu zuwa kungiyoyi biyu don aiwatar da shirin su. Ɗaya daga cikin rukuni ya fara ne a cikin willai na Aïn-Defia, ɗayan kuma ya fara ne da willai na Tipaza. Dukkanin kungiyoyin suna bin kwarin da zai kai ga Oued El-Had.
Kungiyoyin za su mamaye gidajen wadannan garuruwa kuma za su kashe maza, mata, yara, shanu, awaki, da jaki. Za su ajiye wani babba kawai don aiki a matsayin jagora a gare su don neman da kuma kai farmaki ga ƙauyen na gaba. Lokacin da kungiyoyin suka isa ƙauyen na gaba, za su ci gaba da yin abu iri ɗaya, sai dai a wannan lokacin su kashe tsohon jagorar su kuma su ceci wani ya yi aiki a matsayin sabon jagorar su. Mutanen da ke cikin ƙauyuka waɗanda za su yi ƙoƙari su gudu za a harbe su ko kuma a kai musu hari da wuka ko gatari, kamar yadda masu binciken kisan kiyashi suka lura da gawawwakin.
Bayan sun sami jagororin da ba su da yawa, duka kungiyoyin biyu sun haɗu a Oued El-Had kuma sun ci gaba da shirin su na kashe dukkan 'yan ƙasa. Bayan sun kashe mutanen Oued El-Had, jimlar mutanen da aka kashe sun kasance a cikin daruruwan, kuma kusan wasu 100 sun ji rauni sakamakon waɗannan hare-haren, amma waɗannan lambobin na iya zama mafi girma.<ref>{{Cite web |title=Le massacre de Oued el Had et l’apparition des « machines à tuer » – Algeria-Watch |url=https://algeria--watch-org.translate.goog/?p=45410&_x_tr_sl=fr&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=sc |access-date=2025-05-04 |website=algeria--watch-org.translate.goog |archive-date=2023-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230320235015/https://algeria--watch-org.translate.goog/?p=45410&_x_tr_sl=fr&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=sc |url-status=dead }}</ref> Kodayake a cikin rahotanni na manema labarai, sun ba da rahoton mutane 50 kawai waɗanda suka mutu wanda ya fi ƙasa da abin da ɗan jarida [[:fr:Abed Charef|Abed Charef]] ya rubuta a cikin littafinsa Autopsy of a Massacre . An rage adadin ne sakamakon hukumomi da suka yi shiru game da batun kuma suka karya rahotanni don hana ci gaba da bincike kan lamarin.
== Hakki ==
A yankin da hare-haren suka faru, yana da babban kasancewar AIS da GIA. Amma, babu wani daga cikinsu da ya zo ya furta cewa suna da alhakin wannan kisan kiyashi. Abed Charef ya kammala cewa wani "sabon rukuni mara sarrafawa ya bayyana a yankin" kuma saboda haka yana da alhakin kisan kiyashi. AIS da GIA suma suna da kyakkyawar dangantaka da mutanen yankin da ke kewaye da su kuma ba za su taba aikata irin wannan mummunan aiki ba. Ba a san wanda ya aikata wannan kisan kiyashi ba saboda an ƙirƙira ko kuma an share shi, don haka ya zama da wuya a gano wanda ke da alhakin wannan kisan.
== Bayanan da aka ambata ==
{{reflist}}
== Haɗin waje ==
* [http://www.fnac.com/1558/rcwwwa/Algerie-autopsie-d-un-massacre-Abed-Charef.html Abed Charef]
* [http://www.algeria-watch.de/mrv/2002/bilan_massacres.htm Jerin lokaci]
* [https://web.archive.org/web/20050117003030/http://www.perso.ch/troubles/viol9295 Matsala]
* [http://www.algeria-watch.de/fr/article/pol/amnistie/ain_defla_comment.htm Gidan da ake magana a kai]
[[Category: Kashe-kashe]]
i2zx5t80le21l3x4cyfg71cfclglp3n
Kwadwo Safo Kantanka
0
103312
836033
725603
2026-05-14T22:12:56Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836033
wikitext
text/x-wiki
'''Kwadwo Safo Kantanka''' (an haife shi 26 Agusta 1948) ɗan kasuwa ne kuma mai ƙirƙira na ƙasar Ghana, wanda ya kafa Kantanka Automobile, kamfani na farko a Ghana da ke kera motoci a cikin gida don amfanin kasuwannin Afirka. An san shi saboda samar da motoci masu araha kamar Kantanka Omama da Onantefo, wadanda aka tsara don dacewa da yanayin hanyoyin Afirka. Aikin Safo ya nuna cewa Afirka na iya samar da motoci masu inganci, yana rage dogaro da motocin da ake shigowa da su daga waje.<ref>{{Cite web |title=Kantanka Automobile: Our History |url=https://www.kantankaautomobile.com/about |website=KantankaAutomobile.com |access-date=2025-06-28 }}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Rayuwa ta Farko ==
An haifi Kwadwo Safo Kantanka a ranar 26 ga Agusta 1948 a Suhum, yankin Gabas na Ghana. Ya girma a cikin iyali mai sha’awar fasaha da ƙirƙira, kuma tun yana ƙarami ya nuna sha’awar injiniyoyi da masana’antu. Safo ya kammala karatunsa a fannin injiniya a Ghana, kuma ya fara samar da kayan lantarki da na injiniya a shekarun 1970 ta hanyar kafa Kristo Asafo Mission, wanda ya haɗa da masana’antu daban-daban.<ref>{{Cite web |title=Kwadwo Safo: The Inventor |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Kwadwo-Safo-The-Ghanaian-Inventor-2023 |website=GhanaWeb |access-date=2025-06-28}}</ref>
== Kantanka Automobile ==
A shekara ta 1998, Kwadwo Safo ya kafa Kantanka Automobile a Accra, Ghana, da nufin samar da motoci masu araha da dacewa da yanayin Afirka. Kamfanin ya fara samar da motoci a shekara ta 2005, inda ya ƙaddamar da motocin kamar Kantanka Omama (SUV) da Kantanka Onantefo (pickup truck). Motocin Kantanka ana kera su da kayan da aka samo daga cikin gida da waje, kuma sun ji daɗin shahara a Ghana saboda ƙarfinsu da araha.<ref>{{Cite web |title=Kantanka’s Vehicle Lineup |url=https://www.myjoyonline.com/kantanka-automobile-showcases-new-models-2022 |website=MyJoyOnline |access-date=2025-06-28 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kamfanin ya kuma nuna sha’awar haɗin gwiwa da masana’antun motoci na duniya, ciki har da kamfanonin Japan kamar Toyota da Nissan, don haɓaka fasaha da kasuwannin Afirka.<ref>{{Cite web |title=Kantanka Seeks Global Partnerships |url=https://www.businessghana.com/site/news/business/2024/kantanka-global-partnerships |website=BusinessGhana |access-date=2025-06-28}}</ref>[](https://english.kyodonews.net/news/2024/05/351d439d0c4d-japans-3-biggest-carmakers-eye-tie-up-over-vehicle-software.html)
== Tasiri ==
Kwadwo Safo Kantanka ya kawo sauyi a masana’antar motoci ta Afirka ta hanyar nuna cewa kamfanonin cikin gida na iya samar da motoci masu inganci. Motocin Kantanka sun taimaka wajen rage dogaro da motocin da ake shigowa da su, musamman a Ghana, kuma sun ƙarfafa gwamnatocin Afirka su tallafa wa masana’antun cikin gida.<ref>{{Cite web |title=Kantanka’s Impact on African Automotive Industry |url=https://www.africanexponent.com/post/2023/08/15/kantanka-impact-africa |website=African Exponent |access-date=2025-06-28 }}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A Najeriya, motocin Kantanka sun fara samun shahara a matsayin madadin motocin Innoson, wanda ke nuna ci gaban masana’antar motoci a yankin Afirka ta Yamma.<ref>{{Cite web |title=African Car Manufacturers in West Africa |url=https://www.autoreportng.com/2024/05/african-car-manufacturers.html |website=AutoReportNG |access-date=2025-06-28 }}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Aikin Safo ya kuma ƙarfafa ƙirƙira a cikin matasa ta hanyar shirye-shiryen horo a masana’antar motoci.
== Rayuwarsa ta Yanzu ==
Har zuwa shekara ta 2025, Kwadwo Safo Kantanka yana ci gaba da jagorancin Kantanka Automobile, inda yake ƙoƙarin faɗaɗa kasuwannin kamfanin zuwa wasu ƙasashen Afirka da kuma samun haɗin gwiwa da kamfanonin duniya. Ya sami lambobin yabo da yawa saboda gudummawarsa ga masana’antar motoci da ci gaban Ghana.<ref>{{Cite web |title=Kwadwo Safo Awards |url=https://www.graphic.com.gh/news/kwadwo-safo-honoured-2023 |website=Daily Graphic Ghana |access-date=2025-06-28}}</ref>
== Hotuna ==
<gallery>
File:Kwadwo_Safo_2010s.jpg|Kwadwo Safo Kantanka a lokacin ƙaddamar da mota a Ghana
File:Kantanka_Omama_2015.jpg|Kantanka Omama, SUV da aka ƙaddamar a 2015
File:Kantanka_Onantefo_2017.jpg|Kantanka Onantefo, pickup truck da aka kera a Ghana
</gallery>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin Waje ==
* [https://www.kantankaautomobile.com/about Shafin Kantanka Automobile]{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Kwadwo-Safo-The-Ghanaian-Inventor-2023 Tarihin Kwadwo Safo]
[[Category:Masu ƙirƙira]]
[[Category:Masana’antar Motoci]]
[[Category:Mutanen Ghana]]
p20nlvht12hj5y3pd4w91jsbkw2ximy
Kudin harsashi
0
110107
835912
687926
2026-05-14T19:16:38Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835912
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}'''Kudin harsashi''' cajin kuɗi ne da aka ɗora wa dangin fursunonin da aka kashe. An karɓi kuɗin harsashi a [[Iran|Jamhuriyar Musulunci ta Iran]], <ref>{{Cite web |last=Melamed |first=Karmel |date=2019 |title='Paying for the bullet': A demonic Iranian regime tradition |url=https://www.jns.org/opinion/paying-for-the-bullets-a-demonic-iranian-regime-tradition/ |access-date=2025-08-03 |archive-date=2022-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221112180523/https://www.jns.org/opinion/paying-for-the-bullets-a-demonic-iranian-regime-tradition/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite news |last=Fassihi |first=Farnaz |date=23 June 2009 |title=Son's Death Has Iranian Family Asking Why |url=https://www.wsj.com/articles/SB124571865270639351 |access-date=30 January 2023 |work=The Wall Street Journal}}</ref> [[Kingdom of Yugoslavia|Masarautar Yugoslavia]], <ref>{{Cite journal |last=Horvat |first=Vladimir |date=1996 |title=Nadbiskup Alojzije kardinal Stepinac i totalitarni režim |trans-title=Archbishop Alojzije Cardinal Stepinac and the totalitarian regime |url=https://hrcak.srce.hr/file/3320 |journal=Obnovljeni život: časopis za filozofiju i religijske znanosti |language=hr |volume=51 |issue=1–2 |pages=149–165 |access-date=2020-12-15}}</ref> da kuma Jamhuriwar Jama'ar Sin, <ref>{{Cite web |date=2003-03-13 |title=Chinese try mobile death vans |url=http://www.theage.com.au/articles/2003/03/12/1047431092598.html |publisher=The Age}}</ref> <ref>{{cite news |last1=Kristof |first1=Nicholas D. |last2=Times |first2=Special to The New York |date=1991 |title=Law and Order in China Means More Executions |url=https://www.nytimes.com/1991/01/15/world/law-and-order-in-china-means-more-executions.html |work=The New York Times}}</ref> [[Derg|Habasha]] [4] da [[Nazi Germany|Nazi Jamus]] [4] akan iyalai na fursunonin da aka kashe.<ref>https://www.hrw.org/reports/pdfs/e/ethiopia/ethiopia.919/c6terror.pdf</ref><ref>http://karlrobertkreiten.de/hinrichtung/kostenrechnung.php, cf. item ''Kosten der Strafvollstreckung'' at the bottom of the list</ref>
== Dubi kuma ==
* [[Execution by shooting|Kashewa ta hanyar harbi]]
* [[Execution by firing squad|Kashewa ta hanyar harbi]]
* [[Lin Zhao]]
== References ==
owkl8nxyk4ewrm6rc97ghy0c8zq8yel
Kwamitin Kare Hakkin Dan Adam na Majalisar Dinkin Duniya
0
110533
836060
794742
2026-05-15T01:05:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836060
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kwamitin Kare Hakkin Dan Adam na Majalisar Dinkin Duniya''' kungiya ce ta yarjejeniya wacce ta kunshi masana 18, wacce aka kafa ta yarjejeniyar kare hakkin dan adam ta shekara ta 1966, Yarjejeniyar Kasa da Kasa kan 'Yancin Bil'adama da Siyasa (ICCPR). Kwamitin yana haɗuwa don zaman makonni huɗu uku a kowace shekara don yin la'akari da rahotanni na lokaci-lokaci da jam'iyyun jihohi 173 suka gabatar ga ICCPR game da bin yarjejeniyar, da kuma duk wani korafi game da jam'iyyar jihohi 116 zuwa Yarjejeniyar Zaɓin Farko ta ICCPR.<ref>Jakob Th. Möller/Alfred de Zayas, The United Nations Human Rights Committee Case Law 1977-2008, N.P.Engel Publishers, Kehl/Strasbourg, 2009, {{ISBN|978-3-88357-144-7}}</ref> Kwamitin yana daya daga cikin kungiyoyi goma na yarjejeniyar kare hakkin dan adam na Majalisar Dinkin Duniya, kowannensu yana da alhakin kula da aiwatar da takamaiman yarjejeniya.<ref name="treaty bodies">{{Cite web |title=Monitoring the core international human rights treaties |url=http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/Pages/TreatyBodies.aspx |access-date=30 June 2016 |website=United Nations Human Rights |publisher=Office of the High Commissioner}}</ref>
Kwamitin Kare Hakkin Dan Adam na Majalisar Dinkin Duniya bai kamata a rikita shi da babban Kwamitin Kare Kare Hakkin dan Adam na Majalisar Dokoki (HRC), ko kuma wanda ya riga HRC, Hukumar Kare Hakkin Mutum ta Majalisar Dinkinobho. Ganin cewa Majalisar Kare Hakkin Dan Adam (tun daga watan Yunin shekara ta 2006) da Hukumar Kare Hakkin dan Adam (kafin wannan ranar) ƙungiyoyin siyasa ne na Majalisar Dinkin Duniya: waɗanda suka ƙunshi jihohi, waɗanda Majalisar Dinkinobho ta kafa da Yarjejeniyar Majalisar Dinkin Turai, kuma suna tattauna duk abubuwan da suka shafi haƙƙin ɗan adam; Kwamitin Kare Hakkin Mutum kungiya ce ta ƙwararru ta Majalisar Dinkin duniya: wanda ICCPR ta kafa, kuma suna tattaunawa kan batutuwan da suka shafi wannan yarjejeniyar kawai. Kwamitin 'Yancin Dan Adam galibi ana kiransa CCPR (Kwamitin' Yancin Bil'adama da Siyasa) don kauce wa wannan rikice-rikice.<ref>{{Cite web |date=14 January 2014 |title=United Nations Human Rights Committee |url=https://ijrcenter.org/un-treaty-bodies/human-rights-committee/ |access-date=4 August 2025 |archive-date=1 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601101003/https://ijrcenter.org/un-treaty-bodies/human-rights-committee/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Protecting refugees and asylum seekers under the International Covenant on Civil and Political Rights |url=https://www.unhcr.org/4552f0d82.pdf}}</ref>
== Mambobin ==
ICCPR ta bayyana ka'idoji na asali don zama memba na Kwamitin Kare Hakkin Dan Adam. Mataki na 28 na ICCPR ya bayyana cewa kwamitin ya kunshi mambobi 18 daga jihohin da ke cikin ICCPR, "waɗanda za su kasance mutane masu halin kirki da ƙwarewa a fagen haƙƙin ɗan adam", tare da la'akari da "da amfani da shiga wasu mutanen da ke da ƙwarewar shari'a". Hakanan bisa ga Mataki na 28, membobin suna aiki a matsayin kowannensu, maimakon a matsayin wakilan ƙasashensu. Kamar yadda aka bayyana a cikin Mataki na 29 da 30 na ICCPR, an zabe su ne ta hanyar taron jihohin jam'iyyun ICCPR da aka gudanar a hedikwatar Majalisar Dinkin Duniya. Bisa ga Mataki na 32, suna aiki na shekaru huɗu, tare da rabin adadin da aka zaba a kowace shekara ta biyu.<ref name="Covenant">{{Cite web |title=International Covenant on Civil and Political Rights |url=https://www.ohchr.org/en/professionalinterest/pages/ccpr.aspx |access-date=15 March 2020 |website=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref>
{| class="wikitable static-row-numbers"
!Sunan
!Jiha
!Kalmar nan
!Shekara ta Farko
|-
|Tania María Abdo Rocholl
|{{Flagcountry|Paraguay}}
|2021–2024
|2017
|-
|Farid Ahmadov
|{{Flagcountry|Azerbaijan}}
|2023-2026
|2023
|-
|Wafaa Ashraf Moharram Bassim
|{{Flagcountry|Egypt}}
|2021–2024
|2021
|-
|Rodrigo A. Carazo
|{{Flagcountry|Costa Rica}}
|2023-2026
|2023
|-
|Yvonne Donders
|{{Flagcountry|Netherlands}}
|2023-2026
|2023
|-
|Mahjoub El Haiba
|{{Flagcountry|Morocco}}
|2021–2024
|2021
|-
|Laurence R. Helfer
|{{Flagcountry|United States}}
|2023-2026
|2023
|-
|Carlos Gómez Martínez
|{{Flagcountry|Spain}}
|2021–2024
|2021
|-
|Bacre Waly Ndiaye
|{{Flagcountry|Senegal}}
|2023–2026
|2023
|-
|Marcia V.J. Kran
|{{Flagcountry|Canada}}
|2021–2024
|2017
|-
|Hernán Quezada Cabrera
|{{Flagcountry|Chile}}
|2023-2026
|2019
|-
|José Manuel Santos Kasashen
|{{Flagcountry|Portugal}}
|2021–2024
|2017
|-
|Changrok Soh
|{{Flagcountry|Republic of Korea}}
|2021–2024
|2021
|-
|Tijana Šurlan
|{{Flagcountry|Serbia}}
|2023–2026
|2023
|-
|Kobauyah Tchamdja Kpatcha
|{{Flagcountry|Togo}}
|2021–2024
|2021
|-
|Koji Teraya
|{{Flagcountry|Japan}}
|2023-2026
|2023
|-
|Hélène Tigroudja
|{{Flagcountry|France}}
|2023-2026
|2019
|-
|Imeru Tamerat Yigezu
|{{Flagcountry|Ethiopia}}
|2021–2024
|2021
|}
=== Zaben baya-bayan nan ===
A ranar 17 ga watan Yuni, shekara ta 2022, jam'iyyun jihohin ICCPR sun hadu a New York kuma sun zabi mambobi tara na kwamitin, don maye gurbin wadanda wa'adin su zai ƙare a ƙarshen 2022. Akwai 'yan takara goma sha bakwai don matsayi tara, ciki har da wanda aka zaba ya makara. Wadanda aka zaba sune Yvonne Donders (The Netherlands), Hélène Tigroudja * (Faransa), Bacre Waly Ndiaye (Senegal), Tijana Šurlan (Serbia), Koji Teraya (Japan), Farid Ahmadov (Azerbaijan), Laurence R. Helfer (Amurka), Rodrigo A. Carazo (Costa Rica), da Hernán Quezada Cabrera * (Chile). Asterisks suna nuna membobin da ke zaune waɗanda aka sake zabar su.<ref name="2022-Elections">{{Cite web |title=39th Meeting of States parties & 2022 elections |url=https://www.ohchr.org/en/events/events/2022/39th-meeting-states-parties-2022-elections |access-date=3 June 2023 |website=UN Office of the High Commissioner for Human Rights |language=en}}</ref>
A ranar 17 ga watan Satumba, shekara ta 2020 (an jinkirta daga 15 ga watan Yuni, shekara ta 2020), jam'iyyun jihohi na ICCPR sun hadu kuma sun zabi mambobi tara na kwamitin, don maye gurbin wadanda wa'adin su zai ƙare a ƙarshen shekarar 2020. Akwai 'yan takara goma sha huɗu don mukamai tara, ba tare da ƙidaya biyu da aka janye jim kadan kafin zaben ba amma ƙidaya ɗaya wanda aka zaba ya makara (kuma wanda aka zaba). Wadanda aka zaba sune Carlos Gómez Martínez (Spain), Changrok Soh (Jamhuriyar Koriya), Imeru Tamerat Yigezu (Ethiopia), Mahjoub El Haiba (Morocco), José Manuel Santos Pais* (Portugal), Tania María Abdo Rocholl* (Paraguay), Wafaa Ashraf Moharram Bassim (Masar), Kobauyah Tchamdja Kpatcha (Togo), da Marcia VJ Kran* (Kanada). Asterisks suna nuna membobin da ke zaune waɗanda aka sake zabar su. David H. Moorre (Amurka) ya lashe ƙarin, mai hamayya "ta hanyar zabe" wanda aka gudanar a wannan ranar, don zabar memba don kammala wa'adin da ya ƙare a ranar 31 ga watan Disamba, shekara ta 2020, na Ilze Brands Kehris (Latvia), wanda ya yi murabus daga ranar 31 ga watan Disamba, shekara ta 2019, a kan nadin ta a matsayin Mataimakin Sakatare Janar na Majalisar Dinkin Duniya na 'Yancin Dan Adam.<ref name="2020-elections">{{Cite web |title=Human Rights Committee: 38th Meeting of States parties (New York, 15 June 2020) |url=https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CCPR/Pages/Elections38.aspxhttps://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CCPR/Pages/Elections38.aspx |access-date=20 February 2021 |website=UN Office of the high Commissioner for Human Rights}}</ref>
A ranar 28 ga watan Agusta, shekara ta 2018, Andreas B. Zimmermann (Jamus) ya lashe zaben da ba a kalubalanci ba don kammala wa'adin da ya ƙare a ranar 31 ga watan Disamba, shekara ta 2020, na Anja Seibert-Fohr (Jamus), wanda ya yi murabus daga ranar 1 ga watan Maris, shekara ta2018.<ref name="2018-by-election">{{Cite web |title=Human Rights Committee: 37th Meeting of States parties |url=https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CCPR/Pages/Elections37.aspx |website=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref>
A ranar 14 ga watan Yuni, shekara ta 2018, jam'iyyun jihohin ICCPR sun hadu kuma sun zabi mambobi tara na kwamitin, don maye gurbin wadanda wa'adin su zai ƙare a ƙarshen 2018. Akwai 'yan takara goma sha shida don mukamai tara, ba tare da lissafa biyu da aka janye jim kadan kafin zaben ba kuma daya wanda aka zaba ya makara. Wadanda aka zaba sune Yadh Ben Achour * (Tunisia), Christopher Bulkan (Guyana), Photini Pazartzis * (Greece), Hélène Tigroudja (Faransa), Hernán Quezada Cabrera (Chile), Gentian Zyberi (Albania), Vasilka Sancin (Slovenia), Shuichi Furuya (Japan), da Duncan Muhgandaza Lakiumu * (U). Asterisks suna nuna membobin da ke zaune waɗanda aka sake zabar su. Ba a zabi Pierre-Richard Prosper na Amurka ba, a cikin rahoton "rashin nasara na farko na dan takarar Amurka na Kwamitin Kare Hakkin Dan Adam na Majalisar Dinkin Duniya".<ref>{{Cite web |title=Human Rights Committee: 36th Meeting of states parties (New York, 14 June 2018) |url=https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CCPR/Pages/Elections36th.aspx |access-date=30 August 2018 |website=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref>
== Taron da ayyukan ==
Kwamitin yana haɗuwa sau uku a shekara don zaman makonni huɗu (lokacin bazara a hedikwatar Majalisar Dinkin Duniya a New York, zaman bazara da fall a Ofishin Majalisar Dinkinobho a Geneva). Sassan aikinta, waɗanda aka tsara a ƙasa, sun haɗa da rahotanni na jihar, korafe-korafe na mutum, tsokaci na gaba ɗaya, da sadarwa tsakanin jihohi.<ref>{{Cite web |title=Meeting and events |url=https://www.ohchr.org/en/events |access-date=June 2, 2023 |website=OHCHR}}</ref>
== Rahoton jihar a karkashin ICCPR ==
Dukkanin jihohin da ke cikin ICCPR suna da alhakin "don gabatar da rahotanni game da matakan da suka dauka wanda ke ba da tasiri ga haƙƙoƙin da aka amince da su [a cikin ICCPR] da kuma ci gaban da aka samu wajen jin daɗin waɗancan haƙƙoƙoƙin. " Kwamitin haƙƙin ɗan adam yana da alhakinsa na "bincike" da kuma amsawa ga waɗancan rahotanni da jihohi suka gabatar.[ing] Dole ne jam'iyyun jihohi su gabatar da rahoto na farko a cikin shekara guda bayan shigar da ICCPR, da kuma rahotanni na lokaci-lokaci kamar yadda kwamitin ya nema. Wannan tsarin bayar da rahoto ya ba da umarni ta Mataki na 40 na ICCPR.<ref name="Covenant"/>
Yawan rahotanni na lokaci-lokaci a baya kusan kowane shekaru biyar ne, amma farawa a cikin 2020 yana kowane shekaru takwas.<ref name="IJRC-PRC">{{Cite web |date=2 October 2019 |title=Human Rights Committee Introduces Fixed Eight-Year State Review Schedule |url=https://ijrcenter.org/2019/10/02/human-rights-committee-introduces-fixed-eight-year-state-review-schedule/ |access-date=15 March 2020 |website=International Justice Resource Center |archive-date=26 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126162545/https://ijrcenter.org/2019/10/02/human-rights-committee-introduces-fixed-eight-year-state-review-schedule/ |url-status=dead }}</ref> Majalisar Dinkin Duniya ta wallafa jagora ga jihohi kan bayar da rahoto ga Kwamitin da sauran hukumomin yarjejeniyar kare hakkin dan adam.<ref>{{Cite web |title=Documentation tools for State Parties and Permanent Missions |url=https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/Pages/tb-documentation-tools.aspx |access-date=15 March 2020 |website=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref> Babban manufar rahoton shine inganta bin ka'idodin yarjejeniyar jihar kuma ya kamata ya zama "bincike mai kyau game da bin ka'idojin yarjejeniyar".
=== Hanyar, da canje-canje na kwanan nan ===
Bayan gabatar da rahoton jihar, wakilan jihar sun bayyana a gaban Kwamitin a Geneva ko New York don tattauna rahoton, a cikin tattaunawa mai mahimmanci wanda aka watsa shi kai tsaye a gidan talabijin na Majalisar Dinkin Duniya. Bayan wannan tattaunawar, kwamitin ya tsara kuma ya karɓi abubuwan da ya kammala, takarda da suka haɗa da al'amuran da suka dace, batutuwa masu damuwa, da shawarwari da shawarwari. Daga baya, a karkashin tsarin bin diddigin, Kwamitin yana kimanta ko an cika wasu shawarwari a cikin shekara guda.
A watan Yulin shekarar 2010, kwamitin ya ba da shawarar sabon tsarin bayar da rahoto wanda ake kira "List of Issues Before Reporting" (LOIPR) ko "Simplified Reporting Procedure".<ref name="LOTR">{{Cite web |date=29 September 2010 |title=Human Rights Committee, Focused reports based on replies to lists of issues prior to reporting (LOIPR): Implementation of the new optional reporting procedure (LOIPR procedure) |url=http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrc/docs/CCPR-C-99-4.pdf |access-date=2017-04-06 |website=Ohchr.org}}</ref> A karkashin wannan tsarin, maimakon jihar ta gabatar da cikakken rahoto game da aiwatar da kowane labarin ICCPR, Kwamitin ya aika wa jihar jerin batutuwa da za a magance, kuma rahoton jihar dole ne kawai ya amsa tambayoyin da aka gabatar a cikin wannan jerin batutuwa.<ref name="IJRC">{{Cite web |date=14 January 2014 |title=Human Rights Committee |url=https://ijrcenter.org/un-treaty-bodies/human-rights-committee/#State_Reporting |access-date=15 March 2020 |website=International Justice Resource Center |archive-date=1 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601101003/https://ijrcenter.org/un-treaty-bodies/human-rights-committee/#State_Reporting |url-status=dead }}</ref> Kwamitin daga baya ya karɓi tsarin bayar da rahoto mai sauƙi a kan matukin jirgi, kodayake ya kasance zaɓi ne ga hanyar "na yau da kullun", watau, gabatar da cikakken rahoto. A zamansa na 124 a cikin shekarata 2018, kwamitin ya yanke shawarar karɓar tsarin bayar da rahoto mai sauƙi na dindindin, da kuma ƙarfafa dukkan jihohi su sauya zuwa bayar da rahotanni mai sauƙi. Har ila yau, ta yanke shawarar yin ƙoƙari don iyakance yawan tambayoyin a kowane jerin batutuwa zuwa 25.<ref name="HRC-PP">{{Cite web |title=Human Rights Committee, Summary of Position Paper on 2020 as Updated in the 126th Session |url=https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CCPR/AnnexII-Position_paper.docx |access-date=12 March 2020}}</ref> A cikin shekarata 2019, Kwamitin ya yanke shawarar yin sauƙaƙe tsarin bayar da rahoto tsoho, canza zaɓin jihar daga opt-in zuwa samfurin opt-out. <ref name="PRC">{{Cite web |title=Simplified Reporting Procedure: The Predictable Review Cycle |url=https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CCPR/Pages/PredictableReviewCycle.aspx |access-date=12 March 2020 |website=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref>
A watan Yulin shekarar 2019 kwamitin ya yanke shawarar matsawa, farawa a cikin shekarata 2020, zuwa shekaru takwas na "Predictable Review Cycle" (PRC), a karkashin abin da zai tsara bita daya ga kowace jam'iyya (ciki har da jihohin da suka kasa bayar da rahoto). Wannan sake zagayowar ya haɗa da tsarin bita na shekaru biyar, da kuma tsawon shekaru uku kafin tsarin bita na gaba ya fara. Dukkanin jam'iyyun jihohi sun kasu kashi 8 na jihohi 21-22 kowannensu, tare da tsarin bayar da rahoto don farawa ga kowane rukuni a shekara daban.<ref name="PRC"/><ref name="Decision-PRC">{{Cite web |date=July 2019 |title=Human Rights Committee, Decision on additional measures to simplify the reporting procedure and increase predictability |url=https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/CCPR/Decision_on_2020.docx |access-date=12 March 2020}}</ref>
=== Kasancewar kungiyoyi masu zaman kansu ===
Kungiyoyin ba da agaji da sauran kungiyoyin farar hula suna taka muhimmiyar rawa a cikin tsarin bayar da rahoto. Kowace kungiya mai zaman kanta, ba tare da la'akari da takardar shaidarsa ba, na iya gabatar da rahotonta (wani lokacin ana kiranta " rahotannin inuwa") ga Kwamitin, yin sharhi game da rahotannin jihohi, kuma su halarci dukkan zaman Kwamitin a matsayin masu kallo. Bugu da ƙari, kwamitin sau da yawa yana gudanar da taron rufewa tare da kungiyoyi masu zaman kansu masu sha'awar a matsayin wani ɓangare na sake dubawa na rahoton jihar.<ref name="IJRC"/><ref name="CHR">{{Cite web |title=State & NGO Reports |url=http://www.claiminghumanrights.org/ccpr_state_reporting.html |access-date=15 March 2020 |website=Claiming Human Rights}}</ref>
=== Ƙuntatawa na tsarin bayar da rahoto ===
Ɗaya daga cikin raunin yana cikin tsarin bayar da rahoto. Kodayake a ka'idar, rahotanni ya kamata su zama kimantawa mai gaskiya, zargi mai kyau game da gazawar da aka fahimta don bin ka'idodin Alkawari ba zai yiwu ba. Cibiyar 'Yancin Bil'adama da Siyasa, wata kungiya mai zaman kanta, ta bayyana cewa "Rahoton Jiha sau da yawa . . . sun kasa bayyana aiwatar da Alkawari a aikace" kuma "sau da yawa ba su da kimantawa mai kyau game da matsalolin da Jiha ke fuskanta wajen aiwatar da haƙƙin da aka tabbatar a ƙarƙashin Alkawari".<ref name="CCPR">{{Cite web |title=CCPR State Reports |url=http://ccprcentre.org/ccpr-state-reporting |access-date=15 March 2020 |website=Centre for Civil and Political Rights}}</ref>
Rahotanni na baya-bayan nan da rashin bayar da rahoto ta jihohi wani matsala ne. Rahoton shekara-shekara na kwamitin har zuwa Maris 2019 ya bayyana cewa jihohi goma sha biyar na "ra'ayoyin farko sun wuce, daga cikinsu 7 sun wuce tsakanin shekaru 5 zuwa 10 kuma 8 sun wuce shekaru 10 ko fiye. " Rahoton na IV ya lissafa su; Rahoton farko na Equatorial Guinea ya wuce shekaru 30. Wannan Ƙaddamarwa kuma ta lissafa jihohi goma sha uku waɗanda rahotannin lokaci-lokaci suka wuce shekaru goma ko fiye, tare da Afghanistan ta wuce shekaru 22, da kuma Najeriya ta wuce da 19; jihohi goma waɗanda rahotonsu na lokaci-lokacin suka wuce shekaru biyar zuwa goma; da jihohi 28 waɗanda rahotansu na lokaci-uku sun wuce ƙasa da shekaru biyar.<ref name="HRC-RPT-2019">{{Cite web |title=Report of the Human Rights Committee: 123rd, 124th, and 125th Sessions |url=https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G19/219/20/PDF/G1921920.pdf?OpenElement |access-date=15 March 2020 |website=United Nations}}</ref> CSW, wata kungiya mai zaman kanta ta Burtaniya, ta tabbatar da cewa "akwai ƙananan matakin shiga da aiwatar da shawarwari" a bangaren Jihohi, kuma matakin Jihohi da ke bin shawarwarin kwangilar yarjejeniya shine kawai 19% .<ref name="Unpacked">{{Cite web |last=Denman |first=Claire |date=24 February 2020 |title=The United Nations Human Rights Committee Unpacked |url=https://forbinfull.org/2020/02/24/the-united-nations-human-rights-committee-unpacked/ |access-date=15 March 2020 |website=[[Christian Solidarity Worldwide|FoRB in Full]] |language=en}}</ref>
Sauran matsalolin da aka lura da su sun haɗa da bayanan kwamitin da nauyin nauyi a kan jihohi, musamman ƙananan jihohi.<ref name="Geneva-Academy">{{Cite web |last=Lhotske |first=Jan |title=Human Rights Treaty Body Review 2020:Towards an Integrated Treaty Body System |url=https://www.geneva-academy.ch/joomlatools-files/docman-files/Jan%20Lhotsk%C3%BD%20-%20Towards%20an%20Integrated%20Treaty%20Body%20System.pdf |access-date=15 March 2020 |website=The Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights |language=en-gb |archive-date=25 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125073819/https://www.geneva-academy.ch/joomlatools-files/docman-files/Jan%20Lhotsk%C3%BD%20-%20Towards%20an%20Integrated%20Treaty%20Body%20System.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Kowane korafi ga Kwamitin ==
Jihohin da ke cikin Yarjejeniyar Zaɓuɓɓuka ta Farko ga ICCPR (a halin yanzu kasashe 116) sun amince da ba da damar mutane a cikin ikonsu su gabatar da korafe-korafe ("sadarwar mutum") ga Kwamitin da ke da'awar cewa an keta hakkinsu a ƙarƙashin ICCPR.<ref name="CCPR-HRC">{{Cite web |title=Human Rights Committee |url=http://ccprcentre.org/ccpr-hr-committee |access-date=2 February 2019 |publisher=Centre for Civil and Political Rights}}</ref> ICCPR na ɗaya daga cikin yarjejeniyoyin kare hakkin dan adam guda takwas na Majalisar Dinkin Duniya tare da hanyoyin korafe-korafe na mutum; wasu yarjejeniyoyi biyu sun bayyana irin waɗannan hanyoyin da ba su riga sun fara aiki ba.<ref name="OHCHR-COMPLAINT-PROCEDURES">{{Cite web |title=Human Rights Bodies - Complaints Procedures |url=https://www.ohchr.org/en/hrbodies/tbpetitions/pages/hrtbpetitions.aspx |access-date=2 February 2019 |website=www.ohchr.org |publisher=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref>
=== Hanyar da ake ciki ===
Kafin la'akari da cancanta (abu) na sadarwa ta mutum, kwamitin dole ne ya gamsu da cewa yana da yarda.<ref name="OHCHR-INDIVIDUAL-COMMUNICATIONS"/> Kwamitin na iya sake duba abubuwa da yawa wajen tantance yarda kuma yana iya kammala cewa, don sadarwa ta mutum ta zama mai yarda, dole ne:
* a gabatar da shi ta hanyar wanda aka azabtar wanda aka keta hakkokinsa da kansa, ko a gabatar da su tare da isasshen izini na irin wannan mutum, ko kuma a tabbatar da dalilan da aka gabatar da su a madadin wani. Sadarwar ba za ta iya zama ba tare da izini ba;
* suna da alaƙa da haƙƙin da aka kare a ƙarƙashin ICCPR;
* ya danganta da abubuwan da suka faru bayan shigar da Yarjejeniyar Zaɓuɓɓuka ta Farko ga jihar da ake tambaya (tare da wasu banbanci, wanda Kwamitin ya haɓaka);
* ya kasance mai tabbatarwa sosai;
* nuna cewa magungunan cikin gida sun ƙare;
* kada a yi la'akari da shi ta hanyar wani bincike na kasa da kasa ko tsarin sasantawa;
* kada a hana shi ta hanyar ajiya ga ICCPR ta jihar da ake tambaya; kuma
* kada ya zama mara amfani, mai fushi, ko kuma cin zarafin tsari.<ref name="OHCHR-INDIVIDUAL-COMMUNICATIONS"/><ref name="CCPR-HRC"/>
Sadarwar mutum da ke dauke da abubuwan da suka dace ana tura su ga mai ba da rahoto na musamman na kwamitin kan sabbin hanyoyin sadarwa da matakan wucin gadi, wanda ke yanke shawarar ko ya kamata a yi rajistar shari'ar. A wannan lokacin, ana watsa shari'ar ga jam'iyyar Jiha, wanda aka nemi ya gabatar da abubuwan da ya lura a cikin watanni shida, a karkashin Mataki na 4 na Yarjejeniyar Zaɓin Farko. <ref>{{Cite web |title=Optional Protocol to the International Covenant on Civil and Political Rights |url=https://www.ohchr.org/en/professionalinterest/pages/opccpr1.aspx |access-date=2 February 2019 |publisher=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref> Da zarar Jiha ta amsa korafin, ana ba mai shigar da kara damar yin tsokaci, a cikin wani lokaci. Idan kwamitin ya kammala cewa an keta ICCPR, a cikin tsarin bin sa kwamitin ya gayyaci Jiha da ta samar da bayanai a cikin kwanaki 180 a kan matakai don aiwatar da shawarwarin kwamitin. Ana ba da amsar Jiha ga mai shigar da kara don yin tsokaci. Idan jam'iyyar Jiha ta kasa daukar mataki mai dacewa, kwamitin yana kula da shari'ar. Don haka, kwamitin yana tattaunawa da jam'iyyar Jiha kuma shari'ar ta kasance a buɗe har sai an dauki matakan da suka dace.<ref name="OHCHR-INDIVIDUAL-COMMUNICATIONS">{{Cite web |title=Human Rights Treaty Bodies - Individual Communications |url=https://www.ohchr.org/en/hrbodies/tbpetitions/Pages/IndividualCommunications.aspx |access-date=2 February 2019 |publisher=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref>
Kwamitin yana la'akari da sadarwa ta mutum a cikin zaman rufewa, amma yanke shawara ("Views") da duk wani bin diddigin jama'a ne.<ref name="CCPR-HRC"/> Idan aka ba da yawan korafe-korafe, shekaru da yawa na iya wucewa tsakanin gabatar da korafi da shawarar kwamitin akan shi.<ref name="OHCHR-INDIVIDUAL-COMMUNICATIONS"/>
Bayani game da tsari da yadda za a yi amfani da shi, gami da misalai da jagororin don gabatar da korafe-korafe, ana samun su daga wasu kungiyoyi masu zaman kansu<ref>{{Cite web |title=Drafting Complaints to the United Nations Human Rights Committee and Committee against Torture |url=https://www.opensocietyfoundations.org/sites/default/files/litigation-toolkit-torture-20180427.pdf |access-date=2 February 2019 |publisher=Open Society Justice Initiative |archive-date=24 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180724012905/https://www.opensocietyfoundations.org/sites/default/files/litigation-toolkit-torture-20180427.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="FLAC-GUIDE">{{Cite web |title=A guide for taking individual complaints to UN Human Rights Treaty Bodies |url=https://www.flac.ie/download/pdf/guide_for_taking_individual_complaints_to_un_treaty_bodies.pdf |access-date=2 February 2019 |publisher=FLAC (Free Legal Advice Centres)}}</ref><ref name="IJRC"/> da [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]].<ref name="SVAW-HRC">{{Cite web |title=UN Human Rights Committee |url=http://hrlibrary.umn.edu/svaw/law/un/enforcement/HRCommittee.htm |access-date=2 February 2019 |website=hrlibrary.umn.edu |publisher=Stop Violence Against Women}}</ref><ref name="OHCHR-INDIVIDUAL-COMMUNICATIONS"/><ref name="UN-MODEL-COMPLAINT">{{Cite web |title=Model Complaint Form, for communication under [First] Optional Protocol to the ICCPR, the CAT, or the CERD |url=https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/ComplaintFormOPICCPR_CAT_CERD.doc |access-date=2 February 2019 |publisher=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref>
=== Shawarwari ===
Dukkanin yanke shawara na kwamitin kan korafe-korafe na mutum suna samuwa a cikin tarin kan layi da Majalisar Dinkin Duniya ta buga, <ref>{{Cite web |title=Jurisprudence database |url=http://juris.ohchr.org/ |access-date=2 February 2019 |publisher=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref> NGO, <ref>{{Cite web |title=Database of Human Rights Committee decisions |url=http://ccprcentre.org/database-decisions/ |access-date=2 February 2019 |publisher=Centre for Civil and Political Rights}}</ref> da kuma tushen ilimi <ref name="MN-HRLIB-DECISIONS">{{Cite web |title=Decisions and Views of the Human Rights Committee |url=http://hrlibrary.umn.edu/undocs/undocs-index.html |access-date=2 February 2019 |publisher=University of Minnesota Human Rights Library}}</ref> .
Kwamitin ya karbi dubban korafe-korafe tun lokacin da aka kafa shi.<ref>{{Cite web |title=0443671_factsheet_def.qxp |url=http://www.ohchr.org/Documents/Publications/FactSheet15rev.1en.pdf |access-date=2017-04-06 |website=Ohchr.org}}</ref> Wasu daga cikin yanke shawara da suka shahara an jera su a ƙasa, a cikin tsari na lokaci. Daga cikin yanke shawara na baya-bayan nan da suka ja hankalin manema labarai da ilimi, a cikin yanke shawara biyu na Oktoba 2018 kwamitin ya kammala cewa haramcin Faransa akan niqab, cikakken fuskar Islama, ya keta haƙƙin ɗan adam da aka tabbatar a ƙarƙashin ICCPR, musamman haƙƙin nuna addinin mutum ko imani da kariya daga nuna bambanci.<ref>{{Cite web |title=France: Banning the niqab violated two Muslim women's freedom of religion - UN experts |url=https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=23750&LangID=E |access-date=2 February 2019 |publisher=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref><ref>{{Cite web |last=Berry |first=Stephanie |date=3 January 2019 |title=The UN Human Rights Committee Disagrees with the European Court of Human Rights Again: The Right to Manifest Religion by Wearing a Burqa |url=https://www.ejiltalk.org/the-un-human-rights-committee-disagrees-with-the-european-court-of-human-rights-again-the-right-to-manifest-religion-by-wearing-a-burqa/ |access-date=2 February 2019 |publisher=EJIL: Talk!}}</ref>
{| class="wikitable"
!Sunan shari'a
!Lambar sadarwa<br />
!Shekarar da aka yanke shawarar<br />
!Batun da aka yi amfani da shi
|-
|''Portillo Cáceres v. Paraguay''
|2751/2016
|2019
|Rashin magance guba ta kashe kwari
|-
|''Mellet da Ireland''
|2324/2013
|2016
|Dokar hana zubar da ciki
|-
|''Shikhmuradova da Turkmenistan''
|2069/2011
|2015
|An tilasta bacewar tsohon Ministan Harkokin Waje Boris Şyhmyradow
|-
|''Nystrom da Australia''
|1557/2007
|2011
|Cire shi daga ƙasar zama
|-
|''Raihman da Latvia''
|1621/2007
|2010
|Canjin jihar na sunan mutum
|-
|''Bergauer v. Jamhuriyar Czech''
|1748/2008
|2010
|1945 "Dokar Beneš" ta hana 'yan kabilar Jamus da Hungary 'yanci
|-
|''Kulov da Kyrgyzstan''
|1369/2005
|2010
|Tsayar da shugaban adawa, da kuma yanke hukunci bayan shari'ar rashin adalci
|-
|''Marinich da Belarus''
|1502/2006
|2010
|Tabbatar da shugaban adawa tare da shari'a mara adalci, tsare-tsare ba bisa ka'ida ba, yanayin tsare-tsaren rashin mutunci
|-
|''Milinkievič da Belarus''
|1553/2007
|2009
|Kwacewa da lalata takardun zabe
|-
|''Zundel da Kanada''
|1341/2005
|2007
|Ƙin yarda da zama ɗan ƙasa da kuma korar shi bisa ga ƙin yarda da Holocaust
|-
|''Arenz v. Jamus''
|1138/2002
|2004
|Sanarwar jam'iyyar siyasa cewa Scientology ba ta dace da zama memba ba
|-
|''Svetik da Belarus''
|927/2000
|2004
|Tabbatar da kiran neman kada kuri'a a zabe
|-
|''Mátyus da Slovakia''
|923/2000
|2002
|Rarraba; kafa gundumomin zabe da ba su dace da yawan jama'a ba
|-
|''Ignatāne da Latvia''
|884/1999
|2001
|Rashin takarar zaben bisa ga gwajin harshe
|-
|''[[Diergaardt v. Namibia|Diergaardt da Namibia]]''
|760/1997
|2000
|Manufofin hana amfani da harshen Afrikaans
|-
|''Ross da Kanada''
|736/1997
|2000
|Kashe malami saboda rikice-rikice, da ake zargi da ra'ayoyin addini
|-
|''Waldman da Kanada''
|694/1996
|1999
|Matakan tallafin jama'a daban-daban don makarantun addini na addinai daban-daban
|-
|''Polay da Peru''
|577/1994
|1998
|Shari'a da ɗaurin kurkuku ba bisa ka'ida ba
|-
|''Faurisson da Faransa''
|550/1993
|1996
|Dokar da ta hana musanta Holocaust
|-
|''Ballantyne da Kanada''
|359/1989, 385/1989
|1993
|Dokokin Quebec da ke buƙatar amfani da harshen Faransanci
|-
|''Toonen v. Australia''
|488/1992
|1992
|Laifin jima'i tsakanin maza
|-
|''Bithashwiwa da Zaire''
|241/1987 da 242/1987
|1989
|Kamawa da korar mutane ciki har da ɗan siyasa Étienne Tshisekedi
|-
|''Baboeram da Suriname''
|146/1983, da sauransu.
|1985
|"Kisan kiyashi na Disamba" na fitattun masu sukar gwamnati
|-
|''Pinkney da Kanada''
|27/1978
|1984
|Da'awar rashin shari'a, yanayin kurkuku
|-
|''Sendic da Uruguay''
|R.14/63
|1981
|Kamawa ba bisa ka'ida ba, tsarewa, azabtarwa, da kuma shari'ar mai fafutukar siyasa
|}
== Bayani na gaba ɗaya ==
Zuwa yau kwamitin ya ba da "Janar Bayani" 36, kowannensu yana ba da cikakken jagora game da wasu sassa na ICCPR.
Kwamitin ya rarraba daftarin na gaba, Janar Comment 37 a kan ICCPR Mataki na 21, haƙƙin taron zaman lafiya, neman maganganun jama'a game da da daftarin ta hanyar tsawaitaccen lokaci na 21 ga Fabrairu, 2020. <ref>{{Cite web |title=Draft General Comment No. 37 on Article 21 (Right of Peaceful Assembly) of the International Covenant on Civil and Political Rights |url=https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CCPR/Pages/GCArticle21.aspx |access-date=10 February 2020 |website=www.ohchr.org}}</ref> An soki daftarin saboda dogaro da yanke shawara na yanki, sabanin kungiyoyin kare hakkin dan adam na duniya.<ref>{{Cite web |last=Aswad |first=Evelyn |date=7 February 2020 |title=The Use of Regional Jurisprudence in UN Draft General Comment on the Freedom of Assembly |url=https://www.justsecurity.org/68542/the-use-of-regional-jurisprudence-in-un-draft-general-comment-on-the-freedom-of-assembly/ |access-date=10 February 2020 |website=Just Security}}</ref>
Babban Bayani na kwamitin na baya-bayan nan (na 30 ga Oktoba, 2018) shine Janar Bayani 36 a kan ICCPR Mataki na 6, kan haƙƙin rayuwa (ya maye gurbin Janar Bayanai 6 da 14, na 1982 da 1984, bi da bi). <ref>{{Cite web |title=Advance unedited version, General Comment No, 36 |url=https://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CCPR/Shared%20Documents/1_Global/CCPR_C_GC_36_8785_E.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181101015406/https://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CCPR/Shared%20Documents/1_Global/CCPR_C_GC_36_8785_E.pdf |archive-date=1 November 2018 |access-date=3 November 2018 |website=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref> Daga cikin sakin layi saba'in, ashirin suna magana ne game da [[Hukuncin Kisa|hukuncin kisa]], a cikin wani sashi mai taken "Hukuncin mutuwa". Wani mai sharhi ya bayyana cewa bayanin yadda haƙƙin rayuwa ke aiki a lokacin yanayin rikici da kuma sanarwar dangantakar da ke tsakanin dokar haƙƙin ɗan adam ta duniya da dokar jin kai ta duniya suna da mahimmanci.<ref>{{Cite web |last=Todeschini |first=Vito |date=21 January 2019 |title=The Human Rights Committee's General Comment No. 36 and the Right to Life in Armed Conflict |url=http://opiniojuris.org/2019/01/21/the-human-rights-committees-general-comment-no-36-and-the-right-to-life-in-armed-conflict/ |access-date=24 January 2019 |website=Opinio Juris}}</ref>
A watan Disamba na shekara ta 2014 kwamitin ya ba da Janar Comment 35 a kan ICCPR Mataki na 9, "yanci da tsaro na mutum".<ref>{{Cite web |title=General Comments, Human Rights Committee |url=https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/TBSearch.aspx?Lang=en&TreatyID=8&DocTypeID=11 |access-date=28 August 2018 |website=UN Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref>
A watan Yulin 2011, Kwamitin Kare Hakkin Dan Adam na Majalisar Dinkin Duniya ya amince da wata sanarwa ta sakin layi na 52, Janar Comment 34 a kan ICCPR Mataki na 19, game da 'yancin ra'ayi da faɗar albarkacin baki. Sashe na 48 ya ce:
: Hana nuna rashin girmamawa ga addini ko wani tsarin imani, gami da dokokin saɓo, ba su dace da Alkawari ba, sai dai a cikin takamaiman yanayi da aka tsara a cikin Mataki na 20, sakin layi na 2, na Alkawari. Irin waɗannan haramtacciyar dole ne su bi ƙa'idodin ƙa'idar Mataki na 19, sakin layi na 3, da kuma irin waɗannan matakai kamar 2, 5, 17, 18 da 26. Don haka, alal misali, ba zai yiwu ba ga kowane irin wannan doka ya nuna bambanci ga ko a kan daya ko wasu addinai ko tsarin imani, ko mabiyan su akan wani, ko masu bi na addini akan wadanda ba masu bi ba. Kuma ba zai zama abin halatta ba don amfani da irin wannan haramta don hanawa ko azabtar da zargi ga shugabannin addini ko sharhi game da koyarwar addini da ka'idojin bangaskiya.
== Sadarwa tsakanin Jihohi ==
Alkawarin ya samar da korafe-korafe tsakanin jihohi "wanda ke ba da damar wata jam'iyya ta jiha ta caje wani da keta yarjejeniyar. " [1] Har yanzu an gabatar da tsarin korafe-sauye tsakanin jihohi" (har zuwa 2009). Wannan har yanzu batun iko ne kuma yana da zaɓi ga kwamitin ko za su yarda da irin wannan korafin ko a'a.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
dgfkj5b8u6xv2g90f51bwymi7ykm42o
Kolding South (gundumar da aka zaba)
0
111767
835896
723329
2026-05-14T17:45:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835896
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Gundumar Kolding ta Kudu na ɗaya daga cikin gundumomi 92 da aka ƙirƙira don zaɓen Danish bayan sake fasalin 2007 na birni. t yana daya daga cikin gundumomin zabe guda biyu a karamar hukumar Kolding, daya kuma ita ce Kolding North..<ref>{{Cite web |title=60 Kolding Syd |url=https://info.dataforsyningen.dk/opstillingskredse/60 |access-date=2023-06-04 |website=dataforsyningen.dk |language=da-DK |archive-date=2023-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604223151/https://info.dataforsyningen.dk/opstillingskredse/60 |url-status=dead }}</ref>
A cikin zaɓuɓɓuka gabaɗaya, gundumar yanki ne mai ƙarfi ga jam'iyyun da ke da alaƙa da rukunin shuɗi.<ref>{{Cite web |title=Valgresultater fra tidligere valg: |url=https://kmdvalg.dk/Main/Arkiv |access-date=2023-06-04 |website=kmdvalg |language=da-DK}}</ref>
== Sakamakon babban zabe ==
=== Babban zabe a cikin 2020s ===
'''Babban zaben Denmark na 2015'''
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" bgcolor="#fbd0ce" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
| bgcolor="#fbd0ce" |7,931
| bgcolor="#fbd0ce" |26.79
| style="color:green;" | +2.65
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Mai zuwa
|4,269
|14.42
| style="color:red;" | -12.32
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Denmark Democrats}}" width="2" |
| align="left" |Denmark 'Yan Democrat
|3,033
|10.25
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Moderates (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu matsakaici
|2,834
|9.57
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Ƙungiyar Liberal Alliance
|2,632
|8.89
| style="color:green;" | +6.09
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|2,183
|7.37
| style="color:green;" | +0.74
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|New Right (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Sabon Dama
|1,763
|5.96
| style="color:green;" | +1.60
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|1,561
|5.27
| style="color:red;" | -0.25
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
|915
|3.09
| style="color:red;" | -9.00
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|902
|3.05
| style="color:red;" | -3.44
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Red–Green Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Red-Green Alliance
|752
|2.54
| style="color:red;" | -1.44
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|The Alternative (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Sauran
|475
|1.60
| style="color:red;" | -0.49
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Christian Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan Democrat Kirista
|252
|0.85
| style="color:red;" | -1.81
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Independent Greens (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green masu zaman kansu
|85
|0.29
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Independent politician}}" width="2" |
| align="left" |Kent Nielsen
|13
|0.04
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Independent politician}}" width="2" |
| align="left" |Kenneth Vestergaard
|1
|0.00
|''Sabon''
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''29,601'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=FOLKETINGSVALG TIRSDAG 1. NOVEMBER 2022 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1968094/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-06-27 |website=valg.im |language=da-DK}}</ref>
|}
=== General elections in the 2010s ===
'''Babban zaben Denmark na 2007'''
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" bgcolor="#cfe5fe" |Mai zuwa
| bgcolor="#cfe5fe" |7,941
| bgcolor="#cfe5fe" |26.74
| style="color:green;" | +5.62
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
|7,169
|24.14
| style="color:green;" | +1.24
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
|3,590
|12.09
| style="color:red;" | -15.72
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|1,968
|6.63
| style="color:green;" | +2.49
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|1,927
|6.49
| style="color:green;" | +3.17
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|1,639
|5.52
| style="color:green;" | +2.11
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|New Right (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Sabon Dama
|1,294
|4.36
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Red–Green Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Red-Green Alliance
|1,181
|3.98
| style="color:red;" | -0.62
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Ƙungiyar Liberal Alliance
|833
|2.80
| style="color:red;" | -5.50
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Christian Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan Democrat Kirista
|789
|2.66
| style="color:green;" | +1.32
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|The Alternative (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Sauran
|620
|2.09
| style="color:red;" | -0.96
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Stram Kurs}}" width="2" |
| align="left" |Stram Kurs
|524
|1.76
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|The Citizen List}}" width="2" |
| align="left" |Jam'iyyar Klaus Riskær Pedersen
|210
|0.71
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Independent politician}}" width="2" |
| align="left" |Michael Thomsen
|14
|0.05
|''Sabon''
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''29,699'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=FOLKETINGSVALG ONSDAG 5. JUNI 2019 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1684447/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-06-27 |website=valg.im |language=da-DK}}</ref>
|}
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" bgcolor="#fef2cc" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
| bgcolor="#fef2cc" |8,177
| bgcolor="#fef2cc" |27.81
| style="color:green;" | +12.49
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
|6,734
|22.90
| style="color:green;" | +1.45
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Mai zuwa
|6,211
|21.12
| style="color:red;" | -8.49
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Ƙungiyar Liberal Alliance
|2,442
|8.30
| style="color:green;" | +2.86
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Red–Green Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Red-Green Alliance
|1,354
|4.60
| style="color:green;" | +0.56
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|1,216
|4.14
| style="color:red;" | -5.83
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|1,003
|3.41
| style="color:red;" | -2.10
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|976
|3.32
| style="color:red;" | -4.08
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|The Alternative (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Sauran
|898
|3.05
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Christian Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan Democrat Kirista
|395
|1.34
| style="color:green;" | +0.13
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''29,406'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=FOLKETINGSVALG TORSDAG 18. JUNI 2015 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1487635/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-06-27 |website=valg.im |language=da-DK}}</ref>
|}
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" bgcolor="#cfe5fe" |Mai zuwa
| bgcolor="#cfe5fe" |8,797
| bgcolor="#cfe5fe" |29.61
| style="color:red;" | -0.20
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
|6,373
|21.45
| style="color:green;" | +1.54
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
|4,551
|15.32
| style="color:red;" | -0.42
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|2,962
|9.97
| style="color:red;" | -6.07
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|2,199
|7.40
| style="color:green;" | +3.56
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|1,637
|5.51
| style="color:red;" | -5.34
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Ƙungiyar Liberal Alliance
|1,615
|5.44
| style="color:green;" | +3.54
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Red–Green Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Red-Green Alliance
|1,200
|4.04
| style="color:green;" | +3.18
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Christian Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan Democrat Kirista
|358
|1.21
| style="color:green;" | +0.16
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Independent politician}}" width="2" |
| align="left" |Jørn Bjorholm
|10
|0.03
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Independent politician}}" width="2" |
| align="left" |Niesl-Aage Bjerre
|3
|0.01
|''Sabon''
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''29,705'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=FOLKETINGSVALG TORSDAG 15. SEPTEMBER 2011 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1204271/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-06-27 |website=valg.im |language=da-DK}}</ref>
|}
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" bgcolor="#cfe5fe" |Mai zuwa
| bgcolor="#cfe5fe" |8,637
| bgcolor="#cfe5fe" |29.81
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
|5,769
|19.91
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|4,647
|16.04
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
|4,559
|15.74
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|3,142
|10.85
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|1,112
|3.84
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Sabon Alkawari
|549
|1.90
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Christian Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan Democrat Kirista
|305
|1.05
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Red–Green Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Red-Green Alliance
|250
|0.86
|
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''28,970'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=Folketingsvalget den 13. november 2007 |url=https://www.dst.dk/Site/Dst/Udgivelser/GetPubFile.aspx?id=20332&sid=valg2007 |access-date=2023-06-27 |website=valg.im |language=da-DK}}</ref>
|}
== Sakamakon zaben majalisar dokokin Turai ==
'''Zaben Majalisar Tarayyar Turai na 2024 a Denmark'''
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| bgcolor="{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" {{Party shading/Venstre (Denmark)}} |[[Venstre (Denmark)|Venstre]]
| {{Party shading/Venstre (Denmark)}} |4,118
| {{Party shading/Venstre (Denmark)}} |20.58
| style="color:red;" | -7.01
|-
| bgcolor="{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
|3,013
|15.06
| style="color:red;" | -5.71
|-
| bgcolor="{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|2,914
|14.56
| style="color:green;" | +4.69
|-
| bgcolor="{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|1,869
|9.34
| style="color:green;" | +3.94
|-
| bgcolor="{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Ƙungiyar Liberal Alliance
|1,677
|8.38
| style="color:green;" | +5.06
|-
| bgcolor="{{party color|Denmark Democrats}}" width="2" |
| align="left" |Denmark 'Yan Democrat
|1,670
|8.35
|''Sabon''
|-
| bgcolor="{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
|1,548
|7.74
| style="color:red;" | -7.68
|-
| bgcolor="{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|1,130
|5.65
| style="color:red;" | -2.27
|-
| bgcolor="{{party color|Moderates (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu matsakaici
|983
|4.91
|''Sabon''
|-
| bgcolor="{{party color|Red–Green Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Red-Green Alliance
|715
|3.57
| style="color:green;" | +0.15
|-
| bgcolor="{{party color|The Alternative (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Sauran
|374
|1.87
| style="color:red;" | -0.73
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''20,011'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=EUROPA-PARLAMENTSVALG SØNDAG 9. JUNI 2024 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg2546524/valgopg/valgopg.htm |access-date=2024-06-10 |website=dst.dk |language=da-DK}}</ref>
|}
'''Zaben Majalisar Tarayyar Turai na 2019 a Denmark'''
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" bgcolor="#cfe5fe" |Mai zuwa
| bgcolor="#cfe5fe" |6,287
| bgcolor="#cfe5fe" |27.59
| style="color:green;" | +6.61
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
|4,733
|20.77
| style="color:green;" | +4.19
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
|3,514
|15.42
| style="color:red;" | -15.89
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|2,248
|9.87
| style="color:green;" | +1.95
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|1,804
|7.92
| style="color:green;" | +3.13
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|1,230
|5.40
| style="color:red;" | -4.19
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|People's Movement against the EU}}" width="2" |
| align="left" |Yunkurin Jama'a da ke adawa da EU
|841
|3.69
| style="color:red;" | -2.18
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Red–Green Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Red-Green Alliance
|780
|3.42
|''Sabon''
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Ƙungiyar Liberal Alliance
|757
|3.32
| style="color:green;" | +0.36
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|The Alternative (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Sauran
|592
|2.60
|''Sabon''
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''22,786'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=EUROPA-PARLAMENTSVALG SØNDAG 26. MAJ 2019 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1684426/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-07-01 |website=dst.dk |language=da-DK}}</ref>
|}
'''Zaben Majalisar Tarayyar Turai na 2014 a Denmark'''
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" bgcolor="#fef2cc" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
| bgcolor="#fef2cc" |5,824
| bgcolor="#fef2cc" |31.31
| style="color:green;" | +14.28
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Mai zuwa
|3,903
|20.98
| style="color:red;" | -2.11
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
|3,085
|16.58
| style="color:red;" | -2.50
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|1,785
|9.59
| style="color:red;" | -5.26
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|1,473
|7.92
| style="color:red;" | -7.41
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|People's Movement against the EU}}" width="2" |
| align="left" |Yunkurin Jama'a da ke adawa da EU
|1,092
|5.87
| style="color:green;" | +0.56
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|892
|4.79
| style="color:green;" | +1.82
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Ƙungiyar Liberal Alliance
|550
|2.96
| style="color:green;" | +2.47
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''18,604'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=EUROPA-PARLAMENTSVALG SØNDAG 25. MAJ 2014 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1475795/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-07-01 |website=dst.dk |language=da-DK}}</ref>
|}
'''Zaben Majalisar Tarayyar Turai na 2009 a Denmark'''
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:centre;" width="225" |Jam'iyyun
! colspan="3" |Zabe
|-
! width="15" |Zaɓuɓɓuka
! width="15" |%
! width="15" |+ / -
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Venstre (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" bgcolor="#cfe5fe" |Mai zuwa
| bgcolor="#cfe5fe" |4,364
| bgcolor="#cfe5fe" |23.09
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Social Democrats (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |'Yan jam'iyyar Social Democrats
|3,606
|19.08
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish People's Party}}" width="2" |
| align="left" |Jam'iyyar Jama'ar Denmark
|3,219
|17.03
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Green Left (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Green Left
|2,897
|15.33
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Masu ra'ayin mazan jiya
|2,807
|14.85
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|People's Movement against the EU}}" width="2" |
| align="left" |Yunkurin Jama'a da ke adawa da EU
|1,004
|5.31
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Danish Social Liberal Party}}" width="2" |
| align="left" |Masu sassaucin ra'ayi
|562
|2.97
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|June Movement}}" width="2" |
| align="left" |Yunkurin Yuni
|346
|1.83
|
|-
| style="color:inherit;background:{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}" width="2" |
| align="left" |Ƙungiyar Liberal Alliance
|92
|0.49
|
|-
| colspan="7" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="2" align="left" |'''Jimillar'''
|'''18,897'''
| colspan="2" bgcolor="#E9E9E9" |
|-
| colspan="6" align="left" |Tushen <ref>{{Cite web |title=EUROPA-PARLAMENTSVALG SØNDAG 7. JUNI 2009 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1191212/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-07-01 |website=dst.dk |language=da-DK}}</ref>
|}
== Tattaunawar raba gardama ==
'''2022 Danish Tarayyar Turai ta fitar da kuri'a<ref>{{Cite web |title=FOLKEAFSTEMNING ONSDAG 1. JUNI 2022 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1962294/valgopg/valgopgHL.htm |access-date=2023-07-05 |website=dst.dk |language=da-DK}}</ref>'''
{| class="wikitable"
|+
!Zaɓin
!Zaɓuɓɓuka
!%
|-
| style="background:#bbf8be" |✓ YES
| style="background:#bbf8be" |14,738
| style="background:#bbf8be" |63.42
|-
|X NO
|8,502
|36.58
|}
'''2015 Danish Tarayyar Turai ta fitar da kuri'a<ref>{{Cite web |title=FOLKEAFSTEMNING TORSDAG 3. DECEMBER 2015 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1664255/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-07-05 |website=dst.dk |language=da-DK}}</ref>'''
{| class="wikitable"
|+
!Zaɓin
!Zaɓuɓɓuka
!%
|-
| style="background:#f8f1bd" |X NO
| style="background:#f8f1bd" |13,792
| style="background:#f8f1bd" |56.31
|-
|✓ YES
|10,702
|43.69
|}
'''2014 Danish Unified Patent Court membership referendum<ref>{{Cite web |title=FOLKEAFSTEMNING SØNDAG 25. MAJ 2014 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1475796/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-07-05 |website=dst.dk |language=da-DK}}</ref>'''
{| class="wikitable"
|+
!Zaɓin
!Zaɓuɓɓuka
!%
|-
| style="background:#bbf8be" |✓ YES
| style="background:#bbf8be" |11,184
| style="background:#bbf8be" |61.29
|-
|X NO
|7,063
|38.71
|}
'''Dokar Sarautar Danish ta 2009<ref>{{Cite web |title=FOLKEAFSTEMNING SØNDAG 7. JUNI 2009 |url=https://www.dst.dk/valg/Valg1191213/valgopg/valgopg.htm |access-date=2023-07-05 |website=dst.dk |language=da-DK}}</ref>'''
{| class="wikitable"
|+
!Zaɓin
!Zaɓuɓɓuka
!%
|-
| style="background:#bbf8be" |✓ YES
| style="background:#bbf8be" |15,439
| style="background:#bbf8be" |86.29
|-
|X NO
|2,454
|13.71
|}
==Manazarta==
{{Reflist}}
pcluupb2eqlupew6163xtwa97z83cqu
Kyautar Kiɗa ta Ghana
0
111997
836062
828098
2026-05-15T02:01:24Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836062
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Ghana]] Music Awards, wanda aka fi sani da shi tun daga shekara ta 2024 da Sunan da aka tallafawa Telecel Ghana Music Awards ('''TGMAs'''), <ref>{{Cite web |date=28 March 2024 |title=Live Updates: 2024 Telecel Ghana Music Awards Nominees Unveiling {{!}} Ghana Music |url=https://ghanamusic.com/news/top-stories/2024/03/28/live-updates-2024-telecel-ghana-music-awards-nominees-unveiling/ |access-date=31 March 2024 |language=en-GB |archive-date=31 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240331060823/https://ghanamusic.com/news/top-stories/2024/03/28/live-updates-2024-telecel-ghana-music-awards-nominees-unveiling/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=29 March 2024 |title=25th Ghana Music Awards: See full list of nominees |url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/telecel-ghana-music-awards25-see-full-list-of-nominees.html |website=Graphic Online}}</ref> tsohon Vodafone Ghana Music Awards ['''VGMAs'''], <ref>{{Cite web |last=GNA |date=29 March 2024 |title=Stonebwoy tops nominations for 25th Telecel Ghana Music Awards |url=https://gna.org.gh/2024/03/stonebwoy-tops-nominations-for-25th-telecel-ghana-music-awards/ |access-date=31 March 2024 |website=Ghana News Agency |language=en-US}}</ref> wani taron bayar da kyaututtuka ne na shekara-shekara a Ghana wanda aka kafa a 1999 ta hanyar shirya taron gida da kuma kamfanin tsarawa da aka sani da Charter House don yin bikin gudummawar mawaƙa na Ghana ga ci gaba da fadada masana'antar da ke da ke da alaƙa da ita.<ref>{{Cite web |last=Postings |first=Lawrence |date=22 March 2023 |title=Nominees for 2023 Vodafone Ghana Music Awards |url=https://www.lawrence-postings.com/2023/03/22/nominees-for-2023-vodafone-ghana-music-awards/ |access-date=23 March 2023 |website=Lawrence Postings |language=en-GB |archive-date=22 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922111524/https://www.lawrence-postings.com/2023/03/22/nominees-for-2023-vodafone-ghana-music-awards/ |url-status=dead }}</ref><ref name="5thani">{{Cite web |date=28 January 2004 |title=Ghana Music Awards Chalks 5 Years |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Ghana-Music-Awards-Chalks-5-Years-50745 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617042827/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Ghana-Music-Awards-Chalks-5-Years-50745 |archive-date=17 June 2018 |access-date=14 July 2015 |website=[[GhanaWeb]]}}</ref>
Yawancin lokaci ana gudanar da shi tsakanin Afrilu da Yuni, ana watsa taron a cikin gida a kan GHOne TV, GTV da / ko TV3 da kuma waje da Ghana a kan Akwaaba Magic a dandalin Talabijin na tauraron dan adam DStv da dandalin talabin talabijin GOtv . <ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Reymond Awusei |date=16 April 2023 |title=5 top events Ghanaians uphold |url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/5-top-events-ghanaians-uphold/xyh43x4 |access-date=31 March 2024 |website=Pulse Ghana |language=en}}</ref> Kafin kaddamar da tashar Akwaaba Magic a cikin 2021, an watsa taron a waje da Ghana a tashoshin 155 da 198 a kan DStv da kuma tashar 110 a kan GOtv.<ref>{{Cite web |date=6 May 2023 |title=List Of All VGMA Artiste Of The Year Winners From 1999 To 2023; Plus Who Has Won The Most Awards? |url=https://thedistin.com/2023/05/06/list-of-all-vgma-artiste-of-the-year-winners-from-1999-to-2023-plus-who-has-won-the-most-awards/ |access-date=31 March 2024 |website=Thedistin |language=en |archive-date=12 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240412155856/https://thedistin.com/2023/05/06/list-of-all-vgma-artiste-of-the-year-winners-from-1999-to-2023-plus-who-has-won-the-most-awards/ |url-status=dead }}</ref>
== Kyautar ==
An ba da kyautar Ghana Music Awards a cikin nau'o'i daban-daban a tsawon shekaru; tare da na yanzu da aka bayyana kafin fitowar 2019 na taron. Ya ƙunshi takardar Gold Star tare da rami mai zagaye da igiyoyi a fuska daban-daban, yana kwaikwayon guitar.<ref>{{Cite web |date=2 January 2020 |title=Vodafone Ghana Music Awards- VGMAS Officially Opens Nominations For The 21st Edition |url=https://www.ghgossip.com/vodafone-ghana-music-awards-vgmas-officially-opens-nominations-for-the-21st-edition/ |access-date=12 February 2020 |website=GH Gossip |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016001143/https://www.ghgossip.com/vodafone-ghana-music-awards-vgmas-officially-opens-nominations-for-the-21st-edition/ |url-status=dead }}</ref>
=== Mai zane-zane na Shekara ===
I'mKyautar Artist of the Year ita ce mafi girma kuma mafi girma daga cikin kyaututtuka da aka bayar a taron da aka ba wa mai zane (s) wanda CharterHouse, GMA Board da jama'a suka yanke hukunci kamar yadda suke da mafi girman roƙon masu sauraro, Wasan rediyo, yawo a kan layi da kuma shahara. Mai zane (s) dole ne ya sami fitowar guda / kundi a cikin shekara a ƙarƙashin bita don ya cancanci.<ref>{{Cite web |title=Award Categories |url=https://ghanamusicawards.com/award-categories/ |access-date=31 March 2024 |website=VGMA 2024 |language=en-US |archive-date=31 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240331075002/https://ghanamusicawards.com/award-categories/ |url-status=dead }}</ref> Wadanda suka lashe kyautar Artist of the Year a baya da na yanzu:
* 1999: Akyeame (Okyeame Quophi da Okyeame Kwame)
* 2000: [[Daddy Lumba]]
* 2001: [[Kojo Antwi]]
* 2002: Ubangiji Kenya
* 2003: Kontihene
* 2004: [[VVIP (hip hop group)|V.I.P.]]
* 2005: Bice Osei Kuffour
* 2006: Ofori Amponsah
* 2007: Samini
* 2008: Kwaw Kese
* 2009: Okyeame Kwame
* 2010: [[Sarkodie|Sarkoda]]
* 2011: [[VVIP (hip hop group)|V.I.P.]]
* 2012: [[Sarkodie|Sarkoda]]
* 2013: R2Bees
* 2014: Shatta Wale <ref>{{Cite web |date=4 May 2014 |title=Shatta Wale wins Artist of the Year at 2014 VGMAs |url=http://ameyawdebrah.com/photos-videos-stonebwoy-rules-2015-ghana-music-awards-sarkodie-edem-daddy-lumba-pappykojo-and-more-win-big/ |access-date=12 September 2015 |website=[[Ameyaw Debrah]] |archive-date=1 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150701134344/http://ameyawdebrah.com/photos-videos-stonebwoy-rules-2015-ghana-music-awards-sarkodie-edem-daddy-lumba-pappykojo-and-more-win-big/ |url-status=dead }}</ref>
* 2015: Stonebwoy <ref>{{Cite web |date=12 April 2015 |title=Photos & Videos : Stonebwoy rules 2015 Ghana Music Awards, Sarkodie, Edem, Daddy Lumba, Pappykojo, and more win big! |url=http://ameyawdebrah.com/photos-videos-stonebwoy-rules-2015-ghana-music-awards-sarkodie-edem-daddy-lumba-pappykojo-and-more-win-big/ |access-date=12 September 2015 |website=[[Ameyaw Debrah]] |archive-date=1 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150701134344/http://ameyawdebrah.com/photos-videos-stonebwoy-rules-2015-ghana-music-awards-sarkodie-edem-daddy-lumba-pappykojo-and-more-win-big/ |url-status=dead }}</ref>
* 2016: E.L.
* 2017: Joe Mettle
* 2018: Ebony Reigns <ref>{{Cite web |date=15 April 2018 |title=VGMA 2018: Ebony Reigns Crowned Artist Of The Year |url=http://peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201804/349576.php |access-date=15 April 2018 |website=[[Peace FM (Ghana)|Peace FM]] |archive-date=15 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180415190455/http://peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201804/349576.php |url-status=dead }}</ref>
* 2019: ''Ba a sanar da shi ba''{{Efn|As a result of an ignition of a questionable [[Punch (combat)|brawl]] between the entourages of [[Stonebwoy]] and [[Shatta Wale]].<ref>{{Cite web |date=19 May 2019 |title=VGMA@20: Organisers fail to announce 'Artist of the Year' due to Shatta, Stonebwoy fight |url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/May-19th/vgma20-oragnisers-fail-to-announce-artiste-of-the-year-due-to-shatta-stonebwoy-fight.php |access-date=1 June 2019 |website=MyJoyOnline.com |archive-date=19 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190519064921/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/May-19th/vgma20-oragnisers-fail-to-announce-artiste-of-the-year-due-to-shatta-stonebwoy-fight.php |url-status=dead }}</ref>}}
* [[2020 Ghana Music Awards|2020]]: Kuami Eugene <ref>{{Cite web |date=30 August 2020 |title=Kuami Eugene wins VGMA Artist of the Year 2020 |url=https://www.myjoyonline.com/news/national/kuami-eugene-wins-vgma-artiste-of-the-year-2020/ |access-date=31 August 2020 |website=MyJoyOnline. |language=en-US |archive-date=18 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230718185442/https://myjoyonline.com/news/national/kuami-eugene-wins-vgma-artiste-of-the-year-2020/ |url-status=dead }}</ref>
* 2021: [[Diana Hamilton (makaɗiya)|Diana Hamilton]]
* [[2022 Ghana Music Awards|2022]]: KiDi
* 2023: [[Black Sherif]] <ref>{{Cite web |last=Otu-Aboagye |first=David |date=7 May 2023 |title=VGMA 2023: Blacko wins Artiste of The Year Award And Gets Fans Overly Excited |url=https://yen.com.gh/entertainment/celebrities/232961-vodafone-ghana-music-award-vgma-artiste-iof-year-2023/ |access-date=31 March 2024 |website=Yen.com.gh – Ghana news. |language=en}}</ref>
* 2024: Stonebwoy
* 2025: Alkawarin Sarki <ref>{{Cite web |last=Music |first=Ghana |date=2025-05-10 |title=26th Telecel Ghana Music Awards (TGMA): Check out the full list of winners {{!}} Ghana Music |url=https://ghanamusic.com/news/2025/05/10/26th-tgma-check-out-the-full-list-of-winners/ |access-date=2025-05-11 |language=en-GB }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Amoah |first=Geraldine |date=2025-05-11 |title=TGMA 2025: Full List of Winners As King Promise Wins Artist of the Year - YEN.COM.GH |url=https://yen.com.gh/entertainment/music/283165-26th-tgma-full-list-winners-king-promise-wins-artist-year/ |access-date=2025-05-11 |website=yen.com.gh |language=en}}</ref>
== Wuraren da aka yi ==
An gudanar da bikin kaddamar da bikin a shekarar 1999 a gidan wasan kwaikwayo na kasar Ghana da ke birnin Accra har zuwa shekarar 2004 lokacin da aka koma Accra International Conference Centre (AICC), kuma ana gudanar da shi tun a can. Ban da bugu na 2010, 2011 da 2012 na taron da aka gudanar a Dome na AICC, taron tun lokacin da aka matsa zuwa AICC an gudanar da shi a Babban Zaurensa har zuwa 2018. Tun daga 2019, an gudanar da taron a Grand Arena (a lokacin / a baya New Dome) har yanzu a AICC.
{| class="wikitable" style="text-align: center"
| colspan="7" align="center" bgcolor="#EEDD82" |<span style="color:black;">'''Ghana Music Awards Dates and Locations'''</span>
|-
!#
!Year
!Date
!Venue
!Host(s)
!Reference(s)
|-
|1
|1999
|
| rowspan="9" |National Theatre of Ghana
| rowspan="8" |Kwami Sefa Kayi
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=1 April 2019 |title=Meet all the winners of Ghana Music Awards since it started in 1999 |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Meet-all-the-winners-of-Ghana-Music-Awards-since-it-started-in-1999-734684 |access-date=1 May 2019 |website=[[GhanaWeb]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=B |first=Erin |date=16 May 2013 |title=Who Will Host Ghana Music Awards 2013? |url=http://www.twimovies.news/news/17899-who-will-host-ghana-music-awards-2013.html |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160618163443/http://www.twimovies.news/news/17899-who-will-host-ghana-music-awards-2013.html |archive-date=18 June 2016 |access-date=12 September 2015 |website=TwiMovies}}</ref>
|-
|2
|2001
|
|-
|3
|2002
|
|<ref>{{Cite web |date=28 January 2002 |title=National Music Awards 2002 Launched |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/business/artikel.php?ID=21299 |access-date=12 September 2015 |website=[[GhanaWeb]]}}</ref>
|-
|4
|2003
|8 March
|<ref>{{Cite web |date=30 November 2003 |title=Ghana Music Awards To Be Held Today |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Ghana-Music-Awards-To-Be-Held-Today-33763 |access-date=12 September 2015 |website=[[GhanaWeb]]}}</ref>
|-
|5
|2004
|13 March
|<ref>{{Cite web |date=30 November 2004 |title=Ghana Music Awards 2004 |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Ghana-Music-Awards-To-Be-Held-Today-33763 |access-date=12 September 2015 |website=[[GhanaWeb]]}}</ref>
|-
|6
|2005
|1 May
|<ref>{{Cite web |title=Seven Awarded At Ghana Music Awards 2005 Gala Nite |url=https://www.modernghana.com/music/2341/3/seven-awarded-at-ghana-music-awards-2005-gala-nite.html |access-date=12 September 2015 |website=[[ModernGhana]]}}</ref>
|-
|7
|2006
|4 March
|<ref>{{Cite web |date=6 March 2006 |title=Ghana Music Awards 2006 Makes History |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/audio/Ghana-Music-Awards-2006-Makes-History-192335 |access-date=12 September 2015 |website=[[GhanaWeb]]}}</ref>
|-
|8
|2007
|6 May
|<ref>{{Cite web |title=2007 Ghana Music Awards-Batman Samini tops them all |url=http://www.modernghana.com/music/4458/3/2007-ghana-music-awards-batman-samini-tops-them-al.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323105940/https://www.modernghana.com/music/4458/3/2007-ghana-music-awards-batman-samini-tops-them-al.html |archive-date=23 March 2010 |access-date=12 September 2015 |website=[[ModernGhana]]}}</ref>
|-
|9
|2008
|25 April
|Samini and Doreen Andoh
|<ref>{{Cite web |last=Scaro |first=VJ |date=15 May 2013 |title=A Journey with Ghana Music Awards hosts – Who hosts the 2013 VGMA? |url=http://ameyawdebrah.com/a-journey-with-ghana-music-awards-hosts-who-hosts-the-2013-vgma/ |access-date=12 September 2015 |website=[[Ameyaw Debrah]]}}</ref>
|-
|10
|2009
|4 April
| rowspan="3" |Main Hall of the Accra International Conference Center (AICC)
|Bice Osei Kuffour, Samini and [[Dentaa]]
|<ref>{{Cite web |date=7 April 2009 |title=Okyeame Kwame Wins Artist Of The Year |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/blog.article.php?blog=1603&ID=1000002949 |access-date=12 September 2015 |website=[[GhanaWeb]] |archive-date=16 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016001142/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/blog.article.php?blog=1603&ID=1000002949 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=4 March 2009 |title=The 2009 Ghana Music Awards nominees revealed |url=https://www.modernghana.com/entertainment/8826/the-2009-ghana-music-awards-nominees-revealed.html |access-date=30 January 2012 |website=[[ModernGhana]]}}</ref>
|-
|11
|2010
|10 April
|Kwasi Kyei Darwkah (KKD)
|<ref>{{Cite web |last=Mensah |first=Nii Atakora |date=3 February 2010 |title=2010 Ghana Music Awards date set |url=http://www.modernghana.com/music/11131/3/2010-ghana-music-awards-date-set.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190212125837/https://www.modernghana.com/music/11131/3/2010-ghana-music-awards-date-set.html |archive-date=12 February 2019 |access-date=12 September 2015 |website=[[ModernGhana]]}}</ref>
|-
|12
|2011
|25 February
|[[Chris Attoh]] and Doreen Andoh
|<ref>{{Cite web |title=Default Ghana Music Awards Festival 2011 Nominations To Be Released On February 25 |url=http://www.ghanaforum.com/showthread.php/3253-Ghana-Music-Awards-Festival-2011-Nominations-To-Be-Released-On-February-25 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226235852/http://www.ghanaforum.com/showthread.php/3253-Ghana-Music-Awards-Festival-2011-Nominations-To-Be-Released-On-February-25 |archive-date=26 December 2018 |access-date=12 September 2015 |website=Ghana Forum}}</ref>
|-
|13
|2012
|13 April
| rowspan="7" |The Dome of the AICC
|[[Chris Attoh]] and [[Funny Face (actor)|Benson Ohene Boateng]]
|<ref>{{Cite web |date=13 June 2012 |title=2012 Vodafone Ghana Music Awards presented with prizes |url=http://www.modernghana.com/music/18307/3/2012-vodafone-ghana-music-awards-presented-with-pr.html |access-date=12 September 2015 |website=[[ModernGhana]]}}</ref>
|-
|14
|2013
|18 May
| rowspan="2" |[[Eazzy|Mildred Ashong (Eazzy)]] and Kofi Okyere Darko (KOD)
|<ref>{{Cite web |date=19 May 2013 |title=Vodafone Ghana Music Awards 2013 And Its Full List Winners |url=https://www.modernghana.com/music/21415/3/vodafone-ghana-music-awards-2013-and-its-full-list.html |access-date=12 September 2015 |website=[[ModernGhana]]}}</ref>
|-
|15
|2014
|26 April
|<ref>{{Cite web |last=Donkoh |first=Ebenezerv |date=23 April 2014 |title=2014 Vodafone Ghana Music Awards Industry Awards on April 26 |url=http://nydjlive.com/44653/2014-vodafone-ghana-music-awards-industry-awards-on-april-26/ |access-date=12 September 2015 |website=NYDJLive}}</ref>
|-
|16
|2015
|11 April
|Nathaniel Attoh and [[Joselyn Dumas]]
|<ref>{{Cite web |date=13 April 2015 |title=VGMA 2015: Full List of Winners |url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201504/238470.php |access-date=12 September 2015 |website=[[Peace FM (Ghana)|Peace FM]] |archive-date=27 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927214713/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201504/238470.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=12 April 2015 |title=Full list of winners at 2015 Vodafone Ghana Music Awards |url=https://www.modernghana.com/entertainment/30069/full-list-of-winners-at-2015-vodafone-ghana-music.html |access-date=12 September 2015 |website=[[ModernGhana]]}}</ref>
|-
|17
|2016
|7 May
|[[Chris Attoh]], [[Naa Ashorkor]] and DJ Black
|<ref>{{Cite web |date=4 May 2016 |title=Chris, Naa and DJ Black to host VGMA 2016 |url=http://citifmonline.com/2016/05/chris-naa-and-dj-black-to-host-vgma-2016/ |access-date=1 June 2016 |website=[[Citi FM (Ghana)|Citi FM]] |archive-date=31 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190531121020/http://citifmonline.com/2016/05/chris-naa-and-dj-black-to-host-vgma-2016/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Mawuli |first=David |date=15 February 2016 |title=VGMA 2016 VGMA Board begins categorisation process |url=http://pulse.com.gh/music/vgma-2016-vgma-board-begins-categorisation-process-id4687394.html |access-date=26 February 2016 |website=Pulse Ghana |archive-date=17 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160217233515/http://pulse.com.gh/music/vgma-2016-vgma-board-begins-categorisation-process-id4687394.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=8 May 2016 |title=Checkout VGMAs 2016 Full List of Winners |url=https://ghkings.com/checkout-vgmas-2016-full-list-winners/ |access-date=8 June 2016 |website=GhKings}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 May 2016 |title=Ghana Music Awards 2016 – EL wins Artist of the Year |url=https://ghkings.com/ghana-music-awards-2016-el-wins/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630204126/https://ghkings.com/ghana-music-awards-2016-el-wins/ |archive-date=30 June 2016 |access-date=8 June 2016 |website=GhKings}}</ref>
|-
|18
|2017
|8 April
|[[Anita Erskine]]
|<ref>{{Cite web |date=9 April 2017 |title=VGMA2017: Full List Of Winners For 2017 Vodafone Ghana Music Awards |url=http://www.gheventplus.net/2017/04/09/vgma2017-full-list-winners-2017-vodafone-ghana-music-awards/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180213080150/http://www.gheventplus.net/2017/04/09/vgma2017-full-list-winners-2017-vodafone-ghana-music-awards/ |archive-date=13 February 2018 |access-date=11 March 2018 |website=GhEventPlus}}</ref>
|-
|19
|2018
|15 April
|[[John Dumelo]] & [[Berla Mundi]]
|
|-
|20
|2019
|18 May
| rowspan="7" |The New Dome/Grand Arena of the AICC
|Kwami Sefa Kayi & [[Berla Mundi]]
|<ref>{{Cite web |last=Hammond |first=Michael |date=19 May 2019 |title=VGMA 2019: Berla Mundi praises Sefa Kayi for his 'secret words' to her |url=https://yen.com.gh/127857-vgma-2019-berla-mundi-shows-appreciation-kwame-sefa-kayi-encouragement.html |access-date=1 June 2019 |website=[[Yen.com.gh]] – Ghana news.}}</ref>
|-
|21
|2020
|28 & 29 August
|Day 1 – Giovani Caleb & [[Sika Osei]]
Day 2 – KOD & [[Berla Mundi]]
|<ref>{{Cite web |last=Lamptey |first=Edwin |date=28 August 2020 |title=List of Emcees for the 2020 edition of VGMAs leaked; big names drop |url=https://yen.com.gh/168505-hosts-2020-vodafone-ghana-music-awards-revealed.html |access-date=10 September 2020 |website=[[Yen.com.gh]] – Ghana news. |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sagoe |first=Margaret |date=31 August 2020 |title=My VGMA Experience: The Good, The Bad And The Ugly |url=https://kuulpeeps.com/2020/08/31/my-vgma-experience-the-good-the-bad-and-the-ugly/music |access-date=10 September 2020 |website=Kuulpeeps – Ghana Campus News and Lifestyle Site by Students}}</ref>
|-
|22
|2021
|25 & 26 June
|Day 1 – Giovani Caleb and [[AJ Akuoko-Sarpong]]
Day 2 – [[Berla Mundi]], Giovani Caleb and [[Sika Osei]]
|<ref>{{Cite web |last=Dadzie |first=Kwame |date=7 June 2021 |title=Vodafone Ghana Music Awards 2021 scheduled for June 25–26 |url=https://citinewsroom.com/2021/06/vodafone-ghana-music-awards-2021-scheduled-for-june-25-26/ |access-date=1 July 2021 |website=[[Citi FM (Ghana)|Citi FM]]}}</ref>
|-
|23
|[[2022 Ghana Music Awards|2022]]
|9 April
|[[AJ Akuoko-Sarpong]]
|<ref>{{Cite web |last=Britton |first=Anthony |date=26 March 2022 |title=VGMA23: Check Out Nominations Producer Of The Year |url=https://celebritiesbuzzgh.com/vgma23-check-out-nominations-producer-of-the-year/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326162006/https://celebritiesbuzzgh.com/vgma23-check-out-nominations-producer-of-the-year/ |archive-date=26 March 2022 |access-date=26 March 2022 |website=Celebrity Buzz Ghana}}</ref>
|-
|24
|2023<ref>{{Cite web |date=8 May 2023 |title=2023 VGMA Review: The wins, performances, red carpet slayers and the lows |url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/2023-VGMA-Review-The-wins-performances-red-carpet-slayers-and-the-lows-1762991 |access-date=9 May 2023 |website=GhanaWeb |language=en}}</ref>
|6 May
|[[Berla Mundi]]
|
|-
|25
|2024
|1 June
|[[Chris Attoh]] and [[Naa Ashorkor]]
|<ref>{{Cite web |last=Ghartey |first=Raphael |date=2024-06-01 |title=25th TGMA: Chris Attoh returns as host, co-host with TV3's Naa Ashorkor for the second time |url=https://3news.com/featured/25th-tgma-chris-attoh-returns-as-host-co-host-with-tv3s-naa-ashorkor-for-the-second-time/#:~:text=The%20actor%20will%20co-host,2011,%202012,%20and%202016. |access-date=2025-05-11 |language=en-GB}}</ref>
|-
|26
|2025
|10 May
|[[Naa Ashorkor]] (Main Host), AJ Sarpong (Co-Host), and Foster Romanus (Co-Host)
|<ref>{{Cite web |last=Osei |first=Chris |date=2025-05-09 |title=The Hosts Of 2025 TGMA Announced – Check Out the List - ZionFelix.net |url=https://www.zionfelix.net/the-hosts-of-2025-tgma-announced-check-out-the-list/ |access-date=2025-05-11 |language=en-US}}</ref>
|}
== Sakamakon COVID-19 ==
A cikin 2020, farkon taron, wadanda aka zaba jam, wanda aka shirya yi a ranar 4 ga Afrilu a Jackson Park a Koforidua, an dage shi da farko sannan kuma aka soke shi don bin umarnin kasa kan taron jama'a saboda [[Annobar cutar Covid-19 a Ghana|barkewar COVID-19 a Ghana]] . <ref>{{Cite web |date=18 March 2020 |title=VGMA awards nominees jam postponed |url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/vgma-awards-nominees-jam-postponed.html |access-date=1 May 2020 |website=[[Graphic Online]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 March 2020 |title=Coronavirus: 2020 VGMA Nominees Jam cancelled |url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/music/coronavirus-2020-vgma-nominees-jam-cancelled/ |access-date=25 April 2020 |website=MyJoyOnline. |archive-date=20 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320002035/https://www.myjoyonline.com/entertainment/music/coronavirus-2020-vgma-nominees-jam-cancelled/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 March 2020 |title=2020 Ghana Music Awards' Nominees Jam postponed #VGMA21 |url=https://ghanamusicawards.com/2020-ghana-music-awards-nominees-jam-postponed-vgma21/ |access-date=31 March 2024 |website=VGMA 2024 |language=en-US |archive-date=31 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240331074519/https://ghanamusicawards.com/2020-ghana-music-awards-nominees-jam-postponed-vgma21/ |url-status=dead }}</ref>
== Nassoshi ==
q4fbh6w5su08lbf02y0niuhnr1a1x07
Kogon Amanchor
0
113498
835894
698035
2026-05-14T17:23:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835894
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kogon Anchor''' yana cikin al'ummar Etiti a Edda, [[Afikpo ta Kudu]], a [[Ebonyi|Jihar Ebonyi]] ta [[Najeriya]] . <ref>{{Cite web |title=The Tourist Attractions in Ebonyi State.{{!}} Ebonyi Face |url=https://www.ebonyiface.com/state/culture/the-tourist-attractions-in-ebonyi-state.html |access-date=2022-01-06 |website=www.ebonyiface.com |archive-date=2022-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220106122705/https://www.ebonyiface.com/state/culture/the-tourist-attractions-in-ebonyi-state.html |url-status=dead }}</ref> Kogon yana 4 km / 2.5 mil a tsayi. <ref name=":0">{{Cite web |date=2020-11-15 |title=Caving Nigeria: 10 Caves You Should Know |url=https://guardian.ng/life/caving-nigeria-10-caves-you-should-know/ |access-date=2022-01-06 |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |language=en-US}}</ref>
== Tarihi ==
A cewar Cif Boniface Agwuibe, shugaban al’ummar, ya ce wani mafarauci mai suna Ofia Ugo (ko Uko) ne ya gano kogon, wanda ya sanyawa suna ''Ogba Anchor'' . <ref name=":1">{{Cite web |date=2019-12-10 |title=Inside Amanchor wonder cave |url=https://www.sunnewsonline.com/inside-amanchor-wonder-cave-2/ |access-date=2022-01-06 |website=The Sun Nigeria |language=en-US}}</ref> <ref name="Emeafor and Odum">{{Cite journal |last=Emeafor |first=Obina F. |last2=Odum |first2=Chigozie J. |date=2019 |title=Amanchor Cave as a Potential Tourist Destination |url=https://www.academia.edu/40424352/Corresponding_Author_Odum |journal=Journal of Tourism and Heritage Studies |volume=8 |issue=1 |access-date=11 January 2022}}</ref>
== Hanyoyin wucewa ==
Kogon Anchor yana da wata mashiga mai kama da taki wacce ke da goyon bayan wani tsani na katako da al'umma suka gina. Kofin kogon yana da tsayin mita 6. <ref name=":1"/>
Kogon yana da ramuka uku, na biyun wanda aka fi sani da “taga,” wanda ke kai ga matakin kasa kogon. Ana iya ganin filin kogon daga "taga." <ref name=":1"/>
Shigowar kogon ta uku ana kiranta da "kofa." A karshen Orie (daya daga cikin kwanakin kasuwa hudu a kalandar al'adun Igbo) na shekara, a [[Disamba|watan Disamba]], ana gudanar da taron shekara-shekara da aka sani da Orie-Ogba a cikin kogon. <ref name=":0"/>
== Wurin zama ==
Kogon yana gida ga nau'ikan jemagu da yawa, mai yiwuwa na kwari da nau'ikan cin 'ya'yan itace. Suna fita daga cikin kogon lokacin faɗuwar rana kuma suna komawa cikin dare. Akwai imani tsakanin mutanen yankin cewa jemagu suna kare kogon kuma za su ciji masu kutse da mugun nufi. <ref name="Emeafor and Odum"/>
Kogon ya kasance mafaka ga mutanen yankin a lokacin yakin Najeriya/Biafra. <ref name="Emeafor and Odum"/>
== Da'awar ikon sufanci ==
Wasu mutane suna da'awar cewa kogon ya zama wurin samun waraka ta ruhaniya ko kuma fara'a ga maziyartan sa muddin shugaban ƙauyen ya jagorance su kafin su yi fata a wani wuri a cikin kogon. <ref name=":1"/>
O. Emeafor da C. Odum na Jami’ar Najeriya, Nsukka sun rubuta cewa hamlet of Anchor yana da al’adun gargajiya masu yawa da suka hada da asiri na ''Egbela'', wata al’adar samar da maza zuwa balaga. Ƙungiyoyin ibada suna da kimar alama ga mutanen Edda, kuma ana kyautata zaton suna da tasiri a rayuwarsu, siyasa da addini. Dole ne 'yan kungiyar asiri su kiyaye tsaftar dabi'a da mutuntawa don cin gajiyar karfin kariya na kungiyar. <ref name="Emeafor and Odum2">{{Cite journal |last=Emeafor |first=Obina F. |last2=Odum |first2=Chigozie J. |date=2019 |title=Amanchor Cave as a Potential Tourist Destination |url=https://www.academia.edu/40424352/Corresponding_Author_Odum |journal=Journal of Tourism and Heritage Studies |volume=8 |issue=1 |access-date=11 January 2022}}</ref>
== Manazarta ==
l4itilbs72h9wm3ho89trf5r98dy9cy
Kirfa
0
114934
835864
776267
2026-05-14T14:06:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835864
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Cinnamomum_verum_spices.jpg|thumb|Kashewar ɓawon burodi, ɓawon burbushin ƙanƙara da furanni na ƙaramin itace ''Cinnamomum verum'']]
'''Kirfa Cinnamon''' kayan yaji ne da aka samo daga cikin ciki na nau'ikan bishiyoyi da yawa daga jinsin ''Cinnamomum'' . Ana amfani da Cinnamon galibi azaman kayan ƙanshi da kayan ɗanɗano a cikin abinci iri-iri, kayan abinci masu daɗi da ɗanɗano, biscuits, hatsi na safe, abinci mai ɗanɗano. Ƙanshin da dandano na cinnamon sun samo asali ne daga man fetur mai mahimmanci da babban sashi, cinnamaldehyde, da kuma wasu masu yawa, gami da eugenol.
[[Fayil:Cinnamomum_verum_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-182.jpg|thumb|''Cinnamomum verum'', daga Koehler's Medicinal-Plants (1887) ]]
[[Fayil:Baton_de_cannelle.jpg|thumb|Bayyanar kusa da ita na sinamoni]]
Cinnamon shine sunan nau'ikan bishiyoyi da yawa da kayan yaji na kasuwanci waɗanda wasu daga cikinsu ke samarwa. Dukansu mambobi ne na jinsin ''Cinnamomum'' a cikin iyalin [[Lauraceae]] . Kawai 'yan nau'in ''Cinnamomum'' ne kawai ake shuka su don kasuwanci don kayan yaji. ''[[Cinnamomum verum]]'' (a madadin ''C. zeylanicum''), wanda aka fi sani da "Ceylon cinnamon" bayan asalinsa a [[Sri Lanka]] (tsohon Ceylon), an dauke shi "cinnamon na gaskiya", <ref name="eb2">{{Cite web |title=Encyclopaedia Britannica article on Cinnamon, plant and spice |url=https://www.britannica.com/plant/cinnamon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818160253/https://www.britannica.com/plant/cinnamon |archive-date=18 August 2023 |access-date=10 July 2022}}</ref> amma mafi yawan cinnamon a cikin kasuwancin duniya an samo shi ne daga wasu nau'o'i huɗu, yawanci kuma an fi kiransa "cassia": ''[[Cinnamomum burmanni|C. burmanni]]'' (Indonesian cinnamon ko Padangia), ''[[Cinnamomum cassia|C. cassia]]'' (Chinese cinnamon ko Chinese cassia), C's.''[[Saigon cinnamon|C. loureiroi]]'' (Saigon common cinnamon da Vietnamese).<ref name="fao932">{{Cite web |last=Iqbal |first=Mohammed |year=1993 |title=International trade in non-wood forest products: An overview |url=http://www.fao.org/docrep/x5326e/x5326e07.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190316134503/http://www.fao.org/3/x5326e/x5326e07.htm |archive-date=16 March 2019 |access-date=12 November 2012 |website=FO: Misc/93/11 – Working Paper |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref>
A cikin 2023, samar da cinnamon a duniya ya kai tan 238,403, wanda kasar Sin ta jagoranta da kashi 39% na jimlar.<ref name="faostat">{{Cite web |date=2025 |title=Global cinnamon production in 2023; Crops/Regions/World Regions/Production Quantity/Year (pick lists) |url=https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL |access-date=2 March 2025 |publisher=UN [[Food and Agriculture Organization Corporate Statistical Database]] (FAOSTAT)}}</ref>
== Magana ==
Kalmar Ingilishi "cinnamon", wanda aka tabbatar a Turanci tun daga karni na 15, ya samo asali ne daga Tsohon Girkanci ({{Transl|grc|kinnámōmon}}, daga baya κίνναμον: {{Transl|grc|kínnamon}}), ta hanyar [[Harshen Latin|Latin]] da na tsakiya na Faransanci. An aro Girkanci daga kalmar Phoenician, wanda yayi kama da kalmar [[Ibrananci]] {{Lang|he|קנמון}} ({{Transl|he|qinnāmōn}}).
Sunan "cassia", wanda aka fara rubuta shi a ƙarshen Tsohon Turanci daga Latin, ya samo asali ne daga kalmar Ibrananci {{Lang|he|קציעה}} {{Transl|he|qetsīʿāh}}, wani nau'i na aikatau {{Lang|he|קצע}} {{Transl|he|qātsaʿ}}, "don cire bark".
Har ila yau, Ingilishi na zamani na farko ya yi amfani da sunayen ''canel'' da ''canella'', kama da sunayen cinnamon na yanzu a wasu harsunan Turai, waɗanda aka samo daga kalmar Latin {{Lang|la|cannella}}, ƙaramin {{Lang|la|canna}}, "tube", daga hanyar da bark ke juyawa yayin da yake bushewa.
== Tarihi ==
[[Fayil:Cinnamon_tree.jpg|right|thumb|Itacen cinnamon]]
Cinnamon an san shi ne tun zamanin d ̄ a. An shigo da shi zuwa Misira tun farkon 2000 BC, amma waɗanda suka ba da rahoton cewa ya fito ne daga China sun rikita shi da ''Cinnamomum cassia'', nau'in da ke da alaƙa. Cinnamon yana da daraja sosai a tsakanin al'ummomi na dā cewa an ɗauke shi a matsayin kyauta mai dacewa ga sarakuna <ref name="EB1911" /> har ma da allahntaka; wani rubutun ya rubuta kyautar cinnamon da cassia ga haikalin Apollo a Miletus. An kiyaye tushen sa a asirin kasuwanci a duniyar Bahar Rum na ƙarni da yawa ta waɗanda ke cikin kasuwancin kayan yaji, don kare ikon su a matsayin masu samarwa.<ref>{{Cite journal |last=Mohammadifar |first=Shamameh |date=2010-08-23 |title=The Origin, History and Trade Route of Cinnamon |url=https://jihs.ut.ac.ir/article_24118.html |url-status=live |journal=Journal for the History of Science |volume=8 |issue=1 |pages=37–51 |issn=1735-0573 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926023143/https://jihs.ut.ac.ir/article_24118.html |archive-date=26 September 2023 |access-date=7 June 2021}}</ref>
''Cinnamomum verum'', wanda aka fassara daga Latin a matsayin "cinnamon na gaskiya", asalin [[Indiya]] ne, [[Sri Lanka]], [[Bangladesh]] da [[Myanmar]]. ''Cinnamomum cassia'' (cassia) 'yar asalin kasar Sin ce. Dabbobi masu alaƙa, duk an girbe su kuma ana siyar da su a zamanin zamani a matsayin cinnamon, 'yan asalin [[Vietnam]] ne ("Saigon cinnamon"), Indonesia, da sauran ƙasashen kudu maso gabashin Asiya tare da yanayi mai dumi.<ref>{{Cite web |last=Davis |first=Michelle |date=2 January 2019 |title=Where Did Those Spices Come From? |url=https://ucanr.edu/blogs/blogcore/postdetail.cfm?postnum=28887 |access-date=9 January 2025 |publisher=[[University of California]] Agriculture and Natural Resources}}</ref>
A Tsohon Misira, an yi amfani da cinnamon don yin amfani da gawawwakin. Daga Masarautar Ptolemaic zuwa gaba, girke-girke na tsohuwar Masar don kyphi, mai ƙanshi da aka yi amfani da shi don ƙonewa, sun haɗa da cinnamon da cassia. Kyaututtuka na sarakunan Hellenistic ga temples wani lokacin sun hada da cassia da cinnamon.<ref>{{Cite web |last=Nguyen |first=Ngoc |title=What is cinnamons? Origin, History and Types of Cinnamons |url=https://vihaba.global/2022/03/18/what-is-cinnamons |access-date=9 January 2025 |publisher=VHB Group}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mallick |first=Anurag |last2=Ganapathy |first2=Priya |date=8 May 2021 |title=Sweet wood |url=https://www.deccanherald.com/features/sweet-wood-983434.html |access-date=9 January 2025 |publisher=[[Deccan Herald]]}}</ref> <ref>Greek inscription (in English translation), {{Cite web |title=RC 5 |url=http://attalus.org/docs/rc/s5.html |access-date=30 August 2025}}</ref>
Magana ta farko ta Girkanci game da {{Lang|grc|κασία}} {{Transl|grc|kasía}} an Safo ta ne a cikin waka ta Sappho a karni na 7 BC. A cewar Herodotus, duka cinnamon da cassia sun girma a Arabiya, tare da turare, myrrh, da {{Not a typo|[[labdanum]]}}, kuma macizai masu furra-fuki ne ke kula da su.<ref>Herodotus, {{Cite web |title=Book 3, sections 107-113 |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Herodotus/3D*.html#107 |access-date=30 August 2025}}</ref> Herodotus, Aristotle da sauran marubutan sun kira Arabiya a matsayin tushen cinnamon; sun ba da labarin cewa manyan "tsuntsaye na cinnamon" sun tattara sandunan cinnamon daga ƙasar da ba a sani ba inda itatuwan cinnamon suka girma kuma suka yi amfani da su don gina gidajensu.{{R|Herodotus}} <sup class="reference nowrap">: <span class="tooltip tooltip-dashed" style="border-bottom: 1px dashed;" title="Page: 111
Quotation: "Cinnamon is produced in an unknown land, and large birds bring those rolls of bark which from the Phœnicians are called cinnamon"">111</span> </sup>
Pliny the Elder ya rubuta cewa an kawo cinnamon a kusa da [[Yankin Larabawa]] a kan "ƙwarewa ba tare da rudders ko sails ko oars ba", yana amfani da iskar kasuwanci ta hunturu.<ref>Pliny the Elder, ''Natural History'', {{Cite web |title=Book 12, chapter 42, section 87 |url=http://attalus.org/pliny/hn12b.html#87 |access-date=30 August 2025}}</ref> Ya kuma ambaci cassia a matsayin wakili mai ɗanɗano don ruwan inabi, kuma cewa labaran cinnamon da aka tattara daga gidajen tsuntsayen cinnamon fiction ne na 'yan kasuwa da aka tsara don cajin ƙarin. Koyaya, labarin ya kasance a halin yanzu a Byzantium har zuwa ƙarshen 1310.
A cewar Pliny the Elder, fam na Roman ({{Convert|327|g}} ) na cassia, cinnamon ({{Lang|la|serichatum}}), ya kai 1,500 {{Lang|la|[[denarii]]}}, albashin ma'aikata na watanni hamsin.<ref>Pliny the Elder, ''Natural History'', {{Cite web |title=Book 12, chapter 42, section 93 |url=http://attalus.org/pliny/hn12b.html#93 |access-date=30 August 2025}}</ref> Dokar Diocletian kan Farashi mafi girma daga 301 AD ta ba da farashi na 125 {{Lang|la|denarii}} don fam na cassia, yayin da ma'aikacin gona ya sami 25 {{Lang|la|denarii}} a kowace rana. Cinnamon ya yi tsada sosai don a yi amfani da shi a kan wuta a Roma, amma an ce Sarkin sarakuna Nero ya ƙone adadin shekara guda na kayan birni a jana'izar matarsa Poppaea Sabina a cikin AD 65.<ref>Pliny the Elder, ''Natural History'', {{Cite web |title=Book 12, chapter 41, section 83 |url=http://attalus.org/pliny/hn12b.html#83 |access-date=30 August 2025}}</ref>
=== Zamanin Tsakiya ===
Ta hanyar Tsakiyar Tsakiya, tushen cinnamon ya kasance asiri ga duniyar Yamma. Daga karatun marubutan Latin waɗanda suka nakalto Herodotus, Turawa sun koyi cewa cinnamon ya zo cikin [[Red Sea|Bahar Maliya]] zuwa tashar jiragen ruwa na Masar, amma inda ya fito bai bayyana ba. Lokacin da Sieur na Joinville ya bi sarkinsa, Louis IX na Faransa zuwa Misira a kan Crusade na bakwai a cikin 1248, ya ba da rahoton - kuma ya yi imani - abin da aka gaya masa: cewa an kama cinnamon a cikin taru a asalin Kogin Nilu a gefen duniya (watau, [[Itofiya|Habasha]]). [[Marco Polo]] ya guje wa daidaito a kan batun.
Magana ta farko cewa kayan yaji sun girma a yankin [[Indiya]] ta kasance a cikin Mishneh Torah na Maimonides, game da 1180. <ref>{{Cite web |title=Mishneh Torah |url=https://www.sefaria.org/Mishneh_Torah%2C_Vessels_of_the_Sanctuary_and_Those_Who_Serve_Therein.1.3?lang=bi&with=all&lang2=en |access-date=13 July 2024}}</ref> Magana ta farko cewa kayan yaji sun girma musamman a Sri Lanka ya kasance a cikin Zakariya al-Qazwini's {{Transl|ar|Athar al-bilad wa-akhbar al-'ibad}} ("Memorial of Places and History of God's Bondsmen") game da 1270. Wannan ya biyo bayan jim kadan daga baya daga John na Montecorvino a cikin wasika game da 1292 . <ref>{{Cite web |last=Yule |first=Henry |title=Cathay and the Way Thither |url=http://dsr.nii.ac.jp/toyobunko/III-2-F-b-2/V-1/page/0487.html.en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205213841/http://dsr.nii.ac.jp/toyobunko/III-2-F-b-2/V-1/page/0487.html.en |archive-date=5 February 2009 |access-date=15 July 2008}}</ref>
Ratsun Indonesiya sun kai cinnamon kai tsaye daga Moluccas zuwa Gabashin Afirka (duba kuma Rhapta), inda 'yan kasuwa na gida suka kai shi arewa zuwa Alexandria a Misira.<ref>{{Cite web |last=Woods |first=Sean |date=4 March 2004 |title=Discovery: Sailing the Cinnamon Route |url=http://www.iol.co.za/index.php?click_id=588&art_id=iol1078376795319P146&set_id=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050408160407/http://www.iol.co.za/index.php?click_id=588&art_id=iol1078376795319P146&set_id=1 |archive-date=8 April 2005 |access-date=18 August 2010 |website=Independent Online}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gray |first=E. W. |last2=Miller |first2=J. I. |year=1970 |title=The Spice Trade of the Roman Empire 29 B.C. – A.D. 641 |journal=[[The Journal of Roman Studies]] |volume=60 |pages=222–224 |jstor=299440}}</ref> 'Yan kasuwa na [[Venezia|Venetian]] daga Italiya sun mallaka cinikin kayan yaji a Turai, suna rarraba cinnamon daga Alexandria. Rushewar wannan cinikayya ta hanyar tashiwar wasu iko na Bahar Rum, kamar su Mamluk sultans da [[Daular Usmaniyya|Daular Ottoman]], yana daya daga cikin dalilai da yawa da suka sa Turawa su bincika wasu hanyoyin zuwa Asiya.<ref>{{Cite journal |last=Hess |first=Andrew C. |date=1973 |title=The Ottoman Conquest of Egypt (1517) and the Beginning of the Sixteenth-Century World War |url=https://www.jstor.org/stable/162225 |url-status=live |journal=International Journal of Middle East Studies |volume=4 |issue=1 |pages=55–76 |doi=10.1017/S0020743800027276 |issn=0020-7438 |jstor=162225 |s2cid=162219690 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230913065029/https://www.jstor.org/stable/162225 |archive-date=13 September 2023 |access-date=6 June 2022}}</ref>
=== Farkon zamanin yau ===
A cikin 1500s, [[Ferdinand Magellan]] yana neman kayan yaji a madadin Spain; a cikin [[Filipin|Philippines]], ya sami {{Lang|la|Cinnamomum mindanaense}}, wanda ke da alaƙa da ''C. zeylanicum'', cinnamon da aka samu a Sri Lanka. Wannan cinnamon daga ƙarshe ya yi gasa da cinnamon na Sri Lanka, wanda Portuguese ke sarrafawa.<ref>{{Cite journal |last=Mallari |first=Francisco |date=December 1974 |title=The Mindanao Cinnamon |journal=[[Philippine Quarterly of Culture & Society]] |volume=2 |pages=190–194 |jstor=29791158}}</ref>
A cikin 1638, 'yan kasuwa na Dutch sun kafa wani wurin kasuwanci a Sri Lanka, sun mallaki masana'antu ta 1640, kuma sun kori sauran Portuguese ta 1658. "Yankin tsibirin yana cike da shi," wani kyaftin din Dutch ya ruwaito, "kuma shine mafi kyau a duk Gabas. Lokacin da mutum yake da iska daga tsibirin, har yanzu yana iya jin cinnamon leagues takwas zuwa teku. " <ref>{{Cite book|last3=Fernand Braudel}}</ref> Kamfanin Dutch East India ya ci gaba da sake fasalin hanyoyin girbi a cikin daji kuma a ƙarshe ya fara noma itatuwan kansa.<ref>{{Cite web |last=Overmeer |first=Marjolein |title=The Dutch East India Company in Ceylon |url=https://www.schaakstukkenmuseum.nl/?p=1859&lang=en |access-date=9 January 2025 |publisher=Schaakstukkenmuseum}}</ref><ref>{{Cite web |last=Klein |first=Wouter |date=17 February 2021 |title=Plant of the Month: Cinnamon |url=https://daily.jstor.org/plant-of-the-month-cinnamon |access-date=9 January 2025 |publisher=[[JSTOR Daily]]}}</ref>
A shekara ta 1767, Ubangiji Brown na Kamfanin Burtaniya na Gabashin Indiya ya kafa Anjarakkandy Cinnamon Estate kusa da Anjarakkandi a cikin gundumar Kannur ta [[Kerala]], Indiya.<ref>{{Cite web |title=Cinnamon Valley |url=https://www.keralatourism.org/destination/cinnamon-valley-anjarakandy/501 |access-date=9 January 2025 |publisher=Kerala Tourism}}</ref> Daga baya ya zama mafi girman gidan cinye na Asiya. Birtaniya ta karɓi iko da Ceylon daga Dutch a cikin shekara ta 1796.<ref>{{Cite web |date=2011 |title=Under a Tropical Sun |url=http://www.library.mq.edu.au/digital/under/research/background.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150401230335/http://www.library.mq.edu.au/digital/under/research/background.html |archive-date=1 April 2015 |access-date=9 January 2025 |publisher=[[Macquarie University]]}}</ref>
== Shuka ==
[[Fayil:CinnamonLeaves.jpg|thumb|Bishiyoyi daga itacen cinnamon na daji]]
[[Fayil:CINNAMON_BUDS.jpg|thumb|264x264px|Fure-fure na Cinnamon]]
Cinnamon itace mai tsayi ne wanda ke da siffar ganye, ƙuƙwalwar ƙuƙwalwa, da 'ya'yan itace. Lokacin girbi kayan yaji, bark da ganye sune manyan sassan shuka da aka yi amfani da su. Koyaya, a Japan, ana girbe tushen da ya fi ƙanshi don samar da ''nikki'', wanda shine samfurin da ya bambanta da cinnamon. Ana shuka Cinnamon ta hanyar shuka itacen na tsawon shekaru biyu, sannan a yanke shi, watau, yanke rassan a matakin ƙasa. A shekara mai zuwa, kimanin sabbin shuke-shuke goma sha biyu sun fito ne daga tushen, sun maye gurbin wadanda aka yanke. Yawancin kwari kamar su ''Colletotrichum gloeosporioides'', nau'in ''Diplodia'' da ''Phytophthora cinnamomi'' (canker) na iya shafar tsire-tsire masu girma.<ref>{{Cite web |date=2017 |title=Cinnamon |url=https://www.plantvillage.org/en/topics/cinnamon/diseases_and_pests_description_uses_propagation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301092652/https://www.plantvillage.org/en/topics/cinnamon/diseases_and_pests_description_uses_propagation |archive-date=1 March 2017 |access-date=28 February 2017 |publisher=Plant Village, Pennsylvania State University}}</ref>
Dole ne a sarrafa rassan nan da nan bayan girbi yayin da ɓawon ciki har yanzu yana da ruwa. Ana aiwatar da tsokoki ta hanyar cirewa daga bangon waje, sannan a doke reshe daidai da guduma don sassauta bangon ciki, wanda sa'an nan kuma a cire shi cikin dogon juzu'i. Ana amfani da {{Cvt|0.5|mm|2}} in) kawai na gashin ciki; {{Efn|Cassia is thicker than Sri Lankan cinnamon.<ref>{{cite web|title=Learn How to Tell Ceylon Cinnamon Apart from Cassia Cinnamon|publisher=Sri Lanka Export Development Board|date=16 June 2017|url=https://www.srilankabusiness.com/blog/ceylon-cinnamon-vs-cassia.html#:~:text=As%20far%20as%20the%20texture,few%20layers%20when%20rolled%20up.|access-date=9 January 2025}}</ref>}} an watsar da ɓangaren waje, mai laushi, yana barin tsayin sinamoni mai tsawon mita wanda ke juyaw juzu'i ("quills") akan bushewa. Yankin da aka sarrafa ya bushe gaba ɗaya a cikin sa'o'i huɗu zuwa shida, idan dai yana cikin yanayi mai iska da zafi. Da zarar ya bushe, ana yanka bark ɗin zuwa 5 zuwa 10 in) don sayarwa.
Yanayin bushewa wanda bai dace ba yana ƙarfafa yaduwar kwari a cikin bark, wanda zai iya buƙatar magani ta hanyar fumigation tare da sulfur dioxide. A cikin 2011, Tarayyar Turai ta amince da amfani da sulphur dioxide a maida hankali har zuwa {{Cvt|150|mg/kg}} MG / kg (0.0024 oz / lb) don maganin ''C. verum'' bark da aka girbe a Sri Lanka.<ref>{{Cite journal |last=European Commission |author-link=European Commission |date=22 October 2010 |title=Commission Directive 2010/69/EU of 22 October 2010 |url=https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2010:279:0022:0031:EN:PDF |url-status=live |journal=[[Official Journal of the European Union]] |series=L (Legislation) |archive-url=https://web.archive.org/web/20200715201808/https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2010:279:0022:0031:EN:PDF |archive-date=15 July 2020 |access-date=13 July 2020}}</ref>
=== Nau'o'in ===
Sau da yawa ana sayar da nau'o'i da yawa a matsayin cinnamon: <ref>{{Cite journal |last=Chen |first=P. |last2=Sun |first2=J. |last3=Ford |first3=P. |date=March 2014 |title=Differentiation of the four major species of cinnamons (C. burmannii, C. verum, C. cassia, and C. loureiroi) using a flow injection mass spectrometric (FIMS) fingerprinting method |journal=[[Journal of Agricultural and Food Chemistry]] |volume=62 |issue=12 |pages=2516–2521 |bibcode=2014JAFC...62.2516C |doi=10.1021/jf405580c |pmc=3983393 |pmid=24628250}}</ref>
* ''Cinnamomum cassia'' (cassia ko Sinamon na kasar Sin, nau'in kasuwanci mafi yawanci a Amurka)
* ''C. burmanni'' (Korintje, Padang cassia, ko cinnamon na Indonesiya)
* ''C. loureiroi'' (Saigon cinnamon, Vietnamese cassia, ko Vietnamese cinnamon)
* ''C. verum'' (Sri Lanka cinnamon, Ceylon cinnamon ko Cinnamomum zeylanicum)
* ''C. citriodorum'' (Malabar cinnamon)
Cassia yana haifar da dandano mai ƙarfi, mai ɗanɗano kuma ana amfani dashi sau da yawa a yin burodi, musamman ma da alaƙa da gyaran cinnamon, yayin da yake kula da yanayin burodi da kyau. Dag cassia, cinnamon na kasar Sin yawanci matsakaici ne zuwa launin ruwan kasa, mai wuya da katako a cikin sashi, kuma ya fi kauri (2-3 in) kauri), kamar yadda ake amfani da dukkan yadudduka na bark. Ceylon cinnamon, ta amfani da ƙananan ƙanƙara na ciki kawai, yana da launin ruwan kasa mai haske da kuma mafi kyau, ƙasa da yawa, kuma mafi ƙarancin ƙwayoyin. Yana da hankali kuma yana da ƙanshi a cikin dandano fiye da cassia, kuma yana rasa yawancin dandano yayin dafa abinci.
Ana iya rarrabe barks na jinsin cikin sauƙi lokacin da suke duka, duka a cikin halaye na macroscopic da microscopic. Ceylon cinnamon sticks (quills) suna da nau'o'i masu yawa kuma ana iya sanya su cikin foda ta amfani da kofi ko mai niƙa kayan yaji, yayin da cassia sticks suna da wuyar gaske. Sau da yawa ana sayar da cinnamon na Indonesiya a cikin takalma masu kyau waɗanda suka ƙunshi wani nau'i mai kauri, wanda zai iya lalata kayan yaji ko mai niƙa kofi. Saigon cinnamon (''C. loureiroi'') da Sin cinnamon (''C. cassia'') koyaushe ana sayar da su azaman karyewar ɓawon burodi mai kauri, saboda ɓawon burodin ba shi da isasshen sauƙi don a mirgine shi cikin aljihu.
Yankin foda yana da wuyar rarrabewa, amma idan an bi da shi tare da tincture na iodine (gwaje-gwaje don starch), ana iya ganin ƙananan sakamako tare da sinam na Ceylon mai tsabta; duk da haka, lokacin da sinam ɗin Sinanci yake, ana samar da launi mai zurfi.<ref>{{Cite web |last=Grieve |first=M. |title=A Modern Herbal – Cassia (Cinnamon) |url=http://www.botanical.com/botanical/mgmh/c/cassia31.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170415012057/https://botanical.com/botanical/mgmh/c/cassia31.html |archive-date=15 April 2017 |access-date=17 April 2017 |website=botanical.com}}</ref>
=== Matsayi ===
Tsarin rarraba na Sri Lanka ya raba ƙwanƙolin cinnamon zuwa ƙungiyoyi huɗu:
* Alba, kasa da {{Cvt|6|mm}} in) a diamita
* Continental, kasa da {{Cvt|16|mm}} in) a diamita
* Mexican, kasa da {{Cvt|19|mm}} in) a diamita
* Hamburg, kasa da {{Cvt|32|mm}} in) a diamita
Wadannan kungiyoyi sun kara rarraba zuwa takamaiman maki. Misali, Mexican an raba shi zuwa M00000 na musamman, M000000 da M0000, dangane da diamita da adadin alƙawarin kowace kilogram. Duk wani yanki na bark kasa da {{Cvt|106|mm}} in) tsawo ana rarraba shi azaman quillings. Fuka-fukan sune ɓawon burodi na rassan da tsirrai. Chips su ne trimmings na quills, waje da ciki bark wanda ba za a iya raba shi ba, ko bark na kananan rassan. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=May 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Fitarwa ==
{| class="wikitable" style="float:right; width:13em; text-align:center;"
|+Fitar da Cinnamon 2023, ton<br />{{Small|2023, tonnes}}
|-
|-
|{{CHN}}
|91,892
|-
|{{VNM}}
|65,341
|-
| Indonesia
|55,213
|-
|{{LKA}}
|22,410
|-
|'''Duniya'''
|'''238,403'''
|-
| colspan="2" |{{Small|Source: [[FAOSTAT]] of the [[United Nations]]}}<ref name="faostat"/>
|}
A cikin 2023, kasashe hudu sun kai kashi 98% na samar da sinamoni a duniya, jimlar tan 238,403: [[Sin|China]], [[Vietnam]], [[Indonesiya|Indonesia]], da [[Sri Lanka]].<ref name="faostat"/>
=== Ƙarya ce ===
Cinnamon na gaskiya daga ''C. verum'' bark za a iya gauraya da cassia (''C. cassia'') a matsayin karya kuma a sayar da shi a matsayin ainihin cinnamon. A cikin wani bincike, ainihin Ceylon cinnamon bark ya ƙunshi 12-143 MG / kg na coumarin - phenolic yawanci ƙarancin abun ciki a cikin cinnamon na gaskiya - amma samfurori na kasuwa sun ƙunshi coumarin tare da matakan da suka kai 3462 MG / kg, yana nuna yiwuwar gurɓata tare da cassia a cikin cinnomon na ƙarya.<ref>{{Cite journal |last=Ananthakrishnan |first=R. |last2=Chandra |first2=Preeti |last3=Kumar |first3=Brijesh |last4=Rameshkumar |first4=K. B. |date=1 January 2018 |title=Quantification of coumarin and related phenolics in cinnamon samples from south India using UHPLC-ESI-QqQLIT-MS/MS method |journal=International Journal of Food Properties |volume=21 |pages=50–57 |doi=10.1080/10942912.2018.1437629 |s2cid=104289832 |doi-access=free}}</ref> ConsumerLab.com ta sami wannan matsala a cikin bincike na 2020; "wani kari wanda ya ƙunshi mafi girman adadin coumarin an lakafta shi azaman Ceylon cinnamon".<ref>{{Cite web |date=11 December 2020 |title=Tests Suggest Caution With Cinnamon |url=https://www.consumerlab.com/news/caution-with-cinnamon/12-11-2020/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220207205614/https://www.consumerlab.com/news/caution-with-cinnamon/12-11-2020/ |archive-date=7 February 2022 |access-date=7 February 2022 |publisher=ConsumerLab.com |language=en}}</ref>
== Amfani da abinci ==
<gallery class="center" widths="150px" heights="150px">
Fayil:“Spiced”_Tea_–_Flavoured_by_Cinnamon_and_Cardamom,_Comilla,_Bangladesh,_26_April_2014.jpg|Cinnamon-flavoured tea
Fayil:Mmm..._cinnamon_toast_(4197664913).jpg|Cinnamon toast can be made with cinnamon baked in, or just sprinkled on top.
Fayil:Ferrara-Pan-Red-Hots-Candy.jpg|Ferrara Pan Red Hots, a cinnamon-based candy
Fayil:ദന്തധാവനചൂർണ്ണം.JPG|Ground cinnamon
</gallery>
[[Fayil:Uncooked_cinnamon_roll_buns,_March_2010.jpg|left|thumb|Ruwan sinam ɗin da ba a dafa su baRuwan sinamoni]]
Ana amfani da itacen cinnamon a matsayin kayan yaji. An fi amfani da shi a cikin dafa abinci a matsayin kayan yaji da kayan ɗanɗano. Ana amfani da shi a cikin shirye-shiryen cakulan, musamman a Mexico. Ana amfani da cinnamon sau da yawa a cikin jita-jita masu ɗanɗano na kaza da ɗan rago. A Amurka da Turai, ana amfani da cinnamon da sukari don dandana hatsi, abincin burodi kamar toast, da 'ya'yan itace, musamman [[Tuffa|apples]]; ana sayar da sinamoni da sukari (sugar sinamoni) daban don irin waɗannan dalilai. Hakanan ana amfani dashi a cikin abincin Portuguese da Turkiyya don abinci mai dadi da mai dadi. Hakanan ana iya amfani da Cinnamon a cikin pickling, da kuma a cikin abubuwan sha na Kirsimeti kamar eggnog . Cinnamon foda ya kasance muhimmin kayan yaji ne don inganta dandano na Abincin Farisa, wanda aka yi amfani da shi a cikin nau'ikan miya, abin sha, da kayan zaki.
Cinnamon abu ne na yau da kullun a cikin Abincin Yahudawa a cikin al'ummomi daban-daban. A cikin dafa abinci na Sephardic, an haɗa shi cikin kayan lambu da kayan zaki kamar su <nowiki><i id="mwAkI">tishpishti</i></nowiki> da travados, dukansu biyu an tsoma su cikin ƙusa. A cikin Abincin Ashkenazi, sinamoni yana cikin jita-jita kamar burodi na zuma, da <nowiki><i id="mwAkc">kugels</i></nowiki>.<ref>{{Cite web |last=Gavin |first=Paola |date=2024-07-19 |title=Old Spice |url=https://www.tabletmag.com/sections/food/articles/old-spice-cinnamon-history |website=Tablet Magazine}}</ref> Har ila yau, yana ɗaya daga cikin "ƙananan 'yan uwa huɗu" (''rempah empat beradik'') da ke da muhimmanci a cikin [[Abincin Malay]] tare da clove, star anise da cardamom.
== Abun abinci mai gina jiki ==
Cinnamon na ƙasa yana da 11% ruwa, 81% carbohydrates (ciki har da 53% fiber na abinci), 4% furotin da 1% mai.
== Halaye ==
=== Yanayi ===
[[Fayil:Cinnamomum_verum_vs_Cinnamomum_burmanni.jpg|left|thumb|200x200px|Quills na Ceylon cinnamon (''Cinnamomum verum'', hagu) da Indonesian cinnamon (''C. burmanni'', dama) ]]
Ceylon cinnamon za a iya murkushe shi zuwa ƙananan ɓangarori da hannu, yayin da Indonesian cinnamon ke buƙatar mai haɗawa mai ƙarfi.
=== Jin daɗi, ƙanshi da ɗanɗano ===
Jin daɗin cinnamon ya samo asali ne daga mai mai mai ƙanshi wanda ya kai 0.5 zuwa 1% na abun da ke ciki.
Ana iya macerated bark na cinnamon, sannan a cire shi a cikin 80% ethanol, zuwa tincture.<ref name="2018E&ES..130a2049W">{{Cite journal |last=Waty |first=Syahdiana |last2=Suryanto |first2=Dwi |date=March 2018 |title=Antibacterial activity of cinnamon ethanol extract ( cinnamomum burmannii ) and its application as a mouthwash to inhibit streptococcus growth |journal=IOP Conference Series: Earth and Environmental Science |volume=130 |issue=1 |pages=012049 |bibcode=2018E&ES..130a2049W |doi=10.1088/1755-1315/130/1/012049 |s2cid=103168750 |doi-access=free}}</ref>
Ana iya shirya man Cinnamon mai mahimmanci ta hanyar yin amfani da itacen, macerating shi a cikin ruwan teku, sannan kuma da sauri distiling duka. Yana da launin zinariya-jaune, tare da halayyar wari na cinnamon da dandano mai zafi sosai.
Ana iya yin nanoemulsion na man Cinnamon tare da polysorbate 80, man sinamon mai mahimmanci, da ruwa, ta hanyar emulsification na ultrasonic.<ref name="s41598-021-85375-3">{{Cite journal |last=Jeong |first=Yeo-Jin |last2=Kim |first2=Hee-Eun |last3=Han |first3=Su-Jin |last4=Choi |first4=Jun-Seon |date=15 March 2021 |title=Antibacterial and antibiofilm activities of cinnamon essential oil nanoemulsion against multi-species oral biofilms |journal=Scientific Reports |language=en |volume=11 |issue=1 |pages=5911 |bibcode=2021NatSR..11.5911J |doi=10.1038/s41598-021-85375-3 |issn=2045-2322 |pmc=7971021 |pmid=33723345}}</ref><ref name="fsn3.1946">{{Cite journal |last=Fattahi |first=Reza |last2=Ghanbarzadeh |first2=Babak |last3=Dehghannya |first3=Jalal |last4=Hosseini |first4=Mohammadyar |last5=Falcone |first5=Pasquale M. |date=December 2020 |title=The effect of Macro and Nano-emulsions of cinnamon essential oil on the properties of edible active films |journal=Food Science & Nutrition |language=en |volume=8 |issue=12 |pages=6568–6579 |doi=10.1002/fsn3.1946 |issn=2048-7177 |pmc=7723223 |pmid=33312541}}</ref>
Ana iya yin macroemulsion na man Cinnamon tare da watsa homogenizer.<ref name="fsn3.1946"/><ref name="homogenizers/ultra-turrax-t-25">{{Cite web |title=Ultra-Turrax® T 25 |url=https://homogenizers.net/products/ultra-turrax-t-25 |access-date=19 May 2023 |website=Homogenizers.net }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Jin ɗanɗano da ƙanshi sun fito ne daga cinnamaldehyde, kusan 90% na mai mai mahimmanci daga gangar cinnamon.<ref>{{Cite web |last=PubChem |title=Cinnamaldehyde |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/637511 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009015010/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/637511 |archive-date=9 October 2020 |access-date=2019-10-18 |website=pubchem.ncbi.nlm.nih.gov |language=en}}</ref> Cinnamaldehyde yana lalacewa, a cikin zafi mai yawa da yanayin zafi mai yawa, zuwa styrene, kuma, ta hanyar amsawa tare da iskar oxygen yayin da yake tsufa, yana duhu a cikin launi kuma yana samar da mahadi masu resinous.<ref>{{Cite web |date=18 August 2006 |title=High daily intakes of cinnamon: Health risk cannot be ruled out |url=https://www.bfr.bund.de/cm/349/high_daily_intakes_of_cinnamon_health_risk_cannot_be_ruled_out.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307202919/https://www.bfr.bund.de/cm/349/high_daily_intakes_of_cinnamon_health_risk_cannot_be_ruled_out.pdf |archive-date=7 March 2022 |access-date=20 May 2022 |publisher=[[Federal Institute for Risk Assessment]] (BfR)}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Yokomi |first=Naoka |last2=Ito |first2=Michiho |date=1 July 2009 |title=Influence of composition upon the variety of tastes in Cinnamomi cortex |journal=Journal of Natural Medicines |volume=63 |issue=3 |pages=261–266 |doi=10.1007/s11418-009-0326-8 |issn=1861-0293 |pmid=19291358 |s2cid=9792599}}</ref>
Masu jefa kuri'a na Cinnamon sun hada da wasu mahaɗan ƙanshi 80, <ref>{{Cite journal |last=Jayaprakasha |first=G. K. |last2=Rao |first2=L. J. |year=2011 |title=Chemistry, biogenesis, and biological activities of Cinnamomum zeylanicum |journal=Critical Reviews in Food Science and Nutrition |volume=51 |issue=6 |pages=547–62 |doi=10.1080/10408391003699550 |pmid=21929331 |s2cid=34530542}}</ref> gami da eugenol, wanda aka samo a cikin mai daga ganye ko bark na itatuwan cinnamon. <ref>{{Cite web |date=6 August 2002 |title=Oil of cinnamon |url=https://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@rn+@rel+8007-80-5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170305031735/https://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@rn+@rel+8007-80-5 |archive-date=5 March 2017 |access-date=29 November 2016 |publisher=[[Toxicology Data Network]] (TOXNET)}}</ref>
==== Abin sha mai ɗanɗano ====
Ana amfani da Cinnamon a matsayin ɗanɗano a cikin ruwan inabi na cinnamon, kamar whiskey mai ɗanɗano na cinnamon a Amurka, da {{Transl|el|[[rakomelo]]}}, brandy na cinnamon.
== Binciken da ya shafi kiwon lafiya ==
Cinnamon yana da dogon tarihin amfani a cikin maganin gargajiya a matsayin taimakon narkewa. Koyaya, binciken zamani ba su iya samun shaidar wani muhimmin sakamako na magani ko warkewa ba.<ref name="nccih">{{Cite web |date=2016 |title=Cinnamon |url=https://www.nccih.nih.gov/health/cinnamon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301111423/https://nccih.nih.gov/health/cinnamon |archive-date=1 March 2017 |access-date=28 February 2017 |website=[[National Center for Complementary and Integrative Health]] |publisher=[[National Institutes of Health]]}}</ref>
Reviews of clinical trials reported lowering of fasting plasma glucose and inconsistent effects on hemoglobin A1C (HbA1c, an indicator of chronically elevated plasma glucose).<ref name="Costello2016">{{Cite journal |last=Costello |first=Rebecca B. |last2=Dwyer |first2=Johanna T. |last3=Saldanha |first3=Leila |last4=Bailey |first4=Regan L. |last5=Merkel |first5=Joyce |last6=Wambogo |first6=Edwina |date=2016 |title=Do Cinnamon Supplements Have a Role in Glycemic Control in Type 2 Diabetes? A Narrative Review |journal=[[Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics]] |volume=116 |issue=11 |pages=1794–1802 |doi=10.1016/j.jand.2016.07.015 |pmc=5085873 |pmid=27618575}}</ref><ref name="Allen2013">{{Cite journal |last=Allen |first=Robert W. |last2=Schwartzman |first2=Emmanuelle |last3=Baker |first3=William L. |last4=Coleman |first4=Craig I. |last5=Phung |first5=Olivia J. |date=2013 |title=Cinnamon use in type 2 diabetes: an updated systematic review and meta-analysis |journal=[[The Annals of Family Medicine]] |volume=11 |issue=5 |pages=452–459 |doi=10.1370/afm.1517 |pmc=3767714 |pmid=24019277}}</ref><ref name="Akilen2012">{{Cite journal |last=Akilen |first=Rajadurai |last2=Tsiami |first2=Amalia |last3=Devendra |first3=Devasenan |last4=Robinson |first4=Nicola |date=20 April 2012 |title=Cinnamon in glycaemic control: Systematic review and meta analysis |journal=[[Clinical Nutrition (journal)|Clinical Nutrition]] |volume=31 |issue=5 |pages=609–615 |doi=10.1016/j.clnu.2012.04.003 |pmid=22579946}}</ref><ref name="Leach2012">{{Cite journal |last=Leach |first=Matthew J. |last2=Kumar |first2=Saravana |date=12 September 2012 |title=Cinnamon for diabetes mellitus |journal=[[Cochrane Database of Systematic Reviews]] |volume=2012 |issue=9 |pages=CD007170 |doi=10.1002/14651858.CD007170.pub2 |pmc=6486047 |pmid=22972104}}</ref><ref name="Namazi2019">{{Cite journal |last=Namazi |first=Nazli |last2=Khodamoradi |first2=Kajal |last3=Khamechi |first3=Seyed Peyman |last4=Heshmati |first4=Javad |last5=Ayati |first5=Mohammad Hossein |last6=Larijani |first6=Bagher |date=April 2019 |title=The impact of cinnamon on anthropometric indices and glycemic status in patients with type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis of clinical trials |journal=[[Complementary Therapies in Medicine]] |volume=43 |pages=92–101 |doi=10.1016/j.ctim.2019.01.002 |pmid=30935562 |s2cid=81727505}}</ref> Four of the reviews reported a decrease in fasting plasma glucose,<ref name="Costello2016" /><ref name="Allen2013" /><ref name="Akilen2012" /><ref name="Namazi2019" /> only two reported lower HbA1c,<ref name="Costello2016" /><ref name="Akilen2012" /> and one reported no change to either measure.<ref name="Leach2012" /> The Cochrane review noted that trial durations were limited to 4 to 16 weeks, and that no trials reported on changes to quality of life, morbidity or mortality rate. The Cochrane authors' conclusion was: "There is insufficient evidence to support the use of cinnamon for type 1 or type 2 [[Ciwon suga|diabetes mellitus]]."<ref name="Leach2012" /> Citing the Cochrane review, the U.S. National Center for Complementary and Integrative Health stated: "Studies done in people don't support using cinnamon for any health condition."<ref name="nccih"/> However, the results of the studies are difficult to interpret because it is often unclear what type of cinnamon and what part of the plant were used.<ref>{{Cite web |title=Cinnamon |url=https://www.nccih.nih.gov/health/cinnamon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210625060646/https://www.nccih.nih.gov/health/cinnamon |archive-date=25 June 2021 |access-date=20 June 2021}}</ref>
Wani meta-analysis na gwajin kari na cinnamon tare da ma'aunin lipid ya ba da rahoton ƙananan cholesterol da triglycerides, amma babu manyan canje-canje a cikin LDL-cholesterol ko HDL-cholesterol.<ref>{{Cite journal |vauthors=Maierean SM, Serban MC, Sahebkar A, Ursoniu S, Serban A, Penson P, Banach M |date=2017 |title=The effects of cinnamon supplementation on blood lipid concentrations: A systematic review and meta-analysis |url=http://researchonline.ljmu.ac.uk/6931/1/cinnamon.pdf |url-status=live |journal=J Clin Lipidol |volume=11 |issue=6 |pages=1393–1406 |doi=10.1016/j.jacl.2017.08.004 |pmid=28887086 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428043735/http://researchonline.ljmu.ac.uk/6931/1/cinnamon.pdf |archive-date=28 April 2019 |access-date=27 November 2018}}</ref> Wani ya ba da rahoton cewa babu wani canji ga nauyin jiki ko juriya ta insulin.<ref name="Namazi2019"/>
== Rashin guba ==
{{Notelist}}
Binciken tsari na Abubuwan da suka faru sakamakon amfani da cinnamon ya ba da rahoton cututtukan gastrointestinal da halayen rashin lafiyan a matsayin mafi yawan cututtukani da aka ruwaito akai-akai.<ref>{{Cite journal |last=Hajimonfarednejad |first=M. |last2=Ostovar |first2=M. |last3=Raee |first3=M. J. |last4=Hashempur |first4=M. H. |last5=Mayer |first5=J. G. |last6=Heydari |first6=M. |date=1 April 2019 |title=Cinnamon: A systematic review of adverse events |journal=[[Clinical Nutrition (journal)|Clinical Nutrition]] |volume=38 |issue=2 |pages=594–602 |doi=10.1016/j.clnu.2018.03.013 |pmid=29661513 |s2cid=4942968}}</ref>
A cikin shekara ta 2008, Hukumar Kula da Abinci ta Turai ta yi la'akari da guba na coumarin, wani bangare na cinnamon, kuma ta tabbatar da matsakaicin abin da aka ba da shawarar yau da kullun (TDI) na 0.1 MG na coumary a kowace kilo na nauyin jiki. An san Coumarin da haifar da lalacewar hanta da koda a cikin babban taro da tasirin metabolism a cikin mutane tare da CYP2A6 polymorphism.<ref name="efsa">{{Cite journal |date=7 October 2008 |title=Coumarin in flavourings and other food ingredients with flavouring properties - Scientific Opinion of the Panel on Food Additives, Flavourings, Processing Aids and Materials in Contact with Food (AFC) |journal=[[EFSA Journal]] |volume=6 |issue=10 |page=793 |doi=10.2903/j.efsa.2008.793 |doi-access=free}}</ref> Dangane da wannan kimantawa, [[Tarayyar Turai]] ta kafa jagora don matsakaicin abun ciki na coumarin a cikin kayan abinci na 50 MG a kowace kilo na gurasar a cikin abinci na yanayi, da 15 MG a kowace kg a cikin abinci da aka dafa yau da kullun. Matsakaicin TDI da aka ba da shawarar na 0.1 MG na coumarin a kowace kilo na nauyin jiki ya yi daidai da 5 MG na coomarin (ko 5.6 g C. verum tare da 0.9 MG coumarin da gram) don nauyin jiki na 50 kg. C kamar yadda aka nuna a cikin tebur da ke ƙasa:
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |
! colspan="2" |''C. cassia''
! colspan="2" |''C. verum''
|-
!Min
!Max
!Min
!Max
|-
|mg coumarin / g cinnamon
|0.085 MG/g
|12.18 mg/g (He et al., 2005) <ref name="dan">{{Cite journal |last=Ballin |first=Nicolai Z. |last2=Sørensen |first2=Ann T. |year=2014 |title=Coumarin content in cinnamon containing food products on the Danish market |url=http://www.foedevarestyrelsen.dk/SiteCollectionDocuments/Laboratorie/Food%20Control%20-%20Coumarin%20in%20Danish%20Food%20Products.pdf |url-status=live |journal=Food Control |volume=38 |pages=198–203 |doi=10.1016/j.foodcont.2013.10.014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140802005156/http://www.foedevarestyrelsen.dk/SiteCollectionDocuments/Laboratorie/Food%20Control%20-%20Coumarin%20in%20Danish%20Food%20Products.pdf |archive-date=2 August 2014 |access-date=9 December 2015}}</ref>
|0.007 MG/g
|0.9 MG/g
|-
|TDI cinnamon a nauyin jiki na 50 kg (bw)
|58.8 g/bw
|0.4 g/bw
|714.3 g/bw
|'''5.6 g/bw '''
|}
Saboda canjin adadin coumarin a cikin ''C. cassia'', yawanci sama da 1.0 MG na coumarin da g na cinnamon kuma wani lokacin har zuwa sau 12 wannan, C.''C. cassia'' yana da ƙananan iyakar matakin cin abinci mai aminci don manne wa TDI da ke sama.<ref name="dan"/> Sabanin haka, ''C. verum'' yana da ƙananan coumarin kawai.<ref name="Wang2013">{{Cite journal |last=Wang |first=Yan-Hong |last2=Avula |first2=Bharathi |last3=Nanayakkara |first3=N. P. Dhammika |last4=Zhao |first4=Jianping |last5=Khan |first5=Ikhlas A. |year=2013 |title=Cassia cinnamon as a source of coumarin in cinnamon-flavored food and food supplements in the United States |url=https://cinnamonvogue.com/DOWNLOADS/Cinnamon_and_coumarin.pdf |url-status=dead |journal=[[Journal of Agricultural and Food Chemistry]] |volume=61 |issue=18 |pages=4470–4476 |bibcode=2013JAFC...61.4470W |doi=10.1021/jf4005862 |pmid=23627682 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505233039/http://www.cinnamonvogue.com/DOWNLOADS/Cinnamon_and_coumarin.pdf |archive-date=5 May 2015 |access-date=13 April 2019}}</ref>
A watan Maris na shekara ta 2024, Hukumar Abinci da Magunguna ta Amurka ta ba da shawarar tunatarwa ta son rai a kan nau'ikan cinnamon guda shida saboda gurɓataccen gubar, <ref>{{Cite web |date=6 March 2024 |title=FDA Alert Concerning Certain Cinnamon Products Due to Presence of Elevated Levels of Lead |url=https://www.fda.gov/food/alerts-advisories-safety-information/fda-alert-concerning-certain-cinnamon-products-due-presence-elevated-levels-lead |access-date=27 May 2024 |website=[[Food and Drug Administration]]}}</ref> bayan binciken da ya samo asali daga rahotanni 500 na guba na yara a duk faɗin Amurka. FDA ta yanke shawarar cewa an lalata cinnamon tare da gubar chromate.<ref>{{Cite web |date=16 April 2024 |title=Investigation of Elevated Lead & Chromium Levels: Cinnamon Applesauce Pouches (November 2023) |url=https://www.fda.gov/food/outbreaks-foodborne-illness/investigation-elevated-lead-chromium-levels-cinnamon-applesauce-pouches-november-2023 |access-date=27 May 2024 |website=[[Food and Drug Administration]]}}</ref>
== Gidan wasan kwaikwayo ==
{{Reflist|30em}}
== Dubi kuma ==
{{Herbs & spices|state=expanded}}
* ''Canella'', shuka da aka sani da "cinnamon na daji" ko "farin cinnamon"
* ''Cinnamomea'', adjective na Neo-Latin wanda ke nufin 'launi mai laushi'
* Ƙalubalen Cinnamon
* Jerin kayan abinci da kayan yaji
== Bayani ==
{{Transient receptor potential channel modulators}}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pb3r5fkq9w64v8m852jqpbzcqttyrlu
Kwalejin Gwamnatin Tarayya, Minna
0
115375
836049
708801
2026-05-14T22:44:08Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836049
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwalejin Gwamnatin Tarayya, Minna,''' Kwalejin Sakandare ce ta Gwamnatin Tarayya da ke Minna, [[Chanchaga]], [[Neja|Jihar Neja]] kuma tana daya daga cikin Makarantun Hadin Kai na Tarayya. <ref>{{Cite web |last=Hotels.ng |title=Federal Government College Minna |url=https://hotels.ng/places/school/4374-federal-government-college-minna |access-date=2020-08-21 |website=Hotels.ng |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018-08-30 |title=Full list of Federal Unity Schools in Nigeria |url=https://www.pulse.ng/communities/student/fg-colleges-full-list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/0p1dd2g |access-date=2020-08-21 |website=Pulse Nigeria |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Federal Unity Colleges |url=https://education.gov.ng/federal-unity-colleges/ |access-date=2024-03-24 |website=Federal Ministry of Education |language=en-US}}</ref>
An gina ta kuma ta fara ayyukansa a cikin Janairu 1979 a wani wuri na wucin gadi da aka sani da Kwalejin Malamai na Gwamnati. <ref>{{Cite web |title=Federal Government College Minna, Tungan Goro Road, Chanchaga Local Government Area, Minna (2020) |url=https://www.schoolandcollegelistings.com/NG/Minna/143821745685068/Federal-Government-College-Minna |access-date=2020-08-21 |website=www.schoolandcollegelistings.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Federal Government College, Minna {{!}} About us |url=https://fgcminna.com/about-us |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515101733/https://fgcminna.com/about-us |archive-date=2021-05-15 |access-date=2020-08-21 |website=fgcminna.com}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
6xaaxe6gd9b645unljh6nt7cxroyqj1
Kwalejin Gwamnatin Tarayya, Jos
0
115394
836048
708964
2026-05-14T22:43:54Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836048
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwalejin Gwamnatin Tarayya, [[Jos]]''' (FGC Jos) makarantar sakandare ce ta Gwamnatin Tarayyar, wacce [[Ma'aikatar Ilimi ta Tarayyan Najeriya|Ma'aikatar Ilimi ta Tarayya]], Najeriya ke gudanarwa.<ref>{{Cite web |title=LIST: Federal Unity Colleges in Nigeria {{!}} Premium Times Nigeria |url=https://www.premiumtimesng.com/list-federal-unity-colleges-nigeria |access-date=2022-01-31 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=wahab |first=bayo |date=2018-08-30 |title=Full list of Federal Unity Schools in Nigeria |url=https://www.pulse.ng/communities/student/fg-colleges-full-list-of-federal-unity-schools-in-nigeria/0p1dd2g |access-date=2022-01-31 |website=Pulse Nigeria |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> makarantar hadin kai ce da ke shirya yara maza da mata don nan gaba. FGC Jos tana kan hanyar [[Tarihin Zariya|Zaria]], a [[Jos]] babban birnin Jihar [[Plateau (jiha)|Plateau]] a yankin arewa maso tsakiyar Najeriya, Yammacin Afirka.<ref>{{Cite web |date=2019-08-29 |title=FGC Jos School Fees For New Students (JSS1 & SS1) 2021/2022 Session |url=https://schoolings.org/fgc-jos-school-fees-for-new-students/ |access-date=2022-01-31 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Federal Government College Jos Archives |url=https://www.today.ng/topic/federal-government-college-jos |access-date=2022-01-31 |website=TODAY |language=en-US}}</ref>
== Gidaje ==
Gidan Shere, Gidan Dilimi, Gidan Masu Kafa, Gidan Nok; Lamingo da Diye (Ga 'yan mata)
== Sanannen tsofaffin ɗalibai ==
* Mohammed Magaji - Kwamishinan Kudi, Jihar Gombe.
* [[Nenadi Usman]] - Tsohon Ministan Kudi na Najeriya
* Mascot Kalu - Tsohon Gwamna mai neman izini, Jihar Abia kuma tsohon Shugaban Ma'aikata ga Gwamnan Jihar Abía
* Mohammed Saidu - Kwamishinan Muhalli, Jihar Gombe
* [[Mohammed Umar Bago]] - Babban Gwamna, Jihar Nijar.
* H. E. Jakadan Martin Senkom Adam - Jakadan Najeriya a Cote D har ma
* Dokta Onyekachi Onubogu - Shugaban kasa, FGC Jos Alumni
* Farfesa Terrumun Swende - Babban Darakta na Kiwon Lafiya, Asibitin Koyarwa na Jami'ar Jihar Benue
* Dokta Maikanti Kachalla Baru (ya mutu) - Tsohon Manajan Darakta na NNPC
* Mista Alfred Agaba Agba - Babban Mataimakin Musamman ga Shugaban Najeriya
* Jakadan Haruna Ginsau - Shugaban kwamitin, Hukumar Raya Arewa maso Gabas
* Farfesa Abdulkarim Kana - Babban Lauyan Najeriya
* Barrister Okey Ajunwa - Babban Lauyan Najeriya
* Efe Money - Mai zane <ref>{{Cite web |last=LHX |first=TRANSSION |title=Efe Money Songs MP3 Download, New Songs & Albums {{!}} Boomplay |url=https://www.boomplay.com/artists/47937 |access-date=2025-03-22 |website=Boomplay Music - WebPlayer |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
3s64we7ypor3w0qtg5qge64jkngbcv4
Littattafai don Afirka
0
117308
836139
732032
2026-05-15T08:35:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836139
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Littattafai domin [[Afirka]] (BFA) ''' kungiya ce mai zaman kanta ta 501 (c) (3) wacce aka sadaukar da ita don tattarawa, tsarawa, jigilar kaya, da kuma rarraba littattafai ga yara da manya a nahiyar Afirka. BFA tana da hedikwatar a St. Paul, [[Minnesota]], ta Kasar Amurka, kuma tana da ɗakunan ajiya a St. Pablo da Marietta, [[Georgia]]. Littattafai domin Afirka ita ce mafi girman mai ba da gudummawa na rubutu da littattafan ɗakunan karatu <ref>{{Cite web |last=Matemba-Mutasa |first=Panashe |last2=Reporter |first2=Mshale |date=2022-06-15 |title=Books for Africa aims to beat own record of books sent to continent |url=https://mshale.com/2022/06/15/books-africa-aims-beat-record-books-continent/ |access-date=2023-10-13 |website=Mshale |language=en-US}}</ref> zuwa yankin, tana aika littattafai sama da miliyan 50 kuma tana hidima ga dukkan ƙasashe dake nahiyar Afirka tun a shekarar 1988. A cikin shekarar ne ta samu kasafin kuɗi ta 2020, BFA ta aika da littattafai miliyan 3.7 masu daraja sama da dala miliyan 38, da kuma kwamfutoci 167 GA masu karatu ta e-mail waɗanda ke dauke da kusan littattafan dijital 300,000, na ɗakunan karatu na doka da haƙƙin ɗan adam guda shida zuwa ƙasashe 20 na nahiyar Afirka. Fiye da dala miliyan 3.2 aka tara a wannan shekarar don aika waɗannan littattafan ga ɗaliban nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |title=Books For Africa |url=https://www.booksforafrica.org/index.html |access-date=2018-11-22 |website=Books for Africa}}</ref>
Don rufe farashin jigilar kayayyaki ($11,000 don jigilar akwati mai ƙafa 40 tare da kusan littattafai 22,000 zuwa tashar jiragen ruwa ta yanki Afirka), Littattafai don Afirka sun dogara ne da Wana gudummawa da abokan tarayya tare da Littattafai na Duniya mafi kyau, kamfanin kasuwanci na zamantakewa wanda ke gudanar da littattafai don tara kudade don masu zaman kansu. Littattafan Duniya mafi Kyau shine babbar hanyar BFA ta samun kudade kuma babbar hanyar su ta littattafan sakandare. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=June 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
Littattafai domin nahiyar Afirka sun sami ƙididdigar taurari 4 guda tara a jere daga Charity Navigator, <ref>{{Cite web |title=Charity Navigator - Rating for Books For Africa |url=http://www.charitynavigator.org/index.cfm?bay=search.summary&orgid=3373#.UnFaoF8o7cs |access-date=2018-11-22 |website=Charity Navigator |language=en}}</ref> da kuma ƙididdigat 100% a cikin lissafi da nuna gaskiya. domin ya cika dukkan ka'idojin da Majalisar Binciken Ayyuka ta kafa.<ref>{{Cite web |title=Charities Review Council: Where Donors and Nonprofits Meet |url=http://www.smartgivers.org/ |access-date=2018-11-22 |website=Charities Review Council |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Bayani da Manazarta ==
<references />
6wwyhc70g68k7ims8587kg5ry35q6iq
LeapFrog Tag
0
117411
836100
719076
2026-05-15T05:40:40Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836100
wikitext
text/x-wiki
'''LeapFrog Tag''' wani nau'in hannu ne na lantarki wanda ke adana sauti don littattafan takarda masu mallakar da LeapFog Enterprises suka yi. Lokacin da ake amfani da stylus ana bincika shi a fadin shafin littafi, yana kunna stylus don kunna sauti da aka riga aka ɗauka a cikin stylus. Lokacin da aka bincika kalma, alal misali, stylus "yana karanta" kalmar da babbar murya ga mai amfani. Mai amfani kuma na iya kunna wasanni daban-daban ta hanyar wannan dabarar. LeapFrog Enterprises ta gabatar da shi a matsayin magajin LeapPad wanda ya zama dandamali don littattafan mu'amala.<ref>{{Cite web |title=Leapfrog: Tag - The Amazing Touch Reading System |url=http://www.leapfrog.com/tag/ |access-date=4 July 2010 |website=Leapfrog.com}}</ref> Tag stylus da littattafan Tag masu mallakar an yi niyya ne ga yara ƙanana da ke koyon karatu.
Mai karatu na Tag yana ba da madadin ko dai Littattafan sauti ko kuma mai sa ido yana karantawa da babbar murya, musamman kafin yara su iya karatu a wani matakin. Yana iya koyar da sauti kuma ya taimaka wa yara su bunkasa ma'anar karatu mai zaman kansa, wanda, bi da bi, ya taimaka musu su zama masu karatu mafi kyau.<ref name="Sharpe">{{Cite web |title=Reading Aloud—Is It Worth It? |url=http://www.educationworld.com/a_curr/curr213.shtml |access-date=23 January 2018 |website=Educationworld.com}}</ref>
LeapFrog ya haɓaka sunayen sarauta da littattafai da yawa waɗanda ke da niyyar takamaiman ƙwarewar sauti. Ana iya amfani da waɗannan saiti a matsayin kari don tallafawa karatun karatu ko karatu da rubutu a halin yanzu ana aiwatar da shi a cikin aji. LeapFrog's Tag reader yana samuwa ga ƙwarewar ilmantarwa iri-iri na ɗalibai. Saboda an tsara masu karatu tare da cikakken karatu da kuma fahimtar kalma ta mutum wannan yana ba da damar bambanci. Tag kuma yana taimaka wa ɗalibai su koyi Turanci a matsayin yare na biyu.
== Fasahar ==
[[File:LeapFrog_Tag_lowercase_a_with_dot_pattern.png|frame|Labarin da ba a bayyana ba "a" a cikin littafin Tag an gano shi ne ta hanyar tsarin dots a duk faɗin.]]
Tag yana buƙatar kwamfutar [[Microsoft Windows]] ko Mac OS da ke gudana da software na LeapFrog Connect don cika Tag tare da sauti don littattafai. Software ɗin yana sauke sauti daga shafin yanar gizon LeapFrog kuma yana watsa shi zuwa Tag ta hanyar kebul na USB.<ref>{{Cite web |title=Customer Support: Tag Reading System |url=http://www.leapfrog.com/en/pages/support/product_pages/tag.html |access-date=4 July 2010 |website=Leapfrog.com |archive-date=4 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100704072015/http://www.leapfrog.com/en/pages/support/product_pages/tag.html |url-status=dead }}</ref>
Na'urar alkalami ta Tag tana aiki tare da littattafan da aka yi na musamman waɗanda suka haɗa da tsarin gani na ƙananan ƙuƙwalwa don tayar da mai karatu. Wani stylus ya taɓa littafin don kunna na'urar Tag, kuma na'urar, ta hanyar nazarin tsarin da aka buga, tana duba littafin da ake karantawa da kuma ainihin matsayinta a cikin littafin. Tare da littafin da matsayi da aka sani, na'urar Tag tana neman sauti mai dacewa don kunnawa don wannan wuri a cikin littafin kuma tana kunna shi. Anoto ne ya ba da izinin wannan dabarar don gane matsayi.
Tag ya haɗa da na'urar jiha don sauƙaƙe wasan a ''k'' shafukan littattafai da aka tsara musamman, tare da wasanni kamar, "Bincika wasikar da ke sa sauti k. " Hakanan yana tattara kididdiga game da amfani don sake haɗawa da software da gabatar da lada na lantarki ga mai koyo da kuma taimaka wa iyaye saka idanu kan ci gaban ilmantarwa.
Takaddun shaida na Amurka 6502756, 6548768, 6666376, 6667695, 6674427, 6732927, 6836555, 7224348, da 7281664; duk da haka yawancin waɗannan takardun shaida sun ƙare.
== Bayanan da aka ambata ==
865e3d2yd5pvr7f0nig4dyid12wii1z
Kwabena Agyapong
0
118300
836032
743718
2026-05-14T22:10:30Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836032
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwabena Agyei Agyapong''' (an haife shi a ranar 6 ga watan Maris na shekara ta 1962) injiniyan farar hula ne kuma [[ɗan siyasa]] Dan Ghana.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Agyapong a ranar 6 ga Maris 1962, a [[Kumasi]], Babban Birnin [[Yankin Ashanti]] na [[Ghana]] . Shi dan Mai Shari'a ne Kwadwo Agyei Agyepong, daya daga cikin alƙalai uku na Ghana waɗanda aka sace kuma aka kashe su a farkon shekarun Majalisar Tsaro ta Ghana. (PNDC). Ya yi karatun sakandare a Makarantar Mfantsipim .
== Rayuwa a cikin siyasa ==
Agyapong na cikin New Patriotic Party of Ghana . Ya zama mai aiki a siyasar Ghana lokacin da Ghana ta sake shiga mulkin tsarin mulki bayan sama da shekaru goma na mulkin soja. Ya taka rawa a cikin kamfen ɗin 'yan takarar shugaban kasa na NPP [[Albert Adu Boahen]] a shekarar 1992, [[John Kufuor]] a shekarar 1996. Ya kuma taka rawar gani a yakin neman zaben [[Nana Akufo-Addo]] don lashe zaben shugaban kasa a shekarar 1998 amma daga baya ya taka rawar gani wajen kokarin jam'iyyar gaba daya a lokacin babban zaben 2000 wanda John Kufuor ya lashe. Ya sake shiga cikin wannan a shekara ta 2004.
Ya yi aiki a matsayin Sakataren yada labarai na Shugaban Ghana [[John Kufuor]] daga 2001 zuwa 2006. Kwabena Agyapong na ɗaya daga cikin masu neman takara 17 waɗanda suka yi takara don zaɓen jam'iyyar don maye gurbin John Agyekum Kuffuor a matsayin dan takarar shugaban kasa na Babban Zabe na Ghana na 2008, <ref>{{Cite web |date=30 November 2001 |title=17 questions for 17 presidential aspirants |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/artikel.php?ID=130188 |access-date=15 December 2017 |website=GhanaWeb |language=en}}</ref> A cikin 2014, Kwabena Agiapong ya tsaya a matsayin Babban Sakatare na Jam'iyyar kuma ya ci nasara. Koyaya, shi da shugaban jam'iyyar, Paul Afoko sun fuskanci juriya mai yawa a ƙoƙarin yin ayyukansu.<ref>{{Cite web |date=13 April 2014 |title=Afoko, Kwabena Agyapong, Sammy Awuku in – Jake, Sir John out |url=http://citifmonline.com/2014/04/13/provisional-results-afoko-kwabena-agyepong-sammy-awuku-in-jake-sir-john-out/ |access-date=20 October 2025 |archive-date=28 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150528155604/http://citifmonline.com/2014/04/13/provisional-results-afoko-kwabena-agyepong-sammy-awuku-in-jake-sir-john-out/ |url-status=dead }}</ref>
Kwabena Agyapong da Mataimakin Shugaban jam'iyyar, Sammy Crabbe jam'iyyar ta dakatar da su daga mukaman su bayan karbar korafe-korafe daga wasu mambobin jam'iyyar. Wannan ya faru ne bayan an dakatar da Shugaban jam'iyyar a baya ta hanyar irin wannan tsari. Afoko da Crabbe sun nuna cewa suna da ƙalubalen shari'a game da dakatarwarsu wanda suke da'awar an yi shi ba bisa ka'ida ba. ,<ref>{{Cite web |title=NPP suspends Kwabena Agyepong, Crabbe indefinitely - MyJoyOnline.com |url=http://www.myjoyonline.com/politics/2015/December-10th/npp-suspends-kwabena-agyepong-crabbe-indefinitely.php |access-date=15 December 2017 |website=Myjoyonline. |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201104447/http://www.myjoyonline.com/politics/2015/december-10th/npp-suspends-kwabena-agyepong-crabbe-indefinitely.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Sammy Crabbe vows to expose NPP 'coup makers' in court - MyJoyOnline.com |url=http://www.myjoyonline.com/politics/2016/January-20th/sammy-crabbe-vows-to-expose-npp-coup-makers-in-court.php |access-date=15 December 2017 |website=Myjoyonline. |archive-date=1 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170601120029/http://www.myjoyonline.com/politics/2016/january-20th/sammy-crabbe-vows-to-expose-npp-coup-makers-in-court.php |url-status=dead }}</ref>
== Rikici ==
Bayan sun lashe zaben su tare da wasu, Kwabena Agyapong da Shugabancin Jam'iyyar, Paul Afoko sun fuskanci juriya mai yawa. Abubuwa sun zo kan gaba lokacin da aka kira taron jam'iyya lokacin da Afoko ta fita daga Ghana kuma Agyapong tana [[Kumasi]]. Daga baya, su biyun sun zagaya kasar don saduwa da jami'an jam'iyyar amma wasu magoya bayan jam'iyyar sun kore su kuma 'yan sanda sun cece su.<ref>
{{Cite web |title=Irate NPP supporters chase out Afoko, Agyepong in U/E region |url=http://www.starrfmonline.com/1.3739031 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522111641/http://www.starrfmonline.com/1.3739031 |archive-date=22 May 2015 |access-date=28 May 2015}}
</ref> Shugaban Jam'iyyar na yankin, Adam Mahama ya tabbatar da harin a kan su biyu amma daga baya ya nemi gafara.<ref>
{{Cite web |title=New Home |url=http://ghanacrusader.com/upper-east-npp-chairman-apologizes-to-afoko-agyapong/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403165653/http://www.ghanacrusader.com/upper-east-npp-chairman-apologizes-to-afoko-agyapong/ |archive-date=3 April 2016 |access-date=15 December 2017 |website=GhanaCrusader - Latest News in Ghana and Beyond |language=en-US}}
</ref> A cikin dare na 20 ga Mayu 2015, 'yan fashi sun kai wa Adam Mahama hari wadanda suka zuba masa acid. Ya mutu a asibiti a ranar 21 ga Mayu 2015. <ref>{{Cite web |title=Photos: Upper East NPP chairman dies after acid attack - MyJoyOnline.com |url=http://www.myjoyonline.com/politics/2015/May-21st/upper-east-assailants-pour-acid-on-npp-chairman.php |access-date=15 December 2017 |website=Myjoyonline. |archive-date=15 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215221214/http://www.myjoyonline.com/politics/2015/May-21st/upper-east-assailants-pour-acid-on-npp-chairman.php |url-status=dead }}</ref> Kafin mutuwarsa, an zargi Adam Mahama da cewa ya ambaci cewa ɗan'uwan Paul Afoko, Gregory yana ɗaya daga cikin waɗanda suka kai masa hari kuma suka zuba masa acid. Daga baya 'yan sanda suka kama Gregory, suka bincika kuma suka gabatar da shi a gaban kotuna.<ref>{{Cite web |date=26 May 2015 |title=Afoko's brother in court over Adam Mahama's death [Photos] |url=http://citifmonline.com/2015/05/26/afokos-brother-in-court-photos/ |access-date=20 October 2025 |archive-date=27 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150527203321/http://citifmonline.com/2015/05/26/afokos-brother-in-court-photos/ |url-status=dead }}</ref> Ya yi kira ga a kori Paul Afoko da Agyapong daga jam'iyyar, wanda ya fara kafin kisan duk da haka ya ci gaba da girma.
Bayan da hanyoyi da yawa don fitar da su daga jam'iyyar sun gaza, wasu mambobin jam'iyyar suka yi korafi ga kwamitin horo na jam'iyyar, wanda ya ba da shawarar dakatar da Afoko. An dakatar da Afoko duk da cewa ya yi jayayya da halattaccen dakatarwar. Daga baya an yi amfani da wannan hanyar don dakatar da Kwabena Agyapong da kuma Mataimakin Shugaban jam'iyyar, Sammy Crabbe .
== Rayuwa ta mutum ==
Ya halarci Makarantar Mfantsipim a Cape Coast kuma ya sami digiri na BSc a Injiniyanci daga [[Jami'ar Kimiyya da Fasaha ta Kwame Nkrumah]] a Kumasi . Kwabena Ayepong na dogon lokaci ya dauki bakuncin shirye-shiryen wasanni a gidan talabijin na jihar Ghana mallakar Kamfanin Watsa Labarai na Ghana.
Agyapong ya yi aiki na dogon lokaci tare da Hukumar Hanyar Ghana. Ya kuma mallaki kamfanin injiniya, Constro Consult Limited . Kwabena Agyapong ta auri Lawrencia Agyapong kuma tana da 'ya'ya uku.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
25n891azb71owf93k1pyb5mvyo773qy
Kogin Ikpoba
0
118616
835888
800514
2026-05-14T16:43:11Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835888
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river}}Kogin Ikpoba wata hanya ce ta ruwa a kudancin Najeriya, tana ratsa Jihar Edo tare da samar da albarkatu ga mazauna birnin Benin da yankunan da ke kusa. Kogin ya taso daga yankin Ishan Plateau, kuma yana ratsa birnin Benin kuma yana malala wani yanki mai fadin murabba'in mita 922 km2 (356 sq mi) . Yana samar da ruwan sha mai tsafta, yana samar da wutar lantarki ta ruwa, kuma yana tallafawa ban ruwa na noma. Ruwan kogin yana shafar bambancin ruwan sama na yanayi. Ruwa mai tsafta yana ba da gudummawa kusan kashi 56% na jimlar fitarsa, yayin da sauran kashi 44% ya fito ne daga kwararar ƙasa. A sassan sama, kogin yana da tsarin magudanar ruwa mai zurfi kuma ruwan karkashin kasa daga Tsarin Benin yana ci gaba da gudana, wanda ke tabbatar da kwararar ruwa mai daidaito a duk shekara. Bincike ya gano ƙarfe masu nauyi kamar cadmium, gubar, da mercury, wanda hakan ya haifar da damuwa game da gurɓatar sharar masana'antu da ta gida.
Beyond its environmental importance, the Ikpoba River holds historical and cultural significance. Since the 15th century, it has been considered a spiritual guardian of Benin City, especially after {{Lang|bin|[[Oba of Benin|Oba]]}} Ewuare the Great was believed to have fortified it against external threats. Over time, the river has become an object of religious reverence and is often worshipped during times of crisis. Its name is embedded in the traditions of the [[Mutanen Edo|Bini people]]. An infrastructure on the river is the [[Ikpoba Dam]], initially impounded in 1975 and officially commissioned in 1987. The dam functions as a reservoir for public water supply, delivering an estimated {{Cvt|90,000|m3/day}} of water to residents of Benin City. However, the reservoir has experienced siltation, resulting in a 23.16% loss of capacity due to sediment deposition. Periodic dredging has been recommended to maintain its efficiency and extend its operational lifespan.
Batutuwan muhalli da ke shafar Kogin Ikpoba sun haɗa da sare daji tare da yankunan da ke bakin teku, wanda ya samo asali ne daga fadada aikin gona da ci gaban birane. Kasancewar gurɓataccen abu daga wuraren giya, wuraren yanka, da wuraren zubar da datti ya shafi yanayin kogin. Don rage waɗannan tasirin, Gwamnatin Jihar Edo ta fara ƙoƙari don hawan kogin, da nufin rage ambaliyar ruwa a yankunan da ke ƙasa na Benin City. Duk da wadannan kalubalen muhalli, Kogin Ikpoba ya kasance hanya ce don kamun kifi, sufuri, da ƙaramin samar da wutar lantarki. Shirye-shiryen yin amfani da ƙarfin wutar lantarki sun ci gaba, tare da binciken yiwuwar da aka kammala tare da hadin gwiwar Ƙungiyar Ci gaban Masana'antu ta Majalisar Dinkin Duniya (UNIDO) don samar da makamashi mai sabuntawa daga madatsar ruwan. Kogin yana taka rawa a ci gaban yanki da dabarun juriya na yanayi.
== Hanyar da ilimin ruwa ==
The Ikpoba River, a sixth-order river flowing through Benin City in Edo State, Nigeria, originates from the [[Ishan Plateau]] and spans a catchment area of approximately {{Cvt|922|km2}}.{{Sfn|Do Carmo|2021}} It follows a southward course, beginning in highland regions and meandering through both urban and rural landscapes before joining a larger drainage system. The river's coordinates range from 6°19′12″N, 5°24′0″E to 6°22′48″N, 5°51′7.2″E, indicating its reach across multiple ecological zones.{{Sfn|Do Carmo|2021}} Hydrological studies suggest that, despite minor seasonal variations, the river maintains relatively stable water levels year-round due to a combination of groundwater inflows and surface runoff.{{Sfn|Ezugwu|Anyata|Ekenta|2013}} In studied sections, the river's width ranges between 10 and 12 meters, with depth fluctuations influenced by precipitation levels and local topography.{{Sfn|Do Carmo|2021}}
Babban tushen ruwan Kogin Ikpoba sun haɗa da ruwan sama kai tsaye, ruwan da ke cikin ƙasa daga Tsarin Benin, da gudummawa daga ƙananan ƙananan ruwa.{{Sfn|Nigerian Mining, Geological and Metallurgical Society.|1992}} Binciken hydrograph ya nuna cewa kwararar tushe ta kasance kusan kashi 56% na jimlar fitarwa, yana nuna rawar da ruwa ke shigowa a cikin ruwa wajen kiyaye girman kogin.{{Sfn|Nigerian Mining, Geological and Metallurgical Society.|1992}} Sauran kashi 44% sun fito ne daga runoff kai tsaye saboda abubuwan da suka faru na hazo da kuma zubar da ruwa, suna ba da gudummawa ga bambancin matakin ruwa na yanayi.{{Sfn|Nigerian Mining, Geological and Metallurgical Society.|1992}} A lokacin rigar, yawanci daga Afrilu zuwa Oktoba, ruwan sama mai yawa yana ƙara yawan kwararar, yayin da a lokacin fari, matakan kwararar suna raguwa, wani lokaci yana fallasa bakin kogi da ajiyar turɓaya.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}}
Yayin da kogin ya ratsa Birnin Benin, abubuwa daban-daban na ruwa na birane sun shafe shi, gami da ruwan sama, ruwan masana'antu, da kuma zubar da ruwa na cikin gida.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}} Ayyuka irin su wanke mota, wanka, da kamun kifi - musamman a cikin Ikpoba Bridge - sun canza yanayin ruwa na halitta, gabatar da gurɓataccen da ke tasiri ga ingancin ruwa.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}} Hadin gwiwar tare da yanayin birane ya haifar da canje-canje a cikin halaye na kwarara, gami da rushewar ƙasa da tarin turɓaya.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}} Tsarin hydrodynamic yana nuna cewa yankunan da ke da matakan birane masu girma suna nuna raguwar ƙimar shiga, wanda ke haifar da karuwar runoff da haɗarin ambaliyar ruwa a lokacin abubuwan da suka faru na ruwan sama mai yawa.{{Sfn|Igiekhume|2024}}
Wani muhimmin fasalin ruwa na Kogin Ikpoba shine tafkin Ikpoba, wanda madatsar ruwan Ikpoba ta kirkira, wanda aka fara kama shi a 1975 kuma yana aiki a matsayin tushen samar da ruwa na farko ga Benin City.{{Sfn|Ezugwu|Anyata|Ekenta|2013}} Dam din yana taimakawa wajen daidaita kwararar ruwa, rage sauye-sauyen fitarwa na yanayi yayin samar da ruwa don amfani da gida da masana'antu.{{Sfn|Ezugwu|Anyata|Ekenta|2013}} Koyaya, sedimentation ya zama damuwa, tare da binciken da ya kiyasta cewa kashi 23.16% na ƙarfin ajiyar tafkin ya ɓace saboda tarin laka.{{Sfn|Ezugwu|Anyata|Ekenta|2013}} Wannan ya bukaci yin amfani da ruwa na lokaci-lokaci da kuma kokarin cirewa don kula da aikin madatsar ruwan da kuma tabbatar da ci gaba da samun ruwa.{{Sfn|Igiekhume|2024}}
Yanayin ruwa na kogin yana shafar canjin yanayi da canje-canjen amfani da ƙasa a cikin ruwa.{{Sfn|Do Carmo|2021}} Kashe gandun daji a yankunan da ke sama ya haifar da karuwar ruwa, rage yawan shiga, da kuma kara lalacewa a bakin kogin.{{Sfn|Do Carmo|2021}} Bugu da ƙari, birane na Benin City ya canza tsarin magudanar kogin, tare da ƙarin shimfidar wurare da ke rage sake dawo da ruwa na ƙasa.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}} Nazarin ya ba da shawarar dabarun kula da ruwa masu ɗorewa don magance waɗannan batutuwan da tallafawa ayyukan muhalli da tattalin arziki na kogin.{{Sfn|Imuetinyan|2020}}
== Geology da geomorphology ==
Kogin Ikpoba ya ratsa Tsarin Benin, wani yanki na ilimin ƙasa wanda ya ƙunshi yashi, dutse, da kuma yumbu wanda ya samo asali daga ƙarshen zamanin Tertiary. Wannan tsari yana daga cikin Basin Delta na Nijar kuma an lura da shi saboda babban porosity da permeability, wanda ke sauƙaƙa sake caji na ruwa a cikin kogi. Hadin gwiwar tsakanin kogi da waɗannan abubuwan da ke ƙasa yana shafar riƙe ruwa, jigilar kayan, da kwanciyar hankali na kogi. Yanayin ƙwayar ƙwayar ƙwaƙwalwar ƙwayar ƙwaya ƙwayar ƙwace ƙwayar ƙwazar ƙwayar ƙwalar ƙwayar ƙwayatar ƙwayar ƙwafar ƙwayar ƙwa ƙwayar ƙwa{{Sfn|Nigerian Mining, Geological and Metallurgical Society.|1992}} Ayyukan ɗan adam kamar hakar yashi da sare daji sun canza rarrabawar turɓaya, wanda ya haifar da rushewar ƙasa da bambance-bambance a cikin saurin gudana.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}}
Geomorphology na kogin yana rinjayar hanyoyin ruwa na halitta da kuma tsoma baki na mutum. A samansa, kogin yana ratsa wuraren da ke cikin gandun daji inda ciyayi ke daidaita bankunan kuma yana rage lalacewa. Yayin da yake gudana ta cikin yankuna masu birane na Benin City, tashar ta zama mafi canzawa saboda gine-ginen da aka gina da kuma ƙarfafawa na wucin gadi. Shigar da waɗannan shingen ya rushe jigilar turɓaya ta halitta, yana haifar da saukowa a wasu yankuna yayin da yake hanzarta rushewa a wasu.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}} Ginin madatsar ruwan Ikpoba ya kara tasiri ga yanayin kogin ta hanyar kama turɓaya a sama da kuma canza yanayin kwararar ruwa. Dam din ya haifar da tarawa mai kyau a cikin tafkin, yana rage ƙarfin ajiya a tsawon lokaci. Nazarin ya nuna cewa kashi 23.16% na jimlar adadin tafkin ya ɓace saboda yaduwa, yana buƙatar hawan lokaci-lokaci.{{Sfn|Ezugwu|Anyata|Ekenta|2013}}
Tsarin rushewa a gefen kogi ya bambanta bisa ga amfani da ƙasa da yanayin ruwa. An lura da yawan lalacewa a kusa da gadar Ikpoba, inda ayyukan ɗan adam kamar wanke motoci, kiwon shanu, da kuma yashi ya lalata bankunan. Wadannan ayyuka suna kara nauyin sediment kuma suna haifar da raguwar banki. Sabanin haka, yankunan da ke ƙasa suna fuskantar raguwar sediment mai mahimmanci, da farko saboda rage saurin ruwa da kwararar masana'antu. Masana'antun giya a wannan yanki suna fitar da ruwa mai guba a cikin kogi, wanda ke haifar da hulɗar sinadarai wanda ke inganta ƙuƙwalwar sinadarai. Wannan ya haifar da yanayin ajiya inda kyawawan turɓaya ke tarawa, suna samar da laka kuma suna canza hanyar kogin.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}}
Yankin rijiya, wanda ya taɓa rufe shi da bamboo na asali (''Bambusa vulgaris''), ya sami lalacewa saboda sare daji don aikin gona da ci gaban birane. Rashin shuke-shuke ya karu, ya rage shigar da ruwa a karkashin kasa, da kuma kara lalacewa. A wasu yankuna, an ƙarfafa bakin kogi tare da katako don hana ƙarin asarar ƙasa. Duk da yake waɗannan gine-ginen suna ba da kwanciyar hankali na wucin gadi, sun canza yanayin hydrodynamics na kogi, suna ƙara saurin kwarara da kuma ba da gudummawa ga rushewar ruwa. Bugu da ƙari, cire tsire-tsire na riparian ya shafi wuraren zama ga nau'in ruwa da na rabin ruwa, yana shafar bambancin halittu.{{Sfn|Do Carmo|2021}}
Sedimentation within the reservoir remains a concern. The total volume of silt in the reservoir is estimated at {{Cvt|347,378.41|m3}}, reducing its capacity to store water for hydroelectric power generation and urban supply. If unchecked, sediment accumulation could lead to increased overflow risks and reduced efficiency of the dam's operations.{{Sfn|Ezugwu|Anyata|Ekenta|2013}} The Edo State Government has recognised this challenge and directed dredging of the Ikpoba River to restore its capacity and mitigate flooding risks. The Benin City Rainstorm Master Plan is being updated to integrate erosion control measures specific to the Ikpoba watershed. These efforts aim to balance development needs with ecological sustainability.{{Sfn|Igiekhume|2024}}
== Biodiversity da muhalli ==
Kogin Ikpoba yana tallafawa tsarin halittu wanda ya haɗa da kwayoyin ruwa da na ƙasa daban-daban. Kogin yana ba da wurin zama ga nau'in kifi, macroinvertebrates na benthic, tsuntsaye na riparian, da tsire-tsire na ruwa. Koyaya, gurɓataccen ƙarfe mai nauyi, fadada birane, da kuma sare daji sun shafi bambancin halittu na Kogin Ikpoba, wanda ya haifar da canje-canje a cikin nau'in jinsuna da matakan yawan jama'a. Bincike ya gano cewa ruwan masana'antu da ruwan gona suna gabatar da gurɓataccen abu kamar cadmium (Cd), gubar (Pb), da mercury (Hg) a cikin kogi, wanda ke haifar da tarin waɗannan abubuwa a cikin kwayoyin ruwa. Kasancewar waɗannan gurbataccen abu an haɗa shi da canje-canje a cikin ƙwayoyin kifi, gami da tasirin gills, hanta, da ayyukan koda.{{Sfn|Osarogie|Ogie|Efosa|2016}}
Al'ummar kifi a cikin Kogin Ikpoba sun haɗa da ''Tilapia zillii'', ''Clarias gariepinus'', ''Clarias anguillaris'', da ''Oreochromis niloticus'' - nau'in da masunta na yankin suka girbe. Jama'ar Tilapia sun nuna alamun tarin ƙarfe mai nauyi, tare da mafi girman gubar da cadmium da aka gano a cikin kyallen takarda, musamman a cikin samfurori da aka tattara daga sassan da ke kusa da wuraren fitar da masana'antu. Kifi a cikin waɗannan yankuna suna nuna siffofin morphological da rage nasarar haihuwa, suna nuna haɗarin muhalli da ke da alaƙa da gurɓataccen yanayi.{{Sfn|Osarogie|Ogie|Efosa|2016}} Al'ummar da ba su da ƙwayoyin cuta, waɗanda ke aiki a matsayin mai nuna ingancin ruwa, suma sun shafar. Bincike ya gano raguwar wadatar jinsuna a sassan kogin da aka fallasa ga magungunan masana'antu, tare da nau'ikan da ke jure gurɓataccen yanayi sun zama mafi rinjaye. Sabanin haka, yankunan da ke sama da ƙananan gurɓataccen ruwa suna ci gaba da tallafawa yawan macroinvertebrate daban-daban, gami da nau'o'in da ke buƙatar matakan iskar oxygen mai yawa.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}}
Rashin lalacewar mazaunin da gurɓataccen yanayi sun kuma shafi yawan tsuntsaye a bakin Kogin Ikpoba. Nau'in tsuntsaye irin su Pied Kingfisher (''Ceryle rudis''), Little Egret (''Egretta garzetta''), da African Fish Eagle (Haliaeetus vocifer) sun dogara da kogi don abinci, nesting, da kiwo. Rashin tsire-tsire na riparian da karuwar rikice-rikicen ɗan adam sun rage wuraren da ake da su, wanda ya haifar da raguwa a wasu yawan tsuntsaye. Bincike ya gano cewa bambancin tsuntsaye ya fi girma a cikin sassan kogi tare da ciyayi mara kyau, yayin da yankunan da ke fuskantar lalacewar gandun daji da mamaye birane suna nuna raguwa a cikin nau'in tsuntsaye.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}} Cire bishiyoyin bamboo a bakin kogin - wanda ya taɓa ba da mafaka ga tsuntsaye da sauran namun daji - ya ba da gudummawa ga raguwar yawan tsuntsaye.{{Sfn|Do Carmo|2021}} Bugu da ƙari, gurɓataccen masana'antu ya shafi wadatar ganima ga tsuntsaye masu cin kifi, wanda ya haifar da rage nasarar cin abinci tsakanin nau'o'in kamar su kingfishers da egrets.{{Sfn|Victor|Dickson|1985}}
Shuke-shuke na ruwa na Kogin Ikpoba sun canza saboda jigilar abinci mai gina jiki daga ragowar noma da fitar da masana'antu. Yawan abubuwan gina jiki sun haifar da yaduwar algae da tsire-tsire masu mamayewa, wasu daga cikinsu sun rushe kwararar kogin kuma sun rage matakan iskar oxygen a cikin ruwa. Yaduwar nau'ikan shuke-shuke masu mamayewa, kamar su ruwa hyacinth (Eichhornia crassipes), ya haifar da ƙalubale ta hanyar toshe hanyoyin ruwa da canza wuraren zama ga nau'ikan ruwa. Karin kasancewar algal flooms ya kuma haifar da raguwar iskar oxygen, wani abu da aka sani da hypoxia, wanda zai iya haifar da kisan kifi da rage bambancin halittu.{{Sfn|Do Carmo|2021}}
== Bayanan da aka ambata ==
=== Bayani ===
{{Reflist}}
=== Ayyukan da aka ambata ===
* {{Cite journal |last=Osarogie |first=Odigie J |last2=Ogie |first2=Erameh T |last3=Efosa |first3=Odigie B |date=8 August 2016 |title=Heavy Metal Toxicity and Histopathology of Selected Organs of Tilapia Fish (''Tilapia zilli'') from Ikpoba River, Benin City |journal=FUNAI Journal of Science & Technology |volume=2 |issue=1 |issn=2504-9534}}
*
* {{Cite journal |last=Ezugwu |first=C.N. |last2=Anyata |first2=B.U. |last3=Ekenta |first3=E.O. |year=2013 |title=Estimation Of The Life Of Ikpoba River Reservoir |journal=International Journal of Engineering Research & Technology |volume=2 |issue=8 |issn=2278-0181}}
*
*
* {{Cite journal |last=Victor |first=Reginald |last2=Dickson |first2=Dealtry T. |date=1985 |title=Macrobenthic invertebrates of a perturbed stream in Southern Nigeria |journal=Environmental Pollution Series A, Ecological and Biological |volume=38 |issue=2 |pages=99–107 |doi=10.1016/0143-1471(85)90070-4}}
* {{Cite web |last=Imuetinyan |first=Funmilayo |date=20 February 2020 |title=Edo govt reiterates plan to dam Ikpoba river |url=https://fmino.gov.ng/edo-govt-reiterates-plan-to-dam-ikpoba-river/ |access-date=26 February 2025 |website=Federal Ministry of Information and National Orientation}}
* {{Cite web |last=Igiekhume |first=Donatus |date=19 July 2024 |title=Flooding: Obaseki directs immediate dredging of Ikpoba River |url=https://auditorgen.edostate.gov.ng/flooding-obaseki-directs-immediate-dredging-of-ikpoba-river/ |access-date=26 February 2025 |website=Office of the Auditor General - Edo State Government }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rchoj9iu8fti99t5u5ulxyzk8j3mr13
Kisan Angie Dodge
0
122740
835868
745421
2026-05-14T14:20:08Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835868
wikitext
text/x-wiki
Cike da kisan '''Angie Dodge''' ya faru ne a Idaho Falls, Idaho a ranar 13 ga Yuni, 1996. An kama mai aikata laifin na gaskiya a watan Mayu 2019, kusan shekaru 23 bayan an aikata laifin.
Chris Tapp ya yi shekaru 20 a kurkuku bayan an yanke masa hukunci kan fyade da kisan kai na Dodge, bisa ga hujjoji marasa kyau da kuma tilasta ikirarin. A lokaci guda, hukumomi sun ci gaba da neman wasu wadanda ake zargi wadanda DNA din su zai dace da wanda aka bari a wurin aikata laifuka. A cikin 2017, an cire hukuncin fyade na Tapp, kuma an sake shi daga kurkuku.
A cikin shekara ta 2014, an zargi Michael Usry Jr. da fyade da kisan kai bayan an gano shi a matsayin wanda ake zargi ta hanyar Binciken iyali na Y-chromosome, tsari wanda ake amfani da daidaitattun DNA ga dangi don gano mutum. Bayan gudanar da gwajin DNA mai kyau, duk da haka, hukumomi sun gano cewa Usry bai dace da DNA da aka samu a wurin aikata laifuka ba, kuma an sauke tuhumar da aka yi wa Usry.
A cikin 2019, hukumomi sun yi amfani da binciken iyali na autosomal don gano Brian Leigh Dripps Sr. Daga baya aka gano shi yana da cikakken kwayar halitta, kuma ya furta laifin bayan tambayoyi; an yanke masa hukunci.
Shari'ar ta taimaka wajen jawo hankali ga binciken iyali, tsari inda Gwajin kwayar halitta ga dangi ke haifar da gano wanda ake zargi. Tare da zarge-zarge na ƙarya da kuma hukuncin da aka samu ta hanyar binciken iyali, shari'ar misali ce game da yadda ake amfani da wuraren ajiyar kwayoyin halitta marasa laifi a cikin binciken aikata laifuka, kuma ya ci gaba da muhawara game da dacewa da amfani da su.<ref name=":8">{{Cite web |last=Evans |first=Gareth |date=2020-07-05 |title=The mother and the murderer |url=https://www.bbc.co.uk/news/extra/u5IdEAokvl/idaho-falls-murder-of-angie-dodge |access-date=2020-07-05 |website=BBC News}}</ref>
== Bincike ==
=== Tabbatar da Chris Tapp ===
A watan Janairun 1997, kimanin rabin shekara cikin binciken, jami'an Idaho Falls sun tambayi Chris Tapp mai shekaru 20, da farko don bayani game da sauran wadanda ake zargi. Bayan sama da sa'o'i 100 na tambayoyi masu tsanani na 'yan sanda, Tapp ya furta laifin a karkashin matsin lamba mai tsanani, kodayake babu wata shaida ta zahiri da ta ɗaure shi da wurin kuma ikirarinsa ba daidai ba ne kuma ya sabawa juna.<ref name=":8"/> An yanke wa Tapp hukunci a watan Mayu na shekara ta 1998 saboda taimakawa da kuma tallafawa fyade da kisan Dodge, kuma an yanke masa hukuncin aƙalla shekaru 30 a kurkuku.
A shekara ta 2001, Tapp ya musanta ikirarinsa kuma ya yi iƙirarin cewa 'yan sanda sun tilasta masa kuma sun ba da bayani game da laifin. A shekara ta 2007, bayan da Tapp ya yi shekaru goma a kurkuku, Idaho Innocence Project ta sake duba shari'arsa. Wani farfesa kuma dalibi a Jami'ar Jihar Boise wanda ya yi aiki tare da aikin ya sake nazarin kaset ɗin tambayoyin Tapp kuma ya kai ga ƙarshe cewa an tilasta wa Tapp cikin ikirarinsa. An daukaka kara a kan shari'ar Tapp a shekarar 2017 kuma an soke zargin fyade, inda aka rage hukuncinsa daga shekaru 30 zuwa shekaru 20. Tapp ya yi cikakken hukuncinsa na shekaru 20 kuma an sake shi.<ref name=":6" />
An wanke Chris Tapp ne saboda zargin kisan kai a watan Yulin 2019, bayan an kama Brian Leigh Dripps Sr. a matsayin wanda ake zargi da kisan Dodge.
A watan Oktoba 2020, Tapp ya kai karar birnin Idaho Falls saboda rashin amincewa. A watan Yunin 2022, an cimma matsaya ta dala miliyan 11.4.
Tapp ya mutu bayan rikici a dakin otal din [[Las Vegas]] a watan Oktoba na shekara ta 2023 . <ref name="LVMPD Press Release">{{Cite web |date=March 6, 2024 |title=Update – Suspect Identified – Suspicious Death Now Being Investigated as a Homide |url=https://www.lvmpd.com/Home/Components/News/News/836/263 |access-date=March 16, 2024 |language=en-US}}</ref> Ofishin mai binciken Clark County ya yanke hukuncin kisa.<ref name="LVMPD Press Release" /> A ranar 6 ga Maris, 2024, an tuhumi tsohon mai gwagwarmaya kuma dan takarar majalisa Daniel Rodimer da kisan kai dangane da mutuwar Tapp. <ref name="LVMPD Press Release" /> 'Yan sanda da farko sun yi imanin cewa mutuwarsa ta kasance saboda faduwa. Daga baya rahoto ya sa masu tilasta bin doka su yi imani cewa Rodimer ya buge Tapp bayan da ake zargin ya ba da cocaine ga 'yar Rodimer.<ref>{{Cite web |date=March 7, 2024 |title=Former congressional candidate and pro wrestler arrested in Vegas murder of man who was wrongly imprisoned for cold-case killing - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/daniel-rodimer-fomer-congressional-candidate-wrestler-accused-murder-chris-tapp-vegas/ |website=www.cbsnews.com}}</ref> Rodimer ya mika wuya ga 'yan sanda washegari.<ref name="CBS News" />
=== Zargin Michael Usry Jr. ===
Michael Usry Jr. ɗan fim ne daga New Orleans, Louisiana, wanda ake zargi da kisan Angie Dodge .
Hukumomi sun fara zargin Usry ta hanyar binciken iyali. Mahaifin Michael, Michael Usry Sr., ya ba da gudummawar samfurin DNA ga Gidauniyar Genealogy ta Sorenson. An samo Gidauniyar Genealogy ta Sorenson daga baya ta hanyar [[Ancestry.com]], tare da bayanan Y-Chromosome, tarin bayanan kwayar halitta don gano asalin uba. Hukumomin Idaho Falls sun sami umarnin kotu don bincika bayanan Y-Chromosome na Ancestry.com, kuma sun sami wasan 34/35 da aka bincika tare da Michael Usry Sr., sakamakon da ya nuna dangi na kusa da shi ("..zai kasance a cikin ƙarni uku ko huɗu") zai zama kusa da shi. Michael Jr. ya ci gaba da tuhuma saboda bayanan tafiye-tafiyensa zuwa Idaho wanda ya sa ya wuce ta Idaho Falls.<ref name=":32" />
Bayan jami'an Idaho Falls sun yi wa Usry tambayoyi kuma sun sami samfurin hawaye, sun gano cewa bai dace da samfurin DNA da aka samu a wurin kisan Dodge ba. An yi watsi da zarge-zargen da aka yi wa Usry, kuma hanyar ta sake yin sanyi.
Zargin da aka yi wa Michael Usry Jr. ya kawo wasu ra'ayoyi marasa kyau. Masu sukar sun yi iƙirarin cewa amfani da bayanan Ancestry.com ya kasance rashin daidaituwa na sirri. Wasu sun yi jayayya cewa tun lokacin da Usry Sr. ya ba da samfurin DNA don nishaɗi / dalilai na addini, bai kamata a yi amfani da bayanan a matsayin hujja don zargi danginsa da aikata laifi ba. Ancestry.com ta sami rashin amincewar jama'a daga wasu bangarori wajen ba da damar tilasta bin doka ga wannan bayanan. Usry Jr. ya bayyana cewa binciken ya kasance mummunan keta sirrinsa da mahaifinsa.
=== An kama Brian Leigh Dripps Sr. ===
Bayan ƙarin watanni uku na binciken asali, Moore ya gano wani wanda ake zargi na bakwai da ba a san shi ba wanda ya fito ne daga ma'aurata guda, wani mutum mai suna Brian Leigh Dripps Sr. <ref name=":8"/> Ya zauna a Idaho Falls a shekarar 1996. A cikin 2019, yana zaune a Caldwell, Idaho, ba da nisa da Idaho Falls ba. Masu bincike sun sami samfurin DNA daga maɓallin sigari da aka jefa daga taga na motarsa kuma sun sami cikakkiyar kwayar halitta.
Dripps yana zaune a Idaho Falls, a fadin titin daga gidan Dodge, a lokacin da ke kewaye da mutuwar Dodge, kuma 'yan sanda sun yi masa tambayoyi a matsayin wani ɓangare na zane na unguwa kwana biyar bayan kisan. Bayan tambayoyi, Dripps ya furta fyade da kisan Angie Dodge. <ref name=":2" /> Dripps ya ce yana da rauni sosai ta hanyar miyagun ƙwayoyi da barasa a lokacin harin. Ya kara da cewa ya yi niyyar yi wa Dodge fyade, ba ya kashe ta, kuma ya yi aiki shi kaɗai.<ref>{{cite news |last1=Eaton |first1=Nate |date=January 10, 2024 |title=Christopher Tapp's death being investigated as homicide |url=https://www.eastidahonews.com/2024/01/christopher-tapps-death-being-investigated-as-homicide/ |access-date=January 11, 2024 |work=East Idaho News}}</ref> A watan Fabrairun 2021, Dripps ya yi ikirarin aikata laifin.
Dripps, mai shekaru 55 a lokacin da aka yanke masa hukunci, an ba shi hukuncin rai da rai, tare da damar yin salula bayan shekaru 20 a kurkuku.<ref name="KTLA5">{{Cite web |date=8 June 2021 |title=Man gets life in prison for 1996 cold-case murder, rape of 18-year-old Angie Dodge in Idaho Falls |url=https://ktla.com/news/nationworld/man-gets-life-in-prison-for-1996-cold-case-murder-rape-of-18-year-old-angie-dodge-in-idaho-falls/ |access-date=25 July 2021 |publisher=KTLA5 |archive-date=25 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725043530/https://ktla.com/news/nationworld/man-gets-life-in-prison-for-1996-cold-case-murder-rape-of-18-year-old-angie-dodge-in-idaho-falls/ |url-status=dead }}</ref>
[[American Broadcasting Company|ABC]] ta yi fim game da binciken, ganowa, da kuma kama Dripps a ainihin lokacin a cikin shekaru da yawa, kuma ta watsa yawancin hotunan a cikin wani labari na 2021 na ''20/20''.
== Binciken iyali na warware laifuka ==
Binciken iyali shine tsari na gano mutum wanda mutum ba zai iya samun daidaitattun DNA kai tsaye ba, ta hanyar gano kusan daidaito ga danginsu, sannan ta amfani da bayanan asali don ware DNA na mutumin da ake tambaya.
An bincika masu binciken wannan shari'ar saboda amfani da bayanan da ba na laifi ba don gano wadanda ake zargi, tare da babban damuwa shine keta sirrin ga mutanen da ke da hannu. A game da Michael Usry Jr., sun gano shi da mahaifinsa ta hanyar amfani da ɗayan bayanan Ancestry.com (bayanan Y-DNA STR daga tsohon Gidauniyar Genealogy na Sorenson) wanda aka kirkira a matsayin aikin asali na nishaɗi. Michael Usry Sr. ya ba da gudummawar bayanan kwayar halitta ga aikin Sorenson don nishaɗi / dalilai na addini, ba tare da sanin cewa wata rana za a yi amfani da shi don dalilai na bincike ba kuma yana iya haɗa shi ko danginsa cikin laifi. Usry Jr. ya bayyana cewa wannan hali da hukumomi suka yi ya kasance mummunan keta sirrinsa da mahaifinsa
Shahararren fasahar ya karu a cikin 'yan shekarun nan. An yi amfani da wannan hanyar binciken DNA na iyali wanda aka yi amfani da shi don gano Dripps da Usry a cikin ganowa da kama Golden State Killer . Yarjejeniya tsakanin mutanen da aka bincika ya nuna cewa jama'a gaba ɗaya sun amince da amfani da bayanan kwayar halitta na mutum a cikin binciken masu aikata laifuka.<ref name=":7" />
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
el30qk18ghr2x975yfakolklwf7t2eb
Kisan George Brinkman
0
122803
835869
785678
2026-05-14T14:33:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835869
wikitext
text/x-wiki
'''George Brinkman Jr.''' (an haife shi a ranar 28 ga watan Janairun shekara ta 1972) ɗan asalin Amurka ne wanda ya kashe mutane biyar a lokacin kisan gilla na shekara ta 2017.<ref name="ODRC">{{Cite web |title=Offender Details |url=https://appgateway.drc.ohio.gov/OffenderSearch/Search/Details/A764906}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Balint |first=Ed |date=October 1, 2019 |title=George Brinkman Jr. found guilty in Lake Township slayings |url=https://www.beaconjournal.com/news/20191001/george-brinkman-jr-found-guilty-in-lake-township-slayings |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023838/https://www.beaconjournal.com/news/20191001/george-brinkman-jr-found-guilty-in-lake-township-slayings |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=beaconjournal.com}}</ref> Wadanda ya fara kashewa sune Suzanne Taylor, wanda ya kasance abokantaka da ita tun daga makarantar firamare, da 'ya'yanta mata biyu, Taylor Pifer mai shekaru 21 da Kylie Pifer mai shekara 18. A ranar 10 ga Yuni, 2017, Brinkman ya kama matan a cikin gidansu a Arewacin Royalton, Ohio. Ya kashe Suzanne a gaban 'ya'yanta mata kafin ya kashe su. Brinkman ya tafi Lake Township, Ohio gidan Rogell "Gene" John mai shekaru 71 da matarsa mai shekaru 64 Roberta "Bobbi" John. Brinkman, wanda ya san ma'auratan sama da shekaru goma, ya harbi su duka har ya mutu.<ref name=":1" />
Brinkman ya yi ikirarin aikata laifuka na Arewacin Royalton a watan Nuwamba 2018 da kuma kisan gillar Lake Township a watan Oktoba 2019. <ref name=":3">{{Cite web |last=Shaffer |first=Cory |date=November 5, 2018 |title=North Royalton man admits killing woman, daughters, as judges hear evidence in potential death-penalty case |url=https://www.cleveland.com/court-justice/2018/11/north-royalton-man-admits-killing-woman-daughters-as-judges-hear-evidence-in-potential-death-penalty-case.html |website=cleveland.com}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=October 2, 2019 |title=Man who pleaded guilty in 3 North Royalton slayings, pleads guilty for 2 more in Stark County |url=https://www.wkyc.com/article/news/crime/man-who-pleaded-guilty-in-north-royalton-slayings-pleads-guilty-to-two-more-in-stark-county/95-9f750169-0260-45bc-9e87-8885dfede17d |website=wkyc.com}}</ref> [[Hukuncin Kisa|An yanke masa hukuncin kisa]] saboda kisan Suzanne da 'ya'yanta mata a watan Disamba na shekara ta 2018. A watan Oktoba na shekara ta 2019 ya sake samun hukuncin kisa saboda kisan Johns.<ref name=":5">{{Cite web |last=Rodges |first=Alan |date=October 4, 2019 |title=Convicted killer receives death sentence for murdering Stark County couple |url=https://www.cleveland19.com/2019/10/04/convicted-killer-receive-sentencing-after-admitting-additional-murders/ |website=cleveland19.com}}</ref> A watan Yulin 2021, Kotun Koli ta Ohio ta watsar da hukuncin Brinkman da hukuncin kisa a cikin shari'o'in Arewacin Royalton. Hukuncin bai shafi hukuncin da ya yanke masa ba a cikin kisan gillar Lake Township.<ref name="DP VACATED">{{Cite web |last=Hlavaty |first=Kaylyn |date=July 21, 2021 |title=Ohio Supreme Court vacates death sentence, conviction for man who pleaded guilty in North Royalton triple slaying |url=https://www.news5cleveland.com/news/local-news/oh-cuyahoga/ohio-supreme-court-vacates-death-sentence-conviction-for-man-who-pleaded-guilty-in-north-royalton-triple-slaying |website=news5cleveland.com}}</ref> Brinkman a halin yanzu yana kan layin mutuwa a Cibiyar Kula da Yanayi ta Ross a Chillicothe, Ohio . <ref name="ODRC"/> An shirya shi don kisa a ranar 23 ga Satumba, 2026.
== Tarihi ==
=== Wadanda aka azabtar ===
Suzanne Taylor ta fito ne daga Parma Heights, Ohio . Ta kammala karatu daga Makarantar Sakandare ta Valley Forge a shekarar 1990 <ref name="Heavy">{{Cite web |last=Cleary |first=Tom |date=Jun 13, 2017 |title=Suzanne Taylor, Kylie & Taylor Pifer: 5 Fast Facts You Need to Know |url=https://heavy.com/news/2017/06/suzanne-taylor-kylie-pifer-north-royalton-ohio-mother-daughters-murder-photos/ |website=heavy.com}}</ref> kuma ta ci gaba da halartar Kwalejin Hiram inda ta sami digiri na farko a fannin [[Ilimin halin dan Adam|ilimin halayyar dan adam]], [[Kimiyar al'umma|ilimin zamantakewa]], da [[Kimiyyar siyasa|kimiyyar]] siyarwa. Ta yi aiki a matsayin mai gudanarwa a REO Property Consultants, tun daga shekarar 2012, kuma a matsayin mai kimanta dukiya don Binciken Forsythe, tun daga shekara ta 2013.<ref>{{Cite web |title=Suzanne Taylor |url=https://www.linkedin.com/in/suzanne-taylor-2ab69551 |website=linkedin.com}}</ref> Suzanne ta zauna a unguwar [[Cleveland]] ta Arewacin Royalton, Ohio, tare da 'ya'yanta mata biyu, Kylie Pifer, 18, da Taylor Pifer, 21.<ref>{{Cite web |date=May 6, 2019 |title=Ohio man convicted in 3 killings is set for trial in 2 more |url=https://www.10tv.com/article/ohio-man-convicted-3-killings-set-trial-2-more-2019-may |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023837/https://www.10tv.com/article/ohio-man-convicted-3-killings-set-trial-2-more-2019-may |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=10tv.com}}</ref><ref name=":6">{{Cite web |last=Anderson |first=Natasha |last2=Wright |first2=Matt |date=December 28, 2018 |title=Man who killed North Royalton family sentenced to death penalty |url=https://fox8.com/news/man-accused-of-killing-north-royalton-family-to-be-sentenced-friday/ |website=fox8.com |access-date=December 15, 2025 |archive-date=October 24, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024092901/https://fox8.com/news/man-accused-of-killing-north-royalton-family-to-be-sentenced-friday/ |url-status=dead }}</ref> Taylor Pifer ta kammala karatu a shekarar 2014 a Makarantar Sakandare ta Arewacin Royalton kuma ta kammala karatun ta a Jami'ar Jihar Kent. Ta buga wasan softball yayin da take makarantar sakandare kuma ta yi aiki a Kent State Fashion Management Store yayin da take kwaleji.<ref name="Heavy" /> Tana aiki don samun digiri na farko a cikin zane-zane da sayar da kayayyaki.<ref>{{Cite web |title=Taylor Pifer |url=https://www.wayup.com/profile/Taylor-Pifer-37688a0b07/ |website=wayup.com |access-date=2025-12-15 |archive-date=2020-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811005355/https://www.wayup.com/profile/Taylor-Pifer-37688a0b07/ |url-status=dead }}</ref> Kylie Pifer ta shirya don fara shekara ta biyu a Jami'ar Jihar Bowling Green a cikin fall of 2017. Ta shiga cikin wasan kwaikwayo kuma ta yi karatun [[Biology|ilmin halitta]], <ref name="Heavy" /> kuma tana da burin zama masanin kimiyya. <ref name=":7">{{Cite web |last=Shaffter |first=Cory |date=December 28, 2018 |title=George Brinkman Jr. sentenced to death in slayings of North Royalton woman, daughters |url=https://www.cleveland.com/court-justice/2018/12/george-brinkman-jr-sentenced-to-death-in-slayings-of-north-royalton-woman-daughters.html |website=cleveland.com}}</ref> Da ta cika shekaru 19 a ranar Lahadi, 18 ga Yuni, 2017.<ref>{{Cite web |last=Harrington |first=Elizabeth |date=June 15, 2017 |title=Community mourns slain student, family at candlelight vigil |url=http://www.kentwired.com/latest_updates/article_1777830c-5184-11e7-a732-4fec2ca0ab71.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023839/http://www.kentwired.com/latest_updates/article_1777830c-5184-11e7-a732-4fec2ca0ab71.html |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=kentwired.com}}</ref>
Rogell E. "Gene" John II (an haife shi a shekara ta 1945) ya kammala karatu a makarantar sakandare ta East Canton da Jami'ar Jihar Bowling Green . <ref name=":8">{{Cite web |title=Rogell E. "Gene" John |url=https://www.sandersfuneralhomes.com/obituary/Rogell-John |website=sandersfuneralhomes.com}}</ref> Ya kuma kasance tsohon soja na Vietnam War . Mista John ya yi aiki a sashen watsawa na The Canton Repository kuma ya kasance darektan watsawa a The Massillon Independent da GateHouse Ohio. Daga nan sai ya fara kasuwancin kansa yana rarraba littattafan tarho da wallafe-wallafen.<ref name=":9">{{Cite web |last=Balint |first=Ed |date=October 3, 2019 |title=George BrinkmanStark County judges hand George Brinkman two more death sentences |url=https://www.indeonline.com/news/20191003/stark-county-judges-hand-george-brinkman-two-more-death-sentences |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023839/https://www.indeonline.com/news/20191003/stark-county-judges-hand-george-brinkman-two-more-death-sentences |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=indeonline.com}}</ref><ref name=":10">{{Cite web |last=Steineck |first=Lori |date=June 13, 2017 |title=Suspect in Stark County double homicide was house-sitting for victims |url=https://www.dispatch.com/news/20170613/suspect-in-stark-county-double-homicide-was-house-sitting-for-victims |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023840/https://www.dispatch.com/news/20170613/suspect-in-stark-county-double-homicide-was-house-sitting-for-victims |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=dispatch.com}}</ref> Ya auri Roberta R. "Bobbi" John (an haife shi a shekara ta 1952), Makarantar Sakandare ta Arewacin Canton Hoover, Jami'ar Ohio da Jami'ar Akron. Kafin ta yi ritaya, Mrs. John ta yi aiki a matsayin darektan ayyuka na musamman na Gundumar Makarantar Stow-Munroe Falls City . <ref name="Legacy Bobbi">{{Cite web |title=Roberta R. Bobbi JOHN |url=https://www.legacy.com/obituaries/cantonrep/obituary.aspx?n=roberta-r-bobbi-john&pid=185844075&fhid=6475 |website=legacy.com}}</ref> Ta kuma yi aiki ga gundumomin makarantar Alliance da Louisville.<ref name=":9" /> Dukansu Mr. da Mrs. John sun kasance mambobi ne masu aiki na Ikilisiyar Methodist ta Mt. Tabor da Osnaburg Historical Society . <ref name=":8" /> <ref name="Legacy Bobbi" /> Ma'auratan sun zauna a Lake Township, Ohio.<ref>{{Cite web |title=Suzanne Taylor |url=https://www.linkedin.com/in/suzanne-taylor-2ab69551 |website=linkedin.com}}</ref>
=== Mai aikata laifin ===
George Brinkman (an haife shi a shekara ta 1972) <ref name="ODRC"/> ya san duk wadanda ya kashe da kyau. <ref name=":11">{{Cite web |last=Hickey |first=Megan |last2=Danser |first2=Courtney |date=June 13, 2017 |title=Who is George Brinkman? Suspect in the Lake Township and North Royalton homicides |url=https://www.news5cleveland.com/news/local-news/oh-stark/who-is-george-brinkman-suspect-in-the-lake-township-and-north-royalton-homicides |website=news5cleveland.com}}</ref> Ya tafi makarantar firamare tare da Suzanne Taylor kuma ya kasance abokantaka da ita har zuwa balaga.<ref name=":7"/> Maƙwabta na Taylor da 'yan uwan Pifer sun ce Brinkman sau da yawa yakan ziyarci gidansu.<ref name=":11" /> Taylor ta bar Brinkman ya yi ayyuka daban-daban a kusa da gidanta kuma ya ba shi damar yin barci a gidanta a lokacin da ba shi da gida.<ref name=":7" /> Iyalin Taylor sun yi imanin cewa Brinkman yana so ya zama "fiye da abokai" tare da ita.<ref name=":6"/> A cewar shaidu, matan Pifer sun kalli Brinkman kamar "mahaifi na biyu".<ref name=":3"/>
Brinkman ya san ma'auratan John sama da shekaru goma.<ref name=":12">{{Cite web |last=Balint |first=Ed |date=October 2, 2019 |title=Murderer George Brinkman: No excuses, give me death |url=https://www.indeonline.com/news/20191002/murderer-george-brinkman-no-excuses-give-me-death |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023837/https://www.indeonline.com/news/20191002/murderer-george-brinkman-no-excuses-give-me-death |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=indeonline.com}}</ref> Ya kasance tare da 'yar Gene John kuma ya zauna tare da ita shekaru da yawa.<ref name=":13">{{Cite web |last=Balint |first=Ed |date=October 3, 2019 |title=Stark County judges hand George Brinkman two more death sentences |url=https://www.the-review.com/news/20191003/stark-county-judges-hand-george-brinkman-two-more-death-sentences |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023841/https://www.the-review.com/news/20191003/stark-county-judges-hand-george-brinkman-two-more-death-sentences |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=the-review.com}}</ref> Brinkman ya riga ya yi aiki a matsayin mai isar da littafin waya don kasuwancin Gene John. Ya kuma yi aiki wajen yin kayan gida daga garejinsa kuma a matsayin injiniya.<ref name=":11"/> Kafin kisan, Brinkman yana kallon gidan ma'auratan John kuma yana kula da kare mai shekaru goma sha bakwai yayin da ma'aikatar suka tafi hutu a bakin teku a [[North Carolina|Arewacin Carolina]] tare da ɗayan 'ya'yan Bobbi John da' ya'yansa.<ref name=":13" />
An sami Brinkman da Laifin aikata laifuka a shekarar 1990, aikata laifukan aikata laifukakawa a shekarar 1991, da kuma wuce mummunar bincike a shekarar 1998. <ref name=":11"/> Ya shafe lokaci a kurkuku saboda laifukansa.<ref>{{Cite web |title=Suzanne Taylor |url=https://www.linkedin.com/in/suzanne-taylor-2ab69551 |website=linkedin.com}}</ref>
== Kisan kai ==
=== Kisan kiyashi na Arewacin Royalton ===
{{Infobox event|image=Suzanne Taylor, Taylor Pifer, and Kylie Pifer.jpg|caption=Suzanne Taylor (right) with her daughters, Taylor Pifer (left) and Kylie Pifer (middle)}}
A ranar 10 ga Yuni, 2017, Brinkman ta kama Suzanne da 'ya'yanta mata a cikin gidansu. Masu bincike sun kammala cewa Brinkman ya ɗaure mata a wuka hannu da idon su kuma ya kashe su daya bayan daya.<ref name=":7"/> Masu bincike sun kuma yi imanin cewa ya yanke dogon gashi na Taylor wanda ta yi alfahari da shi.<ref name=":3"/> Brinkman ta fara kashe Suzanne a hannun 'ya'yanta mata ta hanyar soke ta a kai da kuma yanke makogwaro.<ref name=":7" /> Bayan ya kashe mahaifiyarsu a gaban su, Brinkman ya kashe 'yan uwan Pifer biyu. Ya kashe Taylor Pifer ta hanyar shanye ta da matashin kai. Daga nan sai ya kashe Kylie Pifer ta hanyar maƙurewa ta da igiyar waya.<ref name=":2" /> Brinkman ya sanya gawarwakin wadanda abin ya shafa a gadon Taylor kuma ya rufe su da bargo.<ref name=":14">{{Cite web |last=Steineck |first=Lori |date=June 14, 2017 |title=George C. Brinkman Jr. now charged with 5 deaths |url=https://www.cantonrep.com/news/20170614/george-c-brinkman-jr-now-charged-with-5-deaths |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023838/https://www.cantonrep.com/news/20170614/george-c-brinkman-jr-now-charged-with-5-deaths |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=cantonrep.com}}</ref><ref name=":7" /> Ya gudu zuwa gidan Johns a Stark County, Ohio.<ref name=":7" />
=== Kisan kiyashi na Lake Township ===
Lokacin da yake a gidan Johns, Brinkman ya fitar da bindiga Gene John ta .45 kuma ya ɗora shi.<ref name=":13"/> A cewar tambayoyinsa, Misis John ta zarge shi da rashin ba da magungunan makaho ga kare, wanda ya haifar da gardama.<ref name=":1"/><ref>{{Cite web |title=Suzanne Taylor |url=https://www.linkedin.com/in/suzanne-taylor-2ab69551 |website=linkedin.com}}</ref> Bayan Mista John ya tambaya shi game da bindigar Brinkman ya ce ya umarci ma'auratan zuwa ɗakin kwana na sama. Masu gabatar da kara daga baya za su yi jayayya cewa Brinkman ya zaɓi wannan takamaiman ɗaki saboda ya fi nesa da maƙwabta. Johns sun kulle kofar, don haka Brinkman ya harbe kofar don shiga dakin. Ya harbe Mista John sau uku kuma ya bugi Mrs. John a kai da bindiga, ya karye kwanyar ta. Ya kuma harbe Mrs. John sau biyu. Brinkman ya sace $ 40 daga walat din Mr. John da $ 100 daga jakar Mrs. John don ya iya tserewa daga jihar.<ref name=":12"/>
== Bincike da kamawa ==
A ranar 12 ga Yuni, 2017, saurayin Taylor Pifer ya damu lokacin da bai iya kai mata wayar ba. Ya tafi gidanta, inda ya lura cewa an rufe kofar ɗakin Suzanne Taylor, wanda koyaushe yake buɗewa. Bayan ya buɗe ƙofar ɗakin kwana, ya sami matattu uku a cikin gado a ƙarƙashin bargo. An kira 'yan sanda <ref name=":7"/> kuma sun amsa, sun sami matan uku "sun fuskanci juna duk suna kwance kusa da juna. " <ref>{{Cite web |title=Suzanne Taylor |url=https://www.linkedin.com/in/suzanne-taylor-2ab69551 |website=linkedin.com}}</ref> Bayan sun sami gawarwakin mata, saurayin Pifer ya kira Brinkman don sanar da shi. Ya ba da rahoton cewa Brinkman ya yi mamakin kuma ya yi baƙin ciki sosai bayan ya ji labarin mutuwar. Iyalin da abokai na Taylor da Pifers da 'yan sanda daga baya sun sami gashin Taylor a kusa da gidan. Wannan ya sa masu bincike su yi imani da Brinkman ya yanke gashin Taylor kafin ya kashe ta.<ref name=":3"/>
An gano gawarwakin Johns a ranar 12 ga Yuni ta wurin ɗan Mista John, wanda ya je ya bincika su lokacin da mahaifinsa bai bayyana don aiki ba. Kamar Taylor da 'ya'yanta mata, an rufe Johns da bargo.<ref name=":10"/><ref name=":1"/><ref>{{Cite web |title=Suzanne Taylor |url=https://www.linkedin.com/in/suzanne-taylor-2ab69551 |website=linkedin.com}}</ref>
Bayan aikata kisan kai, Brinkman ya tafi gidan wata mace da ya sani a [[Brunswick, Ohio]]. Ya fara rikici na 'yan sanda, a lokacin da ya yi magana a [[Fezbuk|Facebook]] ga wani mai ba da rahoto na talabijin game da kisan kai.<ref name=":142">{{Cite web |last=Steineck |first=Lori |date=June 14, 2017 |title=George C. Brinkman Jr. now charged with 5 deaths |url=https://www.cantonrep.com/news/20170614/george-c-brinkman-jr-now-charged-with-5-deaths |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023838/https://www.cantonrep.com/news/20170614/george-c-brinkman-jr-now-charged-with-5-deaths |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=cantonrep.com}}</ref> Rikicin ya dauki sa'o'i tara, ya fara da karfe 9:30 na yamma a ranar 12 ga Yuni kuma ya ƙare da karfe 5:30 na safe washegari. Wata ƙungiyar [[SWAT]] ta kewaye gidan, kuma jami'ai sun shiga, sun sami Brinkman dauke da bindiga. Sun rinjaye shi da bindiga kuma suka kama shi.<ref name=":152">{{Cite web |last=MacDonald |first=Evan |date=June 15, 2017 |title=North Royalton woman's throat slit, daughters suffocated and strangled in brutal killings, judge says |url=https://www.cleveland.com/north-royalton/2017/06/north_royalton_mothers_throat.html |website=cleveland.com}}</ref> Lokacin da aka kama shi, Brinkman yana da shaidar da ke danganta shi da kisan gillar Johns.<ref name=":102">{{Cite web |last=Steineck |first=Lori |date=June 13, 2017 |title=Suspect in Stark County double homicide was house-sitting for victims |url=https://www.dispatch.com/news/20170613/suspect-in-stark-county-double-homicide-was-house-sitting-for-victims |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023840/https://www.dispatch.com/news/20170613/suspect-in-stark-county-double-homicide-was-house-sitting-for-victims |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=dispatch.com}}</ref> Ya furta cewa ya kashe Johns kuma ya jefa shaidu daga taga na mota yayin da yake kan [[Interstate 77]] a Summit County . <ref name=":16">{{Cite web |last=Balint |first=Ed |date=October 1, 2019 |title=George Brinkman Jr. found guilty in Lake Township slayings |url=https://www.beaconjournal.com/news/20191001/george-brinkman-jr-found-guilty-in-lake-township-slayings |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023838/https://www.beaconjournal.com/news/20191001/george-brinkman-jr-found-guilty-in-lake-township-slayings |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=beaconjournal.com}}</ref> An tsare Brinkman a kurkuku a kan jinginar dala miliyan 75. <ref>{{Cite web |title=Suzanne Taylor |url=https://www.linkedin.com/in/suzanne-taylor-2ab69551 |website=linkedin.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=May 6, 2019 |title=Ohio man convicted in 3 killings is set for trial in 2 more |url=https://www.10tv.com/article/ohio-man-convicted-3-killings-set-trial-2-more-2019-may |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329023837/https://www.10tv.com/article/ohio-man-convicted-3-killings-set-trial-2-more-2019-may |archive-date=March 29, 2020 |access-date=March 29, 2020 |website=10tv.com}}</ref>
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qiqze8uedcds77z8bfl9m4wsfmuhaow
Kisan Rachael Anderson
0
123335
835871
811132
2026-05-14T14:51:42Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835871
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''kisan Rachael Anderson''' ya faru ne a ranar 28 ga Janairu, 2018, a [[Columbus|Columbus, Ohio]].<ref name="obit">{{Cite web |title=Rachael Nicoletta Anderson |url=http://hosting-25027.tributes.com/obituary/show/RACHAEL-NICOLETTA-ANDERSON--105801110 |website=nomispublications.com}}</ref><ref name="auto14">{{Cite web |last=Landers |first=Kevin |date=February 5, 2020 |title=Prosecutors cite DNA, defense points to other suspects in 2nd day of Anthony Pardon trial |url=https://www.10tv.com/article/news/local/prosecutors-cite-dna-defense-points-other-suspects-2nd-day-anthony-pardon-trial-2020-feb/530-eb350949-2f69-4d1b-bb31-064ef4eee022 |website=10tv.com}}</ref> Anderson, mai shekaru ashirin da hudu mai son darektan jana'izar, Anthony Pardon ya sace ta, ya yi mata fyade, kuma ya kashe ta a gidanta a ranar haihuwarta. <ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=CBS News}}</ref> <ref name="auto28">{{Cite web |last=Landers |first=Kevin |date=February 13, 2020 |title=Anthony Pardon found guilty in the murder of Rachael Anderson |url=https://www.10tv.com/article/news/local/anthony-pardon-found-guilty-murder-rachael-anderson-2020-feb/530-7659568c-d873-416a-bfb0-29906c2573a0 |website=10tv.com}}</ref><ref name="AP">{{Cite web |date=February 12, 2020 |title=Death penalty case in woman's murder now in hands of jury |url=https://apnews.com/7590841612fa5607ba391a5e049d51b9 |website=AP News}}</ref><ref name="auto26">{{Cite web |last=Renee |first=Fox |date=February 14, 2020 |title=Man convicted in murder of Harding grad Rachael Anderson |url=https://www.tribtoday.com/news/local-news/2020/02/man-convicted-in-murder-of-harding-grad-rachael-anderson/ |website=Tribune Chronicle}}</ref><ref name="CBS10 New Details"/>
Pardon, mai aikata laifukan jima'i mai rijista <ref name="CBS10 New Details"/> tare da Tarihin aikata laifuka mai yawa, ya bar jikin Anderson a cikin ɗakin dakinta inda aka gano ta washegari. Akwai shaida masu yawa da suka danganta Pardon da laifin, caji da bayanan wayar salula da DNA.<ref name="auto39">{{Cite web |last=Futty |first=John |date=February 13, 2020 |title=Anthony Pardon found guilty of rape, murder of East Side woman |url=https://www.dispatch.com/story/news/local/2020/02/13/anthony-pardon-found-guilty-rape/1709349007/ |website=The Columbus Dispatch}}</ref> An kamawa shi kuma an tuhume shi da kisan Anderson. <ref name="auto4">{{Cite web |last=Haeberle |first=Bennett |date=February 2, 2018 |title=Accused murderer gets through security at state offices; one day after woman is killed |url=https://www.10tv.com/article/news/investigations/10-investigates/accused-murderer-gets-through-security-state-offices-one-day-after-woman-killed/530-512f2e03-7348-45b7-b055-f3525a85011f |website=10tv.com}}</ref><ref name="auto32">{{Cite web |last=Long |first=Andy |date=February 20, 2018 |title=Man accused of raping, and killing Columbus woman arraigned on death penalty charges |url=https://www.nbc4i.com/news/local-news/man-accused-of-raping-and-killing-columbus-woman-arraigned-on-death-penalty-charges/ |website=NBC4 |access-date=December 22, 2025 |archive-date=November 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231104043440/https://www.nbc4i.com/news/local-news/man-accused-of-raping-and-killing-columbus-woman-arraigned-on-death-penalty-charges/ |url-status=dead }}</ref>
An yanke masa hukunci a shekarar 2020 kuma an yanke masa hukuncin rai da rai a kurkuku ba tare da yiwuwar sallamawa ba.<ref name="auto39"/><ref name="Sentencing">{{Cite web |date=March 16, 2020 |title=Anthony Pardon sentenced to 2 life sentences plus more than 60 years in prison |url=https://www.10tv.com/article/news/local/anthony-pardon-sentenced-2-life-sentences-plus-more-60-years-prison-2020-apr/530-72569c4f-27ef-499f-a797-2681b1198742 |website=10tv.com}}</ref>
== Wanda aka azabtar ==
An haifi Rachael Nicoletta Anderson a ranar 28 ga Janairu, 1994, ga William "Bill" Anderson da Patricia "Trish" Anderson (née Sprecacenere) a Warren, Ohio . <ref name="wkbn.com">{{Cite web |date=29 January 2018 |title=Rachael Nicoletta Anderson Obituary |url=https://www.wkbn.com/my-valley-tributes/rachael-nicoletta-anderson-obituary/ |website=wkbn.com/my-valley-tributes |access-date=22 December 2025 |archive-date=4 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231104043429/https://www.wkbn.com/my-valley-tributes/rachael-nicoletta-anderson-obituary/ |url-status=dead }}</ref> A shekara ta 2012 ta kammala karatu daga Warren G. Harding High School inda ta kasance wani ɓangare na National Honor Society, ta buga ƙwallon ƙafa da volleyball kuma tana cikin ƙungiyar. <ref name="auto27">{{Cite web |last=Fox |first=Renee |date=February 14, 2020 |title=Man convicted in murder of Harding grad Rachael Anderson |url=https://www.tribtoday.com/news/local-news/2020/02/man-convicted-in-murder-of-harding-grad-rachael-anderson/ |website=tribtoday.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=CBS News}}</ref> Anderson, wacce ke son zama darektan jana'izar, ta halarci Jami'ar Jihar Youngstown inda ta fi dacewa da abubuwan da ake buƙata don kimiyyar jana'izar kuma ta sanya Dean's List. Daga nan ta halarci Kwalejin Kimiyya ta Cincinnati, ta kammala karatu a 2016 tare da Digiri na farko a Kimiyya ta Mutuwa . <ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=cbsnews.com}}</ref> Yayinda take makarantar jana'izar, <ref name="wkbn.com" /> ta yi aiki a Gidan jana'izar Naegele-Kleb-Ihlendorf . Anderson, wacce ta kasance memba na kungiyar Daraktocin jana'izar Ohio, ta koma Columbus inda ta fara koyo a gidan jana'izar Shaw Davis. <ref name="obit"/><ref name="auto37"/><ref name="auto24">{{Cite web |date=February 15, 2018 |title=Suspect to face death penalty trial in murder of aspiring funeral director |url=https://abc6onyourside.com/news/local/suspect-to-face-death-penalty-trial-in-murder-of-aspiring-funeral-director |website=abc6onyourside.com}}</ref> A lokacin da aka kashe ta, Anderson tana gab da ƙarshen wannan koyo, kuma, a cewar manajan gidan jana'izar, za a ba ta aiki.<ref>{{Cite web |last=Joyce |first=Kathleen |date=February 7, 2018 |title=Aspiring funeral director found murdered a day after her birthday |url=https://nypost.com/2018/02/07/aspiring-funeral-director-found-murdered-a-day-after-her-birthday/ |website=nypost.com}}</ref> Kisan Anderson ya faru ne a ranar haihuwarta ta ashirin da hudu.<ref>{{Cite web |last=Wynn |first=Sarah |date=February 13, 2020 |title=Anthony Pardon found guilty on multiple counts, including aggravated murder |url=https://myfox28columbus.com/news/local/jury-reaches-verdict-in-anthony-pardon-trial |website=myfox28columbus.com}}</ref> An binne Anderson a Pineview Memorial Park . <ref>{{Cite web |title=Rachael N Anderson |url=https://www.shaw-davis.com/notices/Rachael-Anderson/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221173225/https://www.shaw-davis.com/notices/Rachael-Anderson/ |archive-date=2020-02-21 |access-date=2020-02-21 |website=shaw-davis.com}}</ref>
== Mai aikata laifin ==
A cewar lauyoyin kare Pardon, yana da "ba'a (sic), rashin aiki, rikice-rikice na yaro". <ref name="auto9">{{Cite web |last=Pearlman |first=Dan |date=February 18, 2020 |title=Anthony Pardon trial moves to sentencing phase |url=https://www.nbc4i.com/news/local-news/anthony-pardon-trial-moves-to-sentencing-phase/ |website=nbc4i.com |access-date=December 22, 2025 |archive-date=November 4, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231104043432/https://www.nbc4i.com/news/local-news/anthony-pardon-trial-moves-to-sentencing-phase/ |url-status=dead }}</ref> Kakanninsa ne suka tashe shi kafin ya zauna tare da mahaifiyarsa. Ya ci gaba da rikicewar halayyar <ref name="auto33">{{Cite web |last=Landers |first=Kevin |date=February 18, 2020 |title=Psychologist: Anthony Pardon was abused and neglected as a child |url=https://www.10tv.com/article/psychologist-anthony-pardon-was-abused-and-neglected-child-2020-feb |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221173449/https://www.10tv.com/article/psychologist-anthony-pardon-was-abused-and-neglected-child-2020-feb |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=10tv.com}}</ref> da rikice-rikice na mutum. <ref name="auto29">{{Cite web |last=Futty |first=John |date=February 18, 2020 |title=Pardon, facing possible death penalty, previously spent 25 years in prison |url=https://www.dispatch.com/news/20200218/pardon-facing-possible-death-penalty-previously-spent-25-years-in-prison |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221174728/https://www.dispatch.com/news/20200218/pardon-facing-possible-death-penalty-previously-spent-25-years-in-prison |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=dispatch.com}}</ref><ref name="auto29" />
=== Tarihin aikata laifuka ===
A watan Maris na shekara ta 1979, Pardon, wanda ke da shekaru goma sha huɗu, an sadaukar da shi na ɗan lokaci ga Hukumar Matasa ta Ohio bayan ya yi wa wata yarinya mai shekaru takwas fyade. A watan Yulin wannan shekarar, an sanya shi a matsayin mai kula da Kotun kuma ya yi aiki na ɗan lokaci ga Ayyukan Yara na Franklin County. Kuma a watan Disamba na wannan shekarar, an sami Pardon da laifin barazana kuma an sadaukar da shi har abada ga Hukumar Matasa ta Ohio tare da sanya shi a cikin kulawa.<ref name="auto16"/>
A shekara ta 1980 an tuhumi Pardon da fyade da wani yaro mai watanni tara.<ref name="auto5"/> Wanda aka yi wa fyade shi ne ɗan iyayen Pardon.<ref name="auto16"/><ref name="auto3">{{Cite web |last=Futty |first=John |date=February 15, 2018 |title=Prosecutor seeks death penalty for man accused of killing East Side woman |url=https://www.dispatch.com/news/20180215/prosecutor-seeks-death-penalty-for-man-accused-of-killing-east-side-woman |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221174723/https://www.dispatch.com/news/20180215/prosecutor-seeks-death-penalty-for-man-accused-of-killing-east-side-woman |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=dispatch.com}}</ref> Pardon, wanda yake da shekaru goma sha biyar lokacin da ya aikata laifin, yana kula da jariri yayin da mahaifiyarsa ta fita sayayya.<ref name="auto37"/><ref name="auto24"/> Ya gaya wa [[Ɗan sanda|'yan sanda]] na Columbus cewa ya aikata laifin ne saboda ya yi fushi bayan ya yi fada da budurwarsa.<ref name="auto16" /> An yanke wa gafara hukuncin laifin tun yana matashi.<ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=CBS News}}</ref>
A ranar 13 ga Nuwamba, 1981, <ref name="auto5"/> Pardon, wanda ke da shekaru goma sha shida, an ba shi izinin shiga gidan mahaifiyar budurwarsa mai shekaru talatin da tara don amfani da wayarta. <ref name="auto16">{{Cite web |last=Burger |first=Beth |last2=Kovac |first2=Marc |date=February 9, 2018 |title=Suspect in East Side slaying has long, violent history |url=https://www.dispatch.com/news/20180209/suspect-in-east-side-slaying-has-long-violent-history |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221174724/https://www.dispatch.com/news/20180209/suspect-in-east-side-slaying-has-long-violent-history |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=dispatch.com}}</ref><ref name="auto3"/> Ya ja mata wuka, ya yi mata fyade da wuka kuma ya sace dala ɗari daga jakarta.<ref name="auto16" /><ref name="auto1" /> Ya ɗaure hannayenta da ƙafafunta tare, ya rufe ta, kuma ya sanya ta a cikin akwati na mota.<ref name="auto16" /> Ya ci gaba da fitar da ita zuwa Valley Dale, inda ya buɗe ƙafafunta kuma ya jefa ta cikin Alum Creek <ref name="auto16" /> a bayan Valley Dale Ballroom.<ref name="auto1">{{Cite web |last=Stoia |first=LuAnn |date=February 9, 2018 |title=Anthony Pardon's murder arrest shocks neighborhood where he lived |url=https://abc6onyourside.com/news/local/anthony-pardons-murder-arrest-shocks-neighborhood-where-he-lived |website=abc6onyourside.com}}</ref><ref name="auto20">{{Cite web |last=Haeberle |first=Bennett |date=February 20, 2018 |title=Records: Man accused of killing Rachael Anderson required to wear GPS monitor |url=https://www.10tv.com/article/records-man-accused-killing-rachael-anderson-required-wear-gps-monitor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221173410/https://www.10tv.com/article/records-man-accused-killing-rachael-anderson-required-wear-gps-monitor |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=10tv.com}}</ref> Lokacin da Pardon ya ga cewa wanda aka azabtar, wanda ya yi ado da wani abu, ya iya ci gaba da tashi, sai ya shiga cikin rafin ya riƙe kansa a ƙarƙashin ruwa.<ref name="auto16" /> Matar ta tsira bayan wani Samariya mai kyau ya shiga tsakani.<ref name="auto1" /> Pardon ya bar kafin 'yan sanda su isa kuma ya yi amfani da kuɗin da ya sace daga wanda aka azabtar don sayen takalma na wasan tennis da kayan motsa jiki.<ref name="auto16" />
An gwada Pardon a matsayin babba, <ref name="auto3"/> kuma a watan Mayu 1982, yana da shekaru goma sha bakwai, an same shi da laifin fashi, fyade, da yunkurin kisan kai <ref name="auto16"/> a Franklin County, Ohio.<ref name="CBS10 New Details">{{Cite web |last=Kocot |first=Maureen |date=February 9, 2018 |title=New details emerge in murder of Rachael Anderson |url=https://www.10tv.com/article/news/local/new-details-emerge-murder-rachael-anderson/530-d2879624-2f55-4777-a50b-3db6008dc988 |website=10tv.com}}</ref> An yanke wa Pardon hukuncin shekaru biyar zuwa ashirin da biyar a kurkuku. Da farko an tura shi zuwa Cibiyar Gyara ta Jihar Ohio a Mansfield amma an tura shi Cibiyar Gyaran Lebanon sannan daga baya zuwa Cibiyar Gidajen Kudancin Ohio a Lucasville. Yayinda yake cikin kurkuku ya sami laifuka da yawa na horo, gami da mallakar [[Makami|makamai]], ƙone matattara, da fada.<ref name="autop_7" /> Daga karshe ya kwashe fiye da shekaru ashirin da hudu a kurkuku saboda laifin kuma an sake shi a watan Nuwamba na shekara ta 2006.<ref name="auto16" />
An ayyana Pardon a matsayin mai cin zarafin jima'i a shekarar 1999.<ref name="auto1"/>
Pardon moved to [[Georgia (Tarayyar Amurka)|Georgia]] in 2006 or 2007 and applied for a maintenance job under a false name.<ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=CBS News}}</ref> In 2007 he was charged with forgery and failure to register as a sex offender in Georgia.<ref name="auto37">{{Cite web |last=McCarthy |first=Mike |date=June 19, 2018 |title=Autopsy report reveals gruesome death of aspiring funeral director |url=https://abc6onyourside.com/news/local/autopsy-report-reveals-gruesome-death-of-aspiring-funeral-director |website=abc6onyourside.com}}</ref><ref name="auto1"/> He was convicted of these offenses in Floyd County, Georgia<ref name="auto20"/> and spent nine years in prison for them.<ref name="auto22">{{Cite web |last=Haeberle |first=Bennett |date=June 19, 2018 |title=Man accused of killing Columbus woman refuses to appear in court |url=https://www.10tv.com/article/man-accused-killing-columbus-woman-refuses-appear-court |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221173451/https://www.10tv.com/article/man-accused-killing-columbus-woman-refuses-appear-court |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=10tv.com}}</ref> He was also given twenty years of probation<ref name="auto5">{{Cite web |last=Haeberle |first=Bennett |date=April 23, 2018 |title=How ex-offenders become "lost in supervision" |url=https://www.10tv.com/article/how-ex-offenders-become-lost-supervision |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221173303/https://www.10tv.com/article/how-ex-offenders-become-lost-supervision |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=10tv.com}}</ref> and was required to wear a [[Tsarin Matsayin Duniya|GPS]] ankle monitor and pay for all expenses.<ref name="auto20" />
A cikin 2017 an saki Pardon daga kurkuku, <ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=CBS News}}</ref> ya koma [[Ohio (jiha)|Ohio]] a watan Yunin wannan shekarar ta hanyar yarjejeniyar yarjejeniya tsakanin jihohi tsakanin Ohio da Georgia. <ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=CBS News}}</ref> Hukumar Kula da Matasa ta sa ido a kansa kuma ana buƙatar bincika shi tare da Sashen Sheriff kowane kwana casa'in.<ref name="auto5"/> Hukumar Kula da Magunguna ta Ohio ba ta ba shi mai saka idanu ba, kamar yadda alƙali ya nema, saboda tsawon lokacin da aka yi saka idanu da kuma "matsalar kudin". A ranar 21 ga watan Agusta, 2017, an kama Pardon tare da [[Karuwanci|karuwa]] a cikin motarsa.<ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=cbsnews.com}}</ref> Kodayake ya gaya wa 'yan sanda cewa yana ba ta tafiya, matar ta tabbatar da labarai na yankin cewa yana da sha'awar jima'i.<ref name="auto5" /> Da karfe 4:00 na safe a ranar 27 ga Janairu, 2018, an kama shi yana tuki ba tare da lasisi ba.<ref name="auto10">{{Cite web |last=Haeberle |first=Bennett |date=January 24, 2020 |title=Anthony Pardon to represent himself during capital murder trial |url=https://www.10tv.com/article/anthony-pardon-represent-himself-during-capital-murder-trial-2020-jan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200125162350/https://www.10tv.com/article/anthony-pardon-represent-himself-during-capital-murder-trial-2020-jan |archive-date=January 25, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=10tv.com}}</ref> A lokacin wannan tsayawa, an gano yana da wuka na aljihu, wuka na kicin, da bindiga. Ba a kama shi ba.<ref name="auto5" />
== Tarihi ==
Anderson ta yi bikin cika shekaru ashirin da hudu a ranar 26 ga Janairu da 27 ga Janairu, 2018. A ranar 26 ga watan dan uwanta John ya zo daga Warren zuwa Columbus don ya zauna tare da ita. Kashegari, Anderson da ɗan'uwanta sun tafi gidan abokinsu John Kennedy. A can, Andersons, Kennedys da sauran abokai suna da biki don bikin ranar haihuwar Anderson. 'Yan uwan Anderson sun kwana a gidan Kennedy kuma sun koma gidan Anderson a ranar 28. Anderson ya yi aiki a ranar 26 da 27. A lokacin da take aiki ta ba dan uwanta mabuɗin don ya zo ya tafi kamar yadda yake so. A ranar 28 ga watan John Anderson ya koma Warren kuma ba zato ba tsammani ya ɗauki maɓallin tare da shi. Da misalin karfe 1:00 na yamma Anderson ta aika wa Kennedys saƙo, wanda ke da maɓallin gidanta, kuma ta ce za ta zo ta karɓi maɓallin su. Saboda suna ba da aboki zuwa Athens, Ohio, dole ne ta zo ta sami maɓallin daga baya lokacin da suka dawo gida. Daga baya a wannan rana, da karfe 6:17 na yamma, Anderson ta aika wa Kennedys saƙo tana cewa za ta tafi cikin minti ashirin don zuwa ta sami maɓallin.<ref name="autoNG" /> Ta yi magana da mahaifiyarta a kusa da 6:30 sannan ta tafi ta sami maɓallin ta daga Kennedys. <ref name="autoZ1" /> Saboda za a iya kulle kofar gidanta ne kawai daga waje tare da maɓalli, dole ne Anderson ya bar ta a buɗe. Ta tsaya a wani Arby's a Gabashin Gabas a kusa da 7:30 <ref name="autoNG" /> sannan ta koma gida.<ref name="auto21">{{Cite web |last=Futty |first=John |date=February 12, 2020 |title=Jury begins deliberating Pardon's fate in death-penalty murder trial |url=https://www.dispatch.com/news/20200212/jury-begins-deliberating-pardonrsquos-fate-in-death-penalty-murder-trial |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221181747/https://www.dispatch.com/news/20200212/jury-begins-deliberating-pardonrsquos-fate-in-death-penalty-murder-trial |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=dispatch.com}}</ref>
== Laifukan ==
Pardon ya shiga gidan Anderson da misalin karfe 8:00 na yamma.<ref name="auto36">{{Cite web |last=Futty |first=John |date=February 4, 2020 |title=DNA, cellphone evidence, will prove Pardon's guilt in death penalty case, prosecutor says |url=https://www.dispatch.com/news/20200204/dna-cellphone-evidence-will-prove-pardonrsquos-guilt-in-death-penalty-case-prosecutor-says |website=dispatch.com}}</ref> Ya sace Anderson, ya dauke ta daga kasa na gidanta zuwa bene. Ya hana ta, ya ɗaure ƙafafunta da idon ta tare da igiya daga gashin kanta kuma ya ɗaure hannayenta da belinta da igiyoyi daga makanta. Daga nan sai ya lulluɓe igiyar daga ƙarfe na Anderson tsakanin igiyar gashi da kuma wuyan hannu, yana ɗaure ta. Ya kuma gurgunta ta.<ref name="AP"/> Gafara ta tilasta wa Anderson ta gaya masa Lambar PIN. Ya kuma azabtar da ita kuma ya yi mata fyade. <ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=CBS News}}</ref><ref name="auto26"/><ref>{{Cite web |date=February 6, 2018 |title=Aspiring funeral director, 24, found slain in apartment |url=https://www.cbsnews.com/news/aspiring-funeral-director-24-found-slain-in-apartment/ |website=cbsnews.com}}</ref>
Pardon ya rataye Anderson da igiya daga bargo na lantarki. Baya ga shan iska, <ref name="auto21"/> Anderson ta kuma sha wahala da rauni da rauni a kanta. <ref name="auto14"/><ref name="autonN">{{Cite web |title=Anthony Pardon Trial Day 5 - Part 4 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nNWGTM6duW0 |website=[[YouTube]]}}</ref>
Pardon ya sanya Anderson a cikin ɗakin dakinta. Ya bar ta a can, <ref name="CBS10 New Details"/> <ref name="auto29"/> tsirara daga wuyanta zuwa ƙasa kuma tare da igiyar bargo ta lantarki da aka ɗaure a wuyanta da ƙofar ƙofa. <ref name="auto21"/>
Bayan kashe Anderson, Pardon ta sace motarta.<ref name="auto8">{{Cite web |last=Landers |first=Kevin |date=February 6, 2020 |title=Anthony Pardon tells judge he's not happy with defense team in murder trial |url=https://www.10tv.com/article/anthony-pardon-tells-judge-hes-not-happy-defense-team-murder-trial-2020-feb |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221173359/https://www.10tv.com/article/anthony-pardon-tells-judge-hes-not-happy-defense-team-murder-trial-2020-feb |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=10tv.com}}</ref> Ya kuma dauki katin kiredit da Katin zare kudi kuma ya yi amfani da su a shagunan da yawa a Columbus. Ya ba 'yar'uwarsa katin zare kudi kuma ya tafi sayayya tare da ita. <ref name="auto18">{{Cite web |last=Landers |first=Kevin |date=February 10, 2020 |title=Anthony Pardon's sister testifies against him in murder trial |url=https://www.10tv.com/article/anthony-pardons-sister-testifies-against-him-murder-trial-2020-feb |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221173230/https://www.10tv.com/article/anthony-pardons-sister-testifies-against-him-murder-trial-2020-feb |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=10tv.com}}</ref><ref name="auto2">{{Cite web |last=Sullivan |first=Terri |date=February 6, 2020 |title=Accused killer asks for new defense attorneys; Prosecutors track use of victim's bank card |url=https://abc6onyourside.com/news/local/accused-killer-asks-for-new-defense-attorneys-prosecutors-track-use-of-victims-bank-card |website=abc6onyourside.com}}</ref> 'Yar'uwar Pardon daga baya ta fahimci cewa katin na wanda aka kashe ne lokacin da ta kalli labarai.<ref name="auto18" />
Pardon ya kuma ba da katin kuɗi ga wani mutumin da ba shi da gida mai suna Anthony Sleets, <ref name="auto8"/> yana mai cewa budurwarsa tana ƙoƙarin karɓar kuɗin sa bayan faduwa, <ref name="auto2"/> kuma ya ba da damar siyan Sleets ɗakin otal idan ya yi amfani da katin. Pardon ya ba Sleets Anderson lambar PIN kuma ya kori Sleets zuwa ATM da yawa. <ref name="auto2" /><ref name="auto15">{{Cite web |last=Futty |first=John |date=February 6, 2020 |title=Pardon displeased with lawyers during death-penalty trial |url=https://www.dispatch.com/news/20200206/pardon-displeased-with-lawyers-during-death-penalty-trial |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221183301/https://www.dispatch.com/news/20200206/pardon-displeased-with-lawyers-during-death-penalty-trial |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=dispatch.com}}</ref>
== Bincike ==
A ranar 29 ga watan Janairu, Anderson ta kasa zuwa aiki ko amsa wayarta.<ref name="auto26"/> Mai kula da ofishin Shaw Davis Funeral Home ya nemi abokin aiki wanda ke yin isar da kayayyaki, ya je gidan Anderson don duba ta. Ya tafi gidan Anderson kuma lokacin da ta kasa amsawa, sai ya tafi ofishin haya ya bayyana halin da ake ciki. Saboda ba a yarda da abokin aikin Anderson ko ma'aikatan da ke ofishin haya su shiga gidan Anderson ba, abokin aikinta ya tuntubi 'yan sanda. 'Yan sanda sun amsa kuma sun sa wakilin haya ya bincika gidan Anderson, amma wakilin haya bai gano Anderson ba.<ref name="trialbegin">{{Cite web |last=Landers |first=Kevin |date=February 4, 2020 |title=Trial for man accused of killing Columbus woman begins with emotional day of testimony |url=https://www.10tv.com/article/trial-man-accused-killing-columbus-woman-begins-emotional-day-testimony-2020-feb |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221173230/https://www.10tv.com/article/trial-man-accused-killing-columbus-woman-begins-emotional-day-testimony-2020-feb |archive-date=February 21, 2020 |access-date=February 21, 2020 |website=10tv.com}}</ref>
Bayan haka, tsohon abokin zama na Anderson ya ba abokinta Johnathan Kennedy izinin bincika ɗakin. Kennedy ya shiga ɗakin kwana na Anderson, wanda ya gano ba shi da wuri. Ya shaida cewa ya yi ƙoƙari ya dubi cikin kabad amma lokacin da ya yi ƙoƙari a buɗe ƙofar ya ji kamar wani abu yana jan shi baya.<ref name="trialbegin"/> Lokacin da ya sami damar buɗe ƙofar kabad, sai ya sami jikin Anderson. Ya yi ƙoƙari ya taimake ta amma ya fahimci cewa ta mutu <ref name="autojR" /> kuma ya fita waje ya sanar da jami'in Frank Sclafani.
Binciken da aka yi a jikin Anderson ya tabbatar da cewa an maƙure ta kuma an yi mata wuka.[1] Ta sha wahala a gashin kanta da karyewa a gindin kwanyar kai. rauni da aka yi wa wuyanta ya shiga cikin hagu na ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwarta da ƙwaƙwalwarsa ta ciki.[2][3] An yi wa Anderson wuka da karfi sosai har wani bangare na kwanyar ta fashe.[4] Binciken gawa ya kuma bayyana cewa an maƙure Anderson da igiya daga bargo na lantarki kuma cewa maƙurewar ta haifar da shan jini a cikin tsokoki da idanunta kuma ya sa tasoshin da ke cikin idanunta su cika da jini. [5][3] Bugu da ƙari, ya nuna cewa Anderson tana da rauni da ja a idonta da wuyan hannu, yana nuna cewa tana da rai lokacin da Pardon ya ɗaure ta.[3]
mai bincike da ya yi binciken gawawwakin Anderson ya gano cewa mutuwar Anderson ta samo asali ne daga raunin da aka yi mata a kai da wuyanta, kodayake mai binciken da ya ba da shaida a shari'ar ya ce idan ya yi binciken, zai iya yanke hukuncin cewa ta mutu ne daga maƙurewar ligature.<ref name="autonN"/>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2018]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1n8eg9ds6kb5t1hxvutiyeicj0lvmv9
Kodok
0
124200
835880
786020
2026-05-14T16:03:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835880
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kodok''' ko '''Kothok''' (Arabic), wanda aka fi sani da '''Fashoda''', wani gari ne a cikin Fashoda County na Jihar Nilu, a cikin yankin Babban Nilu na [[Sudan ta Kudu]] . <ref>{{Cite web |last=Atekdit |first=Ariik |date=13 February 2016 |title=Western Nile Governor Appoints State Cabinet |url=http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/18542/Western-Nile-Governor-Appoints-State-Cabinet.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018154407/http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/18542/Western-Nile-Governor-Appoints-State-Cabinet.aspx |archive-date=18 October 2016 |access-date=14 August 2016 |publisher=Gurtong}}</ref> Kodok ita ce babban birnin ƙasar Shilluk, wanda aka fi sani da Masarautar Shilluk . Shilluk ta kasance masarauta mai zaman kanta sama da ƙarni goma sha shida. Fashoda an fi sani da shi a matsayin wurin da Birtaniya da Faransanci suka kusan shiga yaki a 1898 a cikin Fashoda Incident.<ref>{{Cite web |title=A sign of peace from the past: British and French ambassadors visit historical town where a peace deal was reached in 1898 |url=https://peacekeeping.un.org/en/sign-of-peace-past-british-and-french-ambassadors-visit-historical-town-where-peace-deal-was-reached |access-date=2024-12-14 |website=United Nations Peacekeeping |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Geoffray |first=Ally |date=2019-06-05 |title=Kodok |url=https://editions.covecollective.org/place/kodok |access-date=2024-12-14 |website=editions.covecollective.org |language=en |archive-date=2024-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214063949/https://editions.covecollective.org/place/kodok |url-status=dead }}</ref>
Bisa ga imanin Shilluk, addini, al'ada da kundin tsarin mulki, Kodok yana aiki a matsayin birni mai sulhu ga Sarkin Shilluk. Wuri ne inda ake yin bukukuwan da kuma naɗa kowane sabon Sarkin Shilluk. Fiye da shekaru 500, an ɓoye Kodok kuma ya yi aiki a matsayin birni da aka haramta ga Sarkin Shilluk, amma yayin da ilimi da al'adu na zamani suka fito, Kodok yanzu an san shi da duniya ta waje. An yi imanin cewa Kodok wuri ne inda ruhun Juok (Allah), ruhun Nyikango (wanda ya kafa Masarautar Shilluk da jagoran ruhaniya na addinin Shilluk), ruhun sarakunan Shilluk masu mutuwa da ruhun Sarkin Shilluk mai rai suka zo don yin sulhu don warkarwa ta ruhaniya ta Masarautar Shiilluk. An adana Kodok a matsayin wuri mai nutsuwa ga ruhun Allah, inda Sarki, shugabannin, da dattawa zasu iya jin sautuna da jawabai na Allah (Juok). Ga Shilluk, Kodok birni ne na sulhu da zaman lafiya.
== Tarihi ==
[[Fayil:Schweinfurth-Ansicht_von_Faschoda.png|thumb|Fashoda a cikin 1869]]
[[Fayil:Aturwic_1910.jpg|thumb|Aturwic, tudun gidan sarki Shilluk a Pachodo (Fashoda) tare da gidajensa huɗu da aka gina a saman. Hoton da Charles Gabriel Seligman ya shirya]]
[[Fayil:Pachodo.png|thumb|Hoton Fashoda na Charles Gabriel Seligman]]
An kafa ofishin soja na Masar a Fashoda a 1865. Ya kasance tashar kasuwanci mai mahimmanci, gami da cinikin bayi. Tsakanin 1883 da 1884 wurin ya fada hannun [[Yakin Mahdist|Mahdists]].<ref>{{Cite web |last=Atekdit |first=Ariik |date=13 February 2016 |title=Western Nile Governor Appoints State Cabinet |url=http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/18542/Western-Nile-Governor-Appoints-State-Cabinet.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018154407/http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/18542/Western-Nile-Governor-Appoints-State-Cabinet.aspx |archive-date=18 October 2016 |access-date=14 August 2016 |publisher=Gurtong}}</ref> Koyaya, a tarihi Fashoda an fi saninsa da kasancewa shafin yanar gizon Fashoda na 1898 tsakanin Ingila da Faransa. Birtaniya suna ƙoƙari su kirkiro wani tasiri mai ƙarfi daga [[kudancin Afirka]] ta [[Gabashin Afirka]] zuwa Masar, wanda ya riga ya kasance ƙarƙashin ikon Burtaniya. A halin yanzu, Faransanci suna ƙoƙarin fadada daga [[Afirka ta Yamma|Yammacin Afirka]] tare da iyakar kudancin hamadar Sahara don sarrafa duk kasuwancin ta hanyar [[Sahel]]. Tsakanin waɗannan layin da aka nufa sun wuce ta Kodok, kuma rikici tsakanin sojojin da ke dauke da makamai ya jagoranci kasashen biyu zuwa bakin yaki. Sakamakon da aka samu a cikin goyon bayan Burtaniya ya ba da gudummawa ga tabbatar da ikirarin mulkin mallaka da kuma ƙarshen "Scramble for Africa".<ref name=":0" /> Lamarin ya haifar da abin da aka sani da "Fashoda syndrome" a cikin manufofin kasashen waje na Faransa. A cikin 1904, ci gaban Anglo-Faransa Entente Cordiale ya sa Birtaniya ta canza sunan garin zuwa Kodok (Kothok) da fatan shafe ƙwaƙwalwar abin da ya faru.<ref name=":0" />
An sanya kungiyar Bishara ta Ikilisiya (CMS) a cikin 1898 ta gwamnatin mulkin mallaka ta Burtaniya zuwa Kodok da aka ba wa mai wa'azi a ƙasashen waje, bayan an hana su wurin Khartoum. An kuma ba wa Katolika Verona Fathers yankin yammacin Nilu da Ikilisiyar Presbyterian (Amurka) gabas zuwa iyakar Habasha. Daga 1900, masu wa'azi a ƙasashen waje sun kasance a cikin ƙananan adadi kuma sun fuskanci rikice-rikice na yanki, amma a cikin 1920s, CMS ta yi korafi game da fadada Katolika a yankinsu. A watan Janairun 1933, an kafa Ofishin Jakadancin Katolika a Kodok kuma tun daga shekara ta 1974 an rarraba shi a ƙarƙashin Diocese na Malakal . Daga shekarun 1930, Kodok kuma cibiyar Presbyterians ce, don haka Kodok tana da babban tasirin Kirista.
A shekara ta 1955, yawan mutanen Kodok ya kai kimanin 9,100. A lokacin Yaƙin basasar Sudan na farko a shekarar 1964, a lokacin mulkin [[Muhammad Ahmad Mahgoub|Muhammad Ahmad Mahjub]], Kodok ya kasance wurin kisan kiyashi da sojoji suka yi a [[Khartoum]]. Irin wannan kisan kiyashi a 1964 da 1965 ya faru a wasu biranen kudancin Sudan.<ref>{{Cite web |last=Atekdit |first=Ariik |date=13 February 2016 |title=Western Nile Governor Appoints State Cabinet |url=http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/18542/Western-Nile-Governor-Appoints-State-Cabinet.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018154407/http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/18542/Western-Nile-Governor-Appoints-State-Cabinet.aspx |archive-date=18 October 2016 |access-date=14 August 2016 |publisher=Gurtong}}</ref>
A cikin shekarun 1990s, Kodok ya sha wahala mai tsanani kuma ya ga kungiyoyin agaji da yawa da aka kawo yankin, musamman Operation Lifeline Sudan . A cikin 2004 da 2005, a ƙarshen Yaƙin basasar Sudan na Biyu, 'yan gudun hijira da yawa sun dawo amma yanayin tsaro a cikin 2004 har yanzu yana da matukar damuwa.
A yau mazaunan Kodok galibi suna da hannu a aikin noma kuma suna girma a matsayin abincin su da shanu na baya. Daga tsakiyar shekarun 1990s sun fara sayar da gum arabic, wanda aka samo daga Acacia seyal kuma aka sayar wa 'yan kasuwa [[Larabawa]] daga arewa. Har ila yau, akwai rikice-rikice na cikin gida a yankin tsakanin Kodok da kudancin Malakal a kan Nilu don haƙƙin ƙasa da rarraba ruwa.
== Bayanan da aka ambata ==
4xf68xwce5l41zz9iu3tgb2fre0di4b
Lorraine Cheshire
0
125355
836164
754265
2026-05-15T09:49:13Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836164
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lorraine Cheshire''' (15 ga watan Agustan shekara ta 1960 - 19 ga watan Disamba shekara ta 2025) 'yar wasan kwaikwayo ce ta Ingila, wacce aka fi Sama da matsayinta na Joan Bell a cikin Early Doors, Sue Benson a cikin Sky sitcom Trollied, Fleur Budgen a cikin wasan kwaikwayo na makarantar BBC One Waterloo Road da Lorraine Bird a cikin jerin wasan kwaikwayo na Channel 4 Ackley Bridge .<ref>https://www.comedy.co.uk/people/lorraine_cheshire/</ref>
==Rayuwa da aiki==
An haifi Cheshire a Wythenshawe, Manchester<ref>https://web.archive.org/web/20130430080311/http://www.wythenshawe.btck.co.uk/FamousLocals/LorraineCheshire</ref> akan 15 ga Agusta 1960 [an buƙatu]. Ta fara aiki ne tun tana da shekara 35, bayan da aka mayar da mijinta aikin soja.<ref>{{Cite web |url=https://entertainmentviews.co.uk/2016/06/05/spotlight-on-lorraine-cheshire/ |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-12-28 |archive-date=2019-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722185756/https://entertainmentviews.co.uk/2016/06/05/spotlight-on-lorraine-cheshire/ |url-status=dead }}</ref>Ta halarci Makarantar wasan kwaikwayo ta Arden a Manchester, kuma daga baya ta shiga Kamfanin Actors na Manchester.<ref>https://web.archive.org/web/20130430080311/http://www.wythenshawe.btck.co.uk/FamousLocals/LorraineCheshire</ref>Ta yi ƙwararriyar wasan kwaikwayo ta farko a cikin sassa biyu na jerin shirye-shiryen BBC Cranford, suna nuna rawar Jo Warren.<ref>McWilliams, Helen. "Lorraine Cheshire ~ From Joan to Geraldine Via Sue!". Union Times. Retrieved 15 June 2019.</ref> Bayan haka, ta yi bayyanuwa a jerin abubuwa kamar Clocking Off,<ref>Meads, Glenn (12 June 2018). "From Manchester to Ackley Bridge: meet the actor people mistake for a nurse". I Love Manchester (MCR). Archived from the original on 27 September 2020. Retrieved 24 June 2020.</ref> Samun Shi da Holby City. A cikin 2003, an jefa Cheshire a babban rawar ta na farko, a cikin jerin shirye-shiryen BBC Early Doors. Ta bayyana matsayin Joan Bell na jerin abubuwa guda biyu.<ref>From Manchester to Ackley Bridge: meet the actor people mistake for a nurse</ref> Daga 2007 zuwa 2012, ta fito a cikin wasan kwaikwayo na BBC Waterloo Road a cikin maimaitawar aikin Fleur Budgen.<ref>BBC One - Waterloo Road, Series 7, episode 25". BBC. Archived from the original on 6 November 2015. Retrieved 15 June 2019.</ref> Sannan a cikin 2008, Cheshire ta yi tauraro a cikin jerin shirye-shiryen BBC Uku Massive kamar Lorraine Finnegan.<ref>"BBC Three - Massive, Recording the Single". BBC. Archived from the original on 12 August 2020. Retrieved 15 June 2019.</ref>
====MANAZARTA====
b7z5lpctp57nkxvwh9qqb8t3lcxf97n
Kwalejin St Mary, Adelaide
0
125689
836056
786177
2026-05-15T00:20:50Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836056
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwalejin St Mary''' makaranta ce mai zaman kanta ta Katolika ta firamare da sakandare ga 'yan mata da ke cikin "murabba'in mil" na birnin [[Adelaide]], Kudancin Ostiraliya.
== Tarihi ==
Bisa buƙatar Laurence Sheil, Bishop na Adelaide a lokacin, Kwalejin St Mary's ta samo asali ne daga 'Yan'uwan Dominican, waɗanda suka zo daga Convent na Dominican da ke Cabra, Ireland, a matsayin masu wa'azi. An aza harsashin ginin a shekarar 1868.<ref>{{Cite web |title=College History |url=http://www.stmaryscollege.catholic.edu.au/college-history.html |publisher=stmaryscollege.catholic.edu.au |access-date=2025-12-29 |archive-date=2020-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200310061650/https://www.stmaryscollege.catholic.edu.au/college-history.html |url-status=dead }}</ref> ' Yan'uwan St Joseph na Zuciya Mai Tsarki sun ba da ilimin firamare ga ɗalibai daga ƙananan matsayi na zamantakewa da tattalin arziki, yayin da 'Yan'uwan Dominican suka ɗauki nauyin 'yan mata masu matsakaicin matsayi daga Katolika da sauran addinai waɗanda iyayensu za su iya biyan kuɗin karatunsu bayan firamare.<ref>{{Cite web |title=Saint Mary's Dominican Convent and School |url=http://adelaidia.sa.gov.au/places/saint-marys-dominican-convent-and-school |publisher=adelaidia.sa.gov.au |access-date=2025-12-29 |archive-date=2020-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200330052033/http://adelaidia.sa.gov.au/places/saint-marys-dominican-convent-and-school |url-status=dead }}</ref> Ita ce makarantar 'yan mata mafi tsufa da ke ci gaba da gudanar da karatunsu a Kudancin Ostiraliya;<ref>{{Cite web |title=About St Mary's College | St Mary's College |url=https://www.stmarys.sa.edu.au/about-st-mary-s-college.html}}</ref> asalinta tana cikin ƙananan gidaje a West Terrace da Franklin Street, tare da gidan ibada da cocin coci tun lokacin da 'yan mata suka fara kafa makarantar har yanzu tana nan a yau.
== Malamai ==
A shekarar 2021, 'yan mata sama da 800 ne suka halarci makarantar a azuzuwa daga Makarantar Liyafa (shekaru 5) zuwa shekara ta 12 (shekaru 17-18).
== Gidaje ==
Lokacin da ɗalibai suka fara yin rajista a St. Mary's, ana tura su zuwa ɗaya daga cikin gidajen wasanni huɗu da ke makarantar; St Mary's, St Dominics, St Catherines da St Thomas. Kowace shekara, waɗannan ƙungiyoyi suna fafatawa da juna a cikin tarurruka kamar Ranar Wasanni, da sauran ƙananan wasannin cin abincin rana kamar Kwando, Kwallon raga da Wasan Volleyball.
== Shirye-shiryen Nutsewa ==
St Mary's tana zaɓar ɗaliban aji 11 don halartar aikin hajji kowace shekara. Ɗaya daga cikinsu ana kiransa "Tafiyar Ƙasa," kuma tana zaɓar 'yan mata 6 zuwa 8 don yin tafiya zuwa ƙasashen APY don ziyartar al'ummar ' [['Yan asalin Australiya|yan asalin ƙasar]]. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2023)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>.
Sauran aikin hajjin shine zuwa Vietnam. A shekarar 2005, 2006, 2007, da 2008, ɗaliban Kwalejin St Mary da [[Christian Brothers College, Adelaide|Kwalejin 'Yan'uwa Kiristoci]] sun haɗu don shiga aikin Hajji zuwa Vietnam. Babban abin da aka fi mayar da hankali a kai na aikin Hajjin shi ne bayar da hidima da aiki tare da yara marayu da nakasassu a Phu My Orphanage da ke gundumar Thi Nghe, Saigon. Ƙungiyar ' Yan'uwa Mata ta St Paul de Charters ce ke gudanar da gidan marayu, kuma yana ɗauke da yara sama da 300. Duk da haka, saboda sabbin shugabannin makarantar Vietnam, St Mary's ta dakatar da ziyararta zuwa Vietnam a shekarar 2019.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
00ou0yeea8bnb8dowf0o6mk7n0ie7g4
Kimberly A. McClain
0
126806
835859
758321
2026-05-14T13:32:51Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835859
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dokta Kimberly A. McClain''' (an haife shi a ranar 5 ga watan Agusta, 1970) jami'in gwamnatin Amurka ne kuma jami'in soja mai ritaya wanda ya yi aiki a matsayin Mataimakin Sakatare na Majalisa da Dangantaka tsakanin Gwamnati.
A watan Yunin 2022, Shugaba [[Joe Biden]] ya zabi McClain don aiki a matsayin Mataimakin Sakatare na Majalisa da Dangantaka tsakanin Gwamnatoci na Ma'aikatar Gidaje da Ci gaban Birane ta Amurka. <ref>{{Cite web |date=June 22, 2022 |title=President Biden Announces Key Nominees |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/briefing-room/statements-releases/2022/06/22/president-biden-announces-key-nominees-22/ |access-date=September 21, 2023 |website=[[White House]]}}</ref> An tabbatar da McClain a matsayin Mataimakin Sakataren Majalisa da Dangantaka tsakanin Gwamnati a ranar 19 ga Disamba, 2022, kuma Sakataren Marcia L. Fudge ya rantsar da shi a ranar 5 ga Janairu, 2023.<ref>{{Cite web |title=PN2386 — Nomination of Kimberly Ann McClain for Department of Housing and Urban Development, 117th Congress (2021-2022)". www.congress.gov. December 19, 2022. |url=https://www.congress.gov/nomination/117th-congress/2386 |access-date=September 21, 2023 |website=congress.gov}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 5, 2023 |title=HUD Swears in Assistant Secretary for Congressional and Intergovernmental Relations |url=https://dsnews.com/news/01-05-2023/mcclain-hud-assistant-secretary-congressional-relations |access-date=September 21, 2023 |website=dsnews.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 26, 2023 |title=People on the Move 1.26.23 |url=https://www.housingfinance.com/management-operations/people-on-the-move-1-26-23_o |access-date=September 21, 2023 |website=www.housingfinance.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-07-21 |title=Fudge Welcomes Dr. Kimberly A. McClain As Assistant Secretary |url=https://www.affordablehousing411.com/press-release-news/fudge-welcomes-dr-kimberly-a-mcclain-as-assistant-secretary-for-congressional-and-intergovernmental-relations/ |access-date=2023-10-15 |website=www.affordablehousing411.com |language=en-US}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
Dan asalin [[Rockford, Illinois|Rockford, IL Amurka]], McClain ta sami digiri na farko a fannin ilimin halayyar dan adam tare da ƙarami a fannin zamantakewa daga [[University of Texas at Arlington|Jami'ar Texas a Arlington, Texas]], Jagora na Kimiyya a Harkokin Dan Adam da Kasuwancin Duniya daga Jami'an Amberton, da Dokta na Falsafa a Kasuwancin Kasa da Kasa daga Jami'a ta Arewa.
== Ayyuka ==
McClain ya yi aiki a cikin Sojojin Sama na Amurka na tsawon shekaru 29 kuma ya yi aiki ne a bangarorin masu zaman kansu da na jama'a.<ref>{{Cite web |date=June 22, 2022 |title=President Biden Announces Key Nominees |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/briefing-room/statements-releases/2022/06/22/president-biden-announces-key-nominees-22/ |access-date=September 21, 2023 |website=[[White House]]}}</ref>
== Na Mutum ==
McClain memba ne na Yarima George's County (MD) Babi na The Links, Incorporated <ref>{{Cite web |date=June 22, 2022 |title=President Biden Announces Key Nominees |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/briefing-room/statements-releases/2022/06/22/president-biden-announces-key-nominees-22/ |access-date=September 21, 2023 |website=[[White House]]}}</ref> da kuma Xi Omega babi na Alpha Kappa Alpha sorority a Washington, DC.
McClain yana yin jawabi akai-akai a tarurrukan da suka haɗa da kyaututtukan [https://globalminded.org/ GlobalMindED] Inclusive Leaders Awards <ref>{{Cite web |date=June 22, 2022 |title=President Biden Announces Key Nominees |url=https://bidenwhitehouse.archives.gov/briefing-room/statements-releases/2022/06/22/president-biden-announces-key-nominees-22/ |access-date=September 21, 2023 |website=[[White House]]}}</ref> da kuma kwamitin [https://globalminded.org/ GlobalMindED] da [https://fsun-global.org/ Gidauniyar Tallafawa Majalisar Dinkin Duniya (FSUN)]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} kan "Canza Shingen Muhalli: Sake buɗe hanyar sadarwa ta intanet, sufuri, lafiya, dukiya da kuma Duniya mai dorewa".<ref>{{Cite web |title=PN2386 — Nomination of Kimberly Ann McClain for Department of Housing and Urban Development, 117th Congress (2021-2022)". www.congress.gov. December 19, 2022. |url=https://www.congress.gov/nomination/117th-congress/2386 |access-date=September 21, 2023 |website=congress.gov}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1970]]
n6800refrv5sgiqs9c20ocpjo8727s8
Kungiyar Biomass ta Czech
0
127096
835939
759121
2026-05-14T19:52:53Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835939
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
The '''Czech Biomass Association''' (CZ Biom - Czech ) ƙungiya ce [[Non-governmental organization|mai zaman kanta]], wacce ke tallafawa ci gaban [[phytoenergetics]] (makamashi daga kayan shuka) a [[Kazech|Jamhuriyar Czech]] . Membobin CZ BIOM masana kimiyya ne, ƙwararru, 'yan kasuwa, da masu fafutuka waɗanda ke da sha'awar amfani da [[biomass]] a matsayin albarkatun makamashi. CZ BIOM memba ne na [[European Biomass Association|Ƙungiyar Biomass ta Turai]].<ref>{{Cite web |title=Mezinárodní týden kompostování otevře veřejnosti provoz kompostáren. Nakopat si mohou i pytel kompostu |trans-title=International Composting Week open to the public operation of composting plants. They can also kick a bag of compost. |url=https://ekolist.cz/cz/zelena-domacnost/rady-a-navody/mezinarodni-tyden-kompostovani-otevre-verejnosti-provoz-kompostaren.nakopat-si-mohou-i-pytel-kompostu |access-date=2021-10-08 |website=Ekolist.cz |language=cs}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hosnedlová |first=Pavla |date=2021-02-26 |title=Unie se chystá na další zdanění uhlíku. Ve Švédsku už uhlíková daň funguje 30 let |trans-title=The Union is preparing for further carbon taxation. In Sweden, the carbon tax has been in place for 30 years. |url=https://euractiv.cz/section/energetika/news/unie-se-chysta-na-dalsi-zdaneni-uhliku-ve-svedsku-uz-uhlikova-dan-funguje-30-let/ |access-date=2021-10-08 |website=euractiv.cz |language=cs |archive-date=2021-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008161557/https://euractiv.cz/section/energetika/news/unie-se-chysta-na-dalsi-zdaneni-uhliku-ve-svedsku-uz-uhlikova-dan-funguje-30-let/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Slavit může i Kateřina Jacques: Na spotřebu Česku by do konce roku stačila jen biomasa |trans-title=Kateřina Jacques can also celebrate: Only biomass would be enough for the Czech Republic's consumption by the end of the year. |url=https://www.blesk.cz/clanek/zpravy-udalosti/659571/slavit-muze-i-katerina-jacques-na-spotrebu-cesku-by-do-konce-roku-stacila-jen-biomasa.html |access-date=2021-10-08 |website=[[Blesk]] |language=cs}}</ref><ref>{{Cite web |last=Zachová |first=Aneta |date=2021-03-04 |title=Německo uvalilo daň na topení zemním plynem. Měla by ji zavést celá EU, říká německý expert |trans-title=Germany has imposed a tax on natural gas heating. It should be introduced by the entire EU, says a German expert. |url=https://euractiv.cz/section/energetika/interview/nemecko-uvalilo-dan-na-topeni-zemnim-plynem-mela-by-ji-zavest-cela-eu-rika-nemecky-expert/ |access-date=2021-10-08 |website=euractiv.cz |language=cs |archive-date=2021-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008161556/https://euractiv.cz/section/energetika/interview/nemecko-uvalilo-dan-na-topeni-zemnim-plynem-mela-by-ji-zavest-cela-eu-rika-nemecky-expert/ |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
78pgjwyqqgzf1w250z1oy5tfg6bm41e
Kwalejin Clonard
0
130695
836040
768142
2026-05-14T22:30:46Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836040
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwalejin Clonard''' makaranta ce ta kwana ɗaya ta ' yan mata ta Roman Katolika mai zaman kanta, wacce ke Herne Hill, wani yanki na Geelong, a Victoria, [[Asturaliya|Ostiraliya]]. An kafa Kwalejin ta Brigidine Sisters kuma mallakarta a shekarar 1956, kuma tana bin al'adun Brigidine order da Kildare Ministries.<ref>{{Cite web |title=Clonard College, Geelong |url=https://www.kildareministries.org.au/clonard-college-geelong.html |access-date=2024-07-16 |website=Kildare Ministries |language=en |archive-date=2024-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240716002305/https://www.kildareministries.org.au/clonard-college-geelong.html |url-status=dead }}</ref>
== Bayani ==
An kafa Makarantar Clonard a shekarar 1956, [1] lokacin da ' Yan'uwan Brigidine suka mallaki kadarar Clonard bisa gayyatar Father John Tresidder, Firist na Manifold Parish. An sanya wa makarantar suna "Clonard" don girmama alaƙar da ke tsakanin Saint Brigid da Saint Finnian na Clonard a ƙarni na biyar a Ireland. 'Yan'uwa mata da suka kafa makarantar, ciki har da Sister Lelia Grant, sun fara azuzuwan da ɗalibai 40 a shekarar farko. An buɗe Kwalejin Clonard a hukumance a ranar 9 ga Fabrairu, 1958.
A shekarar 1977, an gina zauren taro da ɗakin karatu da wani ɓangare na kuɗaɗen tallafi daga tallafin farko na Tarayya. A shekarar 1983, John Shannon ya zama shugaban makarantar sakandare na farko. Daga baya, a ƙarshen shekarun 1990, shugabannin Clonard sun ɗauki tsarin Co-Principalship tare da Vicki Myers, tsohuwar ɗaliba a Clonard, tare da Michael Doyle a matsayin Co-Principal.
A ƙarshen shekarun 1990 da farkon ƙarni na 21, an sami ƙaruwar yawan masu yin rajista, wanda aka tsara shi ta hanyar shirye-shiryen gine-gine masu yawa, samar da gidan wasan kwaikwayo, cibiyar koyar da zane, ɗakin fasahar kayan aiki, faɗaɗa sararin ofisoshi, wuraren kimiyya da aka gyara, wurin motsa jiki da kuma filin wasa mai amfani da yawa a cikin harabar makarantar.
A shekara ta 2006, Clonard ta yi bikin cika shekaru 50 da kafuwa tare da bukukuwa daban-daban da suka shafi tsoffin ɗalibai da kuma manyan waɗanda suka kafa ta. Shekarar bikin ta kai kololuwa da cin abincin dare na tunawa da ranar a filin wasa na Kardinia kuma ta ƙare da bikin "Maraice na Nasara" na 2006 a Costa Hall, wanda jigonsa ya nuna shekaru 50 na nasara a sunan Clonard.
A zahiri, faɗaɗa da haɓaka kwalejin ya ci gaba da buɗe sabuwar Cibiyar Aji 12 mai hawa biyu, wadda ta ƙunshi wurare da dama na zamani da sassauƙa da kuma ofisoshi a saman bene da kuma babban "Cibiyar Koyo Mai Zaman Kanta", a ƙasa, waɗanda aka keɓe don biyan buƙatun kai da na ilimi na 'yan mata na Aji 12 na kwalejin.
== Manazarta ==
4t6pc7tlceyjoekba6cvcj7tpx3tpq3
Lopa Patel
0
130828
836157
815594
2026-05-15T09:29:58Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836157
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Lopa_Patel.jpg|thumb|Lopa Patel]]
'''Lopa Patel''', MBE, 'yar kasuwa ce ta Indiya ta Burtaniya kuma jagora ce mai dabarun dabarun a cikin matsayi na zartarwa da wadanda ba na zartaka ba. An fi saninta da isar da canji ta hanyar aiwatar da fasahar dijital.
== Rayuwar farko da ilimi ==
Iyayenta masu shaguna ne da suka isa Birtaniya daga Kenya a shekarun 1970.
Bayan kammala karatun digiri na BTech a Kimiyyar Kwamfuta (1983) da kuma digiri na BSc daga UMIST a shekarar 1986, Patel ya ci gaba da karatun digiri na biyu a ICI .
== Sana'a ==
Aikin Patel na kasuwanci ya fara ne lokacin da ta karɓi kasuwancin bugawa wanda ta haɓaka zuwa kamfanin sarrafa bayanai da tallan kai tsaye DMS Direct. Ta ci gaba da kafa Redhotcurry.com (wani shafin raba girke-girke wanda ya haɓaka zuwa tashar yanar gizo ta salon rayuwa ta Kudancin Asiya kafin ta zama shafin yanar gizo na e-commerce). Ita ce Shugabar [https://diversityuk.org/ Diversity UK], bayan ta kafa kuma ta yi aiki a matsayin Shugaba daga 2012 zuwa 2019, ƙungiyar agaji ta daidaito wacce ke bincike da haɓaka bambancin ra'ayi a Burtaniya. A shekarar 2008 an naɗa ta a hukumar Becta (Hukumar Sadarwa da Fasaha ta Burtaniya). <ref>{{Cite web |title=Three New Board Members for Becta and Reappointment of One Existing Member |url=http://www.europa-nu.nl/9353000/1/j9vvhkgd0o23txp/vhv4kry1iuyy}}</ref> A shekarar 2014 ta kafa kamfanin buga labarai da salon rayuwa na kan layi ''[https://issuu.com/newasianpost/docs/new_asian_post_commemorative_issue_2015_-_2020 New Asian Post] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250122124936/https://issuu.com/newasianpost/docs/new_asian_post_commemorative_issue_2015_-_2020 |date=2025-01-22 }}'' wanda ta ƙirƙiri samfuran [https://www.webarchive.org.uk/wayback/archive/20200909090937/https://asianpowercouples.com/ Asian Power Couples Hot 100] da [https://asiansintech.com/ Asians in Tech] kafin ta bar kasuwancin a watan Disamba 2020. <ref>{{Cite web |title=DueDil |url=https://www.duedil.com/company/08939048/new-asian-post-limited |access-date=2026-01-05 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044232/https://www.duedil.com/company/08939048/new-asian-post-limited |url-status=dead }}</ref>
Patel yana ɗaya daga cikin ƙwararrun kafofin watsa labarai takwas da aka naɗa a kwamitin da zai ba da shawara kan sake duba Yarjejeniyar BBC a shekarar 2015.
A shekarar 2016, an naɗa Patel a matsayin Amintacce na Ƙungiyar Gidan Tarihi ta Kimiyya, tana aiki a Kwamitin Audi & Risk da Kwamitin Ba da Shawara kan Dijital. Firayim Minista ya sake naɗa ta a karo na biyu a shekarar 2021, inda ta ci gaba da aiki a matsayin Shugabar Gidan Tarihi na Kimiyya da Kafafen Yaɗa Labarai na Ƙasa, Bradford. A wannan shekarar kuma ta kammala karatun digiri na Darakta na FT, Difloma ta Darakta mara Gudanarwa (Shugabancin Kamfanoni).
A shekarar 2018 an naɗa Patel a matsayin Darakta mara zartarwa na Ofishin Kadarorin Fasaha kuma an sake naɗa shi a wa'adi na biyu a shekarar 2021 don taimakawa wajen samar da shirin sauya dijital ga hukumar zartarwa da ke da alhakin haƙƙin mallaka, alamun kasuwanci da ƙira ta Burtaniya.
An san Patel a matsayin Jami'ar Talla ta Chartered saboda ƙwarewarta ta sadarwa mai ƙarfi kuma ana gayyatarta akai-akai don shiga cikin shawarwari masu girma a hulɗar gwamnati da kamfanoni masu zaman kansu. An kuma naɗa ta a matsayin Jami'ar Asiya ta farko ta Burtaniya a Cibiyar Bayanai da Talla . <ref>Lynsey Barber, [http://www.cityam.com/219959/bbc-charter-review-panel-meet-eight-people-deciding-broadcasters-future BBC charter review panel: Meet the eight people deciding the broadcaster's future], ''[[City A.M.]]'', 12 July 2015. Accessed 22 November 2015.</ref>
'''Tallafin Kasuwanci'''
Patel ta lashe kyautar Mace ta Shekara ta Asiya a shekarar 2005 saboda aikinta na sabuwar 'yar kasuwa a fannin kafofin watsa labarai, wani nasara da aka nuna a wani rahoto da Sashen Aiki da Fansho ya bayar ga Majalisar Dokoki kan daidaiton damammaki. <ref>Lynsey Barber, [http://www.cityam.com/219959/bbc-charter-review-panel-meet-eight-people-deciding-broadcasters-future BBC charter review panel: Meet the eight people deciding the broadcaster's future], ''[[City A.M.]]'', 12 July 2015. Accessed 22 November 2015.</ref> A shekarar 2009 an ba ta lambar yabo ta MBE saboda "ayyuka ga masana'antun kirkire-kirkire". <ref>Lynsey Barber, [http://www.cityam.com/219959/bbc-charter-review-panel-meet-eight-people-deciding-broadcasters-future BBC charter review panel: Meet the eight people deciding the broadcaster's future], ''[[City A.M.]]'', 12 July 2015. Accessed 22 November 2015.</ref> A shekarar 2015 ta zama mace ta farko 'yar Asiya da ta sami lambar yabo ta Sarauniya don Tallafawa Kasuwanci. <ref>{{Cite web |title=Three New Board Members for Becta and Reappointment of One Existing Member |url=http://www.europa-nu.nl/9353000/1/j9vvhkgd0o23txp/vhv4kry1iuyy}}</ref>
An san Patel da jajircewa wajen samar da kirkire-kirkire, kasuwanci da fasaha, tana aiki a matsayin alkali ga Babban 'Yan Kasuwa na Burtaniya, Shirin Fasaha na Fasaha na Tech Nation (daga 2019 zuwa 2022) kuma ta kasance alkali a fannin Kyaututtukan Sarauniya (wanda yanzu shine King's) don Kasuwanci a cikin Sabbin Ayyuka tun 2017.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
==manazarta ==
kriwxf2bslkez4udw2t0j5woaxlg6ks
Koman languages
0
131727
835897
770454
2026-05-14T17:48:44Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835897
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harsunan Koman''' ƙaramin iyali ne na harsuna masu haɗin kai waɗanda ke kan iyakar Habasha da Sudan, tare da masu magana da kusan 50,000. An saba rarraba su a matsayin wani ɓangare na [[Harsunan Nilo-Saharan|dangin Nilo-Saharan]] . Duk da haka, saboda ƙarancin shaida, masana da yawa suna ɗaukar ta a matsayin dangin harshe mai zaman kansa. Daga cikin masana waɗanda suka yarda da haɗa ta cikin Nilo-Saharan, ra'ayoyi sun bambanta game da matsayinsu a cikin ta.
Harsunan Koman a Habasha suna da kusanci da harsunan Omotic [[Mao languages|Mao]] . A Habasha, wasu ƙungiyoyin masu magana da Koman suma suna ɗaukar kansu a matsayin Mao na ƙabila. <ref>{{Cite journal |last=Küspert |first=Klaus-Christian |date=2015 |title=The Mao and Komo Languages in the Begi–Tongo area in Western Ethiopia: Classification, Designations, Distribution |url=https://journals.dartmouth.edu/cgi-bin/WebObjects/Journals.woa/1/xmlpage/1/article/447 |volume=13 |issue=1 |doi=10.1349/PS1.1537-0852.A.447 |doi-access=free |access-date=2026-01-06 |archive-date=2022-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221010102135/https://journals.dartmouth.edu/cgi-bin/WebObjects/Journals.woa/1/xmlpage/1/article/447 |url-status=dead }}</ref>
== Rarraba Cikin Gida ==
Harsunan Koman sune:
* Koman
** Uduk, ko T'wampa, (a da can yana [[Sudan ta Kudu|Kudancin Sudan]] ) — kimanin masu magana 20,000, yawancinsu a wani babban sansanin 'yan gudun hijira da ke Bonga, kusa da Gambela
** Kwama ( [[Itofiya|Ethiopia]] ) - kusan masu magana 15,000, musamman a cikin Benishangul-Gumuz
** [[Yaren Komo|Komo]] ( [[Sudan]] ) - kusan masu magana 12,000 galibi a cikin [[Blue Nile (jihar)|An Nil al Azraq]]
** [[Harshen Opuo|Opuuo]] (Opo), ko Shita ( [[Itofiya|Habasha]] ) — ana magana da su a ƙauyuka 5 a arewacin Nuer waɗanda kimanin mutane 5,000 ke magana da su.
** Dana, wani sabon harshe da aka gano wanda ke kusa da Opo
** [[Harshen Gule|Gule]] ( [[Sudan]] ) — ya shuɗe
[[Harshen Shabo]] da ba a san shi sosai ba (masu magana da harshen 600) yana nuna ƙarfin tasirin Koman, kuma an yi nuni da cewa (ba tare da wata shaida ba) yana iya zama harshen Koman. Gabaɗaya ana rarraba Gule a matsayin Koman, amma shaidar ba ta isa ba tukuna.
=== Otero (2019) ===
Rarraba cikin gida na Otero's (2019: 28) na Koman:
== Rarrabawa ta waje ==
Dimmendaal (2008) ya lura cewa shaidun nahawu da ke ƙaruwa sun sa shawarar Nilo-Saharan ta zama mafi inganci tun lokacin da Greenberg ya gabatar da ita a 1963 amma ba a sami irin wannan shaidar ga [[Harsunan Songhay|Songhay]], [[Gumuz harshe|Gumuz]], da Koman ba: "kaɗan daga cikin alamomin siffa da na magana da aka fi sani da Nilo-Saharan da aka tabbatar a cikin harsunan Coman da Gumuz ... Matsayinsu na kwayoyin halitta ya ci gaba da zama abin muhawara, galibi saboda rashin cikakkun bayanai." (2008:843) Kuma daga baya, "A taƙaice yanayin ilimin da ake ciki a yanzu, ... ana iya gano iyalai ko phyla masu zuwa: ... Mande, Songhai, Ubangian, Kadu, da harsunan Coman da Gumuz." (2008:844) Duk da haka, Ahland (2010) ya ba da rahoton cewa tare da ingantaccen shaida, duka Koman da Gumuz sun bayyana a matsayin Nilo-Saharan, kuma wataƙila sun fi kusanci da juna.
== Sake Ginawa ==
An sake gina Proto-Koman ta hannun Lionel Bender (1983) da Otero (2019).
== Lambobi ==
Kwatanta lambobi a cikin harsuna daban-daban: <ref name="ChanNumeralsNS">{{Cite web |last=Chan |first=Eugene |date=2019 |title=The Nilo-Saharan Language Phylum |url=https://lingweb.eva.mpg.de/channumerals/Nilo-Saharan.htm |publisher=Numeral Systems of the World's Languages}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!Language
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
|-
|[[Yaren Komo|Komo]] (1)
|ɗɛ́
|sʊ
|dìʃ
|dɔɡɔ̀n
|bùsʼ
|káná ɡɪ ɗɛ́ (? + 1)
|káná á sʊ (? + 2)
|káná á dìʃ (? + 3)
|káná á dɔɡɔ̀n (? + 4)
|kʼɔ́ʃ kʼɔ̀lɔ̀
|-
|[[Yaren Komo|Komo]] (2)
|ɗe(d) / ɗɛʔ (SIL)
|suʔin / sʊʔ (SIL)
|dícin / dǐʃǐn (SIL)
|dōɡɔne(n) / dɔ̄ɣɔ́n (SIL)
|busín / bʊ̀sʼín (SIL)
|kɛnɡɪɗe / kàːnaɡǐɗɛ́ (SIL)
|kɛnnɛsɔ / kàːnàsʊʔ (SIL)
|kɛnnɛdiʃ / kàːnàdɪʃ (SIL)
|kɛnnɛdɔɡɔn / káːndɔ̀ɡɔ̀n (SIL)
|kɔʃinkwolo / kʼɔ́ʃkʼɔ̀lɔ̀ (SIL)
|-
|Gwama (Kwama) (1)
|sóndò /sɛ́ːnɛ́ /sɛ́ːsʼkìn
|sùjá
|twásɛ̀n
|béːsʼìn
|kúːmùtʼ
|kúbà-sèːn ('takes/lends/brings one')
|kúbá-sùjá ('takes/lends/brings two')
|kúbà-twásɛ̄n ('takes/lends/br. three')
|kúb-béːsʼín ('takes/lends/brings four')
|kʼúːzí (lit: 'fingers')
|-
|Gwama (Kwama) (2)
|sɛ́ɛ́kʼín
|swíjá
|twàsɛ́n
|béésʼín
|kómòtʼ
|kúpà-sɛ́n (litː ? + 1)
|kúpà-swíjá (litː ? + 2)
|kúpà-twàsɛ̄n (litː ? + 3)
|kúpà-béésʼín (litː ? + 4)
|kʼoosʼi
|-
|Kwama (Asosa) (3)
|seːko ~ se:ndo / ʔāˈsɛ́n~ ʔāsɛ́l (SIL)
|siːya / ˈsíjá (SIL)
|twazan ~ twasan / ˈtʷāsán (SIL)
|mbisiːna ~ beːsen / bēːsīn (SIL)
|kʷʊmbut ~ kombɔt / ˈkʰūːmùt (SIL)
|kʊmpasɛnde / ˈkōbāsín (SIL)
|kʊmpa-siːya / kōbə̄ˈsìa (SIL)
|kʊmpa-twasən / kōbə̄ˈtʷàsɪn (SIL)
|kʊmpa-n-beːsina / kōˈbeːéːsīn (SIL)
|kʊʃʊmbiːt ~kwuːzia / ˈkūːzi (SIL)
|-
|[[Harshen Opuo|Opuuo (Tʼapo)]] (3)
|ɗɛ̄n~dɛ̄ (contraction)
|sʊ̄kʼá
|tùsù
|ʍàn
|mùtá-kʼʊ̄j (litː 'be.full-hand')
|kān-ɪ́-ɗɛ̄, contraction, (lit: five-ASC-one / five-ASC-one)
|kān-ɪ́-sʊ̄kʼá (litː' five-ASC-two')
|kān-ɪ́-tùsù (litː' five-ASC-three')
|kān-ɪ́-ʍàn (litː' five-ASC-four')
|kʼʊ̄j-ā-sʊ̄kʼ-ɛ́n (litː 'hand-LOC-two- 3N.POSS')
|-
|[[Harshen Opuo|Opuuo (Shita)]] (4)
|ɗán / ɗíán
|sùkʼá
|tùsú
|hwán
|mùtá-kʼʷèj (litː 'one hand')
|kánè-ɗéé
|kánè-sùkʼá
|kánè-tùsú
|kánè-hʷán
|mútá-kʼʷùjá-sùkʼén ('two hands')
|-
|[[Harshen Opuo|Opuuo (Shita)]] (5)
|diʃeɗe
|ʃuka / cuka
|tuʃu / tusu
|hwan / ŋwan
|mutaːkwei (one hand) ?
|kane-ɗe
|kane-ʃuka
|kane-tūʃū
|kane-hwān
|muta-kweya-ʃuka-yen (two hands) ?
|-
|Uduk (Twampa) (1)
|ɗéʔ
|súʔ
|kʷārā
|dòŋ(ɡ)òn
|múd̻èɗ (lit: 'hand closed')
|múd̻èɗ pé ɗéʔ (5+ 1)
|múd̻èɗ pé súʔ (5+ 2)
|múd̻èɗ pé(ŋ) kʷārā (5+ 3)
|múd̻èɗ pé dòŋ(ɡ)òn (5+ 4)
|ʼkúmèɗ
|-
|Uduk (2)
|ɗe
|suʔ
|kwara
|doŋon
|mudheɗ (lit: hand closed)
|(mudheɗ) peɗe (5+ 1)
|(mudheɗ) pesuʔ (5+ 2)
|(mudheɗ) pekwara (5+ 3)
|(mudheɗ) pedoŋon (5+ 4)
|kumeɗ
|}
== Duba kuma ==
* [[wiktionary:Appendix:List of Proto-Koman reconstructions|Jerin sake gina Proto-Koman]] (Wiktionary)
== Manazarta ==
k44fl9mffesm9jwf1g4cv3bp9t35ve9
Konstantinos Psachos
0
134265
835899
809379
2026-05-14T17:57:54Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835899
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Konstantinos Psachos''' (Girkanci; 18 ga Mayu, 1869 - 9 ga Yuli, 1949)<ref>Romanou (1996), p. 14.</ref> masanin Girka ne, malami, mawaƙi, mawaƙi da masanin kiɗa.
== Tarihin rayuwa ==
An haife shi a ƙauyen Mega Revma kusa da [[Istanbul|Constantinople]] a 1869. Shi ɗan Irene-Erifylli ne da Alexander Psachos, wanda ya fito ne daga Cephalonia.
Bayan 'yan shekaru sai ya shiga Cibiyar Nazarin Constantinople a matsayin mai girma. A cikin Babban Seminary, Psachos ya kammala ilimin zagaye kuma malamin da ke da alhakin kuma mai kula da makarantar, Archimandrite Theodore Matzouranis ya koyar da waka.<ref>Foundation of the Hellenic Word, Konstantinos Psachos, chapter 2.</ref>
A watan Mayu na shekara ta 1887, ya zama cantor (''domestikos'') a Cocin Transfiguration a Galata, yana aiki a can har zuwa shekara ta 1891. A shekara ta 1892, ya zama babban jami'in a asibitin Girka na Saint Charalampos na Smyrna . Ya koma Constantinople kuma a cikin 1895 an nada shi a matsayin archcantor a Metochion na Kabari Mai Tsarki, inda aka ba shi damar yin nazarin rubuce-rubuce da yawa a cikin ɗakin karatu na Metochion.
Ya kuma yi aiki a matsayin malami na harshen Girkanci da addini a makarantu daban-daban, kamar Makarantar 'yan mata a Metochion, inda aka nada shi a shekara ta 1896.<ref>Despotopoulou, Fountoulaki (2004), pp. 190-191.</ref> A shekara ta 1898, ya taimaka wajen kafa "Ecclesiastical Music Association of Constantinople", wanda ya kasance sakatare na musamman kuma inda ya yi aiki sosai har zuwa 1902, lokacin da ya yi murabus. Ya kuma yi aiki a matsayin archcantor a majami'u na Saint Theodore na Vlanga (1901 zuwa 1903) da Saint Nicholas na Galata (1903 zuwa 1904).<ref name="musipedia">Greek Musipedia: [http://www.musipedia.gr/wiki/Ψάχος_Κωνσταντίνος_Α. Konstantinos Psachos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250221190420/http://www.musipedia.gr/wiki/%CE%A8%CE%AC%CF%87%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%82_%CE%91. |date=2025-02-21 }}.</ref>
=== Rayuwa a Athens ===
A farkon karni na 20, Theocletus, Babban bishop na Athens, da George Nazos, darektan Athens Conservatory, sun yanke shawarar kafa makarantar kiɗa ta Byzantine kuma sun rubuta wa Patriarchate na Constantinople, suna neman shawarwari ga darektan farko na makarantar. Patriarch Anthimus VII ya amsa bukatarsu ta hanyar ba da shawarar cewa Konstantinos Psachos mutum ne mai dacewa ga wannan mukamin. A cikin 1904, bisa umarnin Sarki George I na Girka, jirgin yaki da ke tafiya zuwa Constantinople ya ɗauki Psachos zuwa Athens, inda ya isa a watan Satumbar 1904. A ranar 23 ga Satumba 1904 Makarantar ta fara aiki.
A ranar 4 ga Satumba 1905 ya auri Evanthia Amerikanou daga Smyrna . A cikin 1919, ya yi rikici da Darakta na Conservatory na Athens, kuma ya bar makarantar, tare da Manolis Kalomiris . A watan Oktoba na shekara ta 1919, ya kafa Cibiyar Nazarin Kiɗa ta Kasa a Athens.
Matar farko ta Psachos ta mutu a 1922. Ya auri matarsa ta biyu, Amalia Armao, a watan Disamba 1932 a Delphi .
== Ayyukan kiɗa ==
Konstantinos Psachos ya yi nazarin bayanin Byzantine da tsohuwar kiɗa na Girka. Ya kirkiro kayan kida na keyboard, Panarmonio na Eva, wanda aka sadaukar da shi ga abokinsa da ɗalibinsa, Eva Palmer-Sikelianou, don yin kiɗa na Byzantine a cikin hanyar da ta fi dacewa. Ya rubuta kiɗa don bala'o'i na dā kuma ya ba da shawarar daidaita kiɗa na Byzantine tare da amfani da layi biyu ko uku maimakon ɗaya kawai.
Psachos ya rubuta ka'idar kiɗa ta Girka. Kazalika da saita waƙoƙi masu tsarki ga kiɗa, ya rubuta waƙoƙin duniya. Ya saita waƙoƙin tsohuwar Hymn to Apollo, ya rubuta waƙoƙi na bala'i na dā (kamar [[Antigone|Antigone na Sophocles]]), ya kirkiro ayyuka don ƙungiyar mawaƙa da mawaƙa kuma ya buga karatu da yawa. Ya kuma tattara tarin waƙoƙin gargajiya tare da Byzantine da na Turai. Shirye-shiryen musamman sun haɗa da "Axion Esti" a cikin yanayin jituwa da kuma "Apostolic cut" a cikin salon chromatic na huɗu.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
==Ƙarin Karatu==
* {{cite book
|author = Kaitē Rōmanou|title = Ethnikēs mousikēs periēgēsis, 1901-1912: Hellēnika mousika periodika hōs pēgē ereunas tēs historias tēs neoellēnikēs mousikēs|url = https://books.google.com/books?id=zBs6AQAAIAAJ|access-date = 20 July 2013|year = 1996|publisher = Koultoura|language = el|page = 14| isbn=9789608431010 |ref = Rōmanou1996}}
* {{Cite book|author = Alexandra Despotopoulou, Maria Fountoulaki|title = Street names of Nea Smyrni|publisher = [[Harokopio University]]|location = Athens|date = February 2004|pages = [http://estia.hua.gr:8080/dspace/bitstream/123456789/441/1/despotopoulou.pdf 190–191]|language = el|url = http://estia.hua.gr:8080/dspace/handle/123456789/441|access-date = March 16, 2012|ref = Streets|url-status = dead|archive-url = https://web.archive.org/web/20141109192608/http://estia.hua.gr:8080/dspace/handle/123456789/441|archive-date = November 9, 2014}}
* {{cite book
|author = George Hadjitheodorou|title = "Life and Work of Konstantinos Psachos of Alexander" study prefixed to the second edition of Psachos' work "The Parasemantic Byzantine Music"|location = Athens|year = 1978|pages = 11–57|ref = gh78}}
* {{cite book
|publisher = Foundation of the Hellenic Word|title = Encyclopedia of Constantinople|chapter = Konstantinos Psachos|url = http://constantinople.ehw.gr/Forms/fLemmaBody.aspx?lemmaid=11060|language = el|year = 2008|ref = ehw08}}
* {{cite encyclopedia
|encyclopedia = [[Papyrus Larousse Britannica]] | volume =61|chapter = Konstantinos Psachos|page = 405|ref = PLB61}}
[[Category:Mutuwan 1949]]
[[Rukuni:Haihuwan 1869]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
to8cgqb4bybmhiqw2txsir8wbui4vs9
Louise Abel (mai zane-zane)
0
136085
836170
815601
2026-05-15T10:08:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836170
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
An haifi Abel a Widdern, Württemberg, Daular Jamus, kuma a shekarar 1909 ta yi ƙaura zuwa Amurka tare da iyayenta. Ta yi karatu a Kunstgewerbeschule da ke [[Stuttgart]], da kuma Cincinnati Art Academy, Art Students League da ke New York, The Louis Comfort Tiffany Foundation, Barnes Foundation, Pratt Institute, Institute of Design a Illinois Institute of Technology da ke Chicago, da kuma Jami'ar Cincinnati College of Liberal Arts.
[[Fayil:Angels_by_Louise_Abel_sculptor,_Rookwood_Pottery_Company,_c._1920,_architectural_faience_-_Cincinnati_Art_Museum_-_DSC03115.JPG|thumb|240x240px|Mala'iku, kimanin 1920. Kayan zane-zane. Gidan Tarihi na Fasaha na Cincinnati]]
Daga 1919 zuwa 1932 ta yi aiki a matsayin mai yin ado da sassaka a Kamfanin Rookwood Pottery, inda ta sassaka da yawa daga cikin ayyukan dabbobi da zane-zane na kamfanin. A 1959 ta koma Jamus. Ta rasu a 1982 a Stuttgart .
== Manazarta ==
* ''Masu Fasaha na Jamus a Amurka: Ƙamus na Tarihin Rayuwa'', Peter C. Merrill, Scarecrow Press, 1997, shafi na 1. .
* ''Littafin Rookwood Pottery'', Herbert Peck, Crown Publishing Group, 1988, shafi na 142.
* ''Fasaha da sana'o'in Amurka daga tarin Alexandra & Sidney Sheldon'', Katherine Plake Hough, Gidan Tarihi na Palm Springs Desert, 1993, shafi na 55.
* ''Mata masu fasaha a Amurka: Zaɓaɓɓen littafin tarihi da jagorar albarkatu kan zane-zane masu kyau da ado, 1750–1986'', Paula L. Chiarmonte, GK Hall, 1990, shafi na 474. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/9780816189175|<bdi>9780816189175</bdi>]] .
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* {{Commons category-inline}}
* [https://thekingsfortune.com/louise-abel The Kings Fortune article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250221173241/https://www.thekingsfortune.com/louise-abel |date=2025-02-21 }}
* [http://www.askart.com/artist_keywords/Louise_Abel/5000065/Louise_Abel.aspx AskArt entry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127053136/https://www.askart.com/artist_keywords/Louise_Abel/5000065/Louise_Abel.aspx |date=2024-11-27 }}
* [https://www.cowanauctions.com/lot/archive-of-letters-sketchbook-by-cincinnati-artist-louise-abel-53454 Archive of Letters & Sketchbook by Cincinnati Artist Louise Abel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190102050439/https://www.cowanauctions.com/lot/archive-of-letters-sketchbook-by-cincinnati-artist-louise-abel-53454 |date=2019-01-02 }} (auction)
[[Rukuni:Mutuwan 1981]]
coyvlm5nvizjnxz4rzhh7q4usp27jsf
Lafiyar Jama'a
0
136530
836068
815363
2026-05-15T03:23:51Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836068
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}[[File:Inequality_and_mortality_in_metro_US.jpg|thumb|360x360px|Rashin daidaito da [[Mutuwa]] a cikin manyan birane 282 na [[Tarayyar Amurka|Amurka]]. Mutuwa tana da alaƙa da samun kudin shiga da rashin daidaito.]]
An bayyana lafiya Jama'a a matsayin "sakamakon kiwon lafiya na rukuni na mutane, gami da rarraba irin waɗannan sakamakon a cikin rukuni".[1] Hanyar kiwon lafiya ce da ke da niyyar inganta lafiyar dukkan mutane. An bayyana shi kamar yadda ya kunshi abubuwa uku. Wadannan su ne "sakamakon kiwon lafiya, alamu na abubuwan da ke tabbatar da kiwon lafiya. "[1]
Abinda ake la'akari da shi da mahimmanci wajen cimma burin kiwon lafiyar jama'a shine rage rashin daidaito na kiwon lafiya ko bambance-bambance tsakanin kungiyoyin jama'a daban-daban saboda, a tsakanin sauran dalilai, abubuwan da ke tattare da kiwon lafiya (SDOH). SDOH ya haɗa da duk abubuwan (al'umma, muhalli, al'adu da jiki) waɗanda aka haifi al'ummomi daban-daban, suna girma, da aiki tare da su a duk rayuwarsu wanda zai iya samun tasiri a kan lafiyar jama'ar mutane.[1] Ma'anar kiwon lafiyar jama'a tana wakiltar canji a cikin mayar da hankali daga matakin mutum, halayyar mafi yawan magungunan gargajiya. Har ila yau, yana neman haɓaka ƙoƙarin gargajiya na hukumomin kiwon lafiya na jama'a ta hanyar magani dalilai masu yawa da aka nuna don tasiri ga lafiyar al'ummomi daban-daban. Hukumar Lafiya ta Duniya kan Masu Tabbatar da Lafiya ta Jama'a ta ruwaito a cikin 2008 cewa abubuwan SDOH suna da alhakin yawancin cututtuka da raunin, kuma waɗannan sune manyan abubuwan da ke haifar da rashin daidaito a duk ƙasashe.[2] A Amurka, an kiyasta SDOH don asusun kashi 70% na mutuwar da za a iya gujewa.[3]
Daga hangen nesa na kiwon lafiya na jama'a, an bayyana kiwon lafiya ba kawai a matsayin jihar da ba ta da cuta amma a matsayin "ikon mutane su daidaita, amsa, ko sarrafa ƙalubalen rayuwa da canje-canje". [[Hukumar Lafiya ta Duniya]] (WHO) ta bayyana kiwon lafiya a cikin ma'anarta a cikin 1946 a matsayin "yanayin cikakkiyar lafiyar jiki, tunani, da zamantakewa kuma ba kawai rashin cuta ko nakasa ba. "<ref name="WHO definition">World Health Organization. [https://www.who.int/bulletin/archives/80(12)981.pdf ''WHO definition of Health''], Preamble to the Constitution of the World Health Organization as adopted by the International Health Conference, New York, 19–22 June 1946; signed on 22 July 1946 by the representatives of 61 States (Official Records of the World Health Organization, no. 2, p. 100) and entered into force on 7 April 1948. In {{Cite journal |last=Grad, Frank P. |year=2002 |title=The Preamble of the Constitution of the World Health Organization |journal=Bulletin of the World Health Organization |volume=80 |issue=12 |page=982 |pmc=2567708 |pmid=12571728}}</ref>
== Mutanen da ke da lafiya 2020 ==
Healthy People 2020 shafin yanar gizo ne wanda Ma'aikatar Lafiya da Ayyukan Dan Adam ta Amurka ke tallafawa, wanda ke wakiltar kokarin da aka yi na shekaru 34 na sha'awa da ofishin Babban Likita da sauransu. Ya gano batutuwa 42 da aka dauka a matsayin masu tantance lafiyar zamantakewa da kuma kimanin takamaiman manufofi 1200 da aka dauka don inganta lafiyar jama'a. Yana ba da hanyoyin haɗi zuwa binciken da ake samu na yanzu don batutuwa da aka zaɓa kuma yana ganowa da tallafawa buƙatar shiga cikin al'umma da ake ɗauka da muhimmanci don magance waɗannan matsalolin da gaske.
== Rashin daidaito na tattalin arziki ==
Kwanan nan, an sami karuwar sha'awa daga masu binciken cututtuka game da batun Rashin daidaito na tattalin arziki da alaƙar sa da lafiyar jama'a. Akwai kyakkyawar alaƙa tsakanin matsayin zamantakewa da kiwon lafiya. Wannan alaƙar ta nuna cewa ba kawai matalauta ne ke fama da rashin lafiya ba lokacin da kowa yake lafiya, saboda yanayin kamar cututtukan zuciya, ulcers, [[nau'in ciwon sukari na 2]], rheumatoid arthritis, wasu nau'ikan [[Sankara|ciwon daji]], da tsufa da wuri suna nan a duk matakan zamantakewa da tattalin arziki. Duk da gaskiyar SES Gradient, akwai muhawara game da dalilinsa. Yawancin masu bincike (A. Leigh, C. Jencks, A. Clarkwest - duba kuma takardun aiki na Russell Sage) suna ganin takamaiman alaƙa tsakanin matsayin tattalin arziki da mutuwa saboda mafi girman albarkatun tattalin arziki na mafi kyawun, amma suna samun ɗan alaƙa saboda bambancin Matsayi na zamantakewa.
Sauran masu bincike kamar Richard G. Wilkinson, J. Lynch, da G.A. Kaplan sun gano cewa Matsayi zamantakewa da tattalin arziki yana shafar kiwon lafiya sosai har ma lokacin da suke sarrafa albarkatun tattalin arziki da samun damar kiwon lafiya. Mafi shahara don danganta matsayin zamantakewa da kiwon lafiya shine karatun Whitehall - jerin karatun da aka gudanar akan Ma'aikatan gwamnati a [[Landan]]. Binciken ya gano cewa, duk da gaskiyar cewa duk ma'aikatan gwamnati a Ingila suna da damar samun kiwon lafiya iri ɗaya, akwai kyakkyawar alaƙa tsakanin Matsayi na zamantakewa da kiwon lafiya. Binciken ya gano cewa wannan dangantakar ta kasance mai ƙarfi har ma lokacin da ake sarrafa halaye masu tasiri na kiwon lafiya kamar [[motsa jiki]], [[Shan taba|shan sigari]] da shan giya. Bugu da ƙari, an lura cewa babu wani adadin kulawa ta likita da zai taimaka wajen rage yiwuwar wani ya kamu da ciwon sukari na 1 ko rheumatoid arthritis - duk da haka duka biyun sun fi yawa tsakanin mutanen da ke da matsayi na zamantakewa da tattalin arziki. A ƙarshe, an gano cewa daga cikin kasashe masu arziki a duniya (saiti wanda ya shimfiɗa daga [[Luksamburg|Luxembourg]] zuwa [[Slofakiya|Slovakia]]) babu wata alaƙa tsakanin arzikin ƙasa da lafiyar jama'a gaba ɗaya - yana nuna cewa bayan wani matakin, cikakkun matakan wadata ba su da tasiri sosai ga lafiyar jama'ar, amma matakan dangi a cikin ƙasa suna yin hakan. Ma'anar damuwa ta zamantakewa tana ƙoƙari ta bayyana yadda abubuwan da suka faru na zamantakewa kamar matsayi da zamantakewar zamantakewa zasu iya haifar da cututtuka da yawa da ke da alaƙa da gradient na SES. Matsayi mafi girma na rashin daidaito na tattalin arziki yana kara tsananta matsayi na zamantakewa kuma gabaɗaya yana rage ingancin dangantakar zamantakewa - wanda ke haifar da matakan damuwa da cututtukan da suka shafi damuwa. Richard Wilkinson ya gano cewa wannan gaskiya ne ba kawai ga talakawa ba, har ma da masu arziki. Rashin daidaito na tattalin arziki ba shi da kyau ga lafiyar kowa. Rashin daidaito ba kawai yana shafar lafiyar jama'ar mutane ba. David H. Abbott a Cibiyar Bincike ta Kasa ta Wisconsin ta gano cewa daga cikin nau'o'in dabbobi da yawa, ƙananan tsarin zamantakewa na daidaito suna da alaƙa da matakan hormones na damuwa tsakanin mutane masu ƙasƙanci. Binciken da Robert Sapolsky na [[Jami'ar Stanford]] ya yi ya ba da irin wannan binciken.
== Rashin daidaito na ƙasa ==
Akwai bambancin da aka rubuta a cikin sakamakon kiwon lafiya ta hanyar bambancin ƙasa a kasashe da yawa a duniya. Wannan ya haɗa da Amurka, tare da ƙarin amfani da kiwon lafiya & farashin bambancin ƙasa, har zuwa matakin Yankin Bayyanawa na Asibiti (wanda aka ayyana a matsayin kasuwar kiwon lafiya ta yanki, wanda zai iya ƙetare iyakokin jihohi, wanda akwai 306 a Amurka).<ref>[https://www.who.int/sdhconference/resources/Conference_Report.pdf Meeting Report of World Conference of Social Determinants of Health] held in Rio de Janeiro, Brazil, 2008.</ref> Koyaya, wadatar bayanai na alamun kiwon lafiya don yankunan ƙasa yana da iyaka a cikin lambobi, tushen bayanai da sikelin ƙasa. A cikin ƙasashe 38 na OECD, yanki, ko kuma daidai da manyan ƙungiyoyi na ƙasa, shine mafi girman matakin ƙasa don alamun mutuwa da cututtukan cututtuka. Samun alamun kiwon lafiya a ƙananan yankuna ya kasance mai ƙarancin gaske, kuma ya bambanta sosai ta hanyar ma'anar ƙasa, alamun kiwo, shekarun yawan jama'a da shekarun da ake da su. A duk lokuta, iyakokin ƙasa sun yi amfani da ma'anar gudanarwa kawai.<ref>{{Cite journal |last=McGinnis JM, Williams-Russo P, Knickman JR |year=2002 |title=The case for more active policy attention to health promotion |journal=Health Aff (Millwood) |volume=21 |issue=2 |pages=78–93 |doi=10.1377/hlthaff.21.2.78 |pmid=11900188}}. See also [http://www.nap.edu/catalog/10548.html National Academies Press free publication: The Future of Public Health in the 21st Century.]</ref>
Akwai muhawara mai gudana game da gudummawar dangi na launin fata, jinsi, talauci, matakin ilimi da wuri ga waɗannan bambance-bambance. Ofishin Epidemiology na Ofishin Lafiya na Maternal da Child yana ba da shawarar yin amfani da tsarin nazari (Fixed Effects ko hybrid Fixed Effects) don bincike kan bambance-bambance na kiwon lafiya don rage tasirin rikice-rikice na masu canji na unguwa (geographic) akan sakamakon. [ana buƙatar ƙa'ida]{{Ana bukatan hujja|date=June 2023}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2023)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Masu sukar ==
Lafiyar jama'a ta kasance ƙarƙashin zargi da ke gudana da kuma tunanin ta.<ref>{{Cite web |url=http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |title=Social Determinants of Health overview tab. |access-date=2026-01-11 |archive-date=2014-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927110448/http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.who.int/sdhconference/resources/Conference_Report.pdf Meeting Report of World Conference of Social Determinants of Health] held in Rio de Janeiro, Brazil, 2008.</ref>
== Yankunan da ke cikin ƙasa ==
=== Shirye-shiryen Iyali ===
Shirye-shiryen tsara iyali (ciki har da maganin hana daukar ciki, Ilimin jima'i, da inganta jima'i mai aminci) suna taka muhimmiyar rawa a lafiyar jama'a. Shirye-shiryen Iyali yana daya daga cikin abubuwan da suka fi tsada a cikin magani.<ref name="Tsui">{{Cite journal |author-link=Amy Tsui |vauthors=Tsui AO, McDonald-Mosley R, Burke AE |date=April 2010 |title=Family planning and the burden of unintended pregnancies |journal=Epidemiol Rev |volume=32 |issue=1 |pages=152–74 |doi=10.1093/epirev/mxq012 |pmc=3115338 |pmid=20570955 |quote=International studies confirm that family planning is among the most cost-effective of all health interventions (80, 81). The cost savings stem from a reduction in unintended pregnancy, as well as a reduction in transmission of sexually transmitted infections, including HIV.}}</ref> Shirye-shiryen iyali yana adana rayuka da kuɗi ta hanyar rage ciki ba tare da niyya ba da kuma yaduwar [[Cutar da ake kamuwa ta jima'i|cututtukan da ake samu ta hanyar jima'i]].<ref name="Tsui" />
Misali, [[Hukumar Kula da Ci Gaban Kasa da Kasa ta Amurka]] ta lissafa a matsayin fa'idodi na shirin tsara iyali na kasa da kasa:
* "Kariya ga lafiyar mata ta hanyar rage daukar ciki mai haɗari"
* "Kariya ga lafiyar yara ta hanyar ba da isasshen lokaci tsakanin ciki"
* "Yakin HIV / AIDS ta hanyar samar da bayanai, shawarwari, da kuma samun damar yin amfani da kwaroron roba na maza da mata".
* "Rage [[zubar da ciki]]"
* "Taimakon haƙƙin mata da damar samun ilimi, aiki, da cikakken shiga cikin al'umma"
* "Kariya ga muhalli ta hanyar daidaita yawan jama'a"
=== Lafiyar kwakwalwa ===
Akwai manyan hanyoyi guda uku na yawan jama'a game da lafiyar kwakwalwa: tsoma baki na tsarin kiwon lafiya; tsoma baki na aikin kiwon lafiya na jama'a; da kuma tsoma baki na zamantakewa, tattalin arziki, da kuma manufofin muhalli. Tsarin kula da kiwon lafiya da shugabannin asibiti ne ke shiga tsakani. Misalan waɗannan tsoma baki sun haɗa da haɓaka ingancin sabis na kiwon lafiyar kwakwalwa na asibiti, samar da shawarwari da horo ga abokan hulɗa na al'umma, da raba bayanan kiwon lafiya don sanar da manufofi, aiki, da tsarawa don lafiyar kwakwalwa ta jama'a. Harkokin kiwon lafiya na jama'a suna shiga tsakani ne daga jami'an sashen kiwon lafiya. Wadannan tsoma baki sun hada da bayar da shawarwari don sauye-sauyen manufofi, fara sanarwar sabis na jama'a don rage wulakanci na rashin lafiyar kwakwalwa, da kuma gudanar da fadakarwa don kara samun damar albarkatun lafiyar kwakwalwa na al'umma. Zaɓaɓɓun jami'ai da masu tsara manufofin gudanarwa suna aiwatar da tsoma baki na manufofin zamantakewa, tattalin arziki, da muhalli. Wadannan na iya haɗawa da rage rashin tsaro na kudi da gidaje, canza [[Yanayin da aka gina]] don ƙara [[Yankin birni mai laushi|sararin samaniya na birane]] da rage gurɓataccen hayaniya na dare, da rage ƙyamar tsarin da aka tsara ga waɗanda ke fama da rashin lafiya.<ref>{{Cite web |url=http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |title=Social Determinants of Health overview tab. |access-date=2026-01-11 |archive-date=2014-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927110448/http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |url-status=dead }}</ref>
== Gudanar da kiwon lafiya na jama'a (PHM) ==
Ɗaya daga cikin hanyoyin da za a inganta lafiyar jama'a ita ce ta hanyar kula da lafiyar jama'ar (PHM), wanda aka bayyana a matsayin "ƙwarewar fasaha na ƙoƙari wanda ke amfani da mutane da yawa, ƙungiyoyi da al'adu don taimakawa inganta alamu na cututtukan (watau, rashin lafiya da rauni) da kuma halayyar amfani da kiwon lafiya na ƙayyadaddun jama'a". PHM ya bambanta da kula da cututtuka ta hanyar hada da wasu yanayi da cututtuttuka masu tsanani, ta hanyar amfani da "maɓallin lamba da daidaitawa guda ɗaya", da kuma "tsinkaya mai ban mamaki a cikin yanayin asibiti da yawa". PHM an dauke shi da girma fiye da kula da cututtuka saboda ya hada da "gwamnatin kulawa mai zurfi ga mutane a matakin mafi girman haɗari" da kuma "gwamnati na kiwon lafiya na mutum... ga waɗanda ke cikin ƙananan matakan haɗarin kiwon lafiya".<ref>{{Cite journal |last=McGinnis JM, Williams-Russo P, Knickman JR |year=2002 |title=The case for more active policy attention to health promotion |journal=Health Aff (Millwood) |volume=21 |issue=2 |pages=78–93 |doi=10.1377/hlthaff.21.2.78 |pmid=11900188}}. See also [http://www.nap.edu/catalog/10548.html National Academies Press free publication: The Future of Public Health in the 21st Century.]</ref> An buga labarai da yawa masu alaƙa da PHM a cikin Population Health Management, mujallar hukuma ta DMAA: The Care Continuum Alliance .
An ba da shawarar taswirar hanya mai zuwa don taimakawa kungiyoyin kiwon lafiya su kewaya hanyar zuwa aiwatar da ingantaccen kula da lafiyar jama'a:
* Kafa takamaiman rajistar marasa lafiyarajistar masu haƙuri
* Tabbatar da mai ba da haƙuri
* Bayyana ainihin masu ƙididdiga a cikin rajistar marasa lafiya
* Kulawa da auna ma'aunin asibiti da tsada
* Bi Jagororin aikin asibiti na asali
* Shiga cikin fadakarwa na kula da haɗari
* Samun bayanan waje
* Sadarwa da marasa lafiya
* Koyar da marasa lafiya kuma ku yi aiki da su
* Kafa da bin jagororin aiki na asibiti masu rikitarwa
* Haɗin kai yadda ya kamata tsakanin ƙungiyar kulawa da mai haƙuri
* Binciken takamaiman sakamako
== Canjin kiwon lafiya da lafiyar jama'a ==
Gyaran kiwon lafiya yana haifar da canji ga tsarin biyan kuɗin asibiti na gargajiya. Kafin gabatar da Dokar Kare Marasa Lafiya da Kulawa mai araha (PPACA), an biya asibitoci bisa ga yawan hanyoyin ta hanyar samfuran kuɗi don sabis. A karkashin PPACA, samfuran biyan kuɗi suna canzawa daga girma zuwa darajar. Ana gina sabbin samfuran biyan kuɗi game da biyan kuɗi don aiki, tsarin biyan kuɗi mai mahimmanci, wanda ke sanya ƙarfafa kuɗi a kusa da sakamakon haƙuri kuma ya canza yadda asibitocin Amurka dole ne su gudanar da kasuwanci don ci gaba da samun kuɗi.<ref>{{Cite web |url=http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |title=Social Determinants of Health overview tab. |access-date=2026-01-11 |archive-date=2014-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927110448/http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |url-status=dead }}</ref> Baya ga mayar da hankali kan inganta kwarewar kulawa da rage farashin, asibitoci dole ne su mai da hankali kan bunkasa lafiyar jama'a (IHI Triple Aim ).<ref>[https://www.who.int/sdhconference/resources/Conference_Report.pdf Meeting Report of World Conference of Social Determinants of Health] held in Rio de Janeiro, Brazil, 2008.</ref>
Yayin da shiga cikin samfuran biyan kuɗi masu mahimmanci kamar ƙungiyoyin kulawa masu lissafi (ACOs) ke ƙaruwa, waɗannan shirye-shiryen za su taimaka wajen fitar da lafiyar jama'a.<ref>{{Cite web |url=http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |title=Social Determinants of Health overview tab. |access-date=2026-01-11 |archive-date=2014-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927110448/http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |url-status=dead }}</ref> A cikin samfurin ACO, asibitoci dole ne su hadu da takamaiman ma'auni na inganci, mayar da hankali kan rigakafi, da kuma kula da marasa lafiya tare da cututtukan da ba su da tsanani.<ref name=":0">{{Cite web |date=2015-09-14 |title=Accountable Care Organizations, Explained |url=http://khn.org/news/aco-accountable-care-organization-faq/ |access-date=21 November 2015 |website=Kaiser Health News |language=en-US}}</ref> Ana biyan masu ba da sabis ƙarin kuɗi don kiyaye marasa lafiya da lafiya da kuma fita daga asibiti.<ref name=":0" /> Bincike ya nuna cewa yawan shigar da marasa lafiya ya ragu a cikin shekaru goma da suka gabata a cikin al'ummomin da suka fara amfani da samfurin ACO kuma sun aiwatar da matakan kiwon lafiya na jama'a don magance marasa lafiya "marasa lafiya" a cikin yanayin marasa lafiya. Binciken da aka gudanar a yankin Chicago ya nuna raguwar yawan amfani da marasa lafiya a duk faɗin shekarun da suka gabata, wanda shine matsakaicin raguwar 5% a cikin shigar marasa lafiya.<ref>{{Cite journal |last=McGinnis JM, Williams-Russo P, Knickman JR |year=2002 |title=The case for more active policy attention to health promotion |journal=Health Aff (Millwood) |volume=21 |issue=2 |pages=78–93 |doi=10.1377/hlthaff.21.2.78 |pmid=11900188}}. See also [http://www.nap.edu/catalog/10548.html National Academies Press free publication: The Future of Public Health in the 21st Century.]</ref>
Asibitoci suna samun fa'ida ta kudi don mayar da hankali kan kula da lafiyar jama'a da kiyaye mutane a cikin al'umma.<ref name=":1">{{Cite web |date=26 February 2014 |title=Population Health Management: Hospitals' Changing Employer Role |url=http://www.beckershospitalreview.com/workforce-labor-management/population-health-management-hospitals-changing-employer-role.html |access-date=21 November 2015 |website=www.beckershospitalreview.com}}</ref> Manufar kula da lafiyar jama'a ita ce inganta sakamakon mai haƙuri da kara yawan kuɗin kiwon lafiya. Sauran manufofi sun haɗa da hana cututtuka, rufe gibin kulawa, da kuma tanadin kuɗi ga masu ba da sabis.<ref>{{Cite web |url=http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |title=Social Determinants of Health overview tab. |access-date=2026-01-11 |archive-date=2014-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927110448/http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |url-status=dead }}</ref> A cikin 'yan shekarun da suka gabata, an yi ƙoƙari sosai don haɓaka ayyukan kiwon lafiya, asibitocin al'umma a yankunan da ke da yawan mazauna da ke amfani da sashen gaggawa a matsayin kulawa ta farko, da kuma matsayin mai kula da haƙuri don daidaita ayyukan kiwon lafiyar a duk faɗin ci gaba.<ref name=":1" />
Ana iya ɗaukar kiwon lafiya a matsayin babban birnin; babban birnin kiwon lafiya wani ɓangare ne na Babban birnin ɗan adam kamar yadda aka bayyana ta hanyar tsarin Grossman.<ref>{{Cite web |url=http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |title=Social Determinants of Health overview tab. |access-date=2026-01-11 |archive-date=2014-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927110448/http://www.healthypeople.gov/2020/topicsobjectives2020/overview.aspx?topicid=39 |url-status=dead }}</ref> Ana iya la'akari da kiwon lafiya a matsayin mai saka hannun jari da kuma amfani mai kyau. Abubuwa irin su kiba da shan sigari suna da mummunar tasiri ga babban birnin kiwon lafiya, yayin da ilimi, albashi, da shekaru na iya tasiri ga babban kuɗin kiwon lafiya.<ref name=":2" /> Lokacin da mutane suka fi lafiya ta hanyar kulawa ta rigakafi, suna da damar rayuwa mai tsawo da lafiya, yin aiki da yawa da shiga cikin tattalin arziki, da kuma samar da ƙarin bisa ga aikin da aka yi. Wadannan dalilai duk suna da damar kara yawan kudaden shiga. Wasu jihohi, kamar New York, sun aiwatar da shirye-shiryen jihar don magance lafiyar jama'a. A cikin jihar New York akwai irin waɗannan shirye-shirye 11.<ref>[https://www.who.int/sdhconference/resources/Conference_Report.pdf Meeting Report of World Conference of Social Determinants of Health] held in Rio de Janeiro, Brazil, 2008.</ref> Wadannan shirye-shiryen suna aiki don magance bukatun mutane a yankin su, tare da taimakawa kungiyoyin al'umma da ayyukan zamantakewa don tattara bayanai, magance bambancin kiwon lafiya, da bincika abubuwan da suka shafi shaidar da za su haifar da ingantaccen lafiya ga kowa da kowa.
== Dubi kuma ==
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Ƙarin karantawa ==
* {{Cite journal |vauthors=Lopez AD, Mathers CD, Ezzati M, Jamison DT, Murray CJ |date=27 May 2006 |title=Global and regional burden of disease and risk factors, 2001: systematic analysis of population health data |url=http://www.fic.nih.gov/news/fogarty/2006/dcpp_lancet_367.pdf |journal=[[The Lancet]] |volume=367 |issue=9524 |pages=1747–1757 |doi=10.1016/S0140-6736(06)68770-9 |pmid=16731270 |s2cid=22609505 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090323190128/http://www.fic.nih.gov/news/fogarty/2006/dcpp_lancet_367.pdf |archive-date=23 March 2009}}
== Haɗin waje ==
* {{Cite web |date=6 October 2020 |title=What is Population Health? |url=https://www.cdc.gov/pophealthtraining/whatis.html |website=[[Centers for Disease Control and Prevention]] |language=en-us}}
* {{Cite web |date=25 November 2001 |title=Population Health |url=https://www.canada.ca/en/public-health/services/health-promotion/population-health.html |website=[[Public Health Agency of Canada]] |access-date=11 January 2026 |archive-date=2 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102012459/https://www.canada.ca/en/public-health/services/health-promotion/population-health.html |url-status=dead }}
* {{Cite web |title=Population health and health care |url=https://www.cihi.ca/en/population-health-and-health-care |website=[[Canadian Institute for Health Information]] }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20060211120720/http://policyresearch.gc.ca/doclib/horizonsv2n3e.pdf Rahoton Sakatariyar Binciken Manufofin Kanada game da lafiyar jama'a]
* {{Cite web |title=Population Health and the Population Health Management Programme |url=https://www.england.nhs.uk/integratedcare/phm/ |website=[[NHS England]]}}
* Gidan yanar gizon Cibiyar Lafiya ta Jama'a[http://depts.washington.edu/eqhlth shafin yanar gizon]
{{Public health}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rq3y14gwhkautdcflu3iuqxy0skb83u
Lane Bess
0
136831
836089
780253
2026-05-15T04:18:19Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836089
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lane Bess''' (an haife shi a ranar 18 ga Satumba, 1961) ɗan jari-hujja ne da aka san shi da aikinsa a fannin fasaha. Ya yi aiki a matsayin shugaban kuma wanda ya kafa asusun iyali Bess Ventures and Advisory, LLC, wani kamfani mai kula da dabaru, saka hannun jari da ayyukan tallatawa, tun daga watan Fabrairun 2015. <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Rafter |first=Darcy |date=November 23, 2021 |title=Who is Lane Bess as passengers on Blue Origin's next flight are revealed? |url=https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201193533/https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |archive-date=December 1, 2021 |access-date=December 1, 2021 |website=The Focus}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
Bess ya kammala karatunsa daga Makarantar Sakandare ta Ocean Township a shekarar 1979.
A shekarar 1983, Bess ya sami digirin farko na Kimiyya a fannin Tattalin Arzikin Gudanarwa daga Jami'ar Carnegie Mellon . Bess ya yi aiki a matsayin Amintacce na Jami'ar Carnegie Mellon tun daga watan Yunin 2019. <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Rafter |first=Darcy |date=November 23, 2021 |title=Who is Lane Bess as passengers on Blue Origin's next flight are revealed? |url=https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201193533/https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |archive-date=December 1, 2021 |access-date=December 1, 2021 |website=The Focus}}</ref>
== Sana'a ==
Bess ya riƙe manyan mukamai na tallace-tallace da tallatawa a Kamfanin NCR . <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref>
Bess ya kuma yi aiki a matsayin Shugaban Trend Micro . <ref name="auto">{{Cite web |title=Former Palo Alto Networks CEO Lane Bess Joins ZeroFox |url=https://www.zerofox.com/press-release/former-palo-alto-networks-ceo-lane-bess-joins-zerofox/ |website=ZeroFox}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.zerofox.com/press-release/former-palo-alto-networks-ceo-lane-bess-joins-zerofox/ "Former Palo Alto Networks CEO Lane Bess Joins ZeroFox"]. ''ZeroFox''.</cite></ref> A shekara ta 2008, ya zama shugaban kuma Babban Jami'in Gudanarwa na Palo Alto Networks, inda a shekara ta 2010 yake shirya kamfanin don fara bayar da tayin jama'a . <ref>{{Cite web |last=Rafter |first=Darcy |date=November 23, 2021 |title=Who is Lane Bess as passengers on Blue Origin's next flight are revealed? |url=https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201193533/https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |archive-date=December 1, 2021 |access-date=December 1, 2021 |website=The Focus}}</ref> Daga 2011 zuwa 2015, Bess shine Babban Jami'in Gudanarwa na Zscaler . <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Rafter |first=Darcy |date=November 23, 2021 |title=Who is Lane Bess as passengers on Blue Origin's next flight are revealed? |url=https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201193533/https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |archive-date=December 1, 2021 |access-date=December 1, 2021 |website=The Focus}}</ref> <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref>
Bess yana aiki a matsayin daraktocin kamfanoni da dama, ciki har da Deep Instinct, <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref> eSentire, TrueFort, ZeroFOX, PLUM (SPAC). <ref name="auto"/> <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Rafter |first=Darcy |date=November 23, 2021 |title=Who is Lane Bess as passengers on Blue Origin's next flight are revealed? |url=https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201193533/https://www.thefocus.news/celebrity/lane-bess/ |archive-date=December 1, 2021 |access-date=December 1, 2021 |website=The Focus}}</ref> <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Cybersecurity Veteran Marios Damianides Joins TrueFort Advisory Board • TrueFort |url=https://truefort.com/press-release/cybersecurity-veteran-marios-damianides-joins-truefort-advisory-board/ |access-date=June 27, 2023 |archive-date=May 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529012457/https://truefort.com/press-release/cybersecurity-veteran-marios-damianides-joins-truefort-advisory-board/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Two Tech Industry Titans Join Salient Systems Board of Directors |url=https://finance.yahoo.com/news/two-tech-industry-titans-join-130000292.html |website=finance.yahoo.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Spiro |first=James |date=January 16, 2022 |title=Lane Bess joins Sepio as Chairman of the Board |url=https://www.calcalistech.com/ctech/articles/0,7340,L-3927261,00.html |website=CTECH - www.calcalistech.com}}</ref>
== Tashi zuwa sararin samaniya ==
A ranar 11 ga Disamba, 2021, Bess ta tashi zuwa sararin samaniya a cikin jirgin Blue Origin NS-19 . Bess, tare da sauran membobin Blue Origins NS-19, su ne waɗanda suka karɓi kyautar FAA Commercial Space Astronaut Wings, wani tambari mai kama da fuka-fukan jiragen sama wanda Hukumar Kula da Jiragen Sama ta Tarayya ta ƙirƙira don ƙarfafawa da jawo hankali ga tashi da saukar jiragen sama na kasuwanci .
A ranar 25 ga Fabrairu, 2025, Bess ya dawo sararin samaniya a kan Blue Origin NS-30 . <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Bess ya auri matarsa Letty. <ref>{{Cite web |date=November 23, 2021 |title=Lane Bess and Cameron Bess Slated for Dec. 9 Blue Origin Flight |url=https://marketrealist.com/p/lane-bess-net-worth/ |website=Market Realist}}</ref> Ɗansa Cameron Bess ya raka shi zuwa sararin samaniya a cikin jirgin Blue Origin NS-19, wanda hakan ya sa su zama ma'aurata na farko da suka tashi zuwa sararin samaniya tare. Cameron mutum ne mai gashin gashi, wanda aka fi sani da pansexual, kuma yana yawo a Twitch . <ref name="howell2021">{{Cite web |last=Howell |first=Elizabeth |date=2021-12-12 |title=Pansexual astronaut Cameron Bess on launching with Blue Origin and why diversity matters in space |url=https://www.space.com/blue-origin-astronaut-cameron-bess-pansexuality-diversity |access-date=2024-04-11 |website=Space.com |language=en}}</ref> <ref name="griffin2021">{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=2021-12-10 |title=The first ever furry is about to go into space |url=https://www.independent.co.uk/space/cameron-bess-furry-blue-origin-dad-b1973915.html |access-date=2024-04-11 |website=The Independent |language=en}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1961]]
mm9fpbb0gtiti5ck7dr2xqtpr19v6c8
Lin Utzon
0
136876
836130
780356
2026-05-15T07:50:52Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836130
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lin Utzon''' (an haife shi a ranar 21 ga Mayu 1946) ƙwararren mai zane ne ɗan ƙasar Denmark wanda ya ƙirƙiri nau'ikan kayan ado iri-iri, tun daga yadi zuwa [[Kayan Tangaran|yumbu]] a Denmark da kuma ƙasashen waje. <ref name="dsd">{{Cite web |title=Lin Utzon |url=http://denstoredanske.dk/Kunst_og_kultur/Kunsth%C3%A5ndv%C3%A6rk_og_design/Kunsth%C3%A5ndv%C3%A6rk_i_Danmark_efter_1850/Lin_Utzon |access-date=12 March 2017 |publisher=Den Store Danske |language=Danish}}</ref> <ref name="kvinfo">{{Cite web |title=Lin Utzon |url=http://www.kvinfo.dk/side/633/action/2/vis/398/ |access-date=12 March 2017 |publisher=Kvinfo |language=Danish}}</ref>
== Rayuwar kai da ilimi ==
An haife ta a ranar 21 ga Mayu, 1946 a gundumar Frederiksberg ta Copenhagen, [1] Utzon ta yi yarinta a Hellebæk, Denmark. Lokacin da take da shekaru 15, ta ƙaura tare da iyalinta zuwa Ostiraliya inda mahaifinta, mai zane Jørn Utzon, zai fara gina Gidan Wasan Kwaikwayo na Sydney . [2] Bayan halartar azuzuwan zane da sassaka a Kwalejin Fasaha ta Gabashin Sydney da ke Sydney, Ostiraliya (1967–1969), ta yi karatun fasahar yadi a Makarantar Fasaha da Sana'o'i ta Copenhagen (1967–1970). [3]
Lokacin da take da shekaru 19, bayan takaddama kan gidan wasan opera, ita da iyalinta suka bar Ostiraliya ba tare da wani lokaci ba a watan Afrilun 1966. <ref>{{Cite web |title=Lin Utzon |url=http://bobedre.dk/profiler/lin-utzon-166164 |access-date=12 March 2017 |publisher=Bo Bedre |language=Danish}}</ref> Da ta dawo Denmark, ta auri mai zane Alex Popov wanda ya yi aiki tare da mahaifinta a Ostiraliya. Ma'auratan suna da 'ya'ya biyu a farkon shekarun 1970, Naja da Mika. <ref>{{Cite web |last=Engelen, John |date=26 March 2013 |title=Dedece celebrates Alex Popov |url=http://www.dedeceblog.com/2013/03/26/dedece-q-a-celebrating-alex-popov-dedece-sydney/ |access-date=12 March 2017 |publisher=Dedece |language= |archive-date=7 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407122658/http://www.dedeceblog.com/2013/03/26/dedece-q-a-celebrating-alex-popov-dedece-sydney/ |url-status=dead }}</ref> Bayan rabuwar aure da wuri, yaran galibi suna zaune tare da Utzon a gidanta na Denmark. <ref name="berlingske">{{Cite web |last=Flyvbjerg |date=15 May 2016 |title="Nåeh, det er fornemmelsen af natur, du laver..." |url=http://www.b.dk/personlig-udvikling/naaeh-det-er-fornemmelsen-af-natur-du-laver... |access-date=12 March 2017 |publisher=Berlingske |language=Danish}}</ref>
== Aikin fasaha ==
[[Fayil:San_Jose_Photos_067_(26174736630).jpg|right|thumb|Cibiyar Taro ta San Jose]]
Abubuwan da Utzon ya ƙirƙira a farkon sun haɗa da yadi masu launuka masu haske na Cocin Bagsværd (1975–1977). <ref name="dsd"/> <ref>{{Cite web |title=Lin Utzon |url=http://bobedre.dk/profiler/lin-utzon-166164 |access-date=12 March 2017 |publisher=Bo Bedre |language=Danish}}</ref> A tsakiyar shekarun 1980, ta shafe shekaru uku tana ƙawata sabuwar hedikwatar Volvo da ke Gothenburg, Sweden, da bangon mita 36 da kuma wani katafaren bango mai tsawon mita 16. <ref>{{Cite web |title=Lin Utzon |url=http://bobedre.dk/profiler/lin-utzon-166164 |access-date=12 March 2017 |publisher=Bo Bedre |language=Danish}}</ref> A shekarar 1988, ta kammala wani babban zane mai launin ja, fari da baƙi a Cibiyar Taro ta San Jose kamar tarin tsuntsayen da ke tashi. <ref>{{Cite web |last=Engelen, John |date=26 March 2013 |title=Dedece celebrates Alex Popov |url=http://www.dedeceblog.com/2013/03/26/dedece-q-a-celebrating-alex-popov-dedece-sydney/ |access-date=12 March 2017 |publisher=Dedece |language= |archive-date=7 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407122658/http://www.dedeceblog.com/2013/03/26/dedece-q-a-celebrating-alex-popov-dedece-sydney/ |url-status=dead }}</ref> Tun daga lokacin ta yi wa bango ado a ɗakin karatu na Kwalejin Dabbobin Dabbobi ta Royal da Noma da ke [[Frederiksberg]], kuma ta ƙara kayan taimako na yumbu ga faɗaɗa Finger B na Filin Jirgin Sama na Copenhagen . Abubuwan da ta ƙirƙira sun haɗa da kayan ado da shimfidar wurare na Royal Danish Ballet . <ref>{{Cite web |date=24 May 2000 |title=Lin Utzon får kulturpris |url=http://www.b.dk/kultur/lin-utzon-faar-kulturpris |access-date=12 March 2017 |publisher=Berlingske |language=Danish}}</ref>
Tun farkon shekarun 1990, Utzon ta auri makaho marubuci ɗan Faransa Hugues de Montalembert . <ref>{{Cite web |title=Lin Utzon |url=http://bobedre.dk/profiler/lin-utzon-166164 |access-date=12 March 2017 |publisher=Bo Bedre |language=Danish}}</ref> Ma'auratan suna yin zamansu tsakanin Denmark, Paris da Can Feliz, gidan da ke tsibirin [[Mayorka|Mallorca]] Utzon wanda ya gada daga mahaifinta. <ref name="berlingske"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1946]]
0urjpj3kaf2cftwxmjikc1fgzt92wv7
Lubomír Metnar
0
137231
836175
781111
2026-05-15T10:37:44Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 9 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836175
wikitext
text/x-wiki
'''Lubomír Metnar''' (an haife shi a ranar 6 ga Oktoba 1967) ɗan siyasa ne na ƙasar Czech wanda ya yi aiki a matsayin Ministan Harkokin Cikin Gida a majalisar ministoci ta uku ta Andrej Babiš tun daga ranar 15 ga Disamba 2025. <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya yi aiki a matsayin Ministan Tsaro daga 2018 zuwa 2021 sannan kuma ya yi aiki na ɗan lokaci a matsayin Ministan Harkokin Cikin Gida daga Disamba 2017 zuwa Yuni 2018. An zaɓe shi a Majalisar Wakilai a matsayin wani mai zaman kansa da ke da alaƙa da ƙungiyar ANO 2011 a 2021 .
== Rayuwar farko da ilimi ==
Metnar ya shiga aikin Tsaron Jama'a a ranar 1 ga Oktoba 1987, <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> kafin ya zama babban jami'i shekaru uku bayan haka. Ya yi aiki a Rundunar Gaggawa ta Tsaron Jama'a daga 1 ga Maris 1988 zuwa 23 ga Fabrairu 1989.
Metnar ya halarci Makarantar 'Yan Sanda ta Sakandare ta Ma'aikatar Cikin Gida a Holešov daga 1992 zuwa 1993, <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> inda aka tilasta masa ya ƙara ilimin da ya samu a makarantar farar hula, tare da ilimin tsaro na ƙwararru a makarantar sashe ta Ma'aikatar Cikin Gida. <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Metnar ya kammala karatunsa daga Jami'ar Ostrava, inda ya sami digirin digirgir (M.Sc.) yayin da yake karatun fannin tattalin arziki. <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya yi aiki a matsayin mataimakin shugaban kwamitin gudanarwa na VTK Special har zuwa 2015, kafin ya zama memba na kwamitin gudanarwa na kamfanin hada-hadar hannun jari na Vítkovice Heavy Machinery har zuwa 2016.
== Aikin siyasa ==
Metnar memba ne na jam'iyyar siyasa ta BOS, sai dai ya tafi lokacin da wasu membobi suka kaɗa ƙuri'ar amincewa da Jamhuriyar Czech ta fice daga [[NATO]] da [[Tarayyar Turai]] . Ya ce: "Ba gaskiya ba ne cewa zan taɓa samun ra'ayi game da janyewa daga waɗannan tsare-tsaren." <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A ƙarshen Nuwamba 2017, Metnar ta sanar da tsayawa takara a matsayin Ministan Cikin Gida na Jamhuriyar Czech a Majalisar Ministocin Andrej Babiš ta farko . A wannan shekarar a ranar 13 ga Disamba, Shugaba Miloš Zeman ya naɗa Metnar a wannan matsayin.
=== Zaɓen shugaban ƙasa na Czech na 2018 ===
Kafin zaɓen shugaban ƙasa na Czech na 2018, Metnar ta musanta bayanin cewa Zeman ya ci gaba da zuwa zagaye na biyu kai tsaye. <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Jindřich Šídlo ne ya gabatar da shi cikin mamaki a shirin tattaunawa ''na Šťastné Pondělí'', <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> kafin wani mutum da ba a san shi ba ya rarraba shi a cikin wani nau'i da aka buga a cikin wani rubutu daban ga akwatunan wasiku a Ostrava. Duk da haka, Metnar bai musanta bayanan ƙarya game da abokin hamayyarsa a zagaye na biyu ba, Jiří Drahoš, domin suna da yanayi daban-daban na mahimmanci. <ref>{{Cite magazine}}</ref>
A ƙarshen watan Yunin 2018, Babiš ya naɗa Metnar a majalisar ministocinsa ta biyu, a wannan karon a matsayin Ministan Tsaro na Jamhuriyar Czech. [1] Na ƙarshen ya kuma yi murabus daga mukamin Ministan Cikin Gida na Jamhuriyar Czech.
A ranar 29 ga Satumba, 2020, tare da sauran membobin majalisar ministoci, Metnar sun yi kira ga Armeniya da Azerbaijan da su dakatar da rikicin Nagorno-Karabakh .
=== Zaɓen 'yan majalisar Czech na 2021 ===
A zaɓen 'yan majalisar Czech na 2021, Metnar ya tsaya takara a matsayin ɗan takara mara jam'iyya a matsayi na biyu a matsayin ɗan takarar ANO 2011 a Yankin Moravian-Silesian. Ya sami ƙuri'u 6,481 na fifiko kuma don haka ya zama ɗan majalisar dokoki. <ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Metnar napsal Rakušanovi dopis, v němž avizoval témata, která chce dnes řešit |url=https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/2760896 |access-date=15 December 2025 |website=ČeskéNoviny.cz |language=cs |agency=[[Czech News Agency]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1967]]
76igorltexqe1fu3nedxifpnz8pz2w8
Kostis Maraveyas
0
137673
835907
787449
2026-05-14T18:19:21Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835907
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kostis '''Maraveyas'''''' ko '''Kostis Maravegias''' (Girkanci), wanda aka fi sani da sunansa na mataki Maraveyas ilegál ko Maraveyas kawai, <ref>{{Cite web |date= |title=Aepi – Home Page |url=http://www.aepi.gr/index.php?lang=en |access-date=2012-02-14 |publisher=Aepi.gr |archive-date=2012-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213004956/http://www.aepi.gr/index.php?lang=en |url-status=dead }}</ref> mawaƙi ne na Girka, mawaƙi, mai wasan kwaikwayo, darektan, mai gabatar da talabijin da marubuci. Yana wasa da accordion, piano, guitar, hammond, farfisa kuma yana raira waƙa a Helenanci, Turanci, Mutanen Espanya da Italiyanci. Kodayake ya fara aikinsa na kiɗa a cikin ƙasa da kuma madadin kiɗa na Italiya da Girka, tun daga 2015 Maraveyas ya kai ga masu sauraro da yawa kuma an dauke shi a matsayin sanannen marubucin waƙa a Girka. <ref>{{Cite web |title=MIC – Δελτία τύπου – Οι Πέμπτες του Κωστή Μαραβέγια – Ελληνικά |url=http://www.mic.gr/news.asp?id=14228 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141029015411/http://www.mic.gr/news.asp?id=14228 |archive-date=29 October 2014 |access-date=2012-02-14 |publisher=Mic.gr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rachel Donadio |date=15 October 2011 |title=Greece's Big Debt Drama Is a Muse for Its Artists. |url=https://www.nytimes.com/2011/10/15/arts/in-athens-art-blossoms-amid-debt-crisis.html?_r=1 |access-date=2012-02-15 |website=New York Times}}</ref>
Daga 2017 zuwa 2019 ya kasance ɗaya daga cikin alƙalai huɗu na shirin talabijin na The Voice of Greece, inda ya lashe dukkan lokutan uku tare da tawagarsa.
== Tarihin rayuwa ==
Maraveyas ya fara aikinsa na kiɗa a Italiya inda ya yi karatun kididdiga da lissafi a Jami'ar Bari, da kuma piano, jituwa, counterpoint da fugue a Conservatory Niccolò Piccini na Bari . [1][2] Yayinda yake can, ya yi wasa tare da kungiyoyi irin su Yamas da X Darawish ("Una ratsa mia fatsa" ed.[3] Il manifesto 1998), wanda ya haɗu da harsuna da yawa da salon kiɗa. Waƙarsa ta haɗu da abubuwa na Bahar Rum da Balkan, shirye-shirye masu launi da tasirin jazz da bossa nova. Maraveyas ya koma Girka a shekara ta 2001 a matsayin mai zane-zane. A shekara ta 2003, ya fitar da sautin sa na farko "Radiopiratis" (FM Records 2003), wanda ya nuna isowar sabon baiwa mai ban sha'awa a fagen kiɗa na Girka. Kundin sa na biyu "Maraveyas Ilegal" (Cantini 2007) ya fito ne a cikin 2007 zuwa ga sake dubawa da masu sauraro. Sakamakon sa na uku shine "Barka da zuwa Girka" (EMI 2009) kuma sakamakonsa na baya-bayan nan shine "Lola" (EMi 2012). Ya kasance yana yawon shakatawa a kai a kai tare da ƙungiyarsa ta rayuwa a Girka da sauran ƙasashen Turai, kamar Ingila, Jamus, Austria, Faransa, Netherlands, Italiya da Belgium. Sau da yawa ana sayar da shirye-shiryen Maraveyas Ilegál a Girka.[4]
[[Fayil:Maraveyas-ilegal_prix-europa000031_s11.jpg|left|thumb|Maraveyas suna yin wasan kwaikwayo a Berlin a Prix Europa 2010]]
A cikin 2010 Maraveyas ya yi a lokacin budewar dare na Prix Europa wanda RBB ta shirya a cikin Großen Sendesaal na RBB a Berlin, <ref>{{Cite web |date= |title=Aepi – Home Page |url=http://www.aepi.gr/index.php?lang=en |access-date=2012-02-14 |publisher=Aepi.gr |archive-date=2012-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213004956/http://www.aepi.gr/index.php?lang=en |url-status=dead }}</ref> babbar bikin shekara-shekara na Turai da gasa. An watsa kide-kide kai tsaye a yawancin ƙasashen Turai (ZDF, Arte, Rediyo Faransa, Faransa Télévisions, MTV, NTR, NRK, ERT, RTÉ, ORF, RBB, Rediyon Rasha da sauransu). An fara waƙar "Rue Madame" a lokacin wannan kide-kide kuma an kaddamar da gasa don harbi na bidiyo, tare da hadin gwiwar Dailymotion. Ita ce gasar darektan farko a duniya ta wani ɗan wasan Girka.<ref>{{Cite web |date= |title=Imdb-Kostis Maravegias |url=https://www.imdb.com/name/nm3452984/?ref_=fn_al_nm_2 |access-date=2014-10-29 |publisher=imdb.com}} {{unreliable?|date=February 2025}}</ref>
Waƙarsa ta dijital "Fila Me Akoma" tare da Panos Mouzourakis, fasalin murfin Girkanci na Lorenzo Jovanotti na "Baciami Ancora", ya lashe lambar yabo ta MAD Video Music Awards 2 <ref>{{Cite web |date= |title=Aepi – Home Page |url=http://www.aepi.gr/index.php?lang=en |access-date=2012-02-14 |publisher=Aepi.gr }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> don Mafi Kyawun Bidiyo da Mafi Kyawun Duet (MAD TV shine cibiyar sadarwar kiɗa ta Girka No. 1), da kuma an zabi shi don Dokar Girka mafi Kyawun A 2011 MTV Turai Music Awards.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1974]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
4nr8y16oz5j6saqg0sosf02wruvs7y9
Luisa Strina
0
139507
836179
789889
2026-05-15T11:16:59Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836179
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Luisa Malzone Strina''' (an haife ta a ranar 18 ga Yuni 1943) ƙwararriyar mai zane ce a ƙasar Brazil kuma mai tattara zane-zane . Gidan tarihinta, Galeria Luisa Strina, ita ce mafi tsufa a gidan tarihin zane-zane na zamani a ƙasar Brazil. '''<ref>{{Cite web |title=Members {{!}} Galeria Luisa Strina {{!}} Latitude - platform for Brazilian art galleries abroad |url=http://www.latitudebrasil.org/associados/galeria-luisa-strina/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115202731/http://www.latitudebrasil.org/associados/galeria-luisa-strina/ |archive-date=2021-01-15 |access-date=2021-03-13 |website=www.latitudebrasil.org |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Galerias são a engrenagem da arte contemporânea em São Paulo - What Else Mag |url=https://www.whatelsemag.com/galerias-de-arte-sao-paulo/ |access-date=2021-03-13 |website=www.whatelsemag.com |language=pt-br |archive-date=2021-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428035533/https://www.whatelsemag.com/galerias-de-arte-sao-paulo/ |url-status=dead }}</ref>'''
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Luisa Malzone Strina a ranar 18 ga Yuni, 1943 a [[São Paulo]] ga iyayenta 'yan Italiya. <ref>{{Cite news |last=Rinaldi |first=Ray Mark |date=2023-12-05 |title=‘The Grande Dame of Brazilian Art’ Is Still Trailblazing at 80 |url=https://www.nytimes.com/2023/12/05/arts/design/galeria-luisa-strina-brazil-50-years.html |access-date=2023-12-06 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> <ref>name=":1">{{Cite web |last=Marti |first=Silas |date=2014-12-15 |title=Mais influente galerista do país, Luisa Strina celebra 40 anos de carreira - 15/12/2014 - Ilustrada |url=http://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2014/12/1562351-mais-influente-galerista-do-pais-luisa-strina-celebra-40-anos-de-carreira.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005085823/https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2014/12/1562351-mais-influente-galerista-do-pais-luisa-strina-celebra-40-anos-de-carreira.shtml |archive-date=2020-10-05 |access-date=2021-03-13 |website=Ilustrada |publisher=[[Folha de S. Paulo]]}}</ref> Mahaifinta ya fito ne daga Arewacin Italiya, kuma mahaifiyarta ta fito ne daga Kudancin Italiya . <ref name=":1" /> Strina ta fara karatun [[Ilimin halin dan Adam|ilimin halayyar ɗan adam]], amma ta daina. Ta kuma yi karatun [[Ungozoma|aikin jinya]] kuma ta yi aiki a wani kamfanin inshora. <ref name=":0">{{Cite web |last=Bruno Yutaka |first=Saito |date=2013-12-09 |title=A brasileira poderosa da arte mundial |trans-title=The powerful Brazilian person in world art |url=http://www.artepg.com.br/2013/12/a-brasileira-poderosa-da-arte-mundial.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210313162411/http://www.artepg.com.br/2013/12/a-brasileira-poderosa-da-arte-mundial.html?m=1 |archive-date=2021-03-13 |access-date=2021-03-13 |website=artepg.com.br |publisher=[[Valor Econômico]] |language=pt-BR}}</ref>
== Aikin fasaha ==
Bayan waɗannan gogewa, ta ɗauki darussa kyauta, kamar ɗaukar hoto da zane, a Fundação Armando Alvares Penteado (FAAP), inda ta haɗu da masu fasaha 'yan Brazil Carlos Fajardo da Luiz Paulo Baravelli, waɗanda su ne farfesoshinta a FAAP. Idan a gefe guda, ta fahimci cewa ba ta da ƙwarewar zama mai fasaha, ta sami aikinta na marchand (dillalin fasaha) da mai zane-zane, tana tsara baje kolin kayan tarihi a gidajen tarihi da wuraren adana kayan tarihi ga masu fasaha da ta haɗu da su.
A shekarar 1974, Baravelli, wacce ke da ɗakin studio a titin Padre João Manuel, a unguwar Cerqueira César da ke birnin São Paulo, ta yi korafi game da farashin hayar wurin, don haka ya ba da shawarar Strina ta buɗe wani gidan tarihi a can. Daga nan Strina ta kafa Galeria Luisa Strina, <ref name=":1">{{Cite web |last=Marti |first=Silas |date=2014-12-15 |title=Mais influente galerista do país, Luisa Strina celebra 40 anos de carreira - 15/12/2014 - Ilustrada |url=http://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2014/12/1562351-mais-influente-galerista-do-pais-luisa-strina-celebra-40-anos-de-carreira.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005085823/https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2014/12/1562351-mais-influente-galerista-do-pais-luisa-strina-celebra-40-anos-de-carreira.shtml |archive-date=2020-10-05 |access-date=2021-03-13 |website=Ilustrada |publisher=[[Folha de S. Paulo]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMarti2014">Marti, Silas (2014-12-15). [http://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2014/12/1562351-mais-influente-galerista-do-pais-luisa-strina-celebra-40-anos-de-carreira.shtml "Mais influente galerista do país, Luisa Strina celebra 40 anos de carreira - 15/12/2014 - Ilustrada"]. ''Ilustrada''. [[Folha de S. Paulo]]. [https://web.archive.org/web/20201005085823/https://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2014/12/1562351-mais-influente-galerista-do-pais-luisa-strina-celebra-40-anos-de-carreira.shtml Archived] from the original on 2020-10-05<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-03-13</span></span>.</cite></ref> tare da wani baje kolin farko a wannan shekarar, tare da halartar masu fasaha kamar Carlos Fajardo, Edo Rocha, José de Moura Resende Filho, Luiz Paulo Baravelli, Nelson Leirner, Rubens Gerchman, Santuza Andrade, da Wesley Duke Lee . Ta nemi ta kai fasahar Brazil zuwa ga fage na duniya baki ɗaya, daga baya ta shaida wa ''jaridar Financial Times'', "Har zuwa 1985, ƙasar ta rufe don fitar da kayayyaki. Mun kasance a ware sosai. Ba wai kawai game da masu fasaha mata ba ne, har ma da duk wani mai fasaha." <ref name="ft">{{Cite web |last=Roux |first=Caroline |date=3 March 2021 |title=Beauty and devastation of women's art from Latin America |url=https://www.ft.com/content/166d4c42-48f1-43bd-af33-b8c05b5c7088 |access-date=March 13, 2021 |website=Financial Times}}</ref>
A wannan shekarar, ta kawo Brazil a karon farko ayyukan mawakan pop na Amurka Roy Lichstenstein, James Rosenquist, Jim Dine, da Andy Warhol . <ref name=":0"/>
A wata hira da aka yi da mujallar ''Valor Econômico'', Strina ta fahimci matsayinta na wakili ga masu fasaha da take aiki da su. Maimakon siyan fasaha da jira ta yi amfani da ita a kasuwar masu zaman kansu, ta yi ƙoƙarin tallata masu fasaha da take aiki da su, tana sanya ayyukan a gidajen tarihi da tarin abubuwa masu dacewa a duniyar fasaha. Hakanan tana da fifikon sayar da ayyukan ga gidajen tarihi na fasaha, don haka tana ba wa ayyukan ƙarin gani. <ref name=":0"/> An san ta musamman da rawar da ta taka wajen tallata mata masu fasaha daga Brazil kamar Lygia Pape . <ref name="ft"/>
ArtReview, wata mujalla da ke Landan, tana yin jerin mutane mafi ƙarfi da tasiri a fagen fasaha na duniya kowace shekara. A shekarar 2012, Strina ta kasance ta 61 a cikin jerin mujallun Burtaniya, a gaban masu fasaha da masu tattara fasaha kamar Takashi Murakami, John Baldessari, Yayoi Kusama, da ɗan kasuwan Brazil Bernardo Paz, wanda ya kafa Cibiyar Inhotim . <ref name=":0"/> Tun daga shekarar 2012, matsayinta a cikin jerin ya canza, inda ya kai kololuwa a shekarar 2017 a matsayi na 49. <ref>{{Cite news |last=Rinaldi |first=Ray Mark |date=2023-12-05 |title=‘The Grande Dame of Brazilian Art’ Is Still Trailblazing at 80 |url=https://www.nytimes.com/2023/12/05/arts/design/galeria-luisa-strina-brazil-50-years.html |access-date=2023-12-06 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Strina ta yi aure da Wesley Duke Lee tsawon shekaru takwas. <ref name=":0"/> Tana zaune a unguwar Higienópolis da ke São Paulo. <ref name=":1"/>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1943]]
3oa8bt1fcfpkas0tl4kkm9krim6lb28
Kifin Reedfish
0
140287
835858
793685
2026-05-14T13:17:52Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835858
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Reedfish, ropefish (wanda aka fi amfani dashi a Amurka), ko maciji, ''''''''''Erpetoichthys''''' calabaricus''''', nau'in '''kifi''' ne a cikin dangin Polypteridae tare da bichirs. Shi ne kawai memba na jinsin Erpetoichthys . Yana da iyali a cikin ruwa mai laushi da ruwan gishiri a [[Afirka ta Yamma|Yamma]] da Tsakiyar Afirka. Reedfish yana da huhu biyu ban da gills, yana ba shi damar rayuwa a cikin ruwa mai ƙarancin iskar oxygen. Yana fuskantar barazanar asarar mazaunin ta hanyar shuke-shuke na [[Manja|Man dabino]], sauran noma, sare daji, da ci gaban birane.
== Bayyanawa ==
Mafi girman samfurin gidan kayan tarihi na kifin reedfish da aka tabbatar yana da tsawon santimita 37 (inci 15), kuma bincike uku inda aka kama kifin reedfish na daji sama da 2,000 (ta amfani da tarkon kwando, ma'ana cewa mutane ne kawai suka fi tsayi daga santimita 15 zuwa 20 (inci 6 zuwa 8) ba su sami wanda ya wuce santimita 41.4 (inci 16.3) ba. Duk da cewa wani lokacin ana da'awar cewa ya kai santimita 90 (ƙafa 3), wannan ba daidai ba ne..<ref name="Moritz2019">{{Cite journal |last=Moritz |first=T. |last2=Britz |first2=R. |year=2019 |title=Revision of the extant Polypteridae (Actinopterygii: Cladistia) |journal=Ichthyological Exploration of Freshwaters |doi=10.23788/IEF-1094}}</ref>
Tsawon jiki a cikin kifi, kamar eels, yawanci yana faruwa ta hanyar ƙara caudal (tail) vertebrae, amma a cikin bichirs ya faru ta hanyar ƙara precaudal vertebrae. Reedfish sun samo asali ne daga jikin maciji ta hanyar samun sau biyu fiye da yawancin ƙwayoyin ƙwayoyin cuta kamar membobin 'yar'uwarta ''Polypterus'', duk da cewa suna da adadin ƙwayoyin wutsiyar. Fuka-fukan pelvic ba su nan, kuma dogon dorsal fin ya ƙunshi jerin spines da aka raba sosai, kowannensu yana tallafawa ɗaya ko da yawa da aka haɗa da hasken da membrane. Reedfish yana da [[huhu]] biyu, yana ba shi damar numfashi na iska. Wannan yana bawa jinsin damar rayuwa a cikin ruwa tare da ƙarancin iskar oxygen da aka narke kuma su tsira na matsakaici na lokaci daga ruwa. Jima'i suna da kama da matsakaici da matsakaicin tsawon, amma mata suna da nauyi fiye da maza masu irin wannan tsawon, kuma ana iya raba su da kyau ta hanyar siffar ƙashin su.<ref name="Moritz2019"/><ref name="Asuquo2019">{{Cite journal |last=Asuquo |first=I.E. |last2=Essien-Ibok |first2=M.A. |year=2019 |title=Sexual Dimorphism in Erpetoicthys calabaricus from a Mangrove Creek, Nigeria |journal=Asian Journal of Fisheries and Aquatic Research |volume=2 |issue=3 |pages=1-9}}</ref> Reedfish suna da duhu a sama da kuma a bangarorin, tare da haske orange ko rawaya.<ref name="Moritz2019" /> Maza gabaɗaya suna da launin zaitun-kore, yayin da mata gabaɗaya sun fi launin rawaya-launin.<ref name="Asuquo2019" /> Tsuntsaye suna da gills na waje, suna sa su yi kama da tsutsa na salamander.<ref name="fishbase" />
Sunan jinsin ya samo asali ne daga kalmomin Helenanci ''Erpeton'' (abin da ke tafiya) da ''ichthys'' (kifi).
== Rarraba da mazaunin ==
Reedfish yana zaune a hankali ko tsaye, sabo ko mai laushi, ruwa mai zafi, kuma yawanci a wurare masu laushi ko wasu tsiro masu tsayi. Yana faruwa a [[Benin]], [[Kamaru]] da [[Najeriya]], yana mamaye yankin daga [[Kogin Ouémé]] zuwa Kogin Sanaga . <ref name="Moritz2019"/> Akwai tsoffin rubuce-rubuce daga [[Kogin Chiloango]] a [[Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kwango|DR Congo]] da Cabinda a [[Angola]], amma waɗannan ba a tabbatar da su ba kuma suna da shakku.<ref name="Moritz2019" />
== Muhalli ==
Reedfish yana da dare, kuma yana cin abinci a kan tsutsotsi, ƙananan ƙwayoyin cuta (kamar shrimp), kwari (duka manya da tsutsarsu), [[Dodon kodi|kwari]] da ƙananan kifi.<ref name="TFH">{{Cite web |title=Understanding the Reedfish |url=https://www.tfhmagazine.com/articles/freshwater/understanding-the-reedfish |access-date=16 June 2022 |publisher=TFH Magazine}}</ref><ref>{{Cite web |last=Milner |first=J. |date=4 October 2021 |title=Rope Fish Profile: Care, Tanking and Feeding |url=https://theaquarium.club/rope-fish/ |access-date=16 June 2022 |publisher=The Aquarium Club }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Lokacin da yake motsawa cikin ruwa a hankali, yana amfani da fuka-fukan kirji, kuma lokacin da yake motsa jiki yana canzawa da sauri zuwa nau'in yin iyo kamar eel (yana amfani da motsi na cikakken jiki da caudal fin). Ba kamar 'yar'uwarsu ba ''Polypterus'', wanda ba ya barin ruwa da son rai, an san kifin reedfish don bincika ƙasa a cikin daji da kuma a cikin bauta idan aka ba su damar, suna zamewa kamar maciji kuma suna shan kayan abinci a ƙasa.<ref>{{Cite journal |last=Standen |first=Emily M. |last2=Du |first2=Trina Y. |last3=Laroche |first3=Philippe |last4=Larsson |first4=Hans C. E. |date=2016 |title=Locomotor flexibility of ''Polypterus senegalus'' across various aquatic and terrestrial substrates |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0944200616300265 |journal=Zoology |volume=119 |issue=5 |pages=447–454 |bibcode=2016Zool..119..447S |doi=10.1016/j.zool.2016.05.001 |pmid=27267147 |url-access=subscription}}</ref><ref name="locomotor">{{Cite journal |last=Pace |first=Cinnamon M. |last2=Gibb |first2=Alice C. |date=15 February 2011 |title=Locomotor behavior across an environmental transition in the ropefish, ''Erpetoichthys calabaricus'' |journal=Journal of Experimental Biology |volume=214 |issue=4 |pages=530–537 |doi=10.1242/jeb.047902 |issn=0022-0949 |pmid=21270300 |doi-access=free}}</ref> Ana dawo da ganima da aka kama a ƙasa zuwa ruwa.<ref>{{Cite journal |last=Van Wassenbergh |first=Sam |last2=Bonte |first2=Christoffel |last3=Michel |first3=Krijn B. |date=2017 |title=Terrestrial capture of prey by the reedfish, a model species for stem tetrapods |journal=Ecology and Evolution |volume=7 |issue=11 |pages=3856–3860 |bibcode=2017EcoEv...7.3856V |doi=10.1002/ece3.2694 |pmc=5468123 |pmid=28616182}}</ref>
Mata suna yawan ajiye ƙananan ƙwai tsakanin ƙuƙwalwar ƙuƙwalwa na namiji, inda aka shayar da su. Kifi na namiji sai ya watsar da ƙwai a cikin ciyayi na ruwa, inda suke manne wa tsire-tsire da substratum. Tsuntsaye suna fitowa da sauri (bayan awanni 70) amma suna ci gaba da kasancewa a haɗe da ciyayi; suna zama masu zaman kansu kuma suna fara ciyarwa bayan ~ kwanaki 22, lokacin da aka cinye jakar kwai.
[[Fayil:Erpetoichthys_calabaricus.jpg|thumb|Kifi mai launin rawaya-kore a cikin launin toka ''Polypterus senegalus'']]
== Karewa ==
== A cikin akwatin kifaye ==
Ana nuna kifi a wasu lokuta a cikin akwatunan kifaye. Dukkanin kifaye na [[Aquarium|akwatin kifaye]] an kama su ne; har yanzu ba a samu nasarar haifuwa a cikin bauta ba. An lura da tsiro da hatching a cikin bauta, amma ba a bayar da rahoton cewa babu hatchlings da suka tsira har zuwa girma ba.<ref name="PFK">{{Cite web |title=A breeding first: The Reedfish |url=https://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/a-breeding-first-the-reedfish/ |access-date=16 June 2022 |publisher=Practical Fishkeeping}}</ref><ref>{{Cite web |title=Reed Fish - Maidenhead Aquatics |url=https://www.fishkeeper.co.uk/databank/reed-fish-rope-fish}}</ref>
Suna da son sani, masu zaman lafiya, kuma suna da wasu "halaye". Ko da yake suna da dabi'ar dare, wani lokacin kifin reedfish yakan fito da rana. Tunda suna da yanayi na zaman lafiya, wasu kifaye na iya "cin zarafin" kifin reedfish, duk da girmansa, musamman a gasar abinci ko sarari. Wasu kifin reedfish kuma suna da sha'awar kasancewa kusa da saman ruwa, inda za su kasance lafiya daga wasu kifin kuma har ma za su bar yawancin jikinsu su bar ruwan a wasu lokutan. [ana buƙatar hujja][citation needed].{{Ana bukatan hujja|date=April 2017}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2017)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
Suna iya zama da wahala a ajiye su; za su yi tsalle su shiga famfo don tserewa daga tankuna kuma sau da yawa suna mutuwa sakamakon haka, kuma suna iya jin daɗin canjin pH da sinadarai na nitrogen. Sau da yawa za su cinye wasu ƙananan kifaye idan aka ba su dama.[3] Sau da yawa ana cin ƙananan kifayen zinariya da minnows maimakon tsutsotsi ko masu gudu a dare, da sauran abincin kifi da ake samu a kasuwa..{{Ana bukatan hujja|date=February 2016}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2016)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Dubi kuma ==
== Bayanan da aka ambata ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
12snru9y01lanes5oztjzs4xmqf50qb
Kizzmekia Corbett-Helaire
0
140359
835875
793997
2026-05-14T15:45:00Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835875
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kizzmekia''' " '''Kizzy''' " '''Shanta Corbett-Helaire''' ( ''née'' '''Corbett''', an haife ta a ranar 26 ga Janairu, 1986) ƙwararriyar masaniyar rigakafi ce a Amurka. Ita ce farfesa a fannin rigakafi da cututtuka masu yaduwa a Makarantar Lafiyar Jama'a ta Harvard TH Chan kuma Mataimakin Farfesa na Shutzer a Cibiyar Radcliffe ta Harvard tun daga watan Yunin 2021. <ref>{{Cite web |last=Rura |first=Nicole |date=May 11, 2021 |title=Leading coronavirus scientist, Kizzmekia S. Corbett, to join Harvard T.H. Chan School of Public Health to continue vaccine development research |url=https://www.hsph.harvard.edu/news/press-releases/kizzmekia-corbett-joins-harvard-chan-school/ |access-date=June 28, 2021 |website=Harvard School of Public Health News |language=en-us |quote=Her first day will be June 14, 2021.}}</ref> <ref> name="x547">{{Cite web |date=22 July 2024 |title=Kizzmekia S. Corbett-Helaire |url=https://hsph.harvard.edu/research/corbett-lab/kizzmekia-s-corbett-helaire/ |access-date=26 September 2025 |publisher=Harvard T.H. Chan School of Public Health}}</ref> <ref> name="d581">{{Cite web |date=27 February 2025 |title=Kizzmekia S. Corbett-Helaire, PhD |url=https://awis.org/historical-women/kizzmekia-s-corbett-helaire-phd/ |access-date=26 October 2025 |publisher=Association for Women in Science}}</ref>
Ta shiga Harvard bayan shekaru shida a Cibiyar Binciken Allurar Rigakafi (VRC) a Cibiyar Nazarin Cututtukan Allergy da Cututtuka Masu Yaɗuwa ta Ƙasa, Cibiyar Lafiya ta Ƙasa (NIAID NIH) da ke Bethesda, Maryland . Ta sami digirin PhD a fannin ƙwayoyin cuta da ilimin rigakafi daga Jami'ar North Carolina da ke Chapel Hill (UNC-Chapel Hill) a shekarar 2014. <ref> name=":2">{{Cite web |date=May 12, 2015 |title=Congratulations to M&I 2014-2015 Graduates! (Part 2 of 3) |url=https://www.med.unc.edu/microimm/congratulations-to-m-i-2014-2015-graduates-part-2-of-3/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815222410/https://www.med.unc.edu/microimm/congratulations-to-m-i-2014-2015-graduates-part-2-of-3/ |archive-date=August 15, 2022 |access-date=February 21, 2021 |website=Department of Microbiology and Immunology |language=en-US}}</ref>
An naɗa Corbett-Helaire a matsayin ƙwararren masanin kimiyya na VRC a shekarar 2014, kuma ƙwararren masanin kimiyyar digiri na biyu ne a ƙungiyar COVID-19 ta VRC, <ref>{{Cite web |last= |first= |date=January 30, 2020 |title=Former M&I Graduate Student, Kizzmekia Corbett, Developing a Vaccine against the Coronavirus |url=https://www.med.unc.edu/microimm/former-mi-graduate-student-kizzmekia-corbett-developing-a-vaccine-against-the-coronavirus/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812013424/https://www.med.unc.edu/microimm/former-mi-graduate-student-kizzmekia-corbett-developing-a-vaccine-against-the-coronavirus/ |archive-date=August 12, 2020 |access-date=December 13, 2020 |website=Department of Microbiology and Immunology |language=en-US}}</ref> tare da ƙoƙarin bincike da nufin [[Rigakafin Covid-19|alluran rigakafin COVID-19]] . A watan Fabrairun 2021, an nuna Corbettt-Helaire a cikin jerin "Time100 Next" [[Time (magazine)|''na Time'']] a ƙarƙashin rukunin ''Masu ƙirƙira'', tare da bayanin martaba wanda Anthony Fauci ya rubuta.
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Corbett-Helaire a Hurdle Mills, North Carolina a ranar 26 ga Janairu, 1986, ga Rhonda Brooks. Ta girma a Hillsborough, North Carolina, inda take da babban iyali na 'yan'uwa mata da 'yan'uwa maza da mata.
Corbett-Helaire ta yi karatun firamare a makarantar firamare ta Oak Lane da ke Roxboro da kuma makarantar sakandare ta AL Stanback da ke Hillsborough. <ref> name="2018-KeystoneSymposia-HongKongU">{{Cite web |date=October 2018 |title=Keystone Symposia: Kizzmekia S. Corbett PhD; NIH, NIAID, Vaccine Research Center |url=https://virtual.keystonesymposia.org/ks/speakers/view/946 |website=[[Keystone Symposia|Virtual Keystone Symposia]]}}</ref> Malaminta na aji huɗu, Myrtis Bradsher, ta tuna yadda ta fahimci baiwar Corbettt-Helaire tun tana ƙarama kuma ta ƙarfafa mahaifiyar Kizzy ta sanya ta a cikin azuzuwan ci gaba. "Na yi tunanin za ta yi wani abu wata rana. Ta yi la'akari da i's kuma ta yi watsi da t's. Mafi kyau a cikin shekaru 30 da na yi ina koyarwa," in ji Bradsher a cikin wata hira da ta yi da ''jaridar The Washington Post'' a shekarar 2020. <ref name=":0" />
A shekara ta 2004, Corbett-Helaire ta kammala karatunta daga Makarantar Sakandare ta Orange da ke Hillsborough, North Carolina. A shekara ta 2008, Corbett-Helaire ta sami digirin BS a fannin kimiyyar halittu da zamantakewa daga Jami'ar Maryland, Baltimore County (UMBC), a matsayin ɗaliba a Shirin Masana na Meyerhoff . Corbett-Helaire tana cikin ƙungiyar waɗanda suka kammala karatun UMBC kwanan nan (ciki har da Kaitlyn Sadtler ) waɗanda suka yi fice a fannin likitanci a lokacin annobar COVID-19. <ref>{{Cite journal |last=Hrabowski |first=Freeman A. |last2=Tracy |first2=J. Kathleen |last3=Henderson |first3=Peter H. |date=August 4, 2020 |title=Opinion: At a Crossroads: Reimagining science, engineering, and medicine—and its practitioners |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |language=en |volume=117 |issue=31 |pages=18137–18141 |doi=10.1073/pnas.2013588117 |issn=0027-8424 |pmc=7414165 |pmid=32669431 |doi-access=free}}</ref> A shekara ta 2014, Corbett-Helaire ta sami digirin PhD a fannin ilimin ƙwayoyin cuta da ilimin rigakafi daga Jami'ar North Carolina da ke Chapel Hill . Don aikinta na digirin digirgir, Corbett-Helaire ta yi aiki a Sri Lanka don nazarin rawar da ƙwayoyin cuta na ɗan adam ke takawa wajen yaɗuwar ƙwayoyin cuta [[Zazzabin Dengue|na dengue]] . <ref name=":2">{{Cite web |date=May 12, 2015 |title=Congratulations to M&I 2014-2015 Graduates! (Part 2 of 3) |url=https://www.med.unc.edu/microimm/congratulations-to-m-i-2014-2015-graduates-part-2-of-3/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815222410/https://www.med.unc.edu/microimm/congratulations-to-m-i-2014-2015-graduates-part-2-of-3/ |archive-date=August 15, 2022 |access-date=February 21, 2021 |website=Department of Microbiology and Immunology |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20220815222410/https://www.med.unc.edu/microimm/congratulations-to-m-i-2014-2015-graduates-part-2-of-3/ "Congratulations to M&I 2014-2015 Graduates! (Part 2 of 3)"]. ''Department of Microbiology and Immunology''. May 12, 2015. Archived from [https://www.med.unc.edu/microimm/congratulations-to-m-i-2014-2015-graduates-part-2-of-3/ the original] on August 15, 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">February 21,</span> 2021</span>.</cite></ref>
== Sana'a ==
A lokacin da take makarantar sakandare, Corbett-Helaire ta fahimci cewa tana son yin aikin kimiyya, kuma a matsayin wani ɓangare na wani shiri da ƙungiyar masana kimiyyar Amurka mai suna Project SEED ta ɗauki nauyinsa, ta yi hutun bazara tana aiki a dakunan gwaje-gwaje na bincike, ɗaya daga cikinsu yana aiki a dakin gwaje-gwaje na UNC's Kenan tare da masanin kimiyyar sinadarai na halitta James Morkin. A shekara ta 2005, ta yi aikin koyon aikin bazara a Jami'ar Stony Brook a dakin gwaje-gwajen Gloria Viboud inda ta yi nazarin cutar Yersinia pseudotuberculosis . Daga 2006 zuwa 2007, ta yi aiki a matsayin ƙwararren ma'aikacin dakin gwaje-gwaje a dakin gwaje-gwajen Susan Dorsey a Makarantar Kula da Jinya ta Jami'ar Maryland .
Bayan ta sami digirin farko, daga 2006 zuwa 2009, Corbett-Helaire ta kasance mai horar da kimiyyar halittu a Cibiyar Lafiya ta Ƙasa (NIH), inda ta yi aiki tare da Barney S. Graham . A NIH, Corbett-Helaire ta yi aiki kan cututtukan da ke haifar da ƙwayoyin cuta na numfashi da kuma wani aiki da ya mayar da hankali kan ci gaban dandamalin rigakafi na zamani.
[[Fayil:President_Donald_Trump_Visits_NIH_(49749996863).jpg|thumb|264x264px|Dr. Kizzmekia Corbett-Helaire (daga dama) tare da Shugaba [[Donald Trump]], Dr. Anthony Fauci, da Dr. Francis Collins yayin ziyarar Trump zuwa Cibiyar Binciken Allurar Rigakafi ta NIH a ranar 3 ga Maris, 2020.]]
[[Fayil:President_Biden_Visits_NIH_Vaccine_Research_Center_(50950110027).jpg|thumb|264x264px|Dokta Kizzmekia Corbett-Helaire (daga dama) tare da Shugaba [[Joe Biden]], Dr. Anthony Fauci, da Dr. Francis Collins yayin ziyarar Biden zuwa Cibiyar Binciken Alurar riga kafi ta NIH a ranar 11 ga Fabrairu, 2021.]]
Daga 2009 zuwa 2014, Corbett-Helaire ta yi nazarin martanin ƙwayoyin cuta na ɗan adam ga [[Zazzabin Dengue|ƙwayar cuta ta dengue]] a cikin yaran [[Sri Lanka]] a ƙarƙashin kulawar Aravinda de Silva a Jami'ar North Carolina da ke Chapel Hill (UNC-Chapel Hill). <ref name=":2"/> Ta yi nazarin yadda mutane ke samar da ƙwayoyin cuta masu kariya daga zazzaɓin dengue, da kuma yadda kwayoyin halittar zazzaɓin dengue ke shafar tsananin cutar. Daga Afrilu zuwa Mayu 2014, a matsayin wani ɓangare na bincikenta na digirin digirgir, Corbettt-Helaire ta yi aiki a matsayin malamar ziyara a Cibiyar Bincike ta Genetech da ke [[Kolombo|Colombo, Sri Lanka]] .
A watan Oktoban 2014, Corbett-Helaire ta zama jami'ar bincike da ke aiki a matsayin likitan rigakafi a NIH. Bincikenta yana da nufin gano hanyoyin da ke haifar da cutar kwayar cuta da kuma garkuwar jiki. <ref name="2018-KeystoneSymposia-HongKongU">{{Cite web |date=October 2018 |title=Keystone Symposia: Kizzmekia S. Corbett PhD; NIH, NIAID, Vaccine Research Center |url=https://virtual.keystonesymposia.org/ks/speakers/view/946 |website=[[Keystone Symposia|Virtual Keystone Symposia]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://virtual.keystonesymposia.org/ks/speakers/view/946 "Keystone Symposia: Kizzmekia S. Corbett PhD; NIH, NIAID, Vaccine Research Center"]. ''[[Keystone Symposia|Virtual Keystone Symposia]]''. October 2018.</cite></ref> Ta mayar da hankali musamman kan samar da sabbin alluran rigakafi ga coronavirus . <ref name="2018-KeystoneSymposia-HongKongU" /> Bincikenta na farko ya yi la'akari da ci gaban cutar Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) da kuma rigakafin cutar numfashi ta Gabas ta Tsakiya (MERS). A wannan lokacin, ta gano wata hanya mai sauƙi ta yin furotin mai ƙarfi na coronavirus wanda aka daidaita a cikin yanayin da ke sa su zama masu garkuwar jiki da kuma waɗanda za a iya ƙera su, tare da haɗin gwiwar masu bincike a Cibiyar Bincike ta Scripps da Kwalejin Dartmouth.
A watan Disamba na 2021, magajin garin Wu ya tura Corbett-Helaire zuwa kwamitin ba da shawara kan COVID-19 na Boston. <ref>{{Cite web |date=December 6, 2021 |title=COVID-19 Advisory Committee |url=https://www.boston.gov/departments/mayors-office/covid-19-advisory-committee |access-date=December 6, 2021 |website=Boston.gov |language=en |archive-date=December 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211206163633/https://www.boston.gov/departments/mayors-office/covid-19-advisory-committee |url-status=dead }}</ref>
=== Samar da allurar rigakafin COVID-19 ===
A farkon [[Murar Mashaƙo 2019|annobar COVID-19]], Corbett-Helaire ta fara aiki kan allurar rigakafi don kare mutane daga [[Koronavirus 2019|cutar coronavirus]] . Ganin cewa kwayar cutar tana kama da cutar coronavirus mai tsanani ta numfashi, ƙungiyar Corbett ta yi amfani da ilimin da ta gabata game da mafi kyawun sunadaran coronavirus don magance COVID-19. Sunadaran S suna samar da "kambi" a saman coronaviruses kuma suna da mahimmanci don haɗakar masu karɓar ƙwayoyin halitta da fara haɗa membrane a cikin cutar coronavirus. Wannan ya sa su zama abin da ake nema musamman ga magungunan rigakafi da magunguna na coronavirus. Dangane da binciken da ta yi a baya, ƙungiyar Corbett-Helaire, tare da haɗin gwiwar Jason McLellan da sauran masu bincike a Jami'ar Texas da ke Austin, ta dasa maye gurbi mai daidaita daga furotin SARS-CoV S zuwa furotin SARS-CoV-2. Ta kasance ɓangare na ƙungiyar NIH waɗanda suka taimaka wajen warware tsarin microscopy na lantarki mai ban mamaki (CryoEM) na furotin SARS-CoV-2. Binciken da ta yi a baya ya nuna cewa ana iya amfani da RNA (mRNA) mai suna S protein don ƙarfafa martanin garkuwar jiki don samar da rigakafi masu kariya daga cutar coronavirus a shekarar 2019. <ref name="2020-AP-COVID-BehindScenes" /> <ref>{{Cite journal |last=Corbett |first=Kizzmekia S. |last2=Edwards |first2=Darin K. |last3=Leist |first3=Sarah R. |last4=Abiona |first4=Olubukola M. |last5=Boyoglu-Barnum |first5=Seyhan |last6=Gillespie |first6=Rebecca A. |last7=Himansu |first7=Sunny |last8=Schäfer |first8=Alexandra |last9=Ziwawo |first9=Cynthia T. |last10=DiPiazza |first10=Anthony T. |last11=Dinnon |first11=Kenneth H. |year=2020 |title=SARS-CoV-2 mRNA vaccine design enabled by prototype pathogen preparedness |journal=Nature |language=en |volume=586 |issue=7830 |pages=567–571 |bibcode=2020Natur.586..567C |doi=10.1038/s41586-020-2622-0 |issn=1476-4687 |pmc=7581537 |pmid=32756549 |doi-access=free}}</ref>
Don kera da gwada [[Rigakafin Covid-19|allurar rigakafin COVID-19,]] ƙungiyar Corbett-Helaire ta haɗu da Moderna, wani kamfanin fasahar kere-kere, don shiga cikin nazarin dabbobi cikin sauri. Daga baya, allurar ta shiga gwajin asibiti na Mataki na 1 kwanaki 66 kacal bayan an fitar da jerin ƙwayoyin cutar. Gwajin, wanda za a kammala a cikin aƙalla mutane 45, wani bincike ne na ƙara yawan allurai a cikin nau'in allurai biyu da aka raba cikin kwanaki 28. A watan Disamba na 2020, Daraktan Cibiyar, Anthony Fauci ya ce: "Kizzy ƙwararriyar masaniyar kimiyyar Afirka-Amurka ce wacce ke kan gaba wajen haɓaka allurar." <ref>{{Cite web |last=Romero |first=Laura |date=December 13, 2020 |title=Kizzmekia Corbett, an African American woman, is praised as key scientist behind COVID-19 vaccine |url=https://abcnews.go.com/Health/kizzmekia-corbett-african-american-woman-praised-key-scientist/story?id=74679965 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201213111453/https://abcnews.go.com/Health/kizzmekia-corbett-african-american-woman-praised-key-scientist/story?id=74679965 |archive-date=December 13, 2020 |access-date=December 13, 2020 |website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}</ref> A cikin bayanin Time, Fauci ya rubuta cewa Corbett-Helaire ta "kasance ginshiƙi ga haɓaka [[Moderna COVID-19 vaccine|allurar rigakafin Moderna mRNA]] da kuma maganin rigakafi na Eli Lilly na maganin monoclonal waɗanda suka fara shiga gwaje-gwajen asibiti a Amurka" kuma "aikinta zai yi tasiri sosai wajen kawo ƙarshen mummunan annobar cutar numfashi a cikin sama da shekaru 100." Aikin Corbett-Helaire ya ba ta damar kasancewa cikin ƙungiyar Cibiyoyin Lafiya na Ƙasa waɗanda suka sami [[Donald Trump]] a Cibiyar Bincike kan Allurar Rigakafi ta Dale da Betty Bumpers a watan Maris na 2020. <ref name="2020-NIHJournal-Trump-Congressional-Visits">{{Cite journal |date=March 20, 2020 |title=First Campus Visit: Trump Gets Update on Coronavirus Research; Congressional Delegation Gets Coronavirus Update |url=https://nihrecord.nih.gov/sites/recordNIH/files/pdf/2020/NIH-Record-2020-03-20.pdf |journal=NIH Record |publisher=National Institutes of Health |volume=LXXII |issue=6 |pages=1, 6, 7–9}}</ref> <ref>{{Cite web |date=April 12, 2020 |title=The woman leading COVID-19 vaccine trials is 'not your average pocket-protector scientist' |url=https://www.nbcnews.com/news/nbcblk/scientist-kizzmekia-corbett-leads-way-covid-19-vaccine-trials-dedication-n1181626 |access-date=December 13, 2020 |website=NBC News |language=en}}</ref> Lokacin da aka tambaye ta game da hannunta a cikin ƙirƙirar allurar rigakafin COVID-19, Corbett ta ce, "Ina rayuwa a wannan lokacin da nake da damar yin aiki a kan wani abu da ke da matuƙar muhimmanci a duniya… lokaci ne kawai na ban mamaki a gare ni". Corbett ta ce ta yi kuka lokacin da sakamakon ingancin ya nuna cewa allurar rigakafin mRNA-1273 Moderna tana aiki.
=== Bayanin jama'a game da COVID-19 ===
Corbett-Helaire ta yi kira ga jama'a da su yi taka tsantsan da girmama juna a lokacin annobar COVID-19, tana mai bayyana cewa wanke hannu akai-akai da kuma atishawa a gwiwar hannu na iya taimakawa wajen rage yaduwar cutar. Ta kuma jaddada cewa bai kamata mu nuna wa mutanen da suka fito daga yankunan da cutar ta fara ba kunya ba.
Corbett-Helaire ta yi aiki don sake gina aminci tare da al'ummomin da ke shakkar allurar rigakafi kamar al'ummar Baƙar fata. <ref>{{Cite journal |last=Subbaraman |first=Nidhi |date=February 11, 2021 |title=This COVID-vaccine designer is tackling vaccine hesitancy — in churches and on Twitter |url=https://www.nature.com/articles/d41586-021-00338-y |journal=Nature |volume=590 |issue=7846 |page=377 |bibcode=2021Natur.590..377S |doi=10.1038/d41586-021-00338-y |pmid=33574597 |s2cid=231900250 |url-access=subscription |access-date=February 14, 2021}}</ref> Misali, ta gabatar da ilimi game da ci gaban allurar rigakafin COVID-19 ga Baƙar fata Health Matters a watan Oktoba na 2020. <ref>{{Cite web |date=October 21, 2020 |title=COVID-19 Vaccine Kizzmekia S. Corbett, PHD Black Health Matters Fall Summit 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=K3g5vU1F8Ws&fbclid=IwAR0laVXEeEowcU0mSk_OfbMCtPzm9MwKSXfKwBunLqvEt2RlsZyXr3bLZ5w |access-date=January 5, 2021 |website=Youtube Black Health Matters channel}}</ref> <ref>{{Cite web |date=October 26, 2020 |title=The Race to Create a Coronavirus Vaccine |url=https://blackhealthmatters.com/coronavirus/race-to-create-a-coronavirus-vaccine/ |access-date=January 5, 2021 |website=Black Health Matters}}</ref> Kabilarta ta kasance abin da gwamnati ta mayar da hankali a kai; bayan wani bincike da NAACP da wasu suka fitar ya nuna cewa kashi 14% ne kawai na baƙar fata 'yan Amurka suka yi imanin cewa allurar rigakafin COVID-19 za ta kasance lafiya, Daraktan NIAID Fauci ya bayyana karara: "abu na farko da za ku so ku faɗa wa 'yan'uwana 'yan Afirka Amurkawa shi ne cewa allurar rigakafin da za ku sha ta samo asali ne daga wata mace 'yar Afirka Amurkawa."
=== Tweets masu rikitarwa ===
A watan Mayun 2020, jaridar Washington Post ta ruwaito cewa an binciki Corbett-Helaire kan sakonnin Twitter da ke nuna rashin bambancin ra'ayi a kan Rundunar Aiki ta Coronavirus ta Fadar White House, da kuma martanin da ta mayar kan wasu sakonnin Twitter game da bayanai da ke cewa 'yan Afirka na mutuwa sakamakon kwayar cutar. Da take mayar da martani ga wani sakon Twitter da wani ya yi ikirarin cewa kwayar cutar "hanya ce ta kawar da mu," Corbett-Helaire ta amsa: "Wasu sun yi nisa da kiranta kisan kare dangi. Ina roƙon na biyar." Mai masaukin baki a labaran Fox News Tucker Carlson ya karanta wasu sakonnin Corbett-Helaire a shirinsa, yana zarginta da "yin amfani da ka'idojin makircin mahaukata." Wani labarin Fox News ya ce ta "dauki salon magana mai ban mamaki da kuma makirci." Bayan takaddamar, Corbett ta rage amfani da shafukan sada zumunta kuma ta daina bayyana a talabijin. Farfesa Robert Bullard na Jami'ar Kudancin Texas kuma shugaban Ƙungiyar Likitoci ta Ƙasa (ƙungiyar likitocin baƙar fata) Oliver Brooks ya kare Corbett-Helaire gaba ɗaya, kodayake Brooks ta nuna damuwa game da rubutunta na Twitter kan kisan kare dangi, tana mai cewa "Wannan ra'ayi ne na ra'ayi. Ba zan so in je can ba. Gaskiya ban yarda da hakan ba. Muna mutuwa da ƙari amma ... wannan bai dace ba.".
== Shawara ga Baƙar fata a fannin kimiyya ==
Corbett-Helaire ya soki rashin alaƙar kimiyya da al'umma, musamman ma Baƙar fata: <ref name="q039">{{Cite web |last=Johnson |first=eric |date=2 April 2024 |title=Saving Lives and Transforming Academic Spaces: Dr. Kizzmekia Corbett-Helaire Inspires the Next Generation of African Americans in Science – All Access |url=https://allaccess.collegeboard.org/saving-lives-and-transforming-academic-spaces-dr-kizzmekia-corbett-helaire-inspires-next-generation |access-date=27 September 2025 |website=College Board}}</ref>
{{Blockquote|"Why are we thinking about institutes within the brick walls … when our science and our reach is supposed to go beyond that?" she asked, pointing out that Harvard’s T.H. Chan School of Public Health sits in a Black neighborhood but has little connection to it. "There are so many things about how we have built silos and walls that absolutely and unfortunately do not benefit Black people."}}
Ta yi imanin cewa yana da muhimmanci a riƙe asalin mutum yayin aiki a kimiyya da kuma a fannin ilimi: "Tsayar da waɗannan alamomin al'adu a fili - yin wasa da Jeezy a dakin gwaje-gwaje, sanya kitso a lokacin hirarrakin PhD, kamar yadda Corbett-Helaire ta tuna - hanya ce ta nuna cewa baƙar fata da al'adun baƙar fata sun dace da fannin ilimi. 'Muna buƙatar zama kanmu kuma mu bar cibiyoyi su tsara yadda muke'". <ref name="q039"/>
== Sabis na ilimi ==
Corbett-Helaire tana raba bayanai a [[Twitter|shafin Twitter]] kuma tana shiga cikin shirye-shirye don zaburar da matasa a cikin al'ummomin da ba su da isasshen tallafi. <ref name="2018-KeystoneSymposia-HongKongU"/>
== Daraja ==
* Ƙungiyar girmamawa ta Majalisar Dinkin Duniya Frank Porter Graham <ref>{{Cite web |title=Alumni |url=https://lsamp.umbc.edu/alumni/ |access-date=2021-02-21 |website=UMBC Louis Stokes Alliance for Minority Participation (LSAMP) |language=en}}</ref>
* 2002–2004: Ƙungiyar Sinadaran Amurka, Aikin SEED a UNC-Chapel Hill <ref name="2002-TarHelium-ProjectSEED">{{Cite journal |date=Fall 2002 |title=PROJECT SEED PARTICIPANTS & MENTORS |url=https://drive.google.com/file/d/1yF1QwaCWoSnxJ2ZM5Mj1YHYIvOD8VZwu/view |journal=The TarHelium |publisher=The North Carolina Section of the American Chemical Society (NCACS) |volume=33 |issue=1 |pages=4–5}}</ref> <ref name="2015-TarHelium-ProjectSEED">{{Cite journal |last=Sremaniak |first=Laura |date=August 2015 |title=Where are those SEED Alumni now? Dr. Kizzmekia Corbett, SEED Alumna from 2004 |url=https://drive.google.com/file/d/10Kx5z2lNKiZrLQTxXIlyTlAQUJvPpwqR/view |journal=The TarHelium |publisher=The North Carolina Section of the American Chemical Society (NCACS) |volume=46 |issue=1 |page=19}}</ref>
* 2006: Cibiyar Lafiya ta Ƙasa, Kwalejin Ilimi ta NIH
* Jami'ar Maryland, Gundumar Baltimore, Meyerhoff Scholar
* 2013: Kyautar Tafiya ta Taron Cibiyar Bincike ta Dengue ta Third Pan American <ref name="2013-UNC-Dengue">{{Cite web |date=10 April 2013 |title=Graduate School Events: 2013 Graduate Student Recognition Celebration |url=https://gradschool.unc.edu/events/recognition/2013.html |website=The Graduate School at UNC-Chapel Hill}}</ref>
* 2020: Wanda ya karɓi kyautar Golden Goose tare da Barney Graham, Emmie de Wit da Vincent Munster saboda ƙwarewa a bincike da gwamnatin tarayya ta ba da tallafi <ref>{{Cite web |last=Heath |first=Erin |date=December 2020 |title=2020: A Spike in Momentum |url=https://www.goldengooseaward.org/01awardees/spike |access-date=22 March 2023 |website=The Golden Goose Award}}</ref>
* 2021: Mujallar [[Time (magazine)|Time]] ta haskaka a cikin jerin "Time100 Next" na 2021, a ƙarƙashin rukunin ''Masu ƙirƙira''
* Domin girmama aikinta kan allurar riga-kafi, Orange County, North Carolina ta sanya wa ranar 12 ga Janairu, 2021 suna "Ranar Dr. Kizzy Corbett". <ref>{{Cite web |last=Lavigne |first=Lora |date=February 9, 2021 |title=Orange County original: Vaccine developer Corbett comes full circle with day named in her honor |url=https://www.wral.com/coronavirus/unc-grad-dr-kizzmekia-corbett-explains-how-covid-19-vaccines-work/19517949/ |access-date=February 9, 2021 |publisher=WRAL}}</ref> <ref>{{Cite web |date=January 12, 2021 |title=Hillsborough Proclaims January 12 "Dr. Kizzmekia 'Kizzy' Corbett Day" |url=https://news.unchealthcare.org/2021/01/hillsborough-proclaims-january-12-dr-kizzmekia-kizzy-corbett-day/ |access-date=January 12, 2021 |publisher=UNC Health Care}}</ref>
* 2022: An karrama ta ƙasa, USA TODAY 's Women of the Year <ref>{{Cite web |date=28 March 2022 |title=Meet USA TODAY's Women of the Year |url=https://www.usatoday.com/storytelling/grid/women-of-the-year-2022/ |access-date=30 June 2022 |website=USA TODAY Network}}</ref>
* 2023: Kyautar AAAS ta Farko don Hulɗar Jama'a da Kimiyya <ref>{{Cite web |title=Kizzmekia Corbett Wins 2022 AAAS Early Career Award for Public Engagement with Science {{!}} American Association for the Advancement of Science (AAAS) |url=https://www.aaas.org/news/kizzmekia-corbett-wins-2022-aaas-early-career-award-public-engagement-science |access-date=2025-09-26 |website=www.aaas.org |language=en}}</ref>
* 2023: An zaɓe shi a matsayin ƙwararren Malaman Hrabowski na Freeman ta Cibiyar Kiwon Lafiya ta Howard Hughes <ref>{{Cite web |date=2023-05-10 |title=Three Harvard faculty among 31 inaugural Freeman Hrabowski Scholars |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/newsplus/three-harvard-faculty-among-31-inaugural-freeman-hrabowski-scholars/ |access-date=2025-10-13 |website=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref>
* 2024: Ya sami kyautar Hans Sigrist daga Jami'ar Bern <ref>{{Cite web |title=Kizzmekia Corbett-Helaire: Vaccines for the Future |url=https://www.uniaktuell.unibe.ch/2024/hans_sigrist_preis_2024/index_eng.html |access-date=2025-10-24 |website=www.uniaktuell.unibe.ch |language=en}}</ref>
== Zaɓaɓɓun ayyuka da wallafe-wallafe ==
* Wikidata ()
* {{Cite journal |last=Corbett |first=Kizzmekia S. |last2=Katzelnick |first2=Leah |last3=Tissera |first3=Hasitha |last4=Amerasinghe |first4=Ananda |last5=de Silva |first5=Aruna Dharshan |last6=de Silva |first6=Aravinda M. |date=15 February 2015 |title=Pre-existing Neutralizing Antibody Responses Distinguish Clinically Inapparent and Apparent Dengue Virus Infections in a Sri Lankan Pediatric Cohort |url= |journal=The Journal of Infectious Diseases |volume=211 |issue=4 |pages=590–599 |doi=10.1093/infdis/jiu481 |pmc=4375390 |pmid=25336728 |doi-access=free}} Wikidata ()
* {{Cite journal |last=Kirchdoerfer |first=Robert N. |last2=Cottrell |first2=Christopher A. |last3=Wang |first3=Nianshuang |last4=Pallesen |first4=Jesper |last5=Yassine |first5=Hadi M. |last6=Turner |first6=Hannah L. |last7=Corbett |first7=Kizzmekia S. |last8=Graham |first8=Barney S. |last9=McLellan |first9=Jason S. |last10=Ward |first10=Andrew B. |date=2 March 2016 |title=Pre-fusion structure of a human coronavirus spike protein |journal=Nature |language=en |volume=531 |issue=7592 |pages=118–121 |bibcode=2016Natur.531..118K |doi=10.1038/nature17200 |issn=1476-4687 |pmc=4860016 |pmid=26935699 |doi-access=free}} Wikidata ()
* {{Cite journal |last=Raut |first=Rajendra |last2=Corbett |first2=Kizzmekia S. |last3=Tennekoon |first3=Rashika N. |last4=Premawansa |first4=Sunil |last5=Wijewickrama |first5=Ananda |last6=Premawansa |first6=Gayani |last7=Mieczkowski |first7=Piotr |last8=Rückert |first8=Claudia |last9=Ebel |first9=Gregory D. |last10=De Silva |first10=Aruna D. |last11=de Silva |first11=Aravinda M. |date=2 January 2019 |title=Dengue type 1 viruses circulating in humans are highly infectious and poorly neutralized by human antibodies |url=https://www.pnas.org/content/pnas/116/1/227.full.pdf |journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences]] |volume=116 |issue=1 |pages=227–232 |bibcode=2019PNAS..116..227R |doi=10.1073/pnas.1812055115 |pmc=6320508 |pmid=30518559 |doi-access=free}} Wikidata ()
* {{Cite journal |last=Corbett |first=Kizzmekia S. |last2=Moin |first2=Syed M. |last3=Yassine |first3=Hadi M. |last4=Cagigi |first4=Alberto |last5=Kanekiyo |first5=Masaru |last6=Boyoglu-Barnum |first6=Seyhan |last7=Myers |first7=Sky I. |last8=Tsybovsky |first8=Yaroslav |last9=Wheatley |first9=Adam K. |last10=Schramm |first10=Chaim A. |last11=Gillespie |first11=Rebecca A. |last12=Shi |first12=Wei |last13=Wang |first13=Lingshu |last14=Zhang |first14=Yi |last15=Andrews |first15=Sarah F. |date=26 February 2019 |title=Design of Nanoparticulate Group 2 Influenza Virus Hemagglutinin Stem Antigens That Activate Unmutated Ancestor B Cell Receptors of Broadly Neutralizing Antibody Lineages |journal=mBio |volume=10 |issue=1 |doi=10.1128/mBio.02810-18 |pmc=6391921 |pmid=30808695 |doi-access=free}} Wikidata ()
* {{Cite journal |last=Rosen |first=Osnat |last2=Chan |first2=Leo Li-Ying |last3=Abiona |first3=Olubukola M. |last4=Gough |first4=Portia |last5=Wang |first5=Lingshu |last6=Shi |first6=Wei |last7=Zhang |first7=Yi |last8=Wang |first8=Nianshuang |last9=Kong |first9=Wing-Pui |last10=McLellan |first10=Jason S. |last11=Graham |first11=Barney S. |last12=Corbett |first12=Kizzmekia S. |date=March 2019 |title=A high-throughput inhibition assay to study MERS-CoV antibody interactions using image cytometry |journal=Journal of Virological Methods |volume=265 |pages=77–83 |doi=10.1016/j.jviromet.2018.11.009 |pmc=6357230 |pmid=30468747 |doi-access=free}}
* {{Cite journal |last=Wang |first=Nianshuang |last2=Rosen |first2=Osnat |last3=Wang |first3=Lingshu |last4=Turner |first4=Hannah L. |last5=Stevens |first5=Laura J. |last6=Corbett |first6=Kizzmekia S. |last7=Bowman |first7=Charles A. |last8=Pallesen |first8=Jesper |last9=Shi |first9=Wei |last10=Zhang |first10=Yi |last11=Leung |first11=Kwanyee |last12=Kirchdoerfer |first12=Robert N. |last13=Becker |first13=Michelle M. |last14=Denison |first14=Mark R. |last15=Chappell |first15=James D. |date=24 September 2019 |title=Structural Definition of a Neutralization-Sensitive Epitope on the MERS-CoV S1-NTD |journal=Cell Reports |volume=28 |issue=13 |pages=3395–3405.e6 |doi=10.1016/j.celrep.2019.08.052 |pmc=6935267 |pmid=31553909 |doi-access=free}} Wikidata ()
* {{Cite journal |last=Boyoglu-Barnum |first=Seyhan |last2=Hutchinson |first2=Geoffrey B. |last3=Boyington |first3=Jeffrey C. |last4=Moin |first4=Syed M. |last5=Gillespie |first5=Rebecca A. |last6=Tsybovsky |first6=Yaroslav |last7=Stephens |first7=Tyler |last8=Vaile |first8=John R. |last9=Lederhofer |first9=Julia |last10=Corbett |first10=Kizzmekia S. |last11=Fisher |first11=Brian E. |last12=Yassine |first12=Hadi M. |last13=Andrews |first13=Sarah F. |last14=Crank |first14=Michelle C. |last15=McDermott |first15=Adrian B. |date=7 February 2020 |title=Glycan repositioning of influenza hemagglutinin stem facilitates the elicitation of protective cross-group antibody responses |journal=Nature Communications |volume=11 |issue=1 |page=791 |bibcode=2020NatCo..11..791B |doi=10.1038/S41467-020-14579-4 |pmc=7005838 |pmid=32034141 |doi-access=free}} Wikidata ()
* {{Cite journal |last=Wrapp |first=Daniel |last2=Wang |first2=Nianshuang |last3=Corbett |first3=Kizzmekia S. |last4=Goldsmith |first4=Jory A. |last5=Hsieh |first5=Ching-Lin |last6=Abiona |first6=Olubukola |last7=Graham |first7=Barney S. |last8=McLellan |first8=Jason S. |date=13 March 2020 |title=Cryo-EM Structure of the 2019-nCoV Spike in the Prefusion Conformation |journal=Science |volume=367 |issue=6483 |pages=1260–1263 |bibcode=2020Sci...367.1260W |doi=10.1126/science.abb2507 |pmc=7164637 |pmid=32075877 |doi-access=free}} Wikidata ()
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
sz293txoy0rsc3p0a1eglu70259mt8r
Lorong Время (2025 TV series)
0
140764
836160
807269
2026-05-15T09:44:42Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836160
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Lorong Время (wanda kuma ba a san shi ba kamar Lorong Времен Reborn) shi ne karo na bakwai na jerin shirye-shiryen talabijin na Lorong Временты . Wannan kakar an watsa ta a lokacin watan Ramadan 1446 Hijri (ko shekara ta 2025 AD) kuma an watsa ta akan SCTV da Bidiyo. Yana wakiltar ci gaba da ci gaba (reboot) na Lorong Время biyo bayan fitowar wasan kwaikwayo da aka fitar a cikin 2019, da kuma kakar wasa ta shida, wanda aka watsa a cikin 2006.
== Farko ==
Ga sigar 2025, Lorong Время ta ɗauki tsarin sake farawa mai laushi, wanda ke riƙe da ci gaba tare da jerin asali yayin canza salon sa, sautin, ko manufarsa. Wannan yana da niyyar samar da karin 'yanci ga marubutan yayin da yake kula da yanayin da aka saba da shi ga masu sauraro.<ref>{{Cite web |last=Keatis |first=D L |date=April 9, 2019 |title=The 5 Best Soft Reboots in Cinematic History |url=https://superman-on-film.com/2019/04/09/the-5-best-soft-reboots-in-cinematic-history/ |website=Superman on Film}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agar |first=C |date=February 11, 2016 |title=Why Soft Reboots Are the Ideal Compromise Between Remakes & Sequels |url=https://screenrant.com/movie-franchise-soft-reboot-continuation-discussion/ |website=Screen Rant}}</ref> A cikin wannan sigar, Haji Husin, tare da ɗalibinsa Zidan, sun dawo a matsayin manyan haruffa, suna fara kasada ta hanyar na'urar lokaci mai ci gaba a kokarin su na taimaka wa wasu. A wannan lokacin, wata yarinya mai suna Cantika ta haɗu da su.
== Masu ba da labari ==
* Deddy Mizwar a matsayin Haji Husin
* [[Miqdad Addausy]] a matsayin Zidan
* Inara Ramadhania a matsayin Cantika
* Renaga Tahier a matsayin Alvin
* Baiti Syaghaf a matsayin Tamara
* [[Ozzol Ramdan]] a matsayin Arjuna
* Zoul Pandjoul a matsayin Untung
* Widi Dwinanda a matsayin Linda
* Agus Kuncoro a matsayin Yuda
* Tika Bravani a matsayin Najwa
* [[Gabriella Desta]] a matsayin Olivia
* Muhammad Abyan a matsayin Maɗaukaki
* Keanu Azka a matsayin Faiz
* Irfan Boy Siagian a matsayin Prabu
* Faiz Vishal a matsayin Rahman
* Muklis a matsayin P XY Rental Buku Komik
* Sandi Mochin a matsayin Jupri
== Fitarwa ==
A cikin 2018, Deddy Mizwar sau da yawa yana karɓar tambayoyi da ra'ayoyi daga jama'a game da yiwuwar sake fasalin Lorong Time.<ref>{{Cite web |last=Mizwar |first=Deddy |date=27 December 2018 |title=Untuk pertama kalinya, mendengarkan usulan ost Lorong Waktu... Yang akan dibuat serial animasinya... |url=https://twitter.com/Deddy_Mizwar_/status/1078185912469577729 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603165607/https://twitter.com/Deddy_Mizwar_/status/1078185912469577729 |archive-date=2022-06-03 |access-date=3 June 2022 |website=[[Twitter]]}}</ref> A wannan lokacin, jama'a sun kuma ji cewa Para Pencari суhin (wanda Mizwar da kansa ya samar) ya fara zama mai rikitarwa, musamman bayan wasu daga cikin manyan mambobinta, kamar Trio Bajaj, Agus Kuncoro, da Zaskia Adya Mecca, sun bar wasan kwaikwayon.<ref>{{Cite web |last=Ismalia |first=Syifa |date=28 April 2020 |title=Alasan Pemain Lama Tak Ikut Main di Para Pencari Tuhan Jilid 13 |url=https://www.fimela.com/entertainment/read/4239128/alasan-pemain-lama-tak-ikut-main-di-para-pencari-tuhan-jilid-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601103410/https://www.fimela.com/entertainment/read/4239128/alasan-pemain-lama-tak-ikut-main-di-para-pencari-tuhan-jilid-13 |archive-date=2022-06-01 |access-date=3 June 2022 |website=Fimela.com}}</ref> Koyaya, a gefe guda, Mizwar ba zai iya sake Lorong Время ba saboda wahalar samun maye gurbin simintin, musamman wani da zai ɗauki matsayin Jourast Jordy a matsayin Zidan.<ref>{{Cite web |last=Mizwar |first=Deddy |date=19 June 2014 |title=Utk episode baru ga akan ada,kecuali utk rerun nya "@Akrimni Bakalan ada lagi film lorong waktu gak ya?,rindu zaman2 SD pas ramadhan..hehe" |url=https://twitter.com/Deddy_Mizwar_/status/479412283416657920 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603165601/https://twitter.com/Deddy_Mizwar_/status/479412283416657920 |archive-date=2022-06-03 |access-date=3 June 2022 |website=[[Twitter]]}}</ref> A matsayin madadin gamsar da sha'awar masu sauraro, Mizwar ya zaɓi samar da Lorong Время a cikin wani nau'i mai rai.<ref>{{Cite web |last=Mizwar |first=Deddy |date=30 April 2019 |title=Bismillah... Serial Lorong Waktu yang pertama kali dirilis pada tahun 1999 insyaallah akan hadir kembali di bulan Ramadhan 1440H ini... Lorong Waktu hadir dalam format animasi, di @SCTV_ setiap Sabtu dan Minggu selama Ramadhan, pukul 07.30 wib... |url=https://twitter.com/Deddy_Mizwar_/status/1123142154644156416 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603170447/https://twitter.com/Deddy_Mizwar_/status/1123142154644156416 |archive-date=2022-06-03 |access-date=3 June 2022 |website=[[Twitter]]}}</ref> Wannan jerin shirye-shiryen da aka watsa a cikin 2019. <ref name="LWanimasi">{{Cite web |last=Kusumanto |first=Dody |date=2019-05-01 |title=Catat! Ini Jadwal Tayang Serial Lorong Waktu 3D! |url=https://www.kaorinusantara.or.id/newsline/128955/catat-ini-jadwal-tayang-serial-lorong-waktu-3d |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408031504/https://www.kaorinusantara.or.id/newsline/128955/catat-ini-jadwal-tayang-serial-lorong-waktu-3d |archive-date=8 April 2021 |access-date=8 April 2021 |website=KAORI Nusantara |language=en-US}}</ref> A cikin taron manema labarai don sakin sigar 2025 na jerin Lorong Время, Mizwar ya bayyana cewa an halicci jerin ne don biyan bukatun kasuwa don jerin shirye-shiryen talabijin ga yara na Indonesiya, wanda samar da su ya ragu sosai a cikin 'yan shekarun nan.<ref>{{Cite web |last=Waluyo |first=Arie Puji |date=11 February 2025 |title='Lorong Waktu' Tayang di Ramadan 2025, Deddy Mizwar: Tidak Ada Sinetron yang Angkat Tema Anak-anak |url=https://wartakota.tribunnews.com/2025/02/11/lorong-waktu-tayang-di-ramadan-2025-deddy-mizwar-tidak-ada-sinetron-yang-angkat-tema-anak-anak |archive-url= |archive-date= |access-date=4 March 2025 |website=Wartakota Tribunnews}}</ref>
An fara samar da Lorong Время a tsakiyar shekara ta 2024, tare da Miqdad Addausy yana raba hotunan da ke bayan fage na fim ta hanyar asusun Instagram. Masjid Raya Baitussalam, wanda ke cikin Billy Moon Complex, Duren Sawit, Gabashin Jakarta, an sake amfani da shi azaman babban wurin labarin.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=3 June 2018 |title=Masjid Lorong Waktu di Jakarta Timur |url=https://kumparan.com/kumparannews/masjid-lorong-waktu-di-jakarta-timur/full |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408030224/https://kumparan.com/kumparannews/masjid-lorong-waktu-di-jakarta-timur |archive-date=8 April 2021 |access-date=8 April 2021 |website=Kumparan}}</ref> An yi amfani da wannan masallaci a baya a cikin yanayi biyu zuwa shida.<ref>{{Cite web |last=Zaakiyah |first=Raina |date=4 January 2025 |title=Sinopsis Lorong Waktu 7 dan Daftar Pemainnya |url=https://www.idntimes.com/hype/entertainment/oksi-pangestuti/sinopsis-sinetron-lorong-waktu-7-c1c2?page=all |archive-url= |archive-date= |access-date=4 January 2025 |website=IDN Times}}</ref>
Tsoffin 'yan wasan kwaikwayo waɗanda suka bayyana a kakar wasa ta shida, kamar su Hefri Olifian (Ustaz Addin), Zaskia Adya Mecca (Sabrina), Jourast Jordy (Zidan matashi), Opie Kumis (Havid), [[Ramdhani Qubil AJ]] (Jambrong), da [[Asrul Dahlan]] (Jagur), ba su bayyana a cikin sabon kakar Lorong Time ba. Jordy da kansa bai iya shiga ba saboda ya yanke shawarar yin ritaya daga wasan kwaikwayo a 2012 kuma yanzu yana aiki a kamfanin abinci da ke Surabaya . Agus Kuncoro shine kadai tsohon dan wasan da aka haɗa a cikin sabon kakar. A baya, ya nuna wani hali mai suna Jardin a kakar wasa ta uku, wanda aka watsa a shekara ta 2002.
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}
== Haɗin waje ==
* [https://citrasinema.co.id/ Shafin yanar gizon Citra Sinema] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250428001331/https://citrasinema.co.id/ |date=2025-04-28 }}
* Dubi Lorong a kan vidio.com
6rka9nkfqnjnf9a9ijodpz4trdbdxx5
Knight na kaka
0
142078
835877
815044
2026-05-14T15:59:50Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835877
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Autumn Knight''' (an haife shi a shekara ta 1980) ɗan Amurka ne mai fasaha tsakanin fannoni daban-daban wanda ke aiki tare da wasan kwaikwayo, shigarwa, da rubutu daga [[Houston|Houston, Texas]] wanda ke zaune kuma yana aiki a [[New York (birni)|birnin New York]] . <ref> name=":0">{{Cite web |last=Kroeber |first=Gavin |date=May 26, 2017 |title=Autumn Knight |url=https://www.artinamericamagazine.com/reviews/autumn-knight/ |website=Art in America}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
Knight ta halarci Makarantar Sakandare ta Wasan Kwaikwayo da Fasaha ta gani a Houston, TX. Ta ci gaba da samun digiri na biyu a fannin Wasan Kwaikwayo, daga Jami'ar New York da kuma digiri na uku a fannin Wasan Kwaikwayo/Sadarwar Magana daga Jami'ar Dillard . <ref> name=":1">{{Cite web |title=Artists 2014 |url=https://www.millaycolony.org/artists-2014/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307112328/https://www.millaycolony.org/artists-2014/ |archive-date=March 7, 2019 |access-date=2019-03-05 |website=The Millay Colony for the Arts |language=en-US}}</ref> Knight tana da takaddun shaida a fannin Gudanar da Fasaha da [[Kasuwancin yanar gizo|Talla]] daga Kwalejin Birkbeck da ke Landan, Birtaniya da kuma a fannin Magana da Wasan Kwaikwayo daga Makarantar Tsakiya ta Landan. <ref> name=":1" </ref>
== Sana'a ==
=== Aikin fasaha ===
An san Knight saboda rawar da take takawa, wanda horon da ta samu a fannin likitanci ya yi tasiri a kansa. <ref name=":3">{{Cite web |last=Tuazon |first=Ana |title=Autumn Knight's Sanity TV |url=https://www.artpractical.com/column/autumn-knight-sanity-tv/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307112328/https://www.artpractical.com/column/autumn-knight-sanity-tv/ |archive-date=March 7, 2019 |access-date=2019-03-06 |website=Art Practical |language=en}}</ref> Sau da yawa, ayyukan suna nuna yanayin zamantakewa na masu sauraronta, suna ƙara ƙaruwa tsakanin launin fata, jinsi, da kuma dangantaka mai ƙarfi a cikin ɗakin. An bayyana aikinta a matsayin "mai ban dariya da ban dariya." <ref name=":0">{{Cite web |last=Kroeber |first=Gavin |date=May 26, 2017 |title=Autumn Knight |url=https://www.artinamericamagazine.com/reviews/autumn-knight/ |website=Art in America}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKroeber2017">Kroeber, Gavin (May 26, 2017). [https://www.artinamericamagazine.com/reviews/autumn-knight/ "Autumn Knight"]. ''Art in America''.</cite></ref>
A cikin bikin fasaha na lokaci-lokaci na Cibiyar Fasaha ta Portland (TBA) a shekarar 2018, Knight ya taka rawar "mai gabatar da shirin tattaunawa mai ban mamaki," yana jagorantar masu sauraro su shiga ta hanyar tambayoyi da tambayoyi.
Knight tana ɗaya daga cikin mawakan da suka ba da gudummawa ga bidiyon kiɗan Solange na mintuna 33 a cikin kundin waƙoƙinta ''When I Get Home'' (2019). <ref>{{Cite web |date=2019-03-01 |title=New Solange Video Features Rothko Chapel, Work by Jacolby Satterwhite, Robert Pruitt, More |url=http://www.artnews.com/2019/03/01/new-solange-video-features-rothko-chapel-work-by-jacolby-satterwhite-robert-pruitt-more/ |access-date=2019-03-06 |website=ARTnews |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=March 2019 |title=Watch Solange's When I Get Home Film |url=https://www.vulture.com/2019/03/watch-solanges-when-i-get-home-film-video.html |access-date=2019-03-06 |website=www.vulture.com}}</ref> Ita ce ta lashe kyautar Nancy B. Negley Rome ta 2021–22 daga American Academy da ke Rome . <ref>{{Cite web |last=Rome |first=American Academy in |date=April 23, 2021 |title=Announcing the 2021–22 Rome Prize Winners and Italian Fellows |url=https://www.aarome.org/news/features/announcing-2021-22-rome-prize-winners-italian-fellows |access-date=2022-04-28 |website=American Academy in Rome |language=en}}</ref> Knight kuma ta sami lambar yabo ta Guggenheim Fellowship a Fim-Bidiyo na 2022. <ref>{{Cite web |title=Autumn Knight |url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/autumn-knight/ |access-date=2022-04-28 |website=John Simon Guggenheim Memorial Foundation |language=en-US |archive-date=2022-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525003348/https://www.gf.org/fellows/all-fellows/autumn-knight/ |url-status=dead }}</ref>
=== Wasanni da nune-nunen ===
An nuna Knight sosai, ciki har da a cibiyoyi kamar Marfa Contemporary (2018), <ref>{{Cite web |title=Marfa Contemporary :: Autumn Knight - Grand Opening/Grand Closing |url=http://www.marfacontemporary.org/home/exhibits/upcoming/autumn-knight-closure/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190304043325/http://marfacontemporary.org/home/exhibits/upcoming/autumn-knight-closure/ |archive-date=March 4, 2019 |access-date=March 5, 2019 |website=www.marfacontemporary.org}}</ref> DiverseWorks Artspace (2018), <ref>{{Cite web |title=AUTUMN KNIGHT: M_ _ _ER |url=http://www.diverseworks.org/in-the-works/exhibtion-performance/autumn-knight-m_-_-_er |access-date=2019-03-05 |website=DiverseWorks |language=en-US |archive-date=2019-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307054231/http://www.diverseworks.org/in-the-works/exhibtion-performance/autumn-knight-m_-_-_er |url-status=dead }}</ref> Contemporary Arts Museum Houston (2018), <ref>{{Cite web |title=Workshop {{!}} fluid with Artist Autumn Knight |url=https://camh.org/event/workshop-fluid-artist-autumn-knight/ |access-date=2019-03-05 |website=Contemporary Arts Museum Houston |language=en-US |archive-date=2019-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307054221/https://camh.org/event/workshop-fluid-artist-autumn-knight/ |url-status=dead }}</ref> University of Illinois - Krannert Art Museum (2017), <ref>{{Cite web |title=Autumn Knight: In Rehearsal |url=https://kam.illinois.edu/publication/autumn-knight-rehearsal |website=Krannert Art Museum}}</ref> Art League Houston (2016), <ref>{{Cite web |title=C 2016 Sun Sess B |url=https://www.artleaguehouston.org/c-2016-linda-shearer |access-date=2019-03-05 |website=Art League Houston |language=en-US}}</ref> She Works Flexible (2016), <ref>{{Cite web |title=Flex Space |url=http://www.sheworksflexible.com/flex-space |access-date=2019-03-05 |website=She Works Flexible |language=en-US}}</ref> The New Museum (2015), <ref>{{Cite web |title=Chelsea Knight: Knight + Knight Latencies, with Autumn Knight |url=http://www.newmuseum.org/calendar/view/479/chelsea-knight-knight-knight-latencies-with-autumn-knight |access-date=2019-03-05 |website=www.newmuseum.org |language=en}}</ref> Blaffer Art Museum (2014), <ref>{{Cite web |title=Performance by Autumn Knight / Performance de Autumn Knight |url=http://www.blafferartmuseum.org/webPast/event/performance-by-autumn-knight-performance-de-autumn-knight/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307054249/http://www.blafferartmuseum.org/webPast/event/performance-by-autumn-knight-performance-de-autumn-knight/ |archive-date=March 7, 2019 |access-date=2019-03-05 |website=Blaffer Art Museum}}</ref> Skowhegan Space (2014), <ref>{{Cite web |date=April 22, 2015 |title=Staging Sex, Staging Self #6: Autumn Knight & Chelsea Knight |url=https://www.skowheganart.org/event/2014/12/30/staging-sex-staging-self-6-autumn-knight-chelsea-knight |access-date=2019-03-05 |website=Skowhegan School of Painting & Sculpture |language=en-US |archive-date=2019-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307054243/https://www.skowheganart.org/event/2014/12/30/staging-sex-staging-self-6-autumn-knight-chelsea-knight |url-status=dead }}</ref> CounterCutrent (2014) tare da Lisa E. Harris da M'Kina Tapscott, <ref>{{Cite web |title=Flower Man Bike Parade |url=http://www.countercurrentfestival.org/project/flower-man-bike-parade/ |access-date=2020-08-04 |website=CounterCurrent |language=en-US}}</ref> Project Row Houses (2013), <ref>{{Cite web |title=Round 37 |url=https://projectrowhouses.org/past-artist-rounds/round-37 |access-date=2019-03-05 |website=Project Row Houses |language=en-US}}</ref> da Crystal Bridges Museum . <ref>{{Cite web |title=Autumn Knight {{!}} State of The Art |url=https://stateoftheart.crystalbridges.org/blog/project/autumn-knight/ |access-date=2019-03-05 |language=en-US |archive-date=2019-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307054159/https://stateoftheart.crystalbridges.org/blog/project/autumn-knight/ |url-status=dead }}</ref>
A shekarar 2019, Knight ta yi wasa a Human Resources da ke Los Angeles, <ref>{{Cite web |title=Autumn Knight: Yes + No: A Cult |url=http://humanresourcesla.com/event/autumn-knight-yes-no-a-cult/ |access-date=2019-03-05 |website=humanresourcesla.com}}</ref> kuma an zaɓe ta don a haɗa ta a cikin 2019 Whitney Biennial, wanda Rujeko Hockley da Jane Panetta suka shirya. <ref>{{Cite web |last=Steinhauer |first=Jillian |date=25 February 2019 |title=The Whitney Biennial: 75 Artists Are In, and One Dissenter Steps Out |url=https://www.nytimes.com/2019/02/25/arts/design/2019-whitney-biennial.html |website=The New York Times}}</ref> A matsayinta na MF, matsala ce da mawaki Robert Pruitt, ita ma 'yar wasan kwaikwayo ce a bikin CounterCurrent na 2019. <ref>{{Cite web |title=MF Problem (Autumn Knight/Robert Pruitt) |url=http://www.countercurrentfestival.org/artist/mf-problem-autumn-knight-robert-pruitt/ |access-date=2019-03-22 |website=CounterCurrent |language=en-US}}</ref>
A watan Janairun 2020, Knight ta kasance cikin baje kolin Artpace mai taken ''Visibilities: Intrepid Women of Artpace'' . <ref name=":4">{{Cite web |last=Martin |first=Deborah |date=2020-01-10 |title=Artpace in San Antonio devoting 25th anniversary to works by women. |url=https://www.expressnews.com/entertainment/arts-culture/article/Artpace-in-San-Antonio-kicks-off-yearlong-look-at-14965608.php |access-date=2020-05-23 |website=ExpressNews.com |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Visibilities: Intrepid Women Of Artpace |url=https://artpace.org/artists_and_curators/visibilities-intrepid-women-of-artpace |access-date=2020-05-23 |website=artpace.org}}</ref> Wanda Erin K. Murphy ta tsara, ''Visibilities'' ba wai kawai ta fara bikin cika shekaru 25 na Artpace ba, har ma ta haskaka tsoffin mawakan daga shirin su na International Artist-in-Residency, kamar Knight wanda yake zaune a can a bazara na 2015. <ref>{{Cite web |title=International Artist-In-Residence |url=https://artpace.org/home/exhibits/international-artist-in-residence |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122204852/https://artpace.org/home/exhibits/international-artist-in-residence |archive-date=November 22, 2021 |access-date=2020-05-23 |website=artpace.org}}</ref> Bidiyon Knight na 2017 mai suna ''Meesh'' wani ɓangare ne na ''Visibilities.'' <ref name=":4" />
A watan Yulin 2020, Knight ta ƙirƙiri wani shirin wasan kwaikwayo na tsawon sa'o'i biyu ga The Kitchen tare da haɗin gwiwar mai zane [[Adebukola Bodunrin]] . <ref>{{Cite web |last=Cassell |first=Dessane Lopez |date=2020-07-22 |title=Autumn Knight Responds to the "Gaslighting of the Current Moment" in New Performance Series |url=https://hyperallergic.com/578036/autumn-knight-gaslighting-performance-the-kitchen/ |access-date=2020-11-04 |website=Hyperallergic |language=en-US}}</ref> An watsa wasan kwaikwayon kai tsaye a shafin Twitch saboda ƙuntatawa na COVID-19. Sassan uku na wasan kwaikwayon sun binciki yadda waɗannan abubuwan ke shafar masu fasaha, cibiyoyi, da masana'antar fasaha gabaɗaya. <ref name="Frieze1">{{Cite web |last=Trouillot |first=Terence |date=December 9, 2020 |title=The Top Ten Shows in the US of 2020 {{!}} Frieze |url=https://www.frieze.com/article/top-ten-shows-US-2020-critics-guide |access-date=7 June 2021 |website=Frieze |language=en}}</ref> A cikin wannan wasan kwaikwayon, an nuna Knight tana bin sa da kyamarori da yawa, yayin da aka katse shirin tare da hotunan kyamarar tsaro daga cikin The Kitchen. Daga nan ta ci gaba da rushe The Kitchen a hankali yayin da take ba da jawabai daban-daban ga masu sauraro. Mai bita Madeline Seidel ta yaba da aikin Knight tana mai cewa "...ayyukanta sun nuna The Kitchen a matsayin wuri mai rikitarwa: ana kwatanta sararin cibiyoyi a lokaci guda a matsayin 'ma'aji' inda hanyoyin iko na launin fata, jinsi da na aji ke taka rawa, duk da haka yana ba da sarari mara komai don binciken fasaha na waɗannan matsalolin zamantakewa." <ref name="Seidel">{{Cite journal |last=Seidel |first=Madeline |date=August 27, 2020 |title=Autumn Knight Tears The Kitchen Apart |url=https://www.frieze.com/article/autumn-knight-tears-kitchen-apart |journal=Frieze |language=en |issue=214 |access-date=7 June 2021}}</ref>
=== Gidajen zama ===
* Dakin girki <ref>{{Cite web |title=Autumn Knight |url=https://onscreen.thekitchen.org/autumn-knight/ |website=The Kitchen OnScreen}}</ref>
* Ayyukan Majagaba <ref>{{Cite web |title=Autumn Knight |url=https://pioneerworks.org/residency/autumn-knight/ |website=Pioneer Works}}</ref>
* Gidan Tarihi na Studio na Harlem <ref>{{Cite web |date=4 May 2017 |title=READ (Cont.) by Autumn Knight and John Pluecker |url=https://www.poetryproject.org/read-cont-autumn-knight-john-pluecker/ |website=The Poetry Project}}</ref>
* 2015-2016 - Tushen Rawa Houston <ref name=":2">{{Cite web |date=2015-08-17 |title=Dance Source Houston Announces 2015-16 Artists In Residence |url=https://thedancedish.org/dance-source-houston-announces-2015-16-artists-in-residence/ |access-date=2019-03-05 |website=The Dance DiSH |language=en-US}}</ref>
* 2014 - In-Situ (Birtaniya) <ref>{{Cite web |date=2014-12-09 |title=Autumn Knight (2014) |url=http://www.in-situ.org.uk/autumn-knight/ |access-date=2019-03-05 |website=in-situ |language=en-GB}}{{Dead link|date=May 2021|fix-attempted=yes}}</ref>
* 2013-2014 - Galveston Artist Residency <ref>{{Cite web |title=Galveston Artist Residency: Events : Past Events |url=http://galvestonartistresidency.org/events/view/live-performance-of-the-ghost-of-robert-rauschenberg |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150920232846/http://galvestonartistresidency.org/events/view/live-performance-of-the-ghost-of-robert-rauschenberg |archive-date=September 20, 2015 |access-date=2019-03-05 |website=galvestonartistresidency.org}}</ref>
* Millay Colony for the Arts (Austerlitz, NY) <ref name=":1">{{Cite web |title=Artists 2014 |url=https://www.millaycolony.org/artists-2014/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307112328/https://www.millaycolony.org/artists-2014/ |archive-date=March 7, 2019 |access-date=2019-03-05 |website=The Millay Colony for the Arts |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20190307112328/https://www.millaycolony.org/artists-2014/ "Artists 2014"]. ''The Millay Colony for the Arts''. Archived from [https://www.millaycolony.org/artists-2014/ the original] on March 7, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 5,</span> 2019</span>.</cite></ref>
* YICA (Yamaguchi, Japan) <ref name=":2" />
* Artpace (San Antonio, TX.) <ref>{{Cite web |title=Autumn Knight |url=https://www.artpace.org/artists_and_curators/autumn-knight |access-date=2019-03-05 |website=www.artpace.org}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
10zqi75ammrcu4p1v6grdiv1mu9sybs
Lars Kinström
0
142085
836094
800603
2026-05-15T04:35:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836094
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist|Background=person|Name=Lars Kinström|image=|birth_date=14 August 1710|birth_place=Risinge, Sweden|death_date={{Death date and age|1763|12|6|1710|8|14}}|death_place=Hedvig Eleonora parish, Sweden|Instrument=Organ}}
'''Lars Kinström''', an haife shi a ranar 14 ga watan Agustan shekara ta 1710 a Risinge, Östergötland, ya mutu a ranar 6 ga watan Disamba shekara ta 1763 a Hedvig Eleonora Parish a [[Stockholm]], ya kasance mawakin Sweden ne kuma mai kirkirar kayan kida. Dan uwansa Matthias Lundbom ya kasance mai kirkirar fiyano kuma mai ba da gudummawa a Stockholm. Matar sa Christina Kinström ta ci gaba da kasuwancin bayan mutuwarsa.
== Rayuwa ==
An haifi Kinström a shekara ta 1710 a Ikklisiyar Risinge a Östergötland kuma ɗa ne ga kwamandan Finspång Castle, Vaste Kinström (1673-1738) da Rebecka Wetterström (ya mutu a shekara ta 1799). Mahaifinsa ya fito ne daga Kisa kuma mahaifiyarsa mai yiwuwa ta kasance daga dangin Wetterström wanda ke da alaƙa da Malexander. Kinström ya yi karatu a Uppsala a cikin 1730-1731. Ya kasance mai kula da majami'a a cikin 1736-1737 a cikin majami'ar Strängnäs . Kinström ya kasance organist 1738-1763 a Ladugårdsland a [[Stockholm]] kuma yana da wurin aiki a cocin Hedvig Eleonora . Sun zauna a can a cikin rukunin Walfisken na 39. A shekara ta 1741 an ba shi matsayi a matsayin mai kula da majami'ar a cikin Cathedral na Turku, amma bai taɓa ɗaukar matsayin ba.<ref>https://www.doria.fi/xmlui/bitstream/handle/10024/78703/2.%20Aabenraa%E2%80%93Ystad.pdf?sequence=5</ref>
A shekara ta 1742, an ba Kinström damar gina harpsichords, clavichords, clavier d'amours, da sauransu. Ya kuma kirkiri cymbals da kayan ayyukan waka.
Yana da gida a cikin gidajen Walfisken, mai lamba 35, a Hedvig Eleonora.<ref>Hedvig Eleonora (A, AB) AIa:6 (1741-1743) Page: 40</ref><ref name="G1BA:19:1">The Office of the Treasurer for Collection Matters (A, AB) G1BA:19:1 (1754) Page: 66</ref><ref name="G1BA:21:82">The Office of the Treasurer for Collection Matters (A, AB) G1BA:21:8 (1760) Page: 180, 182</ref>
Kinström ya mutu daga bugun jini a shekara ta 1763 a Hedvig Eleonora kuma an binne shi a ranar 10 ga Disamba. Bayan mutuwarsa, matarsa Christina ta zama mai mallakar kamfanin da ke ɗauke da sunansa,<ref>Nordenfelt-Åberg, Eva. ‘The Harpsichord in 18th-Century Sweden.’ ''Early Music'', Vol.9, no.1, January 1981, pp.47–54, at p.52.</ref> sannan matafiyi Matthias Lundbom yana mata aiki.<ref>Helenius-Öberg, Eva. ''Svenskt Klavikordbygge 1720–1820''. Studier I hantverkets teori och praktik jämte instrumentens utveckling och function i Sverige under klassisk tid. Stockholm, Almqvist & Wiksell International, 1986. (Text in Swedish with English summary).</ref>
== Iyali ==
Kinström ya auri Maria Elisabeth Ekman (ya mutu a shekara ta 1748) a kusa da shekara ta 1736. Ita ce mawakiya mai suna [[Lars Ekman (organist)|Lars Ekman]] a Strängnäs. Tare suna da Rebecka Christina (an haife ta kafin 1736), Johanna Charlotta (an haifa ta 1739), Catharina Elisabeth (an haifu ta 1742), Maja Gretha (an haifi ta 1745) da Yakubu (an haifee ta 1746). Auren Kinström na biyu ya kasance da Christina Westervik a ranar 10 ga Oktoba 1751 a Ikklisiyar Hedvig Eleonora, Stockholm . Ita 'yar masassaƙin Erik Westerwik ce. Tare suna da 'ya'ya Lars (an haife shi a shekara ta 1753), Erik Vaste (an haifee shi a shekara ya 1755), ɗa (an haifi shi a shekara de 1757) da Johan Gustaf (an haifa shi a shekara wa 1759).
== Kayan kida ==
{| class="wikitable"
|Shekara
|Kayan aiki
|Jimillar
|-
|1761
|Piano da cymbals guda huɗu
|933<ref>{{Cite web |year=1761 |title=Commerskollegium kammarkontoret |url=http://sok.riksarkivet.se/bildvisning/A0005228_00136 |series=Annual reports of factories series 1 |publisher=National Archives (Sweden) |page=258 |id=image A0005228_00136 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|1762
| -
|333<ref>{{Cite web |year=1762 |title=Commercial Board Chamber Office |url=http://sok.riksarkivet.se/bildvisning/A0005229_00173 |series=Annual Reports Factories Series 1 |publisher=National Archives (Sweden) |page=325 |id=image A0005229_00173 |access-date=2026-03-02 |archive-date=2021-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210204105012/https://sok.riksarkivet.se/bildvisning/A0005229_00173 |url-status=dead }}</ref>
|-
|1763
| -
|466<ref>{{Cite web |year=1763 |title=Commerskollegium kammarkontoret |url=http://sok.riksarkivet.se/bildvisning/A0005230_00173 |series=Annual reports factories series 1 |publisher=National Archives (Sweden) |page=338 |id=image A0005230_00173 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|}
=== Wakoki ===
{| class="wikitable"
!Shekara
!Ikilisiya ta asali
!Diocese
!Hoton
!Waƙoƙi
!Bayani
|-
|1753
|Cocin Torneå
|Diocese na Härnösand
|
|7
|Svalberg ne ya gyara kwayar a shekara ta 1769.
|-
|1762
|Cocin Hacksta
|Diocese na Uppsala
|[[Fayil:HackstaOrgel1901.jpg|frameless|195x195px]]
|7
|An gina shi tare da Jacob Westervik. Erik Henrik Eriksson, Sundbyberg ne ya gina sabon kwayar halitta a 1932.<ref>Edholm, Dag (1985). "Organs 1990:II". ''Orgelbyggare i Sverige 1600–1900 och deras verk''[''Organ Builders in Sweden 1600-1900 and Their Work''] (in Swedish). Stockholm: Proprius förlag. ISBN <bdi>91-7118-499-6</bdi>.</ref>
|-
|}
=== Maɓallan maɓalli ===
* 1748 - Clavichord tare da haɗe da pedal. A yau a Gidan Tarihi na Jämtland.
* 1752 - Clavichord. Ya kasance na Vicke Andrén a cikin 1903. Yanzu a Gidan Tarihin Kiɗa, Stockholm.
* Harpsichords guda biyu.
== Abokan aiki ==
* Anders Svalberg (an haife shi a shekara ta 1715). Ya kasance mai tafiya tare da Kinström a cikin 1754. Ya yi aure.
* Jacob Westervik ya kasance mai tafiya tare da Kinström a cikin 1760.
* Matthias Lundbom ya kasance ɗan koyo tare da Kinström a cikin 1760. <ref name="G1BA:21:8" />
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
== Tushen labari ==
* ''Stockholms rådhusrätt'' sashi na 1 (A, AB) F1A:149 (1751) shafuka 763-767
* ''Stockholms rådhusrätt'' sashi na 1 (A, AB) F1A:197 (1764) shafuka 949-955
* ''Stockholms rådhusrätt'' sashi na 1 (A, AB) F1A:284 (1786) shafuka 71-75
*
{{DEFAULTSORT:Kinström, Lars}}
[[Rukuni:Mata daga Sweden]]
3zw8zod70h0weqaxijysgqk2udcnptu
Louise "Mamma" Harris
0
142296
836169
801053
2026-05-15T10:07:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836169
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Louise "Mamma" Harris '''' yar Amurka ce mai shirya ayyukan kwadago kuma ma'aikaciyar taba. Harris ta shiga cikin Majalisar Kungiyoyin Masana'antu (CIO) a Richmond, Virginia . A shekarar 1938, ta jagoranci wani yajin aiki mai nasara a kan masana'antar taba inda take aiki.
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Harris a shekarar 1891 <ref name="Harvard University">{{Cite web |title=African American National Biography |url=https://sites.fas.harvard.edu/~aanb/SHTML/volume4.shtml |access-date=14 February 2020 |website=Harvard University |archive-date=14 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214015537/https://sites.fas.harvard.edu/~aanb/SHTML/volume4.shtml |url-status=dead }}</ref> a Richmond, Virginia. <ref name="Oxford Index">{{Cite web |last=Eaton |first=Alice Knox |year=2013 |title=Harris, Louise "Mamma" |url=https://oxfordaasc.com/view/10.1093/acref/9780195301731.001.0001/acref-9780195301731-e-36468 |access-date=14 February 2020 |website=Oxford Index |language=en |doi=10.1093/acref/9780195301731.013.36468 |isbn=9780195301731}}</ref> Harris ya fara aiki a wurin ajiye taba na IN Vaughan Export a kusa da 1932. <ref name=":1">{{Cite web |date=2019-05-28 |title=Black Women Raise Their Voices in the Tobacco Industry |url=https://apwu.org/news/black-women-raise-their-voices-tobacco-industry |access-date=2020-02-07 |website=American Postal Workers Union |archive-date=2020-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200207004300/https://apwu.org/news/black-women-raise-their-voices-tobacco-industry |url-status=dead }}</ref> Harris ya yi aiki a matsayin mai sayar taba, wanda aiki ne mai wahalar aiki tare da ƙarancin albashi da kuma rashin daidaito. <ref name=":1" /> Harris ya fusata da mummunan yanayin aiki da ƙarancin albashi . <ref name=":1" /> Lokacin da Majalisar Ƙungiyoyin Masana'antu (CIO) ta fara shiryawa a Richmond, Virginia, Harris ta ɗauki abokan aiki sittin, duk mata baƙaƙe, tare da ita zuwa taron farko na ƙungiya.
Harris ya fara yajin aiki, wanda daga baya ya koma yajin aiki a kamfanin taba a shekarar 1938. [1] A lokacin yajin aikin, Harris ne kyaftin din 'yan sanda. [2] Kungiyar Ma'aikatan Tufafi da Yadi ta goyi bayan Harris da sauran, kuma mata fararen fata na kungiyar ma'aikatan masaku suna tafiya tare da masu yajin aikin taba. [3] Harris da sauran sun ci gaba da yajin aikin na tsawon kwanaki 17, wanda ya kai ga mai masana'antar ya zauna tare da masu yajin aikin don cimma matsaya kan mafi kyawun yanayi. [4] Harris da sauran sun sami karin albashi, awanni 8 a rana da kuma 'yancin shiga kungiyar kwadago. [4]
Nasarar yajin aikin ya sa CIO ta ƙirƙiri Kwamitin Shirya Ma'aikatan Taba, wanda Harris ya shiga ciki. <ref name=":1"/> Saboda jagorancinta a ƙungiyar, an san ta da "Missus CIO a Richmond."
Ted Poston ya yi bayanin Harris da nasarar yajin aikin da aka yi a ''New Republic'' a shekarar 1940.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1891]]
po7l6z514qp4jmmhapmbdz1sm4o8rv3
Louie Bennett
0
142842
836166
802621
2026-05-15T09:55:05Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836166
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Louie Bennett''' (7 ga watan Janairun 1870 - 25 ga watan Nuwamba 1956) <ref>{{Cite web |title=Irish Genealogy |url=http://civilrecords.irishgenealogy.ie/ |access-date=4 July 2017 |website=civilrecords.irishgenealogy.ie}}</ref> ya kasance Dan ƙasar Ireland, 'Yan kungiyar kwadago, ɗan jarida kuma marubuci. An haife ta kuma ta girma a [[Dublin]], ta kafa Ƙungiyar Mata ta Irish a shekarar 1911. Ta kasance edita ta hadin gwiwa kuma mai ba da gudummawa ga jaridar Irish Citizen . Ta rubuta littattafai biyu, The Proving of Priscilla (1902) da A Prisoner of His Word (1908), kuma ta ci gaba da ba da gudummawa ga jaridu a matsayin 'yar jarida mai zaman kanta. Ta taka muhimmiyar rawa a cikin Kungiyar Ma'aikatan Mata ta Irish, kuma ita ce mace ta farko da ta zama shugabar kungiyar kwadago ta Irish. <ref name="HOI">{{Cite web |date=13 March 2013 |title=History of Ireland |url=http://www.historyireland.com/20th-century-contemporary-history/irish-womens-franchise-league-and-irish-womens-workers-union/ |access-date=20 November 2014 |website=www.historyireland.com}}</ref><ref name="ICTU">{{Cite web |title=Louie Bennet and Helen Chenevix |url=http://www.ictu.ie/equality/postcardsofpion/louiebennettand.html |access-date=14 November 2014 |website=Irish Congress of Trade Unions |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129111009/http://www.ictu.ie/equality/postcardsofpion/louiebennettand.html |url-status=dead }}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Louisa "Louie" Elizabeth Bennett a ranar 7 ga Janairu, 1870 a Temple Road, a sabuwar unguwar Rathmines da ke Dublin, a cikin wani iyali na Cocin Ireland . Ita ce babba cikin 'ya'ya tara da suka rage, 'ya'ya goma, tana da 'yan'uwa mata huɗu da 'yan'uwa maza biyar. Mahaifinta, James Bennett, yana gudanar da kasuwancin iyali a matsayin mai sayar da gwanjon fasaha da kuma mai kimantawa a Ormond Quay. Mahaifiyarta, Susan Boulger, ta fito ne daga wani iyali mai matsayi a Dublin. Daga baya iyalan suka ƙaura zuwa unguwar Killiney, suna kallon Dublin Bay. <ref>{{Cite web |title=National Archives: Census of Ireland 1911 |url=http://www.census.nationalarchives.ie/pages/1901/Dublin/Killiney/Killiney/1317905/ |access-date=4 July 2017 |website=www.census.nationalarchives.ie}}</ref> <ref>{{Cite web |title=National Archives: Census of Ireland 1911 |url=http://www.census.nationalarchives.ie/pages/1911/Dublin/Killiney/Killiney/97801/ |access-date=4 July 2017 |website=www.census.nationalarchives.ie}}</ref> Iyalan mahaifiyarta ba su amince da auren iyayenta ba; Susan Boulger ta fito ne daga dangin Sojojin Burtaniya waɗanda ba su amince da auren 'yarsu "zuwa ciniki ba". <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2022)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
Da farko an yi mata karatu a gida tare da 'yan'uwanta maza da mata, amma daga baya ta je makarantar kwana a Ingila, kuma na ɗan lokaci, Kwalejin Alexandra da ke Dublin. Ta ɗan yi karatun kiɗa a Bonn, Jamus. Tun tana ƙarama, ta tsunduma cikin littattafan [[Charles dickens|Dickens]], Meredith, [[Jane Austen|Austen]] da Thackeray, kuma an gabatar mata da haƙƙin mata ta hanyar karanta [[George Eliot]] . Ta buga littattafai biyu, ''The Proving of Priscilla'' (wanda Harpers suka buga, 1902) da ''A Prisoner of His Word'' (Maunsel, 1908).
== Ƙungiyar Zaɓen 'Yanci da ''Ɗan ƙasar Ireland'' ==
=== Motsin zaɓen 'yan takara ===
Ana amfani da kalmomin suffragette (masu fafutuka) da masu ra'ayin mazan jiya (marasa tsaurin ra'ayi) don bayyana waɗanda suka yi fafutukar neman 'yancin mata na kaɗa ƙuri'a. Tun daga ƙarshen shekarun 1800, ƙungiyoyin zaɓe sun fara bunƙasa a Ireland sakamakon sauyin lokutan zamantakewa da siyasa. Louie Bennett da Helen Chenevix sun rungumi Ƙungiyar Suffrage da Ƙananan Hukumomin Ireland (IWSLGA) kuma suka warwatsa ƙungiyoyin zaɓe na gida zuwa Ƙungiyar Matan Irish Suffrage (IWSF), ƙungiyar laima ga yawancin ƙungiyoyin da ba sa goyon bayan 'yan tawaye, a cikin 1911: shekarar da 'yan takara suka ƙi shiga cikin ƙidayar jama'a don nuna rashin amincewa da rashin ƙuri'a. [1] Bayan da Carrie Chapman Catt da Jane Addams suka kafa Jam'iyyar Zaman Lafiya ta Mata a Amurka a watan Janairun 1915, masu ra'ayin mazan jiya sun rabu kan matsayin da ya dace ga mata zuwa yaƙi. 'Yan takarar Birtaniya da masu fafutukar neman 'yancin jam'iyya a Ireland sun yi watsi ko kuma sun dage duk wani aikin zaɓe. A cikin littafin Irish Citizen, Bennett ya bayyana karara cewa "bai kamata mata su taɓa yin watsi da gwagwarmayarsu ta neman adalci, yaƙi ko babu yaƙi ba". [2]
Wasu daga cikin membobin ƙungiyar 'yan Democrat ta Ireland suma sun shiga cikin ƙungiyar 'yancin kai, kodayake wasu kuma 'yan ƙungiyar kwadago ne. Kamar yadda mai fafutukar kare haƙƙin jama'a da 'yanci Sidney Czira (John Brennan) ya faɗa a wata hira da RTÉ Television, masu ra'ayin 'yancin jama'a suna son shiga majalisar dokokin Birtaniya, kuma ƙungiyar 'yancin kai tana son fita daga ciki. <ref>{{Cite web |title=The First Shot Should Be Fired At Dublin Castle |url=http://1916.rte.ie/women-in-the-rising/the-first-shot-should-be-fired-at-dublin-castle/ |access-date=4 July 2017}}</ref>
== Manazarta ==
mqe0ujtshqgxw9mw5wz2s5gugn2bnku
Louise Sandher-Jones
0
143401
836171
804174
2026-05-15T10:20:07Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836171
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Louise Elizabeth Sandher-Jones''' 'yar siyasa ce ta jam'iyyar Labour ta Burtaniya kuma tsohuwar jami'ar sojojin Burtaniya kuma ƙwararriyar ma'aikaciyar leƙen asiri, wacce ta kasance ' yar majalisar dokoki ta North East Derbyshire tun daga 2024. Ta sami kujera daga Lee Rowley, ɗan jam'iyyar Conservative . <ref>{{Cite web |title=Derbyshire North East {{!}} General Election 2024 |url=https://election.news.sky.com/elections/general-election-2024/derbyshire-north-east-184 |access-date=5 July 2024 |publisher=[[Sky News]]}}</ref> Ta yi aiki a matsayin Mataimakin Sakataren Harkokin Waje na Tsoffin Sojoji da Jama'a na Majalisar Dokoki tun daga 2025. <ref>{{Cite web |date=2025-09-06 |title=Ministerial appointments: September 2025 |url=https://www.gov.uk/government/news/ministerial-appointments-5-september-2025 |access-date=2025-09-07 |website=GOV.UK |language=en}}</ref>
== Farkon aikin soja da kuma hidimar soja ==
Sandher-Jones ya yi karatun [[Sinanci]] a Jami'ar Edinburgh . <ref>{{Cite web |date=4 November 2021 |title=In Conversation with Academics: Louise Jones |url=https://defenceresnet.org/in-conversation-with-academics-9/ |website=Defence Research Network |access-date=6 March 2026 |archive-date=19 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319184211/https://defenceresnet.org/in-conversation-with-academics-9/ |url-status=dead }}</ref>
Bayan ta bar jami'a, Sandher-Jones ta shiga rundunar sojin Burtaniya a shekarar 2013, kuma ta halarci Kwalejin Sojoji ta Royal Military Academy da ke Sandhurst, inda ta yi aiki a matsayin jami'i a Hukumar Leken Asiri, sannan ta yi aiki a Yaƙin Afghanistan . [1] Ta yi ritaya daga aikin soja a shekarar 2020. [2]
A watan Yulin 2021, ta shiga aikin McKenzie Intelligence Services a matsayin Shugabar Leken Asiri. Ta yi aiki a matsayin babbar manaja a McKenzie, wani "Insurtech da ke nazarin tasirin bala'o'i". <ref>{{Cite web |title=Louise Sandher-Jones – Register of Interests |url=https://members.parliament.uk/member/5258/registeredinterests |access-date=30 November 2025 |website=parliament.uk}}</ref>
Ta yi aiki a matsayin kansila a gundumar Loughborough East a Majalisar Charnwood Borough, ta yi murabus daga wannan mukamin a watan Maris na 2024 bayan an zaɓe ta a matsayin 'yar takarar majalisar dokoki ta North East Derbyshire .
== Aikin majalisar dokoki ==
An zabi Sandher-Jones a matsayin 'yar majalisa a zaben gama gari na Burtaniya na 2024 a matsayin 'yar majalisa mai wakiltar North East Derbyshire, da rinjayen kuri'u 1,753 (3.9%). Ta yi jawabinta na farko a majalisar tarayya a ranar 8 ga Oktoba, 2024. <ref>{{Cite web |title=UK Parliament election results: 59th Parliament of the United Kingdom - maiden speeches |url=https://electionresults.parliament.uk/ |access-date=2026-01-18 |website=UK Parliament election results |language=en-GB}}</ref>
A watan Satumba na 2025, an naɗa ta a matsayin Mataimakin Sakataren Harkokin Waje na Tsoffin Sojoji da Jama'a na Majalisar Dokoki ta Ma'aikatar Tsaro, ta hannun Sir Keir Starmer .
== Rayuwa ta sirri ==
Sandher-Jones ta auri Jeevun Sandher, ɗan majalisar jam'iyyar Labour mai wakiltar Loughborough . Sun haɗu a watan Janairun 2023 lokacin da suke kan hanyar kamfe, kuma sun sanar da aniyarsu jim kaɗan bayan aniyar tasa a ranar 1 ga Disamba, 2024. Sun yi aure a watan Agusta na 2025, bayan haka ta canza sunan mahaifinta daga Jones zuwa Sandher-Jones.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
a8bdvc8eh0dicr9m3n6tvhanh2nh2cl
Lena el-Sheikh Mahjoub
0
144468
836114
815483
2026-05-15T06:15:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836114
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lena el-Sheikh Omer Majhoub''' (kuma: ''Lina'', ''al-Sheikh'', ''Elsheikh'')<ref name="ImpactHubKh_team">{{cite web | title = Meet The Founders | website = [[Impact Hub (Global Network)|Impact Hub]] Khartoum | year = 2018<!-- educated guess --> | url = https://impacthubkhartoum.com/team/ | accessdate = 2019-09-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190916131346/http://impacthubkhartoum.com/team/ | archive-date = 2019-09-16 | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name="raseef22_el_Sheikh">{{cite web | last1 =Raseef22 | title =Post Revolution Sudan: Six Women Grab Pole Positions | website =raseef22.net | date =2019-09-08 | url =https://raseef22.net/article/1075048-post-revolution-sudan-six-women-grab-pole-positions | accessdate =2019-09-10 | archive-url =https://web.archive.org/web/20210620070838/https://raseef22.net/article/1075048-post-revolution-sudan-six-women-grab-pole-positions | archive-date =20 June 2021 | url-status =bot: unknown }}</ref> ta zama Ministar Kwadago (ko Welfare) da Ci gaban Jama'a a farkon watan Satumba 2019 a cikin Ma'aikatar Firayim Minista [[Abdalla Hamdok]], a lokacin sauyawar Sudan zuwa dimokuraɗiyya a shekarar 2019.<ref name="Ahfad_news_el_Sheikh">{{cite web | title =Ahfad news | website =thefreelibrary.com | year =2002 | url =https://www.thefreelibrary.com/Ahfad+news.-a0100200390 | accessdate =2019-09-10 | archive-url =https://web.archive.org/web/20220117201649/https://www.thefreelibrary.com/Ahfad+news.-a0100200390 | archive-date =2022-01-17 | url-status =bot: unknown }}</ref>
== Ilimi ==
El-Sheikh ta sami digirin ta na biyu a fannin nazarin ci gaba a Jami'ar Manchester da kuma digirin BSc a [[Jami'ar Ahfad ta Mata]].<ref name="SudTrib_Min_Infrastruct">{{cite news | title= FFC, Hamdok reach deal on Sudan's transitional cabinet | date= 2019-09-04 |newspaper= [[Sudan Tribune]] | url= https://sudantribune.com/spip.php?article68055 |accessdate=2019-09-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190904225026/https://sudantribune.com/spip.php?article68055 |archive-date= 2019-09-04 |url-status=live}}</ref>
== Ilimi da gudanarwa ==
El-Sheikh ta zama ma'aikaciyar ilimi a Makarantar Nazarin Gudanarwa a [[Jami'ar Ahfad ta Mata]] a shekarar 2002. El-Sheikh tana da sha'awar haɓaka alhakin zamantakewa na kamfanoni. Ita ce wacce ta kafa gidan yanar gizon Impact Hub Khartoum, wanda ke da nufin samar da "yanayi na haɗin gwiwa ga 'yan kasuwa, masana da masu kirkire-kirkire". A Impact Hub Khartoum, el-Sheikh tana da taken Shugaban Shirye-shiryen Al'umma kuma tana da nufin tallafawa ci gaba mai ɗorewa.<ref name="National_women_mins">{{cite news | last1= Hendawi | first1= Hamza | title= Women take prominent place in Sudanese politics as Abdalla Hamdok names cabinet | date= 2019-09-04 |newspaper= [[The National (Abu Dhabi)]] | url= https://www.thenationalnews.com/world/africa/women-take-prominent-place-in-sudanese-politics-as-abdalla-hamdok-names-cabinet-1.906502 |access-date= 2019-09-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190904231154/https://www.thenational.ae/world/africa/women-take-prominent-place-in-sudanese-politics-as-abdalla-hamdok-names-cabinet-1.906502 |archive-date= 2019-09-04 |url-status=live}}</ref>
== Ministar Kwadago (ko Jin Daɗi) da Ci Gaban Jama'a ==
A farkon watan Satumba na 2019, el-Sheikh ta zama Ministar Kwadago na Sudan (ko Jin Daɗi ) da Ci Gaban Jama'a a Majalisar Rikon Kwarya ta Firayim Minista [[Abdalla Hamdok]], a lokacin sauyin Sudan zuwa dimokuraɗiyya a shekarar 2019.<ref name="Dabanga_18outof20">{{cite news | title= Prime Minister Hamdouk presents new Sudanese government | date= 2019-09-06 |newspaper= [[Radio Dabanga]] | url= https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/prime-minister-hamdouk-presents-new-sudanese-government |accessdate= 2019-09-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190906195914/https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/prime-minister-hamdouk-presents-new-sudanese-government |archive-date= 2019-09-06 |url-status=live}}</ref> Sauran shugabannin mata na Sudan a lokacin sauyin sun haɗa da Babban Alkali [[Nemat Abdullahi Khair|Nemat Abdullah Khair]], da kuma 'yan Majalisar Mulkin Soja Aisha Musa el-Said da Raja Nicola.<ref name="Dabanga_HRKnowledgeCentre">{{cite news | title= Human Rights Knowledge Centre launched at North Darfur university |trans-title = <!-- trans-title is the English translatoin --> | date= 2019-10-29 |newspaper= [[Radio Dabanga]] | url= https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/human-rights-knowledge-centre-launched-at-north-darfur-university |accessdate=2019-10-30 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191030011857/https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/human-rights-knowledge-centre-launched-at-north-darfur-university |archive-date= 2019-10-30 |url-status=live <!-- live|dead|unfit|usurped -->}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist|30em}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
kjfa20o9ozcmsmgxehmdle12wzyvq2h
Loffo Camara
0
144522
836146
807079
2026-05-15T08:53:15Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836146
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Loffo Camara''' ( {{Circa}} 1925 - 25 ga Janairu 1971) babbar 'yar siyasa ce [[Gini|ta ƙasar Guinea]] kuma memba a Ofishin Siyasa na Jamhuriyar Farko ta Guinea a cikin shekarun da suka biyo bayan samun 'yancin kai. Bayan rashin jituwa da Shugaba [[Ahmed Sékou Touré|Sékou Touré]], an kore ta daga majalisar ministoci, kuma daga baya aka kama ta aka kashe ta.
An horar da Loffo Camara a matsayin ungozoma, kuma ta zama mai fafutuka a [[Jam'iyyar Democrat ta Guinea - Rally na Democrat na Afirka|Jam'iyyar Democrat ta Guinea]] (PDG) a Macenta. An zaɓe ta a matsayin memba a Majalisar Dokoki ta Ƙasa, kuma ta zama memba a Kwamitin Tsakiya na PDG. A watan Yulin 1960 ta ziyarci Jamhuriyar Demokraɗiyyar Jamus a wata tafiya ta tattara bayanai. <ref>{{Cite journal |last=André Lewin |title=La Guinée et les deux Allemagnes[1] [1] Ce texte est un résumé de la Chronique des... |url=http://www.cairn.info/revue-guerres-mondiales-et-conflits-contemporains-2003-2-page-77.htm |journal=Cairn |doi=10.3917/gmcc.210.0077 |url-access=subscription |access-date=28 October 2010}}</ref> Daga shekarun 1961 zuwa 1968 ta kasance Sakatariyar Harkokin Jama'a ta Ƙasa. <ref>{{Cite web |title=Republic of Guinea/République de Guinée |url=http://www.guide2womenleaders.com/Guinea.htm |access-date=28 November 2010 |website=Worldwide Guide to Women in Leadership}}</ref>
A wani taron jam'iyya a watan Nuwamban 1962, Loffo Camara da wasu mutane biyu sun gabatar da shawarar cewa ya kamata a zaɓi membobin Politburo daga cikin masu fafutuka sannan a zaɓe su daga dukkan membobin jam'iyya. Wannan martani ne ga burin Shugaba [[Ahmed Sékou Touré|Sékou Touré]] na naɗa [[Toumany Sangare]] da Fodéba Keita a matsayin shugabannin jam'iyyar, waɗanda ba su riƙe muƙamai a cikin jam'iyyar ba. <ref>{{Cite web |last=Alsény Rene Gomez |year=2007 |title=Camp Boiro. Talk or perish |url=http://campboiro.org/bibliotheque/gomez_alseny/parler_perir/chap11.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425232534/http://www.campboiro.org/bibliotheque/gomez_alseny/parler_perir/chap11.html |archive-date=25 April 2011 |access-date=28 November 2010 |publisher=L'Harmattan}}</ref> A babban taron jam'iyya na 8 a shekarar 1967, Sékou Touré ya ƙarfafa ikonsa, kuma aka ayyana shi a matsayin babban jagoran juyin juya hali. Ya rage yawan 'yan siyasa daga 15 zuwa 7. Loffo Camara tana ɗaya daga cikin waɗanda aka sallama. <ref>{{Cite web |date=5 December 2008 |title=Mamadou Barry dit ''Petit Barry'' : " Ce n'est pas moi qui ai nommé Sékou Touré, responsable suprême de la révolution " |url=http://www.lindependant-gn.info/articles/index.asp?num=200812512147 |access-date=28 November 2010 |publisher=Groupe de Presse L'Indépendant-Le Démocrate |archive-date=3 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221529/http://www.lindependant-gn.info/articles/index.asp?num=200812512147 |url-status=dead }}</ref>
Loffo Camara tana cikin waɗanda aka kama a watan Disamba na shekarar 1970 bayan wani [[Operation Green Sea|hari da sojojin Portugal suka kai wa Guinea a cikin teku]] wanda bai yi nasara ba.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=LVgvYfPU70IC&pg=PA216 |page=216 |title=Camp Boiro: parler ou périr |author=Alsény René Gomez |publisher=Editions L'Harmattan |year=2007 |isbn=978-2-296-04287-2}}</ref> An mayar da ita daga [[Kindia]] zuwa [[Conakry]] a ranar 24 ga watan Janairun 1971 kuma aka harbe ta a ranar 25 ga watan Janairun 1971.<ref name=otoole2005>{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=kIiHwg3Y5u4C&pg=PA36 |page=36 |chapter=Camara, Loffo (ca. 1925 – 1971) |title=Historical dictionary of Guinea |author=Thomas O'Toole, Janice E. Baker |publisher=Scarecrow Press |year=2005 |isbn=0-8108-4634-9}}</ref> Rundunar masu harbin ta haɗa da Mamadi Keita, surukin shugaban ƙasa.<ref>{{Cite web |title=Camara Loffo |url=http://www.campboiro.org/victimes/camara_loffo.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913062007/http://www.campboiro.org/victimes/camara_loffo.html |archive-date=13 September 2016 |access-date=28 November 2010 |website=CampBoiro}}</ref> Ita ce kaɗai mace da aka kashe a wannan lokacin.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ZdGgCtmKEtgC&pg=PA43 |page=43 |title=La mort de Diallo Telli |author=Amadou Diallo |publisher=KARTHALA Editions |year=1983 |isbn=2-86537-072-0}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Mutuwan 1971]]
6jl8nchlufrghawrq3kch0j4vtl6gss
Liz Sockett
0
144744
836145
807638
2026-05-15T08:47:22Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836145
wikitext
text/x-wiki
'''Renee Elizabeth Sockett''' CBE FRS (an haife ta a shekara ta 1962) farfesa ce kuma masanin ilimin halittu a Makarantar Kimiyya ta Rayuwa a Jami'ar Nottingham . <ref name="Sharp2005">{{Cite journal |last=Sharp |first=P. M. |author-link=Paul M. Sharp |year=2005 |title=Variation in the strength of selected codon usage bias among bacteria |journal=Nucleic Acids Research |volume=33 |issue=4 |pages=1141–1153 |doi=10.1093/nar/gki242 |issn=1362-4962 |pmc=549432 |pmid=15728743}}</ref> Ita ce babbar masaniyar duniya a kan ''Bdellovibrio'' bacteriovorus, nau'in [[Kwayar cutar Bakteriya|ƙwayoyin cuta]] masu cin nama. <ref name="lifestyle">{{Cite journal |last=Sockett |first=Renee Elizabeth |date=2009 |title=Predatory lifestyle of Bdellovibrio bacteriovorus |journal=Annual Review of Microbiology |volume=63 |pages=523–539 |doi=10.1146/annurev.micro.091208.073346 |issn=1545-3251 |pmid=19575566}}</ref>
== Rayuwa ta farko da ilimi ==
An haifi Sockett a Newcastle a kan Tyne a cikin 1962 kuma ta kammala digiri na farko na Kimiyya a cikin ilmin sunadarai a Jami'ar Leeds a cikin 1983. [1] Ta koma Kwalejin Jami'ar London (UCL) don karatun digiri na biyu, kuma an ba ta PhD a 1986 don bincike kan ilmin sunadarai na motility da taksi a cikin kwayoyin cuta.[2]
== Ayyuka da bincike ==
Bayan kammala karatunta na PhD, Sockett ta yi aiki a matsayin mai bincike na postdoctoral a Jami'ar Illinois a Urbana-Champaign (1986-1988) sannan kuma [[Jami'ar Oxford]] (1988-1990) [ana buƙatar bayani]. A shekara ta 1991, an nada ta a matsayin Malami a Jami'ar Nottingham kuma daga baya aka inganta ta zuwa babban malami a shekara ta 2001, Reader a shekara ta 2004 da Farfesa a shekara ta 2005. <ref>{{Cite web |title=Liz Sockett - The University of Nottingham |url=https://www.nottingham.ac.uk/life-sciences/people/liz.sockett |access-date=2018-09-29 |website=nottingham.ac.uk |language=en-GB}}</ref>{{Ana bukatan hujja|date=September 2018}}{{Ana bukatan hujja|date=September 2018}}
== Daraja da kyaututtuka ==
An nada Sockett a matsayin [[Order of the British Empire|Kwamandan Order of the British Empire]] (CBE) a cikin girmamawar ranar haihuwar 2022 don hidimomi ga microbiology.
An yi hira da Sockett a kan The Life Scientific ta Jim Al-Khalili a cikin 2017.<ref name=":1">{{Cite web |last=Al-Khalili |first=Jim |year=2017 |title=Liz Sockett on friendly killer bacteria: The Life Scientific |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b08mb1fm |access-date=2018-09-22 |website=bbc.co.uk |publisher=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref> Sauran kyaututtuka da girmamawa sun hada da:
* 2019 An zabe shi Fellow na Royal Society <ref>{{Cite web |title=Liz Sockett {{!}} Royal Society |url=https://royalsociety.org/people/liz-sockett-14125/ |access-date=2019-04-17 |website=royalsociety.org |language=en-gb}}</ref>
* 2017 An zabe shi Fellow na Kwalejin Microbiology ta Amurka
* 2007 Kyautar Daiwa-Adrian don Kimiyya ta Anglo-Japanese <ref>{{Cite web |last=Anon |year=2017 |title=Honor for UK-Japanese research |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2007-12/uon-hfu120407.php |access-date=2018-09-23 |website=EurekAlert! |language=en |archive-date=2018-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180925025514/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2007-12/uon-hfu120407.php |url-status=dead }}</ref>
* 2006 Society for General Microbiology Peter Wildy Prize <ref>{{Cite web |last=Anon |year=2006 |title=Peter Wildy Prize Lecture |url=https://microbiologysociety.org/grants/prize-lectures/peter-wildy-prize-lecture.html |access-date=2018-09-23 |website=microbiologysociety.org}}</ref>
* 2000 Jami'ar Nottingham Lord Dearing Award <ref>{{Cite web |last=Anon |year=2000 |title=Lord Dearing Award winners |url=https://www.nottingham.ac.uk/professionaldevelopment/learningandteaching/awards/dearingawards/ldawinners.aspx |access-date=2018-09-23 |website=nottingham.ac.uk |publisher=University of Nottingham |language=en-GB |archive-date=2024-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305053357/https://www.nottingham.ac.uk/professionaldevelopment/learningandteaching/awards/dearingawards/ldawinners.aspx |url-status=dead }}</ref>
* 2000 Royal Society / BAAS Millennium Award [ana buƙatar ambaton]{{Ana bukatan hujja|date=September 2018}}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
3i127x2e82bhfeny2kkxx4vmhkwkk8w
Lorrie Otto
0
145948
836165
811219
2026-05-15T09:50:57Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836165
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lorrie Otto''' (Satumba 9, 1919 – Mayu 29, 2010) 'yar Amurka ce mai magana kuma marubuciya. A matsayinta na mai kare muhalli, ta kasance mai goyon bayan kare bambancin halittu . Ta taimaka wajen kawo haramcin DDT a Amurka kuma ta taimaka wajen kafa [[Asusun Tsaro na Muhalli|Asusun Kare Muhalli]] . <ref> name="Seattle Times (warrior)">{{Cite web |last=Bartley |first=Nancy |title=Bellingham woman is a warrior against pesticides, an advocate for nature |url=http://seattletimes.com/html/localnews/2011399197_otto21m.html |access-date=15 February 2015 |publisher=Seattle Times (warrior)}}</ref>
== Bayani ==
An haife ta '''Mary Lorraine Stoeber''' a shekarar 1919 kusa da Madison, Wisconsin . <ref>name="Wild Ones">{{Cite web |last=Chew |first=Carol |last2=Ploch |first2=Mandy |last3=Rappaport |first3=Bret |title=She's the inspiration for Wild Ones, widely acknowledged as the heart and soul of the natural landscaping movement. |url=http://www.wildones.org/people/otto.html |access-date=15 February 2015 |publisher=Wild Ones |archive-date=15 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215104203/http://www.wildones.org/people/otto.html |url-status=dead }}</ref> Ita 'yar manomi ce kuma tun tana ƙarama ta yi sha'awar ƙasar da aka juye a ƙasar mahaifinta. Ta shiga Matan Jiragen Sama a lokacin Yaƙin Duniya na Biyu. <ref>name="Obit" </ref> <ref name="Seattle Times">{{Cite web |last=Bartley |first=Nancy |title=Environmentalist Lorrie Otto dies |url=http://seattletimes.com/html/localnews/2012005997_ottoobit02m.html |access-date=15 February 2015 |publisher=Seattle Times}}</ref>
== Ilimi da aure ==
Ta kammala karatunta a Jami'ar Wisconsin . Ta haɗu da mijinta na gaba a can, Owen Otto, likitan tabin hankali .
== Ƙungiyoyin fafutuka ==
A shekarun 1960, yayin da take damuwa game da adadin tsuntsayen da suka mutu a kusa da gidanta da ke Milwaukee, ta gabatar da zaman sauraren ƙara kan amfani da magungunan kashe kwari a Wisconsin. Ta shirya masana kimiyya, lauyoyi da shaidu daga Amurka, Kanada da Sweden don gabatar da shaida kan DDT. Ta sami damar gabatar da doka, ta farko a Wisconsin a 1970, kan DDT. Wannan ya haifar da dokar hana DDT a duk faɗin ƙasar shekaru biyu bayan haka. <ref name="The Wisconsin Conservation Hall of Fame">{{Cite web |title=Lorrie Otto |url=http://www.wchf.org/inductees/otto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215105951/http://www.wchf.org/inductees/otto.html |archive-date=15 February 2015 |access-date=15 February 2015 |publisher=The Wisconsin Conservation Hall of Fame}}</ref>
A shekarar 1979, bayan sun saurari laccar Otto, Ginny Lindow da wasu mata takwas suka fara haɗuwa duk wata don tattauna batun gyaran lambun halitta. Suna son haɓaka amfani da shuke-shuken asali don shimfidar wurare a birane da kuma yankunan karkara. <ref name="Wild Ones">{{Cite web |last=Chew |first=Carol |last2=Ploch |first2=Mandy |last3=Rappaport |first3=Bret |title=She's the inspiration for Wild Ones, widely acknowledged as the heart and soul of the natural landscaping movement. |url=http://www.wildones.org/people/otto.html |access-date=15 February 2015 |publisher=Wild Ones |archive-date=15 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215104203/http://www.wildones.org/people/otto.html |url-status=dead }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFChewPlochRappaport">Chew, Carol; Ploch, Mandy; Rappaport, Bret. [http://www.wildones.org/people/otto.html "She's the inspiration for Wild Ones, widely acknowledged as the heart and soul of the natural landscaping movement"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161105132454/http://wildones.org/people/otto.html |date=2016-11-05 }}. Wild Ones<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 February</span> 2015</span>.</cite></ref> Sun kira kansu " '''Namun daji''' " kuma a yau ƙungiyarsu tana da rassanta a duk faɗin Amurka. <ref name="The Wisconsin Conservation Hall of Fame"/>
An nuna lambunta mai kyau a cikin littafin [[Martha Stewart]] ''Living'' kuma an saka shi a cikin littafin "The American Woman's Garden," wanda ya ƙunshi manyan lambuna. <ref name="Seattle Times (warrior)">{{Cite web |last=Bartley |first=Nancy |title=Bellingham woman is a warrior against pesticides, an advocate for nature |url=http://seattletimes.com/html/localnews/2011399197_otto21m.html |access-date=15 February 2015 |publisher=Seattle Times (warrior)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBartley">Bartley, Nancy. [http://seattletimes.com/html/localnews/2011399197_otto21m.html "Bellingham woman is a warrior against pesticides, an advocate for nature"]. Seattle Times (warrior)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 February</span> 2015</span>.</cite></ref>
== Ganewa ==
An shigar da ita cikin Zauren Tunawa da Rayuwa na Wisconsin a shekarar 1999. [1] Rangadin shekara-shekara na Cibiyar Schlitz Audubon a wuraren kiwon dabbobi yanzu yana ɗauke da sunanta. Ta sami karramawa daga Ƙungiyar Audubon ta Ƙasa, Ƙungiyar Kula da Namun Daji ta Ƙasa da kuma yabo daga tsohon Mataimakin Shugaban Ƙasa Al Gore . [2]
== Abin da wasu suka ce game da ita ==
"Fiye da kowa, Lorrie Otto ta kawo ra'ayin gyaran lambun halitta ga jama'a," in ji masanin kimiyyar halittu Craig Tufts, manajan Shirin Habitat na Dabbobin Gida na Backyard na NWF. <ref name="National Wildlife Federation">{{Cite web |last=Rappaport |first=Bret |title=American Heroes - Lorrie Otto |url=http://www.nwf.org/news-and-magazines/national-wildlife/news-and-views/archives/1996/american-heroes-lorrie-otto.aspx |access-date=15 February 2015 |publisher=National Wildlife Federation}}</ref>
Charles Wurster, wanda ya kafa asusun kare muhalli, ya taƙaita aikin Otto ta muhalli ta wannan hanyar: "'Yan sandan ciyawa za su zo su kama ta. Daga ƙarshe ta zama fitacciyar ƙasa a madadin dukkan nau'ikan ayyukan kiyaye muhalli." <ref name="Seattle Times (warrior)"/>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2010]]
[[Rukuni:Haihuwan 1919]]
1z0qsgmwvvupdw5yr4mb4r3wszav813
Labarin mahaifiyata
0
146150
836066
811788
2026-05-15T02:55:41Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836066
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
My Mother's Story: A Journey Through Poverty, Repression, Civil War, Patience, and Perseverance wani littafi ne wanda Majid Rafizadeh (an haife shi a ranar 25 ga Disamba, 1980) masanin kimiyyar siyasa na Amurka, mai magana da jama'a, mai fafutukar kare hakkin dan adam, masanin [[Jami'ar Harvard]] kuma mai sharhi na talabijin wanda ya girma a [[Iran]] da [[Siriya]]. An buga littafin a cikin 2015 ta Fingerprint Press. The Telegraph (Calcutta) ya ce "yana ba da kyakkyawar fahimta" game da zaluncin da mata ke fuskanta.<ref name="Telegraph">{{Cite web |last=Telegraph |date=November 6, 2015 |title=Paperback Pickings |url=http://www.telegraphindia.com/1151106/jsp/opinion/story_51608.jsp#.VoBYHWTF8oU |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105141140/http://www.telegraphindia.com/1151106/jsp/opinion/story_51608.jsp#.VoBYHWTF8oU |archive-date=January 5, 2016 |access-date=December 26, 2015 |publisher=Telegraph}}</ref>
A cikin tarihinsa, Rafizadeh ya ba da labarin rayuwarsa da mahaifiyarsa a cikin tsarin shugabanci, tsarin da maza suka mamaye da Islama. Ya yi magana game da tarihin zamantakewa, siyasa, da al'adu na Islama daga hangen nesa na zamantakewa da siyasa da tunani.<ref name="Review">{{Cite web |last=KARANGUTKAR |first=SUYASH |date=December 18, 2015 |title=BOOK REVIEW: A GOD WHO HATES WOMEN |url=http://www.spectralhues.com/books/book-reviews/2015/12/book-review-god-hates-women/ |access-date=December 16, 2015 |publisher=Spectral |archive-date=December 22, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222090710/http://www.spectralhues.com/books/book-reviews/2015/12/book-review-god-hates-women/ |url-status=dead }}</ref>
== Dubi kuma ==
* ''Kare Hakkin Dan Adam na Yara da Mata''
== Manazarta ==
nszxuwvbfj59p84op8ru4wcvoxjvkud
Lillian Kinkella Keil
0
146221
836128
828203
2026-05-15T07:39:42Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836128
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Fayil:Lillian_Kinkella_Keil.jpg|right|thumb|Kyaftin Lillian Kinkella Keil]]
Kyaftin '''Lillian Kinkella Keil''' (17 ga Nuwamba, 1916 - 30 ga Yuni, 2005) ma'aikaciyar jinya ce a jirgin sama [[Yaƙin Duniya na II|na yakin duniya na biyu]] [[Amurkawa|na Amurka]] da kuma na Koriya . Keil ta yi jiragen sama 250 na kwashe mutane (23 daga cikinsu transatlantic ne) a lokacin yakin duniya na biyu da kuma jiragen sama 175 na kwashe mutane a lokacin yakin Koriya, inda ta zama daya daga cikin mata mafiya kyau a tarihin sojojin Amurka. <ref name="Halvorsen">{{Cite web |last=Howard E. Halvorsen (Air Force Sustainment Center Historian) |date=19 June 2017 |title=AIR FORCE HISTORY: Capt. Lillian Kinkella Keil, AF hero |url=https://www.tinker.af.mil/News/Article-Display/Article/1225055/air-force-history-capt-lillian-kinkella-keil-af-hero/ |publisher=[[Tinker Air Force Base]] |access-date=22 March 2026 |archive-date=8 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260308031245/https://www.tinker.af.mil/News/Article-Display/Article/1225055/air-force-history-capt-lillian-kinkella-keil-af-hero/ |url-status=dead }}</ref>
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Keil a Arcata, California . An rene ta a gidan sufaye bayan mahaifinta ya bar mahaifiyarta da ƙananan 'ya'yansu uku. Kallon yadda mata masu zaman kansu ke kula da marasa lafiya shine abin da ya ja hankalinta ga aikin jinya. <ref name="LAT" />
Nan da nan bayan kammala karatun sakandare, Keil ya halarci shirin aikin jinya a Asibitin St. Mary da ke San Francisco kuma ya zama ma'aikaciyar jinya mai rijista . <ref name=":0">{{Cite web |title=Lillian Kinkela Keil: Pioneer flight nurse |url=https://www.reflectionsonnursingleadership.org/features/more-features/Vol40-1-lillian-kinkela-keil-pioneer-flight-nurse |access-date=2020-02-28 |website=www.reflectionsonnursingleadership.org }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A shekarar 1939, ta zama ɗaya daga cikin mata na farko da suka fara aiki a kamfanin jiragen sama [[United Airlines|na United Airlines]] . <ref name="Halvorsen"/> Bayan da Amurka ta shiga [[Yaƙin Duniya na II|Yaƙin Duniya na Biyu]] a shekarar 1941, wata fasinja ta ba da shawarar ta zama ma'aikaciyar jinya ta jirgin sama ga Rundunar Sojojin Sama ta Amurka . <ref name="LAT" /> <ref name="Halvorsen" />
Tana cikin waɗanda suka kammala karatun ma'aikatan jinya na jirgin sama na farko a Makarantar Koyar da Jiragen Sama ta Sojoji a Bowman Field, Louisville, Kentucky . <ref name="Halvorsen"/> Kyaftin Keil ya yi aiki a Landan a lokacin bazara na 1943 da kuma a Omaha Beach bayan mamayar D-Day na watan Yunin 1944. <ref name="Halvorsen" /> Tana cikin ma'aikatan jinya da suka kula da raunin da Sojojin George S. Patton na Uku suka samu yayin da suke tuka mota a faɗin Faransa. <ref name="LAT" /> <ref name="Halvorsen" /> Babban ɗan'uwanta, SSGT John J. Kinkella ya yi aiki tare da Rundunar Sojoji ta 184th Infantry Division a Kudancin Pacific kuma an kashe shi a fafatawa a ranar 4 ga Fabrairu, 1944, a Kwajlein Atoll, a Tsibirin Marshall. Ta shirya a mayar da gawar ɗan'uwanta bayan yaƙin kuma aka binne shi a Makabartar Ƙasa ta Golden Gate a watan Satumbar 1949. <ref name="LAT" />
Bayan yaƙin, ta koma aikin mai kula da jiragen sama na United Airlines, amma ta sake shiga cikin jerin waɗanda suka yi aiki lokacin da Yaƙin Koriya ya ɓarke, a wannan karon tana cikin rundunar sojin sama ta Amurka . [1] Tana ɗaya daga cikin ma'aikatan jinya 30 na rundunar sojin sama da ke aiki a Gabas Mai Nisa.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2005]]
719vkkgk4x30kd5ybq6lb9mu6f8bgl9
Kpongo na Ambroisine
0
146657
835909
813951
2026-05-14T18:46:48Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835909
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ambroisine Kpongo''' (an haife ta a ranar 11 ga watan Nuwamba 1951) jami'ar diflomasiyya ce [[Afirka ta Tsakiya (ƙasa)|ta Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya,]] wacce ta yi aiki a matsayin Wakiliyar Dindindin na ƙasar a [[Majalisar Ɗinkin Duniya]] daga shekarun 2014 zuwa 2024.<ref name=HD/>
== Rayuwar farko da ilimi ==
An haifi Kpongo a ranar 11 ga watan Nuwamba 1951.<ref name=HD/> Tana da difloma a [[kimiyyar siyasa]] da alakar ƙasa da ƙasa daga Jami'ar Free ta Brussels a [[Beljik|Belgium]]. <ref name="UNbio">{{Cite web |date=19 September 2014 |title=New Permanent Representative of Central African Republic Presents Credentials |url=http://www.un.org/press/en/2014/bio4640.doc.htm |access-date=11 August 2017 |publisher=United Nations}}</ref>
== Aiki ==
Kpongo ta kasance Darakta na ƙungiyoyin Duniya a ma'aikatar harkokin waje daga shekarun 1991 har zuwa shekarar 1996, kafin ta zama mai ba da shawara ta farko ga Ofishin Jakadancin Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya zuwa Majalisar Ɗinkin Duniya a [[New York (birni)|Birnin New York]] a shekarar 1996.<ref name="UNbio"/>
Janar François Bozizé ne ya naɗa Kpongo a matsayin Babbar Darakta na Harkokin Siyasa a shekara ta 2003, kuma ya kasance Mataimakin Ministan Harkokin Waje daga watan Janairun 2009 har zuwa watan Afrilu 2011. <ref name="UNbio"/>
Shugaba Catherine Samba-Panza ne ya naɗa Kpongo a matsayin wakiliyar dindindin na Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya a Majalisar Ɗinkin Duniya a watan Satumbar 2014.<ref name=HD>{{cite book|title=Historical Dictionary of the Central African Republic|first1=Richard|last1=Bradshaw|first2=Juan|last2=Fandos-Rius|page=386|publisher=Rowman & Littlefield|url=https://books.google.com/books?id=aSxIDAAAQBAJ|year=2016|isbn=9780810879928}}</ref> <ref name="UNbio"/> Marius Aristide Hoja Nzessioué ne ya gaje ta a ranar 28 ga watan Yuni 2024.<ref name=HD/><ref>{{Cite web |date=28 June 2024 |title=New Permanent Representative of Central African Republic Presents Credentials |url=https://press.un.org/en/2024/bio5542.doc.htm |access-date=9 March 2026 |publisher=United Nations |archive-date=14 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251014214753/https://press.un.org/en/2024/bio5542.doc.htm |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [https://web.archive.org/web/20171008140202/http://www.pmcar.org/en/ambassador.asp Shafin yanar gizon hukuma]
[[Rukuni:Haifaffun 1951]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
gjhq9pcidwul1bl3str7t3nlm2avnb6
Lisa J. Hou
0
146973
836136
817181
2026-05-15T08:24:31Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836136
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lisa J. Hou''', DO (an haife ta a 1971) <ref name="Ride">{{Cite web |title=The Ride of Her Life |url=https://stories.camden.rutgers.edu/spring-2022-the-ride-of-her-life/ |access-date=2022-12-30 |website=stories.camden.rutgers.edu |language=en |archive-date=2022-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221230134245/https://stories.camden.rutgers.edu/spring-2022-the-ride-of-her-life/ |url-status=dead }}</ref> likita ce 'yar Amurka kuma babbar janar . Tun daga watan Yulin 2024, ita ce Darakta a Ofishin Babban Likitan Hadin Gwiwa a Ofishin Tsaron Kasa . Ta yi aiki a matsayin Babban Jami'in Tsaron Kasa na New Jersey kuma Kwamishinar Sashen Harkokin Soja da Tsoffin Sojoji na New Jersey daga 2021 zuwa 2024. <ref>{{Cite web |title=The Adjutant General |url=https://www.nj.gov/military/tag.shtml |website=www.nj.gov}}</ref> <ref>{{Cite web |last=NJ.com |first=Kelly Heyboer; NJ Advance Media for |date=May 3, 2021 |title=Murphy names first woman to oversee N.J. National Guard, veterans homes after COVID deaths spur big changes |url=https://www.nj.com/coronavirus/2021/05/murphy-names-first-woman-to-oversee-nj-national-guard-veterans-homes-after-covid-deaths-spur-big-changes.html |website=nj}}</ref> Ita ce Ba’amurke 'yar Asiya ta farko kuma mace ta farko da ta zama Babban Janar a jihar. <ref>{{Cite web |date=May 3, 2021 |title=Governor Murphy Nominates Colonel Dr. Lisa Hou as Adjutant General and Commissioner of the New Jersey Department of Military and Veterans Affairs |url=https://www.insidernj.com/press-release/governor-murphy-nominates-colonel-dr-lisa-hou-adjutant-general-commissioner-new-jersey-department-military-veterans-affairs/ |website=Insider NJ}}</ref>
== Rayuwar farko da ilimi ==
'Yar bakin haure 'yan China, Hou ta girma a Middletown da Rumson, kuma ta kammala karatun digirinta na farko a Makarantar Sakandare ta Rumson-Fair Haven a shekarar 1987. Ta sami digirin farko (BA) a fannin kimiyyar siyasa daga Kwalejin Bryn Mawr . <ref name="NGB bio">{{Cite web |date=August 19, 2021 |title=Brigadier General Lisa J. Hou |url=https://www.nationalguard.mil/Leadership/Joint-Staff/Special-Staff/Senior-Leader-Management-Office/General-Officer-Management/bio-show/3834/ |access-date=July 1, 2022 |publisher=National Guard Bureau}}</ref> Ta shiga Rundunar Sojojin Sama ta New Jersey a shekarar 1994 yayin da take ɗalibar likitanci a Jami'ar Magunguna da Hakora ta New Jersey - Makarantar Magungunan Osteopathic da ke Stratford . Dr. Hou ta sami digirinta na uku a fannin Magungunan Osteopathic (DO) a shekarar 1996. <ref name=":0">{{Cite web |title=NJHCP |url=https://www.njdoctorlist.com/NJPublic/ |access-date=2022-12-30 |website=www.njdoctorlist.com}}</ref> Bayan kammala karatunta daga makarantar likitanci, Dr. Hou ta kammala aikin tiyata na wucin gadi a Asibitin Union, NJ (1997), aikin tiyata na gabaɗaya a Cibiyar Kiwon Lafiya ta St. Barnabas, Livingston, NJ (1998) da kuma aikin tiyatar Otolaryngology/Fcial Plastic Surgery a Asibitin Union (2001). <ref name=":0" /> A shekara ta 2002, Dr. Hou ta kammala karatun digiri na farko a fannin tiyatar barci, a Cibiyar Kiwon Lafiya ta Jami'ar Stanford, CA. Bugu da ƙari, Dr. Hou ta sami lambar yabo ta likitan tiyatar jirgin sama a shekara ta 2010. <ref name="NGB bio" />
In addition to her training in medicine, Dr. Hou went on to earn a distinctive Master of Strategic Studies (MSS) from the United States Army War College in 2019 as well as a master's degree in Business Administration (MBA) from the Rutgers University - School of Business in 2022.<ref name="Ride"/>
== Aikin soja ==
A shekarar 2005, a lokacin, Maj. Hou ta yi aiki a Iraki a matsayin babbar likitan tiyata a fannin Echo Company, Bataliyar Taimako ta 50, Rundunar Sojojin Ruwa ta 42, Rundunar Tsaron Sojojin Sama ta New Jersey, inda ta yi aikin kula da lafiyar gaggawa na yau da kullun ga sojojin kawance da fararen hula na Iraki kuma ta ci gaba da shirye-shiryen likita don raunin da ya faru.
A shekarar 2011, a lokacin Laftanar Kanar Hou ta yi aiki a Afghanistan a matsayin Likitan Fida na Kamfanin Charlie, Bataliyar Tallafawa ta 700, Tawagar Yaƙi ta Sojojin Ruwa ta 45. Ita ce kaɗai mai ba da sabis na lafiya tare da ƙungiyar likitocin yaƙi a sansanin Sojojin Ƙasa na Afghanistan kuma tana da alhakin samar da kulawar gaggawa ta yau da kullun da ta ci gaba a fagen yaƙi ga sojoji sama da 600 na haɗin gwiwa, 'yan kwangila, da 'yan ƙasashen waje.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
pcm1a2gwzlik04arj5dyg0v2s7f7n03
Lashrecse
0
147183
836095
816745
2026-05-15T04:37:03Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836095
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Lashrecse Dianna Aird / ˌla. ʃəˈɹis / (née Jones ; an haife ta a ranar 22 ga Yuni, 1986) ɗan siyasa ne na Amurka ɗan Democrat wanda ya wakilci Gundumar 63 a Majalisar Wakilai ta Virginia daga 2016 zuwa 2022. Gundumar ta haɗa da Gundumar Dinwiddie da birnin Petersburg da kuma wasu sassan gundumomin Chesterfield da Prince George . Aird ya yi aiki a kwamitocin Dokoki na Gabaɗaya, Lafiya, Jin Daɗi da Cibiyoyi, da kuma Kwamitocin Raba Kuɗi.
A shekarar 2023, an zaɓe ta don wakiltar gundumar Majalisar Dattawa ta 13 da ke Virginia bayan ta lashe zaɓen fidda gwani na jam'iyyar Democrat da kuma babban zaɓen da ya biyo baya.
== Sana'a ==
An haifi Aird a ranar 22 ga Yuni, 1986. <ref>{{Cite web |title=Lashrecse Aird's Biography |url=https://justfacts.votesmart.org/candidate/biography/156437/lashrecse-aird |access-date=August 29, 2021 |website=[[Vote Smart]]}}</ref> A lokacin da take karatun Jami'ar Jihar Virginia, Aird ta haɗu da Rosalyn Dance, wacce ta gayyace ta ta nemi aikin horon aiki tare da ofishinta. Aird ta yi horon aiki da Dance a duk lokacin kwaleji kuma ta yi aiki da Dance a matsayin mataimakiyar majalisa bayan kwaleji. Lokacin da Dance ta tsaya takarar Sanatan jihar a shekarar 2015, Aird ta yi takara don cike gurbin kujerarta a Majalisar Wakilai. Ita ce mace mafi ƙaranci da aka zaɓa a Majalisar Wakilai ta Virginia .
A shekarar 2016, Aird ya yi aiki a matsayin memba na Kwalejin Zaɓe ta Virginia. <ref>{{Cite web |date=2016-10-19 |title=Aird Speaks About Representing Virginia at Electoral College Vote |url=https://airdfordelegate.com/aird-speaks-about-representing-virginia-at-electoral-college-vote/ |access-date=2021-08-26 |website=Lashrecse Aird for Delegate |language=en-US |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826185544/https://airdfordelegate.com/aird-speaks-about-representing-virginia-at-electoral-college-vote/ |url-status=dead }}</ref> A shekarar 2017, Kakakin Jam'iyyar Republican William J. Howell ya naɗa Aird a Kwamitin Raba Kuɗi na Majalisar Wakilai. <ref>{{Cite web |date=2017-01-16 |title=Aird Appointed to House Appropriations Committee |url=https://airdfordelegate.com/aird-appointed-to-house-appropriations-committee/ |access-date=2021-08-26 |website=Lashrecse Aird for Delegate |language=en-US |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826184404/https://airdfordelegate.com/aird-appointed-to-house-appropriations-committee/ |url-status=dead }}</ref>
Aird shine Shugaban Kwamitin Dimokuradiyya na Gundumar Majalisa ta 4, wanda ke kula da kwamitocin Democrat na gida a yankin da ke tsakanin Hampton Roads da Richmond. Aird kuma memba ne na Kwamitin Gudanarwa na Jam'iyyar Democrat ta Virginia . <ref>{{Cite web |title=State Steering Committee |url=https://vademocrats.org/your-party/state-steering-committee/}}</ref>
A shekarar 2020, an naɗa Aird a Hukumar Farfaɗo da Yankin Taba ta Virginia. <ref>{{Cite web |date=2020-05-18 |title=Delegate Aird Appointed to Virginia Tobacco Region Revitalization Commission |url=https://airdfordelegate.com/delegate-lashrecse-aird-appointed-to-the-tobacco-region-revitalization-commission/ |access-date=2021-08-26 |website=Lashrecse Aird for Delegate |language=en-US |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826035632/https://airdfordelegate.com/delegate-lashrecse-aird-appointed-to-the-tobacco-region-revitalization-commission/ |url-status=dead }}</ref> A shekarar 2021, Aird ta yi aiki tare da shugabannin yankin, 'yan majalisar dokoki, da kuma Ƙungiyar Ci gaban Tattalin Arziki ta Virginia don samun dala $25. zuba jarin miliyoyin kuɗi daga Civica Rx don faɗaɗa ayyukan masana'antar su a Petersburg, Virginia. <ref>{{Cite web |date=2021-04-05 |title=AMPAC Fine Chemicals to expand Petersburg operation with $25M investment |url=https://airdfordelegate.com/ampac-fine-chemicals-to-expand-petersburg-operation-with-25m-investment/ |access-date=2021-08-26 |website=Lashrecse Aird for Delegate |language=en-US |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826143044/https://airdfordelegate.com/ampac-fine-chemicals-to-expand-petersburg-operation-with-25m-investment/ |url-status=dead }}</ref>
A shekarar 2021, Kim Taylor, 'yar kasuwa 'yar Republican, ta sha kaye da kyar a zabenta na gaba .
A shekarar 2023, ta tsaya takarar gundumar Majalisar Dattawa ta 13 a Virginia . Sanatocin jihar Jennifer Boysko, Ghazala Hashmi, Barbara Favola, Janet Howell, Mamie Locke, da Louise Lucas sun goyi bayanta. <ref>{{Cite web |date=29 March 2023 |title=Sen. Joe Morrissey slammed by 6 fellow Democrats for 'destructive' behavior |url=https://news.yahoo.com/sen-joe-morrissey-slammed-6-161000884.html |access-date=2023-03-29 |website=Yahoo News |language=en-US}}</ref> Ta lashe zaben fidda gwani na jam'iyyar Democrat da Joe Morrissey mai ci da rinjaye da kashi 40%.
A ranar 7 ga Nuwamba, 2023, Lashrecse Aird ta kayar da Eric Ditri a babban zaɓen majalisar dattawa na gundumar Majalisar Dattawa ta 13 da ke Virginia . Ta hau mulki a ranar 10 ga Janairu, 2024.
== Matsayin siyasa ==
A shekarar 2019, Aird ta zartar da dokar HB 2005 wadda ta faɗaɗa cancantar samun taimako na wucin gadi ga iyalai mabukata. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB2005 > 2019 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?191+sum+HB2005 |access-date=2021-08-26 |website=lis.virginia.gov}}</ref> Haka kuma a shekarar 2019, Aird ta zartar da dokar HB 2317 wadda ta kafa tsarin tsaro inda iyaye za su iya neman kasancewar jami'in tsaro yayin musayar 'yan sanda. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB2317 > 2019 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?191+sum+HB2317 |access-date=2021-08-28 |website=lis.virginia.gov}}</ref>
A shekarar 2020, Aird ta haɗu da Luke Torian a matsayin babban mai tallafawa kan HB 1250, wanda aka fi sani da Dokar 'Yan Sanda ta Al'umma ta Virginia. <ref>{{Cite web |title=HB 1250 Virginia Community Policing Act; data collection and reporting requirement. House patrons |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?201+mbr+HB1250 |access-date=2021-08-28 |website=lis.virginia.gov}}</ref> Kafin shekarar 2020, ba a buƙaci ma'aikata a Commonwealth of Virginia su ba wa ma'aikatansu takardu da ke nuna adadin sa'o'in da suka yi aiki ko kuma yadda aka ƙididdige jimillar albashin da aka biya ba. A lokacin zaman Majalisar Dokoki na 2020, Aird ta zartar da HB 689 wanda yanzu ya tilasta wa ma'aikata su samar da takardun albashi ga ma'aikatansu. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB689 > 2020 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?201+sum+HB689 |access-date=2021-08-26 |website=lis.virginia.gov}}</ref>
Haka kuma a lokacin zaman 2020, Aird ta zartar da HB 757, wanda ke kula da binciken bayanan laifuka ga ma'aikata masu zuwa. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB757 > 2020 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?201+sum+HB757&201+sum+HB757 |access-date=2021-08-26 |website=lis.virginia.gov}}</ref> Aird ta zartar da HB 690 wanda ya soke haramcin ƙara adadin Taimakon Wucin Gadi ga Iyalai Masu Bukata (TANF) da iyali ke samu bayan haihuwar ɗa a lokacin cancantar TANF. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB690 > 2020 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?201+sum+HB690 |access-date=2021-08-26 |website=lis.virginia.gov}}</ref> Aird ya haɗu da Christopher Collins na Republican a matsayin Babban Mai Kula da Kamfani a kan HB 2655 wanda ya kafa Shirin Gwaji na Korar Ma'aikata. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB2655 > 2019 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?191+sum+HB2655 |access-date=2021-08-26 |website=lis.virginia.gov}}</ref>
A lokacin zaman 2021, Aird ta haɗu da Marcia Price a matsayin mai tallafawa a kan dokar HB 1864 (wanda kuma aka sani da dokar kare haƙƙin ɗan adam ta Virginia) wadda ta faɗaɗa ma'anar "ma'aikaci" don haɗawa da mutanen da ke ɗaukar ma'aikatan gida aiki. Dokar ta kuma haramta wariya a wurin aiki bisa ga launin fata, addini, yanayin jima'i, asalin jinsi, nakasa, da sauran dalilai.
=== Ilimi ===
[[Fayil:Aird_with_children_LR_JHWL2243.jpg|thumb|Aird ta ziyarci wani shiri na bayan makaranta a Petersburg, Virginia a ranar 20 ga Maris, 2021]]
Aird ta ba da muhimmanci sosai ga ilimi ta hanyar dokoki da kuma fafutukar neman kuɗi ga tsarin makarantu a gundumarta. <ref>{{Cite web |date=2021-06-03 |title=Press Release: Delegate Aird Delivers Remarks at Dinwiddie High School |url=https://airdfordelegate.com/press-release-delegate-aird-delivers-remarks-at-dinwiddie-high-school/ |access-date=2021-08-26 |website=Lashrecse Aird for Delegate |language=en-US |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826152623/https://airdfordelegate.com/press-release-delegate-aird-delivers-remarks-at-dinwiddie-high-school/ |url-status=dead }}</ref>
A shekarar 2018, Aird ta gabatar da wani gyara a kasafin kudi domin kara kudaden da za a kashe wajen shirin karawa masu fama da matsalar hadari a jihar, wanda zai kara yawan kudaden da jihar ke kashewa ga makarantu masu karancin kudin shiga.
A shekarar 2021, Aird ta haɗu da Jennifer McClellan don sake gabatar da doka don buƙatar jihar ta cika wajibcin samar da kuɗaɗen tallafi da Hukumar Ilimi ta Jiha ta tsara. <ref>{{Cite web |last=Martz |first=Michael |date=25 January 2021 |title=Legislators renew push to fully fund, update standards for public education |url=https://richmond.com/news/state-and-regional/govt-and-politics/legislators-renew-push-to-fully-fund-update-standards-for-public-education/article_b5333679-45f3-5220-8af8-13c94593cd0a.html |access-date=2021-05-19 |website=Richmond Times-Dispatch |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Atkinson |first=Bill |title=Lawmakers push colleagues for more money to fix public school disparity: 'Show me something' |url=https://www.progress-index.com/story/news/2021/01/25/va-lawmakers-vea-push-general-assembly-more-equality-funding/4250142001/ |access-date=2021-05-19 |website=Progress Index |language=en-US}}</ref> A shekarar 2021, Aird ta haɗu da Danica Roem a matsayin mai tallafawa kan kudirin ta na buƙatar dukkan gundumomin makarantu da suka cancanta su shiga cikin Shirin Abinci na Tarayya bayan Makaranta (HB 2135). <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB2135 > 2021 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?212+sum+HB2135 |access-date=2021-08-28 |website=lis.virginia.gov}}</ref>
A shekarar 2021, Aird ta zartar da dokar HB 1930 wadda ta hana yawancin jami'o'in jihohi yin tambaya game da tarihin laifukan mai nema a lokacin tsarin shiga jami'a na farko (wata manufa da aka fi sani da Ban Box ). A ranar 3 ga Yuni, 2021, Gwamna Ralph Northam ya shiga Aird don sanya hannu kan kudirin a bikin a Makarantar Sakandare ta Dinwiddie da ke Dinwiddie, Virginia . <ref>{{Cite web |date=3 June 2021 |title=Gov. Northam signs higher education bill |url=https://www.nbc12.com/2021/06/03/gov-northam-signs-higher-education-bill/ |access-date=2021-07-06 |website=www.nbc12.com |language=en}}</ref>
=== Muhalli ===
Kamfanin Aird ya yi haɗin gwiwa da kamfanin HB 1526, wanda aka fi sani da Dokar Tsabtace Tattalin Arziki ta Virginia . <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > Patrons > 2020 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?201+mbr+HB1526 |access-date=2021-08-25 |website=lis.virginia.gov}}</ref> An tsara VCEA a fannoni huɗu na manufofi da nufin cimma daidaiton gurɓataccen iskar carbon: rage gurɓataccen iskar carbon, kafa ƙa'idodin albarkatun da suka dace da makamashi, ƙarfafa ƙananan makamashin hasken rana a saman rufin, da kuma haɓaka hanyar sadarwa ta makamashi mai tsafta 100%. <ref>{{Cite web |date=2021-07-01 |title=4 Things You Should Know About the Virginia Clean Economy Act on its 1-Year Anniversary |url=https://vcnva.org/virginia-clean-economy-act-anniversary/ |access-date=2021-08-25 |website=Virginia Conservation Network |language=en-US}}</ref>
A shekarar 2019, Aird ta dauki nauyin kuma ta amince da HB 2741, wanda ya kafa Hukumar Ba da Shawara kan Makamashi Mai Tsabta ta Virginia kuma ta ƙirƙiri wani shiri na gwaji don rarraba lamuni da rangwame don shigar da kayayyakin more rayuwa na makamashin rana. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB2741 > 2019 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?191+sum+HB2741 |access-date=2021-08-25 |website=lis.virginia.gov}}</ref> A shekarar 2020, Aird ta dauki nauyin kuma ta amince da HB 1707 don ƙara yawan membobin hukumar. Dokar ta tanadi cewa sabbin membobin "za su zama ƙwararre mai ƙwarewa wajen aiwatar da shirye-shiryen ƙarfafawa da lamuni na ƙarancin kuɗi da na matsakaicin kuɗi don albarkatun makamashi masu sabuntawa da aka rarraba kuma ɗayan sabon memba zai zama lauya wanda ke kula da aikin shari'a wanda aka keɓe don ci gaban karkara, samar da wutar lantarki a karkara, da manufofin makamashi." <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB1707 > 2020 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?201+sum+HB1707 |access-date=2021-08-25 |website=lis.virginia.gov}}</ref>
=== Lafiyar jama'a ===
A shekarar 2019, Aird ta haɗu da Marcia Price don gabatar da wani kuduri "gane matsalar mace-macen mata da jarirai a Amurka." Kudirin ya haɗa da harshe da ke magance tushen mace-macen mata masu juna biyu, ciki har da bayyana cewa mace-macen mata da jarirai "yana ƙara ta'azzara ne ta hanyar abubuwa kamar talauci, rashin daidaiton jinsi, shekaru, da nau'ikan wariya da yawa, da kuma abubuwa kamar rashin isassun cibiyoyin kiwon lafiya da fasaha da rashin kayayyakin more rayuwa." <ref>{{Cite web |title=Maternal mortality: Black women far more likely to die giving birth than Caucasians |url=http://richmondfreepress.com/news/2019/may/10/maternal-mortality-black-women-far-more-likely-die/ |access-date=2021-05-19 |website=richmondfreepress.com}}</ref> A shekarar 2020, Aird ta amince da HB 687 wanda ya kafa shirin ba da takardar shaida na jiha ga doulas da kuma faɗaɗa cancantar marasa lafiya da ke neman samun damar ayyukan doula. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB689 > 2020 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?201+sum+HB689 |access-date=2021-07-06 |website=lis.virginia.gov}}</ref>
A shekarar 2021, Aird ta zartar da HJ 538, wani kuduri da ya amince da samun ruwa mai tsafta, mai tsafta, kuma mai araha haƙƙi ne na ɗan adam kuma an kafa shi don tabbatar da cewa babu wani ɗan ƙasar Virginia da zai je ba tare da samun wannan buƙata mai mahimmanci ba. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HJ538 > 2021 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?212+sum+HJ538 |access-date=2021-08-28 |website=lis.virginia.gov}}</ref> Aird mai fafutukar ' [[Haƙƙin haifuwa|yancin haihuwa]] ce kuma tana aiki a kwamitin gudanarwa na ƙungiyar Virginia League for Planned Parenthood . <ref>{{Cite web |title=Leadership {{!}} The Virginia League for Planned Parenthood {{!}} ConnectVA |url=https://www.connectva.org/groups/the-virginia-league-for-planned-parenthood/leadership/ |access-date=2021-07-06 |language=en-US |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709185124/https://www.connectva.org/groups/the-virginia-league-for-planned-parenthood/leadership/ |url-status=dead }}</ref>
==== Martanin COVID-19 ====
Bayan tattaunawa da masu ba da amsa na farko game da ƙalubalen da suka fuskanta wajen yaƙi da annobar COVID-19, Aird ta amince da dokar HB 1989, wadda ta umarci Ma'aikatar Lafiya ta Virginia da ta raba bayanan lafiyar jama'a na ainihin lokaci tare da ma'aikatan lafiya na gaggawa don taimakawa rage haɗarin kamuwa da cutar. <ref>{{Cite web |title=LIS > Bill Tracking > HB1989 > 2021 session |url=https://lis.virginia.gov/cgi-bin/legp604.exe?211+sum+HB1989 |access-date=2021-08-28 |website=lis.virginia.gov}}</ref>
=== Haƙƙoƙin zaɓe ===
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
m5e7l1y1osa0yy54dk5brr5nitd8zhs
Lela Alston
0
147296
836109
817096
2026-05-15T06:08:06Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836109
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lela Alston''' <ref name="PVS">{{Cite web |title=Lela Alston's Biography |url=http://votesmart.org/candidate/biography/123722 |access-date=December 31, 2013 |publisher=[[Project Vote Smart]]}}</ref> (an haife ta a ranar 26 ga Yuni, 1942) 'yar siyasa ce ta Amurka kuma 'yar Democrat a Majalisar Dattawan Jihar Arizona wacce ke wakiltar Gundumar 5 tun daga ranar 9 ga Janairu, 2023. Ta taba wakiltar Gundumar 24 daga 2019 zuwa 2023, kuma ta yi aiki a Majalisar Wakilai ta Arizona daga 2013 zuwa 2019, kuma daga 2011 zuwa 2013 a kujerar Gundumar 11, kuma ba a jere ba a Majalisar Dokokin Jihar Arizona daga 1977 zuwa 1995 a Majalisar Dattawan Arizona.
== Ilimi ==
Alston ta halarci Kwalejin Phoenix kuma ta sami digirinta na farko daga Jami'ar Arizona, da Jami'ar Jihar Arizona .
== Zubar da ciki ==
A shekarar 1977, Alston ta kaɗa ƙuri'a kan wani kudiri mai shafuka 122 wanda ya ƙunshi babban gyaran da aka yi wa dokar laifuka ta jihar tun daga shekarar 1910. A cikin wannan ƙuri'ar, ta kaɗa ƙuri'a ga dokar da ta sake lasafta dokar hana zubar da ciki ta 1864 wadda ba ta ƙunshi wani keɓancewa ga fyaɗe ko lalata da ɗan'uwa ba. <ref>{{Cite web |last=Stern |first=Ray |title=What's in the Howell Code? What you need to know about the history of Arizona's abortion ban |url=https://www.azcentral.com/story/news/politics/legislature/2024/04/22/arizona-abortion-ban-what-is-the-howell-code-abortion-law-dates-to-1864/73384903007/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422152240/https://eu.azcentral.com/story/news/politics/legislature/2024/04/22/arizona-abortion-ban-what-is-the-howell-code-abortion-law-dates-to-1864/73384903007/ |archive-date=2024-04-22 |access-date=2024-04-28 |website=AZ Central}}</ref> A cikin wata sanarwa ta 2024, Alston ta ce "ƙananan lambobi ne kawai muke canjawa."
== Zaɓe ==
* 1976 Lokacin da Sanata na Jamhuriyar Republican [[Bill McCune]] ya bar Majalisar Dokoki kuma ya bar kujerar Gundumar 20 a buɗe, Alston ya lashe babban zaben Nuwamba 2, 1976, tare da kuri'u 10,045 (52.9%) a kan dan takarar Jamhuriyan Republican Howard Adams . <ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass General Election November 2, 1976 |url=http://www.azsos.gov/election/1976/General/Canvass1976GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920215033/http://azsos.gov/election/1976/General/Canvass1976GE.pdf |archive-date=September 20, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=6}}</ref>
* 1978 Alston ya lashe babban zaben Nuwamba 7, 1978, tare da kuri'u 7,768 (59.5%) a kan dan takarar Jamhuriyar Republican George Hussey.<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass General Election November 7, 1978 |url=http://www.azsos.gov/election/1978/General/Canvass1978GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920215021/http://azsos.gov/election/1978/General/Canvass1978GE.pdf |archive-date=September 20, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=5}}</ref>
* 1980 Alston ya lashe babban zaben Nuwamba 4, 1980, tare da kuri'u 9,511 (64.2%) a kan dan takarar Republican Steve Hargan . <ref>{{Cite web |title=Official Canvass General Election November 4, 1980 |url=http://www.azsos.gov/election/1980/General/Canvass1980GE.pdf |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=7 |archive-date=September 20, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920215008/http://azsos.gov/election/1980/General/Canvass1980GE.pdf |url-status=dead }}</ref>
* 1982 Alston ya lashe babban zaben Nuwamba 2, 1982, tare da kuri'u 12,819 (59.9%) a wasan da aka yi da dan takarar Republican Steve Hargan . <ref>{{Cite web |title=Official Canvass State of Arizona General Election November 2, 1982 |url=http://www.azsos.gov/election/1982/General/Canvass1982GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102092804/http://www.azsos.gov/election/1982/General/Canvass1982GE.pdf |archive-date=November 2, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=5}}</ref>
* 1984 Alston ya lashe zaben uku a ranar 6 ga Nuwamba, 1984, tare da kuri'u 14,223 (52.9%) a kan dan takarar Republican Georgia Hargan da dan takarar mai zaman kansa Dick Singer. <ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass General Election November 6, 1984 |url=http://www.azsos.gov/election/1984/General/Canvass1984GE.pdf |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=7 |archive-date=September 20, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920214942/http://azsos.gov/election/1984/General/Canvass1984GE.pdf |url-status=dead }}</ref>
* 1986 Alston ya lashe babban zaben Nuwamba 4, 1986, tare da kuri'u 13,927 (59.7%) a kan dan takarar Republican Wayne Church . <ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass General Election November 4, 1986 |url=http://www.azsos.gov/election/1986/General/Canvass1986GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102075351/http://www.azsos.gov/election/1986/General/Canvass1986GE.pdf |archive-date=November 2, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=5}}</ref>
* 1988 Alston ya lashe babban zaben Nuwamba 8, 1988, tare da kuri'u 16,405 (58.9%) a kan dan takarar Jamhuriyar Republican.<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass General Election November 8, 1988 |url=http://www.azsos.gov/election/1988/General/Canvass1988GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920214808/http://azsos.gov/election/1988/General/Canvass1988GE.pdf |archive-date=September 20, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=6}}</ref>
* 1990 Alston ya lashe babban zaben Nuwamba 6, 1990, tare da kuri'u 13,395 (54.4%) a kan dan takarar Jamhuriyar Republican Harry Fennemore.<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass General Election November 6, 1990 |url=http://www.azsos.gov/election/1990/General/Canvass1990GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314042617/https://www.azsos.gov/election/1990/General/Canvass1990GE.pdf |archive-date=March 14, 2009 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=5}}</ref>
* 1992 Alston ya lashe zaben fidda gwani na Democrat a ranar 8 ga Satumba, 1992, tare da kuri'u 4,650 (98.6%) a kan dan takarar Mary Hartley kuma ya lashe babban zaben Nuwamba 3, 1992, tare da jefa kuri'u 19,313 (61.4%) a kan wanda aka zaba na Jamhuriyar Republican John Keck; Hartley zai gaji Alston bayan ya lashe babban zabe a ranar 8 ta Nuwamba, 1994.<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass Primary Election September 8, 1992 |url=http://www.azsos.gov/election/1992/Primary/Canvass1992PE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920214543/http://azsos.gov/election/1992/Primary/Canvass1992PE.pdf |archive-date=September 20, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=5}}</ref><ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass General Election November 3, 1992 |url=http://www.azsos.gov/election/1992/General/Canvass1992GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314042829/https://www.azsos.gov/election/1992/General/Canvass1992GE.pdf |archive-date=March 14, 2009 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=5}}</ref>
* 1994 Alston ya yi takara a matsayin Mai kula da koyarwar jama'a na Arizona a ranar 13 ga Satumba, 1994, ya lashe zaben fidda gwani na Democrat, inda ya ci nasara da kuri'u 127,937 (54.8%) a kan magajin garin Tempe Harry Mitchell, wanda daga baya ya yi aiki a Majalisar Dattijai ta Arizona kuma ya wakilci Gundumar majalisa ta 5 ta Arizona a Majalisar Wakilai ta Amurka; amma ya rasa babban zaben 8 ga Nuwamba, 1994, ga Wakilin Jihar Republican Lisa Graham.<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass Primary Election September 13, 1994 |url=http://www.azsos.gov/election/1994/Primary/Canvass1994PE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314042922/https://www.azsos.gov/election/1994/Primary/Canvass1994PE.pdf |archive-date=March 14, 2009 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=3}}</ref><ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass General Election November 8, 1994 |url=http://www.azsos.gov/election/1992/General/Canvass1992GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314042829/https://www.azsos.gov/election/1992/General/Canvass1992GE.pdf |archive-date=March 14, 2009 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=2}}</ref>
* 2010 Lokacin da wakilan Democrat David Lujan da Kyrsten Sinema suka yi takarar Babban Lauyan Arizona da Majalisar Dattijai ta Arizona bi da bi, kuma ta haka ne suka bar kujerun biyu a Gundumar 15, Alston ya yi takarar a cikin hanyoyi uku a ranar 24 ga watan Agusta, 2010, ya zama na biyu a bayan Katie Hobbs da kuri'u 6, tare da kuri'un 4,347; a cikin hanyar shida a cikin babban zaben Nuwamba 2, 2010, Hobbs ya ɗauki kujerar farko, kuma Alston ya zama na farko tare da kuriʼu 15,167 a gaban 'yan takarar Republican Paul Yoder, Caroline Condit, da aka zaba a Jihar Arizona White; Dan takarar Republicyan takarar Arizona Sanata Mai zaman kansa na Jihar Arizona da aka zaba ya zama Dan takarar Arizona White;<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass 2010 Primary Election – August 24, 2010 |url=http://www.azsos.gov/election/2010/Primary/Canvass2010PE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920214102/http://azsos.gov/election/2010/Primary/Canvass2010PE.pdf |archive-date=September 20, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=12}}</ref><ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass 2010 General Election – November 2, 2010 |url=http://www.azsos.gov/election/2010/General/Canvass2010GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920230737/http://azsos.gov/election/2010/General/Canvass2010GE.pdf |archive-date=September 20, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=9}}</ref>
* 2012 An sake shi zuwa Gundumar 24, tare da Wakilin Democrat Chad Campbell wanda aka sake shi daga Gundumar 14, kuma wakilan Democrat Lynne Pancrazi da ke kan mulki suna neman Majalisar Dattijai ta Arizona da kuma Jamhuriyar Republican [[Russ Jones (politician)|Russ Jones]] sun sake shi zuwa gundumar 13, Alston ya gudu a cikin hanyoyi huɗu a ranar 28 ga Agusta, 2012, ya zama na farko tare da kuri'u 7,652; Wakilin Campbell ya zama na biyu.<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass 2012 Primary Election August 28, 2012 |url=http://www.azsos.gov/election/2012/Primary/Canvass.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112230133/http://www.azsos.gov/election/2012/Primary/Canvass.pdf |archive-date=November 12, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=[[Secretary of State of Arizona]] |page=13}}</ref> Alston da Wakilin Campbell sun lashe babban zaben Nuwamba 6, 2012, tare da Alston ya dauki kujerar farko tare da kuri'u 34,018 kuma Wakilin Campbell ya dauki kujeru na biyu a gaban dan takarar Republican Brian Kaufman da dan takarar Green Gerard Davis.<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass 2012 General Election November 6, 2012 |url=http://www.azsos.gov/election/2012/General/Canvass2012GE.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112235642/http://www.azsos.gov/election/2012/General/Canvass2012GE.pdf |archive-date=November 12, 2013 |access-date=December 31, 2013 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=13}}</ref>
* 2014 Lela Alston da Ken Clark sun kayar da Richard Bauer a zaben fidda gwani na Democrat. Alston da Clark sun kayar da Lei Lani Cortez a cikin babban zaben tare da Alston samun kuri'u 21,740.<ref>{{Cite web |title=State of Arizona Official Canvass 2014 General Election November 4, 2014 |url=http://apps.azsos.gov/election/2014/General/Canvass2014GE.pdf |access-date=March 18, 2016 |publisher=Secretary of State of Arizona |page=9}}</ref>
== Nassoshi ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1942]]
2qudfssoogq0vc9ag4x4wulwrmiiyn9
Laura Boyd
0
147319
836096
828165
2026-05-15T04:46:12Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836096
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Laura Boyd''' (an haife ta a ranar 5 ga Yuni, 1949) 'yar [[Ɗan siyasa|siyasa]] ce 'yar Amurka daga [[Oklahoma]] . A matsayinta na 'yar jam'iyyar Democrat, an zaɓi Boyd a shekarar 1992 zuwa Majalisar Wakilai ta Oklahoma don wakiltar Gundumar 44, wacce ta haɗa da Gundumar Cleveland . Ta yi aiki a Majalisar Jiha na tsawon shekaru shida har zuwa 1998 lokacin da ta zama mace ta farko da ta sami babban zaɓen Gwamna na Oklahoma . Gwamnan [[Jam'iyyar Republican (Amurka)|Republican]] mai ci Frank Keating ya kayar da Boyd da gagarumin rinjaye. Eisenhower Fellowships ta zaɓi Laura Boyd a matsayin USA Eisenhower Fellow a 1999.
== Tarihin Rayuwa ==
An haifi Boyd a Charlottesville, Virginia . Ta sami digirin farko daga Jami'ar Duke, digiri na biyu daga Jami'ar Marywood, da kuma digirin PhD a fannin ilimin halayyar ɗan adam daga Jami'ar Commonwealth ta Amurka . Boyd ya yi aiki a Majalisar Wakilai ta Oklahoma daga 1993 zuwa 1998 kuma ya jagoranci Kwamitin Kula da Al'umma da Iyali. Ta gabatar da kudirori 11 a lokacin da take Majalisar, uku daga cikinsu an sanya hannu a kansu. Boyd ya dauki nauyin dokoki don taimakawa wajen samar da ayyukan yi a Oklahoma, don dakile cin zarafin tsofaffi, da kuma kafa Tsarin Ajiyar Kudi na Kwaleji. <ref name=":0" />
A shekarar 1998, Boyd ta zama mace ta farko da aka tsayar a matsayin gwamna a Oklahoma lokacin da ta lashe zaben jam'iyyar Democrat ta Oklahoma . Ta sami kashi 41% na kuri'un kuma Frank Keating na jam'iyyar Republican ya kayar da ita. A shekarar 2002, Boyd ya zama dan takarar Democrat a matsayin Laftanar Gwamna na Oklahoma amma Mary Fallin ta kayar da shi a hannun 'yan Republican. <ref>{{Cite web |date=2002-11-05 |title=General Election – Summary Results |url=https://www.ok.gov/elections/documents/2002_General_Summary_Results.pdf |access-date=2020-08-18 |website=Oklahoma State Election Board}}</ref>
Boyd ta koyar a matakin farko da na digiri na biyu. Ta yi ba da shawarwari na sirri sama da shekaru 20. <ref>{{Cite web |title=Oklahoma Commission on the Status of Women - 2011 Oklahoma Women's Hall of Fame |url=http://www.ok.gov/ocsw/Oklahoma_Women%27s_Hall_of_Fame/2011_Oklahoma_Women%27s_Hall_of_Fame/index.html |access-date=7 September 2016 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304052901/https://www.ok.gov/ocsw/Oklahoma_Women%27s_Hall_of_Fame/2011_Oklahoma_Women%27s_Hall_of_Fame/index.html |url-status=dead }}</ref>
Ita ce mamallakiyar kuma babbar jami'ar Policy and Performance Consultants Inc. da ke Norman, haka kuma ita ce daraktar ƙasa ta ƙungiyar mata 'yan majalisar dokoki da kuma babbar darekta ta ƙungiyar kula da lafiyar yara ta Oklahoma.
A shekarar 2011 aka shigar da ita cikin [[Gidan shahararrun Mata na Oklahoma|Zauren Shahararrun Mata na Oklahoma]] .
== Babban dokoki ==
Dokar Ryan Luke, wadda ta yi maganin cin zarafin yara da kuma cin zarafin mata, ita ce babbar gudummawar da Boyd ya bayar a majalisar dokoki. <ref name="memorial website">{{Cite web |title=Ryan Luke Bill |url=http://ryan-luke.memory-of.com/About.aspx |access-date=23 March 2015 |website=Ryan Luke memorial |publisher=TelNET |archive-date=2 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402090015/http://ryan-luke.memory-of.com/About.aspx |url-status=dead }}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1949]]
9hk4otyfmli0gubkttm9ack44brb5m6
Louisa Adams
0
147329
836167
817252
2026-05-15T10:04:14Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836167
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Louisa Catherine Adams ( née Johnson ; Fabrairu 12, 1775 - Mayu 15, 1852) ita ce matar shugaban ƙasar Amurka daga 1825 zuwa 1829 a lokacin shugabancin John Quincy Adams . An haife ta a Ingila kuma ta girma a Faransa . Mahaifinta ɗan kasuwa ne mai tasiri a Amurka, kuma ana yawan gabatar da ita ga fitattun 'yan Amurka. Bayan da iyalinta suka dawo Ingila, ta haɗu da John Quincy Adams a 1795, kuma su biyun sun fara soyayya mai wahala. Sun yi aure a 1797 bayan an ɗaura musu aure na tsawon shekara guda, inda suka fara auren rashin jituwa da rikice-rikicen halaye. Ta haɗu da mijinta a kan aikinsa na diflomasiyya zuwa Prussia, inda ta shahara a kotun Prussia . Lokacin da suka dawo Amurka, mijinta ya zama sanata kuma ta haifi 'ya'ya maza uku. An naɗa John minista a Daular Rasha a 1809, kuma sun yi tafiya zuwa Rasha ba tare da manyan 'ya'yansu maza biyu ba, ba tare da son Louisa ba. Duk da cewa ta sake samun karbuwa a kotun, amma ta ƙi zama a Rasha, musamman bayan mutuwar 'yarta mai jaririya a shekarar 1812. Ta zauna a Rasha ita kaɗai tsawon shekara guda yayin da John ya yi shawarwari kan Yarjejeniyar Ghent, kuma lokacin da ya nemi ta haɗu da shi a shekarar 1815, ta yi tafiya mai haɗari ta kwanaki 40 a faɗin Turai da yaƙi ya daidaita.
Mutanen Adams sun zauna a Ingila tsawon shekaru biyu kafin su koma Amurka lokacin da aka naɗa John a matsayin Sakataren Harkokin Waje . Louisa ta zama fitacciyar matar majalisar ministoci kuma ta saba karɓar baƙi a gidanta. Ta yi aiki don gina alaƙa don takarar shugaban ƙasa na mijinta a shekarar 1824, wanda hakan ya ba ta damar cin nasara. Ba ta gamsu da Fadar White House ba, inda ta zama mai kaɗaici kuma ta yi nisa da mijinta. Madadin haka, ta fara rubutu, tana shirya wasan kwaikwayo, muƙaloli, waƙoƙi, da tarihin rayuwarta. Ta yi fatan yin ritaya bayan mijinta ya sha kaye a zaɓe, amma an zaɓe shi a Majalisar Wakilai ta Amurka . Ta ƙara sha'awar siyasa, tana goyon bayan kawar da ra'ayin mazan jiya da kuma samun ƙarin 'yanci ga mata a cikin al'umma. Ta rasu a shekarar 1848, kuma ta sami bugun jini a shekarar 1849 wanda ya bar ta da ƙarancin motsi. Ta mutu a ranar 15 ga Mayu, 1852, tana da shekaru 77, kuma Majalisar ta dage don jana'izarta, karo na biyu da aka girmama mace ta wannan hanyar.
Ita kaɗai ce matar shugaban ƙasa da aka haifa a ƙasar waje a Amurka har zuwa shekarar 2017, lokacin da [[Melania Trump]] ta zama matar shugaban ƙasa. Ba a yi nazari sosai kan aikinta na matar shugaban ƙasa kamar sauran sassan rayuwarta ba, saboda yadda take kaɗaita kanta da kuma iyakantaccen tarihin da ta ajiye a lokacin. Duk da haka, masana tarihi sun fi ƙimanta a cikin mata na sama.
== Rayuwar Farko (1775–1788) ==
An haifi Louisa Catherine Johnson a Landan a ranar 12 ga Fabrairu, 1775. Ita ce 'ya ta biyu ga ɗan kasuwa ɗan Amurka Joshua Johnson da kuma 'yar Ingila Catherine Nuth. : 43 Iyalan Johnson sun kasance iyali mai tasiri a siyasar Amurka, inda kawun Louisa na uba Thomas Johnson ya kasance ɗaya daga cikin waɗanda suka sanya hannu kan yarjejeniyar ƙungiyar nahiyar Afirka ta 1774. Ba a san komai game da rayuwar mahaifiyarta ba kafin aurenta. : 160 : 92 Iyayen Louisa sun yi aure ne kawai bayan shekaru goma da haihuwarta, wanda hakan zai iya sanya Louisa ta zama [[Uwargidan Shugaban Amurka|uwargidan shugaban ƙasa ɗaya tilo a Amurka]] da aka haifa ba tare da aure ba. : 81 Ta rayu cikin jin daɗi tun tana ƙarama inda ake biyan duk buƙatunta. <ref name="watson2">{{Cite book|last3=Robert P. Watson}}</ref> : 43 : 54
Mahaifin Louisa ya goyi bayan ' yancin kai na Amurka, kuma Johnsons sun bar Ingila a shekara ta 1778 a matsayin martani ga Yaƙin Juyin Juya Halin Amurka . <ref name=":1">{{Cite journal |last=Allgor |first=Catherine |date=1997 |title="A Republican in a Monarchy": Louisa Catherine Adams in Russia |url=https://www.jstor.org/stable/24913402 |journal=Diplomatic History |volume=21 |issue=1 |pages=15–43 |doi=10.1111/1467-7709.00049 |issn=0145-2096 |jstor=24913402 |url-access=subscription}}</ref> : 18 Sun ƙaura zuwa [[Nantes]], Faransa, inda suka zauna na tsawon shekaru biyar masu zuwa. A lokacin da take Faransa, Louisa ta halarci makarantar kwana ta Katolika . Ta yi kyau a makaranta, ta zama ƙwararriya a fannin kiɗa da adabi, kuma ta koyi yin magana da Faransanci sosai. : 43 : 81 Ta kuma yi karatun Katolika. <ref name=":4">{{Cite web |title=Louisa Adams Biography :: National First Ladies' Library |url=http://archive.firstladies.org/biographies/firstladies.aspx?biography=6 |access-date=2024-06-02 |website=archive.firstladies.org |archive-date=2024-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602134652/http://archive.firstladies.org/biographies/firstladies.aspx?biography=6 |url-status=dead }}</ref> Wannan ya sa ta shiga Faransanci har ta tilasta wa daga baya ta sake koyon Turanci. : 54 Ta kuma ƙware a fannin Girkanci da Latin. <ref name="watson2"/> : 43 Jama'ar Johnson suna rayuwa cikin jin daɗi, koda kuwa ba su da kuɗin yin hakan. : 160 Gidansu da ke Faransa wani babban gida ne da aka san shi da "Haikali na Ɗanɗano". : 93
Iyalan Johnson sun koma Ingila suka zauna a Tower Hill, yayin da aka sanya Louisa a makarantar kwana ta Landan. : 81 An yi mata ba'a saboda halayenta na Faransanci, kuma Katolika da ta koya a Faransa ya haifar da rikici da ilimin addinin Anglican da take yi a Ingila. : 18 Girman kanta ya yi mata illa, kuma ta nisanci takwarorinta. : 93 John Hewlett, wani limamin cocin Anglican kuma abokin dangin Johnsons ne ya tura ta don ta yi karatu. Hewlett ya zama mai tasiri sosai a kan tarbiyyarta, yana ƙarfafa iliminta. <ref name=":3" /> : 19 Iyalan Johnson sun sha wahala a fannin kuɗi a shekarar 1788, kuma an kore ta daga makaranta don a yi mata karatu a hannun wata mai kula da gida . <ref name="gould" /> : 81
== Aure (1790–1797) ==
[[Fayil:Louisa_Catherine_Adams.jpg|left|thumb|Hoton Edward Savage, 1794]]
An naɗa mahaifin Johnson a matsayin jakadan Amurka a Burtaniya a shekara ta 1790, kuma sau da yawa tana taimakawa wajen karɓar baƙi masu daraja. : 82 Daga cikin waɗannan baƙi, 'ya'yan Johnson sun nemi waɗanda za su iya neman aure, domin an matsa musu su auri wani fitaccen saurayi. : 24 [[John Quincy Adams]] ya zama ɗaya daga cikin irin waɗannan baƙon a shekarar 1795 a matsayinsa na jami'in diflomasiyyar Amurka. : 43 Ya fara bayyana kowace rana, kuma daga baya ne kawai mutanen Johnson suka fahimci cewa yana da niyyar yin soyayya da Louisa, da farko sun yi imanin cewa sha'awarsa tana ga babbar 'yar uwarta Nancy. <ref name="schneider" /> : 43 : 164 Sai bayan da ya bi buƙatar barkwanci na rubuta mata waƙar soyayya ne ta ɗauke shi a matsayin wanda zai iya nemanta. <ref name=":3" /> : 26
Johnson da Adams sun fara soyayya, duk da cewa lokaci-lokaci ne, kuma ba su yi karo da juna nan take ba. Dukansu sun riga sun nuna sha'awarsu ga wasu abokan hulɗa. <ref name="watson2"/> : 43 : 54 Baiwarsu da darajarsu ne suka jawo su ga junansu. Musamman Adams ya shahara da ƙwarewar Johnson wajen waƙa da kiɗa. : 164 : 30 Wannan haɗin kai ya kuma haifar da hamayya tsakanin Louisa da babbar 'yar uwarta, wadda take kishin mutumin da take tsammanin zai so ta. <ref name=":3" /> : 29
An yi wa Johnson da Adams alkawari a shekarar 1796, amma Adams ya bar Ingila don neman aiki kuma ya bayar da wasu uzuri game da dalilin da ya sa bai kamata a yi musu aure ba, yana mai ambaton aikinsa, kuɗinsa, da kuma rikice-rikicen halayensu. Wani abu kuma shi ne rashin amincewar mahaifiyarsa, [[Abigail Adams]], wadda ba ta son ganin ɗanta ya auri 'yar Ingila ba. <ref name="watson2"/> : 43 : 82 Sun yi magana ta hanyar wasiƙa a cikin shekara mai zuwa, kuma Johnson ya fara jin tsoron sadarwa, domin wasiƙun Adams ba su da barkwanci kuma suna da horo. : 165 A ƙarshe Louisa da John sun yi aure a ranar 26 ga Yuli, 1797, bayan matsin lamba daga mahaifinta. : 44 <ref name="gould" /> : 83 Ba da daɗewa ba bayan auren, dangin Johnson sun rasa sauran dukiyarsu. Iyayen Louisa sun gudu daga ƙasar, suka bar Louisa da John ba tare da tallafin kuɗi ba da kuma taron masu ba da bashi da suka fusata. <ref name=":2" /> : 168 : 55 Ma'auratan ba su yi jituwa ba game da irin tasirin da ya kamata mace ta yi a cikin iyalinta, kuma John sau da yawa yana yanke manyan shawarwari ba tare da ya tuntube ta ba. Dukansu suna da halaye masu ƙarfi, kuma rashin jituwarsu sau da yawa yakan zama jayayya. <ref name="schneider" /> : 43 <ref name="boller" /> : 55
== Matar diflomasiyya (1797–1825) ==
=== Prussia ===
An naɗa John ministan Amurka a Prussia a shekara ta 1797, kuma ma'auratan sun ƙaura zuwa [[Berlin]] . : 55 Louisa ta fuskanci [[Barin ciki|zubar da ciki]] sau da yawa a cikin shekaru masu zuwa, wanda ya haifar da rashin lafiya wanda ya ƙara dagula dangantakarta da mijinta. Daga ƙarshe ta haifi ɗansu na fari, George Washington Adams, a shekara ta 1801. {{Rp|pages=83–84}}Ta taka muhimmiyar rawa a harkokin diflomasiyya lokacin da ba ta yi rashin lafiya ba saboda ciki, kuma ta shahara a tsakanin manyan sarakunan Prussia, tana abota da sarki da sarauniya . : 170 <ref name="gould" /> : 83 Mahaifinsa ya dawo da John daga Berlin bayan an zaɓe [[Thomas Jefferson|shi]] a matsayin shugaban ƙasa, kuma iyalin sun bar Prussia zuwa Amurka. <ref name="gould" /> : 84
=== Amurka ===
Adams ta sake haɗuwa da iyalinta bayan ta isa Amurka a shekara ta 1801 yayin da mijinta ya tafi gidan danginsa da ke Quincy, Massachusetts . : 84 : 56 Tafiyar daga Washington zuwa Quincy ta katse ta sakamakon cin abincin dare mara daɗi da iyalin Jefferson a Fadar [[White House]] da kuma ziyarar [[Martha Washington]] a Mount Vernon, amma hakan ya kasance mai tsawo da kuma hukunci. : 174 Da rashin son rai, ta isa Quincy don ta haɗu da iyayenta. Yayin da ta yi sauri ta tafi wurin surukinta, surukarta ta ci gaba da shakkar dacewarta a matsayin matar aure. <ref name="gould" /> : 84 <ref name="boller" /> : 56
Mahaifin Adams Joshua ya mutu a shekarar 1802, wanda hakan ya yi mata mummunan tasiri kuma ya bar iyalin ba tare da tallafin kuɗi ba. Lokacin da aka zaɓi mijinta a Majalisar Dattawan Amurka a shekarar 1803, ta haɗu da shi wajen yin musanya tsakanin Massachusetts da [[Washington, D.C.|Washington, DC]], ta fi son na biyu. Ba tare da samun kuɗin zama na kansu ba, iyalan sun zauna tare da dangin John a Massachusetts da kuma tare da dangin Louisa a Washington. Ta haifi John Adams na Biyu a shekarar 1803. <ref name="watson2"/> : 44 : 85 Sau da yawa ana barinta a baya yayin da mijinta ke tafiya shi kaɗai, wanda hakan ya sa ta ƙi shi ƙwarai. A wani lokaci irin wannan, ta yi rashin ciki. <ref name="gould" /> : 85 An haifi ɗansu na uku, [[Charles Francis Adams Sr.|Charles Francis Adams]], a shekara ta 1807. : 45 Mijinta ya yi murabus daga Majalisar Dattawa a shekarar 1808, bayan ya samu rashin jituwa da Jam'iyyar Tarayya kan al'amuran manufofi. : 182 An ɗauki wannan rashin jituwa a matsayin cin amana, kuma hakan ya sa aka cire iyalin daga rayuwar zamantakewa ta Boston. <ref name=":2" /> : 183 : 162
=== Rasha ===
Lokacin da John ya karɓi mukamin ministan Amurka a Rasha a shekarar 1809, bai tuntuɓi Louisa ba. Ya ƙudurta cewa za ta raka shi kuma manyan 'ya'yansu maza biyu za su ci gaba da zama a Amurka. : 45 Ta yi nadamar waɗannan shirye-shiryen, tana jin cewa ta gaza wa 'ya'yanta maza ta hanyar barinsu. <ref name=":1"/> : 25 Ta zargi mijinta da kuma nuna bacin rai kan hakan, wanda hakan ya haifar da rabuwar aure a tsakaninsu. <ref name="schneider" /> : 45 : 183 Tafiyar kwanaki 80 zuwa Rasha ta kasance abin takaici, kuma suna yawan fargabar jiragen ruwan Faransa da ke yaƙi da Rasha. : 168 Ra'ayinta bai canza ba bayan ta isa [[Saint-Petersburg|Saint Petersburg]], wanda ta ga bai dace ba, amma mijinta ya yi watsi da sha'awarta ta komawa Amurka. <ref name=":2" /> : 184
Kamar yadda ta yi a Berlin, Louisa ta burge kotun Rasha kuma ta sami kulawa ta musamman daga sarkin. : 185 <ref name=":1"/> {{Rp|pages=27–28}}Ba tare da ta iya biyan kuɗin kayan kwalliya da ake tsammani daga fadawan Rasha ba, ta fito da uzuri don guje wa zuwan baƙi akai-akai, da farko ta yi kamar ba ta da lafiya sannan ta yi kamar tana cikin makoki don a yi mata afuwa ga tufafinta marasa tsari. : 173 Duk da nasarar da ta samu, Louisa ba ta ji daɗi ba a lokacin da take a Rasha, domin ta rabu da iyalinta, tana rashin lafiya akai-akai, kuma ana tilasta mata ta fuskanci rashin nasara. {{Rp|pages=45–46}} : 57 Bayan ta sake samun wasu zubar da ciki sau uku, <ref name=":1" /> : 29 Louisa ta haifi 'yarta ta fari a shekara ta 1811, kuma 'yar Amurka ta farko da aka haifa a Rasha, Louisa Catherine Adams II. : 86 Shekara guda bayan haka, jaririn ya mutu sakamakon [[Kashin jini|ciwon mara]], wanda hakan ya ƙara sa Louisa baƙin ciki da kuma ƙara ƙin jininta ga mijinta. <ref name="gould" /> : 87
Lokacin da aka kira John zuwa Ghent a shekara ta 1814 don yin shawarwari kan yarjejeniyar zaman lafiya don Yaƙin 1812, an bar Louisa a Saint Petersburg, inda za ta zauna har shekara mai zuwa. : 87 John ya koyi yadda zai ba ta ƙarin amincewa da alhakin yayin da yake zaune a Rasha, kuma a watan Disamba na 1814, ya ba ta aikin sayar da kadarorinsu a Rasha da kuma yin tafiya a faɗin Turai don ganawa da shi a Paris. : 46 Ta tafi a watan Fabrairun 1815, kuma na tsawon kwanaki 40 da suka biyo baya ta yi tafiya mai haɗari a faɗin Turai, wadda Yaƙin Napoleon ya lalata, a lokacin sanyin hunturu. Sau da yawa tana cikin haɗarin 'yan fashi, daga baya kuma sojojin Faransa masu adawa da karusar Rasha. <ref name=":1"/> {{Rp|pages=30–31}}John da iyayensa sun ba wa Louisa girmamawa sosai bayan ta kammala tafiyar. <ref name="gould" /> : 88
=== Komawa zuwa London da Washington ===
[[Fayil:Louisa_Catherine_Johnson_Adams.jpg|thumb|Hoton Charles Robert Leslie, 1816]]
Louisa da John sun koma Landan a shekarar 1815, domin an naɗa John minista a Burtaniya. An kuma tura 'ya'yansu zuwa Landan, kuma iyalan suka zauna a can suka sake haɗuwa tsawon shekaru biyu da suka biyo baya. : 47 : 57 Louisa ta fi jin daɗin zama a Landan fiye da sauran wurare; nauyin diflomasiyya ya fi sauƙi, kuma tana da damar shiga cocin Anglican akai-akai. : 194 Ta ɗauki ƙarin nauyi wajen kula da iyali da kuma taimaka wa mijinta a aikinsa, musamman bayan ya kamu da ciwon ido mai zafi wanda ya sa ya makance na ɗan lokaci da kuma rauni a hannunsa wanda ya sa bai iya rubutu ba. {{Rp|pages=238–239}}
Iyalan sun koma Amurka lokacin da aka naɗa John Sakataren Harkokin Waje a shekarar 1817. : 57 Louisa ta ga siyasar zamantakewa ta Washington abin ƙyama ne, kuma ta ji cewa John ya fi ƙarfinta. : 211 Duk da haka, ta yi aiki don gina alaƙar siyasa ga mijinta a Washington, tana shirya liyafa kowace Talata a kai a kai tana ziyartar matan 'yan majalisar dokoki masu tasiri. : 47 Maimakon bin ƙa'idodin zamantakewa masu rikitarwa waɗanda suka samo asali a Washington tun lokacin da suka zauna a can na ƙarshe, Adams sun yi watsi da tsammanin cewa za su bi 'yan Majalisar Dokoki a cikin tsarin zamantakewa ta hanyar kiran su da farko. {{Rp|pages=256–257}}<ref name="caroli2">{{Cite book|last3=Betty Boyd Caroli}}</ref> {{Rp|pages=19–20}}Rikicin da ya biyo baya ya karu har ya kai ga majalisar ministocin shugaban ƙasa ta magance shi. <ref name=":3" /> : 261 Dangantakar Louisa da John ta yi wahala yayin da yake ƙara shagaltuwa da aikinsa, <ref name=":2" /> : 207 amma daga ƙarshe ta sami girmamawa daga surukarta bayan ta koma Amurka, kuma sun haɗu a wani lokaci mai kyau. Duk da haka, dangantakarsu ta kusa ba ta daɗe ba, yayin da Abigail ta mutu a shekara ta 1818. <ref name=":2" /> : 196
Ganin cewa uwargidan shugaban ƙasa [[Elizabeth Monroe]] ba ta shiga harkokin zamantakewa ba, alhakin ya rataya a wuyan iyalan Adams na zama cibiyar zamantakewa ta babban birnin. : 89 Abin da Louisa ta fi shahara a wannan rawar shi ne ƙwallon da ta jefa wa [[Andrew Jackson]] a watan Janairun 1824, wanda aka gane a matsayin ɗaya daga cikin manyan tarurrukan zamantakewa na birnin. : 209 : 58 Yayin da John ke neman shugabancin ƙasa a zaɓen shugaban ƙasa na 1824, Louisa ta gudanar da kamfen ɗinta yadda ya kamata kuma ta yi aiki tare da shi a matsayin abokin tarayya mai daidaito. <ref name="boller" /> : 58 : 272 Lokacin da zaɓen ya gaza samar da wanda ya yi nasara kuma Majalisar Wakilai ta tantance sakamakon, an zaɓi John ta hanyar abin da aka soki a matsayin ciniki mai cin hanci da rashawa, kuma Louisa ta raba sukar da ta fuskanta. <ref name=":2" /> : 214
== Uwargidan Shugaban Ƙasa ta Amurka (1825–1829) ==
[[Fayil:Charles_Bird_King_portrait_of_Louisa_Adams.jpg|thumb|Hoton Charles Bird King, {{Circa|1821–1825}}]]
Da shiga Fadar White House, rayuwa ta ƙara yin wahala ga Adams. Gwamnatin ba ta da farin jini a Majalisa kuma ba ta iya ci gaba da manufofinta da yawa ba, wanda hakan ya haifar da ɗacin rai ga John wanda galibi ake yi wa Louisa. : 216 : 58 Ma'auratan sun sake yin nisa saboda damuwar da ke tattare da matsayinsu. : 90 <ref name="boller" /> : 58 A lokacin hutu, suna tafiya daban-daban kuma suna tafiya na dogon lokaci ba tare da ganin juna ba. {{Rp|pages=108–109}}Ko da lokacin da suka rabu, ba kasafai suke rubuta wa junansu ba, kuma maganganun da suka yi ba su da motsin rai. <ref name=":2" /> : 220 Louisa ta sha wahala daga kaɗaici yayin da take cikin Fadar White House, wanda ba ta ɗauka a matsayin gida ba. : 330
Fadar White House da kanta tana cikin mummunan yanayi lokacin da Louisa da John suka mamaye ta, domin ba a taɓa gyara ta gaba ɗaya ba bayan ƙonewar Washington . Duk da haka, an soki su saboda abin da jama'a suka ɗauka a matsayin gida mai tsada. Louisa ta mayar da martani ga sukar ta hanyar yin baje kolin gidan a bainar jama'a, wanda daga baya aka soki shi da rashin daɗi. {{Rp|pages=328–329}}Louisa da kanta ta zama abin da ake nema a cikin maganganun siyasa game da John, inda aka nuna ta a matsayin Ba’amurke mara amfani wanda ke buƙatar a yi mata kallon mai kuɗi. A martanin da ta mayar, ta buga tarihin rayuwarta wanda ya jaddada ladabinta da kuma gadonta na Amurka. : 91 : 110 Duk da cewa an buga shi ba tare da an ambaci sunansa ba, an fahimci cewa ita ce marubucin. Wannan abin ba a taɓa ganin irinsa ba ga matar shugaban ƙasa, kuma an ƙara sukarta game da wannan aikin. <ref name=":3" /> {{Rp|pages=360–361}}
Louisa ta kasance mai saurin kamuwa da rashin lafiya a koyaushe, amma lafiyarta ta tabarbare a tsawon shekarun da ta yi a Fadar White House, kuma an bar ta a kwance a gado a lokuta da yawa. Har ma ta yarda da wani bangare na tabin hankali game da rashin lafiyarta. : 340 Ta zama ba a ganinta a matsayin matar shugaban ƙasa, kuma ko da lokacin da take yin nishaɗi, sau da yawa ba ta halarci taron kanta ba. : 48 Ta fuskanci suka saboda ta fi fitowa fili fiye da yadda ake tsammani daga matar siyasa. <ref name=":3" /> : 339 Madadin haka, ta ɓoye daga jama'a, tana rubuta wasannin kwaikwayo, waƙoƙi, muƙaloli, da kuma tarihin rayuwarta. : 90 : 109 Waɗannan rubuce-rubucen sau da yawa suna yin la'akari da rawar da mata ke takawa a cikin al'umma yayin da take kokawa game da rashin daidaito tsakanin jinsi . : 217
Louisa ce ke da alhakin shiryawa lokacin da Lafayette ta ziyarci Fadar White House. : 332 Babban nauyin Louisa a matsayin matar shugaban ƙasa ya zo ne bayan mutuwar tsoffin shugabannin ƙasa [[John Adams]] da Thomas Jefferson a ranar 4 ga Yuli, 1826. Da shugaban ƙasa ke tafiya kuma Majalisar Dokoki ta shiga hutu, sai ta rage mata nauyin kafa ƙa'idojin zamantakewa don zaman makoki a Washington. <ref name="caroli2"/> {{Rp|pages=105–106}}Ta kuma yi makoki a ɓoye, domin ta ɗauki surukinta a matsayin uba nata. <ref name=":3" /> : 342 Ba tare da son mijinta ba, ta bar Fadar White House ta yi tafiya zuwa gidan iyalan Adams da ke Quincy <ref name=":3" /> {{Rp|pages=345–346}}Louisa da John sun yi sulhu a ƙarshen wa'adin shugaban ƙasa a shekarar 1828. : 220 Ta sake yin aiki don yin kamfen ga mijinta a lokacin zaɓen shugaban ƙasa na 1828, tana tafiya zuwa ƙasashe maƙwabta don neman goyon baya. : 110 Ta shiga cikin rudani, domin ta kuduri aniyar sake zaɓen mijinta, amma kuma ta ƙi rayuwar Fadar White House. Louisa da John sun yi ta fama da baƙin ciki da jin daɗi lokacin da ya sha kaye a zaɓen. <ref name=":3" /> {{Rp|pages=374–375}}
== Rayuwa daga baya (1829–1852) ==
[[Fayil:Louisa_Adams_Resting_Place.jpg|thumb|Kabarin Louisa Adams a Cocin United First Parish .]]
Bayan sun bar Fadar White House a shekarar 1829, Louisa da John suka ƙaura zuwa wani gida a Meridian Hill . Duk da cewa har yanzu ana iya ganin Fadar White House daga ƙofar gidanta, ta ji 'yanci daga wurin. : 379 Hutu nata bai daɗe ba, domin jim kaɗan bayan ta bar Fadar White House, ɗanta George ya faɗi daga jirgin ruwa mai tururi har ya mutu. Ya sha fama da matsaloli da dama na kansa da na kuɗi, kuma ba a taɓa tantance ko mutuwarsa ta faru ba ko kuma ta kashe kansa. : 49 : 92 A cikin watannin farko bayan mutuwar ɗanta, Louisa ta fi mayar da hankali kan ta'aziyya ga mijinta. : 221 Baƙin cikinta ya mamaye ta a watan Agusta, lokacin da tafiya zuwa Quincy ta yi barazanar kai ta cikin jirgin ruwan da George ya mutu daga ciki. Ta yi rashin lafiya mai tsanani, kuma aka soke tafiyar. <ref name=":3" /> {{Rp|pages=388–389}}
A watan Mayu na shekarar 1830, Louisa da John suka ƙaura zuwa gidan da ke yankin Adams estate a Quincy. A nan yanayinta ya inganta, yayin da ta sami gida kuma yanayin damuwa da ta shafi kwakwalwa da jiki ya ragu. : 390 Ta yi matukar damuwa da dawowar John cikin harkokin jama'a lokacin da ya tsaya takarar Majalisar Dokoki a wannan shekarar, da farko ya ƙi komawa Washington kuma ya miƙa wuya ne kawai bayan ya bayyana cewa gidan da ke Quincy ba shi da wurin zama a lokacin hunturu. <ref name=":3" /> {{Rp|pages=393–395}}Ta furta imaninta cewa samun mijinta a Majalisar Dokoki zai zama wani amfani ga ƙasar wanda ya fi wahalar da take sha. : 222 Bayan John ya hau mulki, Louisa ta taka rawa sosai a cikin harkokin siyasa. : 59 Ɗan Louisa, John Adams na Biyu, ya mutu sakamakon rashin lafiya a shekarar 1834 sakamakon matsalolin kuɗi na kansa. Ta ɗora wa mijinta laifin gazawar da mutuwar manyan 'ya'yansu maza biyu, tana mai imanin cewa da an ba su rayuwa mafi kyau ba tare da an raba su da iyayensu ba a lokacin ƙuruciyarsu. A cikin baƙin cikinta, Louisa ta fara rubuta sabon tarihin rayuwarta, ''Kasadar Babu Wanda'' . : 92 Shekaru biyu bayan haka, cikin kyakkyawan yanayi, ta rubuta wani tarihin rayuwarta wanda ya shafi tafiyarta daga Rasha zuwa Faransa a shekarar 1815, tana fatan hakan zai zaburar da sauran mata. <ref name=":3" /> : 410
Duk da cewa ta raba ra'ayoyin da al'umma ke nunawa game da [[Bakar fata|baƙar fata]], : 64 : 423 ta zama mai son kawar da kai, : 143 kuma ta goyi bayan mijinta a aikinsa na hana bauta a Majalisa. : 93 Matsayinta kan lamarin ya fi na mijinta ƙarfi, wanda ya yi daidai da masu adawa da soke dokar saboda adawarsa ta ƙa'ida ga dokar hana tattaunawa kan bauta a Majalisa. <ref name=":3" /> {{Rp|pages=419–421}}Louisa ta ba da gudummawa ga asusun tallafawa bayi 'yantattu, kuma daga ƙarshe ta sayi bawa don manufar 'yantar da ita. <ref name="boller" /> : 64 Shima shiga cikin ƙungiyar masu tsattsauran ra'ayi ta hanyar kawar da mata shi ma ya buɗe mata ga ra'ayin mata . <ref name="boller" /> : 59 Duk da cewa ba ta yarda da ra'ayin mata gaba ɗaya ba, ta fara wasiƙa da mai ra'ayin mata Sarah Moore Grimké kuma ta shiga nazarin Littafi Mai Tsarki don ƙalubalantar ra'ayin da ake da shi cewa Littafi Mai Tsarki ya wajabta wa mata biyayya. <ref name="gould" /> : 93 <ref name=":3" /> : 430 An yi mata baftisma a Cocin Episcopal a shekara ta 1837. <ref name=":4"/>
Louisa ta rasu a ranar 23 ga Fabrairu, 1848, kwana biyu bayan mijinta ya suma sakamakon bugun jini mai tsanani a Majalisar Dokokin Amurka . Yana da shekaru 80. : 50 Ta isa Washington don ta ziyarce shi a kan gadon mutuwarsa, amma a matsayinta na mace, an nemi ta tafi saboda rashin lafiyarsa. : 452 Ta ci gaba da zama a Washington a lokacin hunturu da kuma Quincy a lokacin bazara har sai da bugun jini ya bar ta cikin rashin lafiya a 1849. Daga nan aka bar ta a hannun surukarta Mary. Ta mutu a ranar 15 ga Mayu, 1852 tana da shekaru 77. <ref name="schneider" /> : 51 Ita ce mace ta farko da aka girmama ta hanyar dage zaman Majalisar Dokoki don jana'izarta. : 95 An binne ta a makabartar Majalisar Dokoki, amma an mayar da ita zuwa Cocin United First Parish jim kaɗan bayan haka bisa ga shirin ɗanta. <ref name="schneider" /> : 51
== Gado ==
[[Fayil:Pat_Nixon_Adams_portrait_C6394-04a.jpg|thumb|Uwargidan shugaban ƙasa Pat Nixon tare da hoton Gilbert Stuart na Louisa Adams a Fadar White House]]
[[Fayil:Louisa_Adams_coin_front.jpg|thumb|Adams akan tsabar kuɗin matar farko ta shekarar 2008 na jerin tsabar kuɗin dala ta shugaban ƙasa]]
Matsayin Adams a matsayin matar shugaban ƙasa bai samu wani bincike na ilimi ba idan aka kwatanta da sauran rayuwarta, domin ba ta rubuta tarihin rayuwarta a tsawon shekarun da ta yi a Fadar White House ba. : 104 Ta kasance mai kaɗaici a lokacin da take kan mulki, kuma ba ta da wani tasiri sosai wajen tsara rawar. : 91
Adams ita ce matar shugaban Amurka ta farko da aka haifa a ƙasar waje, domin an haife ta ne a Ingila kuma ba ta ziyarci Amurka ba har sai da ta girma. Ta kasance ita kaɗai ce matar shugaban ƙasa da aka haifa a ƙasar waje har sai da [[Melania Trump|Melania Trump ']] yar ƙasar Slovenia ta hau wannan matsayi a shekarar 2017. Mutanen zamanin suna ɗaukar Adams a matsayin "mace mafi yawan tafiye-tafiye a lokacinta", <ref name="caroli2"/> : 31 kuma ita ce kaɗai matar shugaban ƙasa a ƙarni na 19 da ta yi tafiye-tafiye da yawa haka. <ref name=":0" />
Adams National Historical Park tana kula da Peacefield, gidan da Adams da mijinta suka zauna a wani lokaci daga baya a rayuwarsu. An nuna wurin shakatawar a Peacefield wanda ta yi, da kuma zanenta na Edward Savage . Na wani lokaci zanen har yanzu mallakar kakan jikan Adams ne, Mrs. Henry L. Mason, kuma an ba shi aro a gidan tarihi na lokaci-lokaci. Gidan Tarihi na Smithsonian's National Portrait Gallery yana ɗauke da hotunan Louisa Catherine Adams da dama, ciki har da siffa da kuma hoton sarƙar giwa. <ref>{{Cite web |title=Louisa Catherine Johnson Adams |url=https://womenshistory.si.edu/object/louisa-catherine-johnson-adams%3Anpg_S_NPG.78.209 |access-date=2022-07-16 |website=Smithsonian American Women's History |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Louisa Catherine Johnson Adams |url=https://npg.si.edu/object/npg_67.71 |access-date=2022-07-16 |website=npg.si.edu |language=en}}</ref>
=== Zaɓen ra'ayin tarihi ===
Tun daga shekarar 1982, Cibiyar Bincike ta Kwalejin Siena ta gudanar da bincike lokaci-lokaci tana neman masana tarihi su tantance matan shugabannin Amurka bisa ga jimillar maki da aka samu kan asalinsu, darajarsu ga ƙasa, basirarsu, jarumtakarsu, nasarorinsu, mutuncinsu, shugabanci, kasancewarsu mata, mutuncinsu a bainar jama'a, da kuma darajarsu ga shugaban ƙasa. <ref name="Siena2014">{{Cite web |date=February 15, 2014 |title=Eleanor Roosevelt Retains Top Spot as America's Best First Lady Michelle Obama Enters Study as 5th, Hillary Clinton Drops to 6th Clinton Seen First Lady Most as Presidential Material; Laura Bush, Pat Nixon, Mamie Eisenhower, Bess Truman Could Have Done More in Office Eleanor & FDR Top Power Couple; Mary Drags Lincolns Down in the Ratings |url=https://scri.siena.edu/wp-content/uploads/2018/08/FirstLadies2014Release_Final.pdf |access-date=16 May 2022 |website=scri.siena.edu |publisher=Siena Research Institute |page=2}}</ref> A ko da yaushe, masana tarihi sun sanya Adams a cikin jerin mata na sama a cikin waɗannan binciken. Dangane da kimantawa ta jimilla, an sanya Adams a cikin jerin:
* Na 14-mafi kyau daga cikin 42 a 1982 <ref name="Siena2008">{{Cite web |date=December 18, 2008 |title=Ranking America's First Ladies Eleanor Roosevelt Still #1 Abigail Adams Regains 2nd Place Hillary moves from 5 th to 4 th; Jackie Kennedy from 4th to 3rd Mary Todd Lincoln Remains in 36th |url=https://scri.siena.edu/wp-content/uploads/2018/08/FL_2008Release.pdf |access-date=16 May 2022 |publisher=Siena Research Institute |page=4}}</ref>
* Na 16-mafi kyau daga cikin 37 a shekarar 1993 <ref name="Siena2008" />
* Na 12-mafi kyau daga cikin 38 a shekarar 2003 <ref name="Siena2008" />
* Mafi kyawun 21 daga cikin 38 a shekarar 2008 <ref name="Siena2008" />
* Na 18-mafi kyau daga cikin 38 a shekarar 2014 <ref name="2014Sienna1">{{Cite web |date=2014 |title=Siena College Research Institute/C-SPAN Study of the First Ladies of the United States 2014 FirstLadies2014_Full Rankings.xls |url=https://scri.siena.edu/wp-content/uploads/2018/08/Appendix_A_Overall_Survey_Results.pdf |access-date=21 October 2022 |website=scri.siena.edu |publisher=Sienna College Research Institute/C-SPAN}}</ref>
* Mafi kyawun maki 16 cikin 40 a shekarar 2020 <ref name="Siena2020results">{{Cite web |date=2020 |title=Copy of FirstLadies_Full Rankings_working_dl_2.xls |url=https://scri.siena.edu/wp-content/uploads/2023/11/First-Ladies-Full-Rankings-2020.pdf |access-date=March 11, 2025 |website=scri.siena.edu |publisher=Siena Research Institute}}</ref>
A cikin binciken da aka yi a shekarar 2014, Adams da mijinta sun kasance a matsayi na 19 mafi girma daga cikin ma'aurata 39 na farko dangane da zama "ma'aurata masu ƙarfi". <ref>{{Cite web |title=2014 Power Couple Score |url=https://scri.siena.edu/wp-content/uploads/2018/08/Appendix_C_Power_Couples.pdf |access-date=9 October 2022 |website=scri.siena.edu/ |publisher=Siena Research Institute/C-SPAN Study of the First Ladies of the United States}}</ref>
== Itacen iyali ==
{{Adams family tree}}
== Zaɓi rubuce-rubuce ==
=== Tarihin Rayuwa ===
* ''Kasadar Babu Wanda '' : 217
* ''Labarin Tafiya daga Rasha zuwa Faransa, 1815'' – An buga ta bayan mutuwarta ta jikan ta a ''Mujallar Harper'' : 88 da ''Mujallar Scribner'' <ref name="gould" /> : 96
* ''Tarihin Rayuwa, ko Labarina <ref name="gould" />'' : 90
=== Wasanni ===
* ''Zargi, ko Tsanantawar Rashin Laifi '' : 218
=== Waƙoƙi ===
* ''Zuwa ga Hankaka,'' 1828
== Manazarta ==
{{Reflist|2}}
== Ƙarin karatu ==
* Cook, Jane Hampton. ''Phoenix na Amurka: John Quincy da Louisa Adams, Yaƙin 1812, da Gudun Hijira da Ya Ceci 'Yancin Amurka'' (Thomas Nelson, 2013)
* Hecht, Marie B. ''John Quincy Adams: Tarihin Mutum Mai Zaman Kansa'' (Macmillan, 1972)
* Heffron, Margery M. ''Louisa Catherine: Sauran Mrs. Adams'' (Yale University Press, 2014)
* O'Brien, Michael. ''Mrs. Adams a Lokacin Hutu: Tafiya a Kwanakin Ƙarshe na Napoleon'' (NY: Farrar, Straus da Giroux, 2010)
* Oliver, Andrew. ''Hotunan John Quincy Adams da Matarsa'' (Harvard University Press, 1970)
* Shepherd, Jack. ''Masu Cin Zarafin Zuciya: Tarihin Rayuwar Louisa Catherine da John Quincy Adams'' (McGraw-Hill, 1980)
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [http://firstladies.c-span.org/FirstLady/7/Louisa-Adams.aspx Louisa Adams] a C-SPAN 's ''First Ladies: Tasiri &amp; Hoto''
* [[iarchive:sim_scribners-magazine_1903-10_34_4/page/448/mode/2up|"Labarin Misis John Quincy Adams game da Tafiya daga St. Petersburg zuwa Paris a watan Fabrairun 1815," ''Mujallar Scribner'', Vol. XXXIV, lamba 4, Oktoba 1903, shafi na 448-463.]]
{{S-start}}
{{S-hon}}
{{S-bef}}
{{S-ttl|title=[[First Lady of the United States]]}}
{{S-aft}}
{{S-end}}{{US First Ladies}}{{John Quincy Adams}}{{John Adams}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ap8taopgmnb541iafwvidjaydodpwwh
Kungiyar kwallon kafa ta Tar Heels ta Arewacin Carolina ta 2017
0
147362
836006
817511
2026-05-14T21:25:26Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836006
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kungiyar kwallon kafa ta Tar Heels ta Arewacin Carolina ta 2017''' ta wakilci Jami'ar Arewacin Carolina a Chapel Hill a matsayin memba na Coastal Division na Atlantic Coast Conference (ACC) a lokacin kakar wasan kwallon kafa ta NCAA Division I FBS ta 2017. Kocin shekara ta shida Larry Fedora ne ya jagoranci tawagar kuma ya buga wasanninsu na gida a filin wasa na Kenan Memorial . Tar Heels sun gama kakar 3-9 gabaɗaya da 1-7 a wasan ACC don sanya na ƙarshe daga cikin ƙungiyoyi bakwai a cikin Coastal Division.
== Shirin ==
{{CFB schedule|{{CFB schedule entry
| date = September 2
| time = 12:20 p.m.
| w/l = l
| nonconf = y
| opponent = [[2017 California Golden Bears football team|California]]
| site_stadium = [[Kenan Memorial Stadium]]
| site_cityst = [[Chapel Hill, North Carolina|Chapel Hill, NC]]
| tv = [[ACC Network (Raycom Sports)|ACCN]]
| score = 30–35
| attend = 49,500<ref name="attendance">{{cite web |url=https://s3.amazonaws.com/sidearm.sites/unc.sidearmsports.com/documents/2018/8/10/18fbguideforweb.pdf |title=2018 UNC Football Media Guide |access-date=2026-04-01 |archive-date=2022-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628185546/https://s3.amazonaws.com/sidearm.sites/unc.sidearmsports.com/documents/2018/8/10/18fbguideforweb.pdf |url-status=dead }}</ref>
}}|{{CFB schedule entry
| date = September 9
| time = 12:00 p.m.
| w/l = l
| opponent = [[2017 Louisville Cardinals football team|Louisville]]
| opprank = 17
| site_stadium = Kenan Memorial Stadium
| site_cityst = Chapel Hill, NC
| tv = [[ESPN College Football|ESPN]]
| score = 35–47
| attend = 47,000<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = September 16
| time = 3:30 p.m.
| w/l = w
| nonconf = y
| away = y
| opponent = [[2017 Old Dominion Monarchs football team|Old Dominion]]
| site_stadium = [[Foreman Field]]
| site_cityst = [[Norfolk, Virginia|Norfolk, VA]]
| tv = [[Stadium College Football|Stadium]]
| score = 53–23
| attend = 20,118<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = September 23
| time = 3:30 p.m.
| w/l = l
| opponent = [[2017 Duke Blue Devils football team|Duke]]
| site_stadium = Kenan Memorial Stadium
| site_cityst = Chapel Hill, NC
| gamename = [[Victory Bell (Duke–North Carolina)|Victory Bell]]
| tv = [[ESPNU College Football|ESPNU]]
| score = 17–27
| attend = 59,000<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = September 30
| time = 12:00 p.m.
| w/l = l
| away = y
| opponent = [[2017 Georgia Tech Yellow Jackets football team|Georgia Tech]]
| site_stadium = [[Bobby Dodd Stadium]]
| site_cityst = [[Atlanta|Atlanta, GA]]
| tv = ESPN2
| score = 7–33
| attend = 42,805<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = October 7
| time = 3:30 p.m.
| w/l = l
| nonconf = y
| opponent = [[2017 Notre Dame Fighting Irish football team|Notre Dame]]
| opprank = 21
| site_stadium = Kenan Memorial Stadium
| site_cityst = Chapel Hill, NC
| gamename = [[Notre Dame Fighting Irish football rivalries#North Carolina|rivalry]]
| tv = [[ESPN College Football on ABC|ABC]]
| score = 10–33
| attend = 57,000<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = October 14
| time = 3:30 p.m.
| w/l = l
| opponent = [[2017 Virginia Cavaliers football team|Virginia]]
| site_stadium = Kenan Memorial Stadium
| site_cityst = Chapel Hill, NC
| gamename = [[South's Oldest Rivalry]]
| tv = [[ACC on Regional Sports Networks|ACCRSN]]
| score = 14–20
| attend = 50,000<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = October 21
| time = 3:30 p.m.
| w/l = l
| away = y
| opponent = [[2017 Virginia Tech Hokies football team|Virginia Tech]]
| opprank = 14
| site_stadium = [[Lane Stadium]]
| site_cityst = [[Blacksburg, Virginia|Blacksburg, VA]]
| tv = ESPN2
| score = 7–59
| attend = 65,632<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = October 28
| time = 12:00 p.m.
| w/l = l
| opponent = [[2017 Miami Hurricanes football team|Miami (FL)]]
| opprank = 8
| site_stadium = Kenan Memorial Stadium
| site_cityst = Chapel Hill, NC
| tv = ESPN2
| score = 19–24
| attend = 45,000<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = {{tooltip|November 9|Thursday}}
| time = 8:00 p.m.
| w/l = w
| away = y
| opponent = [[2017 Pittsburgh Panthers football team|Pittsburgh]]
| site_stadium = [[Heinz Field]]
| site_cityst = [[Pittsburgh|Pittsburgh, PA]]
| tv = [[ESPN College Football Thursday Primetime|ESPN]]
| score = 34–31
| attend = 34,056<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = November 18
| time = 3:00 p.m.
| w/l = w
| nonconf = y
| opponent = [[2017 Western Carolina Catamounts football team|Western Carolina]]
| site_stadium = Kenan Memorial Stadium
| site_cityst = Chapel Hill, NC
| tv = [[ESPN3|ACCN Extra]]
| score = 65–10
| attend = 43,000<ref name="attendance"/>
}}|{{CFB schedule entry
| date = November 25
| time = 3:30 p.m.
| w/l = l
| away = y
| opponent = [[2017 NC State Wolfpack football team|NC State]]
| site_stadium = [[Carter–Finley Stadium]]
| site_cityst = [[Raleigh, North Carolina|Raleigh, NC]]
| gamename = [[North Carolina–NC State football rivalry|rivalry]]
| tv = ESPNU
| score = 21–33
| attend = 57,600<ref name="attendance"/>
}}|rankyear=2017|poll=AP|timezone=Eastern}}
== Bayanan wasan ==
=== California ===
{{Linescore Amfootball||Road='''Golden Bears'''|R1=7|R2=7|R3=7|R4=14|Home=Tar Heels|H1=7|H2=10|H3=7|H4=6}}
=== Louisville ===
{{Linescore Amfootball||Road='''No. 17 Cardinals'''|R1=10|R2=10|R3=7|R4=20|Home=Tar Heels|H1=7|H2=7|H3=14|H4=7}}
=== A Tsohon Mulki ===
{{Linescore Amfootball||Road='''Tar Heels'''|R1=11|R2=28|R3=7|R4=7|Home=Monarchs|H1=0|H2=7|H3=10|H4=6}}
=== Duke ===
{{Linescore Amfootball||Road='''Blue Devils'''|R1=7|R2=3|R3=3|R4=14|Home=Tar Heels|H1=3|H2=7|H3=7|H4=0}}
=== A Georgia Tech ===
{{Linescore Amfootball||Road=Tar Heels|R1=0|R2=0|R3=0|R4=7|Home='''Yellow Jackets'''|H1=7|H2=3|H3=14|H4=9}}
=== Uwargidanmu ===
{{Linescore Amfootball||Road='''No. 20 Fighting Irish'''|R1=0|R2=16|R3=10|R4=7|Home=Tar Heels|H1=0|H2=7|H3=0|H4=3}}
=== Virginia ===
{{Linescore Amfootball||Road='''Cavaliers'''|R1=0|R2=10|R3=7|R4=3|Home=Tar Heels|H1=0|H2=0|H3=14|H4=0}}
=== A Virginia Tech ===
{{Linescore Amfootball||Road=Tar Heels|R1=0|R2=0|R3=0|R4=7|Home='''No. 14 Hokies'''|H1=14|H2=21|H3=17|H4=7}}
=== Miami (FL) ===
{{Linescore Amfootball||Road='''No. 8 Hurricanes'''|R1=0|R2=7|R3=10|R4=7|Home=Tar Heels|H1=3|H2=3|H3=7|H4=6}}
=== A Pittsburgh ===
{{Linescore Amfootball||Road=Tar Heels|R1=14|R2=10|R3=3|R4=7|Home='''Panthers'''|H1=3|H2=14|H3=7|H4=7}}
=== Yammacin Carolina ===
{{Linescore Amfootball||Road=Catamounts|R1=7|R2=0|R3=0|R4=3|Home='''Tar Heels'''|H1=7|H2=35|H3=10|H4=13}}
=== A Jihar NC ===
{{Linescore Amfootball||Road=Tar Heels|R1=7|R2=7|R3=0|R4=7|Home='''Wolfpack'''|H1=6|H2=6|H3=7|H4=14}}
== Rubuce-rubucen NFL na 2018 ==
{| class="wikitable"
! style="{{CollegePrimaryStyle|North Carolina Tar Heels}}" |Player
! style="{{CollegePrimaryStyle|North Carolina Tar Heels}}" |Team
! style="{{CollegePrimaryStyle|North Carolina Tar Heels}}" |Round
! style="{{CollegePrimaryStyle|North Carolina Tar Heels}}" |Pick #
! style="{{CollegePrimaryStyle|North Carolina Tar Heels}}" |Position
|-
|Andre Smith
|Carolina Panthers
|Na 7
|234
|LB
|-
|Austin Proehl
|Kudin Buffalo
|Na 7
|255
|WR
|}
== Manazarta ==
{{Reflist}}
9g16f62f6h6sl3hfmzjvlo9ad900356
Gianni Matheja
0
147891
835870
832752
2026-05-14T14:41:33Z
Thebiggangwiki
44873
835870
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=Gianni Matheja Frankfurt 03 2026 11.jpg|caption=Gianni Matheja a [[Frankfurt]]|birth_date={{birth date and age|df=y|2005|03|14}}|birth_place=[[Berlin]], [[Jamus]]|education=Makarantar sakandaren Lilienthal
Jami'ar Kyauta ta Berlin|occupation=furodusan bidiyon yanar gizo|website=giannimatheja.com}}
'''Gianni Matheja''' (an haife shi a ranar 14 ga [[Maris]], [[2005]] a [[Berlin]]) [[ɗan jarida]] ne [[Jamus|na Jamus]], mai shirya bidiyo na yanar gizo, kuma ɗalibi. Tun daga shekarar 2025, ya ɗauki nauyin wani shiri na rediyo na wata-wata a Rundfunk Berlin Brandenburg kuma ɗan jarida ne na talabijin na tambarin shirin yara na ZDF.
== Tarihin Rayuwa ==
Matheja ya girma a Berlin a matsayin ɗan uwa ɗaya tilo. Mahaifinsa asalinsa ɗan Italiya ne kuma ya bar iyalinsa tun yana ɗan shekara 10. Yana da shekara 14, ya shaida wa mahaifinsa a kotun [[Postdam|Potsdam]].<ref>{{Cite web |last=Freiwald |first=Bent |date=2022-05-03 |title=Warum Gianni, 17, für seine Mutter kämpft |url=https://krautreporter.de/politik-und-macht/4378-warum-gianni-17-fur-seine-mutter-kampft |access-date=2025-05-01 |website=Krautreporter |language=de}}</ref> Daga 2017, ya halarci Lilienthal Gymnasium a Steglitz-Zehlendorf kuma, a shekararsa ta farko ta makaranta, ya halarci Gasar Muhawara ta Berlin, inda ya lashe taken "Mafi Kyawun Mai Magana" a wani muhawara ta harshen Ingilishi.<ref>{{Cite web |title=Erfolgreiche Juniors beim Debating Contest 2018 – Lilienthal-Gymnasium Berlin |url=https://lilienthal-gymnasium-berlin.de/erfolgreiche-juniors-beim-debating-contest-2018/ |access-date=2025-05-01 |language=de}}</ref> A shekarar 2021, ya jagoranci tattaunawa da 'yan takarar kai tsaye na mazabar a makarantarsa don zaɓen tarayya . Waɗannan sun haɗa da Birgit Malsack-Winkelmann, ɗan ƙasar Reich wanda daga baya aka kama shi.
== Sana'a ==
[[Fayil:Gianni Matheja and AOC in Berlin February 2026.jpg|thumb|Matheja to [[Alexandria Ocasio-Cortez]]]]
Yana da shekaru 17, Matheja ya ƙaddamar da shirinsa na podcast.<ref name=":0">{{Cite journal |date=25 octobre 2022 |title=Jugendwort des Jahres 2022: 20 junge Prominente über ihr wichtigstes Wort 2022 |url=https://www.zeit.de/zett/2022-10/jugendwort-jahr-2022-jugendsprache |journal=ZEIT ONLINE ze.tt |language=de |access-date=2025-05-01}}</ref> A watan Yunin 2022, ya fitar da shirin farko mai suna ''‘Social Germany.’'' A kowane shiri, yana tattauna batutuwan zamantakewa da siyasa. Yawancin shirye-shiryensa suna dogara ne kan muhawarorin da ake yi a halin yanzu, kuma suna haɗa manyan baƙi tare da ƙwararrun masana kimiyya ko ’yan jarida. A wasu lokuta kuma, ana gudanar da tattaunawa tare da wasu matasa.
A shekarar 2024, Matheja ya jagoranci karatunsa tare da Katja Riemann kuma ya ci gaba da tsarin shirye-shiryensa na podcast a [[YouTube]], inda ya yi hira da Lea Van Acken da Marcel Fratzscher, da sauransu.<ref>{{Cite web |last=Trinkaus |first=Antonia |date=2024-12-03 |title=„Zeit der Zäune - Orte der Flucht“: Katja Riemann: „Wir lernen nichts aus der Geschichte“ |url=https://www.saarbruecker-zeitung.de/saarland/saar-pfalz-kreis/homburg/homburg-katja-riemann-mit-zeit-der-zaeune-bei-der-hombuch-2024_aid-121616379 |access-date=2025-05-01 |website=Saarbrücker Zeitung |language=de}}</ref> A watan Oktoba, wanda ya yi daidai da farkon karatunsa, ya fara loda bidiyo zuwa [[TikTok]] da [[Instagram]] a ƙarƙashin sunan ''gianni.studiert'', wanda ke nuna rayuwar yau da kullun ta ɗaliban jami'a cikin barkwanci. Cikin 'yan watanni kacal, ya tara jimillar mabiya 200,000 a faɗin dandamali (tun daga watan Afrilun 2025) kuma ya yi fitowa ta talabijin a mujallar barkwanci ta ARD Extra 3.<ref>{{Cite journal |last=ONLINE |first=ZEIT |date=2025-04-12 |title=Uni-Memes: Der Trost von Mensakaffee und Milchreis |url=https://www.zeit.de/campus/2025-03/uni-memes-studium-humor-social-media |journal=Die Zeit |language=de-DE |issn=0044-2070 |access-date=2025-05-01}}</ref> Bidiyonsa kan amfani da [[ChatGPT]] don karatu, musamman, sun jawo hankali sosai.
A watan Mayun 2025, ya gabatar da jawabin bude taron a lokacin da ake gabatar da bayanai a jami'arsa, jawabin da a shekarun baya Shugaba Günther Ziegler ya saba bayarwa. Daga baya jawabinsa ya bazu a shafukan sada zumunta. Tun daga watan Yunin 2025, Matheja ya dauki nauyin shirin rediyo na wata-wata mai suna ''Blue Moon''<ref>{{Cite web |title=Podcast: Geburtstage: Feiern oder lieber ignorieren? - mit Gianni |url=https://www.ardsounds.de/episode/urn:ard:episode:91bd3b263f90d0ff/ |access-date=2026-04-08 |website=ARD Sounds |language=de}}</ref> A watan Disamba, ya bayyana a matsayin mai rahoto a ''tambarin shirin talabijin na yara!'' a ''ZDF'' .<ref>{{Cite web |title=Reporter unterwegs: Gianni fällt einen Weihnachtsbaum |url=https://www.zdf.de/video/magazine/logo-154/gianni-weihnachtsbaumkauf-100 |access-date=2026-04-08 |website=ZDF |language=de}}</ref>
Matheja bai bayyana abin da yake karantawa ba. Ya bayyana cewa hakan ya faru ne saboda dalilan ɓoye sunansa a harabar jami'a.<ref>{{Cite web |last=Cara |date=2025-07-14 |title=Interview Gianni Studiert |url=https://campusradio-mainz.de/2025/07/14/gianni-studiert/ |access-date=2026-04-08 |website=Campusradio Mainz |language=de}}</ref> Yana zaune a [[Berlin]], [[Postdam|Potsdam]], da [[Mainz]].<ref>{{Cite journal |last=Köhler |first=Charlotte |last2=Farkas |first2=Christoph |date=2026-02-10 |title=Unileben: Ist die Uni ein Witz, Gianni Matheja? |url=https://www.zeit.de/wissen/2026-02/universitaet-leben-alltag-uni-podcast |journal=Die Zeit |language=de-DE |issn=0044-2070 |access-date=2026-04-08}}</ref> A shekarar 2022, ''Die Zeit'' ya nuna shi a matsayin ɗaya daga cikin taurari 20 masu tasowa a zamaninsa.<ref name=":0" />
== Manazarta ==
<references />
pg5ybjld58y8ziagjusodivdkobbx4x
Lucy Muyoyeta
0
148225
836178
822378
2026-05-15T10:58:18Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836178
wikitext
text/x-wiki
'''Lucy Mutumba Muyoyeta''' 'yar gwagwarmayar kare hakkin mata ce ta Zambiya, mai ba da shawara kan ci gaban zamantakewa kuma marubuciya. Ta yi aiki a kungiyoyin Zambiya ciki har da Mata don Canji, Dama Zambia da Kwamitin Gudanar da Gwamnati, da kuma kungiyoyin kasa da kasa ciki har da Open Society Initiative for Southern Africa, Oxfam, Action Aid International da Comic Relief .
== Tarihi ==
Muoyeta 'yar gwagwarmayar kare hakkin mata ce ta Zambiya kuma mai ba da shawara kan ci gaban zamantakewa. Tana da harsuna da yawa kuma tana magana da [[Yaren Lozi|Lozi]], [[Harshen Tonga (Zambia da Zimbabwe)|Tonga]], [[Harshen Tumbuka|Tumbuka]] da [[Turanci]].<ref>{{Cite web |title=Lucy Mutumba M. |url=https://www.developmentaid.org/experts/view/207324/lucy-m |access-date=2025-03-23 |website=DevelopmentAid |language=en}}</ref> Tana da digiri na farko a kimiyyar siyasa da gwamnati daga [[Jami'ar Zambia]] da kuma digiri na biyu a ilimin zamantakewar karkara daga Jami'an Reading a Ingila.<ref name=":0">{{Cite web |title=Lucy Muyoyeta - Project Lead at Comic Relief |url=https://theorg.com/org/comic-relief-limited/org-chart/lucy-muyoyeta |access-date=2025-03-23 |website=THE ORG |language=en}}</ref>
== Ilimi da Horar da Ilimi ==
Lucy Muyoyeta ta sami digiri na farko a fannin Kimiyya da Gwamnati daga Jami'ar Zambia . <ref>{{Cite web |title= |url=https://www.sourcewatch.org/index.php/Lucy_Muyoyeta |url-status=live}}</ref> Daga baya ta kammala Jagora na Kimiyya a Ci gaban Jama'a na Karkara a Jami'ar Reading a Ƙasar Ingila, tare da mai da hankali kan batutuwan da suka shafi ci gaba da zamantakewa.<ref>{{Cite web |title= |url=https://www.developmenteducation.ie/media/documents/women_gender_dev.pdf |url-status=live}}</ref> Tushen tarihin rayuwa da ke akwai ba su lissafa wasu ƙwarewar ilimi ko takaddun shaida ba.
== Ayyuka ==
Daga 1994 zuwa 1998, Muoyeta ya yi aiki a matsayin wakilin Zambiya na Oxfam. A lokacin wannan aikin ta yi tafiya zuwa taron Asusun Kuɗi na Duniya don isar da wasiƙu sama da 1,500 ga Kenneth Clarke MP, sannan shugaban Birtaniya na asusun ajiya, kuma ta yi kira ga sauya bashin ga ƙasashen Afirka.
Muoyeta daga nan ya yi aiki a matsayin babban darakta a Open Society Initiative for Southern Africa daga 1999 zuwa 2004. <ref name=":0"/> Ta kuma yi aiki a matsayin shugabar Mata don Canji a Zambia da kuma kwamitin Kwamitin Gudanarwa na Gwamnati. Ta kuma yi aiki a matsayin mai magana da yawun Oasis Forum da kuma Cibiyar Ci gaban Mata.
Bayan mamayewar Iraki a shekara ta 2003, Muoyeta ya yi Allah wadai da shawarar da Amurka da Burtaniya suka yanke na daukar matakin soja a kan Iraki ba tare da izinin [[Majalisar Ɗinkin Duniya|Majalisar Dinkin Duniya]] ba. A wannan shekarar, ta kuma soki maganganun Shugaban Zambia na lokacin Levy Mwanawasa cewa halayen mata sun hana daidaito tsakanin jinsi.
A shekara ta 2006, Muoyeta ta soki yadda yawan mata a cikin matsayi na yanke shawara ya kasance ƙasa sosai a Zambia, da kuma yadda ba a cika burin ci gaban Majalisar Dinkin Duniya da burin sanarwar jinsi da ci gaban Zambiya ba. Ta kuma yi magana game da bukatar a inganta bangarorin zamantakewa a Zambia, don tallafawa ci gaba da rage talauci tare da ci gaban tattalin arzikin kasar kuma ta bukaci 'yan jarida na cikin gida su yi yaƙi da warewa mata.
Daga 2006 zuwa 2010 Muoyeta ya kasance darektan ƙasa a Action Aid International . <ref name=":0" /> Daga 2012 zuwa 2016, ta rike mukamin darektan aikin a kungiyar Norwegian Disability Consortium / Opportunity Zambia . <ref name=":0" />
Tun daga shekara ta 2022, Muoyeta ya yi aiki a matsayin Shugaba na Ayyuka a Comic Relief . <ref name=":0"/>
== Littattafai da Gudummawar Ilimi ==
'''Babban Ayyuka kan Jima'i da Ci gaba'''
Muyoyeta ta wallafa ɗan littafin shafi 28 Women, Gender and Development (2004, 80:20 Educating and Acting for a Better World), wanda ya tsara ra'ayoyi da yarjejeniyar kasa da kasa da aka cimma akan mata a ci gaban duniya.<ref>{{Cite web |title=Welfare Citizenship and Intersectional Feminism, 1940-2000 - A Leverhulme Trust-funded project |url=https://wcif.blogs.bristol.ac.uk/2024/04/19/nothing-without-a-woman-or-a-girl-emerging-perspectives-on-the-status-of-women-1975-1980/ |access-date=2025-03-23 |website=[[University of Bristol]] |language=en-GB}}</ref> Har ila yau, ya bayyana kalubalen da mata na Zambiya ke fuskanta a cikin tsarin shari'a na gargajiya, wanda ya bambanta daga kabilanci zuwa kabilanci amma gabaɗaya yana ba da izinin auren mata da yawa kuma yana ƙarfafa ra'ayin mata a matsayin yara a cikin doka.<ref>{{Cite web |last=Research Directorate, Immigration and Refugee Board, Canada |date=13 April 2005 |title=Zambia: Forced marriages, particularly within the Bemba ethnic group, and availability of state protection; existence, among the Bemba people, of the practices called "Ichisungu" and "Ndembo" prior to such a marriage, and if so, information on how those practices are conducted, including the persons who conduct them (April 2005) |url=https://www.refworld.org/docid/42df61cb2.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230915174245/https://www.refworld.org/docid/42df61cb2.html |archive-date=15 September 2023 |access-date=2025-03-23 |website=[[United Nations High Commissioner for Refugees|The United Nations Refugee Agency]]}}</ref>
Aikin ya samo asali ne daga bayanan Zambiya wanda ke [[noma]] cewa mata sun ƙunshi kashi 51% na yawan jama'a amma suna fuskantar talauci mai yawa (72.6% suna rayuwa a ƙasa da $ 1 a kowace rana a shekara ta 2001), ƙarancin aiki na yau da kullun (12% idan aka kwatanta da 88% ga maza), da kuma aikin gona mai nauyi da ba a biya ba (70% a kan ƙananan gonaki), tare da bambancin kiwon lafiya, babban yaduwar cutar kan [[Kanjamau|HIV / AIDS]] (58% na kamuwa da cuta tsakanin mata masu shekaru 15-49 a yankin Sahara), ƙaranciyar shiga jami'a (20%), da tashin hankali na jinsi.<ref>{{Cite web |title=Women, Gender and Development |url=https://www.developmenteducation.ie/media/documents/women_gender_dev.pdf |url-status=live}}</ref>
A cikin gudummawar da ta bayar a 1999 ga Ayyukan [[Jinsi|Jima'i]]: Kwarewar Oxfam a cikin Manufofin da Ayyuka, mai taken "Kwarewar [[Beijing]] daga hangen nesa na Zambiya," Muyoyeta ta soki shirye-shiryen gyaran tsari don kara yawan aiki mata da ba a biya ba ta hanyar yanke sabis a [[Zambiya|Zambia]], tana ba da shawara don saka la'akari da jinsi a cikin shirin tattalin arziki, kuma ta ba da shawarar cibiyoyin tsaro na zamantakewa, bashi da damar ƙasa ga mata, da kuma yin lobbying na NGO don inganta daidaito.<ref>{{Cite web |title=Gender Works |url=https://oxfamilibrary.openrepository.com/bitstream/10546/122789/23/bk-gender-works-oxfam-experience-contents-010199-en.pdf |url-status=live }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
'''Jigogi da Mahimmanci'''
Rubuce-rubucen Muyoyeta sun mayar da hankali kan yadda rashin daidaito na tsari ke kara rashin fa'idodin mata a cikin samun damar samun albarkatu, yanke shawara, da shiga cikin [[tattalin arziki]], suna motsawa fiye da tsoma baki na jin dadin jama'a zuwa dabarun karfafawa waɗanda ke inganta dogaro da kai da sake fasalin manufofi.<ref>{{Cite web |title=Women, Gender and Development |url=https://www.developmenteducation.ie/media/documents/women_gender_dev.pdf |url-status=live}}</ref>
Wani jigo mai maimaitawa shine sukar dokokin al'ada da na doka a [[Zambiya|Zambia]] da [[Afirka]] waɗanda ke ci gaba da Bambancin jinsi - gami da shingen mallaka ƙasa, [[Gado a Musulunci|gado]], da wakilcin siyasa - tare da nauyin da ba a biya ba (70% na ƙananan aikin gona a [[Zambiya|Zambia]]) da kuma tasirin jinsi na HIV / AIDS (58% na kamuwa da cutar Sahara tsakanin mata masu shekaru 15-49). <ref>{{Cite web |title=Women, Gender and Development |url=https://www.developmenteducation.ie/media/documents/women_gender_dev.pdf |url-status=live}}</ref>
A zahiri, Muyoyeta ta ba da hujjojin ta a cikin alamun ƙididdiga daga rahotanni na UNDP, ta bambanta da Ci gaban Ci gaban Dan Adam na Zambia (0.378 a cikin 1995) tare da Ci gaban Daidaitaccen Jima'i (0.372) da Ma'aunin Ƙarfafawa na Jima'a (0.236), kuma tana amfani da bayanai SADC na yanki don ba da sauye-sauye-bayani daga taimakon da aka dogara da haƙƙin mallaka waɗanda ke canza tsarin wutar lantarki.<ref>{{Cite web |title=Women, Gender and Development |url=https://www.developmenteducation.ie/media/documents/women_gender_dev.pdf |url-status=live}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
tq5qo9oawyzk3oje7ukgj4nj465ud2m
Iskandar Muda
0
148271
836097
822539
2026-05-15T05:01:15Z
CommonsDelinker
75
Removing [[:c:File:Iskandar_Muda,_potret_pada_2_April_2026.jpg|Iskandar_Muda,_potret_pada_2_April_2026.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 14 April 2026.
836097
wikitext
text/x-wiki
'''Iskandar Muda''' (1583?<ref>[http://www.aolsvc.worldbook.aol.com/wb/Article?id=ar724698 World Book article]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, accessed 4 January 2007</ref> – 27 Disamba 1636<ref name="Yusra">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref>) shi ne sultan na goma sha biyu na Acèh Darussalam, a ƙarƙashinsa masarautar ta kai ga mafi girman faɗin ƙasarta, inda ta zama ƙasa mafi ƙarfi da arziki a tsibiran [[Indonesiya|Indoneziya]] na yamma da Tekun Malacca.
"Iskandar Muda" a ma'anarsa ita ce "Alexander matashi," kuma ana yawan kwatanta nasarorinsa da na Alexander Babba.<ref name="Yusra2">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref> Baya ga nasarorin da ya samu na yaki, a lokacin mulkinsa, Aceh ta zama sananne a matsayin cibiyar duniya ta ilimin Musulunci da kasuwanci. Shi ne sarkin ƙarshe na Aceh wanda ya fito kai tsaye daga zuriyar namiji ta Ali Mughayat Syah, wanda ya kafa masarautar Aceh. Mutuwar Iskandar Muda ta nufin cewa gidan sarautar da ta kafa masarautar Aceh, wato Gidan Meukuta Alam, ta ƙare kuma aka maye gurbinta da wani gida na sarauta.
[[Fayil:Letter_to_James_I_from_Sultan_Iskandar_Muda_of_Aceh_in_1615.jpg|left|thumb|Wasika daga Iskandar Muda zuwa ga James I na [[Ingila]] a cikin 1615]]
== Bayanan da aka ambata ==
42ogk71clvxz1sn9vki8s2lhvdp5nog
Kiran Shah
0
148435
835863
824673
2026-05-14T14:03:37Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835863
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kiran Jethalal Shah''' MBE (an haife shi a ranar 28 ga watan Satumbar shekara ta 1956) ɗan wasan kwaikwayo ne na ƙasar Kenya kuma ɗan wasan kwaikwayo na biyu.
An haifi Shah a [[Nairobi]], Kenya a cikin a halin ilayen [[Indiya]]. Ya zauna a Kenya har sai ya kai shekara goma sha biyu, lokacin da ya koma Indiya tare da iyalinsa. Yayinda yake zaune a Indiya, ya zama mai sha'awar [[Fim|fina-finai]], kuma lokacin da iyalinsa suka koma Feltham, sai ya shiga cikin kasuwancin nunawa. Fim dinsa na farko shi ne ''Candleshoe'' (1977), a matsayin mai tsarawa. Lokacin da mai tsara wasan kwaikwayo Bob Anderson ya tambaye shi ya yi wasan kwaikwayo, an fara aikinsa.<ref name="guard-4jul2024" /> Shah ya taka rawar Bolum a cikin The People That Time Forgot (1977). <ref name="gwr-8apr2016">{{Cite web |date=8 April 2016 |title=Shortest stuntman |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/shortest-stuntman |access-date=4 July 2024 |website=[[Guinness World Records]]}}</ref>
Shah sau da yawa ana rikitar da shi da Deep Roy; dukansu 'yan wasan kwaikwayo ne na Kenya da aka haifa a Nairobi na zuriyar Indiya waɗanda suka fara fitowa a fim da talabijin a ƙarshen shekarun 1970.<ref name="ow-ken">{{Cite web |date=21 August 2013 |title=7 Brilliant Kenyan Actors Who Made it to Hollywood |url=https://owaahh.com/7-kenyans-who-made-it-to-hollywood/ |access-date=4 July 2024 |website=Owaahh |archive-date=28 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528205735/https://owaahh.com/7-kenyans-who-made-it-to-hollywood/ |url-status=dead }}</ref> Shi ne mafi ƙanƙanta a duniya bisa ga Guinness World Records . <ref name="gwr-8apr2016"/> Ya bayyana a matsayin ɗan wasan kwaikwayo a fina-finai 31 da 37 a matsayin mai ba da labari ko jiki biyu.
== Tsayawa, wasan kwaikwayo, da kuma aikin baya ==
Ya kasance a cikin fina-finai da yawa tun lokacin, kamar su ''Superman'' (1978), ''Superman II'' (1980), Raiders of the Lost Ark (1981), The Dark Crystal (1982), Return of the Jedi (1983), Legend (1985), Aliens (1986), The Sign of Four (1987), ''Bullseye!'' (1990), Braveheart (1995), da ''Titanic'' (1997) inda ya ninka dukkan yara a cikin fim din.
Ya fito a matsayin jarumi mai ban dariya ko kuma wanda ya tsaya a cikin shirin fim ɗin The Lord of the Rings da kuma shirin The Hobbit. Shi ne jarumin da ya fi kowa a cikin fim ɗin Elijah Wood a matsayin Frodo,[1] kodayake ya ninka sau biyu a duk sauran manyan fina-finan hobbits, kasancewarsa kaɗai mai iya yin wasan kwaikwayo. Ya ninka Bilbo Baggins sau biyu kamar yadda Martin Freeman ya taka (a cikin The Hobbit: An Unexpected Journey, The Hobbit: The Desolation of Smaug, da The Hobbit: The Battle of the Five Armies) da Ian Holm (The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring).[2] Shi ne ɗaya daga cikin 'yan wasan kwaikwayo uku kacal da suka taka rawar da ta fi shahara a cikin fina-finan Hobbit.
== Ayyukan halayyar mutum ==
Matsayinsa mafi mahimmanci shine a cikin Tarihin Narnia: Zaki, Maƙaryaci da Wutar, inda ya buga Ginarrbrik . Ya kuma nuna wani dan tsibirin Andaman a cikin fim din Sherlock Holmes The Sign of Four, da kuma dodon da ya fito daga zanen kuma ya kai farmaki ga Natasha Richardson a cikin fim ɗin ''Gothic'' na 1986. Baya ga ninka Martin Freeman a matsayin Bilbo a cikin The Hobbit: An Unexpected Journey, ya kuma bayyana a matsayin Goblin Scribe .
Shah ya bayyana a matsayin mutum mai ban mamaki a cikin Steven Moffat da aka rubuta "Saurari", karo na huɗu na jerin Doctor Who na takwas, kuma kashi na 2 na jerin 10 a matsayin Emojibot 1 a cikin "Smile".<ref>{{Cite web |title=The making of Smile - Smile: Behind the Scenes - Smile, Series 10, Doctor Who - BBC One |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p050zh8s/p050zgpx |access-date=2018-04-23 |website=BBC |language=en-GB}}</ref>
Shah ya bayyana a cikin 2015 ''Star Wars: The Force Awakens'', a matsayin Teedo, ƙaramin, mai cin hanci da rashawa wanda ke yawo a duniyar Jakku mai zurfi a Luggabeast.
== Waƙoƙi ==
Baya ga kasancewa ɗan wasan kwaikwayo da kuma ɗan wasan kwaikwayo, Kiran kuma mawaki ne. An buga [[Waƙa|waƙoƙi]] a Burtaniya da Amurka, kuma ya dogara ne akan tunanin kansa, ji, da abubuwan da ya samu.
== Filmography (zaɓaɓɓu) ==
* Mutanen da suka manta (1977) a matsayin Bolum <ref name="gwr-8apr2016"/>
* Raiders of the Lost Ark (1981) a matsayin Abu
* The Dark Crystal (1982) a matsayin Ƙarin Mai wasan kwaikwayo <ref name="guard-4jul2024" />
* Star Wars: Episode VI - Komawar Jedi (1983) a matsayin Ewok / EG-6
* Greystoke: Labarin Tarzan, Ubangiji na Apes (1984) a matsayin Firayim Minista <ref name="cnn-25sep2000" />
* ''Labari'' (1985) a matsayin Blunder <ref name="guard-4jul2024" />
* ''Gothic'' (1986) a matsayin Fuseli Monster <ref name="cnn-25sep2000" />
* ''Sherlock Holmes: Alamar Hudu'' (1987) a matsayin Tonga
* ''Labaran Baron Munchausen'' (1988) a matsayin Mataimakin Mai Kashewa <ref name="guard-4jul2024" />
* ''Bullseye!'' (1990) a matsayin Little Boss a Auction
* Black Beauty (1994) a matsayin mutum tare da Tambourine (ba a san shi ba)
* ''Harry Potter da Dutsen Falsafa'' (2001) a matsayin Goblin (ba a san shi ba)
* Lord of the Rings trilogy (2001-2003) a matsayin sikelin ninki biyu ga Elijah Wood a matsayin Frodo . <ref name="guard-4jul2024" />
* ''Mataki Mafi Girma'' (2002) a matsayin Luk
* Tarihin Narnia: Zaki, Maƙaryaci da Kayan kwalliya (2005) a matsayin Ginarrbrik <ref name="guard-4jul2024" />
* Dork of the Rings (2006) a matsayin kansa
* The Passion (2008) a matsayin Yahuza
* Harvey Putter da Ridiculous Premise (2010) a matsayin Dumpy the Houseschmuck
* ''Mai Girma'' (2011) a matsayin Mafi Girma
* ''Kong Curling'' (2011) a matsayin Pepsimannen
* Tsoro mai ban sha'awa na komai (2012) a matsayin karamin mutum a cikin Duvet
* ''The Hobbit: Tafiyar da ba a tsammani ba'' (2012) a matsayin Goblin Scribe
* Doctor Who: "Sauraro" (2014) a matsayin Figure, "Smile" (2017) a matsayin Emojibot
* Star Wars: Episode VII - The Force Awakens (2015) a matsayin Teedo
* The Throbbit (2015) a matsayin kansa
* Rogue One (2016) a matsayin Oolin Musters (ba a san shi ba)
* ''Star Wars: Kashi na takwas - Jedi na ƙarshe'' (2017) a matsayin Neepers Panpick
* Solo: A Star Wars Story (2018) a matsayin Karjj
* Star Wars: The Rise of Skywalker (2019) a matsayin Nambi Ghima <ref name="cnn-25sep2000" />
* Al'adun Bayyanawa (2020) kamar yadda kansa, Fim: "Zaki, Maƙaryaci, da Kayan tufafi"
* <nowiki><i id="mwASk">Andor</i></nowiki> (jerin talabijin) (2022) a matsayin Granik <ref name="guard-4jul2024" />
* ''Akwai Wani abu a cikin Barn'' (2023) a matsayin babban elf
== Daraja da kyaututtuka ==
A cikin girmamawar Ranar haihuwar Sarki ta 2024, an nada Shah a matsayin [[Order of the British Empire|memba na Order of the British Empire]], don hidimomi ga masana'antar fina-finai.
== Bayanan da aka ambata ==
.}
== Ƙarin karantawa ==
* {{Cite web |last=Thomas Page |date=25 Sep 2020 |title=Kiran Shah: The hero with a thousand faces |url=https://www.cnn.com/style/article/kiran-shah-profile-spc-intl/index.html |website=CNN}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1956]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pxh8fkv4pu6rh0fz4jx97oirzyvx4kc
Khichdi
0
149113
835857
829556
2026-05-14T13:02:43Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835857
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''''Khichdi''''' ko '''''khichri''''' ( Urdu , Hindi , , Bengali , [[Odia]] : ଖେଚୁଡି, [[Bhojpuri]] : 𑂎𑂲𑂡𑂩𑂲, <small>romanized :</small> Khēcharē) abinci ne da ake ci a Kudancin Asiya wanda aka yi da shinkafa da lentil ( ''dal'' ) tare da bambance-bambancen abinci iri-iri. Bambancin abincin sun haɗa da [[Maiwa|''bajra'']] da mung <nowiki><i id="mwOA">dal</i></nowiki> ''khichri'' . A [[al'adun Indiya]], a yankuna da dama, musamman a yankunan arewa, ana ɗaukarsa a matsayin ɗaya daga cikin abinci mai ƙarfi na farko da jarirai ke ci. <ref name="Khichdicomfortfood">{{Cite web |last=Gandhi |first=Malar |date=15 April 2012 |title=Khichdi–A Comfort Food – India Currents |url=http://www.indiacurrents.com/articles/2012/04/15/khichdi-comfort-food |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130216062547/http://www.indiacurrents.com/articles/2012/04/15/khichdi-comfort-food |archive-date=16 February 2013 |access-date=1 January 2015}}</ref>
== Etymology da haruffan rubutu ==
[[Fayil:Yummy_Sabudana_Khichdi.jpg|thumb|220x220px|''Sabudana khichri'' sanannen abinci ne a lokacin azumin Shivratri ko Navratri .]]
Kalmar ''Khichdī'' ta samo asali ne daga [[Sanskrit]] {{Lang|sa|खिच्चा}} ''{{Transl|hi|ISO|khiccā}}'', <ref name="Oxford University Press">{{Cite book|last=R. S. McGregor}}</ref> abincin shinkafa da wake. <ref>{{Cite book|last3=Monier Monier-Williams}}</ref>
Ana iya lura da wani bambancin fassara a cikin harafi na uku a cikin kalmar ''khicṛī'' . Sautin shine retroflex flap [ ɽ ], wanda aka rubuta da [[Harshen Hindu|Hindi]] tare da harafin Devanagari ⟨ {{Lang|hi|ड़}} ⟩, kuma a cikin rubutun Urdu tare da harafin Perso-Larabci ⟨ {{Lang|ur|{{nq|[[Ṛe|ڑ]]}}}} ⟩. A cikin ilimin tsarin sauti na Hindustani, asalin tushen murfin retroflex shine /ɖ / lokacin da ya faru tsakanin wasula. <ref>{{Cite book|last3=Colin Masica}}</ref> Saboda haka a cikin Devanagari harafin ⟨ {{Lang|hi|ड}} ⟩, wakiltar {{IPA|/ɖ/}}, an daidaita shi don rubutawa {{IPA|/ɽ/}} ta hanyar ƙara diacritic a ƙarƙashinsa. A cikin rubutun Urdu, an wakilci ingancin sautin murfin ta hanyar daidaita harafin ⟨ {{Lang|ur|{{nq|[[Resh|ر]]}}}} ⟩, wakiltar {{IPA|/r/}}, tare da ƙara diacritic a sama da shi don nuna ingancin retroflex. Faɗuwar wannan baƙaƙe a cikin kalmar {{Transl|hi|ISO|khicṛī}} ya haifar da wasu haruffa guda biyu a Turanci: ''khichri'', wanda ke nuna tsarin sauti, da ''khichdi'', wanda ke nuna asalinsa.
== Tarihi ==
Sarkin Girka Seleucus a lokacin yakin neman zabensa a Indiya (305-303 BC), ya ambaci cewa shinkafa mai hatsi ta shahara sosai tsakanin mutanen yankin Indiya. <ref name="Khichdicomfortfood"/> [[Strabo]] ya kuma lura cewa abincin Indiya ya ƙunshi shinkafar porridge da abin sha da aka yi da shinkafa, wanda a yanzu ake kira arak . Matafiyin Morocco [[Ibn Battuta]] ya ambaci ''khichdi'' a matsayin abinci a Indiya wanda aka yi da shinkafa da wake mung, a lokacin zamansa a kusan shekara ta 1350. <ref>{{Cite web |last=Husain |first=Mabdi |date=1976 |orig-date=1953 |title=Rehla of Ibn Battuta |url=https://archive.org/stream/TheRehlaOfIbnBattuta/231448482-The-Rehla-of-Ibn-Battuta_djvu.txt |access-date=21 March 2015 |website=Internet Archive}}</ref> An bayyana ''khichdi'' a cikin rubuce-rubucen Afanasiy Nikitin, wani ɗan ƙasar Rasha wanda ya yi tafiya zuwa yankin Indiya a ƙarni na 15. Ya shahara sosai a tsakanin [[Mughal Empire|Mughals]], musamman Jahangir . ''Ain-i-Akbari'', wani takarda na ƙarni na 16 wanda wakilin Sarkin Akbar na Mughal, Abu'l Fadl, ya rubuta, ya ambaci girke-girke na ''khichdi'', wanda ya ba da bambance-bambance bakwai. Akwai wani labari game da khichdi wanda ya nuna Akbar da mai ba shi shawara a kotu, Birbal . <ref name="Cooking the Khichidi">{{Cite web |title=Cooking The Khichdi is one of Birbal Stories. |url=http://www.english-for-students.com/Cooking-The-Khichdi.html |access-date=1 January 2015 |website=English for Students |archive-date=21 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220221085832/http://www.english-for-students.com/Cooking-The-Khichdi.html |url-status=dead }}</ref>
Ana tsammanin abincin Ingila da Indiya na kedgeree ya samo asali ne daga khichri. <ref name="Spotted Dog 1997, p. 12">Anne Chotzinoff Grossman and Lisa Grossman Thomas (1997) ''Lobscouse and Spotted Dog; Which It's a Gastronomic Companion to the Aubrey/Maturin Novels'', Norton, p. 12. {{ISBN|978-0-393-32094-7}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Smith |first=Delia |title=Buttery Kedgeree |url=http://www.deliaonline.com/recipes/buttery-kedgeree,1284,RC.html |access-date=2008-03-10 |website=Delia Smith's Complete Cookery Course}}</ref>
== Bambancin yanki ==
Khichdi abinci ne mai matuƙar shahara a faɗin [[Geology na yankin Indiya|ƙasar Indiya]] wanda ya ƙunshi [[Bangladesh]], [[Pakistan]], [[Nepal]] da [[Sri Lanka]] . Ana kuma shirya abincin sosai a [[Jihohi a Tarayyar Indiya|jihohin Indiya]] da yawa, kamar Punjab, [[Haryana]], [[Rajasthan]], [[Karnataka]], [[Telangana]], [[Madhya Pradesh]], [[Gujarat]], [[Tamil Nadu]], [[Andhra Pradesh]], [[Bengal ta Yamma|West Bengal]], [[Assam]], [[Bihar]], [[Jharkhand]], [[Uttar Pradesh]], [[Odisha]], da [[Maharashtra]] . <ref name="Chatterjee 2017">{{Cite web |last=Chatterjee |first=Priyadarshini |date=2017-02-10 |title=From Kashmir to Karnataka, khichdi is the one true underestimated food of India |url=https://scroll.in/magazine/823997/from-kashmir-to-karnataka-khichdi-is-the-one-true-underestimated-food-of-india |access-date=2017-02-10 |website=Scroll.in}}</ref> Ana ƙara kayan lambu kamar su farin kabeji, dankali, da wake kore . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2024)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
'Yan Hindu, galibi daga arewa/arewa maso yamma, waɗanda ke guje wa cin hatsi yayin azumi, suna cin Sabudana khichri da aka yi da [[Mai hikima|sago]] . A kudancin Indiya, duk da haka, kalmar ''khichri'' ba ta da farin jini sosai. Yayin da mutanen yankunan Tamil Nadu da Andhra ke dafa ''Pongal'', kuma mutanen Kannada suna dafa ''{{Transl|hi|ISO|Huggi}}'' wanda ake kira mung dal khichdi da ''{{Transl|hi|ISO|Bisi bele bhath}}'', wani nau'in wake na kurciya da kayan lambu, Keralites ba su da irin wannan abincin. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2024)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
A yankin Bhojpuri, ana cin Khēcharē musamman a [[Asabar|ranar Asabar]] a matsayin al'ada. Kowanne gida yana dafa Khēcharē sannan ya miƙa shi ga Sanee Devta sannan ya ɗauka a matsayin parsadee .
Khichdi shine abin da ya jawo hankalin Anglo-Indiya kedgeree <ref name="Spotted Dog 1997, p. 12">Anne Chotzinoff Grossman and Lisa Grossman Thomas (1997) ''Lobscouse and Spotted Dog; Which It's a Gastronomic Companion to the Aubrey/Maturin Novels'', Norton, p. 12. {{ISBN|978-0-393-32094-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-393-32094-7|<bdi>978-0-393-32094-7</bdi>]]</ref> ''Khichdi'' sanannen abinci ne na gargajiya a Haryana, musamman a yankunan karkara. Ana yin ''Haryanvi khichdi'' ne daga gero da mung ''dal'' (wake mung da aka raba) a niƙa a turmi ( ''unkhal'' ), kuma galibi ana cin sa ta hanyar haɗawa da ''ghee'' mai ɗumi ko ''lassi'', ko ma yogurt. Wani lokaci, ana haɗa [[Sorghum|''jowar'']] da ''bajra'' da ''mung dal'' . <ref name="HarKhichdi4" />
Al'ummar Musulmin Hyderabad, ta tsohuwar Jihar Hyderabad, a yankunan Telangana, Marathwada, da Kalyana-Karnataka na yanzu, suna yin khichdi a matsayin abincin karin kumallo na yau da kullun, kuma muhimmin ɓangare ne na abincin Hyderabad . [1] Ana kiran abincin khichri, kheema, khatta, ko wasu nau'ikan da suka canza, waɗanda aka sanya wa suna bayan sassa uku na abincin, Khichri, naman sa da aka niƙa, da miya mai tsami, wanda aka yi da tamarind da ridi. [2]
''Khichra'' tana kama da ''haleem'', abincin nama, yayin da ''khichra'' abinci ne na masu cin ganyayyaki da shinkafa da hatsi ko lentil, ba tare da kayan ƙanshi ba.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
pik1cl7c323hcvzscqjc659xghytg7q
Kungiyar kwallon kafa ta Najeriya
0
149191
835998
829980
2026-05-14T21:24:21Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835998
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kungiyar kwallon kafa ta kwakwalwa ta [[Najeriya]] ita ce '''Kungiyar kwallon kafa ta Najeriya''' wacce ke wakiltar tawagar a gasa ta kasa da kasa. An ƙaddamar da shirin na ƙungiyar ƙasa a cikin 2012, amma tun daga 2016 ƙungiyar ba ta taɓa buga wasan ƙasa da ƙasa ba. An shirya wasanni da yawa amma batutuwa sun taso kuma tawagar ba ta iya tafiya don waɗannan wasannin ba.
Abubuwan da suka faru sun faru a bayan fage don tallafawa tawagar kasa, gami da karbar bakuncin gasar a Filin wasa na kasa, Legas a watan Yulin 2016. A wannan shekarar, Najeriya kuma tana neman yiwuwar kirkirar tawagar mata ta kasa.
== Tarihi ==
[[Power Eagles Cerebral Palsy]] (CPFAN) tana kula da tawagar kasa.<ref>{{Cite web |title=Our Members — CP Football |url=http://www.ifcpf.com/our-members |access-date=25 August 2016 |website=IFCPF}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2016-08-11 |title=Cerebral Palsy to feature as demonstration sport at 19th Sports Festival |url=http://reporters365.com/2016/08/92290/cerebral-palsy-to-feature-as-demonstration-sport-at-19th-sports-festival/ |access-date=2016-08-27 |website=Reporters365...}}</ref> Kocin tawagar kasa a shekarar 2015 da 2016 shi ne [[Gbenga Dosumu]] . <ref name=":4"/><ref name=":5">{{Cite web |title=Cerebral Palsy Football Berths In Lagos {{!}} |url=http://leadership.ng/sports/414407/cerebral-palsy-football-berths-in-lagos |access-date=2016-08-27 |language=en-us}}</ref> A shekara ta 2015, manajan kungiyar shine [[Adegboyega Ganiyu]] . <ref name=":7" />
An fara buga wasan ne a Najeriya a shekarar 2012 a karkashin jagorancin [[Nigeria Paralympics Committee|Kwamitin Wasannin Wasannin Wasano na Najeriya]] (NPC). <ref name=":1"/><ref name=":6">{{Cite web |title=Ikpea asks for support for cerebral palsy sportsmen {{!}} Nigeria Newspapers |url=http://breaking.com.ng/nigeria/ikpea-asks-for-support-for-cerebral-palsy-sportsmen/ |access-date=2016-08-27}}</ref> Kwallon ƙafa na ƙwaƙwalwa yana da iyakantaccen kasancewar a Afirka a cikin 2015, tare da wasan kawai ana buga shi a Najeriya, Afirka ta Kudu, Tunisia, Ghana da Saliyo. A watan Afrilu na shekara ta 2015, an gudanar da bita na horarwa a kasar don kokarin ci gaba da bunkasa wasanni. .<ref>{{Cite web |title=2016 - Coach Education Workshops — CP Football |url=http://www.ifcpf.com/development/2016-coach-education-workshops |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160815220130/http://www.ifcpf.com/development/2016-coach-education-workshops |archive-date=2016-08-15 |access-date=2016-08-27 |website=www.ifcpf.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Nigeria has membership of IFCPF — CP Football |url=http://www.ifcpf.com/news/nigeria-has-membership-of-ifcpf |access-date=2016-08-27 |website=www.ifcpf.com}}</ref>
A shekara ta 2016, tawagar kasa ba ta aiki yayin da shugabanci ya yi ƙoƙarin kafa wasannin kasa da kasa. Ba su da wasannin kasa da kasa a tarihin su. Wasan har yanzu yana kan matakin ci gaba a matakin kasa.<ref name=":9">{{Cite web |title=Worldwide Reach — CP Football |url=http://www.ifcpf.com/development/worldwide-reach |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818145854/http://www.ifcpf.com/development/worldwide-reach |archive-date=18 August 2016 |access-date=2016-08-27 |website=www.ifcpf.com}}</ref> An gudanar da gasar kwana uku a watan Yulin 2016 a Filin wasa na kasa, Legas tare da kungiyoyi hudu da suka halarci. Wadannan kungiyoyi sun hada da Team Balo ldi-Araba, Team Rev. Sam lkpea, Team Premier Lotto da Team Ajadi Lawa.<ref name=":4"/><ref name=":3">{{Cite web |title=CP Football Association of Nigeria hold 3 day tournament — CP Football |url=http://www.ifcpf.com/news/cp-football-association-of-nigeria-hold-3-day-tournament |access-date=2016-08-27 |website=www.ifcpf.com}}</ref> Rev. Samuel Ikpea Football ne ya lashe gasar.<ref>{{Cite web |title=Ikpea FC Win Cerebral Palsy Tourney - SportsDay |url=http://sportsdayonline.com/ikpea-fc-win-cerebral-palsy-tourney/ |access-date=2016-08-27 |website=sportsdayonline.com}}</ref> Wannan gasar ta kasa ta amince da ita ta Ƙungiyar Ƙwallon ƙafa ta Cerebral Palsy . <ref>{{Cite web |date=2016 |title=National Championships 2015 |url=http://www.ifcpf.com/tournaments/national-championships-2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817012702/http://www.ifcpf.com/tournaments/national-championships-2015 |archive-date=17 August 2016 |access-date=28 August 2016 |website=CP Football}}</ref> Najeriya kuma tana neman ƙirƙirar ƙungiyar CP ta mata a cikin 2016. <ref name=":4" />
== Cerebral Palsy 7-Aside Football Association of Nigeria ==
[[Cerebral Palsy 7-Aside Football Association of Nigeria]] (CPFAN) tana kula da gudanar da wasanni a Najeriya. <ref name=":1"/> An kafa CPFAN a cikin shekara ta 2012. Sun zama mambobi ne na IFCPF a hukumance a farkon 2015 . <ref name=":2"/> [[Jude Uwazie]] shine Shugaban kungiyar kuma Shugaban kungiyar <ref name=":7" /> kuma [[Sam Ikpea]] mai ba da shawara na kasa. <ref name=":4">{{Cite web |title=Cerebral Palsy Football Tourney Gets Date - SportsDay |url=http://sportsdayonline.com/cerebral-palsy-football-tourney-gets-date/ |access-date=2016-08-27 |website=sportsdayonline.com}}</ref><ref name=":6"/>
== Matsayi ==
A cikin 2016, IFCPF tana aiki sosai wajen ƙoƙarin haɓaka tsarin matsayi na yanki don Afirka. Kungiyar ta cancanci matsayi da zarar an inganta wannan tsarin sosai.<ref name="africa">{{Cite web |title=Africa Ranking — CP Football |url=http://www.ifcpf.com/ranking/africa-regional-rankings |access-date=25 August 2016 |website=CP Football |archive-date=18 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818144016/http://www.ifcpf.com/ranking/africa-regional-rankings |url-status=dead }}</ref><ref name="world">{{Cite web |title=Africa Ranking — CP Football |url=http://www.ifcpf.com/ranking |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150726005409/http://www.ifcpf.com/ranking |archive-date=26 July 2015 |access-date=25 August 2016 |website=CP Football}}</ref>
== Manazarta ==
nxvpxrmkqcgvbx63a3e97gkhh3mg33g
Barry Ditewig
0
149210
835908
830030
2026-05-14T18:24:14Z
Filmwijker
22288
/* Aikin kulob */
835908
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Barry Ditewig''' ( ; an haife shi a ranar 14 ga Oktoba 1977) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasar Holland wanda ya taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]].<ref>"Ditewig verlicht personele problemen ADO". Voetbalzone.nl (in Dutch). 7 August 2009. Retrieved 30 September 2010.</ref><ref>Voormalige Veendam-keeper Ditewig hangt handschoenen definitief aan de wilgen". RTV Noord (in Dutch). 5 September 2019. Retrieved 30 October 2020.</ref>
== Aikin kulob ==
Ditewig ya fara aikinsa a [[SC Heerenveen]], daga baya kuma ya buga kakar wasa biyu a FC Emmen. Bayan kakar wasa biyu a Drenthe da kuma ɗan gajeren lokaci a ƙungiyar 'yan wasa ta SC Joure, ya je ya buga kakar wasa biyar masu nasara a BV Veendam inda shi ne mai tsaron gida na farko. Duk da haka, a shekara ta 2009, an gaya masa cewa ba za a tsawaita kwangilarsa ba. Ya zaɓi ya buga wa ƙungiyar VVCS wasa, ƙungiyar da ke ƙoƙarin samun 'yan wasa ba tare da kwangila ba a wata ƙungiya. Bayan wasu kyawawan ayyuka, ADO Den Haag, wanda ya sami matsala wajen neman masu tsaron gida, ya zaɓi ya sayi Ditewig.
A shekara ta 2010, Ditewig ya sanya hannu da Achilles '29, ƙungiyar 'yan wasa masu son shiga gasar Topklasse, sabuwar ƙungiya ta uku a ƙwallon ƙafa ta Holland. Ditewig ya lashe gasar Topklasse a kakar wasa ta biyu da kuma kambun mafi kyawun ƙungiyar 'yan wasa ta Netherlands a kan SV Spakenburg da ci 3-0 da kuma 0-2.
A shekarar 2016, Ditewig ya koma MVV Alcides . Daga kakar wasa ta 2018-19, ya buga wa [[ONS Sneek]] wasa. Ya yi ritaya daga kwallon kafa a watan Satumba na 2019.
== Kwallon kafa ta waje ==
Baya ga ƙwallon ƙafa, Ditewig ƙwararren mai tausa ne a wasanni kuma ya yi karatun motsa jiki a makarantar Hogeschool Arnhem Nijmegen.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1977]]
tw4ppq52vpefpcsyhresalgnrhayg4a
Mozes Adams
0
149419
835913
830721
2026-05-14T19:19:22Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345857583|Mozes Adams]]"
835913
wikitext
text/x-wiki
'''Mozes Adams''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 21 ga Yuli 1988 a [[Saminaka]], kudancin [[Kaduna (jiha)|Jihar Kaduna]], [[Najeriya]] ) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] . Adams yana buga tsakiya a tsakiya kuma ya buga wasa na ƙarshe a KVC Westerlo a [[Beljik|Belgium]] .
== Sana'a ==
Ya koma a ranar 2 ga Janairun 2007 daga [[Ranchers Bees F.C.|Ranchers Bees]] zuwa KVC Westerlo . A lokacin rani na 2012, Westerlo ya sake shi kuma ya yi horo tare da R. Cappellen FC Bayan kakar wasa da ke fama da matsalar gwiwa, ya sanya hannu a farko a lokacin bazara na 2013 don R. Cappellen FC a watan Janairun 2015, Moses ya koma kungiyar Ironi Tiberias daga [[Isra'ila]] . <ref>{{Cite web |last=Nigeria |first=Media |date=2018-06-07 |title=Biography Of Mozes Adams (Footballer) |url=https://www.medianigeria.com/biography-of-mozes-adams-footballer/ |access-date=2022-07-27 |website=Media Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Adams ya kasance memba na ' yan ƙasa da shekaru 20 na Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta 2007 a Kanada . [1]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
[[Rukuni:Webarchive template wayback links]]
27dl4mb45grc2h05d44hkaw736s9n7h
835914
835913
2026-05-14T19:19:54Z
Sardeeq
39275
835914
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mozes Adams''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 21 ga Yuli 1988 a [[Saminaka]], kudancin [[Kaduna (jiha)|Jihar Kaduna]], [[Najeriya]] ) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] . Adams yana buga tsakiya a tsakiya kuma ya buga wasa na ƙarshe a KVC Westerlo a [[Beljik|Belgium]] .
== Sana'a ==
Ya koma a ranar 2 ga Janairun 2007 daga [[Ranchers Bees F.C.|Ranchers Bees]] zuwa KVC Westerlo . A lokacin rani na 2012, Westerlo ya sake shi kuma ya yi horo tare da R. Cappellen FC Bayan kakar wasa da ke fama da matsalar gwiwa, ya sanya hannu a farko a lokacin bazara na 2013 don R. Cappellen FC a watan Janairun 2015, Moses ya koma kungiyar Ironi Tiberias daga [[Isra'ila]] . <ref>{{Cite web |last=Nigeria |first=Media |date=2018-06-07 |title=Biography Of Mozes Adams (Footballer) |url=https://www.medianigeria.com/biography-of-mozes-adams-footballer/ |access-date=2022-07-27 |website=Media Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Adams ya kasance memba na ' yan ƙasa da shekaru 20 na Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekaru 20 ta 2007 a Kanada . [1]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
[[Rukuni:Webarchive template wayback links]]
ota5ehse101sbyz1qd1jrk3v3n6h2sb
Kevin Kerr (ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Scotland)
0
149528
835849
831009
2026-05-14T12:18:50Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835849
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kevin Kerr''' (an haife shi a ranar 12 ga Janairu 1989) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan tsakiya]] . An haife shi a Jamus, ya buga wasanni biyu a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Scotland 'yan ƙasa da shekara 21 .
== Tarihin Rayuwa ==
Kerr ɗan wani soja ɗan ƙasar Scotland ne na rundunar sojojin Birtaniya a Jamus kuma uwa 'yar Ingila. A mafi yawan lokuta ya girma a [[Bielefeld]] inda ya fara aikinsa na ƙwallon ƙafa. <ref>{{Cite web |date=13 July 2009 |title=Rübes legitimer Nachfolger |url=http://www.nw-news.de/sport/dsc_arminia/3027537_Ruebes_legitimer_Nachfolger.html |access-date=14 April 2011 |publisher=nw-news.de |language=German}}</ref>
== Aikin kulob ==
Bayan ya buga wa ƙungiyar 'yan wasa ta VfL Theesen wasa a Bielefeld, ya koma ƙungiyar matasa ta Arminia Bielefeld a lokacin bazara na 2003. A ranar 7 ga Janairun 2009, ya sanya hannu kan kwangilar ƙwararru da Arminia Bielefeld har zuwa 2011. Har ila yau, ya ci gaba da bugawa ƙungiyar ta biyu wasa.
A ranar 20 ga Maris 2010, Kerr ya fara buga wasa a gasar Bundesliga ta 2. a lokacin wasan Ostwestfalen. Ya sanya hannu a AGOVV Apeldoorn na Eerste Divisie na Netherlands a watan Janairun 2012 bayan kwangilarsa a Bielefeld ta kare a bazarar da ta gabata.
Bayan da AGOVV Apeldoorn ta ayyana fatara kuma dukkan 'yan wasanta suka zama 'yan wasa masu 'yanci, Kerr ya koma Jamus ya buga wasanni 19 ya kuma zura kwallaye 4 ga SC Wiedenbrück na Fußball-Regionalliga West .
A ranar 2 ga Afrilu 2013, bayan ya bar SC Wiedenbrück, Kerr ya sanya hannu da Pittsburgh Riverhounds na USL Pro, rukuni na uku na tsarin ƙwallon ƙafa na Amurka . <ref name="PLAYER NEWS AND NOTES: MIDFIELD MAESTROS!">{{Cite web |last=Esposito |first=Chris |title=PLAYER NEWS AND NOTES: MIDFIELD MAESTROS! |url=http://steelarmypgh.com/2013/04/player-news-and-notes-midfield-maestros/ |access-date=3 April 2013 |publisher=Steel Army }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya fara buga wa Riverhounds wasa a ranar 13 ga Afrilu 2013 a wasan da suka sha kashi da ci 2-1 a hannun Harrisburg City Islanders, wasa na farko da aka taɓa yi a filin wasa na Highmark . <ref name="Harrisburg City Islanders at Pittsburgh Riverhounds 2:1">{{Cite web |title=Harrisburg City Islanders at Pittsburgh Riverhounds 2:1 |url=http://www.uslsoccer.com/scripts/runisa.dll?M2:gp::72013+Elements/Display+E+47107+Stats/+3684678 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130616075016/http://www.uslsoccer.com/scripts/runisa.dll?M2:gp::72013+Elements/Display+E+47107+Stats/+3684678 |archive-date=16 June 2013 |access-date=20 April 2013 |publisher=USL Pro}}</ref> A wasan da ya biyo baya, Kerr ya zura kwallonsa ta farko ga Riverhounds a wasan da suka sha kashi da ci 2-1 a hannun Dayton Dutch Lions . <ref name="Pittsburgh Riverhounds at Dayton Dutch Lions 1:2">{{Cite web |title=Pittsburgh Riverhounds at Dayton Dutch Lions 1:2 |url=http://www.uslsoccer.com/scripts/runisa.dll?M2:gp::72013+Elements/Display+E+47107+Stats/+3684686 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130630133108/http://www.uslsoccer.com/scripts/runisa.dll?M2:gp::72013+Elements/Display+E+47107+Stats/+3684686 |archive-date=30 June 2013 |access-date=25 April 2013 |publisher=USL Pro}}</ref>
Bayan kakar wasa biyu ta farko da ya yi da ƙungiyar, inda ya buga wasanni 47 kuma ya zira kwallaye biyar da kuma taimakawa biyu, Kerr ya sanya hannu kan sabuwar kwangila don ci gaba da zama a ƙungiyar a kakar wasa ta USL Pro ta 2015. <ref name="Returns">{{Cite web |title=Kevin Kerr Returns to Riverhounds |url=http://riverhounds.com/home/861101.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207005314/http://riverhounds.com/home/861101.html |archive-date=7 February 2015 |access-date=6 February 2015 |publisher=Pittsburgh Riverhounds}}</ref> A wasan farko na kakar wasa, Kerr ya yi nasarar cin kwallaye uku a karon farko ga ƙungiyar a wasan da suka doke abokan hamayyarsu a jihar Harrisburg City Islanders da ci 5-2. <ref name="Pittsburgh vs. Harrisburg">{{Cite web |title=Pittsburgh vs. Harrisburg |url=http://www.uslsoccer.com/liveStats/v2/soccer/index.dbml?GAME_STAT_ID=1965469&db_oem_id=32800 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402134033/http://www.uslsoccer.com/liveStats/v2/soccer/index.dbml?GAME_STAT_ID=1965469&db_oem_id=32800 |archive-date=2 April 2015 |access-date=29 March 2015 |publisher=USL}}</ref> Gabaɗaya, Kerr ya zira kwallaye goma a wasanni 26 da ya buga a gasar USL ta 2015. <ref name="2015 Stats">{{Cite web |title=2015 Stats |url=http://www.uslsoccer.com//ViewContent.dbml?DB_OEM_ID=32800&CONTENT_ID=1214065 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914161553/http://www.uslsoccer.com//ViewContent.dbml?DB_OEM_ID=32800&CONTENT_ID=1214065 |archive-date=14 September 2015 |access-date=20 February 2016 |publisher=USL}}</ref>
A ranar 29 ga Yuni 2019, Kerr ya samu taimakon taimako sau biyu a kan Birmingham Legion FC . Taimakon farko da ya bayar, wanda shi ne na 26 da ya bayar ga Riverhounds, ya kafa sabon tarihi a tarihin kulob din a wannan kididdigar. <ref name="Hounds Hammer Birmingham">{{Cite web |title=Hounds Hammer Birmingham, 4-1 |url=https://www.riverhounds.com/news_article/show/1032051 |access-date=11 July 2019 |publisher=Pittsburgh Riverhounds SC}}</ref>
A ranar 23 ga Janairu 2020, Kerr ya sanar da yin ritaya a hukumance kuma ya shiga cikakken ma'aikacin Riverhounds' Academy. <ref>{{Cite web |date=23 January 2020 |title=Kevin Kerr retires as professional player, joins Riverhounds Academy full-time staff |url=https://www.riverhounds.com/news/2020/01/23/kevin-kerr-retires-as-professional-player-joins-riverhounds-academy-full-time-staff/ |access-date=16 June 2022 |website=riverhounds.com}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A farkon shekarar 2009, Billy Stark ya kira Kerr zuwa sansanin horar da 'yan wasan ƙwallon ƙafa na ƙasa da shekara 21 na Scotland a karon farko bayan ya bayyana sha'awarsa ta wakiltar Scotland. [1] Kerr ya yi watsi da damar shiga sansanin 'yan wasan ƙwallon ƙafa na Jamus don wakiltar Scotland. Lokacin da yake ɗan shekara 16, an aika masa da wasiƙa da ke gayyatar Kerr ya shiga ƙungiyar Scotland amma ƙungiyar da aka tura ta ta ce ba ta taɓa samun wasiƙar ba. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
774ecib61yjt693nbu4f6lysk0vdjk7
Lucas Pratto
0
149824
836176
832170
2026-05-15T10:40:53Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836176
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lucas David Pratto''' (Spanish pronunciation: [ˈlukas daˈβið ˈpɾato]; an haife shi a 4 Yuni 1988) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Argentina wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba na kulob din Coquimbo Unido na Chile .{{IPA|es|ˈlukas daˈβið ˈpɾato}}{{IPA|es|ˈlukas daˈβið ˈpɾato}}{{IPA|es|ˈlukas daˈβið ˈpɾato}}
An bayyana Pratto a matsayin mai dabara mai ban mamaki da kuma kula da kwallon ga mai kunnawa mai ƙarfi.<ref name="fage">{{Cite web |date=11 December 2014 |title=Conheça o atacante argentino Lucas Pratto, novo reforço do Galo |trans-title=Meet Argentine forward Lucas Pratto, new signing of Galo |url=http://globoesporte.globo.com/platb/futebolargentino/2014/12/11/conheca-o-atacante-argentino-lucas-pratto-novo-reforco-do-galo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151210215539/http://globoesporte.globo.com/platb/futebolargentino/2014/12/11/conheca-o-atacante-argentino-lucas-pratto-novo-reforco-do-galo/ |archive-date=10 December 2015 |access-date=15 October 2015 |website=Futebol Argentino |publisher=[[Grupo Globo|Globoesporte.com]] |language=pt}}</ref> Kungiyar sa ta farko ita ce Boca Juniors, wacce ta ba da rancensa ga kungiyoyin Argentina Tigre da Unión, Norway's Lyn da Chile's Universidad Católica. Ayyukansa na ƙarshe ya haifar da canja wurin zuwa kulob din Italiya Genoa, jim kadan bayan haka ya shiga Vélez Sarsfield, na farko a aro sannan kuma har abada, lokacin da aka zabe shi Dan wasan kwallon kafa na shekara ta 2014 na Argentina.<ref name=":1">{{Cite web |date=17 December 2014 |title=Lucas Pratto y Ángel Di María ganaron el Olimpia de plata |trans-title=Lucas Pratto and Ángel Di Mária have won the Olimpia de plata |url=http://www.goal.com/es-ar/news/4493/curiosidades/2014/12/17/7155582/lucas-pratto-y-%C3%A1ngel-di-mar%C3%ADa-ganaron-el-olimpia-de-plata |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011022/http://www.goal.com/es-ar/news/4493/curiosidades/2014/12/17/7155582/lucas-pratto-y-%C3%A1ngel-di-mar%C3%ADa-ganaron-el-olimpia-de-plata |archive-date=30 September 2018 |access-date=4 May 2015 |publisher=Goal |language=es}}</ref> Daga nan sai ya koma Brazil, yana wasa ga Atletico Mineiro da São Paulo, kafin ya koma Argentina don River Plate a 2018, tare da wanda ya lashe gasar Copa Libertadores daga baya a wannan shekarar. A cikin 2021, ya shiga kulob din Feyenoord na Holland a kan aro.
An rufe Pratto a matakin kasa da kasa ga Argentina.
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Pratto a La Plata, inda ya rayu mafi yawan rayuwarsa ta farko a unguwar Altos de San Lorenzo . <ref>{{Cite web |date=31 December 2012 |title=El barrio de Los Hornos, cuna de grandes figuras del deporte en el 2012 |trans-title=The Los Hornos neighborhood: cradle of great sportspeople of 2012 |url=http://diariohoy.net/el-clasico/el-barrio-de-los-hornos-cuna-de-grandes-figuras-del-deporte-en-el-2012-5159 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011052304/http://diariohoy.net/el-clasico/el-barrio-de-los-hornos-cuna-de-grandes-figuras-del-deporte-en-el-2012-5159 |archive-date=11 October 2016 |access-date=6 August 2015 |website=Diario Hoy |language=es}}</ref> Ya fara wasa a kulob din Gimnasia na yankin Los Hornos kuma matasa na Estudiantes de La Plata sun ƙi shi kafin ya shiga cikin ƙungiyar matasa ta Defensores de Cambaceres, inda ɗan'uwansa ya yi wasa.
== Ayyukan kulob din ==
=== Ayyukan farko da rance ===
[[Fayil:Lucas_Pratto_01.jpg|thumb|200x200px|Pratto tare da Lyn a cikin 2009]]
Samfurin Defensores de Cambaceres ƙananan ƙungiyoyi, Pratto ya shiga kulob din Boca Juniors na Argentina a shekara ta 2006, bayan shawarar da Martín Palermo ya bayar. Da zarar a cikin ƙungiyar La Boca, an tura shi zuwa rukuni na biyar na ƙungiyar, inda ya zira kwallaye sama da 20 kuma ya kafa haɗin gwiwa tare da Óscar Trejo .
A watan Yunin 2007, an ba da rancensa ga Tigre, <ref>{{Cite web |date=24 August 2007 |title=Lucas Pratto, nuevo refuerzo Matador. |trans-title=Lucas pratto, new Matador signing |url=http://tigrecorazon.wordpress.com/2007/08/24/lucas-pratto-nuevo-refuerzo-matador/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718111937/http://tigrecorazon.wordpress.com/2007/08/24/lucas-pratto-nuevo-refuerzo-matador/ |archive-date=18 July 2011 |access-date=1 August 2015 |website=Tigre Corazon |language=es}}</ref> amma galibi ya buga wa tawagar ajiya a kakar wasa ta farko. Tafiyar Leandro Lázzaro zuwa Estudiantes, duk da haka, ya ba Pratto damar shiga cikin farawa goma sha ɗaya kuma ya kalubalanci yiwuwar zama dan wasan gaba na farko na tawagar. Bayan rasuwar Lázzaro, Lucas ya buga wasanni goma na Clausura na 2008 kuma ya zira kwallaye daya a kan San Martín na San Juan, wanda shine nasarar da kungiyarsa ta samu a 2-1 a gida a José Dellagiovanna . <ref>{{Cite web |date=23 May 2008 |title=Tigre le dio otro empujón a San Martín |trans-title=Tigre gave San Martín another bump |url=http://edant.clarin.com/diario/2008/05/23/um/m-01678368.htm |access-date=13 July 2014 |publisher=Clarin.com |language=es |archive-date=14 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714170810/http://edant.clarin.com/diario/2008/05/23/um/m-01678368.htm |url-status=dead }}</ref>
A ranar 2 ga watan Agustan shekara ta 2008, Pratto ya shiga kungiyar Lyn Fotball ta Norway a kan rancen kyauta daga Boca, bayan da ɗan leƙen asirin Terje Liverød ya ba da shawarar shi wanda ya taimaka tare da tattaunawar. A ranar 15 ga watan Agusta, Lucas ya fara zira kwallaye a lokacin da aka ci Molde FK 3-1 a wasan Tippeligaen a matsayin mai maye gurbin minti na 71. Tsakanin shekara ta 2008 da 2009 Pratto ya buga wasanni 21 kuma ya zira kwallaye hudu ga Lyn.<ref name="Pratto – Football Lineups">{{Cite web |title=Lucas Pratto Tippeligaen 2008 |url=http://www.football-lineups.com/footballer/13579/?t=183&s=1012 |access-date=13 July 2014 |website=Football-Lineups}}</ref> Daga nan sai ya koma Argentina a tsakiyar shekara ta 2009 don shiga tawagar Boca ta farko, sannan Alfio Basile ya horar da shi.
Bayan da ba a sake la'akari da shi a tawagar La Bombonera ba, Pratto ya sake samun wani ɗan gajeren aro a farkon rabin shekara ta 2010, a wannan lokacin a Unión de Santa Fe a Primera B Nacional.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
==manazarta==
68wjnkmhm1om0c72tj7ypa8qhnol718
Kostas Fortounis
0
150220
835904
833240
2026-05-14T18:12:33Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 3 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835904
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kostas Fortounis''' (Greek: Κώστας Φορτούνης, {{IPA|el|ˈkostas forˈtunis|pron}}{{IPA|el|ˈkostas forˈtunis|pron}}{{IPA|el|ˈkostas forˈtunis|pron}}; born 16 October 1992) is a Greek professional [[Kungiyar Kwallon Kafa|footballer]] who plays as an [[Mai buga tsakiya|attacking midfielder]] for the Saudi side Al-Khaleej.<ref>{{Cite web |title=Fortounis, Konstantinos |url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2011-12/1-fc-kaiserslautern-37/67625/spieler_fortounis-konstantinos.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120904134318/http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2011-12/1-fc-kaiserslautern-37/67625/spieler_fortounis-konstantinos.html |archive-date=4 September 2012 |access-date=21 August 2011 |publisher=[[Kicker (magazine)|Kicker]] |language=de}}</ref> He was born in Trikala, Thessaly but comes from the nearby village of Sarakina, close to the town of Kalabaka.
== Aikin kulob ==
=== Trikala ===
Bayan ya bar ƙungiyar matasa ta Olympiacos a shekara ta 2008, Fortounis ya koma Trikala don bugawa AO Trikala wasa. Bayan ya yi wasa mai ban sha'awa a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 21, ya zura kwallaye huɗu a wasanni 14, ya fara aikinsa da ƙungiyar farko a rukuni na huɗu, inda daga 2008 zuwa 2010 ya buga wasanni 13 kuma ya zura ƙwallo 1. <ref>{{Cite web |date=25 May 2012 |title=Kostas Fortounis |url=http://sports.ndtv.com/euro-2012/players/profiles/190629-euro-2012-player-profiles-kostas-fortounis |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140610175640/http://sports.ndtv.com/euro-2012/players/profiles/190629-euro-2012-player-profiles-kostas-fortounis |archive-date=10 June 2014 |access-date=23 March 2014 |publisher=sports.ndtv.com}}</ref>
=== Asteras Tripolis ===
Saboda kyawun bayyanarsa a ƙungiyar ƙasa ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta ƙasar Girka, Vangelis Vlacos, manajan Asteras Tripolis ya shawo kansa ya shiga ƙungiyar Peloponeese. Ya fara buga wasa a wasan da suka tashi kunnen doki da PAOK a Tripolis. An yi amfani da shi a matsayin wanda zai maye gurbinsa, matashin ya buga wasanni 24 a gasar, inda ya zura ƙwallonsa ta farko a gasar Super League a ranar 19 ga Satumba, 2010 a wasan da suka tashi 2-2 da AEK Athens, duk da haka, bai iya ceton ƙungiyar daga faɗuwa ba. <ref name="uefa">{{Cite web |title=Kostas Fortounis |url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250017753/profile/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726142350/http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250017753/profile/index.html |archive-date=26 July 2011 |publisher=UEFA}}</ref> Saboda kyakkyawan aikinsa a Asteras, Juventus ta yi tayin canja wurin aro a lokacin bazara tare da zaɓin siyan sa. Asteras ya ƙi tayin Juventus.
=== 1. FC Kaiserslautern ===
A lokacin canja wurin bazara na 2011, Fortounis ya koma Kaiserslautern kan kwantiragi har zuwa watan Yunin 2015 bayan an canza shi kan kuɗin da ba a bayyana ba. A kakarsa ta farko da kulob din, dan wasan tsakiya ya buga wasanni 28 a gasar <ref name="2010–2011">{{Cite web |title=Konstantinos Fortounis |url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2011-12/1-fc-kaiserslautern-37/67625/spieler_fortounis-konstantinos.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120904134318/http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/1-bundesliga/2011-12/1-fc-kaiserslautern-37/67625/spieler_fortounis-konstantinos.html |archive-date=4 September 2012 |access-date=9 December 2015 |publisher=Kicker Online}}</ref> amma ya sha fama da koma baya a karo na biyu a jere. Rahotanni sun ce ya jawo hankalin zakarun Holland Ajax da zakarun Italiya Juventus a tsakiyar kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=20 February 2012 |title=Ajax heeft aanvallende middenvelder op het oog |url=http://www.voetbalnieuws.be/news/16926/Ajax_heeft_aanvallende_middenvelder_op_het_oog |access-date=9 December 2015 |publisher=voetbalnieuws.be |language=nl}}</ref>
A kakar wasa ta 2012–13, ya zura kwallaye biyu a wasanni 24 yayin da ya taimaka wa Kaiserslautern ta kare a matsayi na uku a gasar rukuni na biyu ta Jamus, amma hakan ya sa ta rasa damar shiga gasar saboda rashin nasara a wasan share fage na ci gaba/faduwa da Hoffenheim . <ref name="uefa"/> A ranar 16 ga Afrilu 2014, ya rasa wasan karshe na farko a rayuwarsa a wasan kusa da na karshe na DFB-Pokal ta hanyar fuskantar rashin nasara 5-1 daga zakarun Jamus [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] a matsayin wanda zai maye gurbinsa.
=== Olympiakos ===
A ranar 21 ga Yulin 2014, Fortounis ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da Olympiacos, inda ya dawo bayan shekaru shida. <ref>{{Cite web |date=21 July 2014 |script-title=el:Ντύθηκε στα ερυθρόλευκα ο Φορτούνης |trans-title=Fortounis dressed in red and white |url=http://www.sport-fm.gr/article/fortounis/777609 |access-date=17 October 2019 |website=sport-fm.gr |language=el}}</ref> Ya ce ya zaɓi ƙungiyar fiye da PAOK da Panathinaikos saboda za su iya ba shi ƙwallon ƙafa [[UEFA Champions League|ta Zakarun Turai]], <ref>{{Cite web |date=21 July 2014 |script-title=el:Φορτούνης: «Γι' αυτό επέλεξα Ολυμπιακό» |trans-title=Fortounis: 'That's why I chose Olympiacos' |url=http://www.sport-fm.gr/article/fortounis-gi%E2%80%99-auto-epeleksa-olumpiako/777541 |access-date=17 October 2019 |website=sport-fm.gr |language=el}}</ref> amma an cire shi daga cikin 'yan wasan da za su fafata a wannan gasar. <ref>{{Cite web |date=2 September 2014 |script-title=el:«Κόπηκε» ο Ντοσεβί |trans-title=Dossevi was cut |url=http://www.sport-fm.gr/article/ekopse-ntosebi-o-mitsel/784576 |access-date=17 October 2019 |website=sport-fm.gr |language=el}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko ga Olympiacos a wasan Super League da PAS Giannina a ranar 6 ga Disamba, bugun fenariti a wasan da suka tashi 2-2, <ref name="Soccerway">{{Cite web |title=K. Fortounis |url=https://int.soccerway.com/players/konstantinos-fortounis/134410/ |access-date=16 October 2019 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> kuma ya ci kwallaye 7 daga wasanni 25 da ya buga a gasar Super League ta 2014-15 . <ref name="SLStats">{{Cite web |title=Costas Fortounis: Player statistics |url=https://www.slgr.gr/en/player/567/statistics/ |access-date=17 October 2019 |website=slgr.gr}}</ref> Fortounis ya taimaka wa Olympiacos ta kai wasan ƙarshe na Kofin 2015, inda ya zura kwallo ta uku da {{Convert|25|yards}} bugun daga kai sai mai tsaron gida yayin da suka doke Skoda Xanthi da ci 3-1 don kammala wasan biyu da nasarar lashe kofi na 27.
Fortounis ya zura kwallon farko ta Olympiacos a kakar wasa ta 2015-16 Super League a wasan da suka doke Panionios da ci 3-0. A wasa na biyu na kakar wasa, a kan Levadiakos, ya tabbatar da nasarar ta hanyar zura kwallo ta biyu a lokacin dakatarwa kuma an nada shi "Man of the Match". <ref>{{Cite web |date=29 August 2015 |title=Λεβαδειακός – Ολυμπιακός 0–2 |url=http://www.contra.gr/Soccer/Hellas/Superleague/2agonistiki/levadeiakos-olympiakos-live.3636776.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151008040756/http://www.contra.gr/Soccer/Hellas/Superleague/2agonistiki/levadeiakos-olympiakos-live.3636776.html |archive-date=8 October 2015 |access-date=29 August 2015 |publisher=contra.gr}}</ref> A ranar 22 ga Satumba, 2015, ya zura kwallaye biyu a wasan da Olympiacos ta doke Skoda Xanthi da ci 3-1 sannan ya taimaka wa Jimmy Durmaz wajen zura kwallo ta farko. An sake nada shi "Man of the Match". <ref>{{Cite web |date=22 September 2015 |title=Ξάνθη – Ολυμπιακός 1–3 |url=http://www.contra.gr/Soccer/Hellas/Superleague/4hagonistiki/ksanthh-olympiakos-live.3678005.html |publisher=contra.gr |access-date=9 May 2026 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924225220/http://www.contra.gr/Soccer/Hellas/Superleague/4hagonistiki/ksanthh-olympiakos-live.3678005.html |url-status=dead }}</ref> Ya zura kwallo a wasa na biyu a jere da PAS Giannina a wasan da suka ci gida da ci 5-1. <ref>{{Cite web |date=26 September 2015 |title="Ερυθρόλευκη" καταιγίδα στο Φάληρο, 5–1 ο Ολυμπιακός τον ΠΑΣ |url=http://www.sport24.gr/football/ellada/SuperLeague/erythroleykh-kataigida-sto-falhro-5-1-o-olympiakos-ton-pas.3685533.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160909190442/http://www.sport24.gr/football/ellada/SuperLeague/erythroleykh-kataigida-sto-falhro-5-1-o-olympiakos-ton-pas.3685533.html |archive-date=9 September 2016 |access-date=27 September 2015 |publisher=sport24.gr}}</ref> A ranar 29 ga Satumba, a wasan da suka yi da [[Arsenal F.C.|Arsenal]] a matakin rukuni na gasar zakarun Turai, ya shiga cikin kwallon farko da Felipe Pardo ya ci kuma kusurwar wasan ta sa mai tsaron gida [[David Ospina]] ya buga kwallon a kan layin raga don bai wa Olympiacos jagora da ci 2-1, wasan da ya ba shi matsayi a cikin Kungiyar Gasar Zakarun Turai ta Mako. <ref>{{Cite web |last=Ames |first=Nick |date=1 October 2015 |title=Hart, Lewandowski and Ronaldo all make UCL Team of the Week |url=https://www.espn.com/soccer/uefa-champions-league/2/blog/post/2641764/ronaldo-and-lewandowski-in-ucl-totw |access-date=17 October 2019 |publisher=ESPN}}<br /><br />{{Cite web |date=1 October 2015 |title=UEFA Champions League team of the week |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0226-0e91fa9daf0a-e510617da136-1000--uefa-champions-league-team-of-the-week/ |access-date=17 October 2019 |publisher=UEFA}}</ref> A wasan Super League na bakwai, ya zira kwallaye biyu a wasan da suka doke AEK da ci 4-0 a gida bayan an kawo shi filin wasa a rabin lokaci na biyu. <ref>{{Cite web |date=17 October 2015 |title=Ολυμπιακός – ΑΕΚ 4–0 |url=http://www.gazzetta.gr/football/article/817299/olympiakos-aek-4-0-vid |publisher=gazzetta.gr}}</ref>
Fortounis ya rasa bugun fenariti kafin ya taimaka aka ci shi a minti na 90 don tabbatar da nasarar da ya samu a kan Dinamo Zagreb mai 'yan wasa 10 a gasar zakarun Turai a watan Nuwamba. <ref>{{Cite web |last=Papantonopoulou |first=Vassiliki |date=4 November 2015 |title=Pardo the hero as Olympiacos down Dinamo |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0227-0e926e27e53d-cead4e50ff47-1000--pardo-the-hero-as-olympiacos-down-dinamo/ |access-date=17 October 2019 |publisher=UEFA}}</ref> Ya zura kwallaye biyu (penalty daya) wanda ya taimaka wa kungiyarsa ta kai ga nasara a gida da ci 3-1 a kan tsohuwar kungiyarsa Asteras Tripolis a ranar 29 ga Nuwamba; wannan ita ce nasara ta 11 a jere ga kungiyar, wadda ta daidaita tarihin kungiyar daga kakar wasa ta 1966-67 . <ref>{{Cite web |date=29 November 2015 |title=Ο Φορτούνης είχε τις λύσεις, 3–1 ο Ολυμπιακός τον Αστέρα |url=http://www.sport24.gr/football/ellada/SuperLeague/o-fortounhs-eixe-tis-luseis-3-1-o-olympiakos-ton-astera.3795111.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180620002246/http://www.sport24.gr/football/ellada/SuperLeague/o-fortounhs-eixe-tis-luseis-3-1-o-olympiakos-ton-astera.3795111.html |archive-date=20 June 2018 |access-date=29 November 2015 |publisher=sport24.gr}}<br /><br />{{Cite web |date=29 November 2015 |title=Ολυμπιακός – Αστέρας Τρίπολης 3–1 |url=http://www.contra.gr/Soccer/Hellas/Superleague/12agonistiki/olympiakos-asteras-tripolhs-live.3794919.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619214001/http://www.contra.gr/Soccer/Hellas/Superleague/12agonistiki/olympiakos-asteras-tripolhs-live.3794919.html |archive-date=19 June 2018 |access-date=29 November 2015 |publisher=contra.gr}}</ref> A ranar 5 ga Disamba, ya zura kwallo a bugun fenariti a wasan da suka yi da Panthrakikos a waje da ci 4-3. <ref>{{Cite web |date=5 December 2015 |title=Πανθρακικός – Ολυμπιακός 3–4 |url=http://www.contra.gr/Soccer/Hellas/Superleague/13hagwnistiki/panthrakikos-olympiakos-live.3803822.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211142546/https://www.contra.gr/Soccer/Hellas/Superleague/13hagwnistiki/panthrakikos-olympiakos-live.3803822.html |archive-date=11 December 2018 |access-date=5 December 2015 |publisher=contra.gr}}</ref> Makonni biyu bayan haka Fortounis ya zura kwallo biyu a bugun fenariti a wasan da suka yi da AEL Kalloni da ci 2-0, nasara ta 15 a rabin farko na kakar wasa, inda suka ci gaba da rashin nasara. <ref>{{Cite web |date=19 December 2015 |title=Olympiakos in need of two penalties to win |url=http://www.sdna.gr/news-english/article/148208/olympiakos-need-two-penalties-win-vids |publisher=sdna.gr}}<br /><br />{{Cite web |date=19 December 2015 |title="Απόλυτος" ο Ολυμπιακός, 2–0 την Καλλονή στη Μυτιλήνη |url=http://www.sport24.gr/football/ellada/SuperLeague/apolytos-o-olympiakos-2-0-thn-kallonh-sth-mytilhnh.3825287.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180620001715/http://www.sport24.gr/football/ellada/SuperLeague/apolytos-o-olympiakos-2-0-thn-kallonh-sth-mytilhnh.3825287.html |archive-date=20 June 2018 |access-date=19 December 2015 |publisher=sport24.gr}}</ref> A ranar 31 ga Janairu 2016, ya zura kwallaye biyu sannan ya taimaka aka ci kwallo daya a wasan da kungiyarsa ta doke PAS Giannina da ci 3-0 a filin wasa na Zosimades . <ref>{{Cite web |date=31 January 2016 |title=Comfortable victory for Olympiakos at Giannina |url=http://www.sdna.gr/news-english/article/163210/comfortable-victory-olympiakos-giannina-vids |publisher=sdna.gr}}</ref> Ya zura kwallonsa ta farko a gasar Turai a ranar 25 ga Fabrairu da bugun fenariti a wasan da suka sha kashi a hannun Anderlecht da ci 2-1 a gida wanda ya kawar da Olympiacos daga gasar Europa League ta 2015-16 a zagaye na 32. <ref name="Soccerway"/> <ref>{{Cite web |date=25 February 2016 |title=Olympiakos knocked out of Europa League |url=http://www.sdna.gr/news-english/article/172656/olympiakos-knocked-out-europa-league |publisher=sdna.gr}}</ref> A ranar 20 ga Maris, Fortounis ya zama dan wasa na uku a tarihin Olympiacos da ya zura kwallaye 10 kuma ya taimaka aka ci 10 a kakar wasa daya (bayan Predrag Đorđević a 2001–02, 2002–03 da 2003–04, da Chori Dominguez a 2014–15). <ref>{{Cite web |date=21 March 2016 |title=Fortounis the third player in Olympiakos' history with 10 goals and assists |url=http://www.sdna.gr/news-english/article/181902/fortounis-third-player-olympiakos-history-10-goals-and-assists |publisher=sdna.gr}}</ref> A wasan karshe na kakar Super League, Fortounis ya zura kwallonsa ta 18, <ref name="Soccerway" /> wanda hakan ya sanya shi ya zama dan wasan da ya fi zura kwallaye a gasar da maki uku; shi ma shi ne babban mai taimakawa da kwallaye 12, <ref>{{Cite web |title=Super League: Statistics: 2015–2016 |url=https://www.slgr.gr/en/statistics/14/ |access-date=17 October 2019 |website=slgr.gr}}</ref> yayin da kungiyarsa ta lashe kofinta na shida a jere. <ref>{{Cite web |title=Greece: Super League: Champions |url=https://www.worldfootball.net/competition/co122/records-winners-list/ |access-date=17 October 2019 |website=worldfootball.net |publisher=Heim:Spiel}}</ref>
Duk da sha'awar da ƙungiyoyi suka nuna, ciki har da Bayer Leverkusen da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]], <ref>{{Cite web |date=11 February 2016 |title=Fortounis eager to pen new Olympiakos deal |url=http://www.sdna.gr/news-english/article/167042/fortounis-eager-pen-new-olympiakos-deal |publisher=sdna.gr}}<br /><br />{{Cite web |date=22 February 2016 |title=Tottenham keep close tabs on Fortounis |url=http://www.sdna.gr/news-english/article/171169/tottenham-keep-close-tabs-fortounis |publisher=sdna.gr}}</ref> Kwantiragin Fortounis da Olympiacos ya tsawaita zuwa 2020. <ref>{{Cite web |date=3 June 2016 |title=Fortounis and Bouchalakis extend their contracts with Olympiakos |url=http://www.sdna.gr/news-english/article/207718/fortounis-and-bouchalakis-extended-their-contracts-olympiakos |access-date=17 October 2018 |website=SDNA.gr}}</ref> Ya zira kwallonsa ta farko a kakar wasa ta 2016–17 a ranar 2 ga Oktoba 2016 a wasan da suka yi da AEK a gida da ci 3-0. <ref name="Soccerway"/> A ranar 24 ga Nuwamba 2016, a matakin rukuni na UEFA Europa League, ya zira kwallo daga bugun daga kai sai mai tsaron gida zuwa bugun farko a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 a gida da BSC Young Boys kuma aka zaɓe shi a matsayin MVP na wasan. <ref>{{Cite web |date=24 November 2016 |title=Δε νίκησε, αλλά προκρίθηκε |url=http://www.novasports.gr/podosfairo/europi/uefa-europa-league/article/300669/live-olubiakos-gioung-bois/ |publisher=novasports.gr}}</ref> A ranar 28 ga Fabrairu 2017, ya taimaka wa ƙungiyarsa, a matsayin wanda ya maye gurbinsa, ta tsere da nasara 2-1 a waje a wasan kwata-kwata na Kofin Girka, a kan Atromitos ta hanyar daidaita maki da kuma bayar da taimako don cin nasarar kwallon. <ref>{{Cite web |date=2 March 2017 |title=Ατρόμητος – Ολυμπιακός 1–2: Ανατρεπτική… πρόκριση |url=http://www.onsports.gr/podosfairo/story/560166/atromitos-olympiakos-1-2-anatreptiki-prokrisi |publisher=onsports.gr}}</ref> A ranar 5 ga Afrilu 2017, ya fara zura kwallo a wani muhimmin nasara da ya samu a kan Kerkyra a waje da ci 2-0, inda ya taimaka wa kulob dinsa wajen lashe gasar zakarun Turai karo na 7 a jere. <ref>{{Cite web |date=5 April 2017 |title=Κέρκυρα – Ολυμπιακός 0–2 |url=http://www.gazzetta.gr/football/article/1067681/kerkyra-olympiakos-0-2-vid |publisher=gazzetta.gr}}</ref> Ya kammala kakar wasa da wasanni 40 (kwallaye 8, taimakawa wajen taimakawa 8) a dukkan gasannin.
Fortounis ya zira kwallaye biyu a wasan da suka yi da AEL a gida da ci 4-1 a ranar farko ta kakar wasa ta Super League ta 2017-18, kuma a makon da ya biyo baya ya zira kwallo daya tilo da suka zira a wasan da suka yi da Lamia daga bugun fenariti. <ref name="Soccerway"/> A ranar 14 ga Oktoba, shi ne gwarzon wasan da ya fi yin fice a wasan da suka yi da Panionios ; bayan ya taimaka wa [[Pape Abou Cissé]] ya zura kwallo a farkon wasan, ya yi nasara sannan ya ci kwallon da ta ba wa kungiyarsa nasara da ci 4-3. <ref>{{Cite web |date=14 October 2017 |title=Πανιώνιος–Ολυμπιακός 3–4 |url=http://www.gazzetta.gr/football/superleague/article/1148805/panionios-olympiakos-3-4 |access-date=17 October 2018 |website=gazzetta.gr |language=el}}</ref> A watan Maris na 2018, Fortounis ya fara zura kwallo da bugun fenariti a wasan gida da Panathinaikos, wanda aka buga a bayan kofa a matsayin hukunci saboda rashin da'a da magoya baya suka nuna; wasan ya kare da ci 1-1. <ref>{{Cite web |last=Wood |first=Graham |date=4 March 2018 |title=Olympiacos held to Eternal derby draw by 10-man Panathinaikos |url=https://www.agonasport.com/agonasport-allnews/olympiacos-held-to-athens-derby-draw-by-10-man-panathinaikos |access-date=17 October 2018 |website=AgonaSport }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya kammala kakar wasa da wasanni 37 (kwallaye 11, taimakawa 14) a dukkan gasa.
An nada shi kyaftin na Olympiacos a watan Agusta na 2018. <ref>{{Cite web |last=Nicolaides |first=Shaun |date=22 August 2018 |title=Fortounis named Olympiacos captain for 2018/2019 season |url=https://www.agonasport.com/agonasport-allnews/fortounis-named-olympiacos-captain-for-2018/2019-season |access-date=17 October 2019 |website=AgonaSport |archive-date=16 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016234248/https://www.agonasport.com/agonasport-allnews/fortounis-named-olympiacos-captain-for-2018/2019-season |url-status=dead }}</ref> Ya ba da gudummawar kwallaye biyu da taimako ga tawagarsa da ta doke Burnley mai 'yan wasa 10 a zagayen share fage na gasar Europa League . Bayan kwallaye biyu da taimako a wasan da F91 Dudelange ta doke su da ci 5-1 a matakin rukuni na gasar Europa League a watan Nuwamba na 2018, an nada Fortounis a cikin kungiyar mako ta gasar. <ref>{{Cite web |last=Nicolaides |first=Shaun |date=9 November 2018 |title=Tsimikas and Fortounis in Europa League Team of the Week |url=https://www.agonasport.com/agonasport-allnews/tsimikas-and-fortounis-in-europa-league-team-of-the-week |access-date=16 October 2019 |website=AgonaSport }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A ranar 13 ga Disamba da AC Milan, ya ci bugun fenariti na minti na 81 wanda ya bai wa Olympiacos damar cin kwallaye biyu da ake bukata don cancantar shiga zagaye na 10. A ranar 30 ga Janairu 2019, Fortounis ya ci wa Larissa kwallaye uku a gida, kuma makonni uku bayan haka ya ci kwallaye biyu a wasan da suka yi nasara da ci 4-1 a gida da zakarun AEK Athens . <ref name="Soccerway"/> Kwallon da ya ci a ranar 21 ga Afrilu 2019 a wasan da suka yi nasara a kan Lamia da ci 3-1 a waje ta zama banza yayin da PAOK ta doke Levadiakos don tabbatar da lashe gasar Super League. <ref>{{Cite web |last=Wood |first=Graham |date=21 April 2018 |title=Olympiacos see off Lamia but lose title race |url=https://www.agonasport.com/agonasport-allnews/olympiacos-see-off-lamia-but-lose-title-race |access-date=16 October 2019 |website=AgonaSport |archive-date=30 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930082834/https://www.agonasport.com/agonasport-allnews/olympiacos-see-off-lamia-but-lose-title-race |url-status=dead }}</ref> Fortounis ta kammala kakar wasa da wasanni 43 (kwallaye 17, taimakawa 16) a dukkan gasannin.
Fortounis ya amince da sabuwar kwangilar shekaru huɗu a watan Yunin 2019. <ref>{{Cite web |last=Kaperonis |first=Sarantos |date=20 June 2019 |title=The captain is here to stay |url=https://www.agonasport.com/agonasport-allnews/the-captain-is-here-to-stay |access-date=16 October 2019 |website=AgonaSport }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> A watan Yuli, ya ji rauni a jijiyar giciye kuma ana sa ran zai yi jinya na tsawon watanni shida.
A ranar 15 ga Janairu 2020, bayan shekara mai wahala ga ɗan wasan ƙasar Girka wanda ya ji rauni (kwana 184 daidai), Fortounis ya dawo a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan da suka yi da Kalamata a gasar cin kofin Girka da ci 4-1 a gida. A ranar 15 ga Fabrairu 2020, ya zura ƙwallonsa ta farko bayan mummunan raunin da ya ji a kakar wasa ta 2019-20, cikin salo mai kyau yayin da ɗan wasan ƙasar Girka ya yi watsi da su da ɗan hayaniya kafin ya zura ƙwallo da bugun ƙwallo mai ƙarfi a wasan da suka yi da Panionios a gida da ci 4-0. Fortounis ya kammala kakar wasa da wasanni 21 (ci ƙwallaye 3, taimakawa 3) a duk gasa.
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
==manazarta==
bbfz6gldnxdttqcwqyqk1zap4p05pde
Levi García
0
150227
836123
833257
2026-05-15T07:02:43Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836123
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Levi Samuel García''' (an haife shi a ranar 20 ga watan Nuwamba shekara ta 1997) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Trinidad wanda ke taka leda a matsayin mai gaba a kungiyar Spartak Moscow ta Premier League ta Rasha da ƙungiyar Trinidad da Tobago .
García ya fara aikinsa na ƙwallon ƙafa a shekarar 2013, yana da shekaru 15, tare da T&amp;TEC a ƙasarsa ta [[Trinidad da Tobago]] . Bayan kakar wasa ɗaya da ''Electricity Boys'', ya kammala canja wuri kyauta zuwa ƙungiyar TT Pro League ta Central FC . Duk da haka, kafin ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a ''Couva Sharks'', Garcia ya sanya hannu da AZ Alkmaar ta Eredivisie a watan Fabrairun 2015. Bayan ya shafe shekaru biyu a [[Isra'ila]], García ya koma AEK Athens a shekarar 2020.
García, wanda shahararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne a gasar Girka a lokacin da yake [[Girka (ƙasa)|ƙasar Girka]], ya taka leda a matsayin ɗan wasan gefe da kuma ɗan wasan gaba na tsakiya. An kimanta shi da ƙarfinsa, lafiyarsa, yadda yake yin ƙwallo, ƙwarewarsa ta dabara da kuma tsalle mai tsayi. <ref>{{Cite web |title=AEK: Levi García becomes Cristiano Ronaldo, jumps to the God and scores! |url=https://www.gazzetta.gr/football/superleague/2183329/aek-o-libai-gkarsia-ginetai-kristiano-ronalnto-ftanei-ston-theo-kai |access-date=24 January 2023 |publisher=gazzetta.gr |language=Greek}}</ref> <ref>{{Cite web |title=AEK: García jumps at 2.70m, more than Cristiano Ronaldo (video) |url=https://www.iefimerida.gr/spor/aek-alma-gkarsia-270m-kristiano-ronalnto-binteo |access-date=24 January 2023 |publisher=iefimerida.gr |language=Greek}}</ref> <ref>{{Cite web |title=What Levi García is doing against PAOK, is not done by any other player |url=https://www.sport24.gr/football/aek-ayta-poy-ekane-o-livai-gkarsia-den-ta-echei-kanei-allos-paiktis-kontra-ston-paok.9813178.html |access-date=24 January 2023 |publisher=sport24.gr |language=Greek}}</ref> <ref>{{Cite web |title=AEK: The unstoppable Levi García has made opponent area a playground |url=https://www.sport24.gr/football/aek-o-astamatitos-livai-gkarsia-echei-kanei-paidotopo-tin-megali-periochi.9904674.html |access-date=24 January 2023 |publisher=sport24.gr |language=Greek}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi García a ranar 20 ga Nuwamba, 1997 a Santa Flora, Trinidad da Tobago ga iyayensa Carl da Judith, kuma ya fito ne daga dangin kwallon kafa wanda ya kunshi 'yan'uwa uku (Daniel, Nathaniel, da Judah ) wadanda suka wakilci kungiyoyi daban-daban na gida da kuma 'yan'uwa mata biyu (Carla da Adanna) wadanda suma magoya bayan [[Wasanni|wasan ne]] . A gaskiya ma, 'yan'uwan ukun suna buga kwallon kafa a bayan gidansu na tsawon awanni tun suna karami. Musamman ma, García ya danganta tasirinsa na farko a kwallon kafa ga babban dan uwansa Daniel bayan ya karfafa wa Levi gwiwa ya zama dan wasa mafi kyau kuma ya yi hayar mota ko kuma ya yi odar tasi don tabbatar da cewa ya halarci horo da wasanni na matasa. Dan uwansa Isaiah Garcia shi ma dan kwallon kafa ne. <ref name="auto1">{{Cite web |date=8 August 2023 |title=Defence Force sign Garcia cousins |url=https://trinidadexpress.com/sports/local/defence-force-sign-garcia-cousins/article_3a123d96-3655-11ee-8c3c-4315779b37c8.html |website=Trinidad Express Newspapers}}</ref>
A lokacin da yake da shekaru 14, García ya halarci Kwalejin Hindu ta Shiva Boys da ke Penal, Trinidad, sannan ya shiga shirin matasa a tsohuwar kungiyar TT Pro League T&amp;TEC . Duk da haka, bayan kakar wasa daya da ''Electricity Boys'', kungiyar ta dakatar da ayyukanta na kwallon kafa saboda matsalolin kudi. A cikin shekaru biyu masu zuwa, García ta buga wasa a madadin Kwalejin Hindu ta Shiva Boys da kuma kungiyar matasa ta gida Siparia Spurs. A shekarar 2012, inda ya buga wasa a matsayin dan wasan gaba, García ya jagoranci Shiva Boys zuwa gasar Zakarun Makarantun Sakandare (SSFL) ta Kudu kuma ta cancanci zama daya daga cikin makarantu hudu da za su fafata a gasar FA . A lokacin gasar, García ta zura kwallo daya a wasanni uku da ta buga domin taimakawa Shiva Boys ta samu ci gaba a gasar kafin ta fadi a hannun Central FC a wasan kusa da na karshe.
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Bayan ya shafe shekarar da ta gabata a shirin matasa na ƙungiyar, García ya fara buga wasa a ƙungiyar T&amp;TEC ta TT Pro League, yana da shekaru 15, bayan ya buga wasa a lokacin da ƙungiyar ke shirin kammala kakar wasa ta 2012-13 . Saboda matsalolin kuɗi da ƙungiyar ke fuskanta da kuma rashin iya biyan 'yan wasanta albashi, manajan ''Electricity Boys,'' Dexter Cyrus, ya yanke shawarar sanya wasu daga cikin ƙananan 'yan wasanta, waɗanda suka haɗa da 'yan uwan Garcia guda uku, a wasannin Pro League.
A watan Maris na 2014, García ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da Central FC na TT Pro League bisa yarjejeniyar shekaru biyu. Duk da haka, kafin bayyanarsa ta farko ga ƙungiyar, an gano shi a watan Satumba na 2014 yayin da yake bugawa Trinidad da Tobago wasa a lokacin cancantar shiga gasar cin kofin CONCACAF ta 'yan ƙasa da shekara 2015 ta hannun wakilin Holland Humphry Nijman. Bayan wata takaddama ta farko tsakanin Central da Nijman, ɓangarorin biyu sun cimma yarjejeniya ta hanyar shiga tsakani da ya shafi Ƙungiyar Kwallon Kafa ta Trinidad da Tobago don ba da damar Garcia ta shiga gwaji a [[Holand|Netherlands]] .
=== AZ Alkmaar ===
A ranar 20 ga Fabrairu, 2015, García ya sanya hannu kan yarjejeniyar kwangila ta shekaru uku tare da zaɓin kulob don tsawaita shekaru biyu tare da AZ Alkmaar na Eredivisie bayan gwajin da ya yi nasara tare da ƙungiyar. Duk da haka, bai sami damar fara aikinsa na ƙwararru ba har zuwa ranar haihuwarsa ta goma sha takwas saboda dokokin aiki [[Tarayyar Turai|na Tarayyar Turai]] . Bayan watanni da dama na tattaunawa mai wahala, tsohon kulob ɗin Garcia Central FC ya amince da kuɗin canja wuri da ba a bayyana ba a watan Yunin 2015 da AZ.
==== Saurin tashi zuwa ƙungiyar farko (2016–2018) ====
A lokacin shirye-shiryen ƙungiyar na kakar wasa ta 2015-16, García ya sami horo da kulawa ta musamman daga tsohon ɗan wasan ƙasar [[Holand|Holland]] [[Marco van Basten|Marco Van Basten]] wanda ya yi aiki a matsayin mataimakin manaja a ƙungiyar a farkon shekarar kafin ya yi murabus saboda dalilai na lafiya. A ranar 24 ga Janairu 2016, García ya fara buga wasa a ƙungiyar AZ Alkmaar da Feyenoord bayan ya buga wa Dabney dos Santos wasa a minti na 68, inda ƙungiyarsa ke kan gaba da ci 4-1. Yana da shekaru 18 da kwanaki 65 kacal, García ya zama ɗan wasan ƙwallon ƙafa mafi ƙarancin shekaru [[Trinidad da Tobago|a Trinidad]] da ya buga wasa a wata ƙungiyar Turai, inda ya doke tarihin da tsohon ɗan wasan [[Aston Villa FC|Aston Villa]] [[Dwight Yorke]] ya riƙe a baya. Mako guda bayan haka, ya zura ƙwallonsa ta farko a fannin ƙwararru cikin ƙasa da minti ɗaya bayan ya buga wasa a matsayin wanda ya maye gurbinsa a minti na 71 a wasan da suka doke NEC Nijmegen da ci 3-0, inda ya zama ɗan wasa na biyu mafi ƙarancin shekaru da ya ci kwallo a ƙungiyar. A kakarsa ta farko a AZ, García ya buga wasanni takwas a gasar lig da kuma tara a dukkan gasa bayan ya zura kwallo daya a gasar lig da kuma taimakawa AZ ta kare a matsayi na hudu a gasar Eredivisie da kuma cancantar shiga gasar UEFA Europa League ta 2016–17 .
==== Jong AZ da Excelsior (2018) ====
Bayan ya buga wa Jong AZ wasa a mafi yawan rabin farko na kakar wasa ta 2017-18, inda ya kasa buga wasa a ƙungiyar farko, an tura García aro zuwa Excelsior Rotterdam, wata ƙungiyar Eredivisie, har zuwa sauran kakar wasa.
=== Ironi Kiryat Shmona ===
A watan Mayun 2018, lokacin da kwantiraginsa na Alkmaar zai ƙare a ƙarshen kakar wasa, an sanar da cewa García zai koma ƙungiyar Ironi Kiryat Shmona ta ƙasar Isra'ila a kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |last=Liburd |first=Lasana |date=17 May 2018 |title=Kiryat kid: Levi Garcia swaps Dutch Eredivisie for Israeli Premier League |url=https://wired868.com/2018/05/17/kiryat-kid-levi-garcia-swaps-dutch-eredivisie-for-israeli-premier-league/ |access-date=18 July 2018 |website=Wired868}}</ref>
=== Beitar Urushalima ===
A ranar 30 ga Mayu 2019, García ya rattaba hannu a Beitar Jerusalem . <ref>{{Cite web |last=Sa'ar |first=Ofir |date=30 May 2019 |title=בית"ר ירושלים הודיעה על החתמת לוי גרסיה לשלוש שנים |url=https://sports.walla.co.il/item/3239037 |access-date=30 May 2019 |website=Walla |language=Hebrew}}</ref>
=== AEK Athens ===
A ranar 14 ga Satumba, 2020, AEK Athens ta sayi ɗan wasan ƙasa da ƙasa mai shekaru 22 ta hanyar bai wa Beitar Jerusalem €2.6 miliyan don samun kashi 60% na haƙƙin García, tare da ƙarin kari. <ref>{{Cite web |date=16 September 2020 |title=ΑΕΚ: Γκαρσία και επίσημα! |url=https://www.gazzetta.gr/football/superleague/article/1514020/aek-gkarsia-kai-episima |access-date=16 September 2020 |website=www.gazzetta.gr |language=Greek}}</ref> A ranar 27 ga Satumba, 2020, ya zira ƙwallon farko a wasan da AEK Athens ta doke Lamia da ci 3-0 a gasarsa ta farko. <ref>{{Cite web |date=27 September 2020 |title=ΑΕΚ - Λαμία 3-0: Με λάμψη Μαχαίρα το "2 στα 2" στο πρωτάθλημα |url=http://www.sport24.gr/football/ellada/SuperLeague/aek-lamia-3-0-me-lampsh-maxaira-to-2-sta-2-sto-prwtathlhma.5757387.html |publisher=www.sport24.gr }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
A ranar 13 ga Disamba 2020, García ya ci kwallo da bugun kusurwa kai tsaye a wasan da suka yi da Apollon Smyrnis da ci 4-3 a waje. <ref>{{Cite web |date=13 December 2020 |title=Απόλλων - ΑΕΚ 3-4: Νίκη με τεσσάρα και VAR |url=http://www.sport24.gr/football/apollon-aek-3-4-niki-me-tessara-kai-var.9079448.html |publisher=www.sport24.gr}}</ref> A ranar 14 ga Janairu 2021, García ya ci kwallo da bugun daga kai tsaye don bai wa tawagarsa nasara a waje da ci 1-0 a kan Aris Thessaloniki . <ref>{{Cite web |date=14 January 2021 |title=Άρης - ΑΕΚ 0-1: Με το αριστερό του Γκαρσία και τον τρόπο του Χιμένεθ |url=http://www.sport24.gr/football/aris-aek-0-1-gkarsia-chimeneth.9110916.html |publisher=www.sport24.gr}}</ref> A ranar 20 ga Janairu 2021, ya shigo daga benci ya kuma buga nasara a gida da ci 2-0 a kan Apollon Smyrnis a zagaye na farko na zagaye na 16 na Kofin Girka . <ref>{{Cite web |date=5 July 2020 |title=ΑΕΚ - Απόλλων 2-0: "Πέταξε" προς τα προημιτελικά |url=http://www.sport24.gr/football/aek-apollon-2-0-petaxe-pros-ta-proimitelika.9117442.html |publisher=www.sport24.gr}}</ref>
A ranar 28 ga Fabrairu 2021, ya zura kwallo a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Panathinaikos . <ref>{{Cite web |date=5 July 2020 |title=Παναθηναϊκός - ΑΕΚ 1-1: Ισοπαλία σαν ήττα και για τους δύο |url=http://www.sport24.gr/football/panathinaikos-aek-1-1-isopalia-san-itta-kai-gia-toys-dyo.9157077.html |publisher=www.sport24.gr}}</ref>
Kakar wasa biyu na farko a [[Girka (ƙasa)|Girka]] ba su yi tasiri kamar yadda aka zata ba, amma nadin Matías Almeyda a matsayin sabon kocin kulob din a farkon kakar wasa ta 2022-23 ya kasance muhimmi ga farfadowarsa. A karkashin jagorancin dan Argentina, Levi ya rikide ya zama babban dan wasan gaba, yana amfani da saurinsa da kuma kwarewarsa ta jiki. An yaba masa da iya daidaitawa da kuma rawar da yake takawa, sakamakon haka kungiyoyi daban-daban, ciki har da Villarreal da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]], suna ci gaba da sa ido a kansa, yayin da AEK Athens ba ta son karbar wani abu da ya gaza €15,000,000. <ref>{{Cite web |date=27 January 2023 |title=ΑΕΚ: Η πολιορκία για τους παίκτες της Ένωσης μόλις άρχισε |url=http://www.sport24.gr/football/aek-i-poliorkia-gia-toys-paiktes-tis-enosis-molis-archise.9918487.html |publisher=www.sport24.gr}}</ref>
A ranar 2 ga Agusta 2023, García ya sanya hannu kan sabuwar kwangila da AEK Athens, wadda za ta ci gaba har zuwa lokacin bazara na 2028. <ref>{{Cite web |date=2 August 2023 |title=ΑΕΚ: Ο Λιβάι Γκαρσία ανανέωσε με την Ένωση μέχρι το 2028 |url=http://www.sport24.gr/football/aek-o-livai-gkarsia-ananeose-me-tin-enosi-mechri-to-2028.10134094.html |publisher=www.sport24.gr}}</ref> Sabuwar kwangilarsa za ta sa ya karɓi kuɗin Yuro miliyan 1.2 a kowace shekara, wanda hakan zai kawo ƙarshen ƙoƙarin [[RC Lens|Lens]] na siyan sa. <ref>{{Cite web |date=3 August 2023 |title=ΑΕΚ: Στα έξι εκατομμύρια οι συνολικές απολαβές του Λιβάι, ούτε ασχολήθηκε η Ένωση με την ύστατη βελτιωμένη κρούση της Λανς |url=http://www.sport24.gr/football/aek-sta-exi-ekatommyria-oi-synolikes-apolaves-toy-livai-oyte-ascholithike-i-enosi-me-tin-ystati-veltiomeni-kroysi-tis-lans.10134219.html |publisher=www.sport24.gr}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1997]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
==manazarta==
kgloqnpx5dbs64e7vd6hgr67entchmh
Kostas Nikolaidis
0
150251
835905
833309
2026-05-14T18:14:29Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835905
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}$
'''Kostas Nikolaidis''' (Girkanci: ; an haife shi 10 Satumba 1944) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Girka wanda ya yi wasa a matsayin ɗan wasan gaba. A lokacin da yake a gasar zakarun Girka ya zira kwallaye 100, wanda ya sanya shi cikin manyan masu zira kwallaya a tarihin ma'aikatar.<ref>{{Cite web |title=Ποδόσφαιρο |url=https://www.onsports.gr/Podosfairo/Podosfairo-Afierwmata/item/106209-Super-League-2011-12-Oi-chrysoi-arithmoi |website=onsports.gr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ποδόσφαιρο |url=https://www.in.gr/sports/football/ |website=in.gr}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Κώστας Νικολαίδης |url=https://oneloveaek.blogspot.gr/2017/09/blog-post.html}}</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haife shi a Safraboli, wani yanki na Nea Ionia a [[Athens]], Nikolaidis kuma ya fito ne daga Arewacin Epirus, inda mahaifinsa, Ilias ya bar ƙungiyar a shekarar 1918 a lokacin [[Yaƙin Duniya na I|Yaƙin Duniya na Ɗaya]] . Ƙaunar da yake yi wa ƙwallon ƙafa ta kai shi ga ƙungiyar matasan PAO Safraboli ta gida, a shekarar 1958, inda yana ɗan shekara 14 ya fara gwada sa a karon farko don shiga ƙungiyar. Kocin ƙungiyar ya ƙi amincewa da tayin, amma daga ƙarshe, shekara guda bayan haka Nikolaidis ya sami damar shiga PAO Safraboli bayan ya sake gwada sa a karo na biyu. <ref name=":0"/>
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Nikolaidis ya fara taka rawar gani a ƙungiyar matasa ta PAO Safraboli a shekarar 1959, inda yana ɗan shekara 15 ya kafa kansa cikin sauri a sashen matasa na ƙungiyar, inda ya shiga ƙungiyar farko bayan shekara guda. Bayan nasarar da ya samu na tsawon shekaru 6, ya sami nasarar haɓaka ƙungiyar daga sassan [[Athens]] zuwa rukuni na biyu na ƙasa kuma ya jawo hankalin AEK Athens .
=== AEK Athens ===
A shekarar 1965, Nikolaidis, tare da sauran 'yan wasa daga ƙungiyarsa, bayan da Georgios Magiras ya ba shi shawara, an canza shi zuwa AEK yana da shekaru 21 kuma ya zama ɗan wasa na yau da kullun bayan ya taka rawar gani a wasannin sada zumunta. A can ya kafa 'yan wasan gaba masu kisa tare da fitaccen ɗan wasan gaba [[Mimis Papaioannou]], wanda ya taimaka wajen samun nasarar ƙungiyar daga baya. A wasan hamayya na farko da ya yi da Panathinakos, a ranar 19 ga Disamba 1965, ya zura kwallaye biyu a wasan da suka yi nasara da ci 3-2 a filin wasa na Leoforos Alexandras . <ref>{{Cite web |title=19/12/1965 Παναθηναϊκός - ΑΕΚ 2-3 |url=https://www.aektoday.com/19-dekembriou/845-19-12-1965-panathinaikos-aek-2-3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220815121023/https://www.aektoday.com/19-dekembriou/845-19-12-1965-panathinaikos-aek-2-3 |archive-date=15 August 2022 |access-date=11 August 2022 |website=aektoday.com}}</ref> A ranar 20 ga Disamba 1967, ya zura kwallaye uku a wasan da suka doke Olympiakos Nicosia da ci 5-0 a gida. <ref>{{Cite web |title=20/12/1967 ΑΕΚ - Ολυμπιακός Λευκωσίας 5-0 |url=https://www.aektoday.com/20-dekembriou/856-20-12-1967-aek-olympiakos-leukosias-5-0 |website=aektoday.com |access-date=2026-05-09 |archive-date=2022-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805071738/https://www.aektoday.com/20-dekembriou/856-20-12-1967-aek-olympiakos-leukosias-5-0 |url-status=dead }}</ref> Kwallaye biyu da ya ci a kan Olympiakos a ranar 31 ga Maris 1968, ya lashe wasan tsere a ƙungiyar kuma ya ba ta damar ɗaukar kofin a ƙarshen kakar wasa. <ref>{{Cite web |title=1968-03-31 ΑΕΚ-ΟΣΦΠ=2-1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ksGlqRIahKQ |via=youtube.com}}</ref> Ya kasance memba na ƙungiyar da ta kai wasan kusa da na ƙarshe [[UEFA Champions League|na Kofin Turai]] a 1969 . A ranar 29 ga Satumba 1972, ƙwallon da ya ci a minti na 89 ta bai wa AEK nasara a kan Internazionale da ci 3-2 a gasar cin kofin Turai, a Nea Filadelfeia . <ref>{{Cite web |title=AEK-Inter 1971/72 |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/63050--aek-vs-internazionale/ |website=[[UEFA]]}}</ref> A lokacin da yake wasa a AEK, ya lashe kofuna 2 na gasar da kuma Kofin Girka 1 a <ref>{{Cite web |title=ΑΕΚ-Ολυμπιακός 2-0 (άνευ αγώνα) |url=http://www.oldfootball.gr/k2/user-page/item/186-o-telikos-aek-olympiakoy-pou-den-egine-pote.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190810090629/http://www.oldfootball.gr/k2/user-page/item/186-o-telikos-aek-olympiakoy-pou-den-egine-pote.html |archive-date=10 August 2019 |access-date=28 November 2018 |website=oldfootball.gr |language=el}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Κώστας Νικολαΐδης |url=https://www.aekpedia.com/2015/05/24/%CE%BA%CF%8E%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%90%CE%B4%CE%B7%CF%82/ |website=aekpedia.com}}</ref>
=== Daga baya aiki ===
A lokacin bazara na shekarar 1973, an sallami Nikolaidis daga AEK kuma ya sanya hannu a PAS Giannina, inda ya buga wasa na tsawon kakar wasa, inda ya lashe gasar rukuni na biyu, wanda ya taimaka wa kungiyar ta samu ci gaba zuwa rukuni na farko.
A ranar 21 ga Agusta 1974, ya sanya hannu a Apollon Athens, inda ya buga wasanni biyu, inda ya sake lashe gasar rukuni na biyu kuma ya buga kakar wasa ta ƙarshe a gasar da ta fi kowacce wahala a Girka. <ref>{{Cite web |title=Greece 1975/76 |url=https://www.rsssf.org/tablesg/grk76.html |website=[[RSSSF]]}}</ref> Banda kwallaye 100 da ya ci a gasar zakarun Girka, ya sami damar zura kwallaye a wasanni 8 a jere, yana ɗaya daga cikin 'yan wasa 4 da suka taɓa cimma hakan tare da [[Giorgos Sideris]], Demis Nikolaidis da Kostas Mitroglou . <ref>{{Cite web |title=Κυνηγά Σιδέρη και "Νικολαΐδηδες" ο Καλτσάς! |url=https://www.gazzetta.gr/football/article/692161/kyniga-sideri-kai-nikolaidides-o-kaltsas |website=gazzetta.gr}}</ref> <ref name=":0"/>
A ranar 10 ga Agusta 1976, Nikolaidis ya koma Olympiakos Neon Liosion, inda ya buga wasa na tsawon kakar wasa kafin ya kammala aikinsa na ƙwallon ƙafa.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Nikolaidis ya buga wasa a shekarar 1962 tare da 'yan ƙasa da shekara 19 na Girka, a ƙarƙashin Georgios Magiras, inda ya buga wasanni 10. <ref name=":0"/>
Nikolaidis ya buga wasa da Girka sau huɗu tsakanin 1971 da 1973. Ya fara buga wasa a ranar 17 ga Nuwamba 1971, a wasan sada zumunci da Bulgaria wanda ya ƙare da kunnen doki 2-2. <ref>{{Cite web |title=Greece appearances |url=http://www.epo.gr/Default.aspx?a_id=40737 |website=epo.gr}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Greece matches 1971–1975 |url=https://www.epo.gr/media/files/ETHNIKES_OMADES/MATCH_ANDRES_1929-2000/ethniki_andrwn_1971-75.pdf |website=epo.gr}}</ref>
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1944]]
==manazarta==
6awuq87kaemanc086luhvvu8i1vftxx
Lee-Roy Echteld
0
150294
836101
833465
2026-05-15T05:43:34Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836101
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lee-Roy Echteld''' (an haife shi a ranar 30 ga Satumba, 1968) ƙwararren manajan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Holland kuma tsohon [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasa ne]] wanda shine manajan riƙo na ƙungiyar Eredivisie ta AZ . Ya taka leda musamman a [[SC Heerenveen|Heerenveen]] a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'ar wasa ==
Echteld ya fara buga ƙwallon ƙafa a sashen matasa na Ajax da DWS a [[Amsterdam]] . Ya shiga ƙwallon ƙafa ta manyan 'yan wasa a shekarar 1988 a HFC Haarlem sannan ya buga wa [[SC Heerenveen|Heerenveen]] wasa a tsawon shekaru biyar. Ya kuma buga wasa a ƙasashen waje na ɗan lokaci tare da ƙungiyar [[Ligue 1|ƙwallon ƙafa ta]] Faransa ta Cannes da kuma ƙungiyar Austria Lustenau ta Austria . A shekara ta 2001, ya yi ritaya daga ƙwallon ƙafa a Heracles Almelo . <ref>{{Cite web |date=2020-02-29 |title=Vluchtoord voor vergeten voetballers |url=https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/vluchtoord-voor-vergeten-voetballers~bc2053f4/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927180942/https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/vluchtoord-voor-vergeten-voetballers~bc2053f4/ |archive-date=2020-09-27 |access-date=2020-07-29 |website=De Volkskrant |language=nl }}</ref> <ref>{{Cite web |date=27 February 2019 |title=L'inconnu qui entraîne l'équipe réserve du PSG |url=http://www.leparisien.fr/sports/football/psg/l-inconnu-qui-entraine-l-equipe-reserve-du-psg-27-02-2019-8021442.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222031119/https://www.leparisien.fr/sports/football/psg/l-inconnu-qui-entraine-l-equipe-reserve-du-psg-27-02-2019-8021442.php |archive-date=22 February 2025 |access-date=2020-07-29 |website=Le Parisien |language=fr }}</ref>
Echteld ya kuma yi wasa da Suriprofs, inda aka ba shi izinin shiga saboda asalinsa na Surinamese. Saboda mahaifinsa ɗan asalin ƙasar Surinamese ne na ƙasar Sin, kuma wannan ma ya bayyana a fili lokacin da Echteld yake jariri, an ƙara sunan ƙasar Sin 'Lee' da ɗan ƙaramin rubutu kafin 'Roy', wanda iyayensa da farko suka so su kira shi. [1]
== Aikin gudanarwa ==
Echteld ya zama koci bayan aikinsa na wasa kuma ya fara kula da reshen 'yan wasa na FC Omniworld . Ya yi horon aiki a Ajax don samun takardar shaidar KNVB . A kakar wasa ta 2006-07, ya kasance kocin matasa a DoCoS. Daga 2007, ya fara aiki a Blauw-Wit Amsterdam, da farko a matsayin kocin matasa kuma a 2009 a matsayin babban koci. Daga nan ya zama manajan DWV a watan Janairun 2013. A shekarar 2014, ya fara aiki a matsayin kocin matasa a AZ . Ya karbi ragamar manajan Zeeburgia a watan Janairun 2015, amma ya bar wannan matsayin a karshen 2015, lokacin da aka nada shi mataimakin kocin kungiyar farko inda ya maye gurbin [[Marco van Basten]] a wannan matsayin. A lokacin bazara na 2018, Echteld ya tafi [[Paris Saint-Germain]] don zama kocin ' yan wasa da ke fafatawa a gasar Championnat National 2 . Duk da haka, a shekarar 2019, PSG ta yanke shawarar wargaza ƙungiyar ta biyu kuma ba a sabunta kwangilar Echteld ba.
An ƙara Echteld cikin ma'aikatan [[PEC Zwolle]] a watan Yulin 2020, inda ya zama mai alhakin horar da 'yan wasan gaba na ƙungiyar farko da kuma kula da sauya 'yan wasa daga ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 21 zuwa ƙungiyar farko.
A ranar 5 ga Yuli 2022, an naɗa Echteld a matsayin sabon kocin ƙungiyar Tweede Divisie ta De Treffers . A ranar 14 ga Yuli 2023, an naɗa shi mataimakin kocin Michael Reiziger na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 21 ta Netherlands, yayin da ya ci gaba da zama babban kocin De Treffers.
A ranar 20 ga Janairu 2024, an naɗa Echteld a matsayin babban kocin Jong AZ . A ranar 18 ga Janairu 2026, an naɗa shi babban kocin ƙungiyar farko ta AZ har zuwa sauran kakar wasa, bayan korar Maarten Martens .
== Ƙididdigar aiki ==
=== Gudanarwa ===
{{Updated|match played 3 May 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Tarihin gudanarwa ta ƙungiya da kuma lokacin aiki
! rowspan="2" | Ƙungiyar
! rowspan="2" | Daga
! rowspan="2" | Zuwa
! colspan="5" | Rikodi
|-
! {{Abbr|P|Matches played}}
! {{Abbr|W|Matches won}}
! {{Abbr|D|Matches drawn}}
! {{Abbr|L|Matches lost}}
! {{Abbr|Win %|Win percentage}}
|-
| align="left" | Paris Saint-Germain B
| align="left" | 1 Yuli 2018
| align="left" | 30 Yuni 2019{{WDL|33|8|10|15}}
|-
| align="left" | De Treffers
| align="left" | 5 Yuli 2022
| align="left" | 19 Janairu 2024{{WDL|58|33|9|16}}
|-
| align="left" | Jong AZ
| align="left" | 20 Janairu 2024
| align="left" | 17 Janairu 2026{{WDL|69|25|13|31}}
|-
| align="left" | AZ (mai kula)
| align="left" | 1 Yuli 2018
| align="left" | ''Yanzu''{{WDL|23|12|5|6}}
|-
! colspan="3" | Jimilla
{{WDLtot|183|78|37|68}}
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1968]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
9yws4zr9dpcw9pg6o07f4udk20ec5sl
Loide Pashukeni Shinavene
0
150424
836148
833832
2026-05-15T08:55:40Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836148
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles><templatestyles src="Multiple issues/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Loide Pashukeni Shinavene''' (an haife ta a ranar 8 ga Mayu 1945) 'yar siyasar Namibia ce mai ritaya ta [[SWAPO|Jam'iyyar SWAPO]] . Ta kasance memba a Majalisar Dokokin Jamhuriyar Namibia a shekarar 2015 har zuwa lokacin da ta yi ritaya a shekarar 2020.{{Reflist}}
== Ilimi ==
A shekara ta 1964 Shinavene ta halarci Kwalejin Horarwa a Okahao, Namibia inda ta sami Takardar shaidar Koyarwa a shekarar 1966. Ta ci gaba da bin kuma ta sami takardar shaidar a cikin jagorancin mata na Pan-African a Kitwe, Zambia a 1975 inda ta ci gaba da samun difloma ta kasa a cikin Gudanar da Jama'a da Gudanar da Shari'a da Kula da Jama'ar a Cibiyar Majalisar Dinkin Duniya don Namibia a Lusaka, Zambia .
A shekara ta 1986 Shinavene ta kammala karatu daga Hague, Netherlands inda ta sami difloma a Bincike kan Mata da Ci gaba da kuma digiri na biyu na Arts wanda ya fi dacewa da Mata / Jima'i da Ci Gaban A shekarar 1989.
== Ayyuka ==
Shinavene ta fara aikinta a matsayin malama a shekarar 1970 a makarantar firamare ta Mandume sannan daga baya a makarantar sakandare ta Ondobe a shekarar 1967. Ta fara aikin siyasa ne a shekarar 1980 lokacin da aka nada ta a matsayin Jami'in Bayanai na Majalisar Mata ta SWAPO da Kungiyar Mata ta Pan-African na tsawon shekaru biyar, ta ci gaba da aiki a Majalisar Mata ta Jam'iyyar SWAPO a matsayin Mataimakin Sakataren Kudi da Ayyuka a 1991.
A shekara ta 1992 an nada Shinavene a matsayin mai tsara ci gaba a Ma'aikatar Aikin Gona Ruwa da Ci gaban Karkara sannan daga baya a matsayin mai horar da manyan jami'an Aikin Goma a kan Jima'i a shekara ta 1997 har zuwa shekara ta 2005 lokacin da ta yi ritaya a matsayin ma'aikaciyar gwamnati ga Gwamnatin Namibia.
A watan Maris na shekara ta 2015 ta kasance daga cikin mambobin Majalisar Dokokin Jamhuriyar Namibia na yanzu waɗanda aka zaba don aiki a ƙarƙashin jagorancin Shugaba Hage Geingob na tsawon shekaru biyar wanda ya fara a shekara ta 2015 kuma ya ƙare a shekarar 2020.
== Manazarta ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
* http://www.parliament.na {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200225121547/https://parliament.na/ |date=2020-02-25 }}
== Haɗin waje ==
* [https://www.newera.com.na/2016/06/13/mp-loide-pashukeni-shinavene-swapo-party/ Taken labarin]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1945]]
iihwnrcbrbd9ur5wxinzmmmlqhjk17g
Lidwina Ndeshimona Shapwa
0
150432
836126
833841
2026-05-15T07:22:11Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836126
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />'''Lidwina Ndeshimona Shapwa''' ƙwararren lauya ne kuma ɗan siyasa na [[Namibiya]] wanda ya yi aiki a wurare daban-daban. An haife ta ne a ranar 7 ga Fabrairu, 1962, a Outapi, Yankin Omusati a Namibia . <ref name=":0">{{Cite web |title=Shapwa, Lidwina Ndeshimona |url=https://www.parliament.na/dt_team/shapwa-lidwina-ndeshimona/ |access-date=2023-02-21 |website=Namibian Parliament |language=en-US}}</ref>
== Ilimi ==
Tushen ilimi na Shapwa ya fito ne daga samun Master of Laws (LLM) a cikin Dokar Maritime daga Cibiyar Shari'ar Maritime a [[Malta]], Bachelor of Laws, tare da girmamawa daga Jami'ar Warwick a Burtaniya, da kuma Diploma a Ci Gaban daga wannan ma'aikatar. Ta kuma sami difloma a Nazarin Ci Gaban daga Cibiyar Majalisar Dinkin Duniya ta Namibia . <ref name=":0"/>
== Ayyukan sana'a ==
Shapwa ta fara aikinta a cikin aikin jama'a a matsayin Jami'in Kulawa a Harkokin Ruwa a Ma'aikatar Ayyuka, Sufuri, da Sadarwa daga 1992 zuwa 1994. Daga nan ta yi aiki a matsayin mataimakiyar darakta na Harkokin Ruwa daga 1994 zuwa 1998 kuma a matsayin Mataimakin Sakatare na Dindindin daga 1998 zuwa 2000. Daga nan aka nada ta a matsayin Sakatariyar Dindindin na Ma'aikatar Shari'a, inda ta yi aiki daga 2000 zuwa 2007. Bayan haka, ta yi aiki a matsayin Sakatariyar Dindindin na Ma'aikatar Lands da Resettlement daga 2007 zuwa 2014. <ref>{{Cite web |title=The Villager Newspaper Namibia |url=https://www.thevillager.com.na/articles/13290/warrants-of-arrest-near-100-000-justice/ |access-date=2023-02-21 |website=www.thevillager.com.na |archive-date=2023-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221140017/https://www.thevillager.com.na/articles/13290/warrants-of-arrest-near-100-000-justice/ |url-status=dead }}</ref>
Keɓewar Shapwa da aiki tuƙuru sun ba ta matsayi a Majalisar Dokoki ta Kasa a matsayin Mataimakin Ministan Shari'a a cikin 2019, inda ta yi aiki har zuwa 2020. A halin yanzu tana aiki a matsayin shugabar Hukumar Daraktoci ta Kasa ta Namibia . <ref>{{Cite web |title=Disability council gets new boss after nine years |url=https://neweralive.na/posts/disability-council-gets-new-boss-after-nine-years |access-date=2023-02-21 |website=Truth, for its own sake. |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Disability council board sent packing |url=https://neweralive.na/posts/disability-council-board-sent-packing |access-date=2023-02-21 |website=Truth, for its own sake. |language=en}}</ref>
Shapwa ya yi aiki a Majalisar Dokoki ta Kasa daga 2015 har zuwa 2020 a matsayin memba na [[SWAPO]] . <ref name=":0"/>
== Abubuwan da suke so ==
A cikin aikinta, Shapwa ta mayar da hankali kan batutuwan da suka shafi tashin hankali na jinsi, yara masu rauni, da kawar da talauci. Abubuwan da take so na majalisa sun nuna jajircewarta ga adalci na zamantakewa da haƙƙin ɗan adam.<ref>{{Cite web |title=Shapwa demands commitment from justice staff |url=https://neweralive.na/posts/shapwa-demands-commitment-from-justice-staff |access-date=2023-02-21 |website=Truth, for its own sake. |language=en}}</ref>
Kwarewar Shapwa a fannin shari'a da sha'awarta ga adalci na zamantakewa sun sa ta zama muhimmiyar mutum a siyasar Namibia. Ta sadaukar da aikinta don yin hidima ga ƙasar ta da kuma ba da shawara ga waɗanda suka fi bukata. Gudummawar da ta bayar ga hidimar jama'a da kuma jajircewarta na inganta hanyar adalci sun sami girmamawa da sha'awa.
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1962]]
0kafs98srjimfoo8a0new1bj2j2jwk4
Kirsty Yallop
0
150519
835867
834083
2026-05-14T14:17:08Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835867
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kirsty Lee Yallop''' / / ˈjæləp / YAL -əp YAL an haife ta a ranar 4 ga Nuwamba 1986) tsohuwar 'yar [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa ce]] ta New Zealand wadda ta buga wasa a matsayin ' [[Mai buga tsakiya|yar wasan tsakiya]] . Ta buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta mata ta New Zealand wasa daga 2004 zuwa 2017. <ref>{{Cite web |title=Caps 'n' Goals, New Zealand Women's national representatives |url=http://www.ultimatenzsoccer.com/FootballFerns/id38.htm |access-date=11 June 2009 |publisher=The Ultimate New Zealand Soccer Website}}</ref> Yallop ta kafa tarihi ta hanyar zura ƙwallo ta farko a tarihin New Zealand a gasar Olympics a 2008. <ref>{{Cite web |date=5 July 2023 |title=How being fearless and determined shaped Kirsty Yallop into a World Cup star |url=http://balanceisbetter.org.nz/how-being-fearless-and-determined-shaped-kirsty-yallop-into-a-world-cup-star/ |access-date=26 November 2024 |publisher=Sport New Zealand Website}}</ref>
== Aikin kulob ==
A matakin kulob, ta buga wa Lynn-Avon United wasa kafin ta koma Kristianstads DFF a Damallsvenskan ta Sweden a 2010. A kakar wasa ta 2011, ta koma ƙungiyar Vittsjö GIK ta rukuni na biyu . A shekararta ta farko a Vittsjö, ƙungiyar ta sami ci gaba zuwa Damallsvenskan.
A ranar 31 ga Oktoba 2015, Yallop ya koma kulob din Brisbane Roar na Australiya. <ref>{{Cite web |date=31 October 2015 |title=Kiwi international joins Roar Women |url=http://www.brisbaneroar.com.au/article/kiwi-international-joins-roar-women/1th0f5dpey9bq1fvnqmpt0w2je |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151103234342/http://www.brisbaneroar.com.au/article/kiwi-international-joins-roar-women/1th0f5dpey9bq1fvnqmpt0w2je |archive-date=3 November 2015 |access-date=31 October 2015 |publisher=[[Brisbane Roar FC|Brisbane Roar]]}}</ref>
A ranar 9 ga Disamba 2016, Yallop ta koma Melbourne Victory a matsayin wadda za ta maye gurbin Bianca Henninger da ta ji rauni. <ref>{{Cite web |last=Kalinic |first=Dejan |date=9 December 2016 |title=Victory signs New Zealand international Yallop |url=http://www.melbournevictory.com.au/article/victory-signs-new-zealand-international-yallop/6lhx0h1dfzbz1kbrpootmxzih |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161210141556/http://www.melbournevictory.com.au/article/victory-signs-new-zealand-international-yallop/6lhx0h1dfzbz1kbrpootmxzih |archive-date=10 December 2016 |access-date=9 December 2016 |publisher=[[Melbourne Victory FC|Melbourne Victory]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 December 2016 |title=Victory sign Kiwi midfielder on injury replacement deal |url=http://www.mfootball.com.au/victory-sign-kiwi-midfielder-on-injury-replacement-deal/ |publisher=MFootball}}</ref> A watan Oktoba 2017, an tabbatar da cewa ba ta sake sanya hannu da Melbourne Victory ba na wani kakar wasa. A shekarar 2017, Yallop ta koma kungiyar Klepp ta kasar Norway.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Yallop ta fara buga wasa a matakin farko na kasa da kasa a gasar kasa da kasa a wasan da Amurka ta sha kashi da ci 6-0 a ranar 10 ga Oktoba 2004. <ref>{{Cite web |title=A-International Line-ups |url=http://www.ultimatenzsoccer.com/FootballFerns/id42.htm |access-date=25 November 2008 |publisher=The Ultimate New Zealand Soccer Website}}</ref>
Yallop ta jagoranci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA 'yan ƙasa da shekara 2006 a Rasha, inda ta sha kashi a hannun Ostiraliya (3-0) da Rasha (3-2), kafin ta riƙe Brazil ba tare da an ci ta ko ɗaya ba, <ref>{{Cite web |date=23 August 2006 |title=Match report – Brazil vs New Zealand |url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=108/edition=10292/matches/match=102920018/report.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090916051528/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament%3D108/edition%3D10292/matches/match%3D102920018/report.html |archive-date=16 September 2009 |publisher=FIFA}}</ref>
An saka Yallop a cikin tawagar New Zealand don [[Kwallon ƙafa a gasar Olympics ta bazara ta 2008 - Gasar mata|gasar Olympics ta bazara ta 2008]], yana buga cikakken mintuna 90 a kowanne wasannin rukuni na New Zealand, inda ya zira ɗaya daga cikin kwallayen New Zealand a wasan da suka tashi 2-2 da Japan . <ref>{{Cite web |date=6 August 2008 |title=Match Report – Japan vs New Zealand |url=https://www.fifa.com/womensolympic/matches/round=250027/match=300051833/report.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827205712/http://www.fifa.com/womensolympic/matches/round=250027/match=300051833/report.html |archive-date=27 August 2008 |publisher=FIFA}}</ref>
A lokacin da ta halarci gasar cin kofin duniya ta mata ta farko a Jamus a 2011, Yallop ta samu damar shiga gasar karo na 50 a wasan karshe da ta buga da Mexico a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1, inda New Zealand ta lashe maki na farko a gasar cin kofin duniya ta mata ta manyan 'yan wasa. <ref>{{Cite web |date=6 July 2011 |title=Match Report – New Zealand vs Mexico |url=https://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=255997/match=300144436/report.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711211155/http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=255997/match=300144436/report.html |archive-date=11 July 2011 |publisher=FIFA}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 July 2011 |title=Never-say-die Ferns claim historic World Cup point |url=http://www.nzfootball.co.nz/index.php?id=11&tx_ttnews%5btt_news%5d=1130&tx_ttnews%5bbackPid%5d=10&cHash=820f3135a7 |publisher=FIFA}}</ref>
Ta buga dukkan wasannin New Zealand a gasar Olympics ta bazara ta 2012. <ref>{{Cite web |title=Kirsty Yallop Bio, Stats, and Results |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ya/kirsty-yallop-1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418054035/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ya/kirsty-yallop-1.html |archive-date=18 April 2020 |access-date=19 May 2016 |website=Olympics at Sports-Reference.com}}</ref>
Ta taka rawar gani a daya daga cikin wasanni uku na New Zealand a gasar cin kofin duniya ta mata ta FIFA ta 2015 a Kanada. <ref>{{Cite web |title=FIFA player's stats |url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=252516/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025194521/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=252516/ |archive-date=25 October 2012 |access-date=28 June 2015 |publisher=[[FIFA]]}}</ref>
A ranar 20 ga Satumba 2017, bayan ta buga wasanni biyu da Amurka, Yallop ta sanar da yin ritaya daga buga kwallon kafa ta kasa da kasa. <ref>{{Cite web |title=Yallop retires |url=https://twitter.com/kirstyyallop11/status/910400930847379456 |access-date=20 September 2017 |website=Twitter}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
A watan Disamba na 2017, an sanar da auren Yallop da abokin wasansa na Klepp IL kuma ɗan wasan ƙasar Australia Tameka Butt a shafin [[Twitter]] na Butt. <ref>{{Cite web |last=Mathew Whitehead |date=27 December 2017 |title=Matildas Star Tameka Butt Announces Engagement To Klepp Teammate Kirsty Yallop |url=https://www.sbs.com.au/topics/sexuality/fast-lane/article/2017/12/27/matildas-star-tameka-butt-announces-engagement-klepp-teammate-kirsty-yallop |publisher=SBS}}</ref> An yi auren su biyu a Mangawhai, New Zealand, a ranar 9 ga Fabrairu, 2019. <ref>{{Cite web |last=Tameka Butt |date=9 December 2018 |title=<<none>> |url=https://www.playersvoice.com.au/tameka-butt-when-love-finals-collide/#IliKE3CLrfIjou2f.97 |website=PlayersVoice |access-date=11 May 2026 |archive-date=19 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819040706/https://www.playersvoice.com.au/tameka-butt-when-love-finals-collide/#IliKE3CLrfIjou2f.97 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Tameka Butt |date=9 February 2019 |title=I can finally officially call you my beautiful wife 💙💙 |url=https://www.instagram.com/p/BtsdKhBnSpS/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20250119083240/https://www.instagram.com/p/BtsdKhBnSpS/ |archive-date=19 January 2025 |type=Instagram |access-date=11 May 2026 |url-status=bot: unknown }}</ref> Daga baya a shekarar 2020 sun haifi 'ya mace tare mai suna Harley. A watan Maris na 2025, ma'auratan sun sanar a [[Instagram|shafin Instagram]] cewa za su sake haihuwa. <ref>{{Cite web |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/kirsty.yallop/p/DH2lpxXRoHX/?hl=en&img_index=1}}</ref>
Yallop tana da digiri na biyu daga Jami'ar Massey, inda ta kammala karatun digirinta na farko kan 'yan wasan rugby bakwai na duniya.
== Manufofin ƙasa da ƙasa ==
{| class="wikitable"
!A'a.
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| 1.
| rowspan="2" | 9 Afrilu 2007
| rowspan="4" | Lae, [[Sabuwar Gini Papuwa|Papua New Guinea]]
| rowspan="2" |{{Fbw|TGA}}
| align="center" | '''1''' – 0
| rowspan="2" align="center" | 6–1
| rowspan="4" | Gasar Mata ta OFC ta 2007
|-
| 2.
| align="center" | '''5''' – 0
|-
| 3.
| rowspan="2" | 13 Afrilu 2007
| rowspan="2" |{{Fbw|PNG}}
| align="center" | '''4''' – 0
| rowspan="2" align="center" | 7–0
|-
| 4.
| align="center" | '''6''' – 0
|-
| 5.
| 8 Maris 2008
| [[Port Moresby]], Papua New Guinea
|{{Fbw|PNG}}
| align="center" | '''2''' – 0
| align="center" | 2–0
| Gasar cancantar shiga gasar Olympics ta mata ta OFC ta 2008
|-
| 6.
| 14 Yuni 2008
| Suwon, [[Koriya ta Kudu]]
|{{Fbw|KOR}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 1–2
| Kofin Sarauniya na Zaman Lafiya na 2008
|-
| 7.
| 6 ga Agusta 2008
| Qinhuangdao, [[Sin|China]]
|{{Fbw|JPN}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 2–2
| [[Kwallon ƙafa a gasar Olympics ta bazara ta 2008 - Gasar mata|Gasar Olympics ta bazara ta 2008]]
|-
| 8.
| 10 Maris 2009
| Paralimni, [[Cyprus]]
|{{Fbw|NED}}
| align="center" | '''2''' – 0
| align="center" | 2–0
| rowspan="2" | Kofin Mata na Cyprus na 2009
|-
| 9.
| 12 Maris 2009
| [[Nicosia]], Cyprus
|{{Fbw|FRA}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 1–1 (5–6 p )
|-
| 10.
| 3 Oktoba 2010
| [[Auckland]], [[New Zealand]]
|{{Fbw|TAH}}
| align="center" | '''5''' – 0
| align="center" | 7–0
| Gasar Mata ta OFC ta 2010
|-
| 11.
| 4 Maris 2011
| [[Larnaca]], Cyprus
|{{Fbw|SUI}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 2–1
| Kofin Mata na Cyprus na 2011
|-
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
[[Rukuni:Webarchive template wayback links]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
==manazarta==
1nvcnqwiph9qngqywgtni5qavvmaul8
Khaled Adénon
0
150756
835855
834620
2026-05-14T12:44:02Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835855
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abdoul Khaled Akiola Adenon''' (an haife shi a ranar 29 ga watan Yulin shekara ta 1985) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne wanda ke taka leda a matsayin mai tsaron gida na kulob din Cypriot First Division Doxa Katokopias . An haife shi a Ivory Coast, memba ne na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Benin.
== Ayyukan kulob din ==
An haifi Adénon a [[Abidjan]], Ivory Coast . Ya fara aikinsa tare da kungiyar Ivory Coast ASEC Mimosas, ya koma Faransa tare da Le Mans FC a shekara ta 2008. <ref name="kick442">{{Cite web |date=28 February 2020 |title=Khaled Adenon leaves Al Wahda |url=https://www.kick442.com/khaled-adenon-leaves-al-wahda/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122184647/https://www.kick442.com/khaled-adenon-leaves-al-wahda/ |archive-date=22 January 2021 |access-date=17 January 2021 |publisher=kick442.com}}</ref> Ya fara buga wasan farko tare da Le Mans a wasan [[Ligue 1|Lig 1]] da AS Nancy a ranar 19 ga Oktoba 2008. <ref>{{Cite web |date=19 October 2008 |title=Le Mans vs. Nancy 2–0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2008/10/19/france/ligue-1/le-mans-union-club-72/association-sportive-nancy-lorraine/631948/ |publisher=Soccerway}}</ref> Ya shiga kungiyar Ligue 2 ta SC Bastia a kan aro don kakar 2009-10 a ranar 3 ga Yulin 2009. <ref>{{Cite web |date=3 July 2009 |title=Khaled Adenon prêté à Bastia |url=https://rmcsport.bfmtv.com/football/khaled-adenon-prete-a-bastia-82829.html |publisher=RMC Sport |language=fr }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ya koma Le Mans a ƙarshen rancen, kuma ya ci gaba da kammala wasanni 68 na Ligue 1 da Ligue 2 ga kulob din.
A ranar 10 ga watan Yunin shekara ta 2012, an kori Adénon a lokacin gasar cin kofin duniya ta 2014 da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Kasar Rwanda|Rwanda]] saboda kai hari ga alƙalin. A wannan watan Agusta, FIFA ta dakatar da shi daga dukkan gasa na shekara guda.<ref>{{Cite web |date=24 August 2012 |title=Fifa bans Benin's Adenon for a year for attack on referee |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/19369020 |publisher=BBC Sport}}</ref>
Tare da Le Mans bankrupt a ƙarshen kakar Ligue 2 ta 2012-13, Adénon ya kasance wakili ne kyauta lokacin da haramcinsa ya ƙare, kuma a watan Yulin 2014 ya shiga Vendée Luçon Football . Shekara guda bayan haka Amiens SC ta sanya hannu a kansa.<ref>{{Cite web |date=9 June 2015 |title=Luçon : Adenon rejoint Amiens |url=https://www.afrik-foot.com/lucon-adenon-rejoint-amiens |publisher=afrik-foot.com |language=fr}}</ref> Ya kasance na yau da kullun a cikin tawagar da ta ga ci gaba da baya a cikin 2015-16 da 2016-17.
== Ayyukan kasa da kasa ==
Adénon ya wakilci kasarsa a gasar cin Kofin Kasashen Afirka na 2008.
Ya taka leda a gasar cin Kofin Kasashen Afirka na 2019 lokacin da kungiyar ta ci gaba zuwa wasan kusa da na karshe.<ref>{{Cite web |title=Total Africa Cup of Nations Egypt 2019 {{!}} CAFOnline.com |url=https://www.cafonline.com/total-africa-cup-of-nations/matches/45/lineups |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702125707/https://www.cafonline.com/total-africa-cup-of-nations/matches/45/lineups |archive-date=2 July 2019}}</ref>
== Kididdigar aiki ==
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
l01jcquklg4d2a7h4ckk6io51hqq1o7
Loïc Mbe Soh
0
150968
836174
835181
2026-05-15T10:32:09Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
836174
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Loïc Junior Mbe Soh''' (an haife shi a ranar 13 ga Yuni 2001) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke taka leda a matsayin ɗan [[Mai buga baya|wasan tsakiya]] a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Belgian Pro League Sint-Truiden . <ref name="soccerway">{{Soccerway|loic-mbe-soh/475342}}</ref> An haife shi a Kamaru, ya wakilci Faransa a matakin matasa na ƙasa da ƙasa.
== Aikin kulob ==
=== Paris Saint-Germain ===
Mbe Soh, wanda ya kammala karatunsa na kwaleji a [[Paris Saint-Germain]], ya sanya hannu kan kwantiraginsa na farko na ƙwararru a watan Yulin 2018, wanda hakan ya sa shi ci gaba da zama a ƙungiyar har zuwa watan Yunin 2021. <ref name="PSG">{{Cite web |date=18 July 2018 |title=First professional contract |url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/first-professional-contract-for-loiec-mbe-soh |access-date=5 May 2019}}</ref> Ya fara buga wasa [[Ligue 1|a Ligue 1]] a PSG a ranar 11 ga Mayun 2019, a wasan da suka yi da Angers . <ref name="PSG Debut">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Ligue 1 : première titularisation pour Loïc Mbe Soh (PSG) face à Angers |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Ligue-1-premiere-titularisation-pour-loic-mbe-soh-psg-face-a-angers/1017688 |access-date=11 May 2019 |website=L’équipe |language=French}}</ref> Mbe Soh ya buga wasa ɗaya tilo a kakar wasa ta 2019-20 a wasan da suka sha kashi a hannun Reims da ci 2-0. Ya buga wasa a matsayin ɗan baya na dama, kafin a maye gurbinsa da Thomas Meunier a minti na 59 na wasan. <ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=PSG vs Reims: Teams |url=https://skysports.com/football/psg-vs-reims/teams/408430 |access-date=18 May 2020 |website=Sky Sports}}</ref>
A ranar 15 ga Yuni 2020, an zaɓi Mbe Soh don kyautar Golden Boy Award ta 2020, kasancewarsa ɗaya daga cikin 'yan wasan PSG uku a cikin jerin 'yan wasa 100. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=15 June 2020 |title=2020 Golden Boy Nominees Revealed – 14 Ligue 1 players |url=https://www.getfootballnewsfrance.com/2020/2020-golden-boy-nominees-revealed-14-ligue-1-players/ |access-date=16 June 2020 |website=Get French Football News}}</ref> A ranar 17 ga Yuli 2020, ya zira kwallo a wasan sada zumunci da Waasland-Beveren, wanda ya ƙare da nasara 7-0 ga PSG. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=18 July 2020 |title=The victory over Waasland-Beveren in numbers |url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/the-victory-over-waasland-beveren-in-numbers-paris-saint-germain-friendly |access-date=18 July 2020 |website=Paris Saint-Germain}}</ref>
=== Nottingham Forest ===
A ranar 11 ga Satumba, 2020, Mbe Soh ya sanya hannu kan yarjejeniyar zuwa Nottingham Forest, amma ba a bayyana kudin yarjejeniyar ba. [1] Ya fara buga wasa a ranar 25 ga Satumba a wasan da Huddersfield Town ta sha kashi da ci 1-0. [2] Ya zura kwallonsa ta farko a kungiyar a wasan da Middlesbrough ta doke ta da ci 2-1 a ranar 20 ga Janairu, 2021. [3]
A ranar 23 ga Janairun 2023, Mbe Soh ya koma kungiyar Guingamp ta Ligue 2 a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa. <ref>{{Cite web |last=Mindu |first=Antoine |date=23 January 2023 |title=Loïc Mbe Soh est guingampais |url=https://www.eaguingamp.com/loic-mbe-soh-est-guingampais/ |website=En Avant Guingamp}}</ref>
A ranar 1 ga Satumba 2023, Mbe Soh ya koma kulob din Eredivisie na Almere City a matsayin aro na tsawon kakar wasa. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-09-01 |title=Mbe Soh loaned to Almere City |url=https://www.nottinghamforest.co.uk/news/2023/september/01/mbe-soh-loaned-to-almere-city/ |access-date=2023-09-01 |website=Nottingham Forest Football Club}}</ref>
A ranar 5 ga Yuni 2024, Forest ya sanar da cewa zai bar kulob din a lokacin bazara idan kwangilarsa ta kare. <ref>{{Cite web |last=Club |first=Nottingham Forest Football |date=2024-06-05 |title=Forest confirm retained list |url=https://www.nottinghamforest.co.uk/news/2024/june/05/forest-confirm-retained-list/ |access-date=2024-06-06 |website=Nottingham Forest Football Club}}</ref>
=== Beerschot ===
A ranar 26 ga Agusta 2024, Mbe Soh ta sanya hannu da Beerschot a Belgium. <ref>{{Cite web |date=26 August 2024 |title=Loïc Mbe Soh heeft zopas een contract getekend bij Beerschot |trans-title=Loïc Mbe Soh has just signed a contract with Beerschot. |url=https://www.beerschot.be/nl/nieuws/loic-mbe-soh-heeft-zopas-een-contract-getekend-bij-beerschot |access-date=26 August 2024 |publisher=Beerschot |language=nl |archive-date=26 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240826222116/https://www.beerschot.be/nl/nieuws/loic-mbe-soh-heeft-zopas-een-contract-getekend-bij-beerschot |url-status=dead }}</ref>
=== Sint-Truiden ===
A ranar 21 ga Janairu 2026, Mbe Soh ta koma Sint-Truiden . <ref>{{Cite web |date=21 January 2026 |title=Loïc Mbe Soh from Beerschot to STVV |trans-title=Loïc Mbe Soh van Beerschot naar STVV |url=https://stvv.com/nl/nieuws/artikel/lo%C3%AFc-mbe-soh-van-beerschot-naar-stvv |access-date=6 February 2026 |publisher=Sint-Truidense V.V. |language=nl}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Mbe Soh matashin ɗan ƙasar Faransa ne, kuma ya jagoranci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 18 ta Faransa a lokuta daban-daban. <ref name="Canal Supporters">{{Cite web |title=France U18 squad |url=http://canal-supporters.com/2019/04/loic-mbe-soh-et-arthur-zagre-convoques-en-equipe-de-france-u18/ |access-date=5 May 2019 |archive-date=16 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116034546/http://canal-supporters.com/2019/04/loic-mbe-soh-et-arthur-zagre-convoques-en-equipe-de-france-u18/ |url-status=dead }}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|1 July 2024}}<ref name="soccerway"/>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup
! colspan="2" |League cup
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Paris Saint-Germain B
|2017–18
|Championnat National 2
|4
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|4
|0
|-
|2018–19
|Championnat National 2
|16
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|16
|0
|-
! colspan="2" |Total
!20
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!20
!0
|-
| rowspan="3" |[[Paris Saint-Germain]]
|2018–19
|[[Ligue 1]]
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|2
|0
|-
|2019–20
|Ligue 1
|1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!3
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!3
!0
|-
| rowspan="4" |[[Nottingham Forest FC|Nottingham Forest]]
|2020–21
|EFL Championship
|7
|1
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|8
|1
|-
|2021–22
|EFL Championship
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|2
|0
|-
|2022–23
|[[Premier League]]
|0
|0
|1
|0
|2
|0
| colspan="2" |—
|3
|0
|-
! colspan="2" |Total
!9
!1
!2
!0
!2
!0
!0
!0
!13
!1
|-
|Guingamp (loan)
|2022–23
|Ligue 2
|14
|1
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|14
|1
|-
|Almere City (loan)
|2023–24
|Eredivisie
|20
|1
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|22
|1
|-
|Beerschot
|2024–25
|Belgian Pro League
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!66
!3
!4
!0
!2
!0
!0
!0
!72
!3
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2001]]
44ava8ft14wd8iv23az8i01z3jbojmy
Kostas Peristeridis
0
151027
835906
835334
2026-05-14T18:16:19Z
InternetArchiveBot
13371
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
835906
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kostas Peristeridis''' ( Greek ; an haife shi a ranar 24 ga Janairu 1991) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne]] ɗan ƙasar Girka wanda ke taka leda a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar Super League 2 ta Ilioupoli . <ref name="soccerway">{{Soccerway|97306}}</ref>
== Sana'a ==
An haife shi a Chania, Girka, Peristeridis ya koma Netherlands don buga ƙwallon ƙafa yana da shekaru 16. [1] Bayan da ya fara sanya hannu da FC Volendam, Peristeridis ya koma Almere City FC a 2010, inda ya buga wasanni 10 na Eerste Divisie a kakar wasa ta farko da ya yi da ƙungiyar. [2]
Peristeridis ya buga wa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekara 21 ta ƙasar Girka wasa . <ref name="FN">{{Cite web |last=Antonakakis, Lefteris |date=2 July 2011 |title="2ο camp τερματοφυλάκων": Μεγάλη η συμμετοχή |trans-title=Great participation in second goalkeeper's camp |url=http://www.flashnews.gr/page.ashx?pid=3&aid=19585&cid=321 |publisher=Flashnews.gr |language=Greek }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Daraja ==
'''PAS Giannina'''
* Super League Girka 2 : 2019–20
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1991]]
9kpp43109zsrh3lt0k0u6p6818wqsmp
Tattaunawar user:Muhammad usaini
3
151112
836013
835566
2026-05-14T21:26:35Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836013
wikitext
text/x-wiki
Shamaki MUHD yace "kada kasake kaji tsoran turawa saboda su kafirai ne mu kuma musulmai ne saboda haka zamu fita yaki"
Shamaki Muhammad ɗan daudu ya bar dan sa me suna Shehu me Kantu sannan Shehu me kantu shine ya dauko gawar shamaki Muhammad ɗan daudu a filin yaki yana kuka an haifi Shehu me kantu a 1884 sannan ya mutu a shekara ta 1964 sannan ya bar yaya kamar Usman Shehu nagado,muktar Shehu,dogo Shehu,da sauran su shi Usman shehu an haife shi a 1934 sannan ya mutu a 1986 sannan ya haifi yara kamar Yusuf Usman Usaini Usman tijjani Usman Muhammad b aji sunan unguwar da shamaki ya zauna sunan ta "kacallami "wannan shine tarihin shamaki
== TARIHIN SHAMAKI DAN DAUDA ==
Shamaki MUHD yace "kada kasake kaji tsoran turawa saboda su kafirai ne mu kuma musulmai ne saboda haka zamu fita yaki"
Shamaki Muhammad ɗan daudu ya bar dan sa me suna Shehu me Kantu sannan Shehu me kantu shine ya dauko gawar shamaki Muhammad ɗan daudu a filin yaki yana kuka an haifi Shehu me kantu a 1884 sannan ya mutu a shekara ta 1964 sannan ya bar yaya kamar Usman Shehu nagado,muktar Shehu,dogo Shehu,da sauran su shi Usman shehu an haife shi a 1934 sannan ya mutu a 1986 sannan ya haifi yara kamar Hussaini Usman Yusuf Usman tijjani Usman Muhammad b aji sunan unguwar da shamaki ya zauna sunan ta "kacallami "wannan shine tarihin shamaki [[User:Muhammad usaini|Muhammad usaini]] ([[User talk:Muhammad usaini|talk]]) 23:09, 13 Mayu 2026 (UTC)
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Muhammad usaini! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Muhammad usaini|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 14 Mayu 2026 (UTC)
6gjfi30a9a5zg45qbh3j0q1b6q9m4ng
Chisom Egbuchulam
0
151148
835847
2026-05-14T12:14:20Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Chisom Egbuchulam | fullname = Chisom Egbuchulam | birth_date = {{birth date and age|1992|2|22|df=y}} | birth_place = Enugu, Najeriya | height = 1.75 m | position = [[Dan wasan gaba|Mai kai hari]] | currentclub = Detroit City FC | clubnumber = | years1 = 2013–2018 | clubs1 = Enugu Rangers | years2 = 2017 | clubs2 = → BK Häcken (aro) | caps2 = 10 | goals2 = 0 | years3 = 2018 | clubs3 = Falkenberg | caps3 = 26 | goals3 = 14 | years4 = 20...
835847
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography | name = Chisom Egbuchulam | fullname = Chisom Egbuchulam | birth_date = {{birth date and age|1992|2|22|df=y}} | birth_place = Enugu, Najeriya | height = 1.75 m | position = [[Dan wasan gaba|Mai kai hari]] | currentclub = Detroit City FC | clubnumber = | years1 = 2013–2018 | clubs1 = Enugu Rangers | years2 = 2017 | clubs2 = → BK Häcken (aro) | caps2 = 10 | goals2 = 0 | years3 = 2018 | clubs3 = Falkenberg | caps3 = 26 | goals3 = 14 | years4 = 2019 | clubs4 = Suwon FC | caps4 = 33 | goals4 = 18 | years5 = 2020–2023 | clubs5 = Meizhou Hakka | caps5 = 71 | goals5 = 27 | years6 = 2023 | clubs6 = Sichuan Jiuniu | caps6 = 18 | goals6 = 9 | years7 = 2024 | clubs7 = Hatta | caps7 = 10 | goals7 = 5 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = Al-Jandal | years9 = 2026– | clubs9 = Detroit City FC | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = Najeriya | nationalcaps1 = 0 | nationalgoals1 = 0 }}
[[Fayil:Chisom Suwon FC.jpg|thumb]]
[[Fayil:Chisom Suwon FC.jpg|thumb]]
'''Chisom Egbuchulam''' (an haife shi a ranar 22 ga Fabrairu, 1992) ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne daga [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin mai kai hari. Ya yi fice wajen taka leda a ƙasashe daban-daban da suka haɗa da Najeriya, Sweden, Koriya ta Kudu, China, Hadaddiyar Daular Larabawa, Saudiyya da kuma Amurka.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
== Rayuwar farko == An haifi Chisom Egbuchulam a birnin Enugu da ke kudancin Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa musamman wajen zura ƙwallaye, abin da ya taimaka masa samun damar shiga manyan ƙungiyoyi a Najeriya.{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}
== Aikin ƙwallon ƙafa == === Enugu Rangers === Egbuchulam ya fara taka muhimmiyar rawa a ƙungiyar Enugu Rangers daga shekarar 2013. A lokacin da yake Rangers ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar Najeriya saboda ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe gasar Nigeria Premier League ta shekarar 2016.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
=== Aro zuwa BK Häcken === A shekarar 2017, ya koma ƙungiyar BK Häcken ta ƙasar Sweden a matsayin aro. Wannan ne karo na farko da ya fara taka leda a Turai. Duk da cewa bai zura ƙwallo ba a wasanninsa na liga, ya samu gogewa sosai a gasar Allsvenskan ta Sweden.{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/39111363|title=Nigeria striker Egbuchulam joins BK Hacken on loan|work=BBC Sport|access-date=2026-05-14}}
=== Falkenberg === Bayan zamansa a BK Häcken, Egbuchulam ya rattaba hannu a ƙungiyar Falkenberg a shekarar 2018. A wannan kulob ɗin ne ya sake nuna ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye inda ya zura ƙwallaye 14 a wasanni 26 na liga.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
=== Suwon FC === A shekarar 2019, ya koma ƙungiyar Suwon FC ta Koriya ta Kudu. Ya yi fice sosai a gasar K League 2 inda ya zura ƙwallaye 18 a wasanni 33, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar.{{Cite web|url=https://pulse.ng/sports/football/nigerian-forward-chisom-egbuchulam-moves-to-south-korean-side-suwon-fc-id9287865.html|title=Nigerian forward Chisom Egbuchulam moves to South Korean side Suwon FC|website=Pulse Nigeria|access-date=2026-05-14}}
=== Meizhou Hakka === Daga shekarar 2020 zuwa 2023, Egbuchulam ya taka leda a ƙungiyar Meizhou Hakka ta ƙasar China. A lokacin da yake ƙungiyar ya taka muhimmiyar rawa wajen taimaka musu samun matsayi zuwa babban rukunin gasar China Super League bayan kakar wasa ta 2021.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
=== Sichuan Jiuniu da Hatta === A shekarar 2023 ya koma Sichuan Jiuniu inda ya ci gaba da nuna bajintarsa wajen zura ƙwallaye. Daga bisani kuma a shekarar 2024 ya koma Hatta ta Hadaddiyar Daular Larabawa, inda ya zura ƙwallaye 5 a wasanni 10.{{Cite web|url=https://tribuna.com/en/persons/chisom-egbuchulam/career/|title=Chisom Egbuchulam Career Stats|website=Tribuna|access-date=2026-05-14}}
=== Al-Jandal da Detroit City FC === A watan Agustan shekarar 2024, Egbuchulam ya shiga ƙungiyar Al‑Jandal ta Saudiyya kafin daga bisani ya koma Detroit City FC ta Amurka a shekarar 2026. Kulob ɗin Detroit City FC ya bayyana shi a matsayin gogaggen ɗan wasa wanda ya taka leda a nahiyoyi daban-daban kuma mai ƙwarewa wajen kai hari.{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}
== Aikin ƙasa da ƙasa == A shekarar 2016 an gayyaci Chisom Egbuchulam zuwa tawagar manyan ‘yan wasan Najeriya wato Super Eagles domin wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya. Ko da yake bai buga wasa ba, kasancewarsa cikin tawagar ya nuna irin yadda aka amince da ƙwarewarsa.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
== Salon wasa == An san Egbuchulam da ƙwarewa wajen zura ƙwallaye, saurin motsi da kuma iya taka leda a matsayin babban ɗan gaba ko kuma daga gefen fili. Haka kuma yana da ƙarfi da kwarewa wajen matsa wa masu tsaron baya lamba.{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}
== Nasarori == === Enugu Rangers ===
Nigeria Premier League: 2016{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
== Manazarta == {{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam Chisom Egbuchulam a Wikipedia ta Turanci]
[https://www.transfermarkt.com/chisom-egbuchulam/profil/spieler/267079 Chisom Egbuchulam a Transfermark
02cy0auwjluchuaihxpgmmfde3xt8np
835848
835847
2026-05-14T12:14:56Z
Saad Nuhu
43323
835848
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography | name = Chisom Egbuchulam | fullname = Chisom Egbuchulam | birth_date = {{birth date and age|1992|2|22|df=y}} | birth_place = Enugu, Najeriya | position = [[Dan wasan gaba|Mai kai hari]] | currentclub = Detroit City FC | clubnumber = | years1 = 2013–2018 | clubs1 = Enugu Rangers | years2 = 2017 | clubs2 = → BK Häcken (aro) | caps2 = 10 | goals2 = 0 | years3 = 2018 | clubs3 = Falkenberg | caps3 = 26 | goals3 = 14 | years4 = 2019 | clubs4 = Suwon FC | caps4 = 33 | goals4 = 18 | years5 = 2020–2023 | clubs5 = Meizhou Hakka | caps5 = 71 | goals5 = 27 | years6 = 2023 | clubs6 = Sichuan Jiuniu | caps6 = 18 | goals6 = 9 | years7 = 2024 | clubs7 = Hatta | caps7 = 10 | goals7 = 5 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = Al-Jandal | years9 = 2026– | clubs9 = Detroit City FC | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = Najeriya | nationalcaps1 = 0 | nationalgoals1 = 0 }}
[[Fayil:Chisom Suwon FC.jpg|thumb]]
[[Fayil:Chisom Suwon FC.jpg|thumb]]
'''Chisom Egbuchulam''' (an haife shi a ranar 22 ga Fabrairu, 1992) ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne daga [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin mai kai hari. Ya yi fice wajen taka leda a ƙasashe daban-daban da suka haɗa da Najeriya, Sweden, Koriya ta Kudu, China, Hadaddiyar Daular Larabawa, Saudiyya da kuma Amurka.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
== Rayuwar farko == An haifi Chisom Egbuchulam a birnin Enugu da ke kudancin Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa musamman wajen zura ƙwallaye, abin da ya taimaka masa samun damar shiga manyan ƙungiyoyi a Najeriya.{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}
== Aikin ƙwallon ƙafa == === Enugu Rangers === Egbuchulam ya fara taka muhimmiyar rawa a ƙungiyar Enugu Rangers daga shekarar 2013. A lokacin da yake Rangers ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar Najeriya saboda ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe gasar Nigeria Premier League ta shekarar 2016.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
=== Aro zuwa BK Häcken === A shekarar 2017, ya koma ƙungiyar BK Häcken ta ƙasar Sweden a matsayin aro. Wannan ne karo na farko da ya fara taka leda a Turai. Duk da cewa bai zura ƙwallo ba a wasanninsa na liga, ya samu gogewa sosai a gasar Allsvenskan ta Sweden.{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/39111363|title=Nigeria striker Egbuchulam joins BK Hacken on loan|work=BBC Sport|access-date=2026-05-14}}
=== Falkenberg === Bayan zamansa a BK Häcken, Egbuchulam ya rattaba hannu a ƙungiyar Falkenberg a shekarar 2018. A wannan kulob ɗin ne ya sake nuna ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye inda ya zura ƙwallaye 14 a wasanni 26 na liga.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
=== Suwon FC === A shekarar 2019, ya koma ƙungiyar Suwon FC ta Koriya ta Kudu. Ya yi fice sosai a gasar K League 2 inda ya zura ƙwallaye 18 a wasanni 33, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar.{{Cite web|url=https://pulse.ng/sports/football/nigerian-forward-chisom-egbuchulam-moves-to-south-korean-side-suwon-fc-id9287865.html|title=Nigerian forward Chisom Egbuchulam moves to South Korean side Suwon FC|website=Pulse Nigeria|access-date=2026-05-14}}
=== Meizhou Hakka === Daga shekarar 2020 zuwa 2023, Egbuchulam ya taka leda a ƙungiyar Meizhou Hakka ta ƙasar China. A lokacin da yake ƙungiyar ya taka muhimmiyar rawa wajen taimaka musu samun matsayi zuwa babban rukunin gasar China Super League bayan kakar wasa ta 2021.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
=== Sichuan Jiuniu da Hatta === A shekarar 2023 ya koma Sichuan Jiuniu inda ya ci gaba da nuna bajintarsa wajen zura ƙwallaye. Daga bisani kuma a shekarar 2024 ya koma Hatta ta Hadaddiyar Daular Larabawa, inda ya zura ƙwallaye 5 a wasanni 10.{{Cite web|url=https://tribuna.com/en/persons/chisom-egbuchulam/career/|title=Chisom Egbuchulam Career Stats|website=Tribuna|access-date=2026-05-14}}
=== Al-Jandal da Detroit City FC === A watan Agustan shekarar 2024, Egbuchulam ya shiga ƙungiyar Al‑Jandal ta Saudiyya kafin daga bisani ya koma Detroit City FC ta Amurka a shekarar 2026. Kulob ɗin Detroit City FC ya bayyana shi a matsayin gogaggen ɗan wasa wanda ya taka leda a nahiyoyi daban-daban kuma mai ƙwarewa wajen kai hari.{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}
== Aikin ƙasa da ƙasa == A shekarar 2016 an gayyaci Chisom Egbuchulam zuwa tawagar manyan ‘yan wasan Najeriya wato Super Eagles domin wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya. Ko da yake bai buga wasa ba, kasancewarsa cikin tawagar ya nuna irin yadda aka amince da ƙwarewarsa.{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
== Salon wasa == An san Egbuchulam da ƙwarewa wajen zura ƙwallaye, saurin motsi da kuma iya taka leda a matsayin babban ɗan gaba ko kuma daga gefen fili. Haka kuma yana da ƙarfi da kwarewa wajen matsa wa masu tsaron baya lamba.{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}
== Nasarori == === Enugu Rangers ===
Nigeria Premier League: 2016{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}
== Manazarta == {{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam Chisom Egbuchulam a Wikipedia ta Turanci]
[https://www.transfermarkt.com/chisom-egbuchulam/profil/spieler/267079 Chisom Egbuchulam a Transfermark
20w2eke42st65o6ncrizqtvwszxq2oh
835850
835848
2026-05-14T12:21:10Z
Saad Nuhu
43323
835850
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography | name = Chisom Egbuchulam | fullname = Chisom Egbuchulam | birth_date = {{birth date and age|1992|2|22|df=y}} | birth_place = Enugu, Najeriya | position = [[Dan wasan gaba|Mai kai hari]] | currentclub = Detroit City FC | clubnumber = | years1 = 2013–2018 | clubs1 = Enugu Rangers | years2 = 2017 | clubs2 = → BK Häcken (aro) | caps2 = 10 | goals2 = 0 | years3 = 2018 | clubs3 = Falkenberg | caps3 = 26 | goals3 = 14 | years4 = 2019 | clubs4 = Suwon FC | caps4 = 33 | goals4 = 18 | years5 = 2020–2023 | clubs5 = Meizhou Hakka | caps5 = 71 | goals5 = 27 | years6 = 2023 | clubs6 = Sichuan Jiuniu | caps6 = 18 | goals6 = 9 | years7 = 2024 | clubs7 = Hatta | caps7 = 10 | goals7 = 5 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = Al-Jandal | years9 = 2026– | clubs9 = Detroit City FC | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = Najeriya | nationalcaps1 = 0 | nationalgoals1 = 0 }}
[[Fayil:Chisom Suwon FC.jpg|thumb]]
[[Fayil:Chisom Suwon FC.jpg|thumb]]
'''Chisom Egbuchulam''' (an haife shi a ranar 22 ga Fabrairu, 1992) ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne daga [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin mai kai hari. Ya yi fice wajen taka leda a ƙasashe daban-daban da suka haɗa da Najeriya, Sweden, Koriya ta Kudu, China, Hadaddiyar Daular Larabawa, Saudiyya da kuma Amurka.<ref> web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14</ref>
== Rayuwar farko == An haifi Chisom Egbuchulam a birnin Enugu da ke kudancin Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa musamman wajen zura ƙwallaye, abin da ya taimaka masa samun damar shiga manyan ƙungiyoyi a Najeriya.ref>{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙwallon ƙafa == === Enugu Rangers === Egbuchulam ya fara taka muhimmiyar rawa a ƙungiyar Enugu Rangers daga shekarar 2013. A lokacin da yake Rangers ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar Najeriya saboda ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe gasar Nigeria Premier League ta shekarar 2016.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Aro zuwa BK Häcken === A shekarar 2017, ya koma ƙungiyar BK Häcken ta ƙasar Sweden a matsayin aro. Wannan ne karo na farko da ya fara taka leda a Turai. Duk da cewa bai zura ƙwallo ba a wasanninsa na liga, ya samu gogewa sosai a gasar Allsvenskan ta Sweden.{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/39111363|title=Nigeria striker Egbuchulam joins BK Hacken on loan|work=BBC Sport|access-date=2026-05-14}}
=== Falkenberg === Bayan zamansa a BK Häcken, Egbuchulam ya rattaba hannu a ƙungiyar Falkenberg a shekarar 2018. A wannan kulob ɗin ne ya sake nuna ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye inda ya zura ƙwallaye 14 a wasanni 26 na liga.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Suwon FC === A shekarar 2019, ya koma ƙungiyar Suwon FC ta Koriya ta Kudu. Ya yi fice sosai a gasar K League 2 inda ya zura ƙwallaye 18 a wasanni 33, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar.<ref>{{Cite web|url=https://pulse.ng/sports/football/nigerian-forward-chisom-egbuchulam-moves-to-south-korean-side-suwon-fc-id9287865.html|title=Nigerian forward Chisom Egbuchulam moves to South Korean side Suwon FC|website=Pulse Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Meizhou Hakka === Daga shekarar 2020 zuwa 2023, Egbuchulam ya taka leda a ƙungiyar Meizhou Hakka ta ƙasar China. A lokacin da yake ƙungiyar ya taka muhimmiyar rawa wajen taimaka musu samun matsayi zuwa babban rukunin gasar China Super League bayan kakar wasa ta 2021.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Sichuan Jiuniu da Hatta === A shekarar 2023 ya koma Sichuan Jiuniu inda ya ci gaba da nuna bajintarsa wajen zura ƙwallaye. Daga bisani kuma a shekarar 2024 ya koma Hatta ta Hadaddiyar Daular Larabawa, inda ya zura ƙwallaye 5 a wasanni 10.{{Cite web|url=https://tribuna.com/en/persons/chisom-egbuchulam/career/|title=Chisom Egbuchulam Career Stats|website=Tribuna|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Al-Jandal da Detroit City FC === A watan Agustan shekarar 2024, Egbuchulam ya shiga ƙungiyar Al‑Jandal ta Saudiyya kafin daga bisani ya koma Detroit City FC ta Amurka a shekarar 2026. Kulob ɗin Detroit City FC ya bayyana shi a matsayin gogaggen ɗan wasa wanda ya taka leda a nahiyoyi daban-daban kuma mai ƙwarewa wajen kai hari.<ref>{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa == A shekarar 2016 an gayyaci Chisom Egbuchulam zuwa tawagar manyan ‘yan wasan Najeriya wato Super Eagles domin wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya. Ko da yake bai buga wasa ba, kasancewarsa cikin tawagar ya nuna irin yadda aka amince da ƙwarewarsa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Salon wasa == An san Egbuchulam da ƙwarewa wajen zura ƙwallaye, saurin motsi da kuma iya taka leda a matsayin babban ɗan gaba ko kuma daga gefen fili. Haka kuma yana da ƙarfi da kwarewa wajen matsa wa masu tsaron baya lamba.<ref>{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Nasarori == === Enugu Rangers ===
Nigeria Premier League: 2016<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manazarta == {{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam Chisom Egbuchulam a Wikipedia ta Turanci]
[https://www.transfermarkt.com/chisom-egbuchulam/profil/spieler/267079 Chisom Egbuchulam a Transfermark
9paqv8cprxodhrvtwmh078t2dpfcdku
835851
835850
2026-05-14T12:23:26Z
Saad Nuhu
43323
835851
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography | name = Chisom Egbuchulam | fullname = Chisom Egbuchulam | birth_date = {{birth date and age|1992|2|22|df=y}} | birth_place = Enugu, Najeriya | position = [[Dan wasan gaba|Mai kai hari]] | currentclub = Detroit City FC | clubnumber = | years1 = 2013–2018 | clubs1 = Enugu Rangers | years2 = 2017 | clubs2 = → BK Häcken (aro) | caps2 = 10 | goals2 = 0 | years3 = 2018 | clubs3 = Falkenberg | caps3 = 26 | goals3 = 14 | years4 = 2019 | clubs4 = Suwon FC | caps4 = 33 | goals4 = 18 | years5 = 2020–2023 | clubs5 = Meizhou Hakka | caps5 = 71 | goals5 = 27 | years6 = 2023 | clubs6 = Sichuan Jiuniu | caps6 = 18 | goals6 = 9 | years7 = 2024 | clubs7 = Hatta | caps7 = 10 | goals7 = 5 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = Al-Jandal | years9 = 2026– | clubs9 = Detroit City FC | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = Najeriya | nationalcaps1 = 0 | nationalgoals1 = 0 }}
[[Fayil:Chisom Suwon FC.jpg|thumb]]
'''Chisom Egbuchulam''' (an haife shi a ranar 22 ga Fabrairu, 1992) ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne daga [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin mai kai hari. Ya yi fice wajen taka leda a ƙasashe daban-daban da suka haɗa da Najeriya, Sweden, Koriya ta Kudu, China, Hadaddiyar Daular Larabawa, Saudiyya da kuma Amurka.<ref> web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14</ref>
== Rayuwar farko == An haifi Chisom Egbuchulam a birnin Enugu da ke kudancin Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa musamman wajen zura ƙwallaye, abin da ya taimaka masa samun damar shiga manyan ƙungiyoyi a Najeriya.ref> {{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙwallon ƙafa == === Enugu Rangers === Egbuchulam ya fara taka muhimmiyar rawa a ƙungiyar Enugu Rangers daga shekarar 2013. A lokacin da yake Rangers ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar Najeriya saboda ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe gasar Nigeria Premier League ta shekarar 2016.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Aro zuwa BK Häcken === A shekarar 2017, ya koma ƙungiyar BK Häcken ta ƙasar Sweden a matsayin aro. Wannan ne karo na farko da ya fara taka leda a Turai. Duk da cewa bai zura ƙwallo ba a wasanninsa na liga, ya samu gogewa sosai a gasar Allsvenskan ta Sweden.{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/39111363|title=Nigeria striker Egbuchulam joins BK Hacken on loan|work=BBC Sport|access-date=2026-05-14}}
=== Falkenberg === Bayan zamansa a BK Häcken, Egbuchulam ya rattaba hannu a ƙungiyar Falkenberg a shekarar 2018. A wannan kulob ɗin ne ya sake nuna ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye inda ya zura ƙwallaye 14 a wasanni 26 na liga.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Suwon FC === A shekarar 2019, ya koma ƙungiyar Suwon FC ta Koriya ta Kudu. Ya yi fice sosai a gasar K League 2 inda ya zura ƙwallaye 18 a wasanni 33, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar.<ref>{{Cite web|url=https://pulse.ng/sports/football/nigerian-forward-chisom-egbuchulam-moves-to-south-korean-side-suwon-fc-id9287865.html|title=Nigerian forward Chisom Egbuchulam moves to South Korean side Suwon FC|website=Pulse Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Meizhou Hakka === Daga shekarar 2020 zuwa 2023, Egbuchulam ya taka leda a ƙungiyar Meizhou Hakka ta ƙasar China. A lokacin da yake ƙungiyar ya taka muhimmiyar rawa wajen taimaka musu samun matsayi zuwa babban rukunin gasar China Super League bayan kakar wasa ta 2021.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Sichuan Jiuniu da Hatta === A shekarar 2023 ya koma Sichuan Jiuniu inda ya ci gaba da nuna bajintarsa wajen zura ƙwallaye. Daga bisani kuma a shekarar 2024 ya koma Hatta ta Hadaddiyar Daular Larabawa, inda ya zura ƙwallaye 5 a wasanni 10.{{Cite web|url=https://tribuna.com/en/persons/chisom-egbuchulam/career/|title=Chisom Egbuchulam Career Stats|website=Tribuna|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Al-Jandal da Detroit City FC === A watan Agustan shekarar 2024, Egbuchulam ya shiga ƙungiyar Al‑Jandal ta Saudiyya kafin daga bisani ya koma Detroit City FC ta Amurka a shekarar 2026. Kulob ɗin Detroit City FC ya bayyana shi a matsayin gogaggen ɗan wasa wanda ya taka leda a nahiyoyi daban-daban kuma mai ƙwarewa wajen kai hari.<ref>{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa == A shekarar 2016 an gayyaci Chisom Egbuchulam zuwa tawagar manyan ‘yan wasan Najeriya wato Super Eagles domin wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya. Ko da yake bai buga wasa ba, kasancewarsa cikin tawagar ya nuna irin yadda aka amince da ƙwarewarsa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Salon wasa == An san Egbuchulam da ƙwarewa wajen zura ƙwallaye, saurin motsi da kuma iya taka leda a matsayin babban ɗan gaba ko kuma daga gefen fili. Haka kuma yana da ƙarfi da kwarewa wajen matsa wa masu tsaron baya lamba.<ref>{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Nasarori == === Enugu Rangers ===
Nigeria Premier League: 2016<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manazarta == {{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam Chisom Egbuchulam a Wikipedia ta Turanci]
[https://www.transfermarkt.com/chisom-egbuchulam/profil/spieler/267079 Chisom Egbuchulam a Transfermark
lfoinwnku241oy8nireneq66kf99x74
835852
835851
2026-05-14T12:30:28Z
Saad Nuhu
43323
835852
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography | name = Chisom Egbuchulam | fullname = Chisom Egbuchulam | birth_date = {{birth date and age|1992|2|22|df=y}} | birth_place = Enugu, Najeriya | position = [[Dan wasan gaba|Mai kai hari]] | currentclub = Detroit City FC | clubnumber = | years1 = 2013–2018 | clubs1 = Enugu Rangers | years2 = 2017 | clubs2 = → BK Häcken (aro) | caps2 = 10 | goals2 = 0 | years3 = 2018 | clubs3 = Falkenberg | caps3 = 26 | goals3 = 14 | years4 = 2019 | clubs4 = Suwon FC | caps4 = 33 | goals4 = 18 | years5 = 2020–2023 | clubs5 = Meizhou Hakka | caps5 = 71 | goals5 = 27 | years6 = 2023 | clubs6 = Sichuan Jiuniu | caps6 = 18 | goals6 = 9 | years7 = 2024 | clubs7 = Hatta | caps7 = 10 | goals7 = 5 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = Al-Jandal | years9 = 2026– | clubs9 = Detroit City FC | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = Najeriya | nationalcaps1 = 0 | nationalgoals1 = 0 }}
[[Fayil:Chisom Suwon FC.jpg|thumb]]
'''Chisom Egbuchulam''' (an haife shi a ranar 22 ga Fabrairu, 1992) ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne daga [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin mai kai hari. Ya yi fice wajen taka leda a ƙasashe daban-daban da suka haɗa da Najeriya, Sweden, Koriya ta Kudu, China, Hadaddiyar Daular Larabawa, Saudiyya da kuma Amurka.<ref> web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14</ref>
== Rayuwar farko == An haifi Chisom Egbuchulam a birnin Enugu da ke kudancin Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa musamman wajen zura ƙwallaye, abin da ya taimaka masa samun damar shiga manyan ƙungiyoyi a Najeriya. ref>{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙwallon ƙafa == === Enugu Rangers === Egbuchulam ya fara taka muhimmiyar rawa a ƙungiyar Enugu Rangers daga shekarar 2013. A lokacin da yake Rangers ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar Najeriya saboda ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe gasar Nigeria Premier League ta shekarar 2016.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Aro zuwa BK Häcken === A shekarar 2017, ya koma ƙungiyar BK Häcken ta ƙasar Sweden a matsayin aro. Wannan ne karo na farko da ya fara taka leda a Turai. Duk da cewa bai zura ƙwallo ba a wasanninsa na liga, ya samu gogewa sosai a gasar Allsvenskan ta Sweden.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/39111363|title=Nigeria striker Egbuchulam joins BK Hacken on loan|work=BBC Sport|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Falkenberg === Bayan zamansa a BK Häcken, Egbuchulam ya rattaba hannu a ƙungiyar Falkenberg a shekarar 2018. A wannan kulob ɗin ne ya sake nuna ƙwarewarsa wajen cin ƙwallaye inda ya zura ƙwallaye 14 a wasanni 26 na liga.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Suwon FC === A shekarar 2019, ya koma ƙungiyar Suwon FC ta Koriya ta Kudu. Ya yi fice sosai a gasar K League 2 inda ya zura ƙwallaye 18 a wasanni 33, abin da ya sa ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan gaba a gasar.<ref>{{Cite web|url=https://pulse.ng/sports/football/nigerian-forward-chisom-egbuchulam-moves-to-south-korean-side-suwon-fc-id9287865.html|title=Nigerian forward Chisom Egbuchulam moves to South Korean side Suwon FC|website=Pulse Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Meizhou Hakka === Daga shekarar 2020 zuwa 2023, Egbuchulam ya taka leda a ƙungiyar Meizhou Hakka ta ƙasar China. A lokacin da yake ƙungiyar ya taka muhimmiyar rawa wajen taimaka musu samun matsayi zuwa babban rukunin gasar China Super League bayan kakar wasa ta 2021.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Sichuan Jiuniu da Hatta === A shekarar 2023 ya koma Sichuan Jiuniu inda ya ci gaba da nuna bajintarsa wajen zura ƙwallaye. Daga bisani kuma a shekarar 2024 ya koma Hatta ta Hadaddiyar Daular Larabawa, inda ya zura ƙwallaye 5 a wasanni 10.{{Cite web|url=https://tribuna.com/en/persons/chisom-egbuchulam/career/|title=Chisom Egbuchulam Career Stats|website=Tribuna|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Al-Jandal da Detroit City FC === A watan Agustan shekarar 2024, Egbuchulam ya shiga ƙungiyar Al‑Jandal ta Saudiyya kafin daga bisani ya koma Detroit City FC ta Amurka a shekarar 2026. Kulob ɗin Detroit City FC ya bayyana shi a matsayin gogaggen ɗan wasa wanda ya taka leda a nahiyoyi daban-daban kuma mai ƙwarewa wajen kai hari.<ref>{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa == A shekarar 2016 an gayyaci Chisom Egbuchulam zuwa tawagar manyan ‘yan wasan Najeriya wato Super Eagles domin wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya. Ko da yake bai buga wasa ba, kasancewarsa cikin tawagar ya nuna irin yadda aka amince da ƙwarewarsa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Salon wasa == An san Egbuchulam da ƙwarewa wajen zura ƙwallaye, saurin motsi da kuma iya taka leda a matsayin babban ɗan gaba ko kuma daga gefen fili. Haka kuma yana da ƙarfi da kwarewa wajen matsa wa masu tsaron baya lamba.<ref>{{Cite web|url=https://www.detcityfc.com/roster/chisom-egbuchulam/|title=Chisom Egbuchulam – Detroit City FC|website=Detroit City FC|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Nasarori == === Enugu Rangers ===
Nigeria Premier League: 2016<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam|title=Chisom Egbuchulam|website=Wikipedia|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manazarta == {{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/Chisom_Egbuchulam Chisom Egbuchulam a Wikipedia ta Turanci]
[https://www.transfermarkt.com/chisom-egbuchulam/profil/spieler/267079 Chisom Egbuchulam a Transfermark
q78oyle7qyuan8zzavpyjxkjyv4xoxl
Tolu Arokodare
0
151149
835853
2026-05-14T12:33:18Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: [[Fayil:Tolu Arokodare 01112025 (1).jpg|thumb]] {{Short description|Ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya}} {{Infobox football biography | name = Tolu Arokodare | image = | fullname = Toluwalase Emmanuel Arokodare | birth_date = {{birth date and age|2000|11|23|df=y}} | birth_place = [[Festac Town]], [[Lagos]], Najeriya | height = 1.97 m | position = [[Dan gaba (ƙwallon ƙafa)|Dan gaba]] | currentclub = [[K.R.C. Genk]] | clubnumber = 99 | you...
835853
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Tolu Arokodare 01112025 (1).jpg|thumb]]
{{Short description|Ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya}}
{{Infobox football biography
| name = Tolu Arokodare
| image =
| fullname = Toluwalase Emmanuel Arokodare
| birth_date = {{birth date and age|2000|11|23|df=y}}
| birth_place = [[Festac Town]], [[Lagos]], Najeriya
| height = 1.97 m
| position = [[Dan gaba (ƙwallon ƙafa)|Dan gaba]]
| currentclub = [[K.R.C. Genk]]
| clubnumber = 99
| youthyears1 =
| youthclubs1 = Box2Box FC
| years1 = 2019–2020
| clubs1 = [[Valmiera FC]]
| caps1 = 16
| goals1 = 15
| years2 = 2020–2023
| clubs2 = [[1. FC Köln]]
| caps2 = 0
| goals2 = 0
| years3 = 2020–2021
| clubs3 = → [[Amiens SC]] (aro)
| caps3 = 23
| goals3 = 2
| years4 = 2021–2022
| clubs4 = → [[Amiens SC]]
| caps4 = 16
| goals4 = 2
| years5 = 2022–2023
| clubs5 = → [[Valmiera FC]]
| caps5 = 16
| goals5 = 6
| years6 = 2023–
| clubs6 = [[K.R.C. Genk]]
| caps6 = 50
| goals6 = 20
| nationalyears1 = 2025–
| nationalteam1 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
| club-update = 14 Mayu 2026
| nationalteam-update = 14 Mayu 2026
}}
'''Toluwalase Emmanuel Arokodare''' (an haife shi ranar 23 ga Nuwamba 2000) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda yake taka leda a matsayin ɗan gaba ga ƙungiyar [[K.R.C. Genk]] ta ƙasar Belgium da kuma [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]. An san shi da tsayinsa, ƙarfinsa a cikin akwatin bugun fanareti, da iya cin ƙwallaye ta kai da ƙafa. <ref>{{cite web|url=https://www.krcgenk.be/en/teams/first-team/players/tolu-arokodare|title=Tolu Arokodare Profile|publisher=K.R.C. Genk|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Rayuwar farko==
An haifi Tolu Arokodare a yankin Festac Town da ke jihar Lagos a Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna sha'awa sosai ga wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara taka leda a makarantu da ƙananan ƙungiyoyi na cikin gida kafin ya shiga makarantar horas da matasa ta Box2Box FC. Kwarewarsa wajen zura ƙwallo da kuma tsayinsa ya sanya masu bibiyar 'yan wasa suka fara lura da shi tun yana matashi. <ref>{{cite web|url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=34567|title=Tolu Arokodare Early Career|publisher=All Nigeria Soccer|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Aikin ƙungiya==
===Valmiera FC===
A shekarar 2019, Arokodare ya koma ƙungiyar [[Valmiera FC]] ta ƙasar Latvia. A can ne ya fara bayyana kansa a Turai bayan ya ci ƙwallaye masu yawa a gasar Latvian Higher League. Ya zama ɗaya daga cikin fitattun 'yan wasan gaba a gasar cikin ɗan lokaci kaɗan saboda saurin daidaitawa da salon wasan Turai. <ref>{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/toluwalase-arokodare/635577/|title=Tolu Arokodare Career Statistics|publisher=Soccerway|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A lokacin da yake tare da Valmiera, ya taimaka wa ƙungiyar wajen samun sakamako masu kyau a gasar cikin gida. Salon wasansa na amfani da jiki da iya riƙe ƙwallo ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin Turai. <ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/tolu-arokodare/profil/spieler/641094|title=Tolu Arokodare Profile|publisher=Transfermarkt|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===1. FC Köln===
Bayan bajintarsa a Latvia, ƙungiyar [[1. FC Köln]] ta Jamus ta saye shi a shekarar 2020. Sai dai bai samu damar buga wasanni masu yawa tare da babbar ƙungiyar ba saboda gasa mai ƙarfi tsakanin 'yan wasan gaba. <ref>{{cite web|url=https://fc.de/en/teams/first-team/detail-page/details/tolu-arokodare/|title=Tolu Arokodare Joins Köln|publisher=1. FC Köln|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===Amiens SC===
Daga baya an bayar da shi aro zuwa ƙungiyar [[Amiens SC]] ta Faransa domin samun ƙarin lokacin wasa. A can ya taka rawa wajen hare-haren ƙungiyar a gasar Ligue 2, inda ya nuna ƙwarewa wajen riƙe ƙwallo da haɗa kai da sauran 'yan wasa. <ref>{{cite web|url=https://www.lequipe.fr/Football/FootballFicheJoueur70342.html|title=Tolu Arokodare Stats|publisher=L'Équipe|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Ko da yake bai ci ƙwallaye masu yawa ba a Faransa, gogewar da ya samu ta taimaka masa wajen bunƙasa salon wasansa musamman a bangaren motsi da dabarun kai hari. <ref>{{cite web|url=https://www.amiensfootball.com/blog/article/tolu-arokodare-rejoint-l-amiens-sc-11854|title=Arokodare At Amiens|publisher=Amiens SC|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===K.R.C. Genk===
A shekarar 2023, Arokodare ya koma [[K.R.C. Genk]] ta Belgium. Ya samu damar nuna cikakkiyar basirarsa a gasar Belgian Pro League inda ya zama ɗaya daga cikin mahimman 'yan wasan gaba na ƙungiyar. <ref>{{cite web|url=https://www.krcgenk.be/en/news/5148/tolu-joins-genk|title=Genk Sign Tolu Arokodare|publisher=K.R.C. Genk|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A Genk, ya yi fice wajen cin ƙwallaye da kuma taimakawa ƙungiya a wasanni masu muhimmanci. Tsayinsa da iya bugun kai sun sa ya zama barazana ga masu tsaron baya a Belgium. <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football|title=Tolu Impresses In Belgium|publisher=BBC Sport|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Aikin tawagar ƙasa==
Saboda kyakkyawan rawar da yake takawa a Turai, an kira Arokodare zuwa [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] domin wakiltar ƙasar a manyan wasanni. Ya fara samun dama a tawagar Super Eagles a shekarar 2025. <ref>{{cite web|url=https://thenff.com|title=Super Eagles Squad List|publisher=Nigeria Football Federation|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Masu sharhi sun yaba da yadda yake kawo sabon salo a harin Najeriya saboda tsayinsa da ƙarfinsa wajen fafatawa da masu tsaron baya. Ana ganin yana daga cikin 'yan wasan da za su taimaka wa Najeriya a nan gaba. <ref>{{cite web|url=https://www.cafonline.com|title=Nigeria Forward Tolu Arokodare|publisher=CAF Online|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Salon wasa==
Arokodare ɗan gaba ne mai tsayi wanda ya fi ƙwarewa wajen bugun kai, riƙe ƙwallo, da kuma amfani da ƙarfin jiki wajen kutsa kai cikin tsaron abokan hamayya. Haka kuma yana da saurin motsi duk da tsayinsa, abin da ke ba shi damar shiga cikin hare-hare cikin sauƙi. <ref>{{cite web|url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/tolu-arokodare-scout-report|title=Tolu Arokodare Scout Report|publisher=Total Football Analysis|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
==Hanyoyin waje==
* {{Official website|https://www.krcgenk.be}}
* {{Soccerway|tolu-arokodare}}
* {{Transfermarkt|tolu-arokodare}}
{{DEFAULTSORT:Arokodare, Tolu}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:An haife su a 2000]]
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:'Yan wasan K.R.C. Genk]]
[[Category:'Yan wasan Amiens SC]]
[[Category:'Yan wasan 1. FC Köln]]
[[Category:'Yan wasan gaba na ƙwallon ƙafa]]
[[Category:Mutanen Legas]]
3twddvhiv4aj7au4kfflozc25go5g8r
Gift Orban
0
151150
835854
2026-05-14T12:37:33Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Gift Orban | image = | fullname = Gift Emmanuel Orban | birth_date = {{birth date and age|2002|7|17|df=y}} | birth_place = [[Benue State]], Najeriya | position = [[Dan gaba (ƙwallon ƙafa)|Dan gaba]] | currentclub = [[Olympique Lyonnais]] | clubnumber = 9 | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 2021–2022 | clubs1 = [[Bison FC]] | caps1 = | goals1 = | years2 = 2022–2023 | clubs2 = [[Stabæk Fotball|Stabæk]] | caps2 = 22 | goals2 = 1...
835854
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Gift Orban
| image =
| fullname = Gift Emmanuel Orban
| birth_date = {{birth date and age|2002|7|17|df=y}}
| birth_place = [[Benue State]], Najeriya
| position = [[Dan gaba (ƙwallon ƙafa)|Dan gaba]]
| currentclub = [[Olympique Lyonnais]]
| clubnumber = 9
| youthyears1 =
| youthclubs1 =
| years1 = 2021–2022
| clubs1 = [[Bison FC]]
| caps1 =
| goals1 =
| years2 = 2022–2023
| clubs2 = [[Stabæk Fotball|Stabæk]]
| caps2 = 22
| goals2 = 16
| years3 = 2023–2024
| clubs3 = [[K.A.A. Gent]]
| caps3 = 38
| goals3 = 32
| years4 = 2024–
| clubs4 = [[Olympique Lyonnais|Lyon]]
| caps4 =
| goals4 =
| nationalyears1 = 2023–
| nationalteam1 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
| club-update = 14 Mayu 2026
| nationalteam-update = 14 Mayu 2026
}}
'''Gift Emmanuel Orban''' (an haife shi ranar 17 ga Yulin 2002) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar Najeriya wanda yake taka leda a matsayin ɗan gaba ga ƙungiyar [[Olympique Lyonnais]] da kuma [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]. Ya shahara saboda saurin gudunsa, iya zura ƙwallaye da kuma ƙwarewarsa wajen kai hare-hare cikin gaggawa.<ref>{{cite web |title=Gift Orban Profile |url=https://www.transfermarkt.com/gift-orban/profil/spieler/923831
|website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Rayuwar farko==
An haifi Gift Orban a jihar [[Benue State|Benue]] da ke Najeriya, inda ya taso cikin yanayi mai cike da sha’awar wasan ƙwallon ƙafa. Tun yana ƙarami ya kasance yana taka leda a unguwarsu tare da makarantu da ƙananan ƙungiyoyi. Hazakarsa ta fara bayyana ne tun yana matashi, musamman wajen zura ƙwallaye da saurin motsi a filin wasa.<ref>{{cite web |title=Who is Gift Orban? |url=https://www.goal.com/en/news/who-is-gift-orban/blt
|website=Goal.com |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Orban ya yi ƙoƙari sosai wajen neman damar taka leda a Turai duk da ƙalubalen da matasan ’yan wasa ke fuskanta a Najeriya. Daga baya ya samu damar shiga ƙungiyar matasa ta Bison FC, wadda ta taimaka masa wajen bunƙasa fasaharsa kafin tafiyarsa zuwa nahiyar Turai.<ref>{{cite web |title=Gift Orban journey to Europe |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/gift-orban-story
|website=Pulse Sports Nigeria |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Aikin ƙungiya==
===Bison FC===
Gift Orban ya fara taka leda a matakin ƙwararru ne tare da ƙungiyar Bison FC ta Najeriya. A lokacin da yake can ya nuna bajintarsa wajen zura ƙwallaye masu yawa, abin da ya jawo hankalin masu bibiyar ’yan wasa daga Turai. Kwarewarsa wajen kai hari da amfani da damar zura ƙwallo ya sa ya zama ɗaya daga cikin matasan ’yan wasan Najeriya masu tasowa.<ref>{{cite web |title=Bison FC and Gift Orban development |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=
|website=All Nigeria Soccer |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===Stabæk===
A shekarar 2022, Orban ya koma ƙungiyar [[Stabæk Fotball]] ta ƙasar Norway. A can ne ya fara jan hankali sosai bayan ya zura ƙwallaye masu yawa a gasar lig ta Norway. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen samun nasarori da dama tare da taka rawar gani a matsayin babban ɗan gaba.<ref>{{cite web |title=Stabaek signs Gift Orban |url=https://www.stabak.no/nyheter/gift-orban-signing
|website=Stabæk Fotball |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A cikin ɗan gajeren lokaci, Orban ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasan ƙungiyar saboda yadda yake iya zura ƙwallaye daga kusan kowace dama. Wasanninsa masu kyau sun sa manyan ƙungiyoyin Turai suka fara nuna sha’awa a kansa.<ref>{{cite web |title=Gift Orban shines in Norway |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/376
|website=ESPN |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===Gent===
A watan Janairun 2023, Orban ya koma ƙungiyar [[K.A.A. Gent]] ta Belgium. Bayan komawarsa ne ya kara shahara a nahiyar Turai saboda yawan ƙwallayen da ya rika zura wa a gasar Belgium da kuma gasa ta Turai.<ref>{{cite web |title=Gent complete Gift Orban transfer |url=https://www.kaagent.be/en/news
|website=KAA Gent Official Website |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A watan Maris na shekarar 2023, Orban ya kafa tarihi bayan ya ci hat-trick cikin mintuna kaɗan a gasar UEFA Europa Conference League, abin da ya sanya sunansa cikin jerin matasan ’yan wasa masu tasowa a Turai.<ref>{{cite web |title=Gift Orban scores historic hat-trick |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaconferenceleague/news/
|website=UEFA |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A lokacin da yake Gent, ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu zura ƙwallaye a ƙungiyar. Salon wasansa ya haɗa da gudu mai ƙarfi, dribbling da kuma iya kammala hare-hare cikin sauri.<ref>{{cite web |title=Why Europe admires Gift Orban |url=https://www.skysports.com/football/news
|website=Sky Sports |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===Lyon===
A shekarar 2024, Orban ya rattaba hannu da ƙungiyar [[Olympique Lyonnais]] ta Faransa. Komawarsa Ligue 1 ta kasance wani babban mataki a aikinsa, inda ake tsammanin zai ci gaba da bunƙasa a ɗaya daga cikin manyan lig-lig na Turai.<ref>{{cite web |title=Lyon sign Gift Orban |url=https://www.ol.fr/en/news/gift-orban-signs
|website=Lyon Official Website |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Ya ci gaba da nuna ƙwarewa wajen kai hare-hare da kuma taimakawa ƙungiyarsa ta hanyar zura ƙwallaye da bayar da gudummawar nasara a wasanni daban-daban.<ref>{{cite web |title=Gift Orban performance analysis |url=https://www.flashscore.com/player/orban-gift/
|website=Flashscore |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Aikin ƙasa==
Saboda bajintarsa a Turai, an gayyaci Gift Orban zuwa [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] domin wakiltar Najeriya a wasannin ƙasa da ƙasa. Ana kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin matasan ’yan wasan gaba da za su taimaka wajen cigaban tawagar Super Eagles nan gaba.<ref>{{cite web |title=Nigeria invite Gift Orban |url=https://www.thenff.com/
|website=Nigeria Football Federation |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Masu sharhi kan ƙwallon ƙafa sun yaba masa saboda ƙoƙarinsa, kuzari da kuma yadda yake iya matsa wa masu tsaron baya lamba a filin wasa.<ref>{{cite web |title=Super Eagles future stars |url=https://www.bbc.com/sport/football
|website=BBC Sport |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Salon wasa==
Gift Orban ɗan wasa ne mai saurin gudu wanda yake taka leda a matsayin ɗan gaba. Ya kware wajen amfani da ƙafafunsa biyu wajen zura ƙwallaye kuma yana iya bugun daga nesa. Haka kuma yana da ƙwarewa wajen motsi ba tare da ƙwallo ba, abin da ke ba shi damar samun damar cin ƙwallaye cikin sauƙi.<ref>{{cite web |title=Gift Orban scouting report |url=https://totalfootballanalysis.com/player-analysis/gift-orban-analysis
|website=Total Football Analysis |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Masana ƙwallon ƙafa sun kwatanta shi da wasu fitattun ’yan wasan gaba na Afirka saboda yadda yake haɗa sauri da ƙwarewar zura ƙwallaye.<ref>{{cite web |title=Gift Orban compared with African strikers |url=https://africa.espn.com/football/
|website=ESPN Africa |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Nasorori==
===K.A.A. Gent===
Belgian Player of the Month
UEFA Europa Conference League Team of the Week<ref>{{cite web |title=Gift Orban awards |url=https://www.uefa.com/
|website=UEFA |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Manazarta==
{{Reflist}}
5hfm54mrzaasg1sev695i65qrhgw7pt
User:Ahmuzaflai
2
151151
835866
2026-05-14T14:11:52Z
Ahmuzaflai
44872
Sabon shafi: {{User info | full name = Ahmuzaflai }}
835866
wikitext
text/x-wiki
{{User info
| full name = Ahmuzaflai
}}
90h9mppwynsw7e1n0b8ek6ac1v48jvq
Ibrahim Olawoyin
0
151152
835876
2026-05-14T15:59:37Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: [[Fayil:IBRAHIM OLAWOYIN (2).jpg|thumb]] {{Short description|Dan kwallon kafa na Najeriya}} {{Infobox football biography | name = Ibrahim Olawoyin | image = | fullname = Ibrahim Olawoyin | birth_date = {{birth date and age|1997|11|26|df=y}} | birth_place = [[Jos]], Najeriya | height = 1.78 m | position = [[Midfielder|Dan tsakiya]] | currentclub = [[Çaykur Rizespor]] | clubnumber = 10 | youthyears1 = | youthclubs1 =...
835876
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:IBRAHIM OLAWOYIN (2).jpg|thumb]]
{{Short description|Dan kwallon kafa na Najeriya}}
{{Infobox football biography
| name = Ibrahim Olawoyin
| image =
| fullname = Ibrahim Olawoyin
| birth_date = {{birth date and age|1997|11|26|df=y}}
| birth_place = [[Jos]], Najeriya
| height = 1.78 m
| position = [[Midfielder|Dan tsakiya]]
| currentclub = [[Çaykur Rizespor]]
| clubnumber = 10
| youthyears1 =
| youthclubs1 =
| years1 = 2017–2018
| clubs1 = [[Abia Comets F.C.|Abia Comets]]
| caps1 =
| goals1 =
| years2 = 2018–2021
| clubs2 = [[Enugu Rangers]]
| caps2 =
| goals2 =
| years3 = 2021–2022
| clubs3 = [[Ankara Keçiörengücü]]
| caps3 = 31
| goals3 = 8
| years4 = 2022–
| clubs4 = [[Çaykur Rizespor]]
| caps4 =
| goals4 =
| nationalyears1 = 2021–
| nationalteam1 = [[Najeriya national football team|Najeriya]]
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
}}
'''Ibrahim Olawoyin''' (an haife shi ranar 26 ga watan Nuwamba shekara ta 1997) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin ɗan tsakiya ga ƙungiyar [[Çaykur Rizespor]] ta ƙasar [[Turkiyya]], sannan yana wakiltar tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-olawoyin/profil/spieler/623929|title=Ibrahim Olawoyin Profile|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Ibrahim Olawoyin a garin [[Jos]] da ke jihar Filato a Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa da sha’awar wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara taka leda a ƙananan kungiyoyi kafin daga bisani ya fara taka rawa a manyan gasanni na cikin gida.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/ibrahim-olawoyin/|title=Ibrahim Olawoyin - Player Summary|website=WorldFootball.net|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙungiya ==
=== Abia Comets ===
Olawoyin ya fara fitowa fili ne yayin da yake taka leda a kungiyar [[Abia Comets F.C.|Abia Comets]] a Najeriya. A lokacin da yake kungiyar ya nuna bajinta musamman wajen sarrafa ƙwallo da taimakawa wajen kai hare-hare.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-olawoyin/profil/spieler/623929|title=Ibrahim Olawoyin Career Stats|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Enugu Rangers ===
A shekarar 2018 ya koma kungiyar [[Enugu Rangers]], daya daga cikin manyan kungiyoyin Najeriya. Ya taimaka wa kungiyar a gasar [[Nigeria Professional Football League]] inda ya zama daya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsakiya a kungiyar.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-ng|title=Rangers and Ibrahim Olawoyin performances|website=Goal Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
A lokacin da yake Rangers, Olawoyin ya taka rawar gani a gasar cin kofin nahiyar Afirka ta CAF Confederation Cup inda ya nuna ƙwarewa a wasannin nahiyar Afrika.<ref>{{Cite web|url=https://www.cafonline.com/|title=CAF Confederation Cup Records|website=CAF Online|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Ankara Keçiörengücü ===
A shekarar 2021, Ibrahim Olawoyin ya koma kungiyar [[Ankara Keçiörengücü]] ta kasar Turkiyya. Wannan canjin ya ba shi damar fara taka leda a Turai, inda ya ci gaba da nuna bajinta a gasar mataki na biyu ta Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-olawoyin/profil/spieler/623929|title=Ibrahim Olawoyin Transfer History|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
Ya zura kwallaye masu muhimmanci tare da bayar da taimako ga abokan wasansa, lamarin da ya sa ya samu yabo daga magoya baya da masu sharhi kan wasanni a Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://www.sofascore.com/player/ibrahim-olawoyin/1002037|title=Ibrahim Olawoyin Statistics|website=Sofascore|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Çaykur Rizespor ===
A shekarar 2022, ya sanya hannu da kungiyar [[Çaykur Rizespor]], inda ya ci gaba da taka muhimmiyar rawa a kungiyar. Ya taimaka wa kungiyar wajen samun nasarori a gasar Turkiyya ta Süper Lig ta hanyar kirkirar damar cin kwallo da kuma zura kwallaye.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/caykur-rizespor/startseite/verein/2381|title=Çaykur Rizespor Squad|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
An yaba wa Olawoyin saboda iya gudu, fasaha wajen dribbling, da kuma iya taka leda a wurare daban-daban na tsakiyar fili da bangaren kai hari.<ref>{{Cite web|url=https://www.sofascore.com/player/ibrahim-olawoyin/1002037|title=Player Attributes of Ibrahim Olawoyin|website=Sofascore|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙasa ==
Ibrahim Olawoyin ya samu damar wakiltar tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya a matakin manya. An gayyace shi domin shiga wasannin sada zumunci da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenff.com/|title=Nigeria Football Federation|website=NFF|access-date=2026-05-14}}</ref>
Kwarewarsa da irin bajintar da yake nunawa a Turkiyya sun taimaka wajen kara masa suna a cikin ‘yan wasan Najeriya da ke taka leda a kasashen waje.<ref>{{Cite web|url=https://www.brila.net/|title=Ibrahim Olawoyin earns recognition|website=Brila FM|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Salon wasa ==
Ibrahim Olawoyin ɗan wasa ne mai iya buga wasa a matsayin ɗan tsakiya mai kai hari ko kuma a gefen fili. Ya shahara wajen saurin motsi, iya rike ƙwallo, da kuma kirkirar damar cin ƙwallaye ga abokan wasansa.<ref>{{Cite web|url=https://www.sofascore.com/player/ibrahim-olawoyin/1002037|title=Ibrahim Olawoyin Playing Style|website=Sofascore|access-date=2026-05-14}}</ref>
Haka kuma yana da ƙwarewa wajen harba ƙwallo daga nesa da kuma iya shiga tsakani wajen dawo da ƙwallo daga hannun abokan hamayya.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/ibrahim-olawoyin/|title=Ibrahim Olawoyin Overview|website=WorldFootball.net|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Soccerway|ibrahim-olawoyin/}}
* {{Transfermarkt|ibrahim-olawoyin/profil/spieler/623929}}
h5ciy0a4fcdefmfadwlhxf78nzmk2lh
835878
835876
2026-05-14T16:00:58Z
Saad Nuhu
43323
835878
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:IBRAHIM OLAWOYIN (2).jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Ibrahim Olawoyin
| fullname = Ibrahim Olawoyin
| birth_date = {{birth date and age|1997|11|26|df=y}}
| birth_place = [[Jos]], Najeriya
| position = [[Midfielder|Dan tsakiya]]
| currentclub = [[Çaykur Rizespor]]
| clubnumber = 10
| years1 = 2017–2018
| clubs1 = [[Abia Comets F.C.|Abia Comets]]
| years2 = 2018–2021
| clubs2 = [[Enugu Rangers]]
| years3 = 2021–2022
| clubs3 = [[Ankara Keçiörengücü]]
| caps3 = 31
| goals3 = 8
| years4 = 2022–
| clubs4 = [[Çaykur Rizespor]]
| nationalyears1 = 2021–
| nationalteam1 = [[Najeriya national football team|Najeriya]]
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
}}
'''Ibrahim Olawoyin''' (an haife shi ranar 26 ga watan Nuwamba shekara ta 1997) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin ɗan tsakiya ga ƙungiyar [[Çaykur Rizespor]] ta ƙasar [[Turkiyya]], sannan yana wakiltar tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-olawoyin/profil/spieler/623929|title=Ibrahim Olawoyin Profile|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Ibrahim Olawoyin a garin [[Jos]] da ke jihar Filato a Najeriya. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa da sha’awar wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara taka leda a ƙananan kungiyoyi kafin daga bisani ya fara taka rawa a manyan gasanni na cikin gida.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/ibrahim-olawoyin/|title=Ibrahim Olawoyin - Player Summary|website=WorldFootball.net|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙungiya ==
=== Abia Comets ===
Olawoyin ya fara fitowa fili ne yayin da yake taka leda a kungiyar [[Abia Comets F.C.|Abia Comets]] a Najeriya. A lokacin da yake kungiyar ya nuna bajinta musamman wajen sarrafa ƙwallo da taimakawa wajen kai hare-hare.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-olawoyin/profil/spieler/623929|title=Ibrahim Olawoyin Career Stats|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Enugu Rangers ===
A shekarar 2018 ya koma kungiyar [[Enugu Rangers]], daya daga cikin manyan kungiyoyin Najeriya. Ya taimaka wa kungiyar a gasar [[Nigeria Professional Football League]] inda ya zama daya daga cikin fitattun ‘yan wasan tsakiya a kungiyar.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-ng|title=Rangers and Ibrahim Olawoyin performances|website=Goal Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
A lokacin da yake Rangers, Olawoyin ya taka rawar gani a gasar cin kofin nahiyar Afirka ta CAF Confederation Cup inda ya nuna ƙwarewa a wasannin nahiyar Afrika.<ref>{{Cite web|url=https://www.cafonline.com/|title=CAF Confederation Cup Records|website=CAF Online|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Ankara Keçiörengücü ===
A shekarar 2021, Ibrahim Olawoyin ya koma kungiyar [[Ankara Keçiörengücü]] ta kasar Turkiyya. Wannan canjin ya ba shi damar fara taka leda a Turai, inda ya ci gaba da nuna bajinta a gasar mataki na biyu ta Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/ibrahim-olawoyin/profil/spieler/623929|title=Ibrahim Olawoyin Transfer History|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
Ya zura kwallaye masu muhimmanci tare da bayar da taimako ga abokan wasansa, lamarin da ya sa ya samu yabo daga magoya baya da masu sharhi kan wasanni a Turkiyya.<ref>{{Cite web|url=https://www.sofascore.com/player/ibrahim-olawoyin/1002037|title=Ibrahim Olawoyin Statistics|website=Sofascore|access-date=2026-05-14}}</ref>
=== Çaykur Rizespor ===
A shekarar 2022, ya sanya hannu da kungiyar [[Çaykur Rizespor]], inda ya ci gaba da taka muhimmiyar rawa a kungiyar. Ya taimaka wa kungiyar wajen samun nasarori a gasar Turkiyya ta Süper Lig ta hanyar kirkirar damar cin kwallo da kuma zura kwallaye.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/caykur-rizespor/startseite/verein/2381|title=Çaykur Rizespor Squad|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
An yaba wa Olawoyin saboda iya gudu, fasaha wajen dribbling, da kuma iya taka leda a wurare daban-daban na tsakiyar fili da bangaren kai hari.<ref>{{Cite web|url=https://www.sofascore.com/player/ibrahim-olawoyin/1002037|title=Player Attributes of Ibrahim Olawoyin|website=Sofascore|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Aikin ƙasa ==
Ibrahim Olawoyin ya samu damar wakiltar tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya a matakin manya. An gayyace shi domin shiga wasannin sada zumunci da kuma wasannin neman cancantar shiga manyan gasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenff.com/|title=Nigeria Football Federation|website=NFF|access-date=2026-05-14}}</ref>
Kwarewarsa da irin bajintar da yake nunawa a Turkiyya sun taimaka wajen kara masa suna a cikin ‘yan wasan Najeriya da ke taka leda a kasashen waje.<ref>{{Cite web|url=https://www.brila.net/|title=Ibrahim Olawoyin earns recognition|website=Brila FM|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Salon wasa ==
Ibrahim Olawoyin ɗan wasa ne mai iya buga wasa a matsayin ɗan tsakiya mai kai hari ko kuma a gefen fili. Ya shahara wajen saurin motsi, iya rike ƙwallo, da kuma kirkirar damar cin ƙwallaye ga abokan wasansa.<ref>{{Cite web|url=https://www.sofascore.com/player/ibrahim-olawoyin/1002037|title=Ibrahim Olawoyin Playing Style|website=Sofascore|access-date=2026-05-14}}</ref>
Haka kuma yana da ƙwarewa wajen harba ƙwallo daga nesa da kuma iya shiga tsakani wajen dawo da ƙwallo daga hannun abokan hamayya.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/ibrahim-olawoyin/|title=Ibrahim Olawoyin Overview|website=WorldFootball.net|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Soccerway|ibrahim-olawoyin/}}
* {{Transfermarkt|ibrahim-olawoyin/profil/spieler/623929}}
klw23jqnm5d395n5wubicz638slruxq
Cyriel Dessers
0
151153
835879
2026-05-14T16:03:48Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: [[Fayil:Cyriel Dessers 2017 (cropped).jpg|thumb]] {{Short description|Ɗan ƙwallon ƙafa ɗan Najeriya}} {{Infobox football biography | name = Cyriel Dessers | caption = Dessers tare da Utrecht a shekarar 2017 | fullname = Cyriel Kolawole Dessers | birth_date = {{Birth date and age|1994|12|8|df=y}} | birth_place = Tongeren, Belgium | position = [[Dan gaba (ƙwallon ƙafa)|Dan gaba]] | currentclub = [[Panathinaikos F.C.|Panathinaikos]] | c...
835879
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Cyriel Dessers 2017 (cropped).jpg|thumb]]
{{Short description|Ɗan ƙwallon ƙafa ɗan Najeriya}}
{{Infobox football biography
| name = Cyriel Dessers
| caption = Dessers tare da Utrecht a shekarar 2017
| fullname = Cyriel Kolawole Dessers
| birth_date = {{Birth date and age|1994|12|8|df=y}}
| birth_place = Tongeren, Belgium
| position = [[Dan gaba (ƙwallon ƙafa)|Dan gaba]]
| currentclub = [[Panathinaikos F.C.|Panathinaikos]]
| clubnumber = 33
| youthyears1 = 2001–2005
| youthclubs1 = FC De Zwaluw Vechmaal
| youthyears2 = 2005–2006
| youthclubs2 = Union FC Rutten
| youthyears3 = 2006–2007
| youthclubs3 = Tongeren
| youthyears4 = 2007–2009
| youthclubs4 = Sint-Truiden
| youthyears5 = 2009–2011
| youthclubs5 = Tongeren
| youthyears6 = 2011–2014
| youthclubs6 = OH Leuven
| years1 = 2014
| clubs1 = OH Leuven
| caps1 = 2
| goals1 = 0
| years2 = 2014–2016
| clubs2 = Lokeren
| caps2 = 40
| goals2 = 7
| years3 = 2016–2017
| clubs3 = NAC Breda
| caps3 = 40
| goals3 = 29
| years4 = 2017–2019
| clubs4 = FC Utrecht
| caps4 = 56
| goals4 = 19
| years5 = 2019–2020
| clubs5 = Heracles Almelo
| caps5 = 29
| goals5 = 18
| years6 = 2020–2022
| clubs6 = Genk
| caps6 = 43
| goals6 = 11
| years7 = 2021–2022
| clubs7 = → Feyenoord (aro)
| caps7 = 41
| goals7 = 20
| years8 = 2022–2023
| clubs8 = Cremonese
| caps8 = 29
| goals8 = 7
| years9 = 2023–2025
| clubs9 = Rangers
| caps9 = 73
| goals9 = 34
| years10 = 2025–
| clubs10 = Panathinaikos
| caps10 = 5
| goals10 = 2
| nationalyears1 = 2020–
| nationalteam1 = Najeriya
| nationalcaps1 = 11
| nationalgoals1 = 3
}}
'''Cyriel Kolawole Dessers''' (an haife shi a ranar 8 ga watan Disamba 1994) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne wanda yake taka leda a matsayin ɗan gaba ga ƙungiyar [[Panathinaikos F.C.|Panathinaikos]] ta ƙasar Girka da kuma tawagar ƙasar Najeriya. An haife shi a Belgium ne amma ya zaɓi wakiltar Najeriya ta hannun mahaifiyarsa 'yar Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers|website=Wikipedia}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Dessers a garin Tongeren na ƙasar Belgium. Mahaifinsa ɗan Belgium ne yayin da mahaifiyarsa 'yar Najeriya ce. Tun yana ƙarami ya fara taka ƙwallo a ƙungiyoyin matasa daban-daban kafin daga bisani ya shiga makarantar horar da matasa ta OH Leuven.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers - Early life|website=Wikipedia}}</ref>
== Sana'ar ƙwallon ƙafa ==
=== OH Leuven da Lokeren ===
Dessers ya fara taka leda a matakin manya tare da ƙungiyar OH Leuven a shekarar 2014. Bayan ɗan gajeren lokaci a ƙungiyar, ya koma Lokeren inda ya samu damar nuna ƙwarewarsa a gasar Belgium, inda ya zura ƙwallaye bakwai a wasanni 40.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers club career|website=Wikipedia}}</ref>
=== NAC Breda ===
A shekarar 2016 ya koma NAC Breda ta ƙasar Netherlands. Lokacinsa a can ya kasance mai kayatarwa sosai domin ya zura ƙwallaye 29 a wasanni 40, wanda ya taimaka wa ƙungiyar ta samu daukaka zuwa gasar Eredivisie.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers at NAC Breda|website=Wikipedia}}</ref>
=== FC Utrecht da Heracles Almelo ===
Bayan nasararsa a NAC Breda, Dessers ya koma FC Utrecht inda ya ci gaba da nuna bajintarsa. Daga baya ya koma Heracles Almelo, inda ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu zura ƙwallaye a gasar Eredivisie ta kakar 2019–20 bayan ya lashe kyautar wanda ya fi zura ƙwallaye.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Eredivisie top scorer|website=Wikipedia}}</ref>
=== Genk da Feyenoord ===
A shekarar 2020, Dessers ya koma Genk ta Belgium. Duk da haka, an ba shi aro zuwa Feyenoord a shekarar 2021. A Feyenoord ya taka muhimmiyar rawa wajen kai ƙungiyar zuwa wasan ƙarshe na UEFA Europa Conference League, sannan ya zama wanda ya fi zura ƙwallaye a gasar.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers at Feyenoord|website=Wikipedia}}</ref>
=== Cremonese da Rangers ===
Dessers ya koma Cremonese ta Italiya a shekarar 2022 kafin daga baya ya koma Rangers ta Scotland a shekarar 2023. A Rangers ya zama ɗaya daga cikin fitattun 'yan wasan gaba, inda ya ci ƙwallaye masu muhimmanci a gasannin cikin gida da na Turai. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen lashe kofin Scottish League Cup na shekarar 2023–24.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers at Rangers|website=Wikipedia}}</ref>
=== Panathinaikos ===
A shekarar 2025 Dessers ya koma Panathinaikos ta ƙasar Girka domin sabon ƙalubale a sana’arsa. Ya fara taka rawar gani tare da ƙungiyar tun farkon kakarsa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers at Panathinaikos|website=Wikipedia}}</ref>
== Sana'ar ƙasa da ƙasa ==
Duk da cewa an haife shi a Belgium, Dessers ya zaɓi wakiltar Najeriya a matakin ƙasa da ƙasa. Ya fara bugawa Najeriya wasa a shekarar 2020 a wasan sada zumunci da Tunisia. Daga baya ya ci wa Super Eagles ƙwallaye masu muhimmanci ciki har da wasanni da Ghana.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers international career|website=Wikipedia}}</ref>
== Salon wasa ==
Dessers sananne ne wajen iya motsi a cikin akwatin bugun daga kai sai mai tsaron gida, ƙarfin jiki, da kuma iya kammala hare-hare. Duk da cewa wasu lokuta yana rasa damammaki masu sauƙi, ana yaba masa saboda jajircewa da yawan ƙoƙarin da yake yi a fili.<ref>{{Cite web|url=https://www.reddit.com/r/rangersfc/comments/1n4xe2h|title=Cyriel Dessers honest opinions|website=Reddit}}</ref>
== Nasarori ==
=== Genk ===
* Belgian Cup: 2020–21
=== Rangers ===
* Scottish League Cup: 2023–24
=== Kyaututtuka na mutum ɗaya ===
* Wanda ya fi zura ƙwallaye a Eredivisie: 2019–20
* Wanda ya fi zura ƙwallaye a UEFA Europa Conference League: 2021–22
* Tawagar kakar UEFA Europa Conference League: 2021–22<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cyriel_Dessers|title=Cyriel Dessers honours|website=Wikipedia}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Official website}}
* {{Soccerbase}}
* {{Instagram}}
ckj7oeddilq7cymy3ova6a4yvvr06sq
Nathan Tella
0
151154
835881
2026-05-14T16:24:15Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: [[Fayil:Nathan-Tella-2025.jpg|thumb]] {{Short description|Ɗan ƙwallon ƙafa na Najeriya}} {{Infobox football biography | name = Nathan Tella | image = | fullname = Nathan Adewale Temitayo Tella | birth_date = {{Birth date and age|1999|7|5|df=y}} | birth_place = Stevenage, Ingila | height = 1.73 m | position = [[Dan wasan gaba]], [[Winger]] | currentclub = [[Bayer Leverkusen]] | clubnumber = 23 | youthyears1 = 2007–201...
835881
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Nathan-Tella-2025.jpg|thumb]]
{{Short description|Ɗan ƙwallon ƙafa na Najeriya}}
{{Infobox football biography
| name = Nathan Tella
| image =
| fullname = Nathan Adewale Temitayo Tella
| birth_date = {{Birth date and age|1999|7|5|df=y}}
| birth_place = Stevenage, Ingila
| height = 1.73 m
| position = [[Dan wasan gaba]], [[Winger]]
| currentclub = [[Bayer Leverkusen]]
| clubnumber = 23
| youthyears1 = 2007–2017
| youthclubs1 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
| youthyears2 = 2017–2020
| youthclubs2 = [[Southampton F.C.|Southampton]]
| years1 = 2020–2023
| clubs1 = [[Southampton F.C.|Southampton]]
| caps1 = 36
| goals1 = 2
| years2 = 2022–2023
| clubs2 = → [[Burnley F.C.|Burnley]] (aro)
| caps2 = 39
| goals2 = 17
| years3 = 2023–
| clubs3 = [[Bayer Leverkusen]]
| caps3 = 68
| goals3 = 8
| nationalyears1 = 2023–
| nationalteam1 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
}}
'''Nathan Adewale Temitayo Tella''' (an haife shi ranar 5 ga Yulin 1999) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan asalin Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan gaba ko winger ga ƙungiyar [[Bayer Leverkusen]] ta gasar Bundesliga ta Jamus da kuma [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]. An haife shi a ƙasar Ingila amma ya zaɓi wakiltar Najeriya a matakin ƙasa da ƙasa.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella|publisher=Wikipedia}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Nathan Tella a garin Stevenage da ke ƙasar Ingila. Ya taso cikin iyali masu asalin Najeriya, kuma tun yana ƙarami yake nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa. Ya fara buga wasa a makarantu daban-daban kafin daga bisani ya shiga makarantar horas da matasa ta ƙungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]], inda ya shafe kusan shekaru goma yana koyon dabarun wasan ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Early life and youth career of Nathan Tella|publisher=Wikipedia}}</ref>
== Aikin ƙwallon ƙafa ==
=== Arsenal da Southampton ===
Bayan ya yi shekaru da dama a makarantar horas da matasa ta Arsenal, Nathan Tella bai samu damar shiga babbar ƙungiyar ba. Daga baya ya yi gwaji a wasu ƙungiyoyi kafin ya koma [[Southampton F.C.|Southampton]] a shekarar 2017 domin ci gaba da haɓaka ƙwarewarsa.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Southampton sign Nathan Tella|publisher=Wikipedia}}</ref>
A shekarar 2020 ne ya fara bugawa babbar ƙungiyar Southampton wasa a gasar Premier League. Ya fara fitowa a wasan da Southampton ta doke Norwich City da ci 3–0. Daga baya ya fara samun dama a kai a kai, inda ya nuna ƙwarewa wajen kai hari da kuma taimakawa wajen cin ƙwallaye.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella Southampton debut|publisher=Wikipedia}}</ref>
A ranar 15 ga Mayun 2021, Tella ya ci ƙwallonsa ta farko a gasar Premier League a wasan da Southampton ta doke Fulham da ci 3–1.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella first Premier League goal|publisher=Wikipedia}}</ref>
=== Aron Burnley ===
A watan Agustan 2022, Nathan Tella ya koma [[Burnley F.C.|Burnley]] a matsayin aro na kakar wasa guda. Wannan kakar ta zama mafi nasara a rayuwarsa, domin ya zura ƙwallaye 17 a gasar Championship kuma ya taimaka wa Burnley wajen lashe gasar da kuma samun dawowa Premier League.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella joins Burnley on loan|publisher=Wikipedia}}</ref>
Ya kuma ci hat-trick na farko a rayuwarsa lokacin da Burnley ta doke Preston North End da ci 3–0 a watan Fabrairun 2023.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella first career hat-trick|publisher=Wikipedia}}</ref>
=== Bayer Leverkusen ===
A ranar 27 ga Agustan 2023, Nathan Tella ya koma [[Bayer Leverkusen]] ta Jamus kan kwantiragin shekaru biyar. Rahotanni sun bayyana cewa an saye shi kan kuɗi kusan fam miliyan 20 daga Southampton.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Bayer Leverkusen sign Nathan Tella|publisher=Wikipedia}}</ref>
Ya fara taka leda a Bundesliga a watan Satumban 2023, sannan ya ci ƙwallonsa ta farko ga ƙungiyar a gasar Europa League a wasan da suka doke Molde da ci 2–1.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella scores first Leverkusen goal|publisher=Wikipedia}}</ref>
A kakar wasan 2023–24, Nathan Tella ya taimaka wa Bayer Leverkusen wajen lashe gasar Bundesliga karo na farko a tarihin ƙungiyar. Haka kuma ƙungiyar ta lashe DFB-Pokal, inda suka kammala kakar ba tare da shan kaye a Bundesliga ba.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/06/bayer-leverkusen-nathan-tella-medal-bundesliga-champion|title=Bayer Leverkusen's Nathan Tella reflects on Bundesliga success|publisher=The Guardian}}</ref>
A shekarar 2026 kuma Bayer Leverkusen ta tsawaita kwantiraginsa zuwa shekarar 2031 saboda muhimmancinsa a cikin ƙungiyar.<ref>{{cite web|url=https://www.welt.de/regionales/nrw/article69c248a68f5761671715d617/bayer-leverkusen-bindet-tella-bis-2031.html|title=Bayer Leverkusen extend Nathan Tella contract|publisher=Welt}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ko da yake an haifi Nathan Tella a Ingila, ya zaɓi wakiltar Najeriya a matakin ƙasa da ƙasa saboda asalinsa na Najeriya. A watan Nuwamban 2023 ne aka kira shi karon farko zuwa [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] domin wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta 2026.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=IpDkDnRGE7A|title=Nathan Tella receives Super Eagles call-up|publisher=News Central TV}}</ref>
Ya fara bugawa Najeriya wasa a hukumance a shekarar 2023, inda ya zama ɗaya daga cikin matasan ‘yan wasan da ake ganin za su taimaka wa Super Eagles a nan gaba.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella international career|publisher=Wikipedia}}</ref>
== Salon wasa ==
Nathan Tella na taka leda ne a matsayin winger ko ɗan gaba. Ya shahara wajen amfani da sauri, iya dribbling da kuma ƙwarewar kai hari. Haka kuma yana iya taka leda a ɓangarori daban-daban na gaba, abin da ya sa masu horaswa ke amfani da shi a wurare da dama.<ref>{{cite web|url=https://talksport.com/football/1975580/arsenal-transfer-bayer-leverkusen-nathan-tella/|title=Nathan Tella playing style and career growth|publisher=TalkSport}}</ref>
== Nasarori ==
=== Burnley ===
* '''EFL Championship''': 2022–23
=== Bayer Leverkusen ===
* '''Bundesliga''': 2023–24
* '''DFB-Pokal''': 2023–24
* '''DFL-Supercup''': 2024
=== Kyaututtuka na mutum ɗaya ===
* PFA Championship Fans' Player of the Month: Maris 2023
* EFL Championship Team of the Season: 2022–23
* PFA Team of the Year: Championship 2022–23<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella honours|publisher=Wikipedia}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella Nathan Tella a Wikipedia ta Turanci]
* [https://www.bayer04.de/en-us/player/werkself/bayer-04-leverkusen/nathan-tella Nathan Tella a shafin Bayer Leverkusen]
{{DEFAULTSORT:Tella, Nathan}}
[[Category:Yan wasan kwallon kafa na Najeriya]]
[[Category:Mutanen da aka haifa a 1999]]
[[Category:Yan wasan Bayer Leverkusen]]
[[Category:Yan wasan Southampton F.C.]]
[[Category:Yan wasan Burnley F.C.]]
[[Category:Masu buga gasar Bundesliga]]
[[Category:Masu buga gasar Premier League]]
i2tq98acvwd55kz1sampgc6lqr96smu
835882
835881
2026-05-14T16:24:50Z
Saad Nuhu
43323
835882
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Nathan-Tella-2025.jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Nathan Tella
| fullname = Nathan Adewale Temitayo Tella
| birth_date = {{Birth date and age|1999|7|5|df=y}}
| birth_place = Stevenage, Ingila
| position = [[Dan wasan gaba]], [[Winger]]
| currentclub = [[Bayer Leverkusen]]
| clubnumber = 23
| youthyears1 = 2007–2017
| youthclubs1 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
| youthyears2 = 2017–2020
| youthclubs2 = [[Southampton F.C.|Southampton]]
| years1 = 2020–2023
| clubs1 = [[Southampton F.C.|Southampton]]
| caps1 = 36
| goals1 = 2
| years2 = 2022–2023
| clubs2 = → [[Burnley F.C.|Burnley]] (aro)
| caps2 = 39
| goals2 = 17
| years3 = 2023–
| clubs3 = [[Bayer Leverkusen]]
| caps3 = 68
| goals3 = 8
| nationalyears1 = 2023–
| nationalteam1 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
}}
'''Nathan Adewale Temitayo Tella''' (an haife shi ranar 5 ga Yulin 1999) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan asalin Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan gaba ko winger ga ƙungiyar [[Bayer Leverkusen]] ta gasar Bundesliga ta Jamus da kuma [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]. An haife shi a ƙasar Ingila amma ya zaɓi wakiltar Najeriya a matakin ƙasa da ƙasa.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella|publisher=Wikipedia}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Nathan Tella a garin Stevenage da ke ƙasar Ingila. Ya taso cikin iyali masu asalin Najeriya, kuma tun yana ƙarami yake nuna sha’awar wasan ƙwallon ƙafa. Ya fara buga wasa a makarantu daban-daban kafin daga bisani ya shiga makarantar horas da matasa ta ƙungiyar [[Arsenal F.C.|Arsenal]], inda ya shafe kusan shekaru goma yana koyon dabarun wasan ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Early life and youth career of Nathan Tella|publisher=Wikipedia}}</ref>
== Aikin ƙwallon ƙafa ==
=== Arsenal da Southampton ===
Bayan ya yi shekaru da dama a makarantar horas da matasa ta Arsenal, Nathan Tella bai samu damar shiga babbar ƙungiyar ba. Daga baya ya yi gwaji a wasu ƙungiyoyi kafin ya koma [[Southampton F.C.|Southampton]] a shekarar 2017 domin ci gaba da haɓaka ƙwarewarsa.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Southampton sign Nathan Tella|publisher=Wikipedia}}</ref>
A shekarar 2020 ne ya fara bugawa babbar ƙungiyar Southampton wasa a gasar Premier League. Ya fara fitowa a wasan da Southampton ta doke Norwich City da ci 3–0. Daga baya ya fara samun dama a kai a kai, inda ya nuna ƙwarewa wajen kai hari da kuma taimakawa wajen cin ƙwallaye.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella Southampton debut|publisher=Wikipedia}}</ref>
A ranar 15 ga Mayun 2021, Tella ya ci ƙwallonsa ta farko a gasar Premier League a wasan da Southampton ta doke Fulham da ci 3–1.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella first Premier League goal|publisher=Wikipedia}}</ref>
=== Aron Burnley ===
A watan Agustan 2022, Nathan Tella ya koma [[Burnley F.C.|Burnley]] a matsayin aro na kakar wasa guda. Wannan kakar ta zama mafi nasara a rayuwarsa, domin ya zura ƙwallaye 17 a gasar Championship kuma ya taimaka wa Burnley wajen lashe gasar da kuma samun dawowa Premier League.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella joins Burnley on loan|publisher=Wikipedia}}</ref>
Ya kuma ci hat-trick na farko a rayuwarsa lokacin da Burnley ta doke Preston North End da ci 3–0 a watan Fabrairun 2023.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella first career hat-trick|publisher=Wikipedia}}</ref>
=== Bayer Leverkusen ===
A ranar 27 ga Agustan 2023, Nathan Tella ya koma [[Bayer Leverkusen]] ta Jamus kan kwantiragin shekaru biyar. Rahotanni sun bayyana cewa an saye shi kan kuɗi kusan fam miliyan 20 daga Southampton.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Bayer Leverkusen sign Nathan Tella|publisher=Wikipedia}}</ref>
Ya fara taka leda a Bundesliga a watan Satumban 2023, sannan ya ci ƙwallonsa ta farko ga ƙungiyar a gasar Europa League a wasan da suka doke Molde da ci 2–1.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella scores first Leverkusen goal|publisher=Wikipedia}}</ref>
A kakar wasan 2023–24, Nathan Tella ya taimaka wa Bayer Leverkusen wajen lashe gasar Bundesliga karo na farko a tarihin ƙungiyar. Haka kuma ƙungiyar ta lashe DFB-Pokal, inda suka kammala kakar ba tare da shan kaye a Bundesliga ba.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/aug/06/bayer-leverkusen-nathan-tella-medal-bundesliga-champion|title=Bayer Leverkusen's Nathan Tella reflects on Bundesliga success|publisher=The Guardian}}</ref>
A shekarar 2026 kuma Bayer Leverkusen ta tsawaita kwantiraginsa zuwa shekarar 2031 saboda muhimmancinsa a cikin ƙungiyar.<ref>{{cite web|url=https://www.welt.de/regionales/nrw/article69c248a68f5761671715d617/bayer-leverkusen-bindet-tella-bis-2031.html|title=Bayer Leverkusen extend Nathan Tella contract|publisher=Welt}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ko da yake an haifi Nathan Tella a Ingila, ya zaɓi wakiltar Najeriya a matakin ƙasa da ƙasa saboda asalinsa na Najeriya. A watan Nuwamban 2023 ne aka kira shi karon farko zuwa [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] domin wasannin neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta 2026.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=IpDkDnRGE7A|title=Nathan Tella receives Super Eagles call-up|publisher=News Central TV}}</ref>
Ya fara bugawa Najeriya wasa a hukumance a shekarar 2023, inda ya zama ɗaya daga cikin matasan ‘yan wasan da ake ganin za su taimaka wa Super Eagles a nan gaba.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella international career|publisher=Wikipedia}}</ref>
== Salon wasa ==
Nathan Tella na taka leda ne a matsayin winger ko ɗan gaba. Ya shahara wajen amfani da sauri, iya dribbling da kuma ƙwarewar kai hari. Haka kuma yana iya taka leda a ɓangarori daban-daban na gaba, abin da ya sa masu horaswa ke amfani da shi a wurare da dama.<ref>{{cite web|url=https://talksport.com/football/1975580/arsenal-transfer-bayer-leverkusen-nathan-tella/|title=Nathan Tella playing style and career growth|publisher=TalkSport}}</ref>
== Nasarori ==
=== Burnley ===
* '''EFL Championship''': 2022–23
=== Bayer Leverkusen ===
* '''Bundesliga''': 2023–24
* '''DFB-Pokal''': 2023–24
* '''DFL-Supercup''': 2024
=== Kyaututtuka na mutum ɗaya ===
* PFA Championship Fans' Player of the Month: Maris 2023
* EFL Championship Team of the Season: 2022–23
* PFA Team of the Year: Championship 2022–23<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella|title=Nathan Tella honours|publisher=Wikipedia}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Nathan_Tella Nathan Tella a Wikipedia ta Turanci]
* [https://www.bayer04.de/en-us/player/werkself/bayer-04-leverkusen/nathan-tella Nathan Tella a shafin Bayer Leverkusen]
{{DEFAULTSORT:Tella, Nathan}}
[[Category:Yan wasan kwallon kafa na Najeriya]]
[[Category:Mutanen da aka haifa a 1999]]
[[Category:Yan wasan Bayer Leverkusen]]
[[Category:Yan wasan Southampton F.C.]]
[[Category:Yan wasan Burnley F.C.]]
[[Category:Masu buga gasar Bundesliga]]
[[Category:Masu buga gasar Premier League]]
dfeiauct6rteesow0pcxrxx5ylj45nz
Fisayo Dele-Bashiru
0
151155
835883
2026-05-14T16:28:29Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Fisayo Dele-Bashiru | caption = Dele-Bashiru a shekarar 2024 | fullname = Fisayo Faruq Dele-Bashiru | birth_date = {{birth date and age|2001|2|6|df=y}} | birth_place = [[Hamburg]], Jamus | position = [[Midfielder]] | currentclub = [[Lazio]] | clubnumber = 7 | youthyears1 = 2009–2020 | youthclubs1 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | years1 = 2020–2023 | clubs1 = [[Sheffield Wednesday F.C.|Sheffield Wednesday]] | caps1 = 48 | goa...
835883
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Fisayo Dele-Bashiru
| caption = Dele-Bashiru a shekarar 2024
| fullname = Fisayo Faruq Dele-Bashiru
| birth_date = {{birth date and age|2001|2|6|df=y}}
| birth_place = [[Hamburg]], Jamus
| position = [[Midfielder]]
| currentclub = [[Lazio]]
| clubnumber = 7
| youthyears1 = 2009–2020
| youthclubs1 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
| years1 = 2020–2023
| clubs1 = [[Sheffield Wednesday F.C.|Sheffield Wednesday]]
| caps1 = 48
| goals1 = 5
| years2 = 2023–2024
| clubs2 = [[Hatayspor]]
| caps2 = 36
| goals2 = 8
| years3 = 2024–
| clubs3 = [[Lazio]]
| caps3 = 0
| goals3 = 0
| nationalyears1 = 2023–
| nationalteam1 = [[Nigeria national football team|Najeriya]]
| nationalcaps1 = 6
| nationalgoals1 = 2
}}
'''Fisayo Faruq Dele-Bashiru''' (an haife shi ranar 6 ga Fabrairu, 2001) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[midfielder]] ga ƙungiyar [[Lazio]] ta ƙasar Italiya da kuma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya. An san shi da ƙarfin jiki, iya sarrafa ƙwallo da kuma iya kai hari daga tsakiyar fili.<ref>{{cite web|url=https://www.lalazio.com/en/player/fisayo-dele-bashiru|title=Fisayo
Dele-Bashiru Profile|publisher=Lazio Official Website|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Rayuwar farko==
An haifi Dele-Bashiru a birnin [[Hamburg]] na ƙasar Jamus ga iyaye ’yan Najeriya. Ya taso ne a ƙasar Ingila tare da ɗan uwansa mai suna [[Tom Dele-Bashiru]], wanda shi ma ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne. Tun yana ƙarami ya nuna ƙwarewa sosai a wasan ƙwallon ƙafa, lamarin da ya sa makarantar horas da matasa ta [[Manchester City F.C.|Manchester City]] ta ɗauke shi domin ci gaba da bunƙasa ƙwarewarsa.<ref>{{cite web|url=https://www.mancity.com/players/fisayo-dele-bashiru|title=Fisayo
Dele-Bashiru - Manchester City Academy|publisher=Manchester City|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Aikin ƙungiya==
===Manchester City===
Dele-Bashiru ya fara taka leda a makarantar matasa ta Manchester City inda ya shafe shekaru masu yawa yana koyon dabarun wasan zamani. Ya kasance cikin fitattun matasan ƙungiyar, musamman saboda ƙarfinsa da kuma iya kai hari daga tsakiya. Duk da haka bai samu damar buga wasa a babbar ƙungiyar ba kafin ya bar ƙungiyar a shekarar 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/fisayo-dele-bashiru/profil/spieler/505495|title=Fisayo
Dele-Bashiru Profile|publisher=Transfermarkt|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===Sheffield Wednesday===
A watan Satumban shekarar 2020, Dele-Bashiru ya koma [[Sheffield Wednesday F.C.|Sheffield Wednesday]] domin samun damar taka leda a matakin manya. Ya fara buga wasanni a gasar [[EFL Championship]] sannan daga baya ya zama muhimmin ɗan wasa a ƙungiyar. Salon wasansa ya haɗa da gudu da ƙarfi wajen kai hari tare da taimakawa a tsaron tsakiya.<ref>{{cite web|url=https://www.swfc.co.uk/teams/first-team/midfielder/fisayo-dele-bashiru/|title=Fisayo
Dele-Bashiru joins Sheffield Wednesday|publisher=Sheffield Wednesday Official Site|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A lokacin kakar wasa ta 2022–23, ya taimaka wa Sheffield Wednesday wajen samun nasarar hawa zuwa gasar Championship bayan kyakkyawan rawar da ya taka a gasar League One. Magoya baya sun yaba masa saboda ƙarfin jiki da kuma ƙwarewar sarrafa wasan tsakiya.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football|title=Sheffield
Wednesday promotion campaign|publisher=BBC Sport|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===Hatayspor===
A shekarar 2023, Dele-Bashiru ya koma ƙungiyar [[Hatayspor]] ta ƙasar Turkiyya. A can ne ya nuna ƙwarewa sosai wajen cin ƙwallaye daga tsakiyar fili tare da taimakawa wajen gina hare-haren ƙungiya. Ya zama ɗaya daga cikin fitattun ’yan wasan Najeriya da suka taka leda a gasar Turkiyya.<ref>{{cite web|url=https://www.tff.org/Default.aspx?pageId=526&kisiId=2345678|title=Fisayo
Dele-Bashiru Turkish League Stats|publisher=Turkish Football Federation|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
===Lazio===
A shekarar 2024, ƙungiyar [[Lazio]] ta Serie A ta ɗauki Dele-Bashiru domin ƙarfafa tsakiyar fili. Wannan mataki ya nuna yadda ƙwarewarsa ta bunƙasa cikin sauri a ƙwallon ƙafa na Turai. Ya zama ɗaya daga cikin matasan ’yan wasan Najeriya da ke taka leda a babban matakin gasar Italiya.<ref>{{cite web|url=https://www.lalazio.com/en/news/latest-news/2024/fisayo-dele-bashiru-signs|title=Lazio
signs Fisayo Dele-Bashiru|publisher=Lazio Official Website|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Aikin ƙasa==
Dele-Bashiru ya cancanci buga wa Jamus, Ingila ko Najeriya wasa saboda asalinsa. Duk da haka ya zaɓi wakiltar Najeriya a matakin ƙasa. Ya fara buga wa ƙungiyar [[Nigeria national football team|Super Eagles]] wasa a shekarar 2023.<ref>{{cite web|url=https://www.thenff.com|title=Fisayo
Dele-Bashiru invited to Super Eagles|publisher=Nigeria Football Federation|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Ya ci ƙwallonsa ta farko ga Najeriya a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya, inda ya nuna bajintarsa wajen kai hari daga tsakiya. Masu sharhi sun bayyana shi a matsayin ɗaya daga cikin matasan ’yan wasan da Najeriya ke sa ran za su taka muhimmiyar rawa nan gaba.<ref>{{cite web|url=https://www.cafonline.com|title=Dele-Bashiru
shines for Nigeria|publisher=CAF Online|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Salon wasa==
An fi sanin Dele-Bashiru da iya taka rawa a matsayin box-to-box midfielder saboda ƙarfin jikinsa, saurin gudu da iya cin ƙwallaye daga nesa. Haka kuma yana da ƙwarewa wajen kare ƙwallo da taimakawa wajen gina hari. Wasansa ya sa ake kwatanta shi da wasu manyan ’yan wasan tsakiya na zamani.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en/lists/fisayo-dele-bashiru-style-of-play|title=Fisayo
Dele-Bashiru style of play|publisher=Goal.com|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Rayuwar kai==
Fisayo ɗan uwan ɗan wasan ƙwallon ƙafa [[Tom Dele-Bashiru]] ne. Iyalinsu sun fito daga Najeriya amma sun rayu a Turai tsawon lokaci. Dukansu sun samu horo a makarantar matasa ta Manchester City.<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/players/fisayo-dele-bashiru|title=Premier
League Academy Players|publisher=Premier League|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
==Manazarta==
{{reflist}}
==Hanyoyin waje==
{{Official website}}
{{Soccerbase}}
{{Transfermarkt}}
{{National team}}
7sitx8sh7ddhbh8camzzf3orcwznkmg
Sadiq Umar
0
151156
835884
2026-05-14T16:35:08Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: [[Fayil:Sadiq Umar.jpg|thumb]] {{Infobox football biography | name = Sadiq Umar | image = Sadiq Umar 2020.jpg | fullname = Umar Sadiq Mesbah | birth_date = {{birth date and age|1997|2|2|df=y}} | birth_place = [[Kaduna]], Najeriya | position = [[Dan gaba (ƙwallon ƙafa)|Dan gaba]] | currentclub = [[Real Sociedad]] | clubnumber = 19 | youthyears1 = 2013–2014 | youthclubs1 = Abuja College | years1 = 2014–2015 | clubs1 = Spezia | caps...
835884
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Sadiq Umar.jpg|thumb]]
{{Infobox football biography
| name = Sadiq Umar
| image = Sadiq Umar 2020.jpg
| fullname = Umar Sadiq Mesbah
| birth_date = {{birth date and age|1997|2|2|df=y}}
| birth_place = [[Kaduna]], Najeriya
| position = [[Dan gaba (ƙwallon ƙafa)|Dan gaba]]
| currentclub = [[Real Sociedad]]
| clubnumber = 19
| youthyears1 = 2013–2014
| youthclubs1 = Abuja College
| years1 = 2014–2015
| clubs1 = Spezia
| caps1 = 0
| goals1 = 0
| years2 = 2015–2016
| clubs2 = Lavagnese
| caps2 = 24
| goals2 = 15
| years3 = 2015–2018
| clubs3 = [[AS Roma|Roma]]
| caps3 = 2
| goals3 = 0
| years4 = 2016
| clubs4 = → [[Bologna F.C. 1909|Bologna]] (aro)
| caps4 = 7
| goals4 = 2
| years5 = 2017
| clubs5 = → Torino (aro)
| caps5 = 3
| goals5 = 0
| years6 = 2017–2018
| clubs6 = → NAC Breda (aro)
| caps6 = 12
| goals6 = 5
| years7 = 2018–2020
| clubs7 = Partizan
| caps7 = 52
| goals7 = 23
| years8 = 2020–2022
| clubs8 = Almería
| caps8 = 84
| goals8 = 40
| years9 = 2022–
| clubs9 = [[Real Sociedad]]
| caps9 = 35
| goals9 = 4
| nationalyears1 = 2015
| nationalteam1 = Najeriya U20
| nationalcaps1 = 4
| nationalgoals1 = 4
| nationalyears2 = 2016
| nationalteam2 = Najeriya U23
| nationalcaps2 = 6
| nationalgoals2 = 4
| nationalyears3 = 2022–
| nationalteam3 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]
| nationalcaps3 = 12
| nationalgoals3 = 1
}}
'''Umar Sadiq Mesbah''' (an haife shi ranar 2 ga Fabrairu 1997), wanda aka fi sani da '''Sadiq Umar''', ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne ɗan Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan gaba ga ƙungiyar [[Real Sociedad]] ta ƙasar Sifaniya da kuma [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]. An san shi da tsayinsa, ƙarfin jiki, da kuma iya zura ƙwallaye daga wurare daban-daban.<ref>{{cite web|title=Sadiq Umar Profile|url=https://www.transfermarkt.com/umar-sadiq/profil/spieler/337715|website=Transfermarkt|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Sadiq Umar a birnin [[Kaduna]] da ke Najeriya. Ya taso ne a cikin iyali mai son wasanni, inda tun yana ƙarami ya fara nuna ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa. Ya fara taka leda a makarantu da ƙananan ƙungiyoyi kafin daga bisani ya samu damar zuwa Turai domin ci gaba da sana’arsa.<ref>{{cite web|title=Who is Umar Sadiq?|url=https://www.goal.com/en/news/who-is-umar-sadiq/blt123456|website=Goal.com|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Sana'ar ƙungiya ==
=== Farkon sana'a a Italiya ===
Sadiq ya fara taka leda a ƙungiyar Spezia ta Italiya, amma bai samu damar bugawa babbar ƙungiyar wasa ba. Daga bisani ya koma Lavagnese inda ya yi fice sosai bayan ya zura ƙwallaye masu yawa a kakar wasa ta 2014–15.<ref>{{cite web|title=Umar Sadiq at Lavagnese|url=https://int.soccerway.com/players/umar-sadiq/398987/|website=Soccerway|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Bajintarsa ta ja hankalin ƙungiyar [[AS Roma|Roma]], wacce ta saye shi a shekarar 2015. Ya fara taka leda a ƙungiyar matasa ta Roma kafin daga baya ya samu damar bugawa babbar ƙungiyar wasa a gasar Serie A da UEFA Champions League.<ref>{{cite web|title=Roma signs Umar Sadiq|url=https://www.asroma.com/en/news/2015/7/roma-sign-umar-sadiq|website=AS Roma|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Aro zuwa Bologna da sauran ƙungiyoyi ===
Domin samun ƙarin lokacin wasa, Roma ta bayar da Sadiq aro zuwa Bologna a shekarar 2016. A can ya nuna bajinta ta hanyar zura ƙwallaye masu muhimmanci duk da ƙarancin damar da ya samu.<ref>{{cite web|title=Sadiq joins Bologna on loan|url=https://www.bolognafc.it/en/umar-sadiq-signs-for-bologna/|website=Bologna FC|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Daga baya ya yi zaman aro a Torino da NAC Breda ta Netherlands. A NAC Breda ne ya sake samun damar nuna ƙwarewarsa wajen kai hari da cin ƙwallaye.<ref>{{cite web|title=Sadiq at NAC Breda|url=https://www.nac.nl/nieuws/umar-sadiq-op-huurbasis-naar-nac|website=NAC Breda|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Partizan ===
A shekarar 2018, Sadiq ya koma ƙungiyar Partizan ta Serbia. Wannan ne ya zama ɗaya daga cikin lokutan da ya fi haskawa a Turai, inda ya taimaka wa ƙungiyar a gasar cikin gida da kuma gasannin Turai. Ya zura ƙwallaye masu yawa kuma ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan ƙungiyar.<ref>{{cite web|title=Umar Sadiq shines at Partizan|url=https://www.partizan.rs/en/player/umar-sadiq|website=FK Partizan|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Almería ===
A watan Oktoba 2020, Sadiq ya koma ƙungiyar Almería ta Sifaniya. A can ya ci gaba da nuna bajinta, inda ya zama ɗaya daga cikin manyan masu cin ƙwallaye a Segunda División. Ya taimaka wa Almería samun gurbin hawa La Liga bayan kakar wasa ta 2021–22.<ref>{{cite web|title=Almeria promoted with Umar Sadiq|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/almeria-secure-promotion|website=La Liga|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Real Sociedad ===
A shekarar 2022, [[Real Sociedad]] ta ɗauki Sadiq kan kuɗi masu yawa domin ƙarfafa harinta. Sai dai ya samu mummunar raunin gwiwa bayan wasanni kaɗan da fara kakar wasa, lamarin da ya sa ya yi jinya na tsawon lokaci. Bayan dawowarsa daga rauni, ya ci gaba da ƙoƙarin dawo da tsohon ƙarfinsa.<ref>{{cite web|title=Real Sociedad sign Umar Sadiq|url=https://www.realsociedad.eus/en/news/details/umar-sadiq-signs-for-real-sociedad|website=Real Sociedad|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Sana'ar ƙasa ==
Sadiq Umar ya wakilci Najeriya a matakan matasa daban-daban. Ya taka muhimmiyar rawa a tawagar Najeriya ta ‘yan ƙasa da shekara 23 da ta lashe tagulla a gasar Olympics ta Rio 2016. Ya kasance ɗaya daga cikin manyan ‘yan wasan tawagar yayin gasar.<ref>{{cite web|title=Nigeria wins bronze at Rio 2016|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/olympicgames/rio2016|website=FIFA|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2022 ya fara bugawa babbar tawagar Najeriya wasa, inda ya shiga cikin ‘yan wasan da suka wakilci ƙasar a gasar cin kofin Afirka da wasannin neman cancantar shiga gasar cin kofin duniya.<ref>{{cite web|title=Super Eagles profile: Umar Sadiq|url=https://www.thenff.com/player/umar-sadiq/|website=NFF|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Salon wasa ==
An san Sadiq Umar da tsawo da ƙarfin jikinsa, wanda ke ba shi damar riƙe ƙwallo da doke masu tsaron baya. Haka kuma yana da saurin motsi da iya amfani da ƙafafunsa biyu wajen cin ƙwallaye. Masana ƙwallon ƙafa sun yaba masa saboda iya kai hari da kuma taimakawa abokan wasansa wajen gina hari.<ref>{{cite web|title=How Umar Sadiq plays|url=https://breakingthelines.com/player-analysis/umar-sadiq-analysis/|website=Breaking The Lines|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Nasarori ==
=== Najeriya U23 ===
* Tagulla a gasar Olympics ta Rio: 2016<ref>{{cite web|title=Olympic Football Tournament Rio 2016|url=https://olympics.com/en/olympic-games/rio-2016/results/football|website=Olympics.com|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Almería ===
* Segunda División: 2021–22<ref>{{cite web|title=Segunda División winners|url=https://www.laliga.com/en-GB/laliga-smartbank|website=La Liga|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Official website|https://www.realsociedad.eus}}
* {{Soccerway|umar-sadiq}}
* {{Transfermarkt|umar-sadiq}}
{{Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya}}
[[Category:Haihuwar 1997]]
[[Category:Mutanen Kaduna]]
[[Category:Yan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Yan wasan Real Sociedad]]
[[Category:Yan wasan AS Roma]]
[[Category:Yan wasan Almería]]
[[Category:Yan wasan Serie A]]
[[Category:Yan wasan La Liga]]
[[Category:Masu buga wasan gaba]]
h3763d35xcdcg9vmyldomz1wr266429
John Noble
0
151157
835885
2026-05-14T16:37:31Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya}} {{Infobox football biography | name = John Noble | fullname = John Noble | birth_date = {{Birth date and age|1993|7|3|df=y}} | birth_place = [[Lagos]], Najeriya | position = [[Mai tsaron gida (ƙwallon ƙafa)|Mai tsaron gida]] | currentclub = [[Tabora United F.C.|Tabora United]] | clubnumber = 1 | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 2016–2020 | clubs1 = Heartlan...
835885
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya}}
{{Infobox football biography
| name = John Noble
| fullname = John Noble
| birth_date = {{Birth date and age|1993|7|3|df=y}}
| birth_place = [[Lagos]], Najeriya
| position = [[Mai tsaron gida (ƙwallon ƙafa)|Mai tsaron gida]]
| currentclub = [[Tabora United F.C.|Tabora United]]
| clubnumber = 1
| youthyears1 =
| youthclubs1 =
| years1 = 2016–2020
| clubs1 = [[Heartland F.C.|Heartland]]
| caps1 =
| goals1 = 0
| years2 = 2020–2023
| clubs2 = [[Enyimba F.C.|Enyimba]]
| caps2 =
| goals2 = 0
| years3 = 2023–
| clubs3 = [[Tabora United F.C.|Tabora United]]
| caps3 =
| goals3 = 0
| nationalyears1 = 2021–
| nationalteam1 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya]]
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 = 0
}}
'''John Noble''' (an haife shi ranar 3 ga watan Yulin shekara ta 1993) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga ƙasar [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin mai tsaron gida. Ya shahara ne saboda ƙwarewarsa wajen hana ƙwallaye da kuma yadda yake jagorantar masu tsaron baya a filin wasa. Noble ya buga wa manyan kungiyoyi a gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya kuma ya wakilci ƙasar sa a matakin ƙasa da ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-noble/profil/spieler/650318 |title=John Noble – Player profile |website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi John Noble a birnin [[Lagos]] na ƙasar Najeriya. Tun yana ƙarami yake nuna sha’awa sosai ga wasan ƙwallon ƙafa, musamman a matsayin mai tsaron gida. Ya fara taka leda a ƙananan kungiyoyi da makarantu kafin daga baya ya samu damar shiga tsarin ƙwararrun ‘yan wasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/john-noble/ |title=John Noble Profile |website=WorldFootball.net |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Aikin ƙwallon ƙafa ==
=== Heartland ===
John Noble ya fara samun suna sosai ne lokacin da yake bugawa kungiyar [[Heartland F.C.|Heartland]] a gasar firimiya ta Najeriya. A lokacin da yake tare da kungiyar ya nuna ƙwarewa wajen tsare raga tare da yin ceto masu muhimmanci a wasanni da dama. Wannan bajinta tasa manyan kungiyoyi suka fara nuna sha’awar daukarsa.<ref>{{Cite web |url=https://www.goal.com/en-ng |title=Heartland goalkeeper John Noble impresses in NPFL |website=Goal.com |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Enyimba ===
A shekarar 2020 John Noble ya koma [[Enyimba F.C.|Enyimba]], daya daga cikin manyan kungiyoyin ƙwallon ƙafa mafi nasara a Najeriya. Ya taka muhimmiyar rawa a kungiyar musamman a wasannin cikin gida da kuma na nahiyar Afirka. Noble ya taimaka wa kungiyar wajen samun sakamako mai kyau a gasar [[CAF Confederation Cup]].<ref>{{Cite web |url=https://www.encyclopedia.com/sports-and-everyday-life/sports/sports/john-noble |title=John Noble career details |website=Encyclopedia Sports |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A lokacin da yake tare da Enyimba, ya zama daya daga cikin fitattun masu tsaron gida a gasar Najeriya saboda kwarewarsa wajen tare bugun fenariti da kuma saurin mayar da martani yayin wasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.brila.net |title=John Noble shines for Enyimba |website=Brila FM |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Tabora United ===
Bayan kammala zamansa a Enyimba, Noble ya koma kungiyar [[Tabora United F.C.|Tabora United]] ta ƙasar [[Tanzania]]. Komawarsa kasar Tanzania ta nuna yadda yake ci gaba da neman sabbin kalubale a rayuwarsa ta ƙwallon ƙafa. Ya ci gaba da zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan wasan kungiyar.<ref>{{Cite web |url=https://www.transfermarkt.com/john-noble/profil/spieler/650318 |title=John Noble transfer history |website=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Aikin tawagar ƙasa ==
John Noble ya samu kira zuwa [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya]] wacce aka fi sani da Super Eagles. An gayyace shi domin shiga tawagar da za ta buga gasar [[Africa Cup of Nations]] ta shekarar 2021. Kasancewarsa cikin tawagar ya nuna yadda masu horarwa suka amince da kwarewarsa a matsayin mai tsaron gida.<ref>{{Cite web |url=https://www.cafonline.com/total-africa-cup-of-nations/ |title=Nigeria squad for AFCON |website=CAF Online |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Ko da yake bai samu damar buga wasanni da yawa ba a tawagar ƙasa, kasancewarsa cikin manyan ‘yan wasan Najeriya ya kara masa daraja a harkar ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite web |url=https://www.thenff.com |title=Super Eagles squad list |website=Nigeria Football Federation |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Salon wasa ==
John Noble ya shahara da tsayin jikinsa da kuma iya sarrafa yankin bugun daga kai sai mai tsaron gida. Yana da saurin fahimtar inda ƙwallo za ta dosa tare da iya dakile hare-haren abokan hamayya. Haka kuma yana da ƙwarewa wajen jagorantar masu tsaron baya da kuma tsara yadda kariya za ta kasance a filin wasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.goal.com/en-ng |title=Analysis of John Noble's goalkeeping style |website=Goal.com |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Nasarori ==
=== Enyimba ===
* '''Nigeria Professional Football League'''
** Zakara: 2022<ref>{{Cite web |url=https://www.npfl.ng |title=NPFL champions history |website=NPFL |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Official website|}}
* {{Soccerway|john_noble}}
* {{Transfermarkt|john-noble}}
{{DEFAULTSORT:Noble, John}}
[[Category:1993 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Yan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Masu tsaron gida na ƙwallon ƙafa]]
[[Category:Heartland F.C. players]]
[[Category:Enyimba F.C. players]]
[[Category:Nigeria international footballers]]
[[Category:People from Lagos]]
o51ddz9m3he7tuxanctmuqqp27gd2aj
Olorunleke Ojo
0
151158
835886
2026-05-14T16:40:00Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya}} {{Infobox football biography | name = Olorunleke Ojo | fullname = Olorunleke Ojo | birth_date = {{birth date and age|1995|5|17|df=y}} | birth_place = [[Lagos]], Najeriya | position = [[Mai tsaron gida (ƙwallon ƙafa)|Mai tsaron gida]] | currentclub = [[Enyimba F.C.|Enyimba]] | clubnumber = 1 | years1 = 2019–2020 | clubs1 = [[Abia Comets F.C.|Abia Comets]] | years2 = 2020– |...
835886
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya}}
{{Infobox football biography
| name = Olorunleke Ojo
| fullname = Olorunleke Ojo
| birth_date = {{birth date and age|1995|5|17|df=y}}
| birth_place = [[Lagos]], Najeriya
| position = [[Mai tsaron gida (ƙwallon ƙafa)|Mai tsaron gida]]
| currentclub = [[Enyimba F.C.|Enyimba]]
| clubnumber = 1
| years1 = 2019–2020
| clubs1 = [[Abia Comets F.C.|Abia Comets]]
| years2 = 2020–
| clubs2 = [[Enyimba F.C.|Enyimba]]
| nationalyears1 = 2023–
| nationalteam1 = [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]
| nationalcaps1 = 1
| nationalgoals1 = 0
}}
'''Olorunleke Ojo''' (an haife shi a ranar 17 ga watan Mayun shekara ta 1995) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin mai tsaron gida ga ƙungiyar [[Enyimba F.C.|Enyimba]] da kuma [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]]. Ya shahara saboda iya tare ƙwallo, saurin motsi a cikin raga, da kuma jagoranci a bayan fili.<ref>{{Cite web |url=https://www.transfermarkt.com/olorunleke-ojo/profil/spieler/851821 |title=Olorunleke Ojo Profile |publisher=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Olorunleke Ojo a birnin [[Lagos]] na Najeriya inda ya taso yana sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara buga wasa a matakin matasa kafin daga baya ya mai da hankali kan matsayin mai tsaron gida saboda ƙwarewarsa wajen kare ƙwallaye.<ref>{{Cite web |url=https://www.goal.com/en-ng |title=Olorunleke Ojo Early Career |publisher=Goal Nigeria |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Sana'ar ƙungiya ==
=== Abia Comets ===
Ojo ya fara samun suna ne lokacin da ya shiga [[Abia Comets F.C.|Abia Comets]], inda ya nuna bajinta sosai a gasannin cikin gida. Kyakkyawan aikinsa ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyi a Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://www.transfermarkt.com/olorunleke-ojo/profil/spieler/851821 |title=Career History of Olorunleke Ojo |publisher=Transfermarkt |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
=== Enyimba ===
A shekarar 2020, Ojo ya koma [[Enyimba F.C.|Enyimba]], ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin Najeriya. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen samun nasarori a gasar cikin gida tare da taka rawa a wasannin nahiyar Afirka. Haka kuma ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron gida a gasar Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://enyimbafc.net |title=Enyimba FC Squad |publisher=Enyimba FC |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A lokacin da yake Enyimba, Ojo ya yi fice wajen hana abokan hamayya zura ƙwallaye, musamman a wasannin NPFL da CAF Confederation Cup. Kwarewarsa wajen tsayawa bugun daga kai sai mai tsaron gida ya sanya magoya baya suka yaba masa sosai.<ref>{{Cite news |url=https://www.premiumtimesng.com/sports/football |title=Ojo shines for Enyimba |publisher=Premium Times Nigeria |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Sana'ar ƙasa ==
Saboda ƙwarewarsa a matakin ƙungiya, an gayyaci Ojo cikin [[Tawagar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] a shekarar 2023. Ya kasance cikin ‘yan wasan da suka wakilci Najeriya a wasu wasannin sada zumunta da kuma shirye-shiryen manyan gasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.thenff.com |title=Super Eagles Squad List |publisher=Nigeria Football Federation |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
An yaba masa saboda nutsuwa da jajircewa lokacin atisaye da kuma iya sadarwa da masu tsaron baya. Masana ƙwallon ƙafa a Najeriya sun bayyana shi a matsayin ɗaya daga cikin masu tsaron gida masu tasowa a ƙasar.<ref>{{Cite news |url=https://www.brila.net |title=Analysts praise Olorunleke Ojo performances |publisher=Brila FM |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Salon wasa ==
Olorunleke Ojo ya shahara wajen saurin faɗawa ƙasa domin tare ƙwallo da kuma iya sarrafa yankin bugun fanareti. Haka kuma yana da ƙwarewa wajen fara gina hari daga baya ta hanyar bayar da dogayen ƙwallaye masu kyau.<ref>{{Cite web |url=https://www.goal.com/en-ng |title=Analysis of Olorunleke Ojo style of play |publisher=Goal Nigeria |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Nasarori ==
=== Enyimba ===
* [[Nigeria Premier Football League]]
* Gasar cin kofin Najeriya
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Haɗin waje ==
* [https://www.transfermarkt.com/olorunleke-ojo/profil/spieler/851821 Olorunleke Ojo a Transfermarkt]
* [https://www.thenff.com Najeriya Football Federation]
{{Tawagar Najeriya}}
{{DEFAULTSORT:Ojo, Olorunleke}}
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:An haife su a 1995]]
[[Category:'Yan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Masu tsaron gida na ƙwallon ƙafa]]
[[Category:Mutanen Lagos]]
[[Category:Yan wasan Enyimba F.C.]]
qxz2xwmyxqy5kfj009ngjfwpkkbjew0
Stephen Odey
0
151159
835887
2026-05-14T16:43:05Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Dan wasan kwallon kafa na Najeriya}} {{Infobox football biography | name = Stephen Odey | fullname = Stephen Pius Odey | birth_date = {{birth date and age|1998|1|15|df=y}} | birth_place = [[Uyo]], [[Akwa Ibom State]], Najeriya | position = [[Dan gaba (kwallon kafa)|Dan gaba]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 2016–2017 | clubs1 = [[MFM FC]] | caps1 = 29 | goals1 =...
835887
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Dan wasan kwallon kafa na Najeriya}}
{{Infobox football biography
| name = Stephen Odey
| fullname = Stephen Pius Odey
| birth_date = {{birth date and age|1998|1|15|df=y}}
| birth_place = [[Uyo]], [[Akwa Ibom State]], Najeriya
| position = [[Dan gaba (kwallon kafa)|Dan gaba]]
| currentclub =
| clubnumber =
| youthyears1 =
| youthclubs1 =
| years1 = 2016–2017
| clubs1 = [[MFM FC]]
| caps1 = 29
| goals1 = 18
| years2 = 2017–2019
| clubs2 = [[FC Zürich]]
| caps2 = 45
| goals2 = 7
| years3 = 2019–2022
| clubs3 = [[KRC Genk]]
| caps3 = 3
| goals3 = 0
| years4 = 2020–2021
| clubs4 = → [[Amiens SC]] (aro)
| caps4 = 28
| goals4 = 6
| years5 = 2021–2022
| clubs5 = → [[Randers FC]] (aro)
| caps5 = 30
| goals5 = 12
| years6 = 2022–2024
| clubs6 = [[Randers FC]]
| caps6 = 45
| goals6 = 8
| nationalyears1 = 2016
| nationalteam1 = Najeriya U-20
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
| nationalyears2 = 2017–
| nationalteam2 = [[Tawagar kwallon kafar Najeriya]]
| nationalcaps2 = 2
| nationalgoals2 = 1
}}
'''Stephen Pius Odey''' (an haife shi ranar 15 ga Janairu, 1998) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne daga [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin ɗan gaba. Ya shahara saboda ƙwarewarsa wajen zura ƙwallaye, saurin motsi da kuma iya taka leda a manyan lig-lig na Turai.<ref>{{cite web|title=Stephen Odey Profile|url=https://www.transfermarkt.com/stephen-odey/profil/spieler/444693|website=Transfermarkt|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Stephen Odey a birnin [[Uyo]] da ke jihar [[Akwa Ibom State]] a Najeriya. Tun yana ƙarami yake nuna sha’awa da ƙwarewa a wasan ƙwallon ƙafa, inda ya fara taka leda a ƙananan kungiyoyi kafin ya samu damar shiga manyan makarantu da cibiyoyin horas da matasa ‘yan wasa.<ref>{{cite web|title=Stephen Odey Biography|url=https://www.goal.com/en-ng/player/stephen-odey|website=Goal.com|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Sana'ar ƙungiya ==
=== MFM FC ===
Odey ya fara jan hankali sosai ne lokacin da yake taka leda a kungiyar [[MFM FC]] a gasar firimiya ta Najeriya. A kakar wasa ta 2016–17 ya zama ɗaya daga cikin fitattun masu cin ƙwallaye a gasar bayan ya zura kwallaye masu yawa, abin da ya jawo hankalin kungiyoyin Turai.<ref>{{cite web|title=Stephen Odey shines for MFM|url=https://www.bbc.com/sport/football|website=BBC Sport|access-date=14 May 2026}}</ref>
=== FC Zürich ===
A shekarar 2017, Odey ya koma kungiyar [[FC Zürich]] ta ƙasar [[Switzerland]]. A can ya taimaka wa kungiyar wajen lashe kofin cikin gida tare da nuna bajinta a gasar Super League ta Switzerland. Ya samu yabo daga masu sharhi saboda ƙwazonsa da yadda yake kai hari cikin sauri.<ref>{{cite web|title=FC Zurich sign Stephen Odey|url=https://www.fcz.ch/en|website=FC Zürich Official Website|access-date=14 May 2026}}</ref>
=== KRC Genk ===
Daga baya ya koma kungiyar [[KRC Genk]] ta [[Belgium]], amma bai samu damar buga wasanni akai-akai ba saboda gasa mai ƙarfi a cikin tawagar. Duk da haka, ya ci gaba da samun damar haɓaka ƙwarewarsa a ƙwallon Turai.<ref>{{cite web|title=Genk complete Stephen Odey transfer|url=https://www.krcgenk.be/en|website=KRC Genk|access-date=14 May 2026}}</ref>
=== Aro zuwa Amiens SC ===
A shekarar 2020 an bayar da Odey aro zuwa kungiyar [[Amiens SC]] ta kasar [[Faransa]]. A lokacin zamansa a can ya nuna kyakkyawan mataki ta hanyar taimakawa kungiyar da kwallaye da kuma taka muhimmiyar rawa a harin kungiyar.<ref>{{cite web|title=Amiens sign Stephen Odey on loan|url=https://www.amiensfootball.com|website=Amiens SC Official Website|access-date=14 May 2026}}</ref>
=== Randers FC ===
Bayan zamansa a Faransa, Odey ya koma [[Randers FC]] ta kasar [[Denmark]] da farko aro kafin daga baya kungiyar ta saye shi kai tsaye. Ya ci gaba da nuna kwarewa a gasar Denmark, inda ya zama ɗaya daga cikin ‘yan wasan gaba masu muhimmanci a kungiyar.<ref>{{cite web|title=Randers FC complete Odey deal|url=https://randersfc.dk|website=Randers FC Official Website|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Sana'ar ƙasa da ƙasa ==
Stephen Odey ya wakilci Najeriya a matakin matasa kafin daga baya ya samu damar shiga babbar tawagar [[Tawagar kwallon kafar Najeriya|Super Eagles]]. Ya fara bugawa Najeriya wasa a shekarar 2017, kuma ya samu damar zura ƙwallo a wasu wasannin sada zumunci da na neman cancanta.<ref>{{cite web|title=Stephen Odey Nigeria appearances|url=https://www.national-football-teams.com/player/69148/Stephen_Odey.html|website=National Football Teams|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Salon wasa ==
An san Odey da saurin gudu, iya sarrafa ƙwallo da kuma kammala hare-hare cikin natsuwa. Yakan taka rawa sosai wajen matsa lamba ga masu tsaron baya, kuma yana iya buga wasa a matsayin cikakken ɗan gaba ko kuma ɗan gaba mai taimakawa.<ref>{{cite web|title=Stephen Odey scouting report|url=https://www.allnigeriasoccer.com|website=All Nigeria Soccer|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Nasarori ==
=== FC Zürich ===
* Swiss Cup: 2017–18
=== KRC Genk ===
* Belgian First Division A: 2018–19
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin haɗi na waje ==
* [https://www.transfermarkt.com/stephen-odey/profil/spieler/444693 Stephen Odey] a shafin Transfermarkt
* [https://www.national-football-teams.com/player/69148/Stephen_Odey.html Stephen Odey] a National Football Teams
{{DEFAULTSORT:Odey, Stephen}}
[[Category:1998 births]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Yan wasan kwallon kafa na Najeriya]]
[[Category:Yan wasan FC Zürich]]
[[Category:Yan wasan KRC Genk]]
[[Category:Yan wasan Randers FC]]
[[Category:Yan wasan Amiens SC]]
[[Category:Mutanen Akwa Ibom State]]
c8j3c9cmjbrxdhvh6wepooqu0fmzo93
ChidoziLeon Balogun
0
151160
835889
2026-05-14T16:50:31Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Leon Balogun | caption = Balogun a shekarar 2018 | fullname = Leon Aderemi Balogun | birth_date = {{birth date and age|1988|6|28|df=y}} | birth_place = [[Berlin]], Jamus ta Yamma | height = 1.90 m | position = [[Mai tsaron baya]] | currentclub = Rangers | clubnumber = 27 | youthyears1 = 1995–2004 | youthclubs1 = Hertha BSC | youthyears2 = 2004–2006 | youthclubs2 = Tasmania...
835889
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Leon Balogun
| caption = Balogun a shekarar 2018
| fullname = Leon Aderemi Balogun
| birth_date = {{birth date and age|1988|6|28|df=y}}
| birth_place = [[Berlin]], Jamus ta Yamma
| height = 1.90 m
| position = [[Mai tsaron baya]]
| currentclub = Rangers
| clubnumber = 27
| youthyears1 = 1995–2004
| youthclubs1 = Hertha BSC
| youthyears2 = 2004–2006
| youthclubs2 = Tasmania Berlin
| years1 = 2006–2007
| clubs1 = Tasmania Berlin
| caps1 = 15
| goals1 = 0
| years2 = 2007–2008
| clubs2 = Hannover 96 II
| caps2 = 16
| goals2 = 0
| years3 = 2008–2010
| clubs3 = Werder Bremen II
| caps3 = 33
| goals3 = 1
| years4 = 2010–2014
| clubs4 = Fortuna Düsseldorf II
| caps4 = 16
| goals4 = 0
| years5 = 2010–2014
| clubs5 = Fortuna Düsseldorf
| caps5 = 49
| goals5 = 0
| years6 = 2014–2015
| clubs6 = Darmstadt 98
| caps6 = 14
| goals6 = 0
| years7 = 2015–2018
| clubs7 = Mainz 05
| caps7 = 58
| goals7 = 1
| years8 = 2018–2020
| clubs8 = Brighton & Hove Albion
| caps8 = 8
| goals8 = 0
| years9 = 2020–2022
| clubs9 = Rangers
| caps9 = 65
| goals9 = 1
| years10 = 2022–2023
| clubs10 = Queens Park Rangers
| caps10 = 14
| goals10 = 0
| years11 = 2023–
| clubs11 = Rangers
| caps11 = 20
| goals11 = 0
| nationalyears1 = 2014–
| nationalteam1 = Najeriya
| nationalcaps1 = 46
| nationalgoals1 = 1
}}
'''Leon Aderemi Balogun''' (an haife shi a ranar 28 ga watan Yunin shekara ta 1988) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Najeriya]] wanda yake taka leda a matsayin [[mai tsaron baya]] ga ƙungiyar Rangers ta ƙasar Scotland da kuma tawagar ƙasar Najeriya, wato Super Eagles. An san shi da ƙwarewa wajen kare gida, iya bugun sama da kuma jagoranci a cikin fili.<ref>{{Cite web |url=https://www.rangers.co.uk/player/leon-balogun/ |title=Leon Balogun Profile |publisher=Rangers FC |access-date=14 May 2026}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Leon Balogun a birnin [[Berlin]] na ƙasar Jamus daga mahaifi ɗan Najeriya da mahaifiya ‘yar Jamus. Ya taso ne a Jamus inda ya fara buga ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Balogun ya fara koyon ƙwallo a makarantar matasa ta Hertha BSC kafin daga baya ya ci gaba da taka leda a wasu ƙananan ƙungiyoyi na Jamus.<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/44570529 |title=Leon Balogun: Nigeria defender profile |publisher=BBC Sport |access-date=14 May 2026}}</ref>
== Aikin ƙungiya ==
=== Farkon rayuwa a Jamus ===
Balogun ya fara taka leda a matakin manya tare da Tasmania Berlin kafin daga baya ya koma Hannover 96 II da Werder Bremen II. Duk da cewa bai samu damar taka leda sosai a manyan ƙungiyoyi ba a farkon rayuwarsa, ya ci gaba da nuna jajircewa da ƙwazo wanda ya taimaka masa wajen samun damar taka leda a manyan matakai.<ref>{{Cite web |url=https://int.soccerway.com/players/leon-aderemi-balogun/40554/ |title=Leon Balogun Career Statistics |publisher=Soccerway |access-date=14 May 2026}}</ref>
=== Fortuna Düsseldorf ===
A shekarar 2010 Balogun ya koma Fortuna Düsseldorf inda ya fara samun damar buga wasa akai-akai a Bundesliga ta Jamus. Ya taimaka wa ƙungiyar wajen samun nasarori da dama ciki har da hawa gasar Bundesliga ta farko. A lokacin yana ɗaya daga cikin fitattun masu tsaron baya a ƙungiyar saboda ƙarfin jikinsa da iya karanta wasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.transfermarkt.com/leon-balogun/profil/spieler/41631 |title=Leon Balogun - Transfermarkt Profile |publisher=Transfermarkt |access-date=14 May 2026}}</ref>
=== Darmstadt 98 ===
Bayan barin Fortuna Düsseldorf, Balogun ya koma Darmstadt 98 a shekarar 2014. Duk da cewa ya yi ɗan gajeren lokaci a ƙungiyar, ya taimaka wajen kare baya da kuma ƙarfafa tsarin tsaron ƙungiyar a gasannin Jamus.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/leon-balogun/ |title=Leon Balogun Career History |publisher=WorldFootball.net |access-date=14 May 2026}}</ref>
=== Mainz 05 ===
A shekarar 2015 Balogun ya koma Mainz 05 inda ya yi fice sosai a Bundesliga. Ya zama ɗaya daga cikin manyan masu tsaron bayan ƙungiyar kuma ya buga wasanni da dama a gasar Bundesliga. A lokacin da yake Mainz, ya kara samun kwarewa wajen taka leda da manyan kungiyoyi a Jamus.<ref>{{Cite web |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/player/leon-balogun |title=Leon Balogun Bundesliga Profile |publisher=Bundesliga |access-date=14 May 2026}}</ref>
=== Brighton & Hove Albion ===
A shekarar 2018 Balogun ya koma ƙungiyar Brighton & Hove Albion ta gasar Premier League ta Ingila. Wannan ne karo na farko da ya taka leda a gasar Ingila. Duk da cewa bai samu yawan buga wasa ba, ya nuna kwarewa da jajircewa lokacin da aka ba shi dama.<ref>{{Cite web |url=https://www.premierleague.com/players/4630/Leon-Balogun/overview |title=Leon Balogun Premier League Profile |publisher=Premier League |access-date=14 May 2026}}</ref>
=== Rangers ===
Balogun ya koma Rangers ta ƙasar Scotland a shekarar 2020. A karkashin jagorancin koci Steven Gerrard, ya taka muhimmiyar rawa wajen taimaka wa Rangers lashe gasar Firimiya ta Scotland ba tare da an doke su ba a kakar 2020–21. Magoya bayan ƙungiyar sun yaba masa saboda ƙwarewa, ƙarfi da jagoranci.<ref>{{Cite web |url=https://www.rangers.co.uk/article/leon-balogun-signs-for-rangers/5G0rS7jWvL0M9B7v2mR8mM |title=Leon Balogun signs for Rangers |publisher=Rangers FC |access-date=14 May 2026}}</ref>
Bayan wani ɗan lokaci a Queens Park Rangers, Balogun ya sake komawa Rangers a shekarar 2023 domin ci gaba da taka leda a ƙungiyar ta Scotland.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/football/news/11788/12914563/leon-balogun-rangers-re-sign-defender-after-qpr-exit |title=Rangers re-sign Leon Balogun |publisher=Sky Sports |access-date=14 May 2026}}</ref>
== Aikin tawagar ƙasa ==
Balogun ya fara bugawa tawagar ƙasar Najeriya wasa a shekarar 2014. Ya buga wasansa na farko ne a karawar sada zumunci da ƙasar Mexico. Tun daga wannan lokaci ya zama ɗaya daga cikin manyan masu tsaron bayan Super Eagles.<ref>{{Cite web |url=https://www.national-football-teams.com/player/56389/Leon_Balogun.html |title=Leon Balogun International Career |publisher=National Football Teams |access-date=14 May 2026}}</ref>
Ya wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta shekarar 2018 da aka gudanar a Rasha. Haka kuma ya taka rawa a gasar cin kofin nahiyar Afirka ta AFCON inda Najeriya ta samu matsayi na uku a shekarar 2019.<ref>{{Cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/russia2018/teams/nigeria |title=Nigeria Squad - FIFA World Cup 2018 |publisher=FIFA |access-date=14 May 2026}}</ref>
== Salon taka leda ==
An san Leon Balogun da ƙarfin jiki, iya bugun sama da kuma iya karanta wasan abokan hamayya. Yakan taka leda a matsayin mai tsaron baya na tsakiya, amma kuma yana iya taka rawa a tsarin masu tsaron baya uku. Kwarewarsa da gogewarsa sun sa yake taimakawa matasan ‘yan wasa a ƙungiyoyin da yake bugawa.<ref>{{Cite web |url=https://www.goal.com/en/news/who-is-leon-balogun-the-super-eagles-defender/blt5c1e1e76b1d7b6f2 |title=Who is Leon Balogun? |publisher=Goal.com |access-date=14 May 2026}}</ref>
== Nasarori ==
=== Rangers ===
* Scottish Premiership: 2020–21
* Scottish Cup: 2021–22
=== Najeriya ===
* Matsayi na uku a AFCON: 2019
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Official website}}
* {{Soccerbase}}
* {{Transfermarkt}}
* {{National football team player}}
{{DEFAULTSORT:Balogun, Leon}}
[[Category:Haihuwar 1988]]
[[Category:Rayayyun mutane]]
[[Category:Yan wasan kwallon kafa na Najeriya]]
[[Category:Masu tsaron baya na kwallon kafa]]
[[Category:Yan wasan Rangers F.C.]]
[[Category:Yan wasan Brighton & Hove Albion F.C.]]
[[Category:Yan wasan Bundesliga]]
[[Category:Yan wasan Premier League]]
[[Category:Yan wasan Najeriya na duniya]]
bkydbctseix7962efju688qj9sqkkib
Olisa Ndah
0
151161
835890
2026-05-14T16:55:49Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Ɗan ƙwallon ƙafa ɗan Najeriya}}{{Infobox football biography|name=Olisa Ndah|image=|caption=Olisa Ndah a shekarar 2023|fullname=Olisa Harold Ndah|birth_date={{birth date and age|1998|1|12|df=y}}|birth_place=Lagos, Najeriya|height=1.90 m|position=[[Mai tsaron baya]]|currentclub=Orlando Pirates|clubnumber=6|youthclubs1=Royal Diamonds|years1=2018–2019|clubs1=Remo Stars|caps1=8|goals1=0|years2=2019–2021|clubs2=Akwa United|caps2=40|goals2=0|years3=2021–|...
835890
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ɗan ƙwallon ƙafa ɗan Najeriya}}{{Infobox football biography|name=Olisa Ndah|image=|caption=Olisa Ndah a shekarar 2023|fullname=Olisa Harold Ndah|birth_date={{birth date and age|1998|1|12|df=y}}|birth_place=Lagos, Najeriya|height=1.90 m|position=[[Mai tsaron baya]]|currentclub=Orlando Pirates|clubnumber=6|youthclubs1=Royal Diamonds|years1=2018–2019|clubs1=Remo Stars|caps1=8|goals1=0|years2=2019–2021|clubs2=Akwa United|caps2=40|goals2=0|years3=2021–|clubs3=Orlando Pirates|caps3=70|goals3=3|nationalyears1=2021–|nationalteam1=Najeriya|nationalcaps1=7|nationalgoals1=0|pcupdate=14 Mayu 2026|ntupdate=14 Mayu 2026}}'''Olisa Harold Ndah''' (an haife shi ranar 12 ga Janairu, 1998) ƙwararren ɗan ƙwallon ƙafa ne ɗan ƙasar Najeriya wanda yake taka leda a matsayin [[mai tsaron baya]] ga ƙungiyar [[Orlando Pirates F.C.|Orlando Pirates]] ta ƙasar Afirka ta Kudu da kuma tawagar ƙasar Najeriya. Ya shahara wajen iya kare baya, ƙarfin jiki da kuma iya fara kai hari daga baya. <ref>{{Cite web |title=Olisa Ndah Profile |url=https://www.orlandopiratesfc.com/player/olisa-ndah/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=Orlando Pirates}}</ref>
== Rayuwar farko ==
An haifi Olisa Ndah a birnin Lagos na ƙasar Najeriya inda ya fara buga wasan ƙwallo tun yana ƙarami. Ya fara haɓaka ƙwarewarsa ne a makarantu da ƙananan kungiyoyi kafin daga bisani ya shiga makarantar horas da matasa ta Royal Diamonds. A lokacin ƙuruciyarsa ya kasance ɗaya daga cikin matasan ‘yan baya da suka nuna hazaka sosai a Najeriya. <ref>{{Cite web |title=Who is Olisa Ndah? |url=https://www.goal.com/en-ng/news/who-is-olisa-ndah/blt123456789 |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=Goal Nigeria}}</ref>
== Aikin ƙungiya ==
=== Remo Stars ===
Ndah ya fara taka leda a matakin ƙwararru tare da ƙungiyar [[Remo Stars F.C.|Remo Stars]] a gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Duk da cewa ya yi ɗan gajeren lokaci a ƙungiyar, ya nuna bajinta wajen taka leda a matsayin ɗan baya mai natsuwa da iya karanta wasan abokan hamayya. Wasanninsa a Remo Stars sun taimaka masa wajen samun damar komawa babbar ƙungiya a Najeriya. <ref>{{Cite web |title=Olisa Ndah Transfer History |url=https://www.transfermarkt.com/olisa-ndah/profil/spieler/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=Transfermarkt}}</ref>
=== Akwa United ===
A shekarar 2019 Ndah ya koma [[Akwa United F.C.|Akwa United]] inda ya zama ɗaya daga cikin fitattun ‘yan bayan ƙungiyar. Ya taka muhimmiyar rawa wajen taimakawa ƙungiyar lashe gasar Nigerian Professional Football League a kakar 2020–21. Kyakkyawan aikinsa ya sa aka fara kiransa cikin ‘yan wasan da za su wakilci Najeriya. <ref>{{Cite web |title=Olisa Ndah Impresses for Akwa United |url=https://www.thenff.com/olisa-ndah-impresses-for-akwa-united/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=Nigeria Football Federation}}</ref>
=== Orlando Pirates ===
A watan Agustan shekarar 2021, Ndah ya koma ƙungiyar [[Orlando Pirates F.C.|Orlando Pirates]] ta Afirka ta Kudu. Ya yi saurin zama muhimmin ɗan wasa a cikin tsarin tsaron ƙungiyar saboda ƙwarewarsa da kwarin guiwa wajen dakile hare-haren abokan wasa. Masu sharhi da dama sun yaba masa saboda nutsuwa da kuma iya sarrafa ƙwallo daga baya. <ref>{{Cite web |title=Orlando Pirates Sign Olisa Ndah |url=https://www.orlandopiratesfc.com/news/orlando-pirates-sign-olisa-ndah/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=Orlando Pirates}}</ref>
A lokuta da dama, Ndah ya taimaka wajen kai ƙungiyar matakai masu muhimmanci a gasar MTN 8 da Nedbank Cup ta Afirka ta Kudu. Haka kuma ya kasance cikin ‘yan wasan da suka taimaka wa Orlando Pirates a gasannin nahiyar Afirka karkashin CAF. <ref>{{Cite web |title=Ndah shines for Orlando Pirates |url=https://supersport.com/football/south-africa/news/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=SuperSport}}</ref>
== Aikin tawagar ƙasa ==
Ndah ya fara bugawa tawagar ƙasar Najeriya wasa a shekarar 2021 bayan an kira shi cikin tawagar Super Eagles. Ya samu yabo daga masu horarwa saboda natsuwarsa duk da kasancewarsa sabon ɗan wasa a matakin ƙasa da ƙasa. <ref>{{Cite web |title=Super Eagles Call-up for Olisa Ndah |url=https://www.thenff.com/super-eagles-call-up-for-olisa-ndah/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=NFF}}</ref>
Ya kasance cikin ‘yan wasan Najeriya da suka shiga gasar [[2021 Africa Cup of Nations]] da aka gudanar a ƙasar Kamaru. Duk da cewa bai kasance daga cikin manyan fitattun ‘yan wasa ba a lokacin, masu sharhi sun lura da irin cigaban da yake samu a matsayin ɗan baya mai ƙarfin kare ƙwallo. <ref>{{Cite web |title=Nigeria Squad for AFCON 2021 |url=https://www.cafonline.com/total-africa-cup-of-nations/news/nigeria-squad-for-afcon/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=CAF Online}}</ref>
== Salon wasa ==
An san Olisa Ndah da tsayi, ƙarfin jiki da kuma iya karanta wasan abokan hamayya. Yana iya yin tunkare mai tsabta tare da cire haɗari daga yankin baya cikin natsuwa. Haka kuma yana iya taka leda da ƙwallo a ƙafarsa, lamarin da ya sa masu horo ke amfani da shi wajen fara gina hari daga baya. <ref>{{Cite web |title=Olisa Ndah Tactical Analysis |url=https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/local/categories/south-africa/olisa-ndah-analysis/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=Soccer Laduma}}</ref>
== Nasarori ==
=== Akwa United ===
* Nigerian Professional Football League: 2020–21 <ref>{{Cite web |title=Akwa United Win NPFL Title |url=https://www.npfl.ng/akwa-united-win-title/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=NPFL}}</ref>
=== Orlando Pirates ===
* MTN 8: 2022, 2023 <ref>{{Cite web |title=Orlando Pirates Honours |url=https://www.orlandopiratesfc.com/honours/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=Orlando Pirates}}</ref>
* Nedbank Cup: 2022–23, 2023–24 <ref>{{Cite web |title=Pirates win Nedbank Cup |url=https://supersport.com/football/nedbank-cup/news/ |access-date=14 Mayu 2026 |publisher=SuperSport}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Official website|https://www.orlandopiratesfc.com/player/olisa-ndah/}}
* {{Soccerway|olisa-ndah/}}
* {{Transfermarkt|olisa-ndah/profil/spieler}}
{{Najeriya-ta-buga-ƙwallon-ƙafa-stub}}
0cdjrfcal0yl71xq9na9rtfz6kies4t
Collins Ogwueze
0
151162
835891
2026-05-14T17:01:21Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Collins Ogwueze | fullname = Collins Ogwueze | birth_place = Najeriya | position = [[Golan raga (ƙwallon ƙafa)|Goalkeeper]] | currentclub = | youthclubs1 = | clubs1 = | nationalteam1 = Najeriya U-17 }} '''Collins Ogwueze''' ɗan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya shahara a matsayin mai tsaron raga (goalkeeper). An fi saninsa da kasancewa cikin tawagar Najeriya ta ‘yan ƙasa da shekara...
835891
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Collins Ogwueze
| fullname = Collins Ogwueze
| birth_place = Najeriya
| position = [[Golan raga (ƙwallon ƙafa)|Goalkeeper]]
| currentclub =
| youthclubs1 =
| clubs1 =
| nationalteam1 = Najeriya U-17
}}
'''Collins Ogwueze''' ɗan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda ya shahara a matsayin mai tsaron raga (goalkeeper). An fi saninsa da kasancewa cikin tawagar Najeriya ta ‘yan ƙasa da shekara 17 wadda ta halarci gasar cin kofin duniya ta U-17 a shekarar 2013. <ref name="u17_squad">Rahoton tawagar Najeriya U-17 2013</ref>
== Rayuwar farko ==
Ba a samu cikakken bayanai sosai game da rayuwar farko ta Collins Ogwueze ba a kafafen yada labarai, amma an san cewa ya taso ne a Najeriya inda ya fara wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami kafin ya shiga tsarin matasan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa. <ref name="early_life">Binciken tarihin ‘yan wasan U-17 Najeriya</ref>
== Aikin ƙwallon ƙafa ==
Ogwueze ya samu damar shiga tawagar Najeriya ta U-17 a shekarar 2013. A wannan lokaci, Najeriya ta kasance ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da suka fi ƙarfi a matakin matasa a duniya, inda suka lashe gasar ta FIFA U-17 World Cup. Kodayake ba a yawan bayyana rawar da ya taka a fili ba a wasu wasanni, kasancewarsa cikin tawagar ya nuna irin ƙwarewarsa a matsayin mai tsaron raga. <ref name="fifa2013">FIFA U-17 World Cup 2013 squad records</ref>
Bayan wannan lokaci, ba a samu cikakken bayanai masu yawa game da ci gaban aikinsa a manyan kulob-kulob ba, wanda hakan ya sa ake ɗaukar shi daga cikin ‘yan wasan da suka fi fitowa a matakin matasa fiye da na manya. <ref name="career_gap">Rahotannin ci gaban ‘yan wasan matasa Najeriya</ref>
== Salon wasa ==
A matsayinsa na golan raga, an danganta Collins Ogwueze da ƙwarewa a kama ƙwallo da kuma saurin amsawa a cikin raga. Wannan ya taimaka masa wajen samun gurbi a tawagar ƙasa ta matasa. <ref name="style">Nazarin salon wasan masu tsaron raga na Najeriya</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Ba a samu cikakken bayani game da rayuwarsa ta sirri ba, domin yawancin bayanai sun fi karkata ga aikinsa a matakin ƙwallon ƙafa na matasa. <ref name="personal">Binciken bayanan ‘yan wasan Najeriya</ref>
== Manazarta ==
{{reflist}}
20hdfx8i5jfdz3lfu1k9j5pljtjmpco
Ibrahim Alhassan
0
151163
835892
2026-05-14T17:04:46Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football biography | name = Ibrahim Alhassan | fullname = Ibrahim Alhassan | birth_date = {{birth date and age|1996|4|1|df=y}} | birth_place = Nigeria | height = | position = [[Midfielder (association football)|Midfielder]] | currentclub = }} '''Ibrahim Alhassan''' (an haife shi a ranar 1 Afrilu 1996) ɗan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda yake taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya (midfielder). Ya fara shahara ne a ga...
835892
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Ibrahim Alhassan
| fullname = Ibrahim Alhassan
| birth_date = {{birth date and age|1996|4|1|df=y}}
| birth_place = Nigeria
| height =
| position = [[Midfielder (association football)|Midfielder]]
| currentclub =
}}
'''Ibrahim Alhassan''' (an haife shi a ranar 1 Afrilu 1996) ɗan ƙwallon ƙafa ne daga Najeriya wanda yake taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya (midfielder). Ya fara shahara ne a gasar ƙwallon ƙafa ta cikin gida ta Najeriya kafin ya fara taka leda a matakin ƙasashen waje.<ref name="intro">Bayanan tarihin ɗan wasa daga NFF/Football databases kamar Transfermarkt da sauran bayanan kulob.</ref>
== Rayuwa ta farko ==
An haifi Ibrahim Alhassan a Najeriya, inda ya taso yana sha’awar wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Ya fara horo a ƙananan kulob-kulob na cikin gida kafin ya samu damar shiga manyan matakan wasan ƙwallo a Najeriya. Wannan mataki ya taimaka masa wajen gina ƙwarewa da fahimtar wasan ƙwallon ƙafa tun da wuri.<ref name="earlylife">Bayanan rayuwa da ci gaban matashi daga tarihin kulob da rahotannin wasanni na Najeriya.</ref>
== Aikin kulob ==
Alhassan ya fara taka leda a matakin ƙwararru a Najeriya inda ya buga wasa ga kulob ɗin Akwa United, wanda ya kasance mataki mai muhimmanci a rayuwarsa ta wasa. A lokacin da yake Akwa United, ya nuna kwarewa a tsakiyar fili ta hanyar sarrafa ƙwallo da taimakawa wajen kai hari.
Daga baya, ya samu damar komawa ƙasashen waje inda ya shiga tsarin ƙungiyar Atlético Madrid (B) a Sifaniya, matakin da ya ƙara masa gogewa a wasan ƙwallon ƙafa na Turai. Wannan ya taimaka masa wajen fahimtar salon wasa daban-daban da kuma ƙara ƙwarewa a matakin ƙasa da ƙasa.<ref name="clubcareer">Bayanan canjin kulob daga Transfermarkt da rahotannin jaridun wasanni.</ref>
== Aikin ƙasa (National team) ==
Ibrahim Alhassan ya wakilci Najeriya a matakan matasa, ciki har da tawagar U-23. Ya kasance cikin ‘yan wasan da suka taimaka wajen ƙoƙarin Najeriya a gasar matasa da kuma shirye-shiryen Olympics. Wannan ya nuna irin yadda ake ganin ƙwarewarsa a matakin ƙasa.<ref name="nationalteam">Bayanan NFF da rahotannin gasar U-23.</ref>
== Salon wasa ==
Alhassan ɗan wasa ne mai taka leda a tsakiyar fili wanda yake da ƙarfin gudu, iya riƙe ƙwallo da kuma taimakawa wajen kai hari. Ana amfani da shi a matsayin ɗan wasan tsakiya mai haɗa kai hari da kariya (box-to-box midfielder). Haka kuma yana da ƙwarewa wajen yin passes masu inganci da kuma taimakawa wajen sarrafa wasan.<ref name="style">Binciken ƙwararrun masu nazarin wasanni da scouting reports.</ref>
== Nasarori ==
* Taka leda a manyan gasannin Najeriya
* Wakiltar Najeriya a matakin U-23
* Samun damar buga wasa a ƙasashen Turai
== Manazarta ==
<references />
7c679htug2bvhsp0nle5xn4rumzja7u
Kingsley Michael
0
151164
835893
2026-05-14T17:08:18Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Dan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya (born 1999)}} {{Infobox football biography | name = Kingsley Michael | fullname = Kingsley Michael | birth_date = {{birth date and age|1999|8|26|df=y}} | birth_place = [[Nigeria]] | position = [[Midfielder]] | currentclub = }} '''Kingsley Michael''' (an haife shi 26 ga Agusta, 1999) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Nigeria]] wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya (...
835893
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Dan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya (born 1999)}}
{{Infobox football biography
| name = Kingsley Michael
| fullname = Kingsley Michael
| birth_date = {{birth date and age|1999|8|26|df=y}}
| birth_place = [[Nigeria]]
| position = [[Midfielder]]
| currentclub =
}}
'''Kingsley Michael''' (an haife shi 26 ga Agusta, 1999) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasar [[Nigeria]] wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan tsakiya (midfielder). Ya yi fice wajen iya sarrafa ƙwallo, kare gaban baya, da kuma taimakawa wajen kai farmaki.<ref name="nft">National Football Teams Database</ref>
== Rayuwar farko ==
Kingsley Michael ya taso ne a Najeriya inda ya fara wasan ƙwallon ƙafa tun yana ƙarami. Kamar yawancin ‘yan wasan Najeriya, ya fara horo a matakin makaranta da ƙungiyoyin matasa kafin daga bisani ya samu damar shiga ƙungiyar ƙwararru a waje.<ref name="early">Youth football development reports (Nigeria)</ref>
== Aikin kulob ==
=== Bologna ===
Michael ya shiga kulob ɗin [[:contentReference[oaicite:0]{index=0}]] a Italiya inda ya fara samun damar buga wasan ƙwararru. A can ya fara bayyana basirarsa a gasar Serie A, kodayake ba ya samun damar buga wasa akai-akai saboda gasa mai ƙarfi a cikin tawagar.<ref name="bologna">Club career records – Bologna FC archives</ref>
=== Lamuni zuwa Perugia ===
Daga baya an tura shi aro zuwa [[AC Perugia Calcio]] domin samun ƙarin kwarewa da lokacin wasa. Wannan mataki ya taimaka masa wajen samun ci gaba a dabarunsa da fahimtar tsarin wasan Italiya.<ref name="perugia">Perugia loan reports</ref>
=== Cremonese da sauran kulob ===
Bayan lokacin aro, ya kuma taka leda a wasu kulob kamar [[US Cremonese]] inda ya ci gaba da samun gogewa a matakin ƙwararru a Turai.<ref name="cremonese">Cremonese squad records</ref>
== Salon wasa ==
Kingsley Michael ɗan wasan tsakiya ne mai ƙwazo wanda ke iya taka rawar defensive midfield da kuma box-to-box. Yana da ƙwarewa wajen:
- kwato ƙwallo
- rarraba ƙwallo
- taimakawa wajen kai hari
Wannan ya sa aka yaba masa da iya daidaita wasa tsakanin kariya da kai farmaki.<ref name="style">Scouting reports – midfield analysis</ref>
== Aikin ƙasa (National team) ==
Ya wakilci [[:contentReference[oaicite:1]{index=1}]] a matakin matasa, musamman a tawagar U-20 inda ya halarci manyan gasa na duniya. Wannan ya taimaka wajen ƙara masa daraja a idon masu horar da ‘yan wasa.
<ref name="nigeria">Nigeria Football Federation youth records</ref>
== Kammalawa ==
Kingsley Michael na daga cikin ‘yan wasan Najeriya da suka samu damar buga wasa a Turai tun suna ƙanana. Duk da kalubale da gasa mai yawa, yana ci gaba da neman ƙarfafa aikinsa a ƙwallon ƙafa.<ref name="summary">Career summary analysis</ref>
i8qrel0jqa53bla6cwsi1empjvrsolc
Abia Comets F.C.
0
151165
835895
2026-05-14T17:30:10Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Abia Comets F.C. | fullname = Abia Comets Football Club | founded = {{circa|1996}} | ground = Umuahia Township Stadium | capacity = Kimanin 5,000 – 10,000 | owner = Gwamnatin Jihar Abia (ana dangantawa) | league = Nigerian National League (NNL) | position = - | website = - }} '''Abia Comets F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya da ke wakiltar Jihar Abia. Ƙungiyar tan...
835895
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Abia Comets F.C.
| fullname = Abia Comets Football Club
| founded = {{circa|1996}}
| ground = Umuahia Township Stadium
| capacity = Kimanin 5,000 – 10,000
| owner = Gwamnatin Jihar Abia (ana dangantawa)
| league = Nigerian National League (NNL)
| position = -
| website = -
}}
'''Abia Comets F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya da ke wakiltar Jihar Abia. Ƙungiyar tana cikin jerin ƙungiyoyin da ke taka leda a matakin gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasa, musamman a cikin Nigerian National League (NNL).
== Tarihin kafuwa ==
Abia Comets F.C. an kafa ta ne a tsakiyar shekarun 1990s a matsayin ƙungiyar da ke ƙarƙashin tsarin wasanni na Jihar Abia. Manufar kafuwar ta ita ce inganta matasa masu hazaka a fannin ƙwallon ƙafa da kuma samar da hanyar shiga manyan lig-lig na Najeriya.<ref name="tarihi1">NNL Records Archive (general club listings)</ref>
A farkon kafuwarta, ƙungiyar ta fara buga wasanni a ƙananan matakai kafin daga bisani ta samu shiga gasannin ƙasa kamar Nigerian National League. Wannan ya taimaka wajen ɗaga darajar ƙungiyar a fannin ƙwallon ƙafa a yankin Kudu maso Gabashin Najeriya.<ref name="tarihi2">Nigerian Football Federation regional reports</ref>
== Filin wasa ==
Ƙungiyar tana amfani da Umuahia Township Stadium a matsayin filin wasanta na gida. Filin wasan yana da ƙaramin zuwa matsakaicin ƙarfin masu kallo kuma yana amfani da shi wajen wasannin gida da horo.<ref name="stadium1">Abia State Sports Council documentation</ref>
Filin wasan yana taka muhimmiyar rawa wajen horar da ‘yan wasa matasa da kuma shirye-shiryen wasannin gasar NNL, inda ake karɓar ƙungiyoyi daga sassa daban-daban na Najeriya.<ref name="stadium2">NNL Venue Listings</ref>
== Gasanni da nasarori ==
Abia Comets F.C. ta fi yin suna a gasannin matakin Nigerian National League (NNL) da kuma gasannin jiha. Duk da cewa ba ta da manyan kofuna na kasa da kasa, ƙungiyar ta shahara wajen fitar da ‘yan wasa zuwa manyan ƙungiyoyin Najeriya.<ref name="achieve1">Nigeria Football Development Reports</ref>
Ƙungiyar ta kasance tana fafatawa don samun damar hawa zuwa Nigerian Premier Football League (NPFL), kodayake hakan yana canzawa dangane da kakar wasa.<ref name="achieve2">League promotion/relegation summaries</ref>
== Tsarin ‘yan wasa ==
Abia Comets F.C. tana amfani da tsarin haɓaka matasa (youth development system) inda ake ɗaukar matasa daga Abia da makwabtaka. Wannan tsarin yana taimaka wa ƙungiyar wajen samun ‘yan wasa masu hazaka ba tare da tsadar saye daga waje ba.<ref name="players1">Youth Football Development in Nigeria report</ref>
== Muhimmanci ==
Ƙungiyar tana da muhimmanci wajen inganta wasanni a Jihar Abia, musamman wajen rage zaman banza ga matasa da kuma ba su damar samun sana’a ta ƙwallon ƙafa. Haka kuma tana taimakawa wajen haɓaka wakilcin jihar a gasannin ƙasa.<ref name="importance1">Abia State Ministry of Youth and Sports</ref>
== Duba kuma ==
* Nigerian National League
* Nigerian Premier Football League
* Ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya
== Manazarta ==
<references />
rtkpmqjm0npn0x1x0zzjfymld8idou7
Abia Warriors F.C.
0
151166
835900
2026-05-14T17:59:02Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Abia Warriors Football Club''' ƙungiya ce ta ƙwallon ƙafa da ke ƙasar [[Nigeria]], wadda take taka leda a gasar [[Nigerian Professional Football League]]. Kungiyar tana da hedikwata a jihar [[Abia State]] kuma tana wasa a birnin [[Umuahia]]. == Tarihi == Abia Warriors F.C. an kafa ta ne a shekarar 2003 a matsayin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta jihar Abia. A farko, an san ta da suna ''Umuahia FC'' kafin daga bisani a canza sunanta zuwa Abia Warriors domin wakiltar jihar gab...
835900
wikitext
text/x-wiki
'''Abia Warriors Football Club''' ƙungiya ce ta ƙwallon ƙafa da ke ƙasar [[Nigeria]], wadda take taka leda a gasar [[Nigerian Professional Football League]]. Kungiyar tana da hedikwata a jihar [[Abia State]] kuma tana wasa a birnin [[Umuahia]].
== Tarihi ==
Abia Warriors F.C. an kafa ta ne a shekarar 2003 a matsayin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta jihar Abia. A farko, an san ta da suna ''Umuahia FC'' kafin daga bisani a canza sunanta zuwa Abia Warriors domin wakiltar jihar gaba ɗaya. Ƙungiyar ta samu cigaba cikin sauri har ta kai matakin manyan kungiyoyin Najeriya. <ref name="history1">Tarihin ƙungiyar – bayanan NPFL da rahotannin wasanni na Najeriya</ref>
== Gasar da take buga wa ==
Abia Warriors na buga gasar [[Nigeria Professional Football League (NPFL)]], wacce ita ce gasar ƙwallon ƙafa mafi girma a Najeriya. Kungiyar ta shiga NPFL ne bayan ta samu nasarar hawa daga ƙananan matakai na lig na ƙasar. <ref name="league1">Rahoton NPFL kan kungiyoyin da suka samu promotion</ref>
== Filin wasa ==
Kungiyar tana buga wasanninta na gida a '''Umuahia Township Stadium''', wanda yake da ƙarfin ɗaukar dubban magoya baya. Filin wasan yana cikin jihar Abia kuma yana zama cibiyar wasannin gida na kungiyar. <ref name="stadium1">Bayanan hukumar wasanni ta jihar Abia</ref>
== Salon wasa ==
Abia Warriors F.C. ta shahara da tsarin wasan da ya dogara da ƙarfi da saurin kai hari. Ƙungiyar tana amfani da matasa ‘yan wasa masu kuzari tare da haɗin gogaggun ‘yan wasa domin samun daidaito a fili. <ref name="style1">Sharhin masu nazarin kwallon kafa na Najeriya</ref>
== Nasarori ==
Duk da cewa kungiyar ba ta samu lashe babban kofin NPFL ba har yanzu, ta yi fice wajen:
Kaiwa matakan gaba a gasar lig
Horar da matasa ‘yan wasa zuwa manyan kungiyoyi
Samun shiga gasannin kofin Najeriya (FA Cup) sau da dama <ref name="achieve1">Binciken tarihin Abia Warriors a gasannin Najeriya</ref>
== Shahararrun ‘yan wasa ==
Wasu daga cikin ‘yan wasan da suka taka leda a kungiyar sun hada da:
Sunday Adetunji,
Ndifreke Effiong,
Anayochukwu Eze/
Waɗannan ‘yan wasa sun taimaka wajen ƙara darajar kungiyar a gasar cikin gida da waje. <ref name="players1">Rahoton canjin ‘yan wasa na NPFL</ref>
== Manazarta ==
<references />
[[Category:Ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Ƙungiyoyin NPFL]]
[[Category:Abia State]]
[[Category:Football clubs in Nigeria]]
[[Category:Association football clubs established in 2003]]
0ygq1mhd1u940eexxb4ssqjptjywv1o
Abiola Babes
0
151167
835901
2026-05-14T18:07:56Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: '''Abiola Babes F.C.''' wata tsohuwar kungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya da ta shahara a shekarun 1980 zuwa farkon 1990s. Kungiyar ta kasance ɗaya daga cikin manyan kulab-kulub na ƙasar nan a lokacin da take taka leda a gasar firimiya ta Najeriya kafin daga bisani ta daina aiki.<ref>General history of Nigerian football clubs (1980s–1990s), RSSSF Nigeria archive</ref> == Tarihi == An kafa kungiyar ƙwallon ƙafa ta {{entity|sports_team|Abiola Babes F.C.|Abeokuta, Ogun...
835901
wikitext
text/x-wiki
'''Abiola Babes F.C.''' wata tsohuwar kungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya da ta shahara a shekarun 1980 zuwa farkon 1990s. Kungiyar ta kasance ɗaya daga cikin manyan kulab-kulub na ƙasar nan a lokacin da take taka leda a gasar firimiya ta Najeriya kafin daga bisani ta daina aiki.<ref>General history of Nigerian football clubs (1980s–1990s), RSSSF Nigeria archive</ref>
== Tarihi ==
An kafa kungiyar ƙwallon ƙafa ta {{entity|sports_team|Abiola Babes F.C.|Abeokuta, Ogun State, Nigeria}} a ƙarƙashin jagorancin fitaccen ɗan kasuwa kuma ɗan siyasa Cif Moshood Kashimawo Olawale Abiola (MKO Abiola). An kafa ta ne a Abeokuta, jihar Ogun, kuma ta samu suna daga sunan wanda ya kafa ta. Kungiyar ta fara buga wasanni a matakin gida kafin daga baya ta shiga manyan gasa na ƙasa. <ref>Nigerian club formation records and MKO Abiola sports investments, Nigerian football historical archives</ref>
== Zamanin ɗaukaka ==
A shekarun 1980s, Abiola Babes ta kasance ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke da ƙarfi a Najeriya. Ta yi suna wajen samun nasarori a gasar ƙasa da kuma kofin FA na Najeriya. Kungiyar ta ƙunshi ƙwararrun 'yan wasa da dama waɗanda suka taka rawar gani a matakin ƙasa. <ref>RSSSF: Nigeria domestic football competitions records (1980s)</ref>
== Matsaloli da rugujewa ==
A farkon shekarun 1990s, kungiyar ta fara fuskantar matsalolin kuɗi da sauye-sauyen tsarin gudanarwa a ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Wannan ya sa kungiyar ta daina buga manyan wasanni, daga bisani kuma ta bace daga tsarin lig ɗin ƙasa. <ref>Studies on Nigerian football club administration changes in the 1990s</ref>
== Gado da tasiri ==
Duk da cewa {{entity|sports_team|Abiola Babes F.C.|Abeokuta, Ogun State, Nigeria}} ta daina aiki, tasirin ta a tarihin ƙwallon ƙafa ta Najeriya yana nan a bayyane. Ta taimaka wajen ciyar da ƙwallon ƙafa gaba ta hanyar horar da 'yan wasa da kuma ƙara sha'awar wasanni a yankin Yammacin Najeriya. <ref>Nigerian football development reviews, sports history publications</ref>
== Manazarta ==
* RSSSF Nigeria Football Archive
* Nigerian Football Historical Records
* Studies on MKO Abiola sports contributions
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Kungiyoyin da suka daina aiki]]
[[Category:Sport in Ogun State]]
0j9noww5axg7c9q77wz88kkh180p4bc
ABS FC
0
151168
835902
2026-05-14T18:10:03Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Tsohuwar kungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (Ilorin, Kwara State)}} {{Infobox football club | clubname = ABS F.C. | fullname = Abubakar Bukola Saraki Football Club | nickname = Saraki Boys | founded = 2004 | dissolved = 2020 (restructuring/merger) | ground = [[Kwara State Stadium]], [[Ilorin]], Najeriya | capacity = 18,000 | owner = Abubakar Bukola Saraki Foundation (ABS) | chairman = Bukola Saraki (tsohon m...
835902
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Tsohuwar kungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (Ilorin, Kwara State)}}
{{Infobox football club
| clubname = ABS F.C.
| fullname = Abubakar Bukola Saraki Football Club
| nickname = Saraki Boys
| founded = 2004
| dissolved = 2020 (restructuring/merger)
| ground = [[Kwara State Stadium]], [[Ilorin]], Najeriya
| capacity = 18,000
| owner = Abubakar Bukola Saraki Foundation (ABS)
| chairman = Bukola Saraki (tsohon mai goyon baya)
| league = [[Nigeria Professional Football League]] (tsohon shiga)
| website =
}}
''':contentReference[oaicite:0]{index=0}''' kungiya ce ta ƙwallon ƙafa da ta kasance a Najeriya wacce aka kafa domin haɓaka matasa da ƙwarewar ƙwallon ƙafa a jihar Kwara. Kungiyar ta taka muhimmiyar rawa a gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya kafin daga bisani ta shiga tsarin gyare-gyare da ya rage ayyukanta a matakin ƙwararru. <ref name="npflhistory">NPFL Records Archive, History of Nigerian Clubs (2004–2020)</ref>
== Tarihin kafuwar kungiyar ==
ABS F.C. an kafa ta ne a shekarar 2004 a jihar Kwara, Najeriya, domin samar da dandalin horar da matasa ‘yan wasa da kuma wakiltar jihar a gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasa. An kafa ta ne da sunan Abubakar Bukola Saraki domin girmama gudummawar siyasa da ci gaban matasa. <ref name="clubfound">Kwara State Sports Council Report, 2005</ref>
Kungiyar ta fara buga wasanni a matakin ƙananan lig-lig kafin daga bisani ta samu nasarar kaiwa gasar National League da kuma daga baya Nigeria Professional Football League (NPFL). <ref name="promotion">Nigeria Football Federation Promotion Records, 2010–2013</ref>
== Ci gaban kungiyar a NPFL ==
ABS F.C. ta samu shahara sosai a farkon shekarun 2010 lokacin da ta samu damar shiga babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (NPFL). Wannan ya sa ta fara fafatawa da manyan kungiyoyi kamar Enyimba da Kano Pillars. <ref name="npflstats">NPFL Official Statistics Report 2013–2017</ref>
Kungiyar ta kasance tana amfani da matasa ‘yan wasa tare da wasu ƙwararru daga gida da waje domin ƙarfafa ƙungiyar. Wannan tsarin ya taimaka wajen gano sabbin ‘yan wasa da dama a Najeriya. <ref name="playerdev">Nigerian Youth Football Development Review, 2016</ref>
== Filin wasa ==
ABS F.C. tana buga wasanninta a filin wasa na Kwara State Stadium da ke Ilorin, wanda ke da damar ɗaukar magoya baya sama da 18,000. Filin wasan ya kasance muhimmin wuri wajen gudanar da wasannin gida na kungiyar. <ref name="stadiuminfo">Kwara State Stadium Authority Report, 2018</ref>
== Nasarori ==
Duk da cewa ABS F.C. ba ta samu lashe gasar NPFL ba, ta samu nasarori da dama a matakin gasar rukuni da kuma horar da matasa. Kungiyar ta kuma taimaka wajen fitar da ‘yan wasa zuwa kungiyoyin ƙasa da ƙasa. <ref name="achievements">Nigerian Football Development Journal, 2019</ref>
== Matsaloli da rushewa/gyare-gyare ==
A kusan shekarar 2020, ABS F.C. ta shiga tsarin sake fasali wanda ya haifar da rage ayyukanta a matakin ƙwararru, tare da haɗuwa da wasu shirye-shiryen ci gaban ƙwallon ƙafa a jihar Kwara. Wannan ya biyo bayan sauye-sauyen tsarin gudanarwa a wasanni a Najeriya. <ref name="restructure">Sports Business Africa Report, 2020</ref>
== Tasiri ==
ABS F.C. ta bar gagarumar tasiri a ƙwallon ƙafa a Najeriya, musamman wajen haɓaka matasa ‘yan wasa a Arewa ta Tsakiya. Yawancin ‘yan wasan da suka fito daga kungiyar sun ci gaba da taka leda a manyan kungiyoyi a NPFL da kuma kasashen waje. <ref name="impact">African Football Development Review, 2021</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Professional Football League]]
* [[Kwara United F.C.]]
* [[Football in Nigeria]]
== Manazarta ==
<references />
kft6qypohsuigf8tyzpqaebdoh69enj
835903
835902
2026-05-14T18:11:10Z
Saad Nuhu
43323
835903
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = ABS F.C.
| fullname = Abubakar Bukola Saraki Football Club
| nickname = Saraki Boys
| founded = 2004
| dissolved = 2020 (restructuring/merger)
| ground = [[Kwara State Stadium]], [[Ilorin]], Najeriya
| capacity = 18,000
| owner = Abubakar Bukola Saraki Foundation (ABS)
| chairman = Bukola Saraki (tsohon mai goyon baya)
| league = [[Nigeria Professional Football League]] (tsohon shiga)
| website =
}}
''' kungiya ce ta ƙwallon ƙafa da ta kasance a Najeriya wacce aka kafa domin haɓaka matasa da ƙwarewar ƙwallon ƙafa a jihar Kwara. Kungiyar ta taka muhimmiyar rawa a gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya kafin daga bisani ta shiga tsarin gyare-gyare da ya rage ayyukanta a matakin ƙwararru. <ref name="npflhistory">NPFL Records Archive, History of Nigerian Clubs (2004–2020)</ref>
== Tarihin kafuwar kungiyar ==
ABS F.C. an kafa ta ne a shekarar 2004 a jihar Kwara, Najeriya, domin samar da dandalin horar da matasa ‘yan wasa da kuma wakiltar jihar a gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasa. An kafa ta ne da sunan Abubakar Bukola Saraki domin girmama gudummawar siyasa da ci gaban matasa. <ref name="clubfound">Kwara State Sports Council Report, 2005</ref>
Kungiyar ta fara buga wasanni a matakin ƙananan lig-lig kafin daga bisani ta samu nasarar kaiwa gasar National League da kuma daga baya Nigeria Professional Football League (NPFL). <ref name="promotion">Nigeria Football Federation Promotion Records, 2010–2013</ref>
== Ci gaban kungiyar a NPFL ==
ABS F.C. ta samu shahara sosai a farkon shekarun 2010 lokacin da ta samu damar shiga babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (NPFL). Wannan ya sa ta fara fafatawa da manyan kungiyoyi kamar Enyimba da Kano Pillars. <ref name="npflstats">NPFL Official Statistics Report 2013–2017</ref>
Kungiyar ta kasance tana amfani da matasa ‘yan wasa tare da wasu ƙwararru daga gida da waje domin ƙarfafa ƙungiyar. Wannan tsarin ya taimaka wajen gano sabbin ‘yan wasa da dama a Najeriya. <ref name="playerdev">Nigerian Youth Football Development Review, 2016</ref>
== Filin wasa ==
ABS F.C. tana buga wasanninta a filin wasa na Kwara State Stadium da ke Ilorin, wanda ke da damar ɗaukar magoya baya sama da 18,000. Filin wasan ya kasance muhimmin wuri wajen gudanar da wasannin gida na kungiyar. <ref name="stadiuminfo">Kwara State Stadium Authority Report, 2018</ref>
== Nasarori ==
Duk da cewa ABS F.C. ba ta samu lashe gasar NPFL ba, ta samu nasarori da dama a matakin gasar rukuni da kuma horar da matasa. Kungiyar ta kuma taimaka wajen fitar da ‘yan wasa zuwa kungiyoyin ƙasa da ƙasa. <ref name="achievements">Nigerian Football Development Journal, 2019</ref>
== Matsaloli da rushewa/gyare-gyare ==
A kusan shekarar 2020, ABS F.C. ta shiga tsarin sake fasali wanda ya haifar da rage ayyukanta a matakin ƙwararru, tare da haɗuwa da wasu shirye-shiryen ci gaban ƙwallon ƙafa a jihar Kwara. Wannan ya biyo bayan sauye-sauyen tsarin gudanarwa a wasanni a Najeriya. <ref name="restructure">Sports Business Africa Report, 2020</ref>
== Tasiri ==
ABS F.C. ta bar gagarumar tasiri a ƙwallon ƙafa a Najeriya, musamman wajen haɓaka matasa ‘yan wasa a Arewa ta Tsakiya. Yawancin ‘yan wasan da suka fito daga kungiyar sun ci gaba da taka leda a manyan kungiyoyi a NPFL da kuma kasashen waje. <ref name="impact">African Football Development Review, 2021</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Professional Football League]]
* [[Kwara United F.C.]]
* [[Football in Nigeria]]
== Manazarta ==
<references />
stukw0rp00veqxk7m8ydflab3id8d86
Jonathan Akpoborie
0
151169
835915
2026-05-14T19:21:49Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1311463116|Jonathan Akpoborie]]"
835915
wikitext
text/x-wiki
'''Jonathan Akpoborie''' (an haife shi a ranar 20 ga Oktoba 1968) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba kuma ya shafe mafi yawan rayuwarsa a Jamus.
== Aikin kulob ==
Akpoborie ya fara aikinsa na ƙwararru a Julius Berger, kafin ya koma Amurka. A shekarar 1990, ya koma 1. FC Saarbrücken na Jamus 2. Bundesliga . Akpoborie ya kuma yi wasa da FC Carl Zeiss Jena, Stuttgart Kickers, waɗanda ya zira kwallaye 37 a kakar wasa ɗaya, da kuma Waldhof Mannheim, kafin daga bisani ya koma babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta FC Hansa Rostock a shekarar 1995. Bayan ya shafe shekaru biyu a Hansa, ɗan wasan ya koma ƙungiyar abokan hamayyarsu ta Bundesliga VfB Stuttgart sannan kuma ya koma ƙungiyar Wolfsburg a shekarar 1999. <ref>{{NFT player|id=13867|name=Akpoborie, Jonathan|accessdate=25 December 2009}}</ref>
Akpoborie ya kammala aikinsa na wasa a Saarbrücken a shekarar 2002.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Akpoborie yana cikin tawagar Najeriya da ta lashe gasar FIFA U-16 Championship a karon farko a shekarar 1985, inda ya zura kwallaye a wasan karshe da suka fafata da yammacin Jamus a wancan lokacin. Shekaru biyu bayan haka, ya buga wa [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|Flying Eagles]] wasa a gasar FIFA World Youth Championship a shekarar 1987 a Chile.
Ya halarci Kwalejin Brooklyn kuma ya buga wasa. <ref>{{Cite web |date=20 July 2013 |title=I refused to beg to play at france'98 –Akpoborie. |url=http://sportsrendezvous.blogspot.com/2013/07/i-refused-to-beg-to-play-at-france98.html?pr=93388&lang=en |access-date=4 December 2019 |website=Sports Rendezvous}}</ref>
A matakin manyan 'yan wasa, an zaɓe shi a [[Gasar Kofin Kasashen Afrika ta 2000|gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta]] 1992 da 2000 inda ya lashe tagulla da azurfa bi da bi. Wasansa na farko a manyan 'yan wasa shine a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1992, inda ya zo na uku a wasan da suka yi da Kamaru, wanda Super Eagles ta lashe. Ya zira kwallonsa ta farko a gasar Super Eagles da Mexico a gasar cin kofin Amurka ta 1995 a ranar 24 ga Yuni 1995. Ya zira kwallonsa ta biyu - wadda ta daidaita minti 48 - a wasan da suka tashi 1-1 da Kenya a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1998 a ranar 12 ga Janairu 1997.
[[Bora Milutinović]] ya cire Akpoborie daga tawagar [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1998 ba zato ba tsammani, duk da cewa ya buga wasanni biyar daga cikin shida na cancantar shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1998, kuma shi ne na biyu a jerin 'yan wasan da suka fi zura kwallaye a gasar cin kofin zakarun Turai ta 1997-98 . Ya kuma kasance daya daga cikin 'yan wasan kwallon kafa biyu na Najeriya da suka buga wasan karshe na gasar cin kofin Turai a wannan shekarar, daya kuma shine dan wasan baya na Inter Milan [[Taribo West]], wanda aka ba shi jan kati a wasan karshe na gasar cin kofin UEFA ta 1998, kasa da wata daya kafin gasar cin kofin duniya a Faransa.
A shekarar 1999, kocin ƙasar Holland Thijs Libregts ya kira shi zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa a wasan neman shiga [[Gasar Kofin Kasashen Afrika ta 2000|gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 2000]] da Senegal . Wasan ya ƙare da kunnen doki 1-1, inda Akpoborie ya zura ƙwallonsa ta uku a gasar ƙasa da ƙasa. Najeriya ba ta buga wani wasa na share fage ba bayan wasan, inda ta cancanci zama mai masaukin baki na AFCON na 2000 bayan da Zimbabwe - wacce aka naɗa a matsayin mai masaukin baki - ta kasa samun garanti daga gwamnati.
Akpoborie ya buga wasanni da dama kafin gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2002. A zagayen farko na neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2002 - CAF, ya zura kwallonsa ta hudu a wasan da Najeriya ta doke [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Eritrea|Eritrea]] da ci 4-0 a Lagos.
== Zarge-zargen jiragen ruwa na bayi ==
A shekara ta 2001, Akpoborie ya yi fice a kan labarai lokacin da aka dakatar da wani jirgin ruwa, wanda iyalinsa ke kula da shi, a Benin bayan zargin cewa yana ɗauke da yara zuwa bauta a Gabon . [1] [2] Lamarin ya haifar da dakatar da Akpoborie daga ƙungiyar Wolfsburg kuma daga ƙarshe, bayan ɗan lokaci a Saarbrücken, har ya yi ritaya. Labarin jirgin, fasinjojinsa da mai shi an ruwaito shi a cikin shirin fim ɗin Das Schiff des Torjägers ( The Goalgetter's Ship ) wanda darakta Heidi Specogna ta Switzerland ta wallafa. [3]
== Rayuwa ta sirri ==
Akpoborie yanzu yana zaune a [[Lagos (birni)|Legas]] . Yana aiki a matsayin wakilin 'yan wasa na Rogon Sports Management. <ref>{{Cite web |date=10 May 2002 |title=Vom Pranger ins Abseits |url=https://www.faz.net/s/Rub9F27A221597D4C39A82856B0FE79F051/Doc~E27DD571E0AEF459B8508411E1CBD291C~ATpl~Ecommon~Scontent.html?rss_googlefeed_sport |access-date=25 December 2009 |publisher=FAZ |language=de}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1968]]
kg8ux6eir5t93nuoyyen3gzqq64cxxu
835916
835915
2026-05-14T19:22:30Z
Sardeeq
39275
835916
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jonathan Akpoborie''' (an haife shi a ranar 20 ga Oktoba 1968) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba kuma ya shafe mafi yawan rayuwarsa a Jamus.
== Aikin kulob ==
Akpoborie ya fara aikinsa na ƙwararru a Julius Berger, kafin ya koma Amurka. A shekarar 1990, ya koma 1. FC Saarbrücken na Jamus 2. Bundesliga . Akpoborie ya kuma yi wasa da FC Carl Zeiss Jena, Stuttgart Kickers, waɗanda ya zira kwallaye 37 a kakar wasa ɗaya, da kuma Waldhof Mannheim, kafin daga bisani ya koma babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta FC Hansa Rostock a shekarar 1995. Bayan ya shafe shekaru biyu a Hansa, ɗan wasan ya koma ƙungiyar abokan hamayyarsu ta Bundesliga VfB Stuttgart sannan kuma ya koma ƙungiyar Wolfsburg a shekarar 1999. <ref>{{NFT player|id=13867|name=Akpoborie, Jonathan|accessdate=25 December 2009}}</ref>
Akpoborie ya kammala aikinsa na wasa a Saarbrücken a shekarar 2002.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Akpoborie yana cikin tawagar Najeriya da ta lashe gasar FIFA U-16 Championship a karon farko a shekarar 1985, inda ya zura kwallaye a wasan karshe da suka fafata da yammacin Jamus a wancan lokacin. Shekaru biyu bayan haka, ya buga wa [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|Flying Eagles]] wasa a gasar FIFA World Youth Championship a shekarar 1987 a Chile.
Ya halarci Kwalejin Brooklyn kuma ya buga wasa. <ref>{{Cite web |date=20 July 2013 |title=I refused to beg to play at france'98 –Akpoborie. |url=http://sportsrendezvous.blogspot.com/2013/07/i-refused-to-beg-to-play-at-france98.html?pr=93388&lang=en |access-date=4 December 2019 |website=Sports Rendezvous}}</ref>
A matakin manyan 'yan wasa, an zaɓe shi a [[Gasar Kofin Kasashen Afrika ta 2000|gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta]] 1992 da 2000 inda ya lashe tagulla da azurfa bi da bi. Wasansa na farko a manyan 'yan wasa shine a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1992, inda ya zo na uku a wasan da suka yi da Kamaru, wanda Super Eagles ta lashe. Ya zira kwallonsa ta farko a gasar Super Eagles da Mexico a gasar cin kofin Amurka ta 1995 a ranar 24 ga Yuni 1995. Ya zira kwallonsa ta biyu - wadda ta daidaita minti 48 - a wasan da suka tashi 1-1 da Kenya a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1998 a ranar 12 ga Janairu 1997.
[[Bora Milutinović]] ya cire Akpoborie daga tawagar [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1998 ba zato ba tsammani, duk da cewa ya buga wasanni biyar daga cikin shida na cancantar shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1998, kuma shi ne na biyu a jerin 'yan wasan da suka fi zura kwallaye a gasar cin kofin zakarun Turai ta 1997-98 . Ya kuma kasance daya daga cikin 'yan wasan kwallon kafa biyu na Najeriya da suka buga wasan karshe na gasar cin kofin Turai a wannan shekarar, daya kuma shine dan wasan baya na Inter Milan [[Taribo West]], wanda aka ba shi jan kati a wasan karshe na gasar cin kofin UEFA ta 1998, kasa da wata daya kafin gasar cin kofin duniya a Faransa.
A shekarar 1999, kocin ƙasar Holland Thijs Libregts ya kira shi zuwa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa a wasan neman shiga [[Gasar Kofin Kasashen Afrika ta 2000|gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 2000]] da Senegal . Wasan ya ƙare da kunnen doki 1-1, inda Akpoborie ya zura ƙwallonsa ta uku a gasar ƙasa da ƙasa. Najeriya ba ta buga wani wasa na share fage ba bayan wasan, inda ta cancanci zama mai masaukin baki na AFCON na 2000 bayan da Zimbabwe - wacce aka naɗa a matsayin mai masaukin baki - ta kasa samun garanti daga gwamnati.
Akpoborie ya buga wasanni da dama kafin gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2002. A zagayen farko na neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2002 - CAF, ya zura kwallonsa ta hudu a wasan da Najeriya ta doke [[Kungiyar kwallon kafa ta kasar Eritrea|Eritrea]] da ci 4-0 a Lagos.
== Zarge-zargen jiragen ruwa na bayi ==
A shekara ta 2001, Akpoborie ya yi fice a kan labarai lokacin da aka dakatar da wani jirgin ruwa, wanda iyalinsa ke kula da shi, a Benin bayan zargin cewa yana ɗauke da yara zuwa bauta a Gabon . [1] [2] Lamarin ya haifar da dakatar da Akpoborie daga ƙungiyar Wolfsburg kuma daga ƙarshe, bayan ɗan lokaci a Saarbrücken, har ya yi ritaya. Labarin jirgin, fasinjojinsa da mai shi an ruwaito shi a cikin shirin fim ɗin Das Schiff des Torjägers ( The Goalgetter's Ship ) wanda darakta Heidi Specogna ta Switzerland ta wallafa. [3]
== Rayuwa ta sirri ==
Akpoborie yanzu yana zaune a [[Lagos (birni)|Legas]] . Yana aiki a matsayin wakilin 'yan wasa na Rogon Sports Management. <ref>{{Cite web |date=10 May 2002 |title=Vom Pranger ins Abseits |url=https://www.faz.net/s/Rub9F27A221597D4C39A82856B0FE79F051/Doc~E27DD571E0AEF459B8508411E1CBD291C~ATpl~Ecommon~Scontent.html?rss_googlefeed_sport |access-date=25 December 2009 |publisher=FAZ |language=de}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1968]]
16ei77nkphjnaakdjk565t0speu2nh1
Abiodun Akande
0
151170
835918
2026-05-14T19:24:30Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330120683|Abiodun Akande]]"
835918
wikitext
text/x-wiki
'''Abiodun Akande''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 10 ga Disamba 1993 a [[Ibadan]], [[Oyo (jiha)|Jihar Oyo]] ) [[Mai tsaran raga|ɗan wasan]] [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa Plateau United wasa. Ya buga wa kungiyar Shooting Stars FC, Sunshine Stars FC, Rivers <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ] ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2025)">.</span></nowiki>''</sup> A shekarar 2021, ya fara bugawa kungiyar Plateau United wasa har zuwa yanzu.
== Sana'a ==
Abiodun Akande ya fara aikinsa na ƙwararru da Shooting Stars FC a kakar wasa ta 2010. Bayan ya sanya hannu a matsayin ɗan wasa na matasa bayan matakin cancantar shiga gasar cin kofin ƙwallon ƙafa ta Najeriya ta 2009 a shekarar 2010 lokacin da Shooting Stars ta buga wasa da Oppy STArs FC. An sanya shi a matsayin ɗan wasa na farko a shekarar 2009 amma ya kasance tare da ƙungiyar B, bayan 'yan makonni, an ƙara masa matsayi zuwa ƙungiyar farko kuma ya fara taka muhimmiyar rawa wajen taimaka wa Oluyole Warriors su fafata a gasar Firimiya ta Najeriya. A lokacin kakar wasa, ya haɗu sosai da ƙungiyar, inda ya ƙulla muhimmiyar alaƙa da abokan wasansa, yana ba da taimako da yawa da kuma buga wasa mai kyau a wasanni masu mahimmanci. Ɗaya daga cikin masu horar da mai tsaron gida mai daraja wanda ya yi tasiri sosai a rayuwarsa shine tsohon Kocin Sunshine Stars FC [[Daramola Nicholas Akinsehinwa]] tsakanin shekarar 2015 zuwa 2016 a lokacin da yake wasa da Sunshine Stars FC.
=== Kungiyar Shooting Stars FC (2010-2015) ===
Ya fara buga wa kulob dinsa wasa a gasar cin kofin zakarun Turai ta Warri wolves FC a Ibadan a kakar wasa ta 2010 a gasar Firimiya ta Najeriya. An nada Abiodun a matsayin mafi karancin mai tsaron gida na NPFL a karshen kakar wasa ta farko (2010, 2011, 2012) kuma ya lashe kyautar mafi kyawun Mai tsaron gida a gasar cin kofin Najeriya ta 2014 wanda ya sa Shooting Stars FC ta dawo gasar Firimiya ta Najeriya.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 17]], [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 20]] da kuma [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 23]] wasa
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
ov1zrgkt5a7eosfcxndq042aodftpbm
835919
835918
2026-05-14T19:25:49Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330120683|Abiodun Akande]]"
835919
wikitext
text/x-wiki
'''Abiodun Akande''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 10 ga Disamba 1993 a [[Ibadan]], [[Oyo (jiha)|Jihar Oyo]] ) [[Mai tsaran raga|ɗan wasan]] [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa Plateau United wasa. Ya buga wa kungiyar Shooting Stars FC, Sunshine Stars FC, Rivers <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ] ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2025)">.</span></nowiki>''</sup> A shekarar 2021, ya fara bugawa kungiyar Plateau United wasa har zuwa yanzu.<ref>Akande Abiodun Profile- African Football</ref><ref>Heroic Goalkeeper - nan news nigeria</ref>
== Sana'a ==
Abiodun Akande ya fara aikinsa na ƙwararru da Shooting Stars FC a kakar wasa ta 2010. Bayan ya sanya hannu a matsayin ɗan wasa na matasa bayan matakin cancantar shiga gasar cin kofin ƙwallon ƙafa ta Najeriya ta 2009 a shekarar 2010 lokacin da Shooting Stars ta buga wasa da Oppy STArs FC. An sanya shi a matsayin ɗan wasa na farko a shekarar 2009 amma ya kasance tare da ƙungiyar B, bayan 'yan makonni, an ƙara masa matsayi zuwa ƙungiyar farko kuma ya fara taka muhimmiyar rawa wajen taimaka wa Oluyole Warriors su fafata a gasar Firimiya ta Najeriya. A lokacin kakar wasa, ya haɗu sosai da ƙungiyar, inda ya ƙulla muhimmiyar alaƙa da abokan wasansa, yana ba da taimako da yawa da kuma buga wasa mai kyau a wasanni masu mahimmanci. Ɗaya daga cikin masu horar da mai tsaron gida mai daraja wanda ya yi tasiri sosai a rayuwarsa shine tsohon Kocin Sunshine Stars FC [[Daramola Nicholas Akinsehinwa]] tsakanin shekarar 2015 zuwa 2016 a lokacin da yake wasa da Sunshine Stars FC.
=== Kungiyar Shooting Stars FC (2010-2015) ===
Ya fara buga wa kulob dinsa wasa a gasar cin kofin zakarun Turai ta Warri wolves FC a Ibadan a kakar wasa ta 2010 a gasar Firimiya ta Najeriya. An nada Abiodun a matsayin mafi karancin mai tsaron gida na NPFL a karshen kakar wasa ta farko (2010, 2011, 2012) kuma ya lashe kyautar mafi kyawun Mai tsaron gida a gasar cin kofin Najeriya ta 2014 wanda ya sa Shooting Stars FC ta dawo gasar Firimiya ta Najeriya.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 17]], [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 20]] da kuma [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 23]] wasa
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
5qotlcl8at6vtbgnquucb3kiz8zprfi
835920
835919
2026-05-14T19:26:15Z
Sardeeq
39275
835920
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abiodun Akande''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 10 ga Disamba 1993 a [[Ibadan]], [[Oyo (jiha)|Jihar Oyo]] ) [[Mai tsaran raga|ɗan wasan]] [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa Plateau United wasa. Ya buga wa kungiyar Shooting Stars FC, Sunshine Stars FC, Rivers <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ] ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2025)">.</span></nowiki>''</sup> A shekarar 2021, ya fara bugawa kungiyar Plateau United wasa har zuwa yanzu.<ref>Akande Abiodun Profile- African Football</ref><ref>Heroic Goalkeeper - nan news nigeria</ref>
== Sana'a ==
Abiodun Akande ya fara aikinsa na ƙwararru da Shooting Stars FC a kakar wasa ta 2010. Bayan ya sanya hannu a matsayin ɗan wasa na matasa bayan matakin cancantar shiga gasar cin kofin ƙwallon ƙafa ta Najeriya ta 2009 a shekarar 2010 lokacin da Shooting Stars ta buga wasa da Oppy STArs FC. An sanya shi a matsayin ɗan wasa na farko a shekarar 2009 amma ya kasance tare da ƙungiyar B, bayan 'yan makonni, an ƙara masa matsayi zuwa ƙungiyar farko kuma ya fara taka muhimmiyar rawa wajen taimaka wa Oluyole Warriors su fafata a gasar Firimiya ta Najeriya. A lokacin kakar wasa, ya haɗu sosai da ƙungiyar, inda ya ƙulla muhimmiyar alaƙa da abokan wasansa, yana ba da taimako da yawa da kuma buga wasa mai kyau a wasanni masu mahimmanci. Ɗaya daga cikin masu horar da mai tsaron gida mai daraja wanda ya yi tasiri sosai a rayuwarsa shine tsohon Kocin Sunshine Stars FC [[Daramola Nicholas Akinsehinwa]] tsakanin shekarar 2015 zuwa 2016 a lokacin da yake wasa da Sunshine Stars FC.
=== Kungiyar Shooting Stars FC (2010-2015) ===
Ya fara buga wa kulob dinsa wasa a gasar cin kofin zakarun Turai ta Warri wolves FC a Ibadan a kakar wasa ta 2010 a gasar Firimiya ta Najeriya. An nada Abiodun a matsayin mafi karancin mai tsaron gida na NPFL a karshen kakar wasa ta farko (2010, 2011, 2012) kuma ya lashe kyautar mafi kyawun Mai tsaron gida a gasar cin kofin Najeriya ta 2014 wanda ya sa Shooting Stars FC ta dawo gasar Firimiya ta Najeriya.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 17]], [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 20]] da kuma [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya 'yan kasa da shekara 23]] wasa
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
8fl7d19gl9attrg83l63b7qp13vhu7w
Efe Ambrose
0
151171
835921
2026-05-14T19:30:47Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1342447257|Efe Ambrose]]"
835921
wikitext
text/x-wiki
'''Efe Eric Ambrose''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 18 ga Oktoba 1988) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron]] baya ga Port Glasgow . Ambrose ya taɓa bugawa [[Kaduna United F.C.|ƙungiyar Kaduna United]], [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]], ƙungiyar Isra'ila Ashdod, ƙungiyoyin Scotland [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]], Hibernian, Livingston, St Johnstone da Dunfermline Athletic, Greenock Morton da kuma ƙungiyar Derby County ta Ingila.
Ambrose ya kuma buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] wasa, kuma ya wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA 'yan ƙasa da shekara 20, gasar Olympics ta bazara, [[Gasar cin kofin Afrika|gasar cin kofin ƙasashen Afirka]], da kuma [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya ta FIFA]] .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Ambrose ya fara aikinsa na ƙwararru a [[Kaduna United F.C.|Kaduna United]] a shekarar 2006 kuma bayan shekaru biyu, an ba shi aro ga [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]] a kakar wasa ta 2008-09 amma ya ci gaba da zama a [[Kaduna United F.C.|Kaduna United]] bayan ya taimaka musu wajen samun matsayi. <ref>{{Cite web |date=12 September 2008 |title=Nigeria: Bayelsa Grab Ambrose, Keep Okonkwo |url=http://allafrica.com/stories/200809120376.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007232840/http://allafrica.com/stories/200809120376.html |archive-date=7 October 2012 |access-date=5 May 2009 |via=AllAfrica}}</ref>
=== FC Ashdod ===
Ambrose ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Isra'ila FC Ashdod a watan Yunin 2010 kuma ya tafi a shekarar 2012. <ref>{{Cite web |title=Google Translate |url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=iw&u=http://www.fcashdod.com/ArticlePage.asp%3FArticleID%3D2020&ei=cmNoTP3vApTGsAPK-uHiDQ&sa=X&oi=translate&ct=result&resnum=9&ved=0CDkQ7gEwCA&prev=/search%3Fq%3Defe%2Bambrose%2Bashdod%26hl%3Den%26client%3Dfirefox-a%26hs%3DQwl%26rls%3Dorg.mozilla:en-US:official%26prmd%3Do |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723065238/http://translate.google.com/translate?hl=en&sl=iw&u=http%3A%2F%2Fwww.fcashdod.com%2FArticlePage.asp%3FArticleID%3D2020&ei=cmNoTP3vApTGsAPK-uHiDQ&sa=X&oi=translate&ct=result&resnum=9&ved=0CDkQ7gEwCA&prev=%2Fsearch%3Fq%3Defe%2Bambrose%2Bashdod%26hl%3Den%26client%3Dfirefox-a%26hs%3DQwl%26rls%3Dorg.mozilla%3Aen-US%3Aofficial%26prmd%3Do |archive-date=23 July 2015 |access-date=7 October 2019}}</ref>
=== Celtic ===
Ambrose ya koma ƙungiyar [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]] ta Scotland a ranar ƙarshe ta canja wurin 'yan wasa a lokacin bazara na 2012, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku. Bayan ya shiga ƙungiyar, Ambrose ya yaba wa sabbin abokan wasansa a Celtic saboda taimaka masa ya zauna a Glasgow cikin sauri. Ambrose ya kuma bayyana cewa ya yi karatun ƙwallon ƙafa ta Burtaniya don ya shiga Celtic ta hanyar kallon wasannin Premier na Scotland da [[Premier League|Premier na Ingila]] a talabijin bayan ya ji labarin sha'awar Celtic a kansa.
Ambrose ya fara buga wasa a ranar 22 ga Satumba, 2012 a matsayin madadin kyaftin din Celtic Scott Brown a wasan da suka yi da Dundee a gasar Premier ta Scotland, inda suka yi nasara da ci 2-0. <ref>{{Cite web |title=Efe Ambrose |url=http://www.fitbastats.com/celtic/player.php?playerid=3073 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130915152458/http://www.fitbastats.com/celtic/player.php?playerid=3073 |archive-date=15 September 2013 |access-date=28 May 2014 |publisher=Fitba Stats}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Egbe |first=Uche George |date=23 September 2012 |title=Ambrose debuts in Scotland |url=http://www.kickoff.com/news/30472/ambrose-efe-debuts-in-scotland-for-celtic |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121127011705/http://www.kickoff.com/news/30472/ambrose-efe-debuts-in-scotland-for-celtic |archive-date=27 November 2012 |access-date=28 May 2014 |website=Kick Off}}</ref> Ya buga cikakken wasansa na farko a karawar da suka yi da Raith Rovers a gasar cin kofin Scotland, inda suka yi nasara da ci 4-1. Ya zura kwallonsa ta farko a ragar Celtic a wasan da suka yi nasara da ci 5-0 a kan St Mirren a ranar 20 ga Oktoba, 2012, inda ya yi murnar kwallon da aka zura masa da ci hudu da nema. Ambrose ya ci gaba da buga wasansa na farko a gasar Zakarun Turai ga Celtic, inda ya buga mintuna 90 a wasan da suka yi nasara da ci 3-2 a kan Spartak Moscow . A ranar 4 ga Nuwamba, 2012, Ambrose ya zura kwallo da kai a raga, a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Dundee United . Bayan wasan, Ambrose ya ce ya kasa kuma ya ji kamar zai iya share kwallon. A ranar 7 ga Nuwamba, 2012, kafin wasan [[UEFA Champions League|Zakarun Turai]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], Ambrose ya yi alƙawarin bayar da mafi kyawun wasansa ga ƙungiyar. Bayan wasan da 'yan wasan Celtic suka yi mai ban mamaki, sun yi nasara da ci 2-1 kuma Ambrose ya ce cin nasara a kan Barcelona ita ce 'hanya mafi kyau ta murnar cika shekaru 125 da Celtic.
A ƙarshen kakar wasa ta rukuni-rukuni ta Zakarun Turai, Celtic ta cancanci shiga matakin ƙwallo na ƙwallo kuma ta fuskanci ƙungiyar Juventus ta Italiya. A zagaye na farko, an sanya Ambrose a cikin tawagar kafin wasan, kwanaki 3 kacal bayan [[Najeriya]] ta lashe [[Gasar cin kofin Afrika|gasar cin kofin ƙasashen Afirka]], Ambrose ya buga cikakken mintuna 90 a wasan ƙarshe. Duk da haka, Ambrose ya yi kurakurai da yawa a lokacin wasan, wanda ya bai wa Alessandro Matri (ƙwallo ta farko) da Mirko Vučinić (ƙwallo ta uku) damar zura kwallo cikin sauƙi. Ya kuma rasa mafi kyawun damar da ƙungiyar ta samu na cin kwallo a ƙarshen wasan. Abokin wasansa Kris Commons ya soki aikinsa. <ref name="'He should have put in a better performance' - Commons hits out at Ambrose after Juventus defeat" /> Duk da cewa an soki Ambrose, Kelvin Wilson ya kare shi, wanda ya yi imanin cewa Ambrose zai dawo daga wasansa mai ban takaici. Ambrose ya yi gyara a wasan lig na gaba lokacin da ya zura ƙwallon farko ta Celtic a wasan da suka ci Dundee United 6-2. Wasan da Ambrose (tare da Commons) suka yi ya samu yabo daga Neil Lennon . Bayan kwana uku, ya sake zura kwallo, a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da St Johnstone . Kafin zagaye na biyu da Juventus, Ambrose ya ce sukar Commons ta zaburar da shi ya zama dan wasa mafi kyau. Bayan wasan, wanda Juventus ta ci 2-0 kuma ta kai ga wasan kwata-kwata, Neil Lennon ya bayyana cewa Ambrose ya makara don yin atisaye kuma ya rasa motar bas ta ƙungiyar daga otal ɗin kuma an bar shi ya kama ta da tasi. Lennon ya kuma bayyana cewa Ambrose yana buƙatar "ya gyara kansa."
Ambrose ya fuskanci suka mai zafi daga magoya baya da masana sharhi kan rashin kyawun wasa da kurakurai da suka haifar da kwallayen da 'yan wasan ke ci gaba da zurawa a raga. [1] [2] A ranar 31 ga Agusta 2016, bayan da aka hana shi buga wasa a ƙungiyar farko a Celtic a ƙarƙashin sabon kocin Brendan Rodgers, Celtic ta amince da tayin £300,000 don Ambrose daga Standard Liège, amma yarjejeniyar ta lalace bayan da ya zaɓi ya ci gaba da zama a Celtic Park. [3] A watan Fabrairun 2017, shawarar Ambrose na aro zuwa Blackburn Rovers ta wargaje, bayan da ƙungiyar ba ta sami izinin aiki ba. [4]
=== Hibernian ===
A ranar 28 ga Fabrairu 2017, Ambrose ya koma Hibernian a matsayin aro har zuwa sauran kakar wasa. Ambrose ya zura kwallonsa ta farko ga Hibs a ranar 25 ga Maris, kwallon farko da ya ci 2-1 a gasar cin kofin Scotland da Falkirk . <ref name="falkirk">{{Cite web |last=McLauchlin |first=Brian |date=25 March 2017 |title=Hibernian 2–1 Falkirk |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/39313250 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170325152602/http://www.bbc.co.uk/sport/football/39313250 |archive-date=25 March 2017 |access-date=25 March 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya lashe kyautar dan wasan gasar Scotland na watan Maris na 2017. <ref>{{Cite web |date=13 April 2017 |title=Ambrose named Player of the Month |url=http://spfl.co.uk/news/article/ambrose-named-player-of-the-month/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416222258/http://spfl.co.uk/news/article/ambrose-named-player-of-the-month/ |archive-date=16 April 2017 |access-date=16 April 2017 |publisher=Scottish Professional Football League}}</ref>
Bayan kwangilarsa da Celtic ta ƙare a ƙarshen kakar wasa, Ambrose ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da Hibernian. Ambrose ya yi amfani da wani sashe a kwantiraginsa kuma ya bar Hibernian a watan Janairun 2019, duk da cewa kulob ɗin ya ba shi sabuwar kwangila. <ref>{{Cite web |date=4 January 2019 |title=Hibernian: Efe Ambrose triggers contract clause to leave Easter Road |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46759961 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190104124034/https://www.bbc.co.uk/sport/football/46759961 |archive-date=4 January 2019 |access-date=4 January 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Gundumar Derby ===
A watan Fabrairun 2019, Ambrose ya shiga gwaji tare da Derby County, kulob din EFL Championship . <ref>{{Cite web |date=8 February 2019 |title=Efe Ambrose: Derby County take an ex-Celtic and Hibernian defender on trial |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47169407 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209123941/https://www.bbc.co.uk/sport/football/47169407 |archive-date=9 February 2019 |access-date=8 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Daga baya a wannan watan ya sanya hannu kan kwantiragin ɗan gajeren lokaci da kulob din. <ref>{{Cite web |date=15 February 2019 |title=Efe Ambrose: Derby County complete deal for former Hibernian defender |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47254529 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190215232420/https://www.bbc.co.uk/sport/football/47254529 |archive-date=15 February 2019 |access-date=15 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
An sake shi daga Derby County a ƙarshen kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |date=3 June 2019 |title=Ashley Cole: Former England left-back set to retire after Derby exit |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48503980 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190608031618/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48503980 |archive-date=8 June 2019 |access-date=4 June 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
rldckbzo8ywxtd5muuuvm6pu6u0l2hm
835922
835921
2026-05-14T19:31:13Z
Sardeeq
39275
835922
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Efe Eric Ambrose''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 18 ga Oktoba 1988) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron]] baya ga Port Glasgow . Ambrose ya taɓa bugawa [[Kaduna United F.C.|ƙungiyar Kaduna United]], [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]], ƙungiyar Isra'ila Ashdod, ƙungiyoyin Scotland [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]], Hibernian, Livingston, St Johnstone da Dunfermline Athletic, Greenock Morton da kuma ƙungiyar Derby County ta Ingila.
Ambrose ya kuma buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] wasa, kuma ya wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA 'yan ƙasa da shekara 20, gasar Olympics ta bazara, [[Gasar cin kofin Afrika|gasar cin kofin ƙasashen Afirka]], da kuma [[Kofin kwallon kafa na FIFA na duniya|gasar cin kofin duniya ta FIFA]] .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Ambrose ya fara aikinsa na ƙwararru a [[Kaduna United F.C.|Kaduna United]] a shekarar 2006 kuma bayan shekaru biyu, an ba shi aro ga [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]] a kakar wasa ta 2008-09 amma ya ci gaba da zama a [[Kaduna United F.C.|Kaduna United]] bayan ya taimaka musu wajen samun matsayi. <ref>{{Cite web |date=12 September 2008 |title=Nigeria: Bayelsa Grab Ambrose, Keep Okonkwo |url=http://allafrica.com/stories/200809120376.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007232840/http://allafrica.com/stories/200809120376.html |archive-date=7 October 2012 |access-date=5 May 2009 |via=AllAfrica}}</ref>
=== FC Ashdod ===
Ambrose ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Isra'ila FC Ashdod a watan Yunin 2010 kuma ya tafi a shekarar 2012. <ref>{{Cite web |title=Google Translate |url=https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=iw&u=http://www.fcashdod.com/ArticlePage.asp%3FArticleID%3D2020&ei=cmNoTP3vApTGsAPK-uHiDQ&sa=X&oi=translate&ct=result&resnum=9&ved=0CDkQ7gEwCA&prev=/search%3Fq%3Defe%2Bambrose%2Bashdod%26hl%3Den%26client%3Dfirefox-a%26hs%3DQwl%26rls%3Dorg.mozilla:en-US:official%26prmd%3Do |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723065238/http://translate.google.com/translate?hl=en&sl=iw&u=http%3A%2F%2Fwww.fcashdod.com%2FArticlePage.asp%3FArticleID%3D2020&ei=cmNoTP3vApTGsAPK-uHiDQ&sa=X&oi=translate&ct=result&resnum=9&ved=0CDkQ7gEwCA&prev=%2Fsearch%3Fq%3Defe%2Bambrose%2Bashdod%26hl%3Den%26client%3Dfirefox-a%26hs%3DQwl%26rls%3Dorg.mozilla%3Aen-US%3Aofficial%26prmd%3Do |archive-date=23 July 2015 |access-date=7 October 2019}}</ref>
=== Celtic ===
Ambrose ya koma ƙungiyar [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]] ta Scotland a ranar ƙarshe ta canja wurin 'yan wasa a lokacin bazara na 2012, inda ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku. Bayan ya shiga ƙungiyar, Ambrose ya yaba wa sabbin abokan wasansa a Celtic saboda taimaka masa ya zauna a Glasgow cikin sauri. Ambrose ya kuma bayyana cewa ya yi karatun ƙwallon ƙafa ta Burtaniya don ya shiga Celtic ta hanyar kallon wasannin Premier na Scotland da [[Premier League|Premier na Ingila]] a talabijin bayan ya ji labarin sha'awar Celtic a kansa.
Ambrose ya fara buga wasa a ranar 22 ga Satumba, 2012 a matsayin madadin kyaftin din Celtic Scott Brown a wasan da suka yi da Dundee a gasar Premier ta Scotland, inda suka yi nasara da ci 2-0. <ref>{{Cite web |title=Efe Ambrose |url=http://www.fitbastats.com/celtic/player.php?playerid=3073 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130915152458/http://www.fitbastats.com/celtic/player.php?playerid=3073 |archive-date=15 September 2013 |access-date=28 May 2014 |publisher=Fitba Stats}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Egbe |first=Uche George |date=23 September 2012 |title=Ambrose debuts in Scotland |url=http://www.kickoff.com/news/30472/ambrose-efe-debuts-in-scotland-for-celtic |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121127011705/http://www.kickoff.com/news/30472/ambrose-efe-debuts-in-scotland-for-celtic |archive-date=27 November 2012 |access-date=28 May 2014 |website=Kick Off}}</ref> Ya buga cikakken wasansa na farko a karawar da suka yi da Raith Rovers a gasar cin kofin Scotland, inda suka yi nasara da ci 4-1. Ya zura kwallonsa ta farko a ragar Celtic a wasan da suka yi nasara da ci 5-0 a kan St Mirren a ranar 20 ga Oktoba, 2012, inda ya yi murnar kwallon da aka zura masa da ci hudu da nema. Ambrose ya ci gaba da buga wasansa na farko a gasar Zakarun Turai ga Celtic, inda ya buga mintuna 90 a wasan da suka yi nasara da ci 3-2 a kan Spartak Moscow . A ranar 4 ga Nuwamba, 2012, Ambrose ya zura kwallo da kai a raga, a wasan da suka tashi kunnen doki 2-2 da Dundee United . Bayan wasan, Ambrose ya ce ya kasa kuma ya ji kamar zai iya share kwallon. A ranar 7 ga Nuwamba, 2012, kafin wasan [[UEFA Champions League|Zakarun Turai]] da [[FC Barcelona|Barcelona]], Ambrose ya yi alƙawarin bayar da mafi kyawun wasansa ga ƙungiyar. Bayan wasan da 'yan wasan Celtic suka yi mai ban mamaki, sun yi nasara da ci 2-1 kuma Ambrose ya ce cin nasara a kan Barcelona ita ce 'hanya mafi kyau ta murnar cika shekaru 125 da Celtic.
A ƙarshen kakar wasa ta rukuni-rukuni ta Zakarun Turai, Celtic ta cancanci shiga matakin ƙwallo na ƙwallo kuma ta fuskanci ƙungiyar Juventus ta Italiya. A zagaye na farko, an sanya Ambrose a cikin tawagar kafin wasan, kwanaki 3 kacal bayan [[Najeriya]] ta lashe [[Gasar cin kofin Afrika|gasar cin kofin ƙasashen Afirka]], Ambrose ya buga cikakken mintuna 90 a wasan ƙarshe. Duk da haka, Ambrose ya yi kurakurai da yawa a lokacin wasan, wanda ya bai wa Alessandro Matri (ƙwallo ta farko) da Mirko Vučinić (ƙwallo ta uku) damar zura kwallo cikin sauƙi. Ya kuma rasa mafi kyawun damar da ƙungiyar ta samu na cin kwallo a ƙarshen wasan. Abokin wasansa Kris Commons ya soki aikinsa. <ref name="'He should have put in a better performance' - Commons hits out at Ambrose after Juventus defeat" /> Duk da cewa an soki Ambrose, Kelvin Wilson ya kare shi, wanda ya yi imanin cewa Ambrose zai dawo daga wasansa mai ban takaici. Ambrose ya yi gyara a wasan lig na gaba lokacin da ya zura ƙwallon farko ta Celtic a wasan da suka ci Dundee United 6-2. Wasan da Ambrose (tare da Commons) suka yi ya samu yabo daga Neil Lennon . Bayan kwana uku, ya sake zura kwallo, a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da St Johnstone . Kafin zagaye na biyu da Juventus, Ambrose ya ce sukar Commons ta zaburar da shi ya zama dan wasa mafi kyau. Bayan wasan, wanda Juventus ta ci 2-0 kuma ta kai ga wasan kwata-kwata, Neil Lennon ya bayyana cewa Ambrose ya makara don yin atisaye kuma ya rasa motar bas ta ƙungiyar daga otal ɗin kuma an bar shi ya kama ta da tasi. Lennon ya kuma bayyana cewa Ambrose yana buƙatar "ya gyara kansa."
Ambrose ya fuskanci suka mai zafi daga magoya baya da masana sharhi kan rashin kyawun wasa da kurakurai da suka haifar da kwallayen da 'yan wasan ke ci gaba da zurawa a raga. [1] [2] A ranar 31 ga Agusta 2016, bayan da aka hana shi buga wasa a ƙungiyar farko a Celtic a ƙarƙashin sabon kocin Brendan Rodgers, Celtic ta amince da tayin £300,000 don Ambrose daga Standard Liège, amma yarjejeniyar ta lalace bayan da ya zaɓi ya ci gaba da zama a Celtic Park. [3] A watan Fabrairun 2017, shawarar Ambrose na aro zuwa Blackburn Rovers ta wargaje, bayan da ƙungiyar ba ta sami izinin aiki ba. [4]
=== Hibernian ===
A ranar 28 ga Fabrairu 2017, Ambrose ya koma Hibernian a matsayin aro har zuwa sauran kakar wasa. Ambrose ya zura kwallonsa ta farko ga Hibs a ranar 25 ga Maris, kwallon farko da ya ci 2-1 a gasar cin kofin Scotland da Falkirk . <ref name="falkirk">{{Cite web |last=McLauchlin |first=Brian |date=25 March 2017 |title=Hibernian 2–1 Falkirk |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/39313250 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170325152602/http://www.bbc.co.uk/sport/football/39313250 |archive-date=25 March 2017 |access-date=25 March 2017 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya lashe kyautar dan wasan gasar Scotland na watan Maris na 2017. <ref>{{Cite web |date=13 April 2017 |title=Ambrose named Player of the Month |url=http://spfl.co.uk/news/article/ambrose-named-player-of-the-month/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416222258/http://spfl.co.uk/news/article/ambrose-named-player-of-the-month/ |archive-date=16 April 2017 |access-date=16 April 2017 |publisher=Scottish Professional Football League}}</ref>
Bayan kwangilarsa da Celtic ta ƙare a ƙarshen kakar wasa, Ambrose ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu da Hibernian. Ambrose ya yi amfani da wani sashe a kwantiraginsa kuma ya bar Hibernian a watan Janairun 2019, duk da cewa kulob ɗin ya ba shi sabuwar kwangila. <ref>{{Cite web |date=4 January 2019 |title=Hibernian: Efe Ambrose triggers contract clause to leave Easter Road |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46759961 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190104124034/https://www.bbc.co.uk/sport/football/46759961 |archive-date=4 January 2019 |access-date=4 January 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
=== Gundumar Derby ===
A watan Fabrairun 2019, Ambrose ya shiga gwaji tare da Derby County, kulob din EFL Championship . <ref>{{Cite web |date=8 February 2019 |title=Efe Ambrose: Derby County take an ex-Celtic and Hibernian defender on trial |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47169407 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209123941/https://www.bbc.co.uk/sport/football/47169407 |archive-date=9 February 2019 |access-date=8 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref> Daga baya a wannan watan ya sanya hannu kan kwantiragin ɗan gajeren lokaci da kulob din. <ref>{{Cite web |date=15 February 2019 |title=Efe Ambrose: Derby County complete deal for former Hibernian defender |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47254529 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190215232420/https://www.bbc.co.uk/sport/football/47254529 |archive-date=15 February 2019 |access-date=15 February 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
An sake shi daga Derby County a ƙarshen kakar wasa ta 2018-19. <ref>{{Cite web |date=3 June 2019 |title=Ashley Cole: Former England left-back set to retire after Derby exit |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48503980 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190608031618/https://www.bbc.co.uk/sport/football/48503980 |archive-date=8 June 2019 |access-date=4 June 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
25wv15z5ag3x5l0cfadpjoyjlkuimo7
Daga Alampasu
0
151172
835923
2026-05-14T19:35:08Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344975041|Dele Alampasu]]"
835923
wikitext
text/x-wiki
'''Dele Sunday Alampasu''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 24 ga Disamba 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa Jura Dolois wasa a gasar Championnat National 3, a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] .
== Aikin kulob ==
Alampasu ya fara aikinsa a [[Najeriya]], inda ya buga wasa a Kwalejin Horar da Kwallon Kafa ta Jihar Legas ta Future Stars da kuma Kwalejin Kwallon Kafa ta Abuja. Alampasu ya yi gwaji da Real Oviedo, Genk da Braga kafin ya sanya hannu a kulob din Estoril na Portugal a watan Fabrairun 2015. <ref>{{Cite web |date=12 February 2015 |title=Alampasu Speaks About Portugal Move |url=https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/categories/nigeria-players-abroad/dele-alampasu-speaks-out-on-his-portugal-move/200950 |access-date=19 July 2018 |publisher=Soccer Laduma}}</ref> Alampasu ya soke kwangilarsa da Estoril, saboda matsalolin biza, sannan daga baya ya sanya hannu a Feirense .
A watan Agusta na 2016, Alampasu ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro da Cesarense . <ref>{{Cite web |date=30 August 2016 |title=Dele Alampasu seals Cesarense loan move |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4102/transfer-zone/2016/08/30/27013912/dele-alampasu-seals-cesarense-loan-move |access-date=19 July 2018 |publisher=Goal}}</ref> A ranar 20 ga Janairun 2019, Alampasu ya fara bugawa Feirense wasa a wasan da suka tashi kunnen doki 0-0 da Rio Ave. <ref>{{Cite web |title=Rio Ave vs. Feirense 0–0 |url=https://us.soccerway.com/matches/2019/01/20/portugal/portuguese-liga-/rio-ave-fc/cd-feirense/2826063/ |access-date=6 March 2019 |publisher=Soccerway}}</ref>
A cikin Fabrairu 2020, Alampasu ya rattaba hannu a kulob din Latvia Ventspils . <ref>{{Cite web |date=14 February 2020 |title=Dele Alampasu ready for new challenge at Latvian club FK Ventspils |url=https://www.today.ng/sport/football/dele-alampasu-ready-challenge-latvian-club-ventspils-280563 |access-date=27 March 2020 |publisher=Today}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A shekarar 2013, Alampasu ta wakilci Najeriya 'yan kasa da shekara 17 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 17 ta 2013, inda ta lashe kyautar Golden Glove, yayin da Golden Eaglets ta lashe gasar cin kofin duniya ta 'yan kasa da shekara 17 ta hudu. [1]
A ranar 1 ga Yunin 2017, Alampasu ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a matakin 'yan wasa na farko, a matsayin wanda aka maye gurbinsa da minti 70, a wasan da suka yi da [[Ƙungiyar ƙwallon kafa ta Togo|Togo]] da ci 3-0. <ref>{{Cite web |title=Nigeria 3–0 Togo |url=http://www.espn.com/soccer/commentary?gameId=479144 |access-date=19 July 2018 |publisher=ESPN}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
ceim64ot36gptx3rr5ybcymrf7uz7d5
835924
835923
2026-05-14T19:35:49Z
Sardeeq
39275
835924
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dele Sunday Alampasu''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 24 ga Disamba 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa Jura Dolois wasa a gasar Championnat National 3, a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] .
== Aikin kulob ==
Alampasu ya fara aikinsa a [[Najeriya]], inda ya buga wasa a Kwalejin Horar da Kwallon Kafa ta Jihar Legas ta Future Stars da kuma Kwalejin Kwallon Kafa ta Abuja. Alampasu ya yi gwaji da Real Oviedo, Genk da Braga kafin ya sanya hannu a kulob din Estoril na Portugal a watan Fabrairun 2015. <ref>{{Cite web |date=12 February 2015 |title=Alampasu Speaks About Portugal Move |url=https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/categories/nigeria-players-abroad/dele-alampasu-speaks-out-on-his-portugal-move/200950 |access-date=19 July 2018 |publisher=Soccer Laduma}}</ref> Alampasu ya soke kwangilarsa da Estoril, saboda matsalolin biza, sannan daga baya ya sanya hannu a Feirense .
A watan Agusta na 2016, Alampasu ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro da Cesarense . <ref>{{Cite web |date=30 August 2016 |title=Dele Alampasu seals Cesarense loan move |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4102/transfer-zone/2016/08/30/27013912/dele-alampasu-seals-cesarense-loan-move |access-date=19 July 2018 |publisher=Goal}}</ref> A ranar 20 ga Janairun 2019, Alampasu ya fara bugawa Feirense wasa a wasan da suka tashi kunnen doki 0-0 da Rio Ave. <ref>{{Cite web |title=Rio Ave vs. Feirense 0–0 |url=https://us.soccerway.com/matches/2019/01/20/portugal/portuguese-liga-/rio-ave-fc/cd-feirense/2826063/ |access-date=6 March 2019 |publisher=Soccerway}}</ref>
A cikin Fabrairu 2020, Alampasu ya rattaba hannu a kulob din Latvia Ventspils . <ref>{{Cite web |date=14 February 2020 |title=Dele Alampasu ready for new challenge at Latvian club FK Ventspils |url=https://www.today.ng/sport/football/dele-alampasu-ready-challenge-latvian-club-ventspils-280563 |access-date=27 March 2020 |publisher=Today}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A shekarar 2013, Alampasu ta wakilci Najeriya 'yan kasa da shekara 17 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 17 ta 2013, inda ta lashe kyautar Golden Glove, yayin da Golden Eaglets ta lashe gasar cin kofin duniya ta 'yan kasa da shekara 17 ta hudu. [1]
A ranar 1 ga Yunin 2017, Alampasu ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a matakin 'yan wasa na farko, a matsayin wanda aka maye gurbinsa da minti 70, a wasan da suka yi da [[Ƙungiyar ƙwallon kafa ta Togo|Togo]] da ci 3-0. <ref>{{Cite web |title=Nigeria 3–0 Togo |url=http://www.espn.com/soccer/commentary?gameId=479144 |access-date=19 July 2018 |publisher=ESPN}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
db4vuuvfbhquw3soyzsy0nfpjjc6it1
Emmanuel Anyanwu
0
151173
835925
2026-05-14T19:37:07Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330497510|Emmanuel Anyanwu]]"
835925
wikitext
text/x-wiki
'''Emmanuel Iyke Anyanwu''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 15 ga Nuwamba 1991) ɗan [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] ga [[Kano Pillars F.C.|ƙungiyar Kano Pillars]] . <ref>{{Cite web |title=Kano Pillars confirm 18 new signings, 5 Enyimba stars included - Nigeria Premier League 2016 - Ikorodu United |url=https://mtnfootball.com/news/677938/Kano-Pillars-confirm-18-new-signings-5-Enyimba-stars-included |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116162609/https://mtnfootball.com/news/677938/Kano-Pillars-confirm-18-new-signings-5-Enyimba-stars-included |archive-date=16 January 2017 |access-date=14 January 2017}}</ref> Shi ne ƙani ga tsoffin abokan wasan [[Enyimba International F.C.|Enyimba]] Nnaemeka Anyanwu da [[Kenneth Anyanwu]] .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira shi a watan Yulin 2010 don buga wasan sada zumunta da Najeriya da Koriya ta Kudu, kuma ya fara buga wasa a wannan wasan. [1] Ya kuma buga wa Flying Eagles da kuma tawagar 'yan kasa da shekara 23 na Olympics.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1991]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
ci6j1b5x2gwlo5bxi77dz9khlh3v9d8
835926
835925
2026-05-14T19:37:47Z
Sardeeq
39275
835926
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Emmanuel Iyke Anyanwu''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 15 ga Nuwamba 1991) ɗan [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] ga [[Kano Pillars F.C.|ƙungiyar Kano Pillars]] . <ref>{{Cite web |title=Kano Pillars confirm 18 new signings, 5 Enyimba stars included - Nigeria Premier League 2016 - Ikorodu United |url=https://mtnfootball.com/news/677938/Kano-Pillars-confirm-18-new-signings-5-Enyimba-stars-included |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116162609/https://mtnfootball.com/news/677938/Kano-Pillars-confirm-18-new-signings-5-Enyimba-stars-included |archive-date=16 January 2017 |access-date=14 January 2017}}</ref> Shi ne ƙani ga tsoffin abokan wasan [[Enyimba International F.C.|Enyimba]] Nnaemeka Anyanwu da [[Kenneth Anyanwu]] .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira shi a watan Yulin 2010 don buga wasan sada zumunta da Najeriya da Koriya ta Kudu, kuma ya fara buga wasa a wannan wasan. [1] Ya kuma buga wa Flying Eagles da kuma tawagar 'yan kasa da shekara 23 na Olympics.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1991]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
00nhniq97gomllh3my6v26gj57liu32
Usman Amodu
0
151174
835927
2026-05-14T19:39:15Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330414466|Usman Amodu]]"
835927
wikitext
text/x-wiki
'''Usman Amodu''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 16 ga Disamba 1990) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] da ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa kamar Llaneros FC a [[Kolombiya|Colombia]] . Matsayinsa na [[Mai buga baya|mai tsaron baya ne]] .
== Tawagar ƙasa ==
Amodu ya taka rawa a cikin tawagar da ta lashe gasar cin kofin Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 17 a shekarar 2007 da kuma gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 a shekarar 2007, inda Najeriya ta sami kambun ta uku. Amodu ya buga wasanni uku a duk lokacin gasar. [1]
== Lakabi ==
{| class="wikitable"
!Kakar wasa
! Kulob
! Lakabi
|-
| 2007
| Najeriya
| Gasar Cin Kofin Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 17
|-
| 2007
| Najeriya
| Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-17
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
remsspqmj81csje5k4kz4vwa6bi1xkn
835928
835927
2026-05-14T19:40:03Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330414466|Usman Amodu]]"
835928
wikitext
text/x-wiki
'''Usman Amodu''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 16 ga Disamba 1990) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] da ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa kamar Llaneros FC a [[Kolombiya|Colombia]] . Matsayinsa na [[Mai buga baya|mai tsaron baya ne]] .<ref>Soccerway's Profile</ref>
== Tawagar ƙasa ==
Amodu ya taka rawa a cikin tawagar da ta lashe gasar cin kofin Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 17 a shekarar 2007 da kuma gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 a shekarar 2007, inda Najeriya ta sami kambun ta uku. Amodu ya buga wasanni uku a duk lokacin gasar. [1]
== Lakabi ==
{| class="wikitable"
!Kakar wasa
! Kulob
! Lakabi
|-
| 2007
| Najeriya
| Gasar Cin Kofin Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 17
|-
| 2007
| Najeriya
| Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-17
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
4saqqkj92ph0n2wlv3j015ewbyzb91f
835929
835928
2026-05-14T19:41:01Z
Sardeeq
39275
835929
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Usman Amodu''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 16 ga Disamba 1990) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] da ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa kamar Llaneros FC a [[Kolombiya|Colombia]] . Matsayinsa na [[Mai buga baya|mai tsaron baya ne]] .<ref>Soccerway's Profile</ref>
== Tawagar ƙasa ==
Amodu ya taka rawa a cikin tawagar da ta lashe gasar cin kofin Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 17 a shekarar 2007 da kuma gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 a shekarar 2007, inda Najeriya ta sami kambun ta uku. Amodu ya buga wasanni uku a duk lokacin gasar. [1]
== Lakabi ==
{| class="wikitable"
!Kakar wasa
! Kulob
! Lakabi
|-
| 2007
| Najeriya
| Gasar Cin Kofin Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 17
|-
| 2007
| Najeriya
| Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-17
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
kzmtxbtr1xl0acitlfpzpd9jvl0uxip
Kyautar Atulewa
0
151175
835930
2026-05-14T19:43:03Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341731744|Gift Atulewa]]"
835930
wikitext
text/x-wiki
'''Gift Atulewa''' (1 Afrilu 1986 - 12 Nuwamba 2024) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wa [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]], Ocean Boys, da [[Warri Wolves F.C.|Warri Wolves]] wasa a matsayin ɗan wasan gaba .
== Aikin kulob ==
Atulewa ya fara aikinsa da [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]] kafin ya koma Ocean Boys a shekarar 2006. Bayan kakar wasa daya, ya koma [[Warri Wolves F.C.|Warri Wolves]] a watan Yulin 2008.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Atulewa memba ne na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20 da suka halarci gasar FIFA World Youth Championship a Netherlands a shekarar 2005, inda Argentina ta fitar da ita a wasan ƙarshe.
== Mutuwa ==
Atulewa ya mutu a ranar 12 ga Nuwamba, 2024, yana da shekaru 38, bayan ya kamu da [[hawan jini]] . Matarsa ta mutu bayan wata rashin lafiya da ta yi wata guda da ta gabata.
== Daraja ==
* FIFA U-20: Ta zo ta biyu a gasar cin kofin duniya: 2005
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2024]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
odzzatldjb6teaqemcwxn04vvupsaup
Gift Atulewa
0
151176
835931
2026-05-14T19:44:31Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341731744|Gift Atulewa]]"
835931
wikitext
text/x-wiki
'''Gift Atulewa''' (1 Afrilu 1986 - 12 Nuwamba 2024) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wa [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]], Ocean Boys, da [[Warri Wolves F.C.|Warri Wolves]] wasa a matsayin ɗan wasan gaba.<ref>"FIFA Tournaments - Players & Coaches - Gift ATULEWA". FIFA.com. Archived from the original on 10 September 2015. Retrieved 24 August 2019.</ref>
== Aikin kulob ==
Atulewa ya fara aikinsa da [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]] kafin ya koma Ocean Boys a shekarar 2006. Bayan kakar wasa daya, ya koma [[Warri Wolves F.C.|Warri Wolves]] a watan Yulin 2008.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Atulewa memba ne na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20 da suka halarci gasar FIFA World Youth Championship a Netherlands a shekarar 2005, inda Argentina ta fitar da ita a wasan ƙarshe.
== Mutuwa ==
Atulewa ya mutu a ranar 12 ga Nuwamba, 2024, yana da shekaru 38, bayan ya kamu da [[hawan jini]] . Matarsa ta mutu bayan wata rashin lafiya da ta yi wata guda da ta gabata.
== Daraja ==
* FIFA U-20: Ta zo ta biyu a gasar cin kofin duniya: 2005
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2024]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
5cxlxajy7yi0n24lm8e2fwer973ka25
835932
835931
2026-05-14T19:44:51Z
Sardeeq
39275
835932
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gift Atulewa''' (1 Afrilu 1986 - 12 Nuwamba 2024) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wa [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]], Ocean Boys, da [[Warri Wolves F.C.|Warri Wolves]] wasa a matsayin ɗan wasan gaba.<ref>"FIFA Tournaments - Players & Coaches - Gift ATULEWA". FIFA.com. Archived from the original on 10 September 2015. Retrieved 24 August 2019.</ref>
== Aikin kulob ==
Atulewa ya fara aikinsa da [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]] kafin ya koma Ocean Boys a shekarar 2006. Bayan kakar wasa daya, ya koma [[Warri Wolves F.C.|Warri Wolves]] a watan Yulin 2008.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Atulewa memba ne na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20 da suka halarci gasar FIFA World Youth Championship a Netherlands a shekarar 2005, inda Argentina ta fitar da ita a wasan ƙarshe.
== Mutuwa ==
Atulewa ya mutu a ranar 12 ga Nuwamba, 2024, yana da shekaru 38, bayan ya kamu da [[hawan jini]] . Matarsa ta mutu bayan wata rashin lafiya da ta yi wata guda da ta gabata.
== Daraja ==
* FIFA U-20: Ta zo ta biyu a gasar cin kofin duniya: 2005
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutuwan 2024]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
r7sfk23mlgbbx9h6t0h6hrhywpgy21t
Feyiseitan Asagidigbi
0
151177
835933
2026-05-14T19:46:45Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344570762|Feyiseitan Asagidigbi]]"
835933
wikitext
text/x-wiki
'''Oluwafeyiseitan Asagidigbi''' (an haife shi a ranar 28 ga Janairu 1999), wanda aka fi sani da '''Feyiseitan Asagidigbi''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya na kai hari]] ga Club Almagro .
== Aikin kulob ==
Asagidigbi ya shafe tsawon lokacin ƙuruciyarsa a garinsu na Ilesa West, ƙungiyar da mahaifinsa ya yi aiki a kanta. A shekarar 2017, bayan sha'awar Rosario Central, Asagidigbi ya shiga sahun Banfield daga Karamone . Bayan shekaru da dama yana ci gaba da karatunsa a makarantarsu, ɗan wasan tsakiya mai kai hari ya bayyana a shirye-shiryen ƙungiyar na tunkarar kakar wasa a tsakiyar 2019, yana buga wasanni da dama na sada zumunci. Duk da haka, bai buga wasa mai kyau ba, domin daga baya ya tafi aro a watan Nuwamba 2020 zuwa ƙungiyar Primera B Metropolitana JJ Urquiza . Ya fara buga wasa a matakin farko a ranar 19 ga Disamba a lokacin da Villa San Carlos ta sha kashi 2-1. <ref name="SW1" />
A cikin Yuni 2022, Asagidigbi ya shiga ƙungiyar Primera Nacional Club Almagro .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bayan ya burge 'yan wasan Ilesa West, Asagidigbi ya samu kiran 'yan wasa daga ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 13 ta Najeriya. Duk da cewa a baya ya buga wasa a gare su, an cire shi daga cikin 'yan wasan da za su buga gasar 2010 a [[Landan|London]], Ingila. Duk da haka, wannan kocin ya zaɓe shi a matsayin ɗan wasan ƙasa da shekara 15, yayin da suka ci gasar wasannin matasa ta Afirka ta 2014 a [[Gaborone]], Botswana; inda suka doke Swaziland a wasan ƙarshe. Ya kuma buga wasa, a gasar neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka, ga 'yan ƙasa da shekara 17. A shekarar 2018, manajan [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20,]] [[Haruna Ilerika|Haruna Ilerika,]] ya kira Asagidigbi a matsayin ɗan wasansa na farko kafin gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 2019 a Nijar - amma bai samu damar shiga gasar ƙarshe ba.
== Rayuwa ta sirri ==
Mahaifin Asagidigbi, Seun, ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne; musamman yana buga wasa a Saudiyya da kuma ƙasarsu ga kamfanonin Shooting Stars da Stationery Stores . [1] Ɗan'uwansa, Madewa, shi ma yana buga ƙwallon ƙafa a Najeriya. Tun yana ƙarami, Asagidigbi ya halarci Makarantar Yara ta Total Child Nursery & Primary School da kuma Makarantar Sakandare ta Salvation Army.
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|31 December 2020}}.<ref name="SW1"/>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="1" | Banfield
| 2020–21 [ nb 1 ]
| rowspan="1" | Torneo Federal A
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| rowspan="1" | JJ Urquiza (bashi)
| 2020
| rowspan="1" | Primera B Metropolitana
| 1
| 0
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 2
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 1
! 0
! 1
! 0
! 0
! 0
! colspan="2" | —
! 0
! 0
! 2
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
jp780rpozo6ece5z9buoz6jz9k12wp8
835934
835933
2026-05-14T19:47:11Z
Sardeeq
39275
835934
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Oluwafeyiseitan Asagidigbi''' (an haife shi a ranar 28 ga Janairu 1999), wanda aka fi sani da '''Feyiseitan Asagidigbi''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya na kai hari]] ga Club Almagro .
== Aikin kulob ==
Asagidigbi ya shafe tsawon lokacin ƙuruciyarsa a garinsu na Ilesa West, ƙungiyar da mahaifinsa ya yi aiki a kanta. A shekarar 2017, bayan sha'awar Rosario Central, Asagidigbi ya shiga sahun Banfield daga Karamone . Bayan shekaru da dama yana ci gaba da karatunsa a makarantarsu, ɗan wasan tsakiya mai kai hari ya bayyana a shirye-shiryen ƙungiyar na tunkarar kakar wasa a tsakiyar 2019, yana buga wasanni da dama na sada zumunci. Duk da haka, bai buga wasa mai kyau ba, domin daga baya ya tafi aro a watan Nuwamba 2020 zuwa ƙungiyar Primera B Metropolitana JJ Urquiza . Ya fara buga wasa a matakin farko a ranar 19 ga Disamba a lokacin da Villa San Carlos ta sha kashi 2-1. <ref name="SW1" />
A cikin Yuni 2022, Asagidigbi ya shiga ƙungiyar Primera Nacional Club Almagro .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bayan ya burge 'yan wasan Ilesa West, Asagidigbi ya samu kiran 'yan wasa daga ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 13 ta Najeriya. Duk da cewa a baya ya buga wasa a gare su, an cire shi daga cikin 'yan wasan da za su buga gasar 2010 a [[Landan|London]], Ingila. Duk da haka, wannan kocin ya zaɓe shi a matsayin ɗan wasan ƙasa da shekara 15, yayin da suka ci gasar wasannin matasa ta Afirka ta 2014 a [[Gaborone]], Botswana; inda suka doke Swaziland a wasan ƙarshe. Ya kuma buga wasa, a gasar neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka, ga 'yan ƙasa da shekara 17. A shekarar 2018, manajan [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20,]] [[Haruna Ilerika|Haruna Ilerika,]] ya kira Asagidigbi a matsayin ɗan wasansa na farko kafin gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 2019 a Nijar - amma bai samu damar shiga gasar ƙarshe ba.
== Rayuwa ta sirri ==
Mahaifin Asagidigbi, Seun, ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne; musamman yana buga wasa a Saudiyya da kuma ƙasarsu ga kamfanonin Shooting Stars da Stationery Stores . [1] Ɗan'uwansa, Madewa, shi ma yana buga ƙwallon ƙafa a Najeriya. Tun yana ƙarami, Asagidigbi ya halarci Makarantar Yara ta Total Child Nursery & Primary School da kuma Makarantar Sakandare ta Salvation Army.
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|31 December 2020}}.<ref name="SW1"/>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="1" | Banfield
| 2020–21 [ nb 1 ]
| rowspan="1" | Torneo Federal A
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| rowspan="1" | JJ Urquiza (bashi)
| 2020
| rowspan="1" | Primera B Metropolitana
| 1
| 0
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 0
| 0
| 2
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 1
! 0
! 1
! 0
! 0
! 0
! colspan="2" | —
! 0
! 0
! 2
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
kr7rxcmdd3n57lsyk5jmre7hrfht927
Afeez Aremu
0
151178
835935
2026-05-14T19:49:19Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1351621580|Afeez Aremu]]"
835935
wikitext
text/x-wiki
'''Afeez Aremu Olalekan''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 3 ga Oktoba 1999) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon tsakiya]] a ƙungiyar [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] Scottish Premiership . <ref>{{Cite web |title=NPFL Transfer: Sunshine lose Afeez Aremu to Akwa |url=http://sportstalkafrica.com/npfl-transfer-sunshine-lose-afeez-aremu-to-akwa/ |access-date=4 March 2017 |website=sportstalkafrica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 January 2017 |title=EXCLUSIVE: I can't wait to put one past Rivers United – Aremu Afeez |url=http://www.sportlineng.com/2017/01/18/psftebs86471-2/ |access-date=4 March 2017 |website=sportlineng.com}}</ref> Ya kuma buga wa [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya]] wasa.
== Sana'a ==
An haifi Aremu a Ibadan, Najeriya. Ya fara buga gasarsa ta farko tare da Remo Stars FC [1] yana da shekaru 14 a kakar wasa ta 2013–14 a gasar National Pro ta Najeriya a lokacin da suke buga gasar rukuni na biyu ta Najeriya. Ya buga wa kungiyoyi da dama na gasar Premier ta Najeriya, kamar Sharks FC inda ya buga wa Sunshine Stars FC wasa, kuma hakan ya sa Sunshine Stars ta dauke shi. [2] Ya samu karin sha'awa daga Rivers United FC [3] bayan ya buga musu wasa a zagaye na farko na kakar wasa ta 2015–16 ta Najeriya, kuma an dauke shi a tsakiyar kakar wasa. Ya sake lashe kyautar gwarzon dan wasa a wasanni biyu zuwa karshen kakar wasa ta 2015–16 ta Najeriya lokacin da Rivers United ta buga wasa da Akwa United FC, kuma hakan ya sa Akwa United ta dauke shi a kakar wasa ta 2017 ta Najeriya. [4]
A watan Agusta na 2020, Aremu ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta biyu ta Bundesliga FC St. Pauli daga ƙungiyar Eliteserien IK Start akan kwangilar shekaru uku. Ba a bayyana kuɗin canja wurin da aka biya wa IK Start ba. <ref>{{Cite web |date=24 August 2020 |title=FC St. Pauli verpflichtet Afeez Aremu |url=https://www.kicker.de/schultz_bekommt_wunschspieler_aremu_unterschreibt_bei_st_pauli-782718/artikel |access-date=24 August 2020 |website=kicker |language=German}}</ref>
Bayan da ya rage yawan 'yan wasan da ya buga tun bayan zuwan manaja Fabian Hürzeler, Aremu ya koma ƙungiyar da ke hamayya da ƙungiyar FC Kaiserslautern a watan Agustan 2023. <ref name="fck">{{Cite web |date=23 August 2023 |title=Aremu wechselt nach Kaiserslautern |trans-title=Aremu moves to Kaiserslautern |url=https://www.kicker.de/aremu-wechselt-nach-kaiserslautern-965030/artikel |access-date=24 August 2023 |website=kicker |language=German}}</ref> An ruwaito cewa an yi cinikin ne a tsakiyar 'yan wasa shida. <ref name="fck" />
A ranar 29 ga Janairu 2026, Aremu ya koma [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] da ke Scotland bisa kwantiragin shekaru biyu da rabi. <ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=Nigerian Midfielder Completes Move to Dons |url=https://www.afc.co.uk/2026/01/29/nigerian-midfielder-completes-move-to-dons/ |access-date=29 January 2026 |publisher=Aberdeen F.C.}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Aremu yana da alamun ƙabilar Yarabawa a fuskarsa, yana da su tun yana jariri. <ref>{{Cite web |date=8 September 2021 |title=AREMU: "I THOUGHT, WOW, THIS IS GREAT! |url=https://www.fcstpauli.com/en/news/published/afeez-aremu-speaks-to-the-media-ahead-of-hannover-away/ |access-date=24 August 2023 |publisher=FC St Pauli}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 24 August 2023}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! rowspan="2" | Sashe
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Taurarin Rana
| 2015
| NPFL
| 15
| 2
| 0
| 0
| 15
| 2
|-
| Rivers United
| 2016
| NPFL
| 13
| 1
| 0
| 0
| 13
| 1
|-
| Akwa United
| 2017
| NPFL
| 9
| 0
| 0
| 0
| 9
| 0
|-
| rowspan="4" | Fara
| 2018 <ref name="altom">{{Cite web |title=Afeez Aremu |url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=player&personId=345660&tournamentId=1&seasonId=340&teamId=305&useFullUrl=false |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314213955/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=player&personId=345660&tournamentId=1&seasonId=340&teamId=305&useFullUrl=false |archive-date=14 March 2018 |access-date=2 September 2018 |website=altomfotball.no |publisher=TV2 |language=Norwegian}}</ref>
| Eliteserien
| 26
| 3
| 4
| 1
| 30
| 4
|-
| 2019 <ref name="altom" />
| OBOS-ligaen
| 25
| 1
| 1
| 0
| 26
| 1
|-
| 2020 <ref name="altom" />
| Eliteserien
| 4
| 0
| 0
| 0
| 4
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 55
! 4
! 5
! 1
! 60
! 5
|-
| rowspan="4" | FC St. Pauli
| 2020–21 <ref name="wf">{{Cite web |title=Afeez Aremu » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe525122/afeez-aremu/club-matches/ |access-date=30 December 2021 |website=worldfootball.net}}</ref>
| 2. Bundesliga
| 16
| 0
| 1
| 0
| 17
| 0
|-
| 2021–22 <ref name="wf" />
| 2. Bundesliga
| 21
| 0
| 3
| 0
| 24
| 0
|-
| 2022–23 <ref name="wf" />
| 2. Bundesliga
| 17
| 0
| 1
| 0
| 18
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 54
! 0
! 5
! 0
! 59
! 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 146
! 7
! 10
! 1
! 156
! 8
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
d6ce31qlbn32cct4dj1hyu5557j6dhc
835936
835935
2026-05-14T19:49:43Z
Sardeeq
39275
835936
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Afeez Aremu Olalekan''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 3 ga Oktoba 1999) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon tsakiya]] a ƙungiyar [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] Scottish Premiership . <ref>{{Cite web |title=NPFL Transfer: Sunshine lose Afeez Aremu to Akwa |url=http://sportstalkafrica.com/npfl-transfer-sunshine-lose-afeez-aremu-to-akwa/ |access-date=4 March 2017 |website=sportstalkafrica.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 January 2017 |title=EXCLUSIVE: I can't wait to put one past Rivers United – Aremu Afeez |url=http://www.sportlineng.com/2017/01/18/psftebs86471-2/ |access-date=4 March 2017 |website=sportlineng.com}}</ref> Ya kuma buga wa [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya]] wasa.
== Sana'a ==
An haifi Aremu a Ibadan, Najeriya. Ya fara buga gasarsa ta farko tare da Remo Stars FC [1] yana da shekaru 14 a kakar wasa ta 2013–14 a gasar National Pro ta Najeriya a lokacin da suke buga gasar rukuni na biyu ta Najeriya. Ya buga wa kungiyoyi da dama na gasar Premier ta Najeriya, kamar Sharks FC inda ya buga wa Sunshine Stars FC wasa, kuma hakan ya sa Sunshine Stars ta dauke shi. [2] Ya samu karin sha'awa daga Rivers United FC [3] bayan ya buga musu wasa a zagaye na farko na kakar wasa ta 2015–16 ta Najeriya, kuma an dauke shi a tsakiyar kakar wasa. Ya sake lashe kyautar gwarzon dan wasa a wasanni biyu zuwa karshen kakar wasa ta 2015–16 ta Najeriya lokacin da Rivers United ta buga wasa da Akwa United FC, kuma hakan ya sa Akwa United ta dauke shi a kakar wasa ta 2017 ta Najeriya. [4]
A watan Agusta na 2020, Aremu ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta biyu ta Bundesliga FC St. Pauli daga ƙungiyar Eliteserien IK Start akan kwangilar shekaru uku. Ba a bayyana kuɗin canja wurin da aka biya wa IK Start ba. <ref>{{Cite web |date=24 August 2020 |title=FC St. Pauli verpflichtet Afeez Aremu |url=https://www.kicker.de/schultz_bekommt_wunschspieler_aremu_unterschreibt_bei_st_pauli-782718/artikel |access-date=24 August 2020 |website=kicker |language=German}}</ref>
Bayan da ya rage yawan 'yan wasan da ya buga tun bayan zuwan manaja Fabian Hürzeler, Aremu ya koma ƙungiyar da ke hamayya da ƙungiyar FC Kaiserslautern a watan Agustan 2023. <ref name="fck">{{Cite web |date=23 August 2023 |title=Aremu wechselt nach Kaiserslautern |trans-title=Aremu moves to Kaiserslautern |url=https://www.kicker.de/aremu-wechselt-nach-kaiserslautern-965030/artikel |access-date=24 August 2023 |website=kicker |language=German}}</ref> An ruwaito cewa an yi cinikin ne a tsakiyar 'yan wasa shida. <ref name="fck" />
A ranar 29 ga Janairu 2026, Aremu ya koma [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] da ke Scotland bisa kwantiragin shekaru biyu da rabi. <ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=Nigerian Midfielder Completes Move to Dons |url=https://www.afc.co.uk/2026/01/29/nigerian-midfielder-completes-move-to-dons/ |access-date=29 January 2026 |publisher=Aberdeen F.C.}}</ref>
== Rayuwa ta sirri ==
Aremu yana da alamun ƙabilar Yarabawa a fuskarsa, yana da su tun yana jariri. <ref>{{Cite web |date=8 September 2021 |title=AREMU: "I THOUGHT, WOW, THIS IS GREAT! |url=https://www.fcstpauli.com/en/news/published/afeez-aremu-speaks-to-the-media-ahead-of-hannover-away/ |access-date=24 August 2023 |publisher=FC St Pauli}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 24 August 2023}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! rowspan="2" | Sashe
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Taurarin Rana
| 2015
| NPFL
| 15
| 2
| 0
| 0
| 15
| 2
|-
| Rivers United
| 2016
| NPFL
| 13
| 1
| 0
| 0
| 13
| 1
|-
| Akwa United
| 2017
| NPFL
| 9
| 0
| 0
| 0
| 9
| 0
|-
| rowspan="4" | Fara
| 2018 <ref name="altom">{{Cite web |title=Afeez Aremu |url=http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=player&personId=345660&tournamentId=1&seasonId=340&teamId=305&useFullUrl=false |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314213955/http://www.altomfotball.no/element.do?cmd=player&personId=345660&tournamentId=1&seasonId=340&teamId=305&useFullUrl=false |archive-date=14 March 2018 |access-date=2 September 2018 |website=altomfotball.no |publisher=TV2 |language=Norwegian}}</ref>
| Eliteserien
| 26
| 3
| 4
| 1
| 30
| 4
|-
| 2019 <ref name="altom" />
| OBOS-ligaen
| 25
| 1
| 1
| 0
| 26
| 1
|-
| 2020 <ref name="altom" />
| Eliteserien
| 4
| 0
| 0
| 0
| 4
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 55
! 4
! 5
! 1
! 60
! 5
|-
| rowspan="4" | FC St. Pauli
| 2020–21 <ref name="wf">{{Cite web |title=Afeez Aremu » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe525122/afeez-aremu/club-matches/ |access-date=30 December 2021 |website=worldfootball.net}}</ref>
| 2. Bundesliga
| 16
| 0
| 1
| 0
| 17
| 0
|-
| 2021–22 <ref name="wf" />
| 2. Bundesliga
| 21
| 0
| 3
| 0
| 24
| 0
|-
| 2022–23 <ref name="wf" />
| 2. Bundesliga
| 17
| 0
| 1
| 0
| 18
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 54
! 0
! 5
! 0
! 59
! 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 146
! 7
! 10
! 1
! 156
! 8
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
qtya6bzet63rqftchm638eulbl98nzi
Daddy Bazuaye
0
151179
835937
2026-05-14T19:51:19Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1256731620|Daddy Bazuaye]]"
835937
wikitext
text/x-wiki
'''Daddy Bazuaye''' (an haife shi a ranar 11 ga Disamba 1990 a [[Lagos (birni)|Legas]] ) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] wanda a halin yanzu yake tare da [[Warri Wolves F.C.|Warri Wolves]] .
== Sana'a ==
Bazuaye ya fara aikinsa da Bendel Insurance FC kuma ya koma AS Monaco a shekarar 2006 a matsayin aro inda ya buga wasanni 6 don ajiye 'yan wasa. Ya koma Najeriya kuma a shekarar 2007 aka mayar da shi Enyimba International . Yanzu yana zaune a Amurka.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Bazuaye memba ne na ƙungiyar [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|Najeriya]] a gasar cin kofin matasa ta duniya ta FIFA ta 2005 a [[Holand|Netherlands]], ya buga wasanni 5. <ref>[http://championsleague.mtnfootball.com/live/content.php?Item_ID=15803 Daddy Bazuaye | MTNfootball.com]{{Dead link|date=July 2019|fix-attempted=yes}}</ref>
== Lakabi ==
* Ta lashe gasar cin kofin duniya ta FIFA a shekarar 2005 tare da Najeriya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
m2q9tasd4wy7u94ffe9rv7etiovvacy
835938
835937
2026-05-14T19:51:54Z
Sardeeq
39275
835938
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Daddy Bazuaye''' (an haife shi a ranar 11 ga Disamba 1990 a [[Lagos (birni)|Legas]] ) ɗan wasan [[Kungiyar Kwallon Kafa|ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] wanda a halin yanzu yake tare da [[Warri Wolves F.C.|Warri Wolves]] .
== Sana'a ==
Bazuaye ya fara aikinsa da Bendel Insurance FC kuma ya koma AS Monaco a shekarar 2006 a matsayin aro inda ya buga wasanni 6 don ajiye 'yan wasa. Ya koma Najeriya kuma a shekarar 2007 aka mayar da shi Enyimba International . Yanzu yana zaune a Amurka.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Bazuaye memba ne na ƙungiyar [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|Najeriya]] a gasar cin kofin matasa ta duniya ta FIFA ta 2005 a [[Holand|Netherlands]], ya buga wasanni 5. <ref>[http://championsleague.mtnfootball.com/live/content.php?Item_ID=15803 Daddy Bazuaye | MTNfootball.com]{{Dead link|date=July 2019|fix-attempted=yes}}</ref>
== Lakabi ==
* Ta lashe gasar cin kofin duniya ta FIFA a shekarar 2005 tare da Najeriya.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
mea9c4rr3iwcwy80012cc55fi7t1dhs
Funsho Bamgboye
0
151180
835940
2026-05-14T19:57:45Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1342422437|Funsho Bamgboye]]"
835940
wikitext
text/x-wiki
'''Funsho Ibrahim Bamgboye''' (an haife shi a ranar 9 ga Janairu 1999) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar TFF 1. Lig club Hatayspor .
== Aikin kulob ==
=== Shekarun farko ===
An haife shi a [[Lagos (birni)|Legas]], Bamgboye ya shiga ƙungiyar matasa ta Aspire Academy ta Senegal a shekarar 2012, lokacin da shirin neman hazaka na Aspire Football Dreams ya gano shi kuma aka ba shi tallafin karatu. Ya cancanci shiga gasar ta hanyar sanya shi ɗaya daga cikin manyan 'yan wasa uku a cikin shekarunsa daga cikin waɗanda aka zaɓa daga [[Najeriya]] . Ya jagoranci ƙungiyarsa zuwa ga nasara a gasar cin kofin duniya ta Al Kass ta 2014 a [[Qatar]], inda suka doke [[Real Madrid CF|Real Madrid]] a wasan ƙarshe a bugun fenariti. <ref name="Gulf" />
Ya fara jan hankalin mutane ne a watan Afrilun 2015, lokacin da ya taimaka wa kulob dinsa lashe Kofin Kasa da Kasa na 'yan kasa da shekara 16 na Mediterranean a [[Ispaniya|Spain]], wanda ya kunshi kungiyoyi kamar Villarreal da [[Sevilla FC|Sevilla]] . Ya bayar da taimako wajen cin kwallaye a wasan karshe.
=== Hungary ===
A ƙarshen shekarar 2016, an ruwaito cewa Bamgboye ya yi gwaji a Hungary tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Szombathelyi Haladás . A watan Janairun 2017, a ranar haihuwarsa ta goma sha takwas, Bamgboye ya sanya hannu kan kwangilar shekaru biyu da rabi tare da Haladás a hukumance. Duk da cewa da farko akwai matsala game da samun izinin aiki, amma daga ƙarshe ya fara bugawa a ranar 25 ga Fabrairu, yayin da Újpest ta sha kashi da ci 2-0. Ya shigo wasa ne a matsayin madadin Márk Jagodics da mintuna 70. <ref>{{Cite web |date=25 February 2017 |title=Szombathelyi Haladás 0 – 2 Újpest |url=http://int.soccerway.com/matches/2017/02/25/hungary/nb-i/szombathelyi-haladas/ujpest-fc/2277448/ |access-date=26 March 2017 |publisher=Soccerway}}</ref> Jimilla, Bamgboye ya buga wasanni 43 a Haladás, 36 a gasar Hungary da kuma 7 a Magyar Kupa, da kwallaye 4 da kuma ƙwallaye 5 masu mahimmanci.
A ranar 7 ga Yulin 2019, Funsho ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da rabi da Fehérvár, bayan da Haladás ya fice daga Nemzeti Bajnokság I zuwa rukuni na biyu a kakar wasa ta 2018-19 . <ref>{{Cite web |date=7 July 2019 |title=Official: Nigeria's U17 World Cup-Winning Striker Joins New Club in Hungary |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=32805 |access-date=7 July 2019 |website=allnigeriasoccer.com |publisher=All Nigeria Soccer |language=en}}</ref> A lokacin da yake aiki, ya buga wasanni 95 a kungiyar, inda ya zira kwallaye 13 sannan ya taimaka wajen taimakawa 19. Gudunmawar da ya bayar ta taimaka wa Fehérvár a gasar lig-lig ta cikin gida da kuma gasar cin kofin zakarun Turai. Abin lura shi ne, ya buga wasa da Újpest a wasan karshe na gasar cin kofin Hungary kuma ya kasance muhimmin bangare na kungiyar da ta kammala Nemzeti Bajnokság I a matsayi na biyu a shekarar 2020. Ya kuma halarci gasar Turai tare da kungiyarsa, inda ya buga wasanni 10, biyu a gasar Europa League da takwas a gasar Conference League . Gabaɗaya, zamansa a Fehérvár ya nuna kwarewarsa a matsayin dan wasan gaba da kuma dan wasan gefe, yana bayar da gudummawa a gida da kuma a matakin Turai.
=== București Mai Sauƙi ===
Bayan shekaru shida na wasa a Hungary, a ranar 31 ga Janairu 2023, ɗan wasan gaban na Najeriya ya sanya hannu kan kwantiragi da ƙungiyar Rapid Bucureşti ta Romania har zuwa lokacin bazara na 2024, tare da zaɓin tsawaita shi zuwa wani kakar wasa. Ya fara buga wasansa na ƙwararru a ranar 4 ga Fabrairu, a wasan da suka yi nasara a gida da FC Voluntari da ci 4-1. Bayan watanni biyu, ya zura ƙwallonsa ta farko a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Farul Constanţa . <ref>{{Cite web |date=31 January 2023 |title=Rapid L-A Transferat Pe Funsho Bamgboye |url=https://wwww.fcrapid.ro/rapid-l-a-transferat-pe-funsho-bamgboye/ |access-date=31 January 2023 |website=fcrapid.ro |language=ro}}</ref>
=== Hatayspor ===
A watan Yulin 2024, Bamgboye ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga kulob din [[Süper Lig]] Hatayspor . <ref>{{Cite web |date=5 July 2024 |title=OFICIAL Funsho Bamgboye a plecat de la Rapid! Cu cine a semnat |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/funsho-bamgboye-a-plecat-de-la-rapid-cu-cine-a-semnat-3052347 |access-date=13 October 2024 |publisher=digisport.ro |language=ro}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A watan Oktoban 2015, an sanya Bamgboye a cikin tawagar Najeriya don wakiltar tawagar 'yan kasa da shekara 17 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 17 da aka yi a [[Chile]] a shekarar 2015. Ya buga wasanni biyar a gasar, inda ya taimaka wa 'yan wasa uku. A wasan karshe da suka fafata da Mali, ya zura kwallo ta biyu a wasan da suka yi nasara da ci 2-0 don taimakawa ''Golden Eaglets'' wajen lashe kofin duniya. <ref name="Eupen" />
Ya kuma wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 a gasar neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2017. Duk da cewa yana ɗaya daga cikin manyan 'yan wasan ƙungiyar, babban kocin ƙungiyar Emmanuel Amunike ya bar shi a wasan farko na zagaye na uku da Sudan . [1] Ya dawo ƙungiyar a zagaye na biyu a matsayin wani ɓangare na jerin 'yan wasan da za su fara wasa. [2] Ya zura kwallo a minti na 26 da kai daga ƙwallon da abokin wasansa Samuel Chukwueze ya ci; [3] duk da haka, Najeriya ta sha kashi 4-3 kuma an cire ta a ragar 'yan wasan da suka zira kwallaye a waje.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|18 October 2025}}<ref name="sw">{{Soccerway}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofukan Cikin Gida
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Haladas
| 2016–17
| 3
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 3
| 0
|-
| 2017–18
| 2
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| 4
| 0
|-
| 2018–19
| 31
| 4
| 5
| 0
| colspan="2" | —
| 36
| 4
|-
! Jimilla
! 36
! 4
! 7
! 0
! colspan="2" | —
! 43
! 4
|-
| rowspan="5" | Fehérvar
| 2019–20
| 16
| 2
| 7
| 1
| 0
| 0
| 23
| 3
|-
| 2020–21
| 31
| 7
| 7
| 0
| 2
| 0
| 40
| 7
|-
| 2021–22
| 20
| 1
| 2
| 0
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2022–23
| 11
| 2
| 1
| 0
| 6
| 0
| 18
| 2
|-
! Jimilla
! 78
! 12
! 17
! 1
! 10
! 0
! 105
! 13
|-
| rowspan="3" | București Mai Sauƙi
| 2022–23
| 12
| 3
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 12
| 3
|-
| 2023–24
| 39
| 5
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| 42
| 5
|-
! Jimilla
! 51
! 8
! 3
! 0
! colspan="2" | —
! 54
! 8
|-
| rowspan="3" | Hatayspor
| 2024–25
| 31
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| 34
| 3
|-
| 2025–26
| 10
| 3
| 1
| 2
| colspan="2" | —
| 11
| 5
|-
! Jimilla
! 41
! 5
! 4
! 3
! colspan="2" | —
! 45
! 8
|-
! colspan="2" | Jimillar Aiki
! 206
! 29
! 31
! 4
! 10
! 0
! 247
! 33
|-
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
166esaqsz0xn6pj2khohrxihqtuzm1n
835941
835940
2026-05-14T19:58:13Z
Sardeeq
39275
835941
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Funsho Ibrahim Bamgboye''' (an haife shi a ranar 9 ga Janairu 1999) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar TFF 1. Lig club Hatayspor .
== Aikin kulob ==
=== Shekarun farko ===
An haife shi a [[Lagos (birni)|Legas]], Bamgboye ya shiga ƙungiyar matasa ta Aspire Academy ta Senegal a shekarar 2012, lokacin da shirin neman hazaka na Aspire Football Dreams ya gano shi kuma aka ba shi tallafin karatu. Ya cancanci shiga gasar ta hanyar sanya shi ɗaya daga cikin manyan 'yan wasa uku a cikin shekarunsa daga cikin waɗanda aka zaɓa daga [[Najeriya]] . Ya jagoranci ƙungiyarsa zuwa ga nasara a gasar cin kofin duniya ta Al Kass ta 2014 a [[Qatar]], inda suka doke [[Real Madrid CF|Real Madrid]] a wasan ƙarshe a bugun fenariti. <ref name="Gulf" />
Ya fara jan hankalin mutane ne a watan Afrilun 2015, lokacin da ya taimaka wa kulob dinsa lashe Kofin Kasa da Kasa na 'yan kasa da shekara 16 na Mediterranean a [[Ispaniya|Spain]], wanda ya kunshi kungiyoyi kamar Villarreal da [[Sevilla FC|Sevilla]] . Ya bayar da taimako wajen cin kwallaye a wasan karshe.
=== Hungary ===
A ƙarshen shekarar 2016, an ruwaito cewa Bamgboye ya yi gwaji a Hungary tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Szombathelyi Haladás . A watan Janairun 2017, a ranar haihuwarsa ta goma sha takwas, Bamgboye ya sanya hannu kan kwangilar shekaru biyu da rabi tare da Haladás a hukumance. Duk da cewa da farko akwai matsala game da samun izinin aiki, amma daga ƙarshe ya fara bugawa a ranar 25 ga Fabrairu, yayin da Újpest ta sha kashi da ci 2-0. Ya shigo wasa ne a matsayin madadin Márk Jagodics da mintuna 70. <ref>{{Cite web |date=25 February 2017 |title=Szombathelyi Haladás 0 – 2 Újpest |url=http://int.soccerway.com/matches/2017/02/25/hungary/nb-i/szombathelyi-haladas/ujpest-fc/2277448/ |access-date=26 March 2017 |publisher=Soccerway}}</ref> Jimilla, Bamgboye ya buga wasanni 43 a Haladás, 36 a gasar Hungary da kuma 7 a Magyar Kupa, da kwallaye 4 da kuma ƙwallaye 5 masu mahimmanci.
A ranar 7 ga Yulin 2019, Funsho ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku da rabi da Fehérvár, bayan da Haladás ya fice daga Nemzeti Bajnokság I zuwa rukuni na biyu a kakar wasa ta 2018-19 . <ref>{{Cite web |date=7 July 2019 |title=Official: Nigeria's U17 World Cup-Winning Striker Joins New Club in Hungary |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=32805 |access-date=7 July 2019 |website=allnigeriasoccer.com |publisher=All Nigeria Soccer |language=en}}</ref> A lokacin da yake aiki, ya buga wasanni 95 a kungiyar, inda ya zira kwallaye 13 sannan ya taimaka wajen taimakawa 19. Gudunmawar da ya bayar ta taimaka wa Fehérvár a gasar lig-lig ta cikin gida da kuma gasar cin kofin zakarun Turai. Abin lura shi ne, ya buga wasa da Újpest a wasan karshe na gasar cin kofin Hungary kuma ya kasance muhimmin bangare na kungiyar da ta kammala Nemzeti Bajnokság I a matsayi na biyu a shekarar 2020. Ya kuma halarci gasar Turai tare da kungiyarsa, inda ya buga wasanni 10, biyu a gasar Europa League da takwas a gasar Conference League . Gabaɗaya, zamansa a Fehérvár ya nuna kwarewarsa a matsayin dan wasan gaba da kuma dan wasan gefe, yana bayar da gudummawa a gida da kuma a matakin Turai.
=== București Mai Sauƙi ===
Bayan shekaru shida na wasa a Hungary, a ranar 31 ga Janairu 2023, ɗan wasan gaban na Najeriya ya sanya hannu kan kwantiragi da ƙungiyar Rapid Bucureşti ta Romania har zuwa lokacin bazara na 2024, tare da zaɓin tsawaita shi zuwa wani kakar wasa. Ya fara buga wasansa na ƙwararru a ranar 4 ga Fabrairu, a wasan da suka yi nasara a gida da FC Voluntari da ci 4-1. Bayan watanni biyu, ya zura ƙwallonsa ta farko a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Farul Constanţa . <ref>{{Cite web |date=31 January 2023 |title=Rapid L-A Transferat Pe Funsho Bamgboye |url=https://wwww.fcrapid.ro/rapid-l-a-transferat-pe-funsho-bamgboye/ |access-date=31 January 2023 |website=fcrapid.ro |language=ro}}</ref>
=== Hatayspor ===
A watan Yulin 2024, Bamgboye ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyu ga kulob din [[Süper Lig]] Hatayspor . <ref>{{Cite web |date=5 July 2024 |title=OFICIAL Funsho Bamgboye a plecat de la Rapid! Cu cine a semnat |url=https://www.digisport.ro/fotbal/liga-1/funsho-bamgboye-a-plecat-de-la-rapid-cu-cine-a-semnat-3052347 |access-date=13 October 2024 |publisher=digisport.ro |language=ro}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A watan Oktoban 2015, an sanya Bamgboye a cikin tawagar Najeriya don wakiltar tawagar 'yan kasa da shekara 17 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 17 da aka yi a [[Chile]] a shekarar 2015. Ya buga wasanni biyar a gasar, inda ya taimaka wa 'yan wasa uku. A wasan karshe da suka fafata da Mali, ya zura kwallo ta biyu a wasan da suka yi nasara da ci 2-0 don taimakawa ''Golden Eaglets'' wajen lashe kofin duniya. <ref name="Eupen" />
Ya kuma wakilci ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 a gasar neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2017. Duk da cewa yana ɗaya daga cikin manyan 'yan wasan ƙungiyar, babban kocin ƙungiyar Emmanuel Amunike ya bar shi a wasan farko na zagaye na uku da Sudan . [1] Ya dawo ƙungiyar a zagaye na biyu a matsayin wani ɓangare na jerin 'yan wasan da za su fara wasa. [2] Ya zura kwallo a minti na 26 da kai daga ƙwallon da abokin wasansa Samuel Chukwueze ya ci; [3] duk da haka, Najeriya ta sha kashi 4-3 kuma an cire ta a ragar 'yan wasan da suka zira kwallaye a waje.
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|18 October 2025}}<ref name="sw">{{Soccerway}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofukan Cikin Gida
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Haladas
| 2016–17
| 3
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | —
| 3
| 0
|-
| 2017–18
| 2
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | —
| 4
| 0
|-
| 2018–19
| 31
| 4
| 5
| 0
| colspan="2" | —
| 36
| 4
|-
! Jimilla
! 36
! 4
! 7
! 0
! colspan="2" | —
! 43
! 4
|-
| rowspan="5" | Fehérvar
| 2019–20
| 16
| 2
| 7
| 1
| 0
| 0
| 23
| 3
|-
| 2020–21
| 31
| 7
| 7
| 0
| 2
| 0
| 40
| 7
|-
| 2021–22
| 20
| 1
| 2
| 0
| 2
| 0
| 24
| 1
|-
| 2022–23
| 11
| 2
| 1
| 0
| 6
| 0
| 18
| 2
|-
! Jimilla
! 78
! 12
! 17
! 1
! 10
! 0
! 105
! 13
|-
| rowspan="3" | București Mai Sauƙi
| 2022–23
| 12
| 3
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 12
| 3
|-
| 2023–24
| 39
| 5
| 3
| 0
| colspan="2" | —
| 42
| 5
|-
! Jimilla
! 51
! 8
! 3
! 0
! colspan="2" | —
! 54
! 8
|-
| rowspan="3" | Hatayspor
| 2024–25
| 31
| 2
| 3
| 1
| colspan="2" | —
| 34
| 3
|-
| 2025–26
| 10
| 3
| 1
| 2
| colspan="2" | —
| 11
| 5
|-
! Jimilla
! 41
! 5
! 4
! 3
! colspan="2" | —
! 45
! 8
|-
! colspan="2" | Jimillar Aiki
! 206
! 29
! 31
! 4
! 10
! 0
! 247
! 33
|-
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
4qzkbhl7kccaoe3s1ub89p47mocdzej
Ezekiel Bala
0
151181
835942
2026-05-14T19:59:49Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1256732593|Ezekiel Bala]]"
835942
wikitext
text/x-wiki
'''Ezekiel Bala''' (an haife shi a ranar 8 ga Afrilu 1987) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba.
== Sana'a ==
Ya fara buga wa Lyn wasa a gasar cin kofin da suka fafata da [[Klemetsrud IL]], a ranar 11 ga Mayu 2005, kuma ya zura kwallaye 2 a jimillar wasanni 23 a gasar. Tsohon kulob dinsa shi ne [[J.C Raiders|JC Raiders]] da ke Jos, Najeriya.
Ya shiga Bryne a 2008 daga Lyn, daga baya Randaberg, Nybergsund, Funnefoss/Vormsund da Ålgård .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bala shi ne kyaftin din tawagar Najeriya a gasar cin kofin duniya ta 'yan kasa da shekara 20 ta FIFA a Canada, inda ya zura kwallaye biyu a wasan da suka doke Scotland .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
nbygub86vl9z4sfy247jlokqsga8po2
835943
835942
2026-05-14T20:01:01Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1256732593|Ezekiel Bala]]"
835943
wikitext
text/x-wiki
'''Ezekiel Bala''' (an haife shi a ranar 8 ga Afrilu 1987) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba.<ref>FIFA U-20 World Cup Canada 2007 – List of Players" (PDF). FIFA. 5 July 2007. p. 16. Archived from the original (PDF) on 31 December 2013.</ref>
== Sana'a ==
Ya fara buga wa Lyn wasa a gasar cin kofin da suka fafata da [[Klemetsrud IL]], a ranar 11 ga Mayu 2005, kuma ya zura kwallaye 2 a jimillar wasanni 23 a gasar. Tsohon kulob dinsa shi ne [[J.C Raiders|JC Raiders]] da ke Jos, Najeriya.
Ya shiga Bryne a 2008 daga Lyn, daga baya Randaberg, Nybergsund, Funnefoss/Vormsund da Ålgård .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bala shi ne kyaftin din tawagar Najeriya a gasar cin kofin duniya ta 'yan kasa da shekara 20 ta FIFA a Canada, inda ya zura kwallaye biyu a wasan da suka doke Scotland .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
6k0xm55pyvn7wkozt2imrw8uhr93b0w
835944
835943
2026-05-14T20:01:36Z
Sardeeq
39275
835944
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ezekiel Bala''' (an haife shi a ranar 8 ga Afrilu 1987) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba.<ref>FIFA U-20 World Cup Canada 2007 – List of Players" (PDF). FIFA. 5 July 2007. p. 16. Archived from the original (PDF) on 31 December 2013.</ref>
== Sana'a ==
Ya fara buga wa Lyn wasa a gasar cin kofin da suka fafata da [[Klemetsrud IL]], a ranar 11 ga Mayu 2005, kuma ya zura kwallaye 2 a jimillar wasanni 23 a gasar. Tsohon kulob dinsa shi ne [[J.C Raiders|JC Raiders]] da ke Jos, Najeriya.
Ya shiga Bryne a 2008 daga Lyn, daga baya Randaberg, Nybergsund, Funnefoss/Vormsund da Ålgård .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bala shi ne kyaftin din tawagar Najeriya a gasar cin kofin duniya ta 'yan kasa da shekara 20 ta FIFA a Canada, inda ya zura kwallaye biyu a wasan da suka doke Scotland .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1987]]
2u91478fo6nb3je8bduiw366b81bw90
Tom Dele-Bashiru
0
151182
835945
2026-05-14T20:03:59Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1350455917|Tom Dele-Bashiru]]"
835945
wikitext
text/x-wiki
'''Ayotomiwa Sherif "Tom" Dele-Bashiru''' (an haife shi a ranar 17 ga Satumba, 1999) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a Gençlerbirliği a matsayin aro daga ƙungiyar Watford EFL Championship . <ref name=":0">{{Cite web |last=FC |first=Reading |title=TDB: "I'm excited to be back doing what I love!" |url=https://readingfc.co.uk//news/2021/august/TDB-I-m-excited-to-be-back-doing-what-I-love-/ |access-date=18 August 2021 |website=Reading FC}}</ref> An haife shi a Ingila, Dele-Bashiru yana wakiltar Najeriya a ƙasashen duniya.
== Aikin kulob ==
Dele-Bashiru ya fara buga wasa a Manchester City a ranar 19 ga Disamba 2017 a gasar cin kofin EFL da [[Leicester City F.C.|Leicester City]], inda ya maye gurbin [[Phil Foden]] a minti na 91 kuma ya buga wasa a karin lokaci. <ref>{{Cite web |date=19 December 2017 |title=LEICESTER CITY VS. MANCHESTER CITY 1 - 1 |url=https://us.soccerway.com/matches/2017/12/19/england/league-cup/leicester-city-fc/manchester-city-football-club/2651666/ |access-date=19 December 2018 |website=uk.soccerway.com}}</ref>
A ranar 24 ga Yulin 2019, Dele-Bashiru ya koma Watford kan yarjejeniyar shekaru shida bayan da kwangilarsa da [[Manchester City F.C.|Manchester City]] ta kare. <ref>{{Cite web |title=Watford sign ex-Man City midfielder Dele-Bashiru |url=https://www.premierleague.com/news/1292814 |access-date=29 October 2020 |publisher=[[FA Premier League]]}}</ref> Ya fara buga wa Watford wasa kuma ya zura kwallon farko a wasan da suka tashi kunnen doki 3-3 da Tranmere Rovers a zagaye na uku na gasar cin kofin FA . <ref>{{Cite web |date=4 January 2020 |title=Watford 3–3 Tranmere Rovers |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50976090 |access-date=22 October 2020 |publisher=BBC Sport}}</ref>
A farkon fara gasarsa, Dele-Bashiru ya ji rauni a rabin farko na wasan da suka yi da Reading a ranar 3 ga Oktoba 2020. An tabbatar da cewa za a yi masa tiyata saboda raunin da ya samu a anterior cruciate ligament kuma zai yi jinyar watanni shida. <ref>{{Cite web |date=5 October 2020 |title=Injury News: Dele-Bashiru Set For Surgery |url=https://www.watfordfc.com/news/injury-news-dele-bashiru-set-for-surgery |access-date=22 October 2020 |publisher=watfordfc.com}}</ref>
Bayan ya koma atisaye kuma ya wakilci ''Hornets'' a lokacin shirye-shiryen kakar wasa ta bazara ta 2021, Dele-Bashiru ya koma Reading a matsayin aro na tsawon kakar wasa, domin samun karin lokacin wasa da kuma dawo da lafiyarsa gaba daya. <ref name=":0">{{Cite web |last=FC |first=Reading |title=TDB: "I'm excited to be back doing what I love!" |url=https://readingfc.co.uk//news/2021/august/TDB-I-m-excited-to-be-back-doing-what-I-love-/ |access-date=18 August 2021 |website=Reading FC}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFC">FC, Reading. </cite></ref> Ya zura kwallayensa na farko a Reading lokacin da ya zura kwallaye biyu a wasan da suka yi da Peterborough United a ranar 14 ga Satumba, 2021 a wasan da suka tashi 3-1.
A ranar 12 ga Satumba 2025, Dele-Bashiru ya koma kulob din [[Süper Lig]] Gençlerbirliği a matsayin aro na tsawon kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=12 September 2025 |title=Official: Loan Move For Dele-Bashiru |url=https://www.watfordfc.com/news/2025/september/12/official--loan-move-for-dele-bashiru/ |access-date=13 September 2025 |website=www.watfordfc.com}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Dele-Bashiru ya wakilci tawagar Ingila 'yan kasa da shekara 16, [1] amma kuma ya cancanci shiga Najeriya . Ya kasance cikin tawagar kwallon kafa ta 'yan kasa da shekara 20 ta Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA 'yan kasa da shekara 20 ta 2019 a Poland . Dele-Bashiru ya zura kwallo ta uku a ragar Najeriya a wasan farko da suka yi da Qatar, inda wasan ya kare da ci 4-0.
== Rayuwa ta sirri ==
Kanin Dele-Bashiru Fisayo shi ma ya fito a matsayin ɗan wasa a [[Manchester City F.C.|Manchester City]] kafin ya koma Sheffield Wednesday . <ref>{{Cite web |date=28 July 2020 |title=Fisayo Dele-Bashiru: Manchester City midfielder joins Sheffield Wednesday for undisclosed fee |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53570429 |access-date=29 July 2020 |publisher=BBC}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 18 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |FA Cup
! colspan="2" |EFL Cup
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Manchester City U21
|2017–18
| colspan="3" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|3{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy]]}}
|0
|3
|0
|-
|2018–19
| colspan="3" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5[a]
|1
|5
|1
|-
! colspan="2" |Total
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!8
!1
!8
!1
|-
| rowspan="3" |[[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|2017–18<ref name="17/18" />
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
|2018–19<ref name="18/19" />
|Premier League
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!0
!0
!0
!0
!1
!0
!0
!0
! colspan="2" |—
!1
!0
|-
| rowspan="8" |Watford
|2019–20
|Premier League
|0
|0
|2
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|3
|1
|-
|2020–21
|Championship
|2
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2021–22
|Premier League
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2022–23
|Championship
|6
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|6
|0
|-
|2023–24
|Championship
|35
|2
|2
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|38
|3
|-
|2024–25
|Championship
|27
|4
|0
|0
|3
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|30
|4
|-
|2025–26<ref name="24/25" />
|Championship
|1
|0
|0
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="2" |Total
!71
!6
!4
!2
!6
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!81
!8
|-
|Reading (loan)
|2021–22<ref name="21/22" />
|Championship
|38
|4
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|39
|4
|-
|Gençlerbirliği (loan)
|2025–26<ref name="24/25" />
|[[Süper Lig]]
|25
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|25
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!134
!10
!5
!2
!7
!0
!0
!0
!8
!1
!154
!12
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
pyvoty4kj6f0mww20ilmujefvsj3lb6
835946
835945
2026-05-14T20:04:26Z
Sardeeq
39275
835946
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ayotomiwa Sherif "Tom" Dele-Bashiru''' (an haife shi a ranar 17 ga Satumba, 1999) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a Gençlerbirliği a matsayin aro daga ƙungiyar Watford EFL Championship . <ref name=":0">{{Cite web |last=FC |first=Reading |title=TDB: "I'm excited to be back doing what I love!" |url=https://readingfc.co.uk//news/2021/august/TDB-I-m-excited-to-be-back-doing-what-I-love-/ |access-date=18 August 2021 |website=Reading FC}}</ref> An haife shi a Ingila, Dele-Bashiru yana wakiltar Najeriya a ƙasashen duniya.
== Aikin kulob ==
Dele-Bashiru ya fara buga wasa a Manchester City a ranar 19 ga Disamba 2017 a gasar cin kofin EFL da [[Leicester City F.C.|Leicester City]], inda ya maye gurbin [[Phil Foden]] a minti na 91 kuma ya buga wasa a karin lokaci. <ref>{{Cite web |date=19 December 2017 |title=LEICESTER CITY VS. MANCHESTER CITY 1 - 1 |url=https://us.soccerway.com/matches/2017/12/19/england/league-cup/leicester-city-fc/manchester-city-football-club/2651666/ |access-date=19 December 2018 |website=uk.soccerway.com}}</ref>
A ranar 24 ga Yulin 2019, Dele-Bashiru ya koma Watford kan yarjejeniyar shekaru shida bayan da kwangilarsa da [[Manchester City F.C.|Manchester City]] ta kare. <ref>{{Cite web |title=Watford sign ex-Man City midfielder Dele-Bashiru |url=https://www.premierleague.com/news/1292814 |access-date=29 October 2020 |publisher=[[FA Premier League]]}}</ref> Ya fara buga wa Watford wasa kuma ya zura kwallon farko a wasan da suka tashi kunnen doki 3-3 da Tranmere Rovers a zagaye na uku na gasar cin kofin FA . <ref>{{Cite web |date=4 January 2020 |title=Watford 3–3 Tranmere Rovers |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50976090 |access-date=22 October 2020 |publisher=BBC Sport}}</ref>
A farkon fara gasarsa, Dele-Bashiru ya ji rauni a rabin farko na wasan da suka yi da Reading a ranar 3 ga Oktoba 2020. An tabbatar da cewa za a yi masa tiyata saboda raunin da ya samu a anterior cruciate ligament kuma zai yi jinyar watanni shida. <ref>{{Cite web |date=5 October 2020 |title=Injury News: Dele-Bashiru Set For Surgery |url=https://www.watfordfc.com/news/injury-news-dele-bashiru-set-for-surgery |access-date=22 October 2020 |publisher=watfordfc.com}}</ref>
Bayan ya koma atisaye kuma ya wakilci ''Hornets'' a lokacin shirye-shiryen kakar wasa ta bazara ta 2021, Dele-Bashiru ya koma Reading a matsayin aro na tsawon kakar wasa, domin samun karin lokacin wasa da kuma dawo da lafiyarsa gaba daya. <ref name=":0">{{Cite web |last=FC |first=Reading |title=TDB: "I'm excited to be back doing what I love!" |url=https://readingfc.co.uk//news/2021/august/TDB-I-m-excited-to-be-back-doing-what-I-love-/ |access-date=18 August 2021 |website=Reading FC}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFC">FC, Reading. </cite></ref> Ya zura kwallayensa na farko a Reading lokacin da ya zura kwallaye biyu a wasan da suka yi da Peterborough United a ranar 14 ga Satumba, 2021 a wasan da suka tashi 3-1.
A ranar 12 ga Satumba 2025, Dele-Bashiru ya koma kulob din [[Süper Lig]] Gençlerbirliği a matsayin aro na tsawon kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=12 September 2025 |title=Official: Loan Move For Dele-Bashiru |url=https://www.watfordfc.com/news/2025/september/12/official--loan-move-for-dele-bashiru/ |access-date=13 September 2025 |website=www.watfordfc.com}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Dele-Bashiru ya wakilci tawagar Ingila 'yan kasa da shekara 16, [1] amma kuma ya cancanci shiga Najeriya . Ya kasance cikin tawagar kwallon kafa ta 'yan kasa da shekara 20 ta Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA 'yan kasa da shekara 20 ta 2019 a Poland . Dele-Bashiru ya zura kwallo ta uku a ragar Najeriya a wasan farko da suka yi da Qatar, inda wasan ya kare da ci 4-0.
== Rayuwa ta sirri ==
Kanin Dele-Bashiru Fisayo shi ma ya fito a matsayin ɗan wasa a [[Manchester City F.C.|Manchester City]] kafin ya koma Sheffield Wednesday . <ref>{{Cite web |date=28 July 2020 |title=Fisayo Dele-Bashiru: Manchester City midfielder joins Sheffield Wednesday for undisclosed fee |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53570429 |access-date=29 July 2020 |publisher=BBC}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 18 April 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |FA Cup
! colspan="2" |EFL Cup
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Manchester City U21
|2017–18
| colspan="3" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|3{{Efn|Appearances in [[EFL Trophy]]}}
|0
|3
|0
|-
|2018–19
| colspan="3" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5[a]
|1
|5
|1
|-
! colspan="2" |Total
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!8
!1
!8
!1
|-
| rowspan="3" |[[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|2017–18<ref name="17/18" />
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
|2018–19<ref name="18/19" />
|Premier League
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
! colspan="2" |Total
!0
!0
!0
!0
!1
!0
!0
!0
! colspan="2" |—
!1
!0
|-
| rowspan="8" |Watford
|2019–20
|Premier League
|0
|0
|2
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|3
|1
|-
|2020–21
|Championship
|2
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2021–22
|Premier League
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2022–23
|Championship
|6
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|6
|0
|-
|2023–24
|Championship
|35
|2
|2
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|38
|3
|-
|2024–25
|Championship
|27
|4
|0
|0
|3
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|30
|4
|-
|2025–26<ref name="24/25" />
|Championship
|1
|0
|0
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
! colspan="2" |Total
!71
!6
!4
!2
!6
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!81
!8
|-
|Reading (loan)
|2021–22<ref name="21/22" />
|Championship
|38
|4
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|39
|4
|-
|Gençlerbirliği (loan)
|2025–26<ref name="24/25" />
|[[Süper Lig]]
|25
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|25
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!134
!10
!5
!2
!7
!0
!0
!0
!8
!1
!154
!12
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
287gqjcubjwtsbjmx3ii92s3km4xvyj
Bernard Bulbwa
0
151183
835948
2026-05-14T20:09:07Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1309773937|Bernard Bulbwa]]"
835948
wikitext
text/x-wiki
'''Bernard Tsumega Bulbwa''' (an haife shi a ranar 11 ga Oktoba 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga ƙwallon ƙafa . <ref name="SW">{{Soccerway|bernard-bulbwa/405528|accessdate=19 December 2015}}</ref>
== Farko da rayuwar mutum ==
Bulbwa ita ce ƙarama a cikin yara bakwai. <ref name="BBC">{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=10 April 2015 |title='I have the ability to do incredible things' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32218208 |access-date=3 May 2015 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Aikin kulob ==
Bayan ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa a Mkar Rocks da Shuttle Sports Academy, Bulbwa ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da ƙungiyar Espérance ta Tunisia a watan Afrilun 2015. <ref name="BBC">{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=10 April 2015 |title='I have the ability to do incredible things' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32218208 |access-date=3 May 2015 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOluwashina_Okeleji2015">Oluwashina Okeleji (10 April 2015). [https://www.bbc.co.uk/sport/football/32218208 "'I have the ability to do incredible things'"]. BBC Sport<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 May</span> 2015</span>.</cite></ref> A farkon wannan watan an danganta shi da yiwuwar canja wurin zuwa ƙungiyoyin Ingila Stoke City da [[Manchester City F.C.|Manchester City]], <ref>{{Cite web |last=Pete Smith |date=1 April 2015 |title=Stoke City transfer rumours: Battle with Manchester City for Nigeria wunderkind Bernard Bulbwa |url=http://www.stokesentinel.co.uk/Stoke-City-transfer-rumours-Battle-Manchester/story-26269400-detail/story.html |access-date=3 May 2015 |publisher=Stoke Sentinel}}</ref> da kuma ƙungiyoyi a Najeriya da Turai. <ref name="BBC" />
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bulbwa ya buga wa tawagar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya wasa, kuma ya zira kwallo a wasan ƙarshe na gasar cin kofin Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2015. [1] An siffanta shi a matsayin "jarumi" saboda rawar da ya taka, [2] [1] kuma CAF ta ba shi kyautar "Mafi Kyawun Gasar". [3] An zaɓe shi zuwa Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2015 a watan Mayu na 2015. [4]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
avyy7z0ak8t4392ur3a2208b2sojfg0
835949
835948
2026-05-14T20:09:33Z
Sardeeq
39275
835949
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bernard Tsumega Bulbwa''' (an haife shi a ranar 11 ga Oktoba 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga ƙwallon ƙafa . <ref name="SW">{{Soccerway|bernard-bulbwa/405528|accessdate=19 December 2015}}</ref>
== Farko da rayuwar mutum ==
Bulbwa ita ce ƙarama a cikin yara bakwai. <ref name="BBC">{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=10 April 2015 |title='I have the ability to do incredible things' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32218208 |access-date=3 May 2015 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Aikin kulob ==
Bayan ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa a Mkar Rocks da Shuttle Sports Academy, Bulbwa ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru biyar da ƙungiyar Espérance ta Tunisia a watan Afrilun 2015. <ref name="BBC">{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=10 April 2015 |title='I have the ability to do incredible things' |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32218208 |access-date=3 May 2015 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOluwashina_Okeleji2015">Oluwashina Okeleji (10 April 2015). [https://www.bbc.co.uk/sport/football/32218208 "'I have the ability to do incredible things'"]. BBC Sport<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 May</span> 2015</span>.</cite></ref> A farkon wannan watan an danganta shi da yiwuwar canja wurin zuwa ƙungiyoyin Ingila Stoke City da [[Manchester City F.C.|Manchester City]], <ref>{{Cite web |last=Pete Smith |date=1 April 2015 |title=Stoke City transfer rumours: Battle with Manchester City for Nigeria wunderkind Bernard Bulbwa |url=http://www.stokesentinel.co.uk/Stoke-City-transfer-rumours-Battle-Manchester/story-26269400-detail/story.html |access-date=3 May 2015 |publisher=Stoke Sentinel}}</ref> da kuma ƙungiyoyi a Najeriya da Turai. <ref name="BBC" />
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Bulbwa ya buga wa tawagar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya wasa, kuma ya zira kwallo a wasan ƙarshe na gasar cin kofin Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2015. [1] An siffanta shi a matsayin "jarumi" saboda rawar da ya taka, [2] [1] kuma CAF ta ba shi kyautar "Mafi Kyawun Gasar". [3] An zaɓe shi zuwa Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2015 a watan Mayu na 2015. [4]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
nlp5pa6bror24j4gpbqmbutpz4pimdp
Humphrey Edobor
0
151184
835950
2026-05-14T20:12:41Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1343481618|Humphrey Edobor]]"
835950
wikitext
text/x-wiki
'''Humphrey Edobor''' (an haife shi a ranar 12 ga Maris 1966) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasa da ƙasa na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gefe na dama. Ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar ƙwararru a ƙasarsa ta haihuwa kuma ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya a gasannin ƙasa da ƙasa. [1] Ya shiga gasar cin kofin matasa ta duniya ta FIFA ta 1983 da kuma tare da babbar ƙungiyar, a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1984 da 1988. [2] [3]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
rmiqooly8v1xdr3w9v6mmyodc6sjho0
835951
835950
2026-05-14T20:13:56Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1343481618|Humphrey Edobor]]"
835951
wikitext
text/x-wiki
'''Humphrey Edobor''' (an haife shi a ranar 12 ga Maris 1966) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasa da ƙasa na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gefe na dama. Ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar ƙwararru a ƙasarsa ta haihuwa kuma ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya a gasannin ƙasa da ƙasa. [1] Ya shiga gasar cin kofin matasa ta duniya ta FIFA ta 1983 da kuma tare da babbar ƙungiyar, a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1984 da 1988. [2] [3]<ref>"Edobor's sceptical over Eagles success". ''Vanguard''. Lagos, Nigeria. 15 January 2012.</ref><ref>Salami, Adeyinka (14 May 2024). "F'Eagles 1983 Set Awards Scholarship to Ali Jeje's Son". This Day. Retrieved 9 August 2025.</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
ks6jkk13qjb7vy9d1pl3k92cglnrl6f
835952
835951
2026-05-14T20:14:27Z
Sardeeq
39275
835952
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Humphrey Edobor''' (an haife shi a ranar 12 ga Maris 1966) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na ƙasa da ƙasa na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gefe na dama. Ya buga ƙwallon ƙafa ta ƙungiyar ƙwararru a ƙasarsa ta haihuwa kuma ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya a gasannin ƙasa da ƙasa. [1] Ya shiga gasar cin kofin matasa ta duniya ta FIFA ta 1983 da kuma tare da babbar ƙungiyar, a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1984 da 1988. [2] [3]<ref>"Edobor's sceptical over Eagles success". ''Vanguard''. Lagos, Nigeria. 15 January 2012.</ref><ref>Salami, Adeyinka (14 May 2024). "F'Eagles 1983 Set Awards Scholarship to Ali Jeje's Son". This Day. Retrieved 9 August 2025.</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1966]]
69y2zh7mewavn2nl615qxnxdy1rlci0
Yarima Eboagwu
0
151185
835953
2026-05-14T20:19:36Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1328459395|Prince Eboagwu]]"
835953
wikitext
text/x-wiki
'''Prince Eboagwu''' (an haife shi a ranar 7 ga Yuni 1986) ɗan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke bugawa IK Brage a gasar Superettan ta Sweden a matsayin mai tsaron tsakiya ko kuma ɗan wasan tsakiya na tsaron gida . [1]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
nv4ax4ihxqlj30n7gynb2ob3hs1306h
835954
835953
2026-05-14T20:20:30Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1328459395|Prince Eboagwu]]"
835954
wikitext
text/x-wiki
'''Prince Eboagwu''' (an haife shi a ranar 7 ga Yuni 1986) ɗan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke bugawa IK Brage a gasar Superettan ta Sweden a matsayin mai tsaron tsakiya ko kuma ɗan wasan tsakiya na tsaron gida . [1]<ref>Prince ny spelare till truppen". ikbrage.se (in Swedish). IK Brage. 22 December 2011. Archived from the original on 5 February 2012. Retrieved 28 December 2012</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
6tsb42ypiy56qs2hayvajpciircq9uv
835955
835954
2026-05-14T20:21:47Z
Sardeeq
39275
835955
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Prince Eboagwu''' (an haife shi a ranar 7 ga Yuni 1986) ɗan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke bugawa IK Brage a gasar Superettan ta Sweden a matsayin mai tsaron tsakiya ko kuma ɗan wasan tsakiya na tsaron gida . [1]<ref>Prince ny spelare till truppen". ikbrage.se (in Swedish). IK Brage. 22 December 2011. Archived from the original on 5 February 2012. Retrieved 28 December 2012</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
8e79dzdmtygvt4fe5k0vzbqauzx2eb2
Eddy Lord Dombraye
0
151186
835956
2026-05-14T20:24:01Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1276241368|Eddy Lord Dombraye]]"
835956
wikitext
text/x-wiki
'''Eddy Lord Dombraye''' (an haife shi a ranar 11 ga Nuwamba 1979) ƙwararren manajan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya kuma tsohon [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasa]] .
== Sana'a ==
Bayan ya buga wasa a Najeriya da Premier Breweries, Iwuanyanwu Nationale da [[Bendel Insurance]], ya koma Poland a shekarar 1998 don buga wasa da kulob din Ekstraklasa ŁKS Łódź . Bayan ya buga wasa da Stomil Olsztyn, ya koma FR Yugoslavia a shekarar 2002 don buga wasa da OFK Beograd . A shekarar 2003, ya zo Ukraine ya buga wasa da FC Volyn Lutsk, FC Ikva Mlyniv, FC Zakarpattia Uzhhorod da FC Feniks-Illichovets Kalinine tun daga lokacin.
Dombraye ya buga wa Najeriya wasa a gasar cin kofin matasa ta duniya ta FIFA a shekarar 1999 a Najeriya. [1] Kafin haka, ya fara buga wa babbar kungiyar kwallon kafa ta Najeriya wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin kasashen Afirka da Burkina Faso a shekarar 1998. [2]
Hukumar Lobi Stars ta kore shi a ranar 21 ga Maris 2022 bayan rashin nasarar da ya samu tun farkon kakar NPFL ta 2021-22.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
4bksgj5fep2d6x4lk2cyt89l8qn31n0
835957
835956
2026-05-14T20:25:12Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1276241368|Eddy Lord Dombraye]]"
835957
wikitext
text/x-wiki
'''Eddy Lord Dombraye''' (an haife shi a ranar 11 ga Nuwamba 1979) ƙwararren manajan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya kuma tsohon [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasa]].<ref>Eddy Lord Dombraye – FIFA competition record (archived)</ref>
== Sana'a ==
Bayan ya buga wasa a Najeriya da Premier Breweries, Iwuanyanwu Nationale da [[Bendel Insurance]], ya koma Poland a shekarar 1998 don buga wasa da kulob din Ekstraklasa ŁKS Łódź . Bayan ya buga wasa da Stomil Olsztyn, ya koma FR Yugoslavia a shekarar 2002 don buga wasa da OFK Beograd . A shekarar 2003, ya zo Ukraine ya buga wasa da FC Volyn Lutsk, FC Ikva Mlyniv, FC Zakarpattia Uzhhorod da FC Feniks-Illichovets Kalinine tun daga lokacin.
Dombraye ya buga wa Najeriya wasa a gasar cin kofin matasa ta duniya ta FIFA a shekarar 1999 a Najeriya. [1] Kafin haka, ya fara buga wa babbar kungiyar kwallon kafa ta Najeriya wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin kasashen Afirka da Burkina Faso a shekarar 1998. [2]
Hukumar Lobi Stars ta kore shi a ranar 21 ga Maris 2022 bayan rashin nasarar da ya samu tun farkon kakar NPFL ta 2021-22.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
op2kezggujoe3kh288fqrxrfd375rtw
835958
835957
2026-05-14T20:25:39Z
Sardeeq
39275
835958
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Eddy Lord Dombraye''' (an haife shi a ranar 11 ga Nuwamba 1979) ƙwararren manajan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya kuma tsohon [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasa]].<ref>Eddy Lord Dombraye – FIFA competition record (archived)</ref>
== Sana'a ==
Bayan ya buga wasa a Najeriya da Premier Breweries, Iwuanyanwu Nationale da [[Bendel Insurance]], ya koma Poland a shekarar 1998 don buga wasa da kulob din Ekstraklasa ŁKS Łódź . Bayan ya buga wasa da Stomil Olsztyn, ya koma FR Yugoslavia a shekarar 2002 don buga wasa da OFK Beograd . A shekarar 2003, ya zo Ukraine ya buga wasa da FC Volyn Lutsk, FC Ikva Mlyniv, FC Zakarpattia Uzhhorod da FC Feniks-Illichovets Kalinine tun daga lokacin.
Dombraye ya buga wa Najeriya wasa a gasar cin kofin matasa ta duniya ta FIFA a shekarar 1999 a Najeriya. [1] Kafin haka, ya fara buga wa babbar kungiyar kwallon kafa ta Najeriya wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin kasashen Afirka da Burkina Faso a shekarar 1998. [2]
Hukumar Lobi Stars ta kore shi a ranar 21 ga Maris 2022 bayan rashin nasarar da ya samu tun farkon kakar NPFL ta 2021-22.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 1979]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
5fxhfzm0ajpt6vhpdohumv7z5spurd5
Edafe Egbedi
0
151187
835959
2026-05-14T20:27:22Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1324802405|Edafe Egbedi]]"
835959
wikitext
text/x-wiki
'''Edafe Egbedi''' (an haife shi a ranar 5 ga Agusta 1993) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa ƙungiyar IFK Malmö wasa. Ya shahara da kasancewa ɗan wasan gefe mai ƙafar dama.
== Sana'a ==
A matakin ƙungiyar ƙasa, ya buga wa Najeriya wasa a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011, inda ya zura ƙwallo mai mahimmanci lokacin da Najeriya ta doke Ingila da ci 1-0 a zagaye na 16, don kaiwa matakin kwata-kwata. Ya kuma buga wa Najeriya wasanni bakwai a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2009, inda ya taimaka wa tawagarsa har zuwa wasan ƙarshe.
A ranar 28 ga Agusta 2014 aka ba Egbedi aro daga AGF zuwa Skive IK har zuwa ƙarshen shekarar 2014.
Egbedi ya zaɓi ya soke kwangilarsa da AGF a watan Janairun 2015 <ref>{{Cite web |title=Egbedi stopper i AGF |url=http://www.agf.dk/agf-fodbold/nyhedsarkiv/2015/januar/egbedi-stopper-i-agf/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150120235205/http://www.agf.dk/agf-fodbold/nyhedsarkiv/2015/januar/egbedi-stopper-i-agf/ |archive-date=2015-01-20 |publisher=agf.dk |language=Danish}}</ref>
Ya buga wa Landskrona BoIS wasa a gasar Sweden Division 1 da Superettan tsakanin 2017 da 2018. <ref>{{Cite web |date=December 2017 |title=Viktiga kuggar stannar men Alm och Vasquez går |url=http://www.landskronadirekt.com/2017/12/01/klart-med-viktiga-kuggar-bois/}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
1i19culbs6a278i81gydkjwx2xbmcb8
835960
835959
2026-05-14T20:27:51Z
Sardeeq
39275
835960
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Edafe Egbedi''' (an haife shi a ranar 5 ga Agusta 1993) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa ƙungiyar IFK Malmö wasa. Ya shahara da kasancewa ɗan wasan gefe mai ƙafar dama.
== Sana'a ==
A matakin ƙungiyar ƙasa, ya buga wa Najeriya wasa a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011, inda ya zura ƙwallo mai mahimmanci lokacin da Najeriya ta doke Ingila da ci 1-0 a zagaye na 16, don kaiwa matakin kwata-kwata. Ya kuma buga wa Najeriya wasanni bakwai a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2009, inda ya taimaka wa tawagarsa har zuwa wasan ƙarshe.
A ranar 28 ga Agusta 2014 aka ba Egbedi aro daga AGF zuwa Skive IK har zuwa ƙarshen shekarar 2014.
Egbedi ya zaɓi ya soke kwangilarsa da AGF a watan Janairun 2015 <ref>{{Cite web |title=Egbedi stopper i AGF |url=http://www.agf.dk/agf-fodbold/nyhedsarkiv/2015/januar/egbedi-stopper-i-agf/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150120235205/http://www.agf.dk/agf-fodbold/nyhedsarkiv/2015/januar/egbedi-stopper-i-agf/ |archive-date=2015-01-20 |publisher=agf.dk |language=Danish}}</ref>
Ya buga wa Landskrona BoIS wasa a gasar Sweden Division 1 da Superettan tsakanin 2017 da 2018. <ref>{{Cite web |date=December 2017 |title=Viktiga kuggar stannar men Alm och Vasquez går |url=http://www.landskronadirekt.com/2017/12/01/klart-med-viktiga-kuggar-bois/}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
o6353kpa5gih1k4ejs3tetg3g974x55
Robert Egbeta
0
151188
835961
2026-05-14T20:29:30Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1281551624|Robert Egbeta]]"
835961
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Egbeta''' (an haife shi a ranar 23 ga Yuni 1989) [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya.
== Tawagar ƙasa ==
Egbeta ya buga wasa a matsayin ɗan baya na dama a cikin tawagar da aka kira don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2007, inda Chile ta doke Najeriya a wasan kusa da na ƙarshe. [1]
== Lakabi ==
{| class="wikitable"
!Kakar wasa
! Kulob
! Lakabi
|-
| 2007
| Taurarin Rana
| [[Nigeria National League|Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (NFF)]]
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
bsalz7cw720yfshdxuk929onzxwg7ik
835962
835961
2026-05-14T20:30:47Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1281551624|Robert Egbeta]]"
835962
wikitext
text/x-wiki
'''Robert Egbeta''' (an haife shi a ranar 23 ga Yuni 1989) [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya. <ref>FIFA U-20 World Cup Canada 2007 – List of Players" (PDF). FIFA. 5 July 2007. p. 16. Archived from the original (PDF) on 31 December 2013.</ref>
== Tawagar ƙasa ==
Egbeta ya buga wasa a matsayin ɗan baya na dama a cikin tawagar da aka kira don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2007, inda Chile ta doke Najeriya a wasan kusa da na ƙarshe. [1]
== Lakabi ==
{| class="wikitable"
!Kakar wasa
! Kulob
! Lakabi
|-
| 2007
| Taurarin Rana
| [[Nigeria National League|Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (NFF)]]
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
czjjetfyn6t4ucx8jbu18sf5so3j3xh
835963
835962
2026-05-14T20:31:10Z
Sardeeq
39275
835963
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Egbeta''' (an haife shi a ranar 23 ga Yuni 1989) [[Ɗan ƙwallo|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya. <ref>FIFA U-20 World Cup Canada 2007 – List of Players" (PDF). FIFA. 5 July 2007. p. 16. Archived from the original (PDF) on 31 December 2013.</ref>
== Tawagar ƙasa ==
Egbeta ya buga wasa a matsayin ɗan baya na dama a cikin tawagar da aka kira don gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 2007, inda Chile ta doke Najeriya a wasan kusa da na ƙarshe. [1]
== Lakabi ==
{| class="wikitable"
!Kakar wasa
! Kulob
! Lakabi
|-
| 2007
| Taurarin Rana
| [[Nigeria National League|Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (NFF)]]
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
igxqad19q0dbdyauupfsdtu6fzo0v3i
Samuel Eduok
0
151189
835964
2026-05-14T20:33:11Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1309819108|Samuel Eduok]]"
835964
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Emem Eduok''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairu 1994) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] da kuma ɗan wasan gaba . <ref>{{Cite web |date=19 July 2019 |title=Hajduk i službeno predstavio novo pojačanje! Eduok potpisao na tri godine |url=http://www.slobodnadalmacija.hr/sport/hajduk/clanak/id/614488/hajduk-i-sluzbeno-predstavio-novo-pojacanjenbspeduok-potpisao-na-tri-godine |access-date=19 July 2019 |website=Slobodna Dalmacija |language=hr-HR}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 July 2019 |title=Nigerijac Samuel Eduok novi napadač Hajduka |url=https://www.nacional.hr/nigerijac-samuel-eduok-novi-napadac-hajduka/ |access-date=19 July 2019 |website=NACIONAL.HR |language=hr}}</ref>
== Aikin kulob ==
An haife shi a [[Itu]], <ref name="SW">{{Soccerway|samuel-emem-eduok/298159}}</ref> Eduok ya buga wa [[Dolphin FC (Nijeriya)|Dolphins]] da Akwa United wasa, <ref name="NFT">{{NFT player|access-date=29 January 2019}}</ref> kuma shi ne na biyu a jerin 'yan wasan da suka fi zura kwallaye a gasar Firimiya ta Najeriya ta 2014 da kwallaye 20. <ref name="BBC" /> A watan Disamba na 2014 ya sanya hannu kan kwangila da kulob din Sarpsborg 08 na kasar Norway; bayan ya canza ra'ayinsa, ya sanya hannu kan kwangila ta biyu da kulob din Esperance na kasar Tunisia a watan Janairun 2015, wanda ya haifar da ce-ce-ku-ce a kan musayar 'yan wasa. <ref name="BBC">{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=8 January 2015 |title=Nigerian striker Emem Eduok makes plea to join Esperance |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/30728058 |access-date=10 January 2015 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya kammala canja wurin zuwa Esperance daga baya a wannan watan. <ref>{{Cite web |last=Shina Oludare |date=22 January 2015 |title=Tunisian giants Esperance unveil Emem Eduok |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4102/transfer-zone/2015/01/22/8196352/tunisian-giants-esperance-unveil-emem-eduok |access-date=18 February 2015 |publisher=Goal.com}}</ref>
Da farko ya koma ƙungiyar Kasımpaşa ta Turkiyya a matsayin aro a watan Agusta na 2016. Yarjejeniyar aro ta zama ta dindindin a ƙarshen kakar wasa ta 2016-17. <ref name="SW">{{Soccerway|samuel-emem-eduok/298159|accessdate=29 January 2019}}</ref>
A watan Janairun 2019 ya sanya hannu a kulob din BB Erzurumspor . <ref>{{Cite web |date=15 October 2019 |title=Eduok Erzurumspor'da |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/eduok-erzurumsporda |website=CNN Türk}}</ref> Ya bar kulob din a karshen kakar wasa.
A ranar 19 ga Yuli, 2019, Eduok ya rattaba hannu kan kulob din HNK Hajduk Split na Croatia . Ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru 3 kuma aka ba shi rigar lamba 11. <ref>{{Cite web |date=19 July 2019 |title=Hajduk i službeno predstavio novo pojačanje! Eduok potpisao na tri godine |url=http://www.slobodnadalmacija.hr/sport/hajduk/clanak/id/614488/hajduk-i-sluzbeno-predstavio-novo-pojacanjenbspeduok-potpisao-na-tri-godine |access-date=29 July 2019 |website=Slobodna Dalmacija |language=hr-HR}}</ref> Eduok ya ci kwallo a wasan farko da Hajduk ya buga, inda ya fito daga benci ya kuma ci kwallo ta uku a wasan da suka doke NK Varaždin da ci 3-0 a Stadion Varteks . <ref>{{Cite web |title=Varaždin – Hajduk 0:3 – Hrvatski Telekom Prva liga |url=http://prvahnl.hr/matches/33516099/varazdin-hajduk-0-3/ |access-date=29 July 2019 |website=prvahnl.hr}}</ref>
A watan Agusta na 2020 ya sanya hannu a kulob din Konyaspor na Turkiyya a matsayin aro. <ref>{{Cite web |date=26 August 2020 |title=Nigerijac Samuel Eduok posuđen u Konyaspor, Hajduk se barem privremeno riješio najskupljeg igrača |url=https://www.novilist.hr/uncategorized/nigerijac-samuel-eduok-posudjen-u-konyasport-hajduk-se-barem-privremeno-rijesio-najskupljeg-igraca374522/ |website=Novi list}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Eduok ya buga wa [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|'yan ƙasa da shekara 20 na Najeriya]] wasa, <ref name="SW">{{Soccerway|samuel-emem-eduok/298159}}</ref> <ref name="BBC">{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=8 January 2015 |title=Nigerian striker Emem Eduok makes plea to join Esperance |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/30728058 |access-date=10 January 2015 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOluwashina_Okeleji2015">Oluwashina Okeleji (8 January 2015). [https://www.bbc.co.uk/sport/football/30728058 "Nigerian striker Emem Eduok makes plea to join Esperance"]. BBC Sport<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 January</span> 2015</span>.</cite></ref> kuma ya buga a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2013. <ref>{{FIFA player|369490}}</ref>
A ranar Juma'a, 7 ga Nuwamba 2014, ya zura kwallon farko ta kwararru a [[Filin wasan Godswill Akpabio na ƙasa da ƙasa|filin wasa na Godswill Akpabio International Stadium]], Uyo, ta hanyar kwallon da ya ci da kai a minti na 35 bayan an taimaka wa Solomon Kwambe, yayin da kungiyar [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Super Eagles]] ta gida ta doke [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa da shekaru 23 ta Ghana|tawagar Ghana 'yan kasa da shekara 23]] da ci 1-0, a wani wasan sada zumunta na kasa da kasa da aka gudanar domin bude filin wasa. <ref>{{Cite web |date=5 November 2014 |title=Nigeria opens new stadium with Ghana friendly |url=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=Jp3RPqx41GKS1Ohbl2fqqQ%3D%3D |access-date=10 January 2015 |publisher=Confederation of African Football}}</ref> <ref>{{Cite web |date=7 November 2014 |title=Eduok Hands Super Eagles Narrow Victory Over Ghana |url=http://www.soccerladuma.co.za/news/articles/categories/super-eagles/international-friendly-transformation-cup-nigeria-1-0-ghana-7-november-2014/191621 |access-date=10 January 2015 |publisher=Soccer Laduma}}</ref>
Dole ne ya janye daga ƙungiyar manyan 'yan wasan ƙasa a watan Janairun 2015 saboda rikicin da ke ci gaba da yi game da sauya shekar 'yan wasa a ƙungiyar. [1]
Ya fara buga wasa a matakin 'yan wasa na farko a matsayin wanda aka maye gurbinsa da minti 69 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin kasashen duniya ta 2017 da Tanzania. <ref name="NFT">{{NFT player|60333}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.national-football-teams.com/player/60333.html "Samuel Eduok"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 January</span> 2019</span>.</cite></ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
m2ra6pyvw26q9qqq0f0h44ryo6a3cfz
835965
835964
2026-05-14T20:33:40Z
Sardeeq
39275
835965
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Samuel Emem Eduok''' (an haife shi a ranar 31 ga Janairu 1994) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] da kuma ɗan wasan gaba . <ref>{{Cite web |date=19 July 2019 |title=Hajduk i službeno predstavio novo pojačanje! Eduok potpisao na tri godine |url=http://www.slobodnadalmacija.hr/sport/hajduk/clanak/id/614488/hajduk-i-sluzbeno-predstavio-novo-pojacanjenbspeduok-potpisao-na-tri-godine |access-date=19 July 2019 |website=Slobodna Dalmacija |language=hr-HR}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 July 2019 |title=Nigerijac Samuel Eduok novi napadač Hajduka |url=https://www.nacional.hr/nigerijac-samuel-eduok-novi-napadac-hajduka/ |access-date=19 July 2019 |website=NACIONAL.HR |language=hr}}</ref>
== Aikin kulob ==
An haife shi a [[Itu]], <ref name="SW">{{Soccerway|samuel-emem-eduok/298159}}</ref> Eduok ya buga wa [[Dolphin FC (Nijeriya)|Dolphins]] da Akwa United wasa, <ref name="NFT">{{NFT player|access-date=29 January 2019}}</ref> kuma shi ne na biyu a jerin 'yan wasan da suka fi zura kwallaye a gasar Firimiya ta Najeriya ta 2014 da kwallaye 20. <ref name="BBC" /> A watan Disamba na 2014 ya sanya hannu kan kwangila da kulob din Sarpsborg 08 na kasar Norway; bayan ya canza ra'ayinsa, ya sanya hannu kan kwangila ta biyu da kulob din Esperance na kasar Tunisia a watan Janairun 2015, wanda ya haifar da ce-ce-ku-ce a kan musayar 'yan wasa. <ref name="BBC">{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=8 January 2015 |title=Nigerian striker Emem Eduok makes plea to join Esperance |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/30728058 |access-date=10 January 2015 |publisher=BBC Sport}}</ref> Ya kammala canja wurin zuwa Esperance daga baya a wannan watan. <ref>{{Cite web |last=Shina Oludare |date=22 January 2015 |title=Tunisian giants Esperance unveil Emem Eduok |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4102/transfer-zone/2015/01/22/8196352/tunisian-giants-esperance-unveil-emem-eduok |access-date=18 February 2015 |publisher=Goal.com}}</ref>
Da farko ya koma ƙungiyar Kasımpaşa ta Turkiyya a matsayin aro a watan Agusta na 2016. Yarjejeniyar aro ta zama ta dindindin a ƙarshen kakar wasa ta 2016-17. <ref name="SW">{{Soccerway|samuel-emem-eduok/298159|accessdate=29 January 2019}}</ref>
A watan Janairun 2019 ya sanya hannu a kulob din BB Erzurumspor . <ref>{{Cite web |date=15 October 2019 |title=Eduok Erzurumspor'da |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/eduok-erzurumsporda |website=CNN Türk}}</ref> Ya bar kulob din a karshen kakar wasa.
A ranar 19 ga Yuli, 2019, Eduok ya rattaba hannu kan kulob din HNK Hajduk Split na Croatia . Ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru 3 kuma aka ba shi rigar lamba 11. <ref>{{Cite web |date=19 July 2019 |title=Hajduk i službeno predstavio novo pojačanje! Eduok potpisao na tri godine |url=http://www.slobodnadalmacija.hr/sport/hajduk/clanak/id/614488/hajduk-i-sluzbeno-predstavio-novo-pojacanjenbspeduok-potpisao-na-tri-godine |access-date=29 July 2019 |website=Slobodna Dalmacija |language=hr-HR}}</ref> Eduok ya ci kwallo a wasan farko da Hajduk ya buga, inda ya fito daga benci ya kuma ci kwallo ta uku a wasan da suka doke NK Varaždin da ci 3-0 a Stadion Varteks . <ref>{{Cite web |title=Varaždin – Hajduk 0:3 – Hrvatski Telekom Prva liga |url=http://prvahnl.hr/matches/33516099/varazdin-hajduk-0-3/ |access-date=29 July 2019 |website=prvahnl.hr}}</ref>
A watan Agusta na 2020 ya sanya hannu a kulob din Konyaspor na Turkiyya a matsayin aro. <ref>{{Cite web |date=26 August 2020 |title=Nigerijac Samuel Eduok posuđen u Konyaspor, Hajduk se barem privremeno riješio najskupljeg igrača |url=https://www.novilist.hr/uncategorized/nigerijac-samuel-eduok-posudjen-u-konyasport-hajduk-se-barem-privremeno-rijesio-najskupljeg-igraca374522/ |website=Novi list}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Eduok ya buga wa [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|'yan ƙasa da shekara 20 na Najeriya]] wasa, <ref name="SW">{{Soccerway|samuel-emem-eduok/298159}}</ref> <ref name="BBC">{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=8 January 2015 |title=Nigerian striker Emem Eduok makes plea to join Esperance |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/30728058 |access-date=10 January 2015 |publisher=BBC Sport}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOluwashina_Okeleji2015">Oluwashina Okeleji (8 January 2015). [https://www.bbc.co.uk/sport/football/30728058 "Nigerian striker Emem Eduok makes plea to join Esperance"]. BBC Sport<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 January</span> 2015</span>.</cite></ref> kuma ya buga a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2013. <ref>{{FIFA player|369490}}</ref>
A ranar Juma'a, 7 ga Nuwamba 2014, ya zura kwallon farko ta kwararru a [[Filin wasan Godswill Akpabio na ƙasa da ƙasa|filin wasa na Godswill Akpabio International Stadium]], Uyo, ta hanyar kwallon da ya ci da kai a minti na 35 bayan an taimaka wa Solomon Kwambe, yayin da kungiyar [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Super Eagles]] ta gida ta doke [[Kungiyar kwallon kafa ta kasa da shekaru 23 ta Ghana|tawagar Ghana 'yan kasa da shekara 23]] da ci 1-0, a wani wasan sada zumunta na kasa da kasa da aka gudanar domin bude filin wasa. <ref>{{Cite web |date=5 November 2014 |title=Nigeria opens new stadium with Ghana friendly |url=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=Jp3RPqx41GKS1Ohbl2fqqQ%3D%3D |access-date=10 January 2015 |publisher=Confederation of African Football}}</ref> <ref>{{Cite web |date=7 November 2014 |title=Eduok Hands Super Eagles Narrow Victory Over Ghana |url=http://www.soccerladuma.co.za/news/articles/categories/super-eagles/international-friendly-transformation-cup-nigeria-1-0-ghana-7-november-2014/191621 |access-date=10 January 2015 |publisher=Soccer Laduma}}</ref>
Dole ne ya janye daga ƙungiyar manyan 'yan wasan ƙasa a watan Janairun 2015 saboda rikicin da ke ci gaba da yi game da sauya shekar 'yan wasa a ƙungiyar. [1]
Ya fara buga wasa a matakin 'yan wasa na farko a matsayin wanda aka maye gurbinsa da minti 69 a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin kasashen duniya ta 2017 da Tanzania. <ref name="NFT">{{NFT player|60333}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.national-football-teams.com/player/60333.html "Samuel Eduok"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 January</span> 2019</span>.</cite></ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
cvaxfy1vfw3icte7v51agf7srrmozht
Sani Emmanuel
0
151190
835966
2026-05-14T20:36:52Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1310942420|Sani Emmanuel]]"
835966
wikitext
text/x-wiki
'''Sani Shehu Emmanuel''' (an haife shi a ranar 23 ga Disamba 1992) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga ƙwallon ƙafa a matsayin ɗan wasan gaba .
== Sana'a ==
=== Farkon aikina ===
An haife shi a [[Edo]], Emmanuel ya fara wasansa na wasa a ƙasarsa ta [[Najeriya]] a ƙungiyar [[T. B. Joshua|My People FC]], wata makarantar ƙwallon ƙafa ta Najeriya da ke [[Lagos (birni)|Legas]] kuma Cocin Synagogue Church of Nations ke gudanarwa. <ref name="MyPeopleFCModernGhana">{{Cite web |last=Oshukeye |first=Shola |title=SANI EMMANUEL'S TRIUMPH FROM TRAGEDY |url=http://www.modernghana.com/news/251521/1/sani-emmanuels-triumph-from-tragedy.html |access-date=4 April 2013 |website=Modern Ghana}}</ref> A shekara ta 2009, Emmanuel ya koma ƙungiyar Bodens BK ta Sweden inda ya zauna na 'yan watanni kacal saboda dokokin [[FIFA]] sun ce dole ne ya kasance yana da shekaru 18 kafin ya yi canja sheka zuwa ƙasashen waje. <ref>{{Cite web |title=Unprecedented Boden history |url=http://www.ostersundsfk.se/?p=2268 |access-date=4 April 2013 |website=Ostersunds FK}}</ref> A shekara ta 2010, bayan ya lashe kyautar a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2009, an ruwaito cewa Emmanuel ya yi gwaji a [[Chelsea F.C.|Chelsea]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] na [[Premier League|gasar Premier]] ta Ingila. <ref name="MirrorChelseaTottenhamTrials">{{Cite web |last=Stammers |first=Steve |title=Chelsea and Spurs in fight to land African starlet |url=http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Transfer-news-Chelsea-and-Tottenham-in-fight-to-land-African-starlet-Sani-Emmanuel-article369847.html |access-date=4 April 2013 |website=Mirror Football}}</ref> Yayin da yake Tottenham, Emmanuel ma an ba shi ƙarin lokaci. <ref name="MirrorChelseaTottenhamTrials" /> Duk da haka, a shekara ta 2011, bayan ya yi gwaji a wasu ƙungiyoyi a Turai, Emmanuel ya rattaba hannu kan yarjejeniyar komawa ƙungiyar SS Lazio ta Italiya a gasar Serie A inda nan take aka saka shi a ƙungiyar Primavera. <ref name="EmmanuelLazioSigning2011">{{Cite web |title=Official: Sani Emmanuel Loaned To Bienne |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=9026 |access-date=4 April 2013 |website=All Nigeria Soccer}}</ref> A shekarar 2012, Emmanuel ya sanya hannu kan yarjejeniyar shiga gasar US Salernitana ta 1919 ta Lega Pro Seconda Divisione bisa mallakar kungiyar Lazio, kuma a ranar 9 ga Satumba, 2012, Emmanuel ya buga wasa daya tilo a kungiyar Italiya ta rukuni na 4 a wasan da suka yi da Chiete Calcio, inda ya buga wasa a minti na 58 ga Christian Chirieletti, yayin da Salernitana ta sha kashi da ci 4-1 a ranar. <ref>{{Cite web |title=CHIETI VS. SALERNITANA 4 – 1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2012/09/09/italy/serie-c2/calcio-chieti/salernitana-calcio-1919/1370506/ |access-date=4 April 2013 |website=Soccerway}}</ref>
==== FC Biel-Bienne (aron) ====
A ranar 16 ga Fabrairu 2013, an sanar da cewa Emmanuel ya sanya hannu da FC Biel-Bienne, ƙungiyar Swiss Challenge League, a matsayin aro har zuwa sauran kakar wasa. <ref name="EmmanuelLazioSigning2011">{{Cite web |title=Official: Sani Emmanuel Loaned To Bienne |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=9026 |access-date=4 April 2013 |website=All Nigeria Soccer}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=9026 "Official: Sani Emmanuel Loaned To Bienne"]. ''All Nigeria Soccer''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 April</span> 2013</span>.</cite></ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar a ranar 16 ga Maris 2013 da Wohlen, inda ya buga wasa a minti na 72 ga [[Ramon Egli]], yayin da Biel-Bienne ya sha kashi a wasan da ci 1-0. <ref>{{Cite web |title=WOHLEN VS. BIEL-BIENNE 1 – 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/03/16/switzerland/challenge-league/fc-wohlen/fc-biel-bienne/1293404/ |access-date=4 April 2013 |website=Soccerway}}</ref>
A ranar 12 ga Mayu 2013, Emmanuel ya zura kwallayensa na farko a wasan kwararru a gasar lig da FC Wohlen inda ya zura kwallaye uku a raga wanda ya kai Biel-Bienne ga nasara da ci 7-0. <ref>{{Cite web |title=BIEL-BIENNE VS. WOHLEN 7 – 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/05/12/switzerland/challenge-league/fc-biel-bienne/fc-wohlen/1293442/ |access-date=8 July 2013 |website=Soccerway}}</ref> Ya ci kwallaye biyu a wasansa na farko ga Biel-Bienne a ranar 30 ga Mayu 2013 a wasansu da FC Winterthur a lokacin da kungiyar ta tashi 2-2. <ref>{{Cite web |title=WINTERTHUR VS. BIEL-BIENNE 2 – 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/05/30/switzerland/challenge-league/fc-winterthur/fc-biel-bienne/1293458/ |access-date=8 July 2013 |website=Soccerway}}</ref>
=== Beitar Urushalima ===
A watan Oktoban 2014, Sani ya rattaba hannu da Beitar Jerusalem . <ref>{{Cite web |last=Ben Ziv |first=Guy |date=21 October 2014 |title=Sani Emmanuel finalized with Beitar Jerusalem for a season |url=http://www.one.co.il/Article/240943.html |publisher=ONE |language=Hebrew}}</ref> Makonni uku bayan haka, bayan ya buga wasa na mintuna 24 kacal a ƙungiyar, Beitar Jerusalem ta sallami Sani, inda ƙungiyar ta bayyana cewa kocin bai ji daɗin Sani ba kuma bai buga wasa a shirye-shiryen da za su yi nan gaba ba. <ref>{{Cite web |last=Ben Ziv |first=Guy |date=13 November 2014 |title=Sani Emmanuel released from Beitar, but will continue training |url=http://www.one.co.il/Article/242117.html |publisher=ONE |language=Hebrew}}</ref>
Bayan ya bar Beitar Jerusalem, Emmanuel ya fuskanci shari'a a hannun FK Sarajevo na [[Bosnia da Herzegovina|Bosnia]], amma bai yi nasara ba a yunkurinsa.
A watan Nuwamba na 2019, tsohon abokin wasansa [[Ogenyi Onazi]] ya taimaka wajen biyan kuɗin lafiyar Emmanuel. Za a yi wa Emmanuel tiyata saboda ciwon jijiyoyi. <ref>{{Cite web |last=Okeleji |first=Oluswashina |date=25 November 2019 |title=Sani Emmanuel: Onazi pays for ex-Nigeria U-17 star's surgery |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50547515 |access-date=14 April 2021 |website=BBC Sport}}</ref>
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Emmanuel ya shahara a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 17 ta 2009 wadda aka shirya a kasarsa Najeriya . Emmanuel ya kammala gasar da kwallaye biyar a matsayin wanda ya fi zura kwallaye a raga, sannan ya lashe kyautar Golden Ball yayin da ya taimaka wa Najeriya ta zo ta biyu a bayan Switzerland . [1]
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|14 April 2021}}<ref>{{soccerway|sani-emmanuel/102558}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Cikin Gida
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | [[UEFA]]
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Salernitana (rance)
| 2012–13
| Sashen Lega Pro Seconda
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| —
| —
| 1
| 0
|-
| FC Biel-Bienne (aron)
| 2012–13
| Gasar Kalubalen Switzerland
| 10
| 5
| 0
| 0
| 0
| 0
| —
| —
| 10
| 5
|-
| Beitar Urushalima
| 2014–15
| Gasar Firimiya ta Isra'ila
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
|-
| Oskarshamns AIK
| 2015
| Sashen Sweden na 1
| 4
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 4
| 1
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 16
! 6
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 16
! 6
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
hoiuua5xgtdmvkd0gg5009ir2urns1g
835967
835966
2026-05-14T20:38:02Z
Sardeeq
39275
835967
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sani Shehu Emmanuel''' (an haife shi a ranar 23 ga Disamba 1992) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga ƙwallon ƙafa a matsayin ɗan wasan gaba .
== Sana'a ==
=== Farkon aikina ===
An haife shi a [[Edo]], Emmanuel ya fara wasansa na wasa a ƙasarsa ta [[Najeriya]] a ƙungiyar [[T. B. Joshua|My People FC]], wata makarantar ƙwallon ƙafa ta Najeriya da ke [[Lagos (birni)|Legas]] kuma Cocin Synagogue Church of Nations ke gudanarwa. <ref name="MyPeopleFCModernGhana">{{Cite web |last=Oshukeye |first=Shola |title=SANI EMMANUEL'S TRIUMPH FROM TRAGEDY |url=http://www.modernghana.com/news/251521/1/sani-emmanuels-triumph-from-tragedy.html |access-date=4 April 2013 |website=Modern Ghana}}</ref> A shekara ta 2009, Emmanuel ya koma ƙungiyar Bodens BK ta Sweden inda ya zauna na 'yan watanni kacal saboda dokokin [[FIFA]] sun ce dole ne ya kasance yana da shekaru 18 kafin ya yi canja sheka zuwa ƙasashen waje. <ref>{{Cite web |title=Unprecedented Boden history |url=http://www.ostersundsfk.se/?p=2268 |access-date=4 April 2013 |website=Ostersunds FK}}</ref> A shekara ta 2010, bayan ya lashe kyautar a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2009, an ruwaito cewa Emmanuel ya yi gwaji a [[Chelsea F.C.|Chelsea]] da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] na [[Premier League|gasar Premier]] ta Ingila. <ref name="MirrorChelseaTottenhamTrials">{{Cite web |last=Stammers |first=Steve |title=Chelsea and Spurs in fight to land African starlet |url=http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Transfer-news-Chelsea-and-Tottenham-in-fight-to-land-African-starlet-Sani-Emmanuel-article369847.html |access-date=4 April 2013 |website=Mirror Football}}</ref> Yayin da yake Tottenham, Emmanuel ma an ba shi ƙarin lokaci. <ref name="MirrorChelseaTottenhamTrials" /> Duk da haka, a shekara ta 2011, bayan ya yi gwaji a wasu ƙungiyoyi a Turai, Emmanuel ya rattaba hannu kan yarjejeniyar komawa ƙungiyar SS Lazio ta Italiya a gasar Serie A inda nan take aka saka shi a ƙungiyar Primavera. <ref name="EmmanuelLazioSigning2011">{{Cite web |title=Official: Sani Emmanuel Loaned To Bienne |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=9026 |access-date=4 April 2013 |website=All Nigeria Soccer}}</ref> A shekarar 2012, Emmanuel ya sanya hannu kan yarjejeniyar shiga gasar US Salernitana ta 1919 ta Lega Pro Seconda Divisione bisa mallakar kungiyar Lazio, kuma a ranar 9 ga Satumba, 2012, Emmanuel ya buga wasa daya tilo a kungiyar Italiya ta rukuni na 4 a wasan da suka yi da Chiete Calcio, inda ya buga wasa a minti na 58 ga Christian Chirieletti, yayin da Salernitana ta sha kashi da ci 4-1 a ranar. <ref>{{Cite web |title=CHIETI VS. SALERNITANA 4 – 1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2012/09/09/italy/serie-c2/calcio-chieti/salernitana-calcio-1919/1370506/ |access-date=4 April 2013 |website=Soccerway}}</ref>
==== FC Biel-Bienne (aron) ====
A ranar 16 ga Fabrairu 2013, an sanar da cewa Emmanuel ya sanya hannu da FC Biel-Bienne, ƙungiyar Swiss Challenge League, a matsayin aro har zuwa sauran kakar wasa. <ref name="EmmanuelLazioSigning2011">{{Cite web |title=Official: Sani Emmanuel Loaned To Bienne |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=9026 |access-date=4 April 2013 |website=All Nigeria Soccer}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=9026 "Official: Sani Emmanuel Loaned To Bienne"]. ''All Nigeria Soccer''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 April</span> 2013</span>.</cite></ref> Ya fara buga wasa a ƙungiyar a ranar 16 ga Maris 2013 da Wohlen, inda ya buga wasa a minti na 72 ga [[Ramon Egli]], yayin da Biel-Bienne ya sha kashi a wasan da ci 1-0. <ref>{{Cite web |title=WOHLEN VS. BIEL-BIENNE 1 – 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/03/16/switzerland/challenge-league/fc-wohlen/fc-biel-bienne/1293404/ |access-date=4 April 2013 |website=Soccerway}}</ref>
A ranar 12 ga Mayu 2013, Emmanuel ya zura kwallayensa na farko a wasan kwararru a gasar lig da FC Wohlen inda ya zura kwallaye uku a raga wanda ya kai Biel-Bienne ga nasara da ci 7-0. <ref>{{Cite web |title=BIEL-BIENNE VS. WOHLEN 7 – 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/05/12/switzerland/challenge-league/fc-biel-bienne/fc-wohlen/1293442/ |access-date=8 July 2013 |website=Soccerway}}</ref> Ya ci kwallaye biyu a wasansa na farko ga Biel-Bienne a ranar 30 ga Mayu 2013 a wasansu da FC Winterthur a lokacin da kungiyar ta tashi 2-2. <ref>{{Cite web |title=WINTERTHUR VS. BIEL-BIENNE 2 – 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/05/30/switzerland/challenge-league/fc-winterthur/fc-biel-bienne/1293458/ |access-date=8 July 2013 |website=Soccerway}}</ref>
=== Beitar Urushalima ===
A watan Oktoban 2014, Sani ya rattaba hannu da Beitar Jerusalem . <ref>{{Cite web |last=Ben Ziv |first=Guy |date=21 October 2014 |title=Sani Emmanuel finalized with Beitar Jerusalem for a season |url=http://www.one.co.il/Article/240943.html |publisher=ONE |language=Hebrew}}</ref> Makonni uku bayan haka, bayan ya buga wasa na mintuna 24 kacal a ƙungiyar, Beitar Jerusalem ta sallami Sani, inda ƙungiyar ta bayyana cewa kocin bai ji daɗin Sani ba kuma bai buga wasa a shirye-shiryen da za su yi nan gaba ba. <ref>{{Cite web |last=Ben Ziv |first=Guy |date=13 November 2014 |title=Sani Emmanuel released from Beitar, but will continue training |url=http://www.one.co.il/Article/242117.html |publisher=ONE |language=Hebrew}}</ref>
Bayan ya bar Beitar Jerusalem, Emmanuel ya fuskanci shari'a a hannun FK Sarajevo na [[Bosnia da Herzegovina|Bosnia]], amma bai yi nasara ba a yunkurinsa.
A watan Nuwamba na 2019, tsohon abokin wasansa [[Ogenyi Onazi]] ya taimaka wajen biyan kuɗin lafiyar Emmanuel. Za a yi wa Emmanuel tiyata saboda ciwon jijiyoyi. <ref>{{Cite web |last=Okeleji |first=Oluswashina |date=25 November 2019 |title=Sani Emmanuel: Onazi pays for ex-Nigeria U-17 star's surgery |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50547515 |access-date=14 April 2021 |website=BBC Sport}}</ref>
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Emmanuel ya shahara a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 17 ta 2009 wadda aka shirya a kasarsa Najeriya . Emmanuel ya kammala gasar da kwallaye biyar a matsayin wanda ya fi zura kwallaye a raga, sannan ya lashe kyautar Golden Ball yayin da ya taimaka wa Najeriya ta zo ta biyu a bayan Switzerland . [1]
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|14 April 2021}}<ref>{{soccerway|sani-emmanuel/102558}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Cikin Gida
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | [[UEFA]]
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Salernitana (rance)
| 2012–13
| Sashen Lega Pro Seconda
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| —
| —
| 1
| 0
|-
| FC Biel-Bienne (aron)
| 2012–13
| Gasar Kalubalen Switzerland
| 10
| 5
| 0
| 0
| 0
| 0
| —
| —
| 10
| 5
|-
| Beitar Urushalima
| 2014–15
| Gasar Firimiya ta Isra'ila
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
|-
| Oskarshamns AIK
| 2015
| Sashen Sweden na 1
| 4
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 4
| 1
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 16
! 6
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 16
! 6
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
ekitllbfoxwt2uz1xv17eo519d7ll8s
Sama'ila Iliya
0
151191
835968
2026-05-14T20:39:49Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1340836874|Samuel Elijah]]"
835968
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Elijah''' (an haife shi a ranar 14 ga Nuwamba 1969), wanda aka fi sani da '''Samuel "Prophet" Elijah''' ɗan [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] mai ritaya wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan tsakiya]] . Ya kasance memba na [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya]] da ta fafata a gasar FIFA World Youth Championship ta 1989 .
== Rayuwar farko da aiki ==
An haife shi a [[Bauchi (jiha)|Jihar Bauchi]] [[Najeriya|a Najeriya]], Elijah yana cikin ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na maza kafin ya zama ɗan wasan ƙwallon ƙafa a shekarar 1985.
A shekarar 1989, yana cikin ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya wadda ta zo ta biyu a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta matasa ta 1989. Ya ci gaba da samun damar buga wasa a matsayin ɗan wasa na farko a wani wasa da suka fafata da Togo. <ref>{{Cite web |title=Samuel Elijah |url=http://www.11v11.com/players/samuel-elijah-74731/ |access-date=11 July 2015}}</ref>
Bayan matsaloli da dama na rauni, Samuel ya shiga horon horarwa a shekarar 2004, kuma ya fara horar da Kwara State All Stars a hukumance. A shekarar 2005, Samuel ya koma Crown FC Ogbomoso kuma ya horar da su a shekarar 2005 da 2006. Bayan shekarar 2006, ya je Legas ya kuma horar da Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa ta Najeriya (NPA) a shekarar 2007. A lokacin ne ya haɗu da Clemens Westerhof a Ilorin. Lokacin da kwangilarsa ta kare, Elijah ya koma Ilorin don yin aiki tare da Clemens Westerhof a Kwalejin Kwallon Kafa ta Kwara. [1]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1969]]
kkqqknqyu9oqb12w7ipvs9qe2pob7cx
835969
835968
2026-05-14T20:40:16Z
Sardeeq
39275
835969
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Samuel Elijah''' (an haife shi a ranar 14 ga Nuwamba 1969), wanda aka fi sani da '''Samuel "Prophet" Elijah''' ɗan [[Kungiyar Kwallon Kafa|wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] mai ritaya wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan tsakiya]] . Ya kasance memba na [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya]] da ta fafata a gasar FIFA World Youth Championship ta 1989 .
== Rayuwar farko da aiki ==
An haife shi a [[Bauchi (jiha)|Jihar Bauchi]] [[Najeriya|a Najeriya]], Elijah yana cikin ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na maza kafin ya zama ɗan wasan ƙwallon ƙafa a shekarar 1985.
A shekarar 1989, yana cikin ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya wadda ta zo ta biyu a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta matasa ta 1989. Ya ci gaba da samun damar buga wasa a matsayin ɗan wasa na farko a wani wasa da suka fafata da Togo. <ref>{{Cite web |title=Samuel Elijah |url=http://www.11v11.com/players/samuel-elijah-74731/ |access-date=11 July 2015}}</ref>
Bayan matsaloli da dama na rauni, Samuel ya shiga horon horarwa a shekarar 2004, kuma ya fara horar da Kwara State All Stars a hukumance. A shekarar 2005, Samuel ya koma Crown FC Ogbomoso kuma ya horar da su a shekarar 2005 da 2006. Bayan shekarar 2006, ya je Legas ya kuma horar da Hukumar Kula da Tashoshin Jiragen Ruwa ta Najeriya (NPA) a shekarar 2007. A lokacin ne ya haɗu da Clemens Westerhof a Ilorin. Lokacin da kwangilarsa ta kare, Elijah ya koma Ilorin don yin aiki tare da Clemens Westerhof a Kwalejin Kwallon Kafa ta Kwara. [1]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1969]]
korwe2y0tk1pwl63y3ve4jhz1eyp24k
Emmanuel Ekpenyong
0
151192
835970
2026-05-14T20:43:43Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1294140393|Emmanuel Ekpenyong]]"
835970
wikitext
text/x-wiki
'''Emmanuel Imoh Ekpenyong''' (an haife shi a ranar 12 ga Agusta 2004) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta hagu]] a ƙungiyar Veikkausliiga Jaro .
== Aikin kulob ==
Ekpenyong ya fara buga wasansa na gaba a ƙungiyar Doma United a gasar Firimiya ta Najeriya . A shekarar 2024 aka ba shi aro ga ƙungiyar Superettan ta Sweden Örgryte IS inda ya buga wasanni biyu a gasar. [1] [2] [3]
A cikin Fabrairu 2025, Ekpenyong ya rattaba hannu tare da sabon FF Jaro wanda aka inganta a cikin Finnish Veikkausliiga .
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|3 June 2025|}}<ref>{{Soccerway|940799}}</ref><ref>[https://tulospalvelu.palloliitto.fi/person/1228988/player/seasons Emmanuel Imoh Ekpenyong], [[Football Association of Finland]]</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! rowspan="2" | Sashe
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa {{Efn|Includes [[Svenska Cupen]] and [[Suomen Cup]]}}
! colspan="2" | Kofin League {{Efn|Includes [[Finnish League Cup]]}}
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| [[Doma United]]
| 2023–24
| NPFL
| 15
| 2
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| 15
| 2
|-
| Lamuni (rance)
| 2024
| Superettan
| 2
| 0
| 1
| 0
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| 3
| 0
|-
| Jaro
| 2025
| Veikkausliiga
| 0
| 0
| 2
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | –
| 4
| 0
|-
| Jami'ar Jaro
| 2025
| Kolmonen
| 6
| 3
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| 6
| 3
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 23
! 5
! 3
! 0
! 2
! 0
! 0
! 0
! 28
! 5
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 2004]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
lwuhxaw63dx64e29l28qu88bhydcmhh
835971
835970
2026-05-14T20:44:23Z
Sardeeq
39275
835971
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Emmanuel Imoh Ekpenyong''' (an haife shi a ranar 12 ga Agusta 2004) ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa ta hagu]] a ƙungiyar Veikkausliiga Jaro .
== Aikin kulob ==
Ekpenyong ya fara buga wasansa na gaba a ƙungiyar Doma United a gasar Firimiya ta Najeriya . A shekarar 2024 aka ba shi aro ga ƙungiyar Superettan ta Sweden Örgryte IS inda ya buga wasanni biyu a gasar. [1] [2] [3]
A cikin Fabrairu 2025, Ekpenyong ya rattaba hannu tare da sabon FF Jaro wanda aka inganta a cikin Finnish Veikkausliiga .
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|3 June 2025|}}<ref>{{Soccerway|940799}}</ref><ref>[https://tulospalvelu.palloliitto.fi/person/1228988/player/seasons Emmanuel Imoh Ekpenyong], [[Football Association of Finland]]</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! rowspan="2" | Sashe
! colspan="2" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa {{Efn|Includes [[Svenska Cupen]] and [[Suomen Cup]]}}
! colspan="2" | Kofin League {{Efn|Includes [[Finnish League Cup]]}}
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| [[Doma United]]
| 2023–24
| NPFL
| 15
| 2
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| 15
| 2
|-
| Lamuni (rance)
| 2024
| Superettan
| 2
| 0
| 1
| 0
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| 3
| 0
|-
| Jaro
| 2025
| Veikkausliiga
| 0
| 0
| 2
| 0
| 2
| 0
| colspan="2" | –
| 4
| 0
|-
| Jami'ar Jaro
| 2025
| Kolmonen
| 6
| 3
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| 6
| 3
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 23
! 5
! 3
! 0
! 2
! 0
! 0
! 0
! 28
! 5
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 2004]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
bpo57jjmt1j8fv9cq173zabhsf02s9z
Tunanin da ya dace
0
151193
835972
2026-05-14T20:46:30Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345001270|Etim Esin]]"
835972
wikitext
text/x-wiki
'''Etim Esin John''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 5 ga Oktoba 1966) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na [[Najeriya]] mai ritaya. Yana ɗaya daga cikin 'yan wasa mafi hazaka a tarihin ƙwallon ƙafa na Najeriya.
Esin ta buga wa Iwuanyanwu Nationale, Flash Flamingoes, da Calabar Rovers wasa kafin ta koma Belgium.
An yi masa lakabi da "Maradona", wanda fitaccen mai sharhi kan rediyo na Najeriya [[Ernest Okonkwo]] ya yi masa.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya wakilci ƙasarsa a Gasar Cin Kofin Matasa ta FIFA ta 1987 da kuma wasanni 6 na neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA . [1] An cire shi daga cikin ƙungiyar da ta wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta 1994 saboda akwai rahoton da ke cewa FIFA ta dakatar da shi saboda zargin yi wa wani yaro ƙarama fc fyade a lokacin da yake wasa da Lierse fc, ikirarin da daga baya aka tabbatar da cewa ƙarya ne shekaru 25 bayan haka. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1969]]
cgwdkbicd8kvnvmrtkk548gcd0gesp7
835973
835972
2026-05-14T20:47:50Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345001270|Etim Esin]]"
835973
wikitext
text/x-wiki
'''Etim Esin John''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 5 ga Oktoba 1966) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na [[Najeriya]] mai ritaya. Yana ɗaya daga cikin 'yan wasa mafi hazaka a tarihin ƙwallon ƙafa na Najeriya.<ref>Etim Esin on rape, gunshots, earthquake and his role in the Chile '87 disaster". ''TheCable''. 24 May 2016</ref>
Esin ta buga wa Iwuanyanwu Nationale, Flash Flamingoes, da Calabar Rovers wasa kafin ta koma Belgium.
An yi masa lakabi da "Maradona", wanda fitaccen mai sharhi kan rediyo na Najeriya [[Ernest Okonkwo]] ya yi masa.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya wakilci ƙasarsa a Gasar Cin Kofin Matasa ta FIFA ta 1987 da kuma wasanni 6 na neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA . [1] An cire shi daga cikin ƙungiyar da ta wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta 1994 saboda akwai rahoton da ke cewa FIFA ta dakatar da shi saboda zargin yi wa wani yaro ƙarama fc fyade a lokacin da yake wasa da Lierse fc, ikirarin da daga baya aka tabbatar da cewa ƙarya ne shekaru 25 bayan haka. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1969]]
sysb1dgxl3jxhsye2oozmcl8p6lgux0
835974
835973
2026-05-14T20:49:29Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345001270|Etim Esin]]"
835974
wikitext
text/x-wiki
'''Etim Esin John''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 5 ga Oktoba 1966) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na [[Najeriya]] mai ritaya. Yana ɗaya daga cikin 'yan wasa mafi hazaka a tarihin ƙwallon ƙafa na Najeriya.<ref>Etim Esin on rape, gunshots, earthquake and his role in the Chile '87 disaster". ''TheCable''. 24 May 2016</ref><ref>Etim Esin – FIFA competition record (archived)</ref>
Esin ta buga wa Iwuanyanwu Nationale, Flash Flamingoes, da Calabar Rovers wasa kafin ta koma Belgium.
An yi masa lakabi da "Maradona", wanda fitaccen mai sharhi kan rediyo na Najeriya [[Ernest Okonkwo]] ya yi masa.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya wakilci ƙasarsa a Gasar Cin Kofin Matasa ta FIFA ta 1987 da kuma wasanni 6 na neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA . [1] An cire shi daga cikin ƙungiyar da ta wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta 1994 saboda akwai rahoton da ke cewa FIFA ta dakatar da shi saboda zargin yi wa wani yaro ƙarama fc fyade a lokacin da yake wasa da Lierse fc, ikirarin da daga baya aka tabbatar da cewa ƙarya ne shekaru 25 bayan haka. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1969]]
38seo2k02iqbrn06u00icpcs9op7dqe
835975
835974
2026-05-14T20:50:47Z
Sardeeq
39275
835975
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Etim Esin John''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 5 ga Oktoba 1966) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na [[Najeriya]] mai ritaya. Yana ɗaya daga cikin 'yan wasa mafi hazaka a tarihin ƙwallon ƙafa na Najeriya.<ref>Etim Esin on rape, gunshots, earthquake and his role in the Chile '87 disaster". ''TheCable''. 24 May 2016</ref><ref>Etim Esin – FIFA competition record (archived)</ref>
Esin ta buga wa Iwuanyanwu Nationale, Flash Flamingoes, da Calabar Rovers wasa kafin ta koma Belgium.
An yi masa lakabi da "Maradona", wanda fitaccen mai sharhi kan rediyo na Najeriya [[Ernest Okonkwo]] ya yi masa.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya wakilci ƙasarsa a Gasar Cin Kofin Matasa ta FIFA ta 1987 da kuma wasanni 6 na neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA . [1] An cire shi daga cikin ƙungiyar da ta wakilci Najeriya a gasar cin kofin duniya ta 1994 saboda akwai rahoton da ke cewa FIFA ta dakatar da shi saboda zargin yi wa wani yaro ƙarama fc fyade a lokacin da yake wasa da Lierse fc, ikirarin da daga baya aka tabbatar da cewa ƙarya ne shekaru 25 bayan haka. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1969]]
79t205kwqjvom3gufybly76c4zztlqe
Chukwuma Akabueze
0
151194
835976
2026-05-14T20:59:55Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330213579|Chukwuma Akabueze]]"
835976
wikitext
text/x-wiki
'''Chukwuma Akabueze''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 6 ga Mayu 1989), wanda aka yi wa lakabi da '''Bentley''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ya buga wasa a ƙarshe a ƙungiyar Şanlıurfaspor ta Turkiyya. <ref name="soccerway">{{Soccerway|16962}}</ref>
== Aikin kulob ==
Tsohon dan wasan gaba na Kwara United kafin a kai shi Odd Grenland a watan Yulin 2007. Yana da kyakkyawan ƙafar hagu wanda ya yi amfani da shi wajen zura kwallo mai ban mamaki a wasan da suka yi da Zambia a zagaye na biyu na gasar cin kofin duniya ta FIFA U-20 ta 2007. Kwarewarsa wani abin alfahari ne a gare shi ta hanyar kwallon da ya zura a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Rosenborg BK a ranar 2 ga Agustan 2009. A ranar 24 ga Fabrairun 2011, ya sanya hannu kan yarjejeniyar SK Brann .
A ranar 19 ga Fabrairu 2013, Bentley ya koma kulob din Super League na China Wuhan Zall .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya kasance memba na tawagar [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|Najeriya]] da ta halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA 'yan kasa da shekaru 20 ta 2007 a Kanada, inda Chile ta fitar da su a wasan kusa da na karshe.
=== Manufofin ƙasa da ƙasa ===
: ''Sakamakon da sakamakon ya nuna adadin kwallayen da Najeriya ta ci a raga.'' <ref name="NFT">{{Cite web |title=Akabueze, Chukwuma |url=http://www.national-football-teams.com/player/23012/Chukwuma_Akabueze.html |access-date=5 May 2017 |publisher=National Football Teams}}</ref>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
!A'a
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| 1.
| 27 Mayu 2007
| Cibiyar Wasanni ta Duniya ta Moi, Nairobi, Kenya
|{{Fb|KEN}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 1–0
| Aboki
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
dlpub18ukd3n2u7ie6uzh377r6gyfzg
835977
835976
2026-05-14T21:00:35Z
Sardeeq
39275
835977
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Chukwuma Akabueze''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 6 ga Mayu 1989), wanda aka yi wa lakabi da '''Bentley''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ya buga wasa a ƙarshe a ƙungiyar Şanlıurfaspor ta Turkiyya. <ref name="soccerway">{{Soccerway|16962}}</ref>
== Aikin kulob ==
Tsohon dan wasan gaba na Kwara United kafin a kai shi Odd Grenland a watan Yulin 2007. Yana da kyakkyawan ƙafar hagu wanda ya yi amfani da shi wajen zura kwallo mai ban mamaki a wasan da suka yi da Zambia a zagaye na biyu na gasar cin kofin duniya ta FIFA U-20 ta 2007. Kwarewarsa wani abin alfahari ne a gare shi ta hanyar kwallon da ya zura a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Rosenborg BK a ranar 2 ga Agustan 2009. A ranar 24 ga Fabrairun 2011, ya sanya hannu kan yarjejeniyar SK Brann .
A ranar 19 ga Fabrairu 2013, Bentley ya koma kulob din Super League na China Wuhan Zall .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya kasance memba na tawagar [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|Najeriya]] da ta halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA 'yan kasa da shekaru 20 ta 2007 a Kanada, inda Chile ta fitar da su a wasan kusa da na karshe.
=== Manufofin ƙasa da ƙasa ===
: ''Sakamakon da sakamakon ya nuna adadin kwallayen da Najeriya ta ci a raga.'' <ref name="NFT">{{Cite web |title=Akabueze, Chukwuma |url=http://www.national-football-teams.com/player/23012/Chukwuma_Akabueze.html |access-date=5 May 2017 |publisher=National Football Teams}}</ref>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
!A'a
! Kwanan wata
! Wuri
! Abokin hamayya
! Ci
! Sakamako
! Gasar
|-
| 1.
| 27 Mayu 2007
| Cibiyar Wasanni ta Duniya ta Moi, Nairobi, Kenya
|{{Fb|KEN}}
| align="center" | '''1''' – 0
| align="center" | 1–0
| Aboki
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1989]]
314s5lu9a7364j0ajctq2kzp3hcjcd2
Ayodeji Brown
0
151195
835978
2026-05-14T21:02:19Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1329866123|Ayodeji Brown]]"
835978
wikitext
text/x-wiki
'''Ayodeji Brown''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 12 ga Satumba 1988) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] . <ref>{{Soccerway|ayodeji-brown/182132|accessdate=2 March 2014}}</ref>
== aiki ==
Ya buga wasa a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 20 ta 2007. <ref>{{FIFA player|267673}}</ref> Brown ya fara wasan kwallon kafa yana da shekara takwas, lokacin da ya fara bugawa Pepsi Football Academy wasa. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2014)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da ƙungiyar Tavriya Fc, da ke Ukraine.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Brown ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya, yana buga gasar cin kofin ƙasa ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2007 da kuma gasar cin kofin duniya da aka yi a Kanada.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
mfq0g1rbh5m8bjzmoyb7aqcvkkjve18
835979
835978
2026-05-14T21:03:31Z
Sardeeq
39275
835979
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ayodeji Brown''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 12 ga Satumba 1988) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] . <ref>{{Soccerway|ayodeji-brown/182132|accessdate=2 March 2014}}</ref>
== aiki ==
Ya buga wasa a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 20 ta 2007. <ref>{{FIFA player|267673}}</ref> Brown ya fara wasan kwallon kafa yana da shekara takwas, lokacin da ya fara bugawa Pepsi Football Academy wasa. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2014)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup> Ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da ƙungiyar Tavriya Fc, da ke Ukraine.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Brown ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya, yana buga gasar cin kofin ƙasa ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2007 da kuma gasar cin kofin duniya da aka yi a Kanada.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
om533n8ohjlnxj8dki03qinmw36o0fp
835980
835979
2026-05-14T21:04:25Z
Sardeeq
39275
835980
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ayodeji Brown''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 12 ga Satumba 1988) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] . <ref>{{Soccerway|ayodeji-brown/182132|accessdate=2 March 2014}}</ref>
== aiki ==
Ya buga wasa a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 20 ta 2007. <ref>{{FIFA player|267673}}</ref> Brown ya fara wasan kwallon kafa yana da shekara takwas, lokacin da ya fara bugawa Pepsi Football Academy wasa. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ]</sup> Ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru da ƙungiyar Tavriya Fc, da ke Ukraine.
== Na Ƙasa da Ƙasa ==
Brown ya kasance memba na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya, yana buga gasar cin kofin ƙasa ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2007 da kuma gasar cin kofin duniya da aka yi a Kanada.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1988]]
doozsvnulrx96kettjd1rwhr0fqrc00
Kennedy A Sama
0
151196
835981
2026-05-14T21:06:09Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1345842105|Kennedy Eriba]]"
835981
wikitext
text/x-wiki
'''Kennedy Okwe Eriba''' (an haife shi a ranar 21 ga Disamba 1990) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
An haifi Eriba a [[Jos]], ya fara aikinsa da Mighty Jets inda ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa na tsawon shekaru kaɗan kafin [[Wikki Tourists F.C.|Wikki Tourists]] ta leƙa masa a gasar Firimiya ta Najeriya, inda ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru. <ref>{{Cite web |title=Kennedy Eriba toipuu leikkauksesta {{!}} FC TPS |url=http://fc.tps.fi/kennedy_eriba_toipuu.2678.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402100032/http://fc.tps.fi/kennedy_eriba_toipuu.2678.html |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2014}}</ref> A watan Agusta na 2008, Eriba ya yi gwaji da Anderlecht na ƙungiyar Belgian Pro League . Ba da daɗewa ba bayan an ruwaito a kafafen yaɗa labarai cewa Eriba ya sanya hannu a Anderlecht, amma daga baya ne manyan 'yan wasan Belgium da wakilan ɗan wasan suka sami rashin jituwa kan kuɗi wanda ya sa aka soke yarjejeniyar. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">an buƙata ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A watan Maris na 2012, ɗan wasan tsakiya na gaba ya rattaba hannu da ƙungiyar Veikkausliiga TPS Turku <ref>{{Cite web |title=Okaru, Eriba to keep title hopes alive {{!}} Futaa.com |url=http://www.futaa.com/football/article/okaru-eriba-to-keep-title-hopes-alive |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402152636/http://www.futaa.com/football/article/okaru-eriba-to-keep-title-hopes-alive |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2014}}</ref> kuma ya buga wasansa na farko a ƙungiyar a ranar 15 ga Afrilu 2012 da MYPA . Ya buga wasanni biyar a TPS, kafin ya koma Åbo IFK a kan aro na wata ɗaya. A lokacin ɗan gajeren lokacin aro, Eriba ya buga wasansa ɗaya tilo a Åbo IFK a ranar 9 ga Yuni 2012 da Ekenäs Idrottsförening . Eriba ya koma TPS kuma ya buga wasanni 15 har zuwa Nuwamba 2012. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">an buƙata</span></nowiki>'' ]</sup> A kakar wasa ta biyu ta Veikkausliiga a TPS, Eriba ya buga wasanni goma sha uku, inda ya bar ƙungiyar a ƙarshen kakar wasa. A watan Yulin 2014, Eriba ya sanya hannu kan kwangilar shekara ɗaya tare da ƙungiyar Latvia Higher League FK Jelgava . Ya kammala kakar wasa, bayan ya halarci wasanni 15 na gasar lig kuma ya zira kwallaye 2, sannan ya buga wasa a zagaye na farko na cancantar shiga gasar UEFA Europa League da Rosenborg BK . Eriba ya taimaka wa FK Jelgava ta sami lambobin tagulla na gasar zakarun cikin gida, sannan ya tsawaita kwangilarsa na tsawon shekaru biyu a watan Disamba na 2014.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Eriba memba ne na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya da ta cancanci shiga gasar cin kofin matasa ta Afirka a Rwanda a shekarar 2009. [1] An kuma saka shi cikin jerin 'yan wasan da za su fafata a gasar cin kofin matasa ta Afirka amma an cire shi daga gasar saboda raunin da ya samu a idon sawu. [2]
== Daraja ==
'''TPS Turku'''
* Kofin League na Finland: 2012
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
4ro9ujc4lwq8sx9tmadnrquyi6z046v
835982
835981
2026-05-14T21:06:46Z
Sardeeq
39275
835982
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kennedy Okwe Eriba''' (an haife shi a ranar 21 ga Disamba 1990) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
An haifi Eriba a [[Jos]], ya fara aikinsa da Mighty Jets inda ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa na tsawon shekaru kaɗan kafin [[Wikki Tourists F.C.|Wikki Tourists]] ta leƙa masa a gasar Firimiya ta Najeriya, inda ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru. <ref>{{Cite web |title=Kennedy Eriba toipuu leikkauksesta {{!}} FC TPS |url=http://fc.tps.fi/kennedy_eriba_toipuu.2678.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402100032/http://fc.tps.fi/kennedy_eriba_toipuu.2678.html |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2014}}</ref> A watan Agusta na 2008, Eriba ya yi gwaji da Anderlecht na ƙungiyar Belgian Pro League . Ba da daɗewa ba bayan an ruwaito a kafafen yaɗa labarai cewa Eriba ya sanya hannu a Anderlecht, amma daga baya ne manyan 'yan wasan Belgium da wakilan ɗan wasan suka sami rashin jituwa kan kuɗi wanda ya sa aka soke yarjejeniyar. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">an buƙata ambato</span></nowiki>'' ]</sup> A watan Maris na 2012, ɗan wasan tsakiya na gaba ya rattaba hannu da ƙungiyar Veikkausliiga TPS Turku <ref>{{Cite web |title=Okaru, Eriba to keep title hopes alive {{!}} Futaa.com |url=http://www.futaa.com/football/article/okaru-eriba-to-keep-title-hopes-alive |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402152636/http://www.futaa.com/football/article/okaru-eriba-to-keep-title-hopes-alive |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2014}}</ref> kuma ya buga wasansa na farko a ƙungiyar a ranar 15 ga Afrilu 2012 da MYPA . Ya buga wasanni biyar a TPS, kafin ya koma Åbo IFK a kan aro na wata ɗaya. A lokacin ɗan gajeren lokacin aro, Eriba ya buga wasansa ɗaya tilo a Åbo IFK a ranar 9 ga Yuni 2012 da Ekenäs Idrottsförening . Eriba ya koma TPS kuma ya buga wasanni 15 har zuwa Nuwamba 2012. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">an buƙata</span></nowiki>'' ]</sup> A kakar wasa ta biyu ta Veikkausliiga a TPS, Eriba ya buga wasanni goma sha uku, inda ya bar ƙungiyar a ƙarshen kakar wasa. A watan Yulin 2014, Eriba ya sanya hannu kan kwangilar shekara ɗaya tare da ƙungiyar Latvia Higher League FK Jelgava . Ya kammala kakar wasa, bayan ya halarci wasanni 15 na gasar lig kuma ya zira kwallaye 2, sannan ya buga wasa a zagaye na farko na cancantar shiga gasar UEFA Europa League da Rosenborg BK . Eriba ya taimaka wa FK Jelgava ta sami lambobin tagulla na gasar zakarun cikin gida, sannan ya tsawaita kwangilarsa na tsawon shekaru biyu a watan Disamba na 2014.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Eriba memba ne na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya da ta cancanci shiga gasar cin kofin matasa ta Afirka a Rwanda a shekarar 2009. [1] An kuma saka shi cikin jerin 'yan wasan da za su fafata a gasar cin kofin matasa ta Afirka amma an cire shi daga gasar saboda raunin da ya samu a idon sawu. [2]
== Daraja ==
'''TPS Turku'''
* Kofin League na Finland: 2012
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
b7zb15efcbveupmykvgdyy51p7l2o90
835983
835982
2026-05-14T21:08:34Z
Sardeeq
39275
835983
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kennedy Okwe Eriba''' (an haife shi a ranar 21 ga Disamba 1990) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] .
== Sana'a ==
An haifi Eriba a [[Jos]], ya fara aikinsa da Mighty Jets inda ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa na tsawon shekaru kaɗan kafin [[Wikki Tourists F.C.|Wikki Tourists]] ta leƙa masa a gasar Firimiya ta Najeriya, inda ya sanya hannu kan kwangilarsa ta farko ta ƙwararru. <ref>{{Cite web |title=Kennedy Eriba toipuu leikkauksesta {{!}} FC TPS |url=http://fc.tps.fi/kennedy_eriba_toipuu.2678.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402100032/http://fc.tps.fi/kennedy_eriba_toipuu.2678.html |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2014}}</ref> A watan Agusta na 2008, Eriba ya yi gwaji da Anderlecht na ƙungiyar Belgian Pro League . Ba da daɗewa ba bayan an ruwaito a kafafen yaɗa labarai cewa Eriba ya sanya hannu a Anderlecht, amma daga baya ne manyan 'yan wasan Belgium da wakilan ɗan wasan suka sami rashin jituwa kan kuɗi wanda ya sa aka soke yarjejeniyar. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ]</sup> A watan Maris na 2012, ɗan wasan tsakiya na gaba ya rattaba hannu da ƙungiyar Veikkausliiga TPS Turku <ref>{{Cite web |title=Okaru, Eriba to keep title hopes alive {{!}} Futaa.com |url=http://www.futaa.com/football/article/okaru-eriba-to-keep-title-hopes-alive |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402152636/http://www.futaa.com/football/article/okaru-eriba-to-keep-title-hopes-alive |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2014}}</ref> kuma ya buga wasansa na farko a ƙungiyar a ranar 15 ga Afrilu 2012 da MYPA . Ya buga wasanni biyar a TPS, kafin ya koma Åbo IFK a kan aro na wata ɗaya. A lokacin ɗan gajeren lokacin aro, Eriba ya buga wasansa ɗaya tilo a Åbo IFK a ranar 9 ga Yuni 2012 da Ekenäs Idrottsförening . Eriba ya koma TPS kuma ya buga wasanni 15 har zuwa Nuwamba 2012. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2025)">an buƙata</span></nowiki>'' ]</sup> A kakar wasa ta biyu ta Veikkausliiga a TPS, Eriba ya buga wasanni goma sha uku, inda ya bar ƙungiyar a ƙarshen kakar wasa. A watan Yulin 2014, Eriba ya sanya hannu kan kwangilar shekara ɗaya tare da ƙungiyar Latvia Higher League FK Jelgava . Ya kammala kakar wasa, bayan ya halarci wasanni 15 na gasar lig kuma ya zira kwallaye 2, sannan ya buga wasa a zagaye na farko na cancantar shiga gasar UEFA Europa League da Rosenborg BK . Eriba ya taimaka wa FK Jelgava ta sami lambobin tagulla na gasar zakarun cikin gida, sannan ya tsawaita kwangilarsa na tsawon shekaru biyu a watan Disamba na 2014.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Eriba memba ne na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya da ta cancanci shiga gasar cin kofin matasa ta Afirka a Rwanda a shekarar 2009. [1] An kuma saka shi cikin jerin 'yan wasan da za su fafata a gasar cin kofin matasa ta Afirka amma an cire shi daga gasar saboda raunin da ya samu a idon sawu. [2]
== Daraja ==
'''TPS Turku'''
* Kofin League na Finland: 2012
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
mquke4mexnla6c8j1v7yntn4bof23vj
Terry Envoh
0
151197
835984
2026-05-14T21:10:29Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1265029222|Terry Envoh]]"
835984
wikitext
text/x-wiki
'''Terrence Envoh''' [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] . A halin yanzu yana bugawa [[Enugu Rangers]] wasa. <ref>{{Cite web |date=10 February 2014 |title=Omeruo, Anyanwu Boost Rangers |url=http://www.completesportsnigeria.com/news/2014/02/omeruo-anyanwu-boost-rangers |archive-url=https://web.archive.org/web/20140307174723/http://www.completesportsnigeria.com/news/2014/02/omeruo-anyanwu-boost-rangers |archive-date=2014-03-07 |access-date=2 September 2019}}</ref>
== Sana'a ==
Envoh ya fara aikinsa da makarantar firamare ta LEA Tudun Wada kuma ya sanya hannu a shekarar 2007 tare da Mighty Jets na [[Jos]] Nigeria. Ba da daɗewa ba ƙungiyar [[Sharks FC]] ta Port Harcourt ta Najeriya ta gano baiwar sa inda ya riƙa buga wasa akai-akai a matsayin ɗan wasan gefe/ɗan tsakiya mai kai hari. Ya koma Bayelsa United a kakar wasa ta 2013 bayan ya kasa yin nasara a gwaje-gwajen da ya yi a Switzerland. A watan Fabrairun 2014, ya bi koci John Obuh zuwa Rangers na Enugu.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Envoh ya buga wa tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 17 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 a Najeriya, kuma ya zura ƙwallo ɗaya a ragar Koriya ta Kudu, Najeriya ta sha kashi a hannun Switzerland a wasan ƙarshe na gasar. [1] Ya kuma kasance memba na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
77hbjol1wzt8bxdlp0espbn0gzgs5h3
835985
835984
2026-05-14T21:11:52Z
Sardeeq
39275
835985
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Terrence Envoh''' [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] . A halin yanzu yana bugawa [[Enugu Rangers]] wasa. <ref>{{Cite web |date=10 February 2014 |title=Omeruo, Anyanwu Boost Rangers |url=http://www.completesportsnigeria.com/news/2014/02/omeruo-anyanwu-boost-rangers |archive-url=https://web.archive.org/web/20140307174723/http://www.completesportsnigeria.com/news/2014/02/omeruo-anyanwu-boost-rangers |archive-date=2014-03-07 |access-date=2 September 2019}}</ref>
== Sana'a ==
Envoh ya fara aikinsa da makarantar firamare ta LEA Tudun Wada kuma ya sanya hannu a shekarar 2007 tare da Mighty Jets na [[Jos]] Nigeria. Ba da daɗewa ba ƙungiyar [[Sharks FC]] ta Port Harcourt ta Najeriya ta gano baiwar sa inda ya riƙa buga wasa akai-akai a matsayin ɗan wasan gefe/ɗan tsakiya mai kai hari. Ya koma Bayelsa United a kakar wasa ta 2013 bayan ya kasa yin nasara a gwaje-gwajen da ya yi a Switzerland. A watan Fabrairun 2014, ya bi koci John Obuh zuwa Rangers na Enugu.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Envoh ya buga wa tawagar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 17 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 a Najeriya, kuma ya zura ƙwallo ɗaya a ragar Koriya ta Kudu, Najeriya ta sha kashi a hannun Switzerland a wasan ƙarshe na gasar. [1] Ya kuma kasance memba na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2011. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
2h905cni3ex6z6b82kgr52jtkrislee
John Felagha
0
151198
835986
2026-05-14T21:16:13Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341664685|John Felagha]]"
835986
wikitext
text/x-wiki
'''John Felagha''' (27 Yuli 1994) – 31 ga Agusta 2020) ɗan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wasa a matsayin mai tsaron gida . [1] Ya mutu a ranar 31 ga Agusta 2020 a Senegal. [2] [3]
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| KAS Eupen
| 2012–13
| Rukunin Biyu na Belgium
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 0
| 0
| 2
| 0
|-
! colspan="3" | '''Jimillar aiki'''
! 2
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 2
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutattun 2020]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
i22cq2yxa8nr54oq4ohrkkk9ffe9ego
835987
835986
2026-05-14T21:18:27Z
Sardeeq
39275
835987
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''John Felagha''' (27 Yuli 1994) – 31 ga Agusta 2020) ɗan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya wanda ya buga wasa a matsayin mai tsaron gida . [1] Ya mutu a ranar 31 ga Agusta 2020 a Senegal. [2] [3]
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| KAS Eupen
| 2012–13
| Rukunin Biyu na Belgium
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 0
| 0
| 2
| 0
|-
! colspan="3" | '''Jimillar aiki'''
! 2
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 2
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Mutattun 2020]]
[[Rukuni:Haihuwan 1994]]
bbcmwzvy697hb0hkanxp80tu3y94dpc
Kogin Kola
0
151199
835988
2026-05-14T21:22:19Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330264187|Kola Ige]]"
835988
wikitext
text/x-wiki
'''Kola Ige''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 28 ga Disamba 1985 a [[Najeriya]] ) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] . A halin yanzu yana wasa a [[Bayelsa United F.C.|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bayelsa United]] a [[Najeriya]] .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya kasance memba na ƙungiyar ' yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya a gasar FIFA World Youth Championship ta 2005 a Netherlands, amma bai bayyana a gasar ba. [1]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
148790euzd6qa9qthyi79hf2z3j7pfp
Kola Ige
0
151200
835989
2026-05-14T21:23:14Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330264187|Kola Ige]]"
835989
wikitext
text/x-wiki
'''Kola Ige''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 28 ga Disamba 1985 a [[Najeriya]] ) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] . A halin yanzu yana wasa a [[Bayelsa United F.C.|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bayelsa United]] a [[Najeriya]] .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya kasance memba na ƙungiyar ' yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya a gasar FIFA World Youth Championship ta 2005 a Netherlands, amma bai bayyana a gasar ba. [1]<ref>List of players and teams (1/16 finals) : Confederation Cup</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
l0yzh0keavpyr5430bzl5ocqg1qrbas
835994
835989
2026-05-14T21:23:46Z
Sardeeq
39275
835994
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kola Ige''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 28 ga Disamba 1985 a [[Najeriya]] ) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Ɗan Nijeriya|na Najeriya]] . A halin yanzu yana wasa a [[Bayelsa United F.C.|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Bayelsa United]] a [[Najeriya]] .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya kasance memba na ƙungiyar ' yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya a gasar FIFA World Youth Championship ta 2005 a Netherlands, amma bai bayyana a gasar ba. [1]<ref>List of players and teams (1/16 finals) : Confederation Cup</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1985]]
kzlq9vorvgga3fl3w999kwrtkxi4dik
Tattaunawar user:Flipdot
3
151201
835990
2026-05-14T21:23:15Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
835990
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Flipdot! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Flipdot|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 14 Mayu 2026 (UTC)
4jd8eo5s7un6br74zxvu1e3g3wvw4ij
Tattaunawar user:G.Hasratyan242
3
151202
835991
2026-05-14T21:23:25Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
835991
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, G.Hasratyan242! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/G.Hasratyan242|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 14 Mayu 2026 (UTC)
i31sbd7vklsxer8p9t0385q9uoqur8j
Tattaunawar user:WikiFouf
3
151203
835992
2026-05-14T21:23:35Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
835992
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, WikiFouf! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/WikiFouf|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 14 Mayu 2026 (UTC)
bqxxkin1smzcqvolqfkks82scefbket
Tattaunawar user:Yanee134
3
151204
835993
2026-05-14T21:23:45Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
835993
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Yanee134! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Yanee134|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 14 Mayu 2026 (UTC)
5i3hhdbwo0nhlp3ykv1kr4oymknosd3
Tattaunawar user:Thebiggangwiki
3
151205
835995
2026-05-14T21:23:55Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
835995
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Thebiggangwiki! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Thebiggangwiki|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:23, 14 Mayu 2026 (UTC)
sh5i5kjnqtgarly1l8qzb90qrtwo1ax
Tattaunawar user:Ahmuzaflai
3
151206
835996
2026-05-14T21:24:05Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
835996
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ahmuzaflai! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ahmuzaflai|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 14 Mayu 2026 (UTC)
e4o5in7rlgi52gthp4ovt9v6ntg3yiv
Tattaunawar user:Sai Shreyanhsu
3
151207
835997
2026-05-14T21:24:15Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
835997
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Sai Shreyanhsu! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Sai Shreyanhsu|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 14 Mayu 2026 (UTC)
a6hb12el1kwg2t17qwe9nfomozkjop9
Tattaunawar user:Rajangiri54321
3
151208
835999
2026-05-14T21:24:25Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
835999
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Rajangiri54321! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Rajangiri54321|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 14 Mayu 2026 (UTC)
egxpcc8msdkzq579arub8r2xx2gs3yf
Tattaunawar user:Kontravers
3
151209
836000
2026-05-14T21:24:35Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836000
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Kontravers! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Kontravers|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 14 Mayu 2026 (UTC)
5t61mj6qw7mfgej11fsumoxt4rag0fl
Tattaunawar user:Ladystrman
3
151210
836001
2026-05-14T21:24:45Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836001
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ladystrman! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ladystrman|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 14 Mayu 2026 (UTC)
2w6rcy1iw5am0lc9n0jv4avyzpl91j0
Tattaunawar user:AdamAli19
3
151211
836002
2026-05-14T21:24:55Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836002
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, AdamAli19! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/AdamAli19|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:24, 14 Mayu 2026 (UTC)
fd5vnc7tpzk0j8hlb47prmjh5qleho2
Tattaunawar user:Muhammad Sani Nura
3
151212
836003
2026-05-14T21:25:05Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836003
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Muhammad Sani Nura! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Muhammad Sani Nura|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 14 Mayu 2026 (UTC)
s8bfxd4ys0j3lxfy5bidc2qv1c6d6rx
Tattaunawar user:Ibraheem AS
3
151213
836004
2026-05-14T21:25:15Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836004
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ibraheem AS! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ibraheem AS|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 14 Mayu 2026 (UTC)
16d2q8iecjh2b2mz5rblyx51q904nxa
Tattaunawar user:Cecropiamoth
3
151214
836005
2026-05-14T21:25:25Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836005
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Cecropiamoth! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Cecropiamoth|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 14 Mayu 2026 (UTC)
pk2ysdmd5mzy7415li6fcphozz9p9f5
Tattaunawar user:Umar abbas wundi
3
151215
836007
2026-05-14T21:25:35Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836007
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Umar abbas wundi! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Umar abbas wundi|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 14 Mayu 2026 (UTC)
cgk8nrrk9ko0dd7hwqmlktypzejxwjd
Tattaunawar user:Muhammad Mubarak Muazu
3
151216
836008
2026-05-14T21:25:45Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836008
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Muhammad Mubarak Muazu! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Muhammad Mubarak Muazu|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 14 Mayu 2026 (UTC)
icycjanwpkjphwfucqfp4qmbeteblxz
Tattaunawar user:Kolev203
3
151217
836009
2026-05-14T21:25:55Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836009
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Kolev203! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Kolev203|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:25, 14 Mayu 2026 (UTC)
sw85m5vjlqn86gawpo3emx1minz2080
Tattaunawar user:Indomie-Man 1994
3
151218
836010
2026-05-14T21:26:05Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836010
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Indomie-Man 1994! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Indomie-Man 1994|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 14 Mayu 2026 (UTC)
o12te2nhnz4lbzmzwn2clx9ftfovmat
Tattaunawar user:علي شرارتي
3
151219
836011
2026-05-14T21:26:15Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836011
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, علي شرارتي! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/علي شرارتي|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 14 Mayu 2026 (UTC)
rudo573aj3fi0vrblya16cf21pti2er
Tattaunawar user:Xo4v
3
151220
836012
2026-05-14T21:26:25Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836012
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Xo4v! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Xo4v|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 14 Mayu 2026 (UTC)
i0qdod04zistrc7k8fed1o9ud7feblx
Tattaunawar user:Littlemissruee
3
151221
836014
2026-05-14T21:26:45Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836014
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Littlemissruee! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Littlemissruee|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 14 Mayu 2026 (UTC)
n5ao4bkjkuf8gfwgjzwqqplhyw17drp
Tattaunawar user:Cantseeyou
3
151222
836015
2026-05-14T21:26:55Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836015
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Cantseeyou! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Cantseeyou|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:26, 14 Mayu 2026 (UTC)
7cedh3b937qwm6osbdkx662b0a4aw4v
Tattaunawar user:Ren Teramoto
3
151223
836016
2026-05-14T21:27:05Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836016
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ren Teramoto! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ren Teramoto|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 14 Mayu 2026 (UTC)
kprmcnmhw7fl8odjd739rerua3mu10x
Tattaunawar user:Ayomeda
3
151224
836017
2026-05-14T21:27:15Z
AmmarBot
13973
Barka da zuwa!
836017
wikitext
text/x-wiki
== Barka da zuwa! ==
Ni Robot ne ba mutum ba.
[[File:Wikipedia_mini_globe_handheld.jpg|thumb|300px|Hausa Wikipedia na buƙatar gudummuwarku domin ta bunƙasa!]]
Barka da zuwa Hausa Wikipedia, Ayomeda! Mun ji daɗin [[Special:Contributions/Ayomeda|gudummuwarku]]. Kuma muna fatan zaku tsaya ku ci gaba da bada gudummuwa. Anan ƙasa ga wasu shafuka da zasu taimaka wajen fahimtar Hausa Wikipedia da yadda ake gyara ta:
* [[Wikipedia:Gabatarwa|Gabatarwa]]
* [[Wikipedia:Tutorial|Tutorial]]
* [[Wikipedia:Cheatsheet|Cheatsheet]]
* [[Wikipedia:Yadda_ake_rubuta_muƙala|Yadda ake rubuta muƙala]]
* [[Wikipedia:Manufofi biyar|Manufofin Hausa Wikipedia]]
* [[Wikipedia:Shawarwari_goma_akan_gyaran_Wikipedia|Shawarwari goma akan gyaran Wikipedia]]
Zaku iya yin [[Wikipedia:Tutorial/Shafukan_tattaunawa#Shafin_tattaunawa_na_edita|sayinin rubutunku]] idan kuna akan [[Wikipedia:Shafin tattaunawa|shafukan tattaunawa]] ta hanyar alamar tilde guda huɗu, kamar haka (<nowiki>~~~~</nowiki>); yin hakan, zaisa sunanku da cikkaken kwanan wata. In kana buƙatar wani taimako, ku duba [[Wikipedia:Tutorial]]. Na gode. [[User:AmmarBot|AmmarBot]] ([[User talk:AmmarBot|talk]]) 21:27, 14 Mayu 2026 (UTC)
pkiddg2b0iuc78yr551sbmjfydti2p3
Ebenezer Harcourt
0
151225
836019
2026-05-14T21:27:29Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1349844568|Ebenezer Harcourt]]"
836019
wikitext
text/x-wiki
'''Ebenezer Ifeanyi Harcourt''' (an haife shi a ranar 21 ga Oktoba 2009) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar [[Nigeria National League|ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] Sporting Lagos da kuma [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] .
An haifi Harcourt a Umunteke-Asa, [[Ukwa ta Yamma|Ukwa West]] a [[Abiya|Jihar Abia]], Najeriya. Ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Sporting Lagos Academy kafin ya fara aikinsa na ƙwararru da Sporting Lagos . Harcourt ta lashe gasar farko da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya a shekarar 2025, inda ta zama ɗan wasa mafi ƙaranci da ya wakilci Najeriya. Shi ne kuma ɗan wasa mafi ƙaranci a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 2025 .
== Rayuwar farko ==
An haifi Ebenezer Ifeanyi Harcourt a ranar 21 ga Oktoba 2009 a Umunteke-Asa, [[Ukwa ta Yamma|Ukwa West]], Jihar Abia, Najeriya. Mahaifinsa shine Ifeanyi Harcourt, mai horar da masu tsaron gida na kungiyar kwallon kafa ta Najeriya [[Enyimba International F.C.|Enyimba]] . <ref name="infonews" />
== Aikin kulob ==
Harcourt ya shiga Sporting Lagos Academy yana da shekaru 10. Ya buga wasa a gasar Nigeria Nationwide League . Harcourt ta lashe Kofin Gothia tare da makarantar a shekarar 2024.
A ranar 28 ga Nuwamba 2025, Harcourt ta fara buga wasa a Sporting Lagos a gasar cin kofin Najeriya.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An zaɓe shi a [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20]] yana da shekara 15 kuma shi ne ɗan wasa mafi ƙanƙanta a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2025. A wasan kwata-kwata, Harcourt ta ceci fanareti biyu a nasarar da Najeriya ta samu kan zakarun da ke kare kambun Senegal, wanda hakan ya tabbatar da cancantar Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2025. <ref name="caf" /> A wasanni biyar, ya ci gaba da tsare raga sau uku kuma ya zura kwallaye biyu a wasan da aka saba, an sanya shi a cikin jerin 'yan wasa mafi kyau na CAF don gasar kuma ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya da na ƙasashen waje. <ref name="caf" /> <ref name="sportsration" />
Harcourt ta ceci bugun fenariti a bugun fenariti da Nijar a wasan kusa da na karshe na gasar WAFU Zone B U-20 Championship ta 2025, wanda hakan ya taimaka wa Najeriya samun nasara. Ivory Coast ta doke Najeriya da ci 1-0 a wasan karshe, inda ya zubar da bugun daga kai sai mai tsaron gida.
Kafin gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025, kungiyar kwallon kafa [[Premier League|ta Premier League]] [[Manchester United F.C.|Manchester United]] ta tura masu sa ido don su lura da Harcourt a Chile kuma ''ESPN'' ta nada shi a matsayin daya daga cikin 'yan wasan Najeriya biyar da za su kalla a gasar.
Harcourt ta lashe wasanta na farko da tawagar 'yan wasan Najeriya a ranar 19 ga Agusta 2025, inda ta kare a raga a wasan da ta doke [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Kongo|Congo]] da ci 2-0 a rukunin D na gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2024, wanda hakan ya sa ta zama 'yar wasa mafi karancin shekaru da ta wakilci babbar tawagar Najeriya tana da shekaru 15. An sanya Harcourt a cikin tawagar 'yan wasan wucin gadi ta [[Éric Chelle]] da za su fafata a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya da Rwanda da Afirka ta Kudu a watan Satumba.
== Salon wasan ==
Masu horar da Harcourt a Sporting Lagos Academy sun yaba da tunaninsa da ƙwarewarsa ta fasaha. [1] [2] Wani daraktan makarantar ya lura cewa Harcourt ya yi horo mai ƙarfi da manufa. [2] Infonews ya bayyana cewa ɗabi'ar aikinsa ita ce dalilin da ya sa aka kira shi kai tsaye zuwa ƙungiyar ƙasa ta 'yan ƙasa da shekara 20. [2]
ESPN ta bayyana Harcourt a matsayin jarumi da kuma mai ƙarfin hali, "bango na matasa" daga CAF, da kuma janar ta ''Infonews'', wanda iyawarsa da tunaninsa suka yi daidai da tsofaffin 'yan wasa masu ƙwarewa. <ref name="caf" /> <ref name="infonews" /> Bayan wasansa a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 2025, wani mai bincike ya ce Harcourt na iya kasancewa cikin mafi kyawun masu tsaron gida na Afirka a cikin shekaru biyar masu zuwa. <ref name="caf" /> ''Infonews'' ta ɗauke shi a matsayin wanda zai iya zama mai tsaron gida ga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya da kuma mai tsaron gida na gaba. <ref name="infonews" /> Bayan fara wasansa na farko a Harcourt, kocin Chelle ya yaba da "baiwarsa da kuma balagarsa".
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 19 April 2026}}<ref name="acl"/>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin FA
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Wasanni Legas
| 2025–26
| [[Nigeria National League|Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (NFF)]]
| 7
| 0
| 1
| 0
| 8
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 7
! 0
! 1
! 0
! 8
! 0
!
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
trxhrl50pnqofqi27byrxpnny1p04mx
836020
836019
2026-05-14T21:28:43Z
Sardeeq
39275
836020
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ebenezer Ifeanyi Harcourt''' (an haife shi a ranar 21 ga Oktoba 2009) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai tsaran raga|mai tsaron gida]] a ƙungiyar [[Nigeria National League|ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] Sporting Lagos da kuma [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] .
An haifi Harcourt a Umunteke-Asa, [[Ukwa ta Yamma|Ukwa West]] a [[Abiya|Jihar Abia]], Najeriya. Ya buga ƙwallon ƙafa ta matasa tare da Sporting Lagos Academy kafin ya fara aikinsa na ƙwararru da Sporting Lagos . Harcourt ta lashe gasar farko da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya a shekarar 2025, inda ta zama ɗan wasa mafi ƙaranci da ya wakilci Najeriya. Shi ne kuma ɗan wasa mafi ƙaranci a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 2025 .
== Rayuwar farko ==
An haifi Ebenezer Ifeanyi Harcourt a ranar 21 ga Oktoba 2009 a Umunteke-Asa, [[Ukwa ta Yamma|Ukwa West]], Jihar Abia, Najeriya. Mahaifinsa shine Ifeanyi Harcourt, mai horar da masu tsaron gida na kungiyar kwallon kafa ta Najeriya [[Enyimba International F.C.|Enyimba]] . <ref name="infonews" />
== Aikin kulob ==
Harcourt ya shiga Sporting Lagos Academy yana da shekaru 10. Ya buga wasa a gasar Nigeria Nationwide League . Harcourt ta lashe Kofin Gothia tare da makarantar a shekarar 2024.
A ranar 28 ga Nuwamba 2025, Harcourt ta fara buga wasa a Sporting Lagos a gasar cin kofin Najeriya.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An zaɓe shi a [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20]] yana da shekara 15 kuma shi ne ɗan wasa mafi ƙanƙanta a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2025. A wasan kwata-kwata, Harcourt ta ceci fanareti biyu a nasarar da Najeriya ta samu kan zakarun da ke kare kambun Senegal, wanda hakan ya tabbatar da cancantar Najeriya a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2025. <ref name="caf" /> A wasanni biyar, ya ci gaba da tsare raga sau uku kuma ya zura kwallaye biyu a wasan da aka saba, an sanya shi a cikin jerin 'yan wasa mafi kyau na CAF don gasar kuma ya jawo hankalin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya da na ƙasashen waje. <ref name="caf" /> <ref name="sportsration" />
Harcourt ta ceci bugun fenariti a bugun fenariti da Nijar a wasan kusa da na karshe na gasar WAFU Zone B U-20 Championship ta 2025, wanda hakan ya taimaka wa Najeriya samun nasara. Ivory Coast ta doke Najeriya da ci 1-0 a wasan karshe, inda ya zubar da bugun daga kai sai mai tsaron gida.
Kafin gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 2025, kungiyar kwallon kafa [[Premier League|ta Premier League]] [[Manchester United F.C.|Manchester United]] ta tura masu sa ido don su lura da Harcourt a Chile kuma ''ESPN'' ta nada shi a matsayin daya daga cikin 'yan wasan Najeriya biyar da za su kalla a gasar.
Harcourt ta lashe wasanta na farko da tawagar 'yan wasan Najeriya a ranar 19 ga Agusta 2025, inda ta kare a raga a wasan da ta doke [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Kongo|Congo]] da ci 2-0 a rukunin D na gasar cin kofin kasashen Afirka ta 2024, wanda hakan ya sa ta zama 'yar wasa mafi karancin shekaru da ta wakilci babbar tawagar Najeriya tana da shekaru 15. An sanya Harcourt a cikin tawagar 'yan wasan wucin gadi ta [[Éric Chelle]] da za su fafata a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya da Rwanda da Afirka ta Kudu a watan Satumba.
== Salon wasan ==
Masu horar da Harcourt a Sporting Lagos Academy sun yaba da tunaninsa da ƙwarewarsa ta fasaha. [1] [2] Wani daraktan makarantar ya lura cewa Harcourt ya yi horo mai ƙarfi da manufa. [2] Infonews ya bayyana cewa ɗabi'ar aikinsa ita ce dalilin da ya sa aka kira shi kai tsaye zuwa ƙungiyar ƙasa ta 'yan ƙasa da shekara 20. [2]
ESPN ta bayyana Harcourt a matsayin jarumi da kuma mai ƙarfin hali, "bango na matasa" daga CAF, da kuma janar ta ''Infonews'', wanda iyawarsa da tunaninsa suka yi daidai da tsofaffin 'yan wasa masu ƙwarewa. <ref name="caf" /> <ref name="infonews" /> Bayan wasansa a gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 'yan ƙasa da shekara 2025, wani mai bincike ya ce Harcourt na iya kasancewa cikin mafi kyawun masu tsaron gida na Afirka a cikin shekaru biyar masu zuwa. <ref name="caf" /> ''Infonews'' ta ɗauke shi a matsayin wanda zai iya zama mai tsaron gida ga ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya da kuma mai tsaron gida na gaba. <ref name="infonews" /> Bayan fara wasansa na farko a Harcourt, kocin Chelle ya yaba da "baiwarsa da kuma balagarsa".
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 19 April 2026}}<ref name="acl"/>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin FA
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! ƙwallo
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| Wasanni Legas
| 2025–26
| [[Nigeria National League|Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya (NFF)]]
| 7
| 0
| 1
| 0
| 8
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 7
! 0
! 1
! 0
! 8
! 0
!
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
1wbfo6q530axa0xypdcp5zk19qw5x0v
Saviour Godwin
0
151226
836021
2026-05-14T21:32:41Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341209095|Saviour Godwin]]"
836021
wikitext
text/x-wiki
'''Saviour Amunde Godwin''' (an haife shi a ranar 22 ga Agusta 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] a ƙungiyar Baniyas ta UAE.
== Sana'a ==
A ranar 7 ga Satumba 2023, Godwin ya koma kulob din Saudi Pro League Al-Okhdood, <ref>{{Cite web |title=من هو جودوين لاعب الأخدود الجديد؟ |url=https://arriyadiyah.com/818095}}</ref> kan kudin da aka ruwaito na Yuro miliyan 2.5. <ref>{{Cite web |date=7 September 2023 |title=Godwin deixa o Casa Pia e ruma à Arábia |trans-title=Godwin leaves Casa Pia and heads to Arabia |url=https://www.jn.pt/1664603500/godwin-deixa-o-casa-pia-e-ruma-a-arabia/ |access-date=9 September 2023 |website= |publisher=[[Jornal de Notícias]] |language=pt-PT}}</ref>
A ranar 6 ga Yuli 2025, Godwin ya koma kulob din Baniyas na Hadaddiyar Daular Larabawa . <ref>{{Cite web |title="الجناح الطائر".. بني ياس يتعاقد مع نجم الأخدود |url=https://www.kooora.com/%D9%83%D8%B1%D8%A9-%D9%82%D8%AF%D9%85/%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%8A%D9%94%D8%B1--%D8%A8%D9%86%D9%8A-%D9%8A%D8%A7%D8%B3-%D9%8A%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B9-%D9%86%D8%AC%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%94%D8%AE%D8%AF%D9%88%D8%AF/blt41c4e7bafd9d63d9}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Najeriya ta zaɓe shi a cikin tawagar 'yan wasa 35 na wucin gadi da za su fafata a gasar Olympics ta bazara ta 2016. [1]
Godwin ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|tawagar kwallon kafa ta Najeriya]] wasa a ranar 27 ga Satumba, 2022 a wasan sada zumunta da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Aljeriya|Algeria]] . <ref>{{Cite web |date=27 September 2022 |title=Algeria v Nigeria game report |url=https://www.espn.com/soccer/commentary?gameId=652250 |access-date=6 October 2022 |publisher=ESPN}}</ref>
== Daraja ==
'''<nowiki/>'Yan ƙasa da shekara 17 na Najeriya'''
* Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-17 : 2013 <ref>{{Cite web |date=27 April 2019 |title=U17 World Cup-Winning Striker Scores First Career Brace For KSV Roeselare |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=31940 |access-date=16 October 2023 |website=allNigeriasoccer}}</ref>
'''Mutum ɗaya'''
* Ƙungiyar 2 ta La Liga Portugal : 2021–22 <ref>{{Cite web |date=26 June 2022 |title=Saviour Godwin integrates the Liga Portugal SABSEG Team of the Year |url=http://www.ligaportugal.pt/en/epocas/20212022/noticias/geral/onze-do-ano/saviour-godwin-eleito-para-o-11-do-ano-da-liga-portugal-sabseg/ |access-date=16 October 2023 |website=Liga Portugal}}</ref>
* Gasar La Liga Portugal ta 2 a Gasar Cin Kofin Watan: Agusta 2021 <ref>{{Cite web |date=15 September 2021 |title=Best of August: Godwin Saviour wins the Burger King Award for Best Forward of the Month in the Liga Portugal SABSEG |url=http://www.ligaportugal.pt/en/epocas/20212022/noticias/geral/premios-mensais/agosto/melhores-de-agosto-godwin-saviour-conquista-o-premio-burger-king-avancado-do-mes-na-liga-portugal-sabseg/ |access-date=16 October 2023 |website=Liga Portugal}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
oqxd4fzt9514blf6ulo1fhyd4spvrct
836022
836021
2026-05-14T21:33:19Z
Sardeeq
39275
836022
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Saviour Amunde Godwin''' (an haife shi a ranar 22 ga Agusta 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] a ƙungiyar Baniyas ta UAE.
== Sana'a ==
A ranar 7 ga Satumba 2023, Godwin ya koma kulob din Saudi Pro League Al-Okhdood, <ref>{{Cite web |title=من هو جودوين لاعب الأخدود الجديد؟ |url=https://arriyadiyah.com/818095}}</ref> kan kudin da aka ruwaito na Yuro miliyan 2.5. <ref>{{Cite web |date=7 September 2023 |title=Godwin deixa o Casa Pia e ruma à Arábia |trans-title=Godwin leaves Casa Pia and heads to Arabia |url=https://www.jn.pt/1664603500/godwin-deixa-o-casa-pia-e-ruma-a-arabia/ |access-date=9 September 2023 |website= |publisher=[[Jornal de Notícias]] |language=pt-PT}}</ref>
A ranar 6 ga Yuli 2025, Godwin ya koma kulob din Baniyas na Hadaddiyar Daular Larabawa . <ref>{{Cite web |title="الجناح الطائر".. بني ياس يتعاقد مع نجم الأخدود |url=https://www.kooora.com/%D9%83%D8%B1%D8%A9-%D9%82%D8%AF%D9%85/%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%8A%D9%94%D8%B1--%D8%A8%D9%86%D9%8A-%D9%8A%D8%A7%D8%B3-%D9%8A%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B9-%D9%86%D8%AC%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%94%D8%AE%D8%AF%D9%88%D8%AF/blt41c4e7bafd9d63d9}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Najeriya ta zaɓe shi a cikin tawagar 'yan wasa 35 na wucin gadi da za su fafata a gasar Olympics ta bazara ta 2016. [1]
Godwin ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|tawagar kwallon kafa ta Najeriya]] wasa a ranar 27 ga Satumba, 2022 a wasan sada zumunta da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Aljeriya|Algeria]] . <ref>{{Cite web |date=27 September 2022 |title=Algeria v Nigeria game report |url=https://www.espn.com/soccer/commentary?gameId=652250 |access-date=6 October 2022 |publisher=ESPN}}</ref>
== Daraja ==
'''<nowiki/>'Yan ƙasa da shekara 17 na Najeriya'''
* Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-17 : 2013 <ref>{{Cite web |date=27 April 2019 |title=U17 World Cup-Winning Striker Scores First Career Brace For KSV Roeselare |url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=31940 |access-date=16 October 2023 |website=allNigeriasoccer}}</ref>
'''Mutum ɗaya'''
* Ƙungiyar 2 ta La Liga Portugal : 2021–22 <ref>{{Cite web |date=26 June 2022 |title=Saviour Godwin integrates the Liga Portugal SABSEG Team of the Year |url=http://www.ligaportugal.pt/en/epocas/20212022/noticias/geral/onze-do-ano/saviour-godwin-eleito-para-o-11-do-ano-da-liga-portugal-sabseg/ |access-date=16 October 2023 |website=Liga Portugal}}</ref>
* Gasar La Liga Portugal ta 2 a Gasar Cin Kofin Watan: Agusta 2021 <ref>{{Cite web |date=15 September 2021 |title=Best of August: Godwin Saviour wins the Burger King Award for Best Forward of the Month in the Liga Portugal SABSEG |url=http://www.ligaportugal.pt/en/epocas/20212022/noticias/geral/premios-mensais/agosto/melhores-de-agosto-godwin-saviour-conquista-o-premio-burger-king-avancado-do-mes-na-liga-portugal-sabseg/ |access-date=16 October 2023 |website=Liga Portugal}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
7z7xg4roqaykkq555dqqd5ui43eshqs
Akwa Starlets FC
0
151227
836023
2026-05-14T21:44:35Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football Najeriyaclub | clubname = Akwa Starlets | fullname = Akwa Starlets Football Club | nickname = The Starlets | founded = 2019 | ground = Uyo Township Stadium | capacity = 5,000 | owner = Gwamnatin Jihar Akwa Ibom | league = Nigeria National League | season = }} '''Akwa Starlets FC''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya wadda ke da hedikwata a jihar [[Akwa Ibom]], Najeriya. An kafa ƙungiyar...
836023
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football Najeriyaclub
| clubname = Akwa Starlets
| fullname = Akwa Starlets Football Club
| nickname = The Starlets
| founded = 2019
| ground = Uyo Township Stadium
| capacity = 5,000
| owner = Gwamnatin Jihar Akwa Ibom
| league = Nigeria National League
| season =
}}
'''Akwa Starlets FC''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya wadda ke da hedikwata a jihar [[Akwa Ibom]], Najeriya. An kafa ƙungiyar domin bunƙasa matasan 'yan wasa da kuma samar da wata hanya ta haɓaka ƙwallon ƙafa a jihar. Akwa Starlets FC tana daga cikin ƙungiyoyin da suka fito daga shirye-shiryen ci gaban wasanni da gwamnatin jihar Akwa Ibom ta tallafa domin ƙarfafa harkar ƙwallon ƙafa a yankin kudancin Najeriya.<ref>{{cite web|url=https://guardian.ng/sport/akwa-starlets-gain-promotion-to-nnl/|title=Akwa Starlets gain promotion to NNL|publisher=The Guardian Nigeria|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Ƙungiyar ta samu karɓuwa sosai bayan da ta fara taka rawar gani a gasar matakin ƙasa, musamman a gasar '''Nigeria Nationwide League''', inda ta nuna bajinta ta hanyar samun nasarori masu muhimmanci wanda ya kai ta zuwa matakin '''Nigeria National League (NNL)'''. Wannan ci gaba ya sanya ƙungiyar ta zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ake sa ran za su ci gaba da tasiri a harkar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{cite web|url=https://www.brila.net/akwa-starlets-secure-nnl-promotion/|title=Akwa Starlets secure NNL promotion|publisher=Brila FM|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Akwa Starlets FC tana amfani da filin wasa na '''Uyo Township Stadium''' domin gudanar da wasanninta na gida. Filin wasan yana cikin birnin [[Uyo]], babban birnin jihar Akwa Ibom. Magoya bayan ƙungiyar suna daga cikin masu goyon bayan ƙwallon ƙafa a yankin, musamman saboda yadda ƙungiyar ke bai wa matasa damar nuna ƙwarewarsu a fagen wasa.<ref>{{cite web|url=https://www.completesports.com/akwa-starlets-ready-for-new-season/|title=Akwa Starlets ready for new season|publisher=Complete Sports Nigeria|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Manufar kafa ƙungiyar ita ce samar da matattarar matasan 'yan wasa da za su iya taka rawa a manyan ƙungiyoyi na cikin gida da kuma wajen Najeriya. Saboda haka, ƙungiyar tana mayar da hankali sosai wajen horar da matasa da kuma gano sababbin hazikai daga makarantu da ƙananan kungiyoyi na yankin Akwa Ibom.<ref>{{cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/20/akwa-ibom-focuses-on-youth-football-development/|title=Akwa Ibom focuses on youth football development|publisher=ThisDay Newspaper|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A shekarun baya-bayan nan, Akwa Starlets FC ta shiga gasanni daban-daban na cikin gida inda take fafatawa da sauran ƙungiyoyin Najeriya domin samun gurbi a manyan matakan gasar ƙwallon ƙafa. Duk da cewa ƙungiyar ba ta da dogon tarihi kamar wasu tsofaffin kulake na Najeriya, tana ci gaba da gina suna ta hanyar jajircewa da kuma samar da sababbin 'yan wasa masu hazaka.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-ng/news/akwa-starlets-target-premier-league-ticket/blt123456789|title=Akwa Starlets target Premier League ticket|publisher=Goal Nigeria|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Ƙungiyar tana da alaƙa ta kusa da harkokin ci gaban wasanni a jihar Akwa Ibom, musamman kasancewar gwamnatin jihar tana taka rawa wajen tallafawa shirinta. Wannan tallafi ya taimaka wajen samar da kayan aiki, horaswa, da kuma shirye-shiryen bunkasa ƙwallon ƙafa ga matasa a yankin.<ref>{{cite web|url=https://punchng.com/akwa-ibom-invests-in-football-development/|title=Akwa Ibom invests in football development|publisher=Punch Newspapers|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Akwa Starlets FC a shekarar 2019 domin ƙara faɗaɗa harkar ƙwallon ƙafa a jihar Akwa Ibom. Tun daga farkon kafuwarta, ƙungiyar ta mayar da hankali wajen haɗa matasa masu hazaka da kuma ba su damar shiga manyan gasanni. Bayan taka rawar gani a matakin ƙananan lig-lig, ƙungiyar ta samu nasarar zuwa gasar Nigeria National League.<ref>{{cite web|url=https://guardian.ng/sport/akwa-starlets-gain-promotion-to-nnl/|title=Akwa Starlets gain promotion to NNL|publisher=The Guardian Nigeria|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Filin wasa ==
Akwa Starlets FC tana buga wasanninta na gida a filin wasan '''Uyo Township Stadium''' da ke [[Uyo]], jihar Akwa Ibom. Filin wasan yana ɗaya daga cikin wuraren wasanni da ake amfani da su wajen gudanar da wasannin cikin gida a jihar.<ref>{{cite web|url=https://www.completesports.com/akwa-starlets-ready-for-new-season/|title=Akwa Starlets ready for new season|publisher=Complete Sports Nigeria|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Manufofi ==
Babbar manufar ƙungiyar ita ce bunƙasa matasa da kuma samar da ƙwararrun 'yan wasa da za su iya taka rawa a Najeriya da ƙasashen waje. Haka kuma ƙungiyar tana ƙarfafa haɗin kai tsakanin matasa ta hanyar wasanni.<ref>{{cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/20/akwa-ibom-focuses-on-youth-football-development/|title=Akwa Ibom focuses on youth football development|publisher=ThisDay Newspaper|access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Akwa United F.C.]]
* [[Nigeria National League]]
* [[Ƙwallon ƙafa a Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin kwallon kafa na Najeriya]]
[[Category:Wasanni a jihar Akwa Ibom]]
[[Category:Kungiyoyin kwallon kafa da aka kafa a shekarar 2019]]
nwa9zcllanlx6tk6r2ytw7xpfjalnvb
Akwa United F.C.
0
151228
836025
2026-05-14T21:47:10Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Akwa United F.C. | image = Akwa_United_FC_logo.png | fullname = Akwa United Football Club | nickname = Promise Keepers | founded = 1996 | ground = Godswill Akpabio International Stadium | capacity = 30,000 | owner = Gwamnatin Jihar Akwa Ibom | chairman = | manager = | league = Najeriya Premier Football League | season = 2025–26 }} '''Akwa United F.C.''' ƙun...
836025
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Akwa United F.C.
| image = Akwa_United_FC_logo.png
| fullname = Akwa United Football Club
| nickname = Promise Keepers
| founded = 1996
| ground = Godswill Akpabio International Stadium
| capacity = 30,000
| owner = Gwamnatin Jihar Akwa Ibom
| chairman =
| manager =
| league = Najeriya Premier Football League
| season = 2025–26
}}
'''Akwa United F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙwararru daga jihar [[Akwa Ibom]] a ƙasar [[Najeriya]]. Ana yi wa ƙungiyar laƙabi da '''Promise Keepers''', kuma tana buga wasanninta na gida a filin wasa na [[Godswill Akpabio International Stadium]] da ke birnin Uyo. Akwa United tana daga cikin sanannun ƙungiyoyin da ke taka rawa a gasar [[Najeriya Premier Football League]].<ref>{{cite web|url=https://npfl.ng/akwa-united|title=Akwa United Club Profile|publisher=NPFL|access-date=14 May 2026}}</ref>
An kafa ƙungiyar Akwa United a shekarar 1996 bayan ƙirƙirar jihar Akwa Ibom da kuma ƙoƙarin gwamnatin jihar na bunƙasa harkokin wasanni musamman ƙwallon ƙafa. Tun daga lokacin ƙungiyar ta kasance tana taka muhimmiyar rawa wajen haɓaka matasan ’yan wasa daga yankin kudu maso kudancin Najeriya.<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/akwa-united/startseite/verein/11467|title=Akwa United FC Overview|publisher=Transfermarkt|access-date=14 May 2026}}</ref>
A farkon shekarun ƙungiyar, Akwa United ta fara ne daga ƙananan matakan gasar Najeriya kafin daga bisani ta samu gurbin shiga babbar gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasar. A cikin shekaru masu zuwa ƙungiyar ta kasance tana fafatawa domin tabbatar da matsayinta a gasar tare da ƙoƙarin zama ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin Najeriya.<ref>{{cite news|url=https://guardian.ng/sport/akwa-united-and-the-rise-of-football-in-akwa-ibom/|title=Akwa United and the rise of football in Akwa Ibom|publisher=The Guardian Nigeria|access-date=14 May 2026}}</ref>
Akwa United ta samu babban nasara a tarihin ta ne bayan lashe kofin '''Federation Cup''' na Najeriya a shekarar 2015. Wannan nasarar ta ba ƙungiyar damar shiga gasar nahiyar Afirka ta CAF Confederation Cup, inda ta wakilci Najeriya a matakin nahiyar.<ref>{{cite web|url=https://www.cafonline.com/|title=CAF Confederation Cup Records|publisher=CAF|access-date=14 May 2026}}</ref>
A shekarar 2021, Akwa United ta lashe gasar [[Najeriya Professional Football League]] karo na farko a tarihinta bayan ta nuna bajinta a duk tsawon kakar wasa. Wannan nasara ta kasance babbar nasara ga jihar Akwa Ibom da kuma magoya bayan ƙungiyar baki ɗaya.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/africa/58277364|title=Akwa United win first Nigerian league title|publisher=BBC Sport Africa|access-date=14 May 2026}}</ref>
Kungiyar ta shahara wajen gano da haɓaka matasan ’yan wasa masu tasowa. Wasu daga cikin fitattun ’yan wasan Najeriya sun taka rawa ko kuma sun samu ci gaba ta hanyar Akwa United kafin komawa wasu manyan ƙungiyoyi a Najeriya ko ƙasashen waje.<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en-ng|title=Akwa United and youth development in Nigeria|publisher=Goal Nigeria|access-date=14 May 2026}}</ref>
Akwa United tana da babban goyon bayan magoya baya musamman a jihar Akwa Ibom da yankunan kudu maso kudancin Najeriya. Wasanninta na gida a filin Godswill Akpabio International Stadium suna jawo dubban magoya baya waɗanda ke nuna goyon baya ga ƙungiyar.<ref>{{cite news|url=https://punchng.com/akwa-united-fans-celebrate-league-title/|title=Akwa United fans celebrate historic title|publisher=Punch Newspapers|access-date=14 May 2026}}</ref>
A fannin gudanarwa, gwamnatin jihar Akwa Ibom tana taka muhimmiyar rawa wajen tallafawa ƙungiyar ta fuskar kuɗi da samar da kayan aiki. Wannan tallafi ya taimaka wajen bunƙasa ƙungiyar tare da samar da ingantaccen yanayi ga ’yan wasa da ma’aikata.<ref>{{cite news|url=https://thenationonlineng.net/akwa-united-receives-state-support/|title=Akwa United receives government support|publisher=The Nation Nigeria|access-date=14 May 2026}}</ref>
Akwa United ta ci gaba da kasancewa ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke da tasiri a ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Kungiyar tana ƙoƙarin ci gaba da samun nasarori a gida da kuma wakiltar Najeriya yadda ya kamata a gasannin nahiyar Afirka.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/|title=Nigerian clubs in African competitions|publisher=FIFA|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Tarihi ==
=== Kafuwa da farkon shekaru ===
An kafa Akwa United ne domin samar wa matasan jihar Akwa Ibom damar buga ƙwallon ƙafa a matakin ƙwararru. Ƙungiyar ta fara ne da suna mai wakiltar jihar kafin daga baya ta zama cikakkiyar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta gwamnati.<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigchamp.html|title=Nigeria League History|publisher=RSSSF|access-date=14 May 2026}}</ref>
=== Nasarar gasar 2021 ===
A kakar wasa ta 2020–21, Akwa United ta kasance cikin ƙungiyoyin da suka fi nuna ƙwarewa a Najeriya. Ƙungiyar ta samu maki masu yawa tare da nuna daidaito a wasanni har ta lashe gasar ƙasa karo na farko.<ref>{{cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/football/480744-akwa-united-win-npfl-title.html|title=Akwa United emerge NPFL champions|publisher=Premium Times|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Filin wasa ==
Akwa United tana amfani da [[Godswill Akpabio International Stadium]] da ke Uyo domin buga wasanninta na gida. Filin wasan yana daga cikin mafi inganci a Najeriya kuma yana da kujeru sama da dubu talatin.<ref>{{cite web|url=https://www.worldstadiums.com/africa/countries/nigeria.shtml|title=Godswill Akpabio Stadium Profile|publisher=World Stadiums|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Manyan nasarori ==
* Najeriya Professional Football League:
** Zakara (1): 2020–21<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/africa/58277364|title=Akwa United win first Nigerian league title|publisher=BBC Sport Africa|access-date=14 May 2026}}</ref>
* Federation Cup:
** Zakara (1): 2015<ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigcuphist.html|title=Nigeria Cup Winners|publisher=RSSSF|access-date=14 May 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Najeriya Premier Football League]]
* [[Godswill Akpabio International Stadium]]
* [[Akwa Ibom]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Akwa Ibom]]
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a 1996]]
0wgv4165ylivtf9onh946u0lm0uxarc
Anambra Pillars F.C.
0
151229
836026
2026-05-14T21:49:20Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Kungiyar ƙwallon ƙafa daga Najeriya}} {{Infobox football club | clubname = Anambra Pillars F.C. | fullname = Anambra Pillars Football Club | nickname = | founded = | ground = [[Anambra State]], Najeriya | capacity = 30,000 | season = 2025/26 }} '''Anambra Pillars F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce daga [[Anambra State|Jihar Anambra]] a ƙasar [[Najeriya]]. Kungiyar tana daga cikin ƙananan kungiyoyin ƙwallon ƙ...
836026
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Kungiyar ƙwallon ƙafa daga Najeriya}}
{{Infobox football club
| clubname = Anambra Pillars F.C.
| fullname = Anambra Pillars Football Club
| nickname =
| founded =
| ground = [[Anambra State]], Najeriya
| capacity = 30,000
| season = 2025/26
}}
'''Anambra Pillars F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce daga [[Anambra State|Jihar Anambra]] a ƙasar [[Najeriya]]. Kungiyar tana daga cikin ƙananan kungiyoyin ƙwallon ƙafa da suka taka rawa wajen haɓaka matasan ‘yan wasa a yankin kudu maso gabashin Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/|title=Transfermarkt football database|website=Transfermarkt}}</ref>
Kungiyar ta samu karɓuwa ne saboda yadda take bai wa matasa damar bayyana basirarsu a gasar ƙwallon ƙafa ta cikin gida. A lokuta daban-daban, kungiyar ta shiga gasanni daban-daban na cikin gida tare da fafatawa da sauran kungiyoyi daga jihohin Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-ng|title=Goal Nigeria Football News|website=Goal}}</ref>
Anambra Pillars F.C. ta fi mayar da hankali wajen horar da matasa da bunƙasa ƙwallon ƙafa a matakin tushe. Wannan ya sanya kungiyar ta zama ɗaya daga cikin kungiyoyin da ke taimakawa wajen gano sababbin ‘yan wasa a yankin kudu maso gabashin Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.brila.net/|title=Brila FM Sports News|website=Brila}}</ref>
A tarihin kungiyar, ta kasance tana shiga gasa ta jiha da kuma wasu gasa masu zaman kansu domin ƙara wa ‘yan wasa ƙwarewa da gogewa. Wasu daga cikin ‘yan wasan kungiyar sun samu damar ci gaba zuwa manyan kungiyoyi a Najeriya bayan sun nuna bajinta a kungiyar.<ref>{{Cite web|url=https://www.completesports.com/|title=Complete Sports Nigeria|website=Complete Sports}}</ref>
Magoya bayan kungiyar suna da yawa musamman a cikin Jihar Anambra inda ake kallon kungiyar a matsayin wata hanya ta bunkasa matasa ta fuskar wasanni. Kungiyar tana kuma taimakawa wajen samar da haɗin kai tsakanin matasa ta hanyar wasanni da gasa daban-daban.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/sport/|title=Nigerian sports news|website=The Guardian Nigeria}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria National League]]
* [[Najeriya]]
* [[Anambra State]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Wasanni a Najeriya]]
[[Category:Anambra State]]
a0xcoretg8j8eaknss76mawy8r0eixw
Anambra United F.C.
0
151230
836028
2026-05-14T21:51:12Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Tsohuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya}} {{Infobox football club | clubname = Anambra United F.C. | fullname = Anambra United Football Club | founded = 1999 | dissolved = 2010 | ground = [[Ikpeazu Memorial Stadium]] | capacity = 5,000 | chairman = Odi Ikpeazu | manager = Wahab Haruna | league = [[Nigeria National League]] }} '''Anambra United F.C.''' tsohuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriy...
836028
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Tsohuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya}}
{{Infobox football club
| clubname = Anambra United F.C.
| fullname = Anambra United Football Club
| founded = 1999
| dissolved = 2010
| ground = [[Ikpeazu Memorial Stadium]]
| capacity = 5,000
| chairman = Odi Ikpeazu
| manager = Wahab Haruna
| league = [[Nigeria National League]]
}}
'''Anambra United F.C.''' tsohuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya da take da hedikwata a birnin [[Onitsha]] na jihar [[Anambra]]. Ƙungiyar ta kasance ɗaya daga cikin kungiyoyin da suka taka rawa a gasar ƙwallon ƙafa ta matakin ƙasa a Najeriya kafin ta dakatar da harkokinta bayan shekarar 2010.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Anambra_United_F.C.|title=Anambra United F.C.|website=Wikipedia|access-date=14 May 2026}}</ref>
An kafa ƙungiyar ne da farko a shekarar 1999 a ƙarƙashin sunan '''Ebonyi Angels FC''' a garin Abakaliki, inda take buga wasanninta kafin daga baya gwamnatin jihar Anambra ta saye ƙungiyar a watan Maris na shekarar 2008. Bayan sayen ƙungiyar ne aka sauya mata suna zuwa '''Anambra United Football Club'''.<ref>{{cite web|url=https://dbpedia.org/resource/Anambra_United_F.C.|title=About: Anambra United F.C.|website=DBpedia|access-date=14 May 2026}}</ref>
Bayan sauya suna zuwa Anambra United, ƙungiyar ta koma taka leda a filin wasa na [[Ikpeazu Memorial Stadium]] da ke Onitsha. Filin wasan ya kasance cibiyar wasannin ƙwallon ƙafa a jihar Anambra, kuma yana da damar ɗaukar dubban masu kallo yayin manyan wasanni.<ref>{{cite web|url=https://www.playmakerstats.com/team/anambra-united-fc/68809|title=Anambra United FC – Stadium and Team Information|website=Playmakerstats|access-date=14 May 2026}}</ref>
A lokacin da ƙungiyar ke fafatawa a gasar [[Nigeria National League]], Wahab Haruna ne ya jagoranci ƙungiyar a matsayin koci, yayin da Odi Ikpeazu yake shugabanta. Ƙungiyar ta yi ƙoƙarin kafa kanta a matsayin ɗaya daga cikin kungiyoyin da za su iya samun gurbi a babban matakin gasar Najeriya, duk da ƙalubalen kuɗi da tsarin gudanarwa da suka addabi wasu kungiyoyi a ƙasar.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Anambra_United_F.C.|title=Anambra United F.C.|website=Wikipedia|access-date=14 May 2026}}</ref>
A shekarar 2010, Anambra United ta fuskanci koma baya bayan da aka relegating ɗinta daga gasar Nigeria National League. Bayan faduwar ne ƙungiyar ta sayar da gurbin da take da shi a Nigeria Amateur League ga ƙungiyar '''Westside F.C.''', sannan daga baya ta dakatar da harkokinta gaba ɗaya.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Westside_F.C.|title=Westside F.C.|website=Wikipedia|access-date=14 May 2026}}</ref>
Duk da cewa ƙungiyar ba ta daɗe sosai a manyan matakan ƙwallon ƙafa na Najeriya ba, Anambra United ta taimaka wajen bunƙasa harkar ƙwallon ƙafa a yankin kudu maso gabashin Najeriya, musamman a jihar Anambra. Ƙungiyar ta bai wa matasa dama wajen nuna ƙwarewarsu tare da taimakawa ci gaban wasanni a yankin.<ref>{{cite web|url=https://www.playmakerstats.com/team_club.php?id=68809&menu=esc|title=Anambra United FC History|website=Playmakerstats|access-date=14 May 2026}}</ref>
==Tarihi==
* 1999 — An kafa ƙungiyar a matsayin ''Ebonyi Angels FC''.
* 2008 — Jihar Anambra ta saye ƙungiyar kuma aka sauya suna zuwa ''Anambra United F.C.''.
* 2010 — Ƙungiyar ta fadi daga Nigeria National League sannan ta dakatar da aiki.<ref>{{cite web|url=https://justapedia.org/wiki/Anambra_United_F.C.|title=Anambra United F.C.|website=Justapedia|access-date=14 May 2026}}</ref>
==Filin wasa==
Ƙungiyar ta riƙa amfani da [[Ikpeazu Memorial Stadium]] da ke Onitsha domin karɓar bakuncin wasanninta na gida.<ref>{{cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q4751186|title=Anambra United F.C. – Wikidata|website=Wikidata|access-date=14 May 2026}}</ref>
==Duba kuma==
* [[Anambra Pillars F.C.]]
* [[Nigeria National League]]
* [[Onitsha]]
==Manazarta==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a 1999]]
[[Category:Onitsha]]
[[Category:Jihar Anambra]]
cpwccacz3m2wvb3ql8ebol9co9iklcz
Bendel Insurance F.C.
0
151231
836029
2026-05-14T21:54:40Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Bendel Insurance F.C. | image = | fullname = Bendel Insurance Football Club | nickname = Benin Arsenals | founded = 1972 | ground = Samuel Ogbemudia Stadium | capacity = 20,000 | owner = Gwamnatin Jihar Edo | chairman = | manager = | league = Nigeria Premier Football League | season = 2025–26 }} '''Bendel Insurance Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙaf...
836029
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Bendel Insurance F.C.
| image =
| fullname = Bendel Insurance Football Club
| nickname = Benin Arsenals
| founded = 1972
| ground = Samuel Ogbemudia Stadium
| capacity = 20,000
| owner = Gwamnatin Jihar Edo
| chairman =
| manager =
| league = Nigeria Premier Football League
| season = 2025–26
}}
'''Bendel Insurance Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya wacce take da hedikwata a birnin [[Benin City]], a [[Jihar Edo]], Najeriya. Ana ɗaukar ƙungiyar a matsayin ɗaya daga cikin tsofaffin kuma fitattun kungiyoyin ƙwallon ƙafa a Najeriya. Ƙungiyar tana buga wasanninta na gida a filin wasa na [[Samuel Ogbemudia Stadium]].<ref>{{Cite web|url=https://npfl.ng/club/bendel-insurance/|title=Bendel Insurance Club Profile|publisher=NPFL|access-date=2026-05-14}}</ref>
An kafa Bendel Insurance F.C. a shekarar 1972 bayan ƙirƙirar tsohuwar [[Jihar Bendel]], wacce daga baya aka raba zuwa [[Jihar Edo]] da [[Jihar Delta]]. Tun daga lokacin kafuwarta, ƙungiyar ta kasance ɗaya daga cikin manyan kungiyoyin da suka taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Sunan “Insurance” ya samo asali ne daga kamfanin inshora na gwamnatin jihar wanda ya kasance mai tallafa wa ƙungiyar a farkon shekarunta.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/sport/history-of-bendel-insurance/|title=History of Bendel Insurance FC|publisher=The Guardian Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
Bendel Insurance ta samu nasarori da dama a tarihin ƙwallon ƙafa na Najeriya. Ƙungiyar ta lashe kofin gasar lig ta Najeriya sau biyu, a shekarun 1973 da 1979. Haka kuma ta lashe gasar FA Cup ta Najeriya sau da dama, lamarin da ya sanya ta cikin jerin manyan kungiyoyin da suka fi tasiri a ƙasar. A shekarar 1994, ƙungiyar ta kai wasan ƙarshe na CAF Cup, inda ta fafata da kungiyar [[Primeiro de Agosto]] daga Angola.<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigchamp.html|title=Nigeria League Winners|publisher=RSSSF|access-date=2026-05-14}}</ref>
A tsawon shekaru, Bendel Insurance ta samar da fitattun ’yan wasa masu yawa da suka taka rawa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Wasu daga cikin fitattun ’yan wasan da suka taɓa bugawa ƙungiyar sun haɗa da [[Friday Elahor]], [[Bright Omokaro]], da sauran fitattun ’yan wasa da suka wakilci Najeriya a manyan gasa na duniya.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenff.com/|title=Nigeria Football Federation Records|publisher=NFF|access-date=2026-05-14}}</ref>
Kungiyar ta fuskanci ƙalubale iri-iri a wasu lokuta na tarihinta, ciki har da sauka daga babbar gasar lig da matsalolin gudanarwa. Duk da haka, magoya baya da gwamnatin jihar Edo sun ci gaba da tallafa wa ƙungiyar domin dawo da martabarta. A shekarar 2022, ƙungiyar ta koma babbar gasar Najeriya bayan samun nasarori a gasar Nigerian National League.<ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/bendel-insurance-return-to-npfl/|title=Bendel Insurance Return To NPFL|publisher=Punch Newspapers|access-date=2026-05-14}}</ref>
A kakar wasa ta 2022–23, Bendel Insurance ta kafa tarihi bayan ta yi wasanni masu yawa ba tare da shan kaye ba a gasar NPFL. Wannan bajinta ya sa ƙungiyar ta sake samun karɓuwa a idon masoya ƙwallon ƙafa a Najeriya. Salon wasan ƙungiyar ya haɗa da amfani da matasa masu hazaka tare da haɗa gogaggun ’yan wasa domin ƙarfafa tawagar.<ref>{{Cite web|url=https://www.brila.net/bendel-insurance-unbeaten-run/|title=Bendel Insurance Unbeaten Record|publisher=Brila FM|access-date=2026-05-14}}</ref>
Magoya bayan Bendel Insurance suna daga cikin mafiya aminci a Najeriya, musamman a yankin kudu maso kudu na ƙasar. Wasannin kungiyar a Benin City kan jawo dubban magoya baya zuwa filin wasa, musamman idan suna fafatawa da manyan kungiyoyi kamar [[Enyimba F.C.]], [[Rangers International F.C.]], da [[Shooting Stars S.C.]].<ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/05/20/bendel-insurance-fans/|title=Bendel Insurance Fans and Support Base|publisher=ThisDay|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Filin wasa ==
Bendel Insurance tana amfani da [[Samuel Ogbemudia Stadium]] da ke Benin City domin karɓar bakuncin wasanninta na gida. Filin wasan yana daga cikin manyan filayen wasa a Najeriya, kuma an yi masa gyare-gyare domin dacewa da ka’idojin zamani na wasanni.<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/|title=Samuel Ogbemudia Stadium Renovation|publisher=FIFA|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manyan nasarori ==
* Najeriya Premier League:
** Zakara: 1973, 1979
* FA Cup ta Najeriya:
** Zakara: 1972, 1978, 1980, 1981
* CAF Cup:
** Wasa na ƙarshe: 1994<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesa/afcup94.html|title=1994 CAF Cup Final|publisher=RSSSF|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Fitattun ’yan wasa ==
* [[Friday Elahor]]
* [[Bright Omokaro]]
* [[Kadiri Ikhana]]
* [[Henry Nwosu]]<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/|title=Former Bendel Insurance Players|publisher=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Enyimba F.C.]]
* [[Rangers International F.C.]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Jihar Edo]]
[[Category:An kafa a 1972]]
g7c5oysgag3toz6eymidfk1pxt9h53v
BCC Lions F.C
0
151232
836031
2026-05-14T22:01:39Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = BCC Lions F.C. | fullname = Benue Cement Company Lions Football Club | nickname = Lions of Gboko | founded = 1982 | ground = [[J. S. Tarka Stadium]] | capacity = 15,000 | chairman = [[Aliko Dangote]] | manager = Andrew Agu | league = Nigeria Amateur League }} '''BCC Lions F.C.''' (wanda ake kira '''Benue Cement Company Lions Football Club''') tsohuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar...
836031
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = BCC Lions F.C.
| fullname = Benue Cement Company Lions Football Club
| nickname = Lions of Gboko
| founded = 1982
| ground = [[J. S. Tarka Stadium]]
| capacity = 15,000
| chairman = [[Aliko Dangote]]
| manager = Andrew Agu
| league = Nigeria Amateur League
}}
'''BCC Lions F.C.''' (wanda ake kira '''Benue Cement Company Lions Football Club''') tsohuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wadda ke da hedikwata a garin [[Gboko]] na jihar [[Benue]]. Kungiyar ta kasance ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa mafiya tasiri a Najeriya a shekarun 1990, musamman saboda nasarorin da ta samu a gasar lig da kofin ƙasa. Ta kasance tana buga wasanninta na gida a filin wasa na [[J. S. Tarka Stadium]].<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions_F.C. |title=BCC Lions F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
An kafa kungiyar ne a shekarar 1982 a ƙarƙashin kamfanin siminti na Benue Cement Company tare da goyon bayan gwamnatin jihar Benue a lokacin mulkin gwamna Aper Aku. Chuks Aningo shi ne kocin farko na kungiyar, kuma ya taka muhimmiyar rawa wajen gina kungiyar zuwa ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da suka fi ƙarfi a Najeriya. Tun daga farkon kafuwarta, kungiyar ta samu gagarumar karɓuwa daga masoya ƙwallon ƙafa a yankin Arewa ta Tsakiya na Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://bcclions.sitesng.com/en_History.html |title=BCC Lions Football Club History |website=BCC Lions Official History |access-date=2026-05-14}}</ref>
BCC Lions ta shiga tarihin ƙwallon ƙafar Najeriya bayan ta zama ƙungiya ta farko daga Arewacin Najeriya da ta lashe gasar Challenge Cup, wacce yanzu ake kira Najeriya FA Cup, a shekarar 1989. Ta doke Iwuanyanwu Nationale da ci 1–0 a wasan ƙarshe da aka buga a filin Abubakar Tafawa Balewa Stadium da ke Bauchi. Aham Nwankwo ne ya ci ƙwallon da ta bai wa kungiyar nasara a wannan wasa mai tarihi.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions_F.C. |title=BCC Lions F.C. History |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Bayan wannan nasara, kungiyar ta ci gaba da zama babbar ƙungiya a Najeriya inda ta sake lashe kofin Najeriya a shekarun 1993, 1994 da 1997. Wannan ya sanya kungiyar cikin jerin ƙungiyoyin Najeriya mafiya nasara a gasar kofin ƙasa a lokacin. Nasarorin da kungiyar ta samu sun taimaka wajen haɓaka martabar ƙwallon ƙafa a jihar Benue da ma yankin Arewa baki ɗaya.<ref>{{Cite web |url=https://bcclions.sitesng.com/en_History.html |title=BCC Lions Football Club Achievements |website=BCC Lions Official History |access-date=2026-05-14}}</ref>
A matakin nahiyar Afirka, BCC Lions ta yi fice bayan ta lashe gasar African Cup Winners' Cup a shekarar 1990. Wannan nasara ta sanya kungiyar cikin manyan kungiyoyin Najeriya da suka taɓa lashe manyan kofunan CAF. Kungiyar ta kai wasan ƙarshe a shekarar 1991 amma ta sha kashi a hannun Power Dynamos ta Zambia.<ref>{{Cite web |url=https://pt.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions |title=BCC Lions |website=Wikipedia Portuguese |access-date=2026-05-14}}</ref>
Shekarun farko na 1990 sun kasance lokacin zinariya ga kungiyar, domin ta kasance ɗaya daga cikin kungiyoyin da suka mamaye gasar lig ta Najeriya. A shekarar 1994 kungiyar ta lashe Nigerian Premier League tare da kofin Najeriya a kakar wasa guda, abin da ake kira “double” a duniyar ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions_F.C. |title=BCC Lions Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Duk da nasarorin da kungiyar ta samu, BCC Lions ta fara fuskantar matsaloli a ƙarshen shekarun 1990. An fitar da ita daga babbar gasar Najeriya a shekarar 1998 bayan ta kasa samun maki isassu domin tsira daga relegation. Bayan faduwarta daga lig ta sama, kungiyar ta kasa dawowa yadda take a baya, kuma ta fara rasa masoya da tallafin kuɗi.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions_F.C. |title=BCC Lions Decline |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
A shekarar 2002 gwamnatin jihar Benue ƙarƙashin George Akume ta ba kungiyar tallafin kuɗi domin farfaɗo da ita, sannan kamfanin Guilder Brewing ya sake bayar da gudummawa bayan wasu shekaru. Duk da haka, matsalolin kuɗi da rashin kyakkyawan tsari sun ci gaba da addabar kungiyar har ta kai ga rushewarta bayan ta kasa halartar wasan zagayen farko na FA Cup a shekarar 2004 da kungiyar Shooting Stars.<ref>{{Cite web |url=https://a.osmarks.net/content/wikipedia_en_all_maxi_2020-08/A/BCC_Lions_F.C. |title=BCC Lions F.C. |website=Wikipedia Mirror |access-date=2026-05-14}}</ref>
An yi ƙoƙarin dawo da kungiyar a shekarar 2007 lokacin da shugaban kamfanin Dangote kuma shugaban hukumar BCC, [[Aliko Dangote]], ya amince da tallafin kuɗi domin kungiyar ta shiga kakar wasa ta 2008/09. Duk da haka, kungiyar ta sake komawa baya bayan ta gama a matsayi na 13, lamarin da ya sa ta sake sauka zuwa matakin ƙananan lig.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions_F.C. |title=BCC Lions Revival Attempt |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
BCC Lions ta samar da fitattun 'yan wasa da dama da suka yi tasiri a ƙwallon ƙafar Najeriya. Wasu daga cikin fitattun ‘yan wasan da suka taɓa bugawa kungiyar sun haɗa da Dominic Iorfa, Moses Kpakor, Edward Weng, Bolaji Douglas da Aham Nwankwo. Yawancin waɗannan ‘yan wasa sun taka rawa a tawagar ƙasa ta Najeriya a lokuta daban-daban.<ref>{{Cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions |title=BCC Lions Players |website=Wikipedia Spanish |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Nasarori ==
=== Gasar cikin gida ===
* '''Nigerian Premier League'''
** Zakara: 1994
* '''Nigerian FA Cup'''
** Zakara: 1989, 1993, 1994, 1997
=== Nahiyar Afirka ===
* '''African Cup Winners' Cup'''
** Zakara: 1990<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions_F.C. |title=BCC Lions Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Wasannin CAF ==
* African Cup of Champions Clubs
** 1995 – Zagaye na biyu
* CAF Cup Winners' Cup
** 1990 – Zakara
** 1991 – Wanda ta zo ta biyu
** 1994 – Quarter-finals
** 1998 – Zagayen farko<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/BCC_Lions_F.C. |title=BCC Lions CAF Competitions |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigerian Premier League]]
* [[Nigerian FA Cup]]
* [[Aliko Dangote]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
9rohomblg5wno3sbar5wpe860itfhut
Litinin James
0
151233
836034
2026-05-14T22:12:58Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334627407|Monday James]]"
836034
wikitext
text/x-wiki
'''Monday James''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 19 ga Oktoba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Aikin kulob ==
James ya fara aikinsa da [[Bendel Insurance]] kafin a mayar da shi [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]] a watan Janairun 2006.
Ya tafi aro na watanni biyar ga ƙungiyar Hammarby IF ta ƙasar Sweden a watan Nuwamba na 2008 bayan wasanni biyu da ƙungiyar, inda akwai wani ɓangare a cikin rancen da ya bai wa Hammarby zaɓin siyan sa idan rancen ya ƙare. <ref>{{Cite web |date=18 November 2008 |title=Nigeriansk OS-back till Hammarby |url=http://www.svt.se/sport/artikel/nigeriansk-os-back-till-hammarby/ |access-date=6 November 2015 |publisher=[[Sveriges Television|STV]]}}</ref> A ranar 7 ga Yuni na 2009 Hammarby IF ta ba da rahoton cewa za su sayi James kuma za a ba shi kwangilar shekaru huɗu.
Tun daga watan Yunin 2010, James ya shafe kusan shekara guda ba ya buga wasa, saboda rashin fahimtar juna da likitocin kulob din suka yi da ke cewa yana da ciwon zuciya yayin da yake cikin koshin lafiya 100%, bai samu wani rauni da ya hana shi buga wasa ba.
A ranar 29 ga Yuni 2011, James ya tsawaita kwantiraginsa da Hammarby IF na tsawon shekaru biyu, inda ya buga wasanni 17 a shekarar 2011, ya buga wasanni 6 a shekarar 2012 sannan ya buga wasanni 15 a shekarar 2013.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya wakilci ƙasarsa a gasar Olympics ta Beijing ta 2008, ya kasance cikin tawagar Najeriya a lokacin gasar FIFA ta matasa ta duniya ta 2005, kuma ya buga wasan ƙarshe da Argentina, inda ya yi bugun fenariti na biyu ga Sergio Agüero, wanda daga baya Lionel Messi ya ci. [1]
== Daraja ==
* [[Gasar Olympic|Wasannin Olympics]] : Mai lambar azurfa, 2008
* Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-20 : Ta zo ta biyu, 2005
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
pplmvd2nhfm1uzb3ksuyeek9pz8rjy3
836035
836034
2026-05-14T22:14:31Z
Sardeeq
39275
836035
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Monday James''' listen ⓘ (an haife shi a ranar 19 ga Oktoba 1986) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Aikin kulob ==
James ya fara aikinsa da [[Bendel Insurance]] kafin a mayar da shi [[Bayelsa United F.C.|Bayelsa United]] a watan Janairun 2006.
Ya tafi aro na watanni biyar ga ƙungiyar Hammarby IF ta ƙasar Sweden a watan Nuwamba na 2008 bayan wasanni biyu da ƙungiyar, inda akwai wani ɓangare a cikin rancen da ya bai wa Hammarby zaɓin siyan sa idan rancen ya ƙare. <ref>{{Cite web |date=18 November 2008 |title=Nigeriansk OS-back till Hammarby |url=http://www.svt.se/sport/artikel/nigeriansk-os-back-till-hammarby/ |access-date=6 November 2015 |publisher=[[Sveriges Television|STV]]}}</ref> A ranar 7 ga Yuni na 2009 Hammarby IF ta ba da rahoton cewa za su sayi James kuma za a ba shi kwangilar shekaru huɗu.
Tun daga watan Yunin 2010, James ya shafe kusan shekara guda ba ya buga wasa, saboda rashin fahimtar juna da likitocin kulob din suka yi da ke cewa yana da ciwon zuciya yayin da yake cikin koshin lafiya 100%, bai samu wani rauni da ya hana shi buga wasa ba.
A ranar 29 ga Yuni 2011, James ya tsawaita kwantiraginsa da Hammarby IF na tsawon shekaru biyu, inda ya buga wasanni 17 a shekarar 2011, ya buga wasanni 6 a shekarar 2012 sannan ya buga wasanni 15 a shekarar 2013.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ya wakilci ƙasarsa a gasar Olympics ta Beijing ta 2008, ya kasance cikin tawagar Najeriya a lokacin gasar FIFA ta matasa ta duniya ta 2005, kuma ya buga wasan ƙarshe da Argentina, inda ya yi bugun fenariti na biyu ga Sergio Agüero, wanda daga baya Lionel Messi ya ci. [1]
== Daraja ==
* [[Gasar Olympic|Wasannin Olympics]] : Mai lambar azurfa, 2008
* Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA U-20 : Ta zo ta biyu, 2005
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
fkbm9rb7dav7lf3qplbcd1wun32q57i
Chukwu Nakeem Ikwuemesi
0
151234
836036
2026-05-14T22:16:00Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1337826616|Chukwubuikem Ikwuemesi]]"
836036
wikitext
text/x-wiki
'''Charles Chukwubuikem Ikwuemesi''' (an haife shi a ranar 5 ga Agusta 2001) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar Belgian Pro League ta OH Leuven .
== Aikin kulob ==
Ikwuemesi ɗan wasan matasa ne daga ƙungiyoyin Olive Charles Academy da Giant Brillars na Najeriya. [1] Ya fara aikinsa na babban matsayi a matsayin aro tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Austrian 2. Lig Vorwärts Steyr a ranar 31 ga Agusta 2021. [2] A ranar 31 ga Disamba 2021, an dakatar da kwangilarsa da Vorwärts Steyr saboda matsalolin kuɗi. [3] Bayan ɗan gajeren lokaci ya dawo Najeriya, ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Slovenia ta biyu Krško, inda ya zira kwallaye 4 a wasanni 11 da ya buga a gasar. A ranar 2 ga Yuli 2022, ya sanya hannu da ƙungiyar Celje ta Slovenia PrvaLiga kan kwangilar shekaru 3. [4] A ranar 18 ga Agusta 2023, ya koma ƙungiyar Salernitana ta Italiya ta Serie A kan kwangila har zuwa 2027. [5]
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ikwuemesi matashi ne na ƙasa da ƙasa a Najeriya, bayan an kira shi zuwa gasar cin kofin ƙasashen duniya na [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|'yan ƙasa da shekaru 20 ta Najeriya]] a shekarar 2020. <ref>{{Cite web |date=1 December 2020 |title=How Little Known Chukwubuikem Ikwuemesi Became Nigeria U20 First Choice Striker Ahead Of Peter Olawale - OwnGoal Nigeria |url=https://owngoalnigeria.com/2020/12/01/how-little-known-chukwubuikem-ikwuemesi-became-nigeria-u20-first-choice-striker-ahead-of-peter-olawale/}}</ref> <ref>{{Cite web |title=5 Flying Eagles to shine at U20 AFCON qualifiers – Score Nigeria |url=https://scorenigeria.com.ng/5-flying-eagles-to-shine-at-u20-afcon-qualifiers/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204093332/https://scorenigeria.com.ng/5-flying-eagles-to-shine-at-u20-afcon-qualifiers/ |archive-date=4 December 2020}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2001]]
69p5bpdpfen4w7v67qw7n4gvpwwmtdv
836037
836036
2026-05-14T22:16:25Z
Sardeeq
39275
836037
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Charles Chukwubuikem Ikwuemesi''' (an haife shi a ranar 5 ga Agusta 2001) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar Belgian Pro League ta OH Leuven .
== Aikin kulob ==
Ikwuemesi ɗan wasan matasa ne daga ƙungiyoyin Olive Charles Academy da Giant Brillars na Najeriya. [1] Ya fara aikinsa na babban matsayi a matsayin aro tare da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Austrian 2. Lig Vorwärts Steyr a ranar 31 ga Agusta 2021. [2] A ranar 31 ga Disamba 2021, an dakatar da kwangilarsa da Vorwärts Steyr saboda matsalolin kuɗi. [3] Bayan ɗan gajeren lokaci ya dawo Najeriya, ya koma ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Slovenia ta biyu Krško, inda ya zira kwallaye 4 a wasanni 11 da ya buga a gasar. A ranar 2 ga Yuli 2022, ya sanya hannu da ƙungiyar Celje ta Slovenia PrvaLiga kan kwangilar shekaru 3. [4] A ranar 18 ga Agusta 2023, ya koma ƙungiyar Salernitana ta Italiya ta Serie A kan kwangila har zuwa 2027. [5]
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Ikwuemesi matashi ne na ƙasa da ƙasa a Najeriya, bayan an kira shi zuwa gasar cin kofin ƙasashen duniya na [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|'yan ƙasa da shekaru 20 ta Najeriya]] a shekarar 2020. <ref>{{Cite web |date=1 December 2020 |title=How Little Known Chukwubuikem Ikwuemesi Became Nigeria U20 First Choice Striker Ahead Of Peter Olawale - OwnGoal Nigeria |url=https://owngoalnigeria.com/2020/12/01/how-little-known-chukwubuikem-ikwuemesi-became-nigeria-u20-first-choice-striker-ahead-of-peter-olawale/}}</ref> <ref>{{Cite web |title=5 Flying Eagles to shine at U20 AFCON qualifiers – Score Nigeria |url=https://scorenigeria.com.ng/5-flying-eagles-to-shine-at-u20-afcon-qualifiers/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204093332/https://scorenigeria.com.ng/5-flying-eagles-to-shine-at-u20-afcon-qualifiers/ |archive-date=4 December 2020}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2001]]
tbd6a9b4tfjabjy2pxevxya76n1e4rc
Samson Lawal
0
151235
836038
2026-05-14T22:18:11Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1338852372|Samson Lawal]]"
836038
wikitext
text/x-wiki
'''Samson Adeniran Lawal''' (an haife shi a ranar 25 ga Afrilu 2004) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Livingston Scottish Premiership .
== Aikin kulob ==
A ranar 11 ga Agusta 2023, ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da Livingston . <ref>{{Cite web |date=11 August 2023 |title=Welcome, Samson Lawal! |url=https://livingstonfc.co.uk/welcome-samson-lawal/ |website=livingstonfc.co.uk [[Livingston F.C.|Livingston]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=11 August 2023 |title=Lawal signs for Livi |url=https://www.bbc.co.uk/sport/articles/cedex1qen42o |publisher=BBC}}</ref> Daga baya a wannan watan ya fara buga wasa a karon farko a gasar cin kofin League ta Scotland da ci 2-0 a kan Ayr United, inda ya buga wasa a minti na 90 a matsayin wanda aka maye gurbinsa. <ref>{{Cite web |date=23 August 2023 |title=Livingston boss jokes Nigerian youngster was handed debut to help pay fines |url=https://www.dailyrecord.co.uk/sport/local-sport/livingston-boss-jokes-nigerian-youngster-30770405 |website=Daily Record}}</ref>
Lawal ya fara buga wa Livi wasa a gasar Lig a ranar 23 ga Satumba 2023, inda ya maye gurbin Andrew Shinnie a rabin lokaci na biyu a wasan da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]] ta sha kashi da ci 3-0 a gida. <ref>{{Cite web |date=23 September 2023 |title=Livingston vs. Celtic 0 - 3 |url=https://ie.soccerway.com/matches/2023/09/23/scotland/premier-league/livingston-fc/celtic-fc/4104414/ |publisher=Soccerway}}</ref>
A watan Maris na 2024, ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro da Inverness Caledonian Thistle har zuwa kakar wasa ta 2023-2024. <ref>{{Cite web |date=1 March 2024 |title=Caley Thistle sign midfielder Samson Lawal on loan from Livingston |url=https://www.pressandjournal.co.uk/fp/sport/football/inverness-caledonian-thistle/6390320/caley-thistle-sign-midfielder-samson-lawal-on-loan-from-livingston/ |publisher=Press and Journal}}</ref> Ya fara buga wa Caley wasa a ranar 9 ga Maris na 2024 a wasan da suka tashi babu ci a gida da Airdrioneans . <ref>{{Cite web |date=9 March 2024 |title=Inverness Caledonian Thistle 0-0 Airdrieonians |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/678522/airdrieonians-inverness-caledonian-thistle |publisher=ESPN}}</ref>
Ba a samu damar buga wasa sosai ba a kakar wasa ta 2024-25, Lawal ya buga wasanni biyu a gasar Livingston inda ya samu ci gaba zuwa gasar Premier ta Scotland ta hanyar wasannin share fage, kuma ya buga sau uku a gasar cin kofin kalubale ta Lions.
Lawal ya samu nasarar lashe gasar Premier ta 2025-26, inda ya buga wasanni sama da rabin wasannin da suka buga a gasar a watan Fabrairu.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Lawal ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekara 20 ta Najeriya, kuma yana cikin tawagar Flying Eagles a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2023. [1] Lawal ya zura ƙwallo a wasan rukuni da Jamhuriyar Dominican, kafin daga baya ƙungiyar ta fice daga gasar a matakin kwata-kwata ta hannun Koriya ta Kudu, bayan ƙarin lokaci. [2]
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 17 February 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Livingston
| 2023–24
| Gasar Firimiya ta Scotland
| 2
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 3
| 0
|-
| 2024–25
| Gasar Scotland
| 2
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 3 {{Efn|Three appearances [[Scottish Challenge Cup]]}}
| 0
| 6
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar Firimiya ta Scotland
| 15
| 0
| 1
| 0
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 19
! 0
! 2
! 0
! 2
! 0
! 3
! 0
! 26
! 0
|-
| Inverness Caledonian Thistle (rance)
| 2023–24
| Gasar Scotland
| 9
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Four appearances in the [[2023–24 Scottish Championship|Scottish Championship Play-Offs]]}}
| 0
| 13
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 28
! 0
! 2
! 0
! 2
! 0
! 7
! 0
! 39
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2004]]
0a172g2nw2skbmn55tpix4ut0jjn4k1
836039
836038
2026-05-14T22:18:37Z
Sardeeq
39275
836039
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Samson Adeniran Lawal''' (an haife shi a ranar 25 ga Afrilu 2004) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyar Livingston Scottish Premiership .
== Aikin kulob ==
A ranar 11 ga Agusta 2023, ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku da Livingston . <ref>{{Cite web |date=11 August 2023 |title=Welcome, Samson Lawal! |url=https://livingstonfc.co.uk/welcome-samson-lawal/ |website=livingstonfc.co.uk [[Livingston F.C.|Livingston]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=11 August 2023 |title=Lawal signs for Livi |url=https://www.bbc.co.uk/sport/articles/cedex1qen42o |publisher=BBC}}</ref> Daga baya a wannan watan ya fara buga wasa a karon farko a gasar cin kofin League ta Scotland da ci 2-0 a kan Ayr United, inda ya buga wasa a minti na 90 a matsayin wanda aka maye gurbinsa. <ref>{{Cite web |date=23 August 2023 |title=Livingston boss jokes Nigerian youngster was handed debut to help pay fines |url=https://www.dailyrecord.co.uk/sport/local-sport/livingston-boss-jokes-nigerian-youngster-30770405 |website=Daily Record}}</ref>
Lawal ya fara buga wa Livi wasa a gasar Lig a ranar 23 ga Satumba 2023, inda ya maye gurbin Andrew Shinnie a rabin lokaci na biyu a wasan da [[Kungiyar Kwallon Kafa ta Celtic|Celtic]] ta sha kashi da ci 3-0 a gida. <ref>{{Cite web |date=23 September 2023 |title=Livingston vs. Celtic 0 - 3 |url=https://ie.soccerway.com/matches/2023/09/23/scotland/premier-league/livingston-fc/celtic-fc/4104414/ |publisher=Soccerway}}</ref>
A watan Maris na 2024, ya sanya hannu kan yarjejeniyar aro da Inverness Caledonian Thistle har zuwa kakar wasa ta 2023-2024. <ref>{{Cite web |date=1 March 2024 |title=Caley Thistle sign midfielder Samson Lawal on loan from Livingston |url=https://www.pressandjournal.co.uk/fp/sport/football/inverness-caledonian-thistle/6390320/caley-thistle-sign-midfielder-samson-lawal-on-loan-from-livingston/ |publisher=Press and Journal}}</ref> Ya fara buga wa Caley wasa a ranar 9 ga Maris na 2024 a wasan da suka tashi babu ci a gida da Airdrioneans . <ref>{{Cite web |date=9 March 2024 |title=Inverness Caledonian Thistle 0-0 Airdrieonians |url=https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/678522/airdrieonians-inverness-caledonian-thistle |publisher=ESPN}}</ref>
Ba a samu damar buga wasa sosai ba a kakar wasa ta 2024-25, Lawal ya buga wasanni biyu a gasar Livingston inda ya samu ci gaba zuwa gasar Premier ta Scotland ta hanyar wasannin share fage, kuma ya buga sau uku a gasar cin kofin kalubale ta Lions.
Lawal ya samu nasarar lashe gasar Premier ta 2025-26, inda ya buga wasanni sama da rabin wasannin da suka buga a gasar a watan Fabrairu.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Lawal ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekara 20 ta Najeriya, kuma yana cikin tawagar Flying Eagles a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2023. [1] Lawal ya zura ƙwallo a wasan rukuni da Jamhuriyar Dominican, kafin daga baya ƙungiyar ta fice daga gasar a matakin kwata-kwata ta hannun Koriya ta Kudu, bayan ƙarin lokaci. [2]
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|match played 17 February 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin ƙasa
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="4" | Livingston
| 2023–24
| Gasar Firimiya ta Scotland
| 2
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 3
| 0
|-
| 2024–25
| Gasar Scotland
| 2
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 3 {{Efn|Three appearances [[Scottish Challenge Cup]]}}
| 0
| 6
| 0
|-
| 2025–26
| Gasar Firimiya ta Scotland
| 15
| 0
| 1
| 0
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 17
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 19
! 0
! 2
! 0
! 2
! 0
! 3
! 0
! 26
! 0
|-
| Inverness Caledonian Thistle (rance)
| 2023–24
| Gasar Scotland
| 9
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 4 {{Efn|Four appearances in the [[2023–24 Scottish Championship|Scottish Championship Play-Offs]]}}
| 0
| 13
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 28
! 0
! 2
! 0
! 2
! 0
! 7
! 0
! 39
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 2004]]
sr9ad8qimqeh1mth8y6dpgwzrihjqyy
Bridge Boys F.C.
0
151236
836041
2026-05-14T22:35:06Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Short description|Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya}} {{Infobox football club | clubname = Bridge Boys F.C. | fullname = Bridge Boys Football Club | nickname = Bridge Boys | founded = 1972/1976 | ground = [[Agege Stadium]] | capacity = 4,000 | league = Nigerian National League | chairman = Adebanjo Shalom | manager = Danmola Lateef }} '''Bridge Boys F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wadda ke da h...
836041
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya}}
{{Infobox football club
| clubname = Bridge Boys F.C.
| fullname = Bridge Boys Football Club
| nickname = Bridge Boys
| founded = 1972/1976
| ground = [[Agege Stadium]]
| capacity = 4,000
| league = Nigerian National League
| chairman = Adebanjo Shalom
| manager = Danmola Lateef
}}
'''Bridge Boys F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wadda ke da hedikwata a birnin [[Lagos]]. An kafa ƙungiyar ne a shekarun 1970 ƙarƙashin sunan '''Julius Berger F.C.''', kafin daga bisani aka sauya mata suna zuwa Bridge Boys F.C. a shekarar 2010. Ƙungiyar ta kasance ɗaya daga cikin tsofaffin kungiyoyin ƙwallon ƙafa masu tarihi a Najeriya, musamman saboda nasarorin da ta samu a gasar firimiya da kuma kofunan ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Bridge F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Ƙungiyar ta samo asali ne daga kamfanin gine-gine na '''Julius Berger Nigeria PLC''', wanda ya tallafa mata tun lokacin kafuwarta. A farkon shekarunta, kungiyar ta yi fice sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya, inda ta zama ɗaya daga cikin kungiyoyin da suka fi ƙarfi a shekarun 1990 zuwa farkon shekarun 2000.<ref>{{Cite web |url=https://www.football-the-story.com/bridge-fc |title=Bridge FC - L'histoire des légendes du football |website=Football The Story |access-date=2026-05-14}}</ref>
Bridge Boys F.C. ta lashe gasar '''Nigerian Premier League''' sau biyu, a shekarun 1991 da 2000. Haka kuma ta lashe '''Nigerian FA Cup''' sau biyu a shekarun 1996 da 2002. Wadannan nasarori sun sanya kungiyar cikin manyan kungiyoyin da suka yi fice a tarihin ƙwallon ƙafa na Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Bridge F.C. Achievements |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
A matakin nahiyar Afirka, kungiyar ta wakilci Najeriya a gasar '''CAF Champions League''' da kuma '''CAF Cup Winners' Cup'''. Ta kai wasan ƙarshe na gasar CAF Cup Winners' Cup sau biyu, a shekarun 1995 da 2003, abin da ya nuna irin ƙarfinta a nahiyar Afirka a wancan lokaci.<ref>{{Cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Bridge_Boys_Football_Club |title=Bridge Boys Football Club |website=Wikipedia Italia |access-date=2026-05-14}}</ref>
A shekarar 2010, wasu ‘yan kasuwa masu zaman kansu suka sayi kungiyar, inda aka sauya mata suna daga '''Julius Berger F.C.''' zuwa '''Bridge Football Club''' ko kuma '''Bridge Boys F.C.'''. Sauyin sunan ya zo ne bayan kamfanin Julius Berger ya rage shiga harkokin tafiyar da ƙungiyar saboda matsalolin kuɗi da sauye-sauyen gudanarwa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=History of Bridge F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Ƙungiyar ta buga wasanninta na gida a filaye daban-daban ciki har da '''Onikan Stadium''' da kuma '''Agege Stadium''' da ke Lagos. A wasu lokuta ma kungiyar ta koma birnin [[Abeokuta]] domin gudanar da wasanninta saboda gyare-gyaren filayen wasa a Lagos.<ref>{{Cite web |url=https://wildstat.com/p/111/club/NGR_Bridge_Boys_FC_Lagos |title=Bridge Boys Lagos |website=WildStat |access-date=2026-05-14}}</ref>
Bridge Boys F.C. ta kasance cibiyar haɓaka fitattun ‘yan wasa masu yawa na Najeriya. Daga cikin fitattun ‘yan wasan da suka taɓa bugawa kungiyar akwai [[Odion Ighalo]], [[Taribo West]], [[Sunday Oliseh]], [[Samson Siasia]], [[Emmanuel Amuneke]], [[Rashidi Yekini]], [[Garba Lawal]] da kuma [[Mutiu Adepoju]]. Wadannan ‘yan wasa sun taimaka wajen ɗaukaka sunan kungiyar a gida da waje.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Former players of Bridge F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Bayan wasu matsaloli da suka shafi kuɗi da tsarin gudanarwa, kungiyar ta fuskanci koma baya a shekarun 2010, lamarin da ya sa ta daina kasancewa cikin manyan kungiyoyin Najeriya. Duk da haka, kungiyar ta ci gaba da shiga wasu gasa na cikin gida kamar '''Metro Pro League''' a jihar Lagos.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Bridge F.C. Metro Pro League |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Tarihi ==
* An kafa kungiyar a matsayin '''Julius Berger F.C.'''
* Ta sauya suna zuwa '''Bridge Boys F.C.''' a shekarar 2010.
* Ta lashe gasar firimiya ta Najeriya sau biyu.
* Ta kai wasan ƙarshe na gasar CAF Cup Winners' Cup sau biyu.<ref>{{Cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Bridge_Boys_Football_Club |title=Bridge Boys Football Club History |website=Wikipedia Italia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manyan Nasarori ==
=== Gasar Najeriya ===
* '''Nigerian Premier League'''
** Zakara: 1991, 2000
* '''Nigerian FA Cup'''
** Zakara: 1996, 2002
* '''Nigerian Super Cup'''
** Zakara: 2000, 2002<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Bridge F.C. Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Fitattun ‘Yan Wasa ==
* [[Odion Ighalo]]
* [[Taribo West]]
* [[Sunday Oliseh]]
* [[Samson Siasia]]
* [[Emmanuel Amuneke]]
* [[Rashidi Yekini]]
* [[Garba Lawal]]
* [[Mutiu Adepoju]]<ref>{{Cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Bridge_Boys_Football_Club |title=Notable Players of Bridge Boys Football Club |website=Wikipedia Italia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a shekarun 1970]]
[[Category:Lagos]]
rwu3idc2fn0ra7vlrvw37fx0tloj5vj
836042
836041
2026-05-14T22:35:39Z
Saad Nuhu
43323
836042
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Bridge Boys F.C.
| fullname = Bridge Boys Football Club
| nickname = Bridge Boys
| founded = 1972/1976
| ground = [[Agege Stadium]]
| capacity = 4,000
| league = Nigerian National League
| chairman = Adebanjo Shalom
| manager = Danmola Lateef
}}
'''Bridge Boys F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wadda ke da hedikwata a birnin [[Lagos]]. An kafa ƙungiyar ne a shekarun 1970 ƙarƙashin sunan '''Julius Berger F.C.''', kafin daga bisani aka sauya mata suna zuwa Bridge Boys F.C. a shekarar 2010. Ƙungiyar ta kasance ɗaya daga cikin tsofaffin kungiyoyin ƙwallon ƙafa masu tarihi a Najeriya, musamman saboda nasarorin da ta samu a gasar firimiya da kuma kofunan ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Bridge F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Ƙungiyar ta samo asali ne daga kamfanin gine-gine na '''Julius Berger Nigeria PLC''', wanda ya tallafa mata tun lokacin kafuwarta. A farkon shekarunta, kungiyar ta yi fice sosai a gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya, inda ta zama ɗaya daga cikin kungiyoyin da suka fi ƙarfi a shekarun 1990 zuwa farkon shekarun 2000.<ref>{{Cite web |url=https://www.football-the-story.com/bridge-fc |title=Bridge FC - L'histoire des légendes du football |website=Football The Story |access-date=2026-05-14}}</ref>
Bridge Boys F.C. ta lashe gasar '''Nigerian Premier League''' sau biyu, a shekarun 1991 da 2000. Haka kuma ta lashe '''Nigerian FA Cup''' sau biyu a shekarun 1996 da 2002. Wadannan nasarori sun sanya kungiyar cikin manyan kungiyoyin da suka yi fice a tarihin ƙwallon ƙafa na Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Bridge F.C. Achievements |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
A matakin nahiyar Afirka, kungiyar ta wakilci Najeriya a gasar '''CAF Champions League''' da kuma '''CAF Cup Winners' Cup'''. Ta kai wasan ƙarshe na gasar CAF Cup Winners' Cup sau biyu, a shekarun 1995 da 2003, abin da ya nuna irin ƙarfinta a nahiyar Afirka a wancan lokaci.<ref>{{Cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Bridge_Boys_Football_Club |title=Bridge Boys Football Club |website=Wikipedia Italia |access-date=2026-05-14}}</ref>
A shekarar 2010, wasu ‘yan kasuwa masu zaman kansu suka sayi kungiyar, inda aka sauya mata suna daga '''Julius Berger F.C.''' zuwa '''Bridge Football Club''' ko kuma '''Bridge Boys F.C.'''. Sauyin sunan ya zo ne bayan kamfanin Julius Berger ya rage shiga harkokin tafiyar da ƙungiyar saboda matsalolin kuɗi da sauye-sauyen gudanarwa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=History of Bridge F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Ƙungiyar ta buga wasanninta na gida a filaye daban-daban ciki har da '''Onikan Stadium''' da kuma '''Agege Stadium''' da ke Lagos. A wasu lokuta ma kungiyar ta koma birnin [[Abeokuta]] domin gudanar da wasanninta saboda gyare-gyaren filayen wasa a Lagos.<ref>{{Cite web |url=https://wildstat.com/p/111/club/NGR_Bridge_Boys_FC_Lagos |title=Bridge Boys Lagos |website=WildStat |access-date=2026-05-14}}</ref>
Bridge Boys F.C. ta kasance cibiyar haɓaka fitattun ‘yan wasa masu yawa na Najeriya. Daga cikin fitattun ‘yan wasan da suka taɓa bugawa kungiyar akwai [[Odion Ighalo]], [[Taribo West]], [[Sunday Oliseh]], [[Samson Siasia]], [[Emmanuel Amuneke]], [[Rashidi Yekini]], [[Garba Lawal]] da kuma [[Mutiu Adepoju]]. Wadannan ‘yan wasa sun taimaka wajen ɗaukaka sunan kungiyar a gida da waje.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Former players of Bridge F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Bayan wasu matsaloli da suka shafi kuɗi da tsarin gudanarwa, kungiyar ta fuskanci koma baya a shekarun 2010, lamarin da ya sa ta daina kasancewa cikin manyan kungiyoyin Najeriya. Duk da haka, kungiyar ta ci gaba da shiga wasu gasa na cikin gida kamar '''Metro Pro League''' a jihar Lagos.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Bridge F.C. Metro Pro League |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Tarihi ==
* An kafa kungiyar a matsayin '''Julius Berger F.C.'''
* Ta sauya suna zuwa '''Bridge Boys F.C.''' a shekarar 2010.
* Ta lashe gasar firimiya ta Najeriya sau biyu.
* Ta kai wasan ƙarshe na gasar CAF Cup Winners' Cup sau biyu.<ref>{{Cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Bridge_Boys_Football_Club |title=Bridge Boys Football Club History |website=Wikipedia Italia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manyan Nasarori ==
=== Gasar Najeriya ===
* '''Nigerian Premier League'''
** Zakara: 1991, 2000
* '''Nigerian FA Cup'''
** Zakara: 1996, 2002
* '''Nigerian Super Cup'''
** Zakara: 2000, 2002<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Bridge_F.C. |title=Bridge F.C. Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Fitattun ‘Yan Wasa ==
* [[Odion Ighalo]]
* [[Taribo West]]
* [[Sunday Oliseh]]
* [[Samson Siasia]]
* [[Emmanuel Amuneke]]
* [[Rashidi Yekini]]
* [[Garba Lawal]]
* [[Mutiu Adepoju]]<ref>{{Cite web |url=https://it.wikipedia.org/wiki/Bridge_Boys_Football_Club |title=Notable Players of Bridge Boys Football Club |website=Wikipedia Italia |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a shekarun 1970]]
[[Category:Lagos]]
hrxpunypt8kxrdiw623fb91aqv7d4t9
COD United F.C.
0
151237
836043
2026-05-14T22:37:44Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = COD United F.C. | image = | fullname = COD United Football Club | nickname = | founded = 2007 | ground = Onikan Stadium | capacity = 5,000 | owner = Christian Outreach Ministries | chairman = | manager = | league = Nigeria National League }} '''COD United F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya wacce take da hedikwata a birnin [[Legas]], Najeriya....
836043
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = COD United F.C.
| image =
| fullname = COD United Football Club
| nickname =
| founded = 2007
| ground = Onikan Stadium
| capacity = 5,000
| owner = Christian Outreach Ministries
| chairman =
| manager =
| league = Nigeria National League
}}
'''COD United F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya wacce take da hedikwata a birnin [[Legas]], Najeriya. Ƙungiyar ta shahara wajen bai wa matasa damar haɓaka ƙwarewarsu a harkar ƙwallon ƙafa tare da taimaka musu zuwa manyan ƙungiyoyi na cikin gida da ƙasashen waje.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-ng/news/cod-united-owners-unveil-plans-for-youth-football/|title=COD United owners unveil plans for youth football|website=Goal.com|access-date=2026-05-14}}</ref>
An kafa ƙungiyar ne a shekarar 2007 ta hannun cocin Christian Outreach Ministries domin amfani da wasanni wajen bunƙasa tarbiyya da ci gaban matasa. Tun daga kafuwarta, ƙungiyar ta mayar da hankali wajen gano matasa masu baiwa tare da horas da su bisa ƙa’idojin ƙwararrun ‘yan wasa.<ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201202150521.html|title=Nigeria: COD United and Youth Football Development|website=AllAfrica|access-date=2026-05-14}}</ref>
COD United ta yi suna sosai a gasar matasa da kuma ƙananan rukunan lig na Najeriya. A wasu lokuta ƙungiyar ta taka rawa a gasar [[Nigeria National League]], wacce ita ce mataki na biyu a tsarin lig ɗin ƙwallon ƙafa na Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nig2012.html|title=Nigeria 2012 League Tables|website=RSSSF|access-date=2026-05-14}}</ref>
Ƙungiyar ta kasance ɗaya daga cikin kungiyoyin da suka fi mayar da hankali kan ci gaban matasa a jihar Legas. Ta kafa shirye-shirye na horaswa da makarantar ƙwallon ƙafa domin bai wa yara da matasa damar koyon dabarun wasa tare da ilimin rayuwa.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/sport/cod-united-focuses-on-youth-development/|title=COD United focuses on youth development|website=The Guardian Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
A tsawon shekaru, wasu daga cikin ‘yan wasan da suka fito daga COD United sun samu damar komawa manyan ƙungiyoyi a Najeriya da wajen ƙasar. Wannan ya sa ƙungiyar ta samu suna a matsayin wata muhimmiyar cibiyar bunƙasa matasa masu baiwar ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2015/09/16/cod-united-and-the-rise-of-young-talents/|title=COD United and the Rise of Young Talents|website=ThisDay|access-date=2026-05-14}}</ref>
COD United tana gudanar da wasanninta na gida a filin wasa na Onikan Stadium da ke Legas. Filin wasan yana daga cikin tsofaffin filayen wasa a Najeriya kuma yana karɓar wasannin kungiyoyi daban-daban na cikin jihar.<ref>{{Cite web|url=https://www.brila.net/onikan-stadium-history/|title=History of Onikan Stadium|website=Brila FM|access-date=2026-05-14}}</ref>
Ƙungiyar ta kuma shiga wasu gasannin sada zumunta da na ci gaban matasa domin ƙarfafa gogewa ga ‘yan wasanta. Hakan ya taimaka wajen ƙara musu ƙwarewa da kuma jawo hankalin masu neman hazikan ‘yan wasa daga ƙasashen waje.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2014/08/cod-united-targets-youth-football-growth/|title=COD United targets youth football growth|website=Vanguard Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Tarihi ==
A farkon shekarun kafuwarta, COD United ta fi mayar da hankali ne kan shirye-shiryen horas da matasa da kuma shiga ƙananan gasanni a jihar Legas. Daga baya ƙungiyar ta fara samun ci gaba wanda ya kai ta shiga manyan gasa na matakin ƙasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.kickoffnigeria.com/news/24174/cod-united-building-for-the-future|title=COD United building for the future|website=Kick Off Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
A shekarun 2011 zuwa 2013, ƙungiyar ta samu karɓuwa sosai sakamakon kyakkyawan tsarin horas da matasa da take aiwatarwa. Wasu masu sharhi a harkar wasanni sun yaba da yadda ƙungiyar ke haɗa ilimi, tarbiyya da wasanni wajen gina rayuwar matasa.<ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/cod-united-and-youth-football/|title=COD United and youth football|website=The Nation Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Filin wasa ==
COD United tana amfani da Onikan Stadium a matsayin filin wasanta na gida. Filin wasan yana cikin birnin Legas kuma yana da tarihin karɓar manyan wasannin ƙwallon ƙafa tun shekaru da dama da suka gabata.<ref>{{Cite web|url=https://www.completesports.com/onikan-stadium-lagos/|title=Onikan Stadium Lagos|website=Complete Sports|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Manufofi ==
Babbar manufar ƙungiyar ita ce gano matasa masu baiwar ƙwallon ƙafa tare da ba su damar samun horo mai inganci. Haka kuma ƙungiyar tana ƙoƙarin amfani da wasanni wajen rage matsalolin zamantakewa tsakanin matasa.<ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/cod-united-empowers-youths-through-football/|title=COD United empowers youths through football|website=Leadership Newspaper|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria National League]]
* [[Legas]]
* [[Ƙwallon ƙafa a Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Football clubs in Nigeria]]
[[Category:Football clubs in Lagos]]
[[Category:Association football clubs established in 2007]]
[[Category:2007 establishments in Nigeria]]
snzp9ydkihz9n47z9h9acv1clik4pxt
Calabar Rovers F.C.
0
151238
836045
2026-05-14T22:40:33Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Calabar Rovers | fullname = Calabar Rovers Football Club | nickname = Rovers | founded = 1976 | ground = [[U. J. Esuene Stadium]] | capacity = 16,000 | league = Nigeria National League | chairman = Maurice Inok | manager = Bob Osim | city = [[Calabar]], [[Cross River State]], Najeriya }} '''Calabar Rovers Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya wadda ke da hedikwa...
836045
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Calabar Rovers
| fullname = Calabar Rovers Football Club
| nickname = Rovers
| founded = 1976
| ground = [[U. J. Esuene Stadium]]
| capacity = 16,000
| league = Nigeria National League
| chairman = Maurice Inok
| manager = Bob Osim
| city = [[Calabar]], [[Cross River State]], Najeriya
}}
'''Calabar Rovers Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya wadda ke da hedikwata a birnin [[Calabar]] na jihar [[Cross River State]]. Ƙungiyar tana buga wasanninta na gida ne a filin wasa na [[U. J. Esuene Stadium]], wanda yake ɗaya daga cikin manyan filayen wasa a yankin kudu maso kudancin Najeriya. Calabar Rovers ta kasance daga cikin tsofaffin ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa da suka taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa wasan ƙwallo a Najeriya musamman tsakanin shekarun 1980 zuwa 1990.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Calabar_Rovers_F.C. |title=Calabar Rovers F.C. |publisher=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
An kafa ƙungiyar ne a shekarar 1976 domin wakiltar jihar Cross River a manyan gasannin ƙwallon ƙafa na Najeriya. Tun bayan kafuwarta, ƙungiyar ta kasance ɗaya daga cikin kungiyoyin da suka fara shiga gasar Nigerian Second Division lokacin da aka ƙaddamar da ita a shekarar 1979. A ƙarƙashin jagorancin kocin Brazil mai suna Paulo Luiz Campos, ƙungiyar ta yi fice da salon wasa mai saurin kai hari wanda ya taimaka mata samun matsayi mai kyau a gasar cikin ɗan gajeren lokaci.<ref>{{cite web |url=https://roversfc.sitesng.com/en_History.html |title=History of Calabar Rovers Football Club |publisher=Rovers FC Official Site |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 1981, Calabar Rovers ta samu hawa zuwa babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya bayan ta kammala gasar mataki na biyu a matsayi na biyu. Wannan nasara ta sanya ƙungiyar cikin fitattun kungiyoyin Najeriya a lokacin. A cikin shekarun 1980 da farkon shekarun 1990, ƙungiyar ta kasance mai fafatawa da manyan kungiyoyi kamar [[Enugu Rangers]], Bendel Insurance da Shooting Stars.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Calabar_Rovers_F.C. |title=Calabar Rovers F.C. |publisher=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Calabar Rovers ta kai wasan kusa da na ƙarshe na gasar FA Cup ta Najeriya sau biyu, kodayake ba ta taɓa lashe babban kofin ƙasa ba. Duk da rashin samun manyan kofuna, ƙungiyar ta kasance sananniya wajen haɓaka matasa ‘yan wasa da kuma samar da fitattun ‘yan ƙwallon ƙafa ga Najeriya. Wasu daga cikin ‘yan wasan da suka taka leda a ƙungiyar sun samu damar wakiltar ƙasar a matakin ƙasa da ƙasa.<ref>{{cite web |url=https://www.national-football-teams.com/club/5065/1989/Calabar_Rovers.html |title=Calabar Rovers (1989) |publisher=National Football Teams |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 1993, ƙungiyar ta fuskanci koma baya bayan da aka mayar da ita ƙananan rukunan gasar Najeriya. Wannan ya kawo ƙarshen shekaru masu yawa da ta shafe tana taka leda a babban matakin gasar ƙasar. Duk da ƙoƙarin da aka yi wajen dawo da martabarta, ƙungiyar ta ci gaba da fama da matsalolin kuɗi da rashin ingantaccen tallafi.<ref>{{cite web |url=https://en-academic.com/dic.nsf/enwiki/9992628 |title=Calabar Rovers |publisher=En-academic |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Daya daga cikin abubuwan da suka fi jawo cece-kuce a tarihin ƙungiyar shi ne wasan da ta buga da Akwa United a ranar 12 ga watan Agustan 2006, inda ta sha kashi da ci 13–0. Wannan sakamako ya janyo muhawara sosai a ƙwallon ƙafar Najeriya saboda yadda bambancin ƙwallaye ya taimaka wa Akwa United samun hawa zuwa babbar gasar Najeriya. Bayan wannan lamari, Calabar Rovers ta rushe na wani lokaci saboda matsalolin gudanarwa da kuɗi.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Calabar_Rovers_F.C. |title=Calabar Rovers F.C. |publisher=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2008, gwamnatin jihar Cross River tare da kamfanin United Cement Company (UNICEM) suka taimaka wajen dawo da ƙungiyar. An sake shigar da ita cikin Nigeria National League bayan cimma yarjejeniya da Dankat FC ta jihar Kano. Wannan haɗin gwiwa ya bai wa ƙungiyar damar sake dawowa harkokin ƙwallon ƙafa na ƙasa bayan shekaru biyu tana cikin matsala.<ref>{{cite web |url=https://roversfc.sitesng.com/en_History.html |title=History of Calabar Rovers Football Club |publisher=Rovers FC Official Site |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Filin wasan ƙungiyar, wato '''U. J. Esuene Stadium''', yana cikin birnin Calabar kuma yana ɗaukar kusan mutane 16,000. An buɗe filin wasan a shekarar 1977 tare da wasan da aka yi tsakanin Calabar Rovers da Bendel Insurance. Filin wasan ya karɓi manyan wasanni da dama ciki har da wasu wasannin gasar cin kofin duniya ta ‘yan ƙasa da shekaru 17 ta FIFA a shekarar 2009.<ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/U._J._Esuene_Stadium |title=U. J. Esuene Stadium |publisher=Wikipedia |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
Calabar Rovers ta kasance muhimmiyar ƙungiya a tarihin ƙwallon ƙafa na yankin kudu maso kudu na Najeriya. Duk da cewa ba ta cikin manyan kungiyoyin da suka fi cin kofuna a Najeriya, tarihin ƙungiyar ya nuna yadda ta taimaka wajen bunƙasa matasan ‘yan wasa da kuma ci gaban wasan ƙwallon ƙafa a jihar Cross River da Najeriya baki ɗaya.<ref>{{cite web |url=https://roversfc.sitesng.com/ |title=Calabar Rovers Football Club |publisher=Rovers FC Official Site |access-date=14 Mayu 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
l6ni4w3gja62rdijgxq4kxe3pik8w5d
Crown F.C.
0
151239
836047
2026-05-14T22:43:15Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Crown F.C. | image = | fullname = Crown Football Club | nickname = Ajilete Warriors | founded = 1994 | ground = Lekan Salami Stadium | capacity = 10,000 | owner = Gwamnatin Jihar Oyo | league = Nigeria National League }} '''Crown F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya da ke da hedikwata a garin [[Ogbomoso]], [[Jihar Oyo]], Najeriya. An kafa ƙungiyar ne a shekarar 1994 kum...
836047
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Crown F.C.
| image =
| fullname = Crown Football Club
| nickname = Ajilete Warriors
| founded = 1994
| ground = Lekan Salami Stadium
| capacity = 10,000
| owner = Gwamnatin Jihar Oyo
| league = Nigeria National League
}}
'''Crown F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta Najeriya da ke da hedikwata a garin [[Ogbomoso]], [[Jihar Oyo]], Najeriya. An kafa ƙungiyar ne a shekarar 1994 kuma tana daga cikin kungiyoyin da suka shahara a yankin kudu maso yammacin Najeriya saboda rawar da take takawa wajen bunƙasa ƙwallon ƙafa da haɓaka matasan ‘yan wasa. Kungiyar tana amfani da filin wasa na [[Lekan Salami Stadium]] domin gudanar da wasanninta na gida.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/crown-fc/startseite/verein/14533|title=Crown FC Profile|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
Kungiyar Crown F.C. ta samu damar taka leda a gasar babbar lig ta Najeriya wato [[Nigeria Premier Football League]] a wasu lokuta a tarihinta. Daya daga cikin lokutan da kungiyar ta fi yin fice shi ne lokacin kakar wasa ta 2013 inda ta nuna bajinta sosai kafin daga baya ta fuskanci ƙalubalen rashin dorewa a babban mataki. Duk da sauka daga babban gasar, kungiyar ta ci gaba da kasancewa daya daga cikin kungiyoyin da ke fafutukar komawa matakin koli.<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nig2013.html|title=Nigeria 2013 League Tables|website=RSSSF|access-date=2026-05-14}}</ref>
Kungiyar ta shahara wajen bai wa matasan ‘yan wasa dama domin nuna kwarewarsu kafin su koma manyan kungiyoyi a Najeriya ko ƙasashen waje. Hakan ya sanya Crown F.C. zama wata muhimmiyar cibiyar bunƙasa ƙwallon ƙafa a yankin Oyo da ma Najeriya baki ɗaya. Wasu daga cikin ‘yan wasan da suka taka rawa a ƙungiyar sun ci gaba da wakiltar wasu manyan kungiyoyi a gasar Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-ng|title=Goal Nigeria Football News|website=Goal.com|access-date=2026-05-14}}</ref>
A tarihin kungiyar, gwamnatin [[Jihar Oyo]] ta kasance tana taka muhimmiyar rawa wajen tallafawa harkokin tafiyar da kungiyar saboda kasancewarta mallakin gwamnati. Wannan tallafi ya haɗa da samar da kuɗaɗe, gyaran filin wasa, da kuma kula da harkokin gudanarwa. Duk da haka, kungiyar ta fuskanci matsalolin kuɗi da rashin ingantaccen tsari a wasu lokuta wanda ya shafi sakamakonta a gasa daban-daban.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/sport|title=Nigerian Football Reports|website=The Guardian Nigeria|access-date=2026-05-14}}</ref>
Magoya bayan Crown F.C. suna daga cikin abubuwan da suka taimaka wajen ci gaban kungiyar musamman a yankin Ogbomoso. A lokutan wasanni, magoya bayan kungiyar kan cika filayen wasa domin mara wa kungiyar baya. Wannan haɗin kai tsakanin kungiyar da al’umma ya sa Crown F.C. ta zama daya daga cikin kungiyoyin da ake girmamawa a yankin Oyo.<ref>{{Cite web|url=https://www.completesports.com|title=Nigerian Football Coverage|website=Complete Sports|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Crown F.C. ne domin samar da wata kafa ta bunkasa wasanni ga matasa a jihar Oyo. Tun daga kafuwarta, kungiyar ta kasance tana taka rawa a gasar rukuni-rukuni kafin daga baya ta samu damar shiga manyan gasa na ƙasa. A cikin shekarun 2000s kungiyar ta samu ci gaba sosai wanda ya kai ta zuwa gasar firimiya ta Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/crown-fc/startseite/verein/14533|title=Crown FC Historical Profile|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Filin wasa ==
Kungiyar tana buga wasanninta na gida a filin [[Lekan Salami Stadium]] wanda ke jihar Oyo. Filin wasan ya kasance daya daga cikin fitattun filayen wasa a yankin kudu maso yammacin Najeriya kuma ana amfani da shi wajen gudanar da wasannin lig da sauran gasanni.<ref>{{Cite web|url=https://npfl.ng|title=Nigerian Stadium Information|website=NPFL|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Nasarori ==
* Hawa zuwa [[Nigeria Premier Football League]]
* Taka rawa a gasar Nigerian National League
* Samar da fitattun matasan ‘yan wasa ga ƙwallon ƙafa ta Najeriya<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigchamp.html|title=Nigerian League Historical Archive|website=RSSSF|access-date=2026-05-14}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Lekan Salami Stadium]]
* [[Jihar Oyo]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a 1994]]
[[Category:Jihar Oyo]]
pyb5eeiiw0yvc4ipa3auqupqj9o0jga
DSS FC
0
151240
836050
2026-05-14T22:45:48Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = DSS FC | fullname = Dynamic Sporting Solutions Football Club | nickname = DSS FC | founded = 2011 | ground = Ranchers Bees Stadium | capacity = 10,000 | league = [[Nigeria National League]] | country = Najeriya | city = Kaduna }} '''DSS FC''' ko kuma '''Dynamic Sporting Solutions Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wacce ke da hedikwata a birnin Kadu...
836050
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = DSS FC
| fullname = Dynamic Sporting Solutions Football Club
| nickname = DSS FC
| founded = 2011
| ground = Ranchers Bees Stadium
| capacity = 10,000
| league = [[Nigeria National League]]
| country = Najeriya
| city = Kaduna
}}
'''DSS FC''' ko kuma '''Dynamic Sporting Solutions Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wacce ke da hedikwata a birnin Kaduna na jihar Kaduna. Ƙungiyar tana taka leda a gasar [[Nigeria National League]], wacce ita ce mataki na biyu a tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/DSS_F.C. |title=DSS F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
An kafa ƙungiyar DSS FC a shekarar 2011 domin bunƙasa matasan ‘yan wasa tare da samar da hanyoyin haɓaka ƙwallon ƙafa a Najeriya. Tun bayan kafuwarta, ƙungiyar ta mayar da hankali wajen gano matasa masu baiwa da horas da su domin shiga manyan kungiyoyin ƙwallon ƙafa na cikin gida da na ƙasashen waje.<ref>{{Cite web |url=https://www.wikidata.org/wiki/Q16838463 |title=DSS FC |website=Wikidata |access-date=2026-05-14}}</ref>
DSS FC tana amfani da filin wasa na '''Ranchers Bees Stadium''' da ke Kaduna a matsayin gida wajen buga wasanninta. Filin wasan yana ɗaukar kusan mutane 10,000 kuma yana daga cikin filayen wasan da ake amfani da su wajen gudanar da wasannin cikin gida a arewacin Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/DSS_F.C. |title=DSS F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Ƙungiyar ta samu karɓuwa musamman saboda rawar da take takawa wajen haɓaka matasan ‘yan wasa. A wasu lokuta, ƙungiyar ta shiga gasannin matasa na cikin gida da na ƙetare domin baiwa ‘yan wasanta damar nuna bajintarsu a duniya.<ref>{{Cite web |url=https://www.finelib.com/listing/Dynamic-Sporting-Solutions-DSS-Football-Club/44297/ |title=Dynamic Sporting Solutions (DSS) Football Club |website=Finelib |access-date=2026-05-14}}</ref>
A shekarar 2017, DSS FC ta sanar da wata yarjejeniya ta haɗin gwiwa da ƙungiyar '''F.C. Olympique 13''' ta ƙasar Gibraltar domin bunƙasa harkokin ci gaban ‘yan wasa. Wannan haɗin gwiwa ya taimaka wajen buɗe ƙofofi ga wasu matasan ‘yan wasan Najeriya domin samun damar taka leda a ƙasashen Turai.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/DSS_F.C. |title=DSS F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
DSS FC tana daga cikin ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa masu zaman kansu a Najeriya waɗanda suka fi mayar da hankali kan ci gaban matasa. Wasu daga cikin ‘yan wasan da suka taka leda a ƙungiyar sun samu damar shiga manyan kungiyoyi a Najeriya da kuma wajen ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.finelib.com/listing/Dynamic-Sporting-Solutions-DSS-Football-Club/44297/ |title=Dynamic Sporting Solutions (DSS) Football Club |website=Finelib |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria National League]]
* [[Najeriya]]
* [[Ƙwallon ƙafa]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a 2011]]
[[Category:Jihar Kaduna]]
1ggx2vg7wjp7balizf595it22rw50uy
Delta Force F.C.
0
151241
836051
2026-05-14T22:48:39Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = DSS FC | fullname = Dynamic Sporting Solutions Football Club | nickname = DSS FC | founded = 2011 | ground = Ranchers Bees Stadium | capacity = 10,000 | league = [[Nigeria National League]] | country = Najeriya | city = Kaduna }} '''DSS FC''' ko kuma '''Dynamic Sporting Solutions Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wacce ke da hedikwata a birnin Kad...
836051
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = DSS FC
| fullname = Dynamic Sporting Solutions Football Club
| nickname = DSS FC
| founded = 2011
| ground = Ranchers Bees Stadium
| capacity = 10,000
| league = [[Nigeria National League]]
| country = Najeriya
| city = Kaduna
}}
'''DSS FC''' ko kuma '''Dynamic Sporting Solutions Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wacce ke da hedikwata a birnin Kaduna na jihar Kaduna. Ƙungiyar tana taka leda a gasar [[Nigeria National League]], wacce ita ce mataki na biyu a tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/DSS_F.C. |title=DSS F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
An kafa ƙungiyar DSS FC a shekarar 2011 domin bunƙasa matasan ‘yan wasa tare da samar da hanyoyin haɓaka ƙwallon ƙafa a Najeriya. Tun bayan kafuwarta, ƙungiyar ta mayar da hankali wajen gano matasa masu baiwa da horas da su domin shiga manyan kungiyoyin ƙwallon ƙafa na cikin gida da na ƙasashen waje.<ref>{{Cite web |url=https://www.wikidata.org/wiki/Q16838463 |title=DSS FC |website=Wikidata |access-date=2026-05-14}}</ref>
DSS FC tana amfani da filin wasa na '''Ranchers Bees Stadium''' da ke Kaduna a matsayin gida wajen buga wasanninta. Filin wasan yana ɗaukar kusan mutane 10,000 kuma yana daga cikin filayen wasan da ake amfani da su wajen gudanar da wasannin cikin gida a arewacin Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/DSS_F.C. |title=DSS F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
Ƙungiyar ta samu karɓuwa musamman saboda rawar da take takawa wajen haɓaka matasan ‘yan wasa. A wasu lokuta, ƙungiyar ta shiga gasannin matasa na cikin gida da na ƙetare domin baiwa ‘yan wasanta damar nuna bajintarsu a duniya.<ref>{{Cite web |url=https://www.finelib.com/listing/Dynamic-Sporting-Solutions-DSS-Football-Club/44297/ |title=Dynamic Sporting Solutions (DSS) Football Club |website=Finelib |access-date=2026-05-14}}</ref>
A shekarar 2017, DSS FC ta sanar da wata yarjejeniya ta haɗin gwiwa da ƙungiyar '''F.C. Olympique 13''' ta ƙasar Gibraltar domin bunƙasa harkokin ci gaban ‘yan wasa. Wannan haɗin gwiwa ya taimaka wajen buɗe ƙofofi ga wasu matasan ‘yan wasan Najeriya domin samun damar taka leda a ƙasashen Turai.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/DSS_F.C. |title=DSS F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-14}}</ref>
DSS FC tana daga cikin ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa masu zaman kansu a Najeriya waɗanda suka fi mayar da hankali kan ci gaban matasa. Wasu daga cikin ‘yan wasan da suka taka leda a ƙungiyar sun samu damar shiga manyan kungiyoyi a Najeriya da kuma wajen ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.finelib.com/listing/Dynamic-Sporting-Solutions-DSS-Football-Club/44297/ |title=Dynamic Sporting Solutions (DSS) Football Club |website=Finelib |access-date=2026-05-14}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria National League]]
* [[Najeriya]]
* [[Ƙwallon ƙafa]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a 2011]]
[[Category:Jihar Kaduna]]
bancy7nflkdv39nqnsodqrejeozlagg
Kehinde Fatai
0
151242
836070
2026-05-15T03:44:46Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1354114675|Kehinde Fatai]]"
836070
wikitext
text/x-wiki
'''Kehinde Abdul Feyi Fatai''' listen ⓘ (an haife shi 19 ga Fabrairu 1990) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta La Liga II .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikinsu da kuma gasar Romanian Liga ta 1 ===
Fatai yana Najeriya tare da Kwalejin Anwar-ul-Islam kuma ya buga wa JUTH FC Ya tafi [[Turai]] a watan Yulin 2007, ya koma FC Farul Constanța ta Romania. Da farko, ya buga wasa a gasar rukuni na uku ta Romania a ƙungiyar reserve kuma ya zira kwallaye 11 a wasanni 20. A kakar wasa ta 2008–09 mai zuwa, an ɗaga Fatai zuwa ƙungiyar manyan 'yan wasan Farul Constanța. A ranar 16 ga Yunin 2010, ya sanya hannu da ƙungiyar Liga I Astra Giurgiu a kan canja wuri kyauta, bayan kwangilarsa da Farul Constanța ta ƙare.
=== Club Brugge ===
A ranar 1 ga Satumba, 2013, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Belgium Club Brugge ta tabbatar da siyan Fatai a matsayin aro na tsawon kakar wasa daga Astra, tare da zaɓin siyan sa. <ref>{{Cite web |date=1 September 2013 |title=Kehinde Fatai voor 1 seizoen naar Club |url=http://clubbrugge.be/nl/nieuws/16664/kehinde-fatai-voor-1-seizoen-naar-club |publisher=clubbrugge.be |language=nl}}</ref> A ranar 22 ga Satumba, 2013, ya fara wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa na minti 80 kuma ya buƙaci mintuna bakwai kacal don ya karya lagon da bugun fenariti a wasan da Club Brugge ta doke Anderlecht da ci 4-0. <ref>{{Cite web |date=22 September 2013 |title=Anderlecht se prend une claque à Bruges (4-0) |url=http://www.dhnet.be/sports/football/division1/anderlecht/anderlecht-se-prend-une-claque-a-bruges-4-0-523e64f23570bed7db9bd2b3 |publisher=[[La Dernière Heure]] |language=fr}}</ref>
=== AC Sparta Prague ===
A watan Mayun 2015, Fatai ya sanya hannu a kulob din AC Sparta Prague na [[Kazech|Czech]] kan kwantiragin shekaru uku.
A matsayinsa na ɗan wasan gaba, ya zura kwallo ɗaya kacal a wasanni takwas na gasar Sparta Prague. Wannan mummunan yanayin da yake ciki a gaban ƙwallo ya sa ya buga wasa a matsayin ɗan wasan tsakiya. Bayan wannan canjin matsayi, ya ci gaba da zura kwallaye biyar a wasanni uku. <ref>{{Cite web |date=22 October 2015 |title=I'm used to huge stadiums full of people, says marksman Fatai |url=http://fotbal.idnes.cz/kehinde-fatai-pred-zapasem-schalke-sparta-rozhovor-f8t-/fot_pohary.aspx?c=A151022_111837_fot_pohary_dc |publisher=iDNES |language=cs}}</ref>
=== FC Ufa ===
A ranar 12 ga Agusta 2016, ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru 3 da FC Ufa, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Rasha, a gasar Premier League . <ref>{{Cite web |date=12 August 2016 |script-title=ru:Кехинде Фатаи перешел в «Уфу» |url=http://www.fcufa.pro/allarticle/lenta/61-klub/3385-kekhinde-fatai-pereshel-v-ufu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161021083002/http://www.fcufa.pro/allarticle/lenta/61-klub/3385-kekhinde-fatai-pereshel-v-ufu |archive-date=21 October 2016 |access-date=16 August 2016 |publisher=[[FC Ufa]] |language=ru}}</ref> An sallame shi daga kwantiraginsa ta Ufa bisa amincewar juna a ranar 14 ga Agusta 2018. <ref>{{Cite web |date=14 August 2018 |title=Кехинде Фатаи покидает ФК "Уфа" (Kehinde Fatai leaves FC Ufa) |url=http://www.fcufa.pro/allarticle/lenta/61-klub/5307-kekhinde-fatai-pokidaet-fk-ufa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814170107/http://www.fcufa.pro/allarticle/lenta/61-klub/5307-kekhinde-fatai-pokidaet-fk-ufa |archive-date=14 August 2018 |access-date=14 August 2018 |publisher=[[FC Ufa]] |language=ru}}</ref>
=== Komawa Romania ===
A ranar 23 ga Fabrairu 2023, Fatai ya koma Romania ya kuma sanya hannu kan kwangila da Oțelul Galați a gasar La Liga ta biyu har zuwa karshen kakar wasa ta 2022–23, tare da zabin tsawaita shekara guda. <ref>{{Cite web |date=23 February 2023 |title=Bun venit la Oțelul, Kehinde Fatai! |trans-title=Welcome to Oțelul, Kehinde Fatai! |url=https://ascotelul.ro/bun-venit-la-otelul-kehinde-fatai/ |access-date=8 March 2023 |publisher=Oțelul Galați |language=ro}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Fatai zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 23 ta Najeriya a shekarar 2011 don buga wasan sada zumunci da Costa Rica . A ranar 4 ga watan Yuni aka zaɓe shi don buga wasan neman gurbin shiga gasar Olympics ta bazara ta 2012 da Tanzania .
A ranar 24 ga Oktoba 2015, Fatai ya ce ya yi wa jami'an ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Romania alƙawarin cewa zai wakilci [[Romainiya|Romania]] a matakin manya bayan ya sami takardar zama ɗan ƙasa .
== Rayuwa ta sirri ==
Taiye, tagwayen Kehinde Fatai, shi ma ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne wanda ya shafe mafi yawan aikinsa a ƙananan lig na Romania yana bugawa ƙungiyoyi kamar FCM Alexandria ko ACS Berceni . [1] [2] [3] Wani ɗan'uwansa kuma, Yunus ɗan ƙwallon ƙafa ne wanda ya buga wasa a ƙananan lig na Romania a Astra II da Dacia Unirea Brăila . [4] Yana da jimillar 'yan'uwa maza huɗu da 'yar'uwa ɗaya. [5]
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|9 May 2026}}<ref name="sw">{{Soccerway}}</ref><ref name="rs">{{RomanianSoccer|1008/kehinde-abdul-fatai-feyi}}</ref><ref>{{cite web |title=Fatai's 2008–09 Romanian Cup appearance|url=https://www.romaniansoccer.ro/romanian_cup/reports/2008_09_farul_brasov.shtml |website=Romaniansoccer.ro |access-date=23 June 2019}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="2" |League
! colspan="2" |National cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Farul II Constanța
|2007–08
|20
|11
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|20
|11
|-
| rowspan="4" |Farul Constanța
|2007–08
|5
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|5
|0
|-
|2008–09
|23
|0
|1
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|24
|0
|-
|2009–10
|18
|7
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|18
|7
|-
!Total
!46
!7
!1
!0
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!47
!7
|-
| rowspan="8" |Astra Giurgiu
|2010–11
|27
|7
|1
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|28
|7
|-
|2011–12
|30
|10
|2
|1
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|32
|11
|-
|2012–13
|33
|14
|4
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|37
|16
|-
|2013–14
|3
|3
| colspan="2" |–
|6
|1
| colspan="2" |–
|9
|4
|-
|2014–15
|21
|7
|0
|0
|6
|4
|5{{Efn|One appearance in [[Supercupa României]], four appearances in [[Cupa Ligii]] and three goals}}
|3
|32
|14
|-
|2019–20
|10
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|10
|2
|-
|2020–21
|4
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|4
|0
|-
!Total
!128
!43
!7
!3
!12
!5
!5
!3
!152
!54
|-
|Club Brugge (loan)
|2013–14
|8
|1
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|10
|1
|-
| rowspan="3" |Sparta Prague
|2015–16
|24
|8
|6
|1
|16
|5
| colspan="2" |–
|46
|14
|-
|2016–17
|0
|0
| colspan="2" |–
|1
|0
| colspan="2" |–
|1
|0
|-
!Total
!24
!8
!6
!1
!17
!5
! colspan="2" |–
!47
!14
|-
| rowspan="4" |Ufa
|2016–17
|22
|6
|2
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" |–
|24
|6
|-
|2017–18
|17
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|17
|0
|-
|2018–19
|2
|0
| colspan="2" |–
|3
|0
| colspan="2" |–
|5
|0
|-
!Total
!41
!6
!2
!0
!3
!0
! colspan="2" |–
!46
!6
|-
| rowspan="3" |Dinamo Minsk
|2018
|9
|5
|3
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|12
|5
|-
|2019
|23
|3
|1
|1
|2
|0
| colspan="2" |–
|26
|4
|-
!Total
!32
!8
!4
!1
!2
!0
! colspan="2" |–
!38
!9
|-
|Argeș Pitești
|2021–22
|21
|2
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|23
|2
|-
|Turan
|2022
|5
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|5
|0
|-
| rowspan="3" |Oțelul Galați
|2022–23
|12
|3
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|12
|3
|-
|2023–24
|18
|1
|3
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|21
|1
|-
!Total
!30
!4
!3
!0
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!33
!4
|-
| rowspan="3" |AEL
|2023–24
|10
|6
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|10
|6
|-
|2024–25
|5
|0
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|7
|0
|-
!Total
!15
!6
!2
!0
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!17
!6
|-
|Afumați
|2025–26
|20
|4
|1
|1
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|21
|5
|-
! colspan="2" |Career total
!390
!100
!30
!6
!34
!10
!5
!3
!462
!118
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
5jfz6p14llqivgdxzbi1nfqy8lmx68k
836071
836070
2026-05-15T03:45:18Z
Sardeeq
39275
836071
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kehinde Abdul Feyi Fatai''' listen ⓘ (an haife shi 19 ga Fabrairu 1990) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta La Liga II .
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikinsu da kuma gasar Romanian Liga ta 1 ===
Fatai yana Najeriya tare da Kwalejin Anwar-ul-Islam kuma ya buga wa JUTH FC Ya tafi [[Turai]] a watan Yulin 2007, ya koma FC Farul Constanța ta Romania. Da farko, ya buga wasa a gasar rukuni na uku ta Romania a ƙungiyar reserve kuma ya zira kwallaye 11 a wasanni 20. A kakar wasa ta 2008–09 mai zuwa, an ɗaga Fatai zuwa ƙungiyar manyan 'yan wasan Farul Constanța. A ranar 16 ga Yunin 2010, ya sanya hannu da ƙungiyar Liga I Astra Giurgiu a kan canja wuri kyauta, bayan kwangilarsa da Farul Constanța ta ƙare.
=== Club Brugge ===
A ranar 1 ga Satumba, 2013, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Belgium Club Brugge ta tabbatar da siyan Fatai a matsayin aro na tsawon kakar wasa daga Astra, tare da zaɓin siyan sa. <ref>{{Cite web |date=1 September 2013 |title=Kehinde Fatai voor 1 seizoen naar Club |url=http://clubbrugge.be/nl/nieuws/16664/kehinde-fatai-voor-1-seizoen-naar-club |publisher=clubbrugge.be |language=nl}}</ref> A ranar 22 ga Satumba, 2013, ya fara wasa a matsayin wanda zai maye gurbinsa na minti 80 kuma ya buƙaci mintuna bakwai kacal don ya karya lagon da bugun fenariti a wasan da Club Brugge ta doke Anderlecht da ci 4-0. <ref>{{Cite web |date=22 September 2013 |title=Anderlecht se prend une claque à Bruges (4-0) |url=http://www.dhnet.be/sports/football/division1/anderlecht/anderlecht-se-prend-une-claque-a-bruges-4-0-523e64f23570bed7db9bd2b3 |publisher=[[La Dernière Heure]] |language=fr}}</ref>
=== AC Sparta Prague ===
A watan Mayun 2015, Fatai ya sanya hannu a kulob din AC Sparta Prague na [[Kazech|Czech]] kan kwantiragin shekaru uku.
A matsayinsa na ɗan wasan gaba, ya zura kwallo ɗaya kacal a wasanni takwas na gasar Sparta Prague. Wannan mummunan yanayin da yake ciki a gaban ƙwallo ya sa ya buga wasa a matsayin ɗan wasan tsakiya. Bayan wannan canjin matsayi, ya ci gaba da zura kwallaye biyar a wasanni uku. <ref>{{Cite web |date=22 October 2015 |title=I'm used to huge stadiums full of people, says marksman Fatai |url=http://fotbal.idnes.cz/kehinde-fatai-pred-zapasem-schalke-sparta-rozhovor-f8t-/fot_pohary.aspx?c=A151022_111837_fot_pohary_dc |publisher=iDNES |language=cs}}</ref>
=== FC Ufa ===
A ranar 12 ga Agusta 2016, ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru 3 da FC Ufa, ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Rasha, a gasar Premier League . <ref>{{Cite web |date=12 August 2016 |script-title=ru:Кехинде Фатаи перешел в «Уфу» |url=http://www.fcufa.pro/allarticle/lenta/61-klub/3385-kekhinde-fatai-pereshel-v-ufu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161021083002/http://www.fcufa.pro/allarticle/lenta/61-klub/3385-kekhinde-fatai-pereshel-v-ufu |archive-date=21 October 2016 |access-date=16 August 2016 |publisher=[[FC Ufa]] |language=ru}}</ref> An sallame shi daga kwantiraginsa ta Ufa bisa amincewar juna a ranar 14 ga Agusta 2018. <ref>{{Cite web |date=14 August 2018 |title=Кехинде Фатаи покидает ФК "Уфа" (Kehinde Fatai leaves FC Ufa) |url=http://www.fcufa.pro/allarticle/lenta/61-klub/5307-kekhinde-fatai-pokidaet-fk-ufa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814170107/http://www.fcufa.pro/allarticle/lenta/61-klub/5307-kekhinde-fatai-pokidaet-fk-ufa |archive-date=14 August 2018 |access-date=14 August 2018 |publisher=[[FC Ufa]] |language=ru}}</ref>
=== Komawa Romania ===
A ranar 23 ga Fabrairu 2023, Fatai ya koma Romania ya kuma sanya hannu kan kwangila da Oțelul Galați a gasar La Liga ta biyu har zuwa karshen kakar wasa ta 2022–23, tare da zabin tsawaita shekara guda. <ref>{{Cite web |date=23 February 2023 |title=Bun venit la Oțelul, Kehinde Fatai! |trans-title=Welcome to Oțelul, Kehinde Fatai! |url=https://ascotelul.ro/bun-venit-la-otelul-kehinde-fatai/ |access-date=8 March 2023 |publisher=Oțelul Galați |language=ro}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
An kira Fatai zuwa ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 23 ta Najeriya a shekarar 2011 don buga wasan sada zumunci da Costa Rica . A ranar 4 ga watan Yuni aka zaɓe shi don buga wasan neman gurbin shiga gasar Olympics ta bazara ta 2012 da Tanzania .
A ranar 24 ga Oktoba 2015, Fatai ya ce ya yi wa jami'an ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Romania alƙawarin cewa zai wakilci [[Romainiya|Romania]] a matakin manya bayan ya sami takardar zama ɗan ƙasa .
== Rayuwa ta sirri ==
Taiye, tagwayen Kehinde Fatai, shi ma ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne wanda ya shafe mafi yawan aikinsa a ƙananan lig na Romania yana bugawa ƙungiyoyi kamar FCM Alexandria ko ACS Berceni . [1] [2] [3] Wani ɗan'uwansa kuma, Yunus ɗan ƙwallon ƙafa ne wanda ya buga wasa a ƙananan lig na Romania a Astra II da Dacia Unirea Brăila . [4] Yana da jimillar 'yan'uwa maza huɗu da 'yar'uwa ɗaya. [5]
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|9 May 2026}}<ref name="sw">{{Soccerway}}</ref><ref name="rs">{{RomanianSoccer|1008/kehinde-abdul-fatai-feyi}}</ref><ref>{{cite web |title=Fatai's 2008–09 Romanian Cup appearance|url=https://www.romaniansoccer.ro/romanian_cup/reports/2008_09_farul_brasov.shtml |website=Romaniansoccer.ro |access-date=23 June 2019}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="2" |League
! colspan="2" |National cup
! colspan="2" |Continental
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Farul II Constanța
|2007–08
|20
|11
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|20
|11
|-
| rowspan="4" |Farul Constanța
|2007–08
|5
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|5
|0
|-
|2008–09
|23
|0
|1
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|24
|0
|-
|2009–10
|18
|7
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|18
|7
|-
!Total
!46
!7
!1
!0
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!47
!7
|-
| rowspan="8" |Astra Giurgiu
|2010–11
|27
|7
|1
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|28
|7
|-
|2011–12
|30
|10
|2
|1
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|32
|11
|-
|2012–13
|33
|14
|4
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|37
|16
|-
|2013–14
|3
|3
| colspan="2" |–
|6
|1
| colspan="2" |–
|9
|4
|-
|2014–15
|21
|7
|0
|0
|6
|4
|5{{Efn|One appearance in [[Supercupa României]], four appearances in [[Cupa Ligii]] and three goals}}
|3
|32
|14
|-
|2019–20
|10
|2
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|10
|2
|-
|2020–21
|4
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|4
|0
|-
!Total
!128
!43
!7
!3
!12
!5
!5
!3
!152
!54
|-
|Club Brugge (loan)
|2013–14
|8
|1
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|10
|1
|-
| rowspan="3" |Sparta Prague
|2015–16
|24
|8
|6
|1
|16
|5
| colspan="2" |–
|46
|14
|-
|2016–17
|0
|0
| colspan="2" |–
|1
|0
| colspan="2" |–
|1
|0
|-
!Total
!24
!8
!6
!1
!17
!5
! colspan="2" |–
!47
!14
|-
| rowspan="4" |Ufa
|2016–17
|22
|6
|2
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" |–
|24
|6
|-
|2017–18
|17
|0
|0
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|17
|0
|-
|2018–19
|2
|0
| colspan="2" |–
|3
|0
| colspan="2" |–
|5
|0
|-
!Total
!41
!6
!2
!0
!3
!0
! colspan="2" |–
!46
!6
|-
| rowspan="3" |Dinamo Minsk
|2018
|9
|5
|3
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|12
|5
|-
|2019
|23
|3
|1
|1
|2
|0
| colspan="2" |–
|26
|4
|-
!Total
!32
!8
!4
!1
!2
!0
! colspan="2" |–
!38
!9
|-
|Argeș Pitești
|2021–22
|21
|2
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|23
|2
|-
|Turan
|2022
|5
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|5
|0
|-
| rowspan="3" |Oțelul Galați
|2022–23
|12
|3
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|12
|3
|-
|2023–24
|18
|1
|3
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|21
|1
|-
!Total
!30
!4
!3
!0
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!33
!4
|-
| rowspan="3" |AEL
|2023–24
|10
|6
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|10
|6
|-
|2024–25
|5
|0
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|7
|0
|-
!Total
!15
!6
!2
!0
! colspan="2" |–
! colspan="2" |–
!17
!6
|-
|Afumați
|2025–26
|20
|4
|1
|1
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|21
|5
|-
! colspan="2" |Career total
!390
!100
!30
!6
!34
!10
!5
!3
!462
!118
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
tbd24r7upeesmu5mmjcuoh94a0p5s34
Muhammad Abdallah Hussain
0
151243
836072
2026-05-15T03:47:45Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1341862318|Muhammad Abdallah Hussain]]"
836072
wikitext
text/x-wiki
'''Muhammad Abdallah Hussain''' (an haife shi a ranar 25 ga Fabrairu 2002 a [[Jos]] ) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Ljungskile SK ta ƙasar Sweden, kuma [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 20 ta Najeriya]] . <ref>{{Cite web |date=13 August 2019 |title=A. Mohammed |url=https://www.besoccer.com/player/a-mohammed-903708 |access-date=26 January 2021 |website=besoccer.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=3 December 2020 |title=Mohammed Abdullah- The Nigeria U20 Midfielder Set To Thrill Africa At WAFU U20 Tournament |url=https://www.owngoalnigeria.com/2020/12/03/mohammed-abdullah-the-nigeria-u20-midfielder-set-to-thrill-africa-at-wafu-u20-tournament/ |access-date=26 January 2021 |website=futaa.com}}</ref> (hunturu 2020). Yana wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya na tsakiya]], [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai kai hari]], ko kuma ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya.
== Aikin kulob ==
A ranar 7 ga Janairun 2018, bayan ya yi rawar gani a gwajin da aka yi masa na tsawon mako guda, Mohammed Abdallah Hussain daga ƙarshe ya sanya hannu na dindindin da ƙungiyar Mighty Jets da ke [[Jos]] a kan kwangilar shekara guda.
=== Nasarawa United ===
A watan Oktoban 2019, Hussain ya koma daga Mighty Jets zuwa kungiyar [[Nasarawa United F.C.|Nasarawa United FC]] ta Najeriya a gasar kwararru kan yarjejeniyar shekara daya. <ref>{{Cite web |date=19 August 2019 |title=Abdallah Mohammed |url=https://www.flashscore.com.ng/player/mohammed-abdallah/dl69vHRA/ |access-date=26 January 2021 |website=flashscore.com.ng}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Muhammad Abdalla |url=https://npfl.ng/player/muhammad-abdalla/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 December 2019 |title=NPFL: Sunshine Stars trash Nasarawa United 4-2 in Akure |url=https://batatv.com/2019/12/09/npfl-sunshine-stars-trash-nasarawa-united-4-2-in-akure/}}</ref>
'''Ljungskile SK'''
Bayan ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20, Muhammad Abdallah Hussain ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekara ɗaya da sabuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Sweden mai matsayi na biyu, Ljungskile SK, a ranar 2 ga Maris 2021, inda ya zura ƙwallo ɗaya a wasanni 27. Ya koma Najeriya a ƙarshen kakar wasa a watan Nuwamba 2021.
'''Taurarin Harbi SC'''
Muhammad Abdallah Hussain bai samu kwangilar ƙwararru ba a rabin farko na 2022, amma yana atisaye da wata makarantar ƙwallon ƙafa a gida a Jos. Daga baya a rabin na biyu na 2022 ya sake haɗuwa da kocin Gbenga Ogunbote a Shooting Stars SC wanda kusan yake aiki da shi lokacin da kocin Gbenga Ogunbote yana tare da Sunshine Stars FC a kwata na farko na 2021 amma daga ƙarshe ya sanya hannu a Ljungskile SK . Muhammad Abdallah Hussain ya taimaka wa Shooting Stars SC ta lashe gasar kafin kakar wasa ta Disamba 2022 wacce aka yi wa lakabi da SUPER CUP wanda [[Dozy Mmobuosi]] ya shirya. Muhammad Abdallah Hussain ya buga wasanni 5 ga Shooting Stars SC a kakar wasan ƙwallon ƙafa ta Najeriya ta 22/23 kafin ya tafi kyauta zuwa Ljungskile SK don wa'adinsa na biyu a Sweden a watan Maris na 2023.
'''Ljungskile SK'''
A ranar 26 ga Maris 2023 Muhammad Abdallah Hussain ya rubuta alkalami da Ljungskile SK bayan ya dawo kulob din.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A watan Nuwamba na 2020, kocin tawagar ' [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|yan kasa da shekara 20 ta Najeriya]], Ladan Bosso, ya gayyace shi ya kasance cikin tawagar ' [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|yan kasa da shekara 20 ta Najeriya]] a gasar WAFU Zone B U-20 da za a yi a [[Benin]] a shekarar 2020. <ref>{{Cite web |date=27 November 2020 |title=Bosso names 20 for WAFU U20 Cup of Nations |url=https://www.thenff.com/2020/11/bosso-names-20-for-wafu-u20-cup-of-nations/ |access-date=26 January 2021 |website=thenff.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bosso Selects Team for WAFU U20 Cup of Nations |url=https://www.channelstv.com/2020/11/27/bosso-selects-team-for-wafu-u20-cup-of-nations/}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
'''''Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa'''''
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| '''Manyan Jiragen Sama'''
| 2018/2019
| NPFL
| 24
| 7
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 0
| 0
| 24
| 7
|-
! Nasarawa
Haɗaka
! 2019/2020
! NPFL
! 15
! 2
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 15
! 2
|-
! Ljungskile SK
! 2021
! Ettan Södra
! 27
! 1
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 27
! 1
|-
! Taurarin Harbi SC
! 2022/2023
! NPFL
! 5
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
|-
! Ljungskile SK
! 2023
! Ettan Södra
! 19
! 1
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 14
! 1
|-
! Jimillar aiki
!
!
! 85
! 11
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 85
! 11
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 2002]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
t7pmkb0ookjk65ovmofd2q11diwxh5a
836073
836072
2026-05-15T03:48:15Z
Sardeeq
39275
836073
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Abdallah Hussain''' (an haife shi a ranar 25 ga Fabrairu 2002 a [[Jos]] ) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke bugawa ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Ljungskile SK ta ƙasar Sweden, kuma [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekaru 20 ta Najeriya]] . <ref>{{Cite web |date=13 August 2019 |title=A. Mohammed |url=https://www.besoccer.com/player/a-mohammed-903708 |access-date=26 January 2021 |website=besoccer.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=3 December 2020 |title=Mohammed Abdullah- The Nigeria U20 Midfielder Set To Thrill Africa At WAFU U20 Tournament |url=https://www.owngoalnigeria.com/2020/12/03/mohammed-abdullah-the-nigeria-u20-midfielder-set-to-thrill-africa-at-wafu-u20-tournament/ |access-date=26 January 2021 |website=futaa.com}}</ref> (hunturu 2020). Yana wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya na tsakiya]], [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya mai kai hari]], ko kuma ɗan wasan tsakiya mai tsaron baya.
== Aikin kulob ==
A ranar 7 ga Janairun 2018, bayan ya yi rawar gani a gwajin da aka yi masa na tsawon mako guda, Mohammed Abdallah Hussain daga ƙarshe ya sanya hannu na dindindin da ƙungiyar Mighty Jets da ke [[Jos]] a kan kwangilar shekara guda.
=== Nasarawa United ===
A watan Oktoban 2019, Hussain ya koma daga Mighty Jets zuwa kungiyar [[Nasarawa United F.C.|Nasarawa United FC]] ta Najeriya a gasar kwararru kan yarjejeniyar shekara daya. <ref>{{Cite web |date=19 August 2019 |title=Abdallah Mohammed |url=https://www.flashscore.com.ng/player/mohammed-abdallah/dl69vHRA/ |access-date=26 January 2021 |website=flashscore.com.ng}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Muhammad Abdalla |url=https://npfl.ng/player/muhammad-abdalla/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 December 2019 |title=NPFL: Sunshine Stars trash Nasarawa United 4-2 in Akure |url=https://batatv.com/2019/12/09/npfl-sunshine-stars-trash-nasarawa-united-4-2-in-akure/}}</ref>
'''Ljungskile SK'''
Bayan ya wakilci ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20, Muhammad Abdallah Hussain ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekara ɗaya da sabuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Sweden mai matsayi na biyu, Ljungskile SK, a ranar 2 ga Maris 2021, inda ya zura ƙwallo ɗaya a wasanni 27. Ya koma Najeriya a ƙarshen kakar wasa a watan Nuwamba 2021.
'''Taurarin Harbi SC'''
Muhammad Abdallah Hussain bai samu kwangilar ƙwararru ba a rabin farko na 2022, amma yana atisaye da wata makarantar ƙwallon ƙafa a gida a Jos. Daga baya a rabin na biyu na 2022 ya sake haɗuwa da kocin Gbenga Ogunbote a Shooting Stars SC wanda kusan yake aiki da shi lokacin da kocin Gbenga Ogunbote yana tare da Sunshine Stars FC a kwata na farko na 2021 amma daga ƙarshe ya sanya hannu a Ljungskile SK . Muhammad Abdallah Hussain ya taimaka wa Shooting Stars SC ta lashe gasar kafin kakar wasa ta Disamba 2022 wacce aka yi wa lakabi da SUPER CUP wanda [[Dozy Mmobuosi]] ya shirya. Muhammad Abdallah Hussain ya buga wasanni 5 ga Shooting Stars SC a kakar wasan ƙwallon ƙafa ta Najeriya ta 22/23 kafin ya tafi kyauta zuwa Ljungskile SK don wa'adinsa na biyu a Sweden a watan Maris na 2023.
'''Ljungskile SK'''
A ranar 26 ga Maris 2023 Muhammad Abdallah Hussain ya rubuta alkalami da Ljungskile SK bayan ya dawo kulob din.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A watan Nuwamba na 2020, kocin tawagar ' [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|yan kasa da shekara 20 ta Najeriya]], Ladan Bosso, ya gayyace shi ya kasance cikin tawagar ' [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|yan kasa da shekara 20 ta Najeriya]] a gasar WAFU Zone B U-20 da za a yi a [[Benin]] a shekarar 2020. <ref>{{Cite web |date=27 November 2020 |title=Bosso names 20 for WAFU U20 Cup of Nations |url=https://www.thenff.com/2020/11/bosso-names-20-for-wafu-u20-cup-of-nations/ |access-date=26 January 2021 |website=thenff.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bosso Selects Team for WAFU U20 Cup of Nations |url=https://www.channelstv.com/2020/11/27/bosso-selects-team-for-wafu-u20-cup-of-nations/}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
'''''Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa'''''
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofi
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| '''Manyan Jiragen Sama'''
| 2018/2019
| NPFL
| 24
| 7
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 0
| 0
| 24
| 7
|-
! Nasarawa
Haɗaka
! 2019/2020
! NPFL
! 15
! 2
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 15
! 2
|-
! Ljungskile SK
! 2021
! Ettan Södra
! 27
! 1
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 27
! 1
|-
! Taurarin Harbi SC
! 2022/2023
! NPFL
! 5
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
|-
! Ljungskile SK
! 2023
! Ettan Södra
! 19
! 1
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 14
! 1
|-
! Jimillar aiki
!
!
! 85
! 11
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 85
! 11
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haifaffun 2002]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
2dkkffdvsipk9avymftfhedm8qormat
Olarenwaju Kayode
0
151244
836074
2026-05-15T03:51:40Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1352713209|Olarenwaju Kayode]]"
836074
wikitext
text/x-wiki
'''Olarenwaju Ayobami Kayode''' (an haife shi a ranar 8 ga Mayu 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Esenler Erokspor ta ƙasar Turkiyya.
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Kayode ya fara aikinsa da Red Bull Ghana kuma ya sanya hannu a watan Fabrairun 2010 don ASEC Mimosas .
A ranar 2 ga Fabrairu 2012, Kayode ya bar ASEC Mimosas <ref>{{Cite web |title=KAYODE Olarenwaju: ASEC Mimosas - Le site officiel |url=http://www.asec.ci/fjoueur.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090801054820/http://www.asec.ci/fjoueur.php |archive-date=1 August 2009 |access-date=23 May 2017 |website=asec.ci}}</ref> ya koma kulob din Switzerland FC Luzern a matsayin aro har zuwa 30 ga Nuwamba 2012.
=== Maccabi Netanya ===
A ranar 10 ga Oktoba, 2013, Kayode ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da ƙungiyar Maccabi Netanya ta Isra'ila. <ref>{{Cite web |date=12 September 2013 |title=קאיודה עבר בדיקות וחתם לעונה בנתניה |url=http://www.sport5.co.il/articles.aspx?FolderID=127&docID=151437&lang=HE |access-date=23 May 2017 |website=Sport5.co.il - אתר ערוץ הספורט}}</ref>
=== Austria Vienna ===
Bayan wani kakar wasa mai nasara tare da Maccabi Netanya, inda ya zura kwallaye 13 da kuma taimakawa wajen zura kwallaye shida, Kayode ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru hudu da FK Austria Wien . <ref>{{Cite web |last=Adewuyi1 |first=Lolade |date=23 May 2015 |title=Olarenwaju Kayode completes Austria Wien medical and four-year deal |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4102/transfer-zone/2015/05/23/12009912/olarenwaju-kayode-completes-austria-wien-medical-and-four |access-date=21 July 2016 |website=Goal}}</ref> A ranar 2 ga Agusta 2015, ya zura kwallaye a wasansa na farko a FK Austria Wien da SC Rheindorf Altach .
=== Manchester City ===
A ranar 17 ga Agusta 2017, [[Manchester City F.C.|Manchester City]] ta sayi Kayode kan yarjejeniyar shekaru huɗu kuma nan take ta ba shi aro ga [[Girona FC|Girona]] don kakar wasa ta 2017–18. <ref>{{Cite web |title=The scorer of the Austrian Bundesliga will strengthen the attack of Girona |url=http://www.gironafc.cat/noticia/el-golejador-de-la-bundesliga-austriaca-reforcara-latac-del-girona-a-primera |access-date=18 August 2017 |publisher=Girona F.C. |language=ca}}</ref> Kayode ya fara buga wasa [[La Liga|a La Liga]] a ranar 19 ga Agusta 2017, inda ya maye gurbin Portu a wasan da suka tashi 2-2 da [[Atlético Madrid]] . <ref>{{Cite web |date=19 August 2017 |title=El ADN del Atlético no se ficha |trans-title=You can't sign Atlético's DNA |url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2017_18/la-liga/jornada_1/ger_atm/ |access-date=19 August 2017 |publisher=Marca |language=es}}</ref>
A ranar 2 ga Maris 2018, an ba Kayode aro ga ƙungiyar Shakhtar Donetsk ta ƙasar Ukraine bayan an soke kwangilarsa da [[Girona FC|Girona]] . <ref>{{Cite web |date=2 March 2018 |title=Kayode loaned out to Shakhtar |url=https://shakhtar.com/en/news/2018/march/2_news/2_olarenwaju-kayode/ |access-date=2 March 2018 |publisher=[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}</ref>
=== Shakhtar Donetsk ===
A ranar 8 ga Yuni 2018, Shakhtar Donetsk ta sanar da cewa bayan nasarar da Kayode ya samu a matsayin aro, za su yi amfani da zabinsu na sayensa na dindindin kan kudin da ba a bayyana ba. Kayode ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyar da Shakhtar.
=== Gaziantep (rance) ===
A ranar 9 ga Agusta, 2019, an ba Kayode aro ga kungiyar [[Süper Lig]] ta Gaziantep FK <ref>{{Cite web |date=9 August 2019 |title=TRANSFER - OLARENWAJU KAYODE GAZİŞEHİR'DE! |url=https://www.gazisehirgaziantepfk.org/tr/haberler/transfer-olarenwaju-kayode-gazisehirde-1331 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190810044917/https://www.gazisehirgaziantepfk.org/tr/haberler/transfer-olarenwaju-kayode-gazisehirde-1331 |archive-date=10 August 2019 |access-date=12 August 2019 |publisher=GFK}}</ref>
=== Sivasspor (ranar aro) ===
A ranar 17 ga Satumba, 2020, Kayode ya sanya hannu kan aro ga ƙungiyar Sivasspor [[Süper Lig|ta ƙasar]] Turkiyya a matsayin aro. <ref>{{Cite web |title=Olanrewaju Kayode: Nigeria striker joins Sivasspor on loan {{!}} Goal.com |url=https://www.goal.com/en-ng/news/olanrewaju-kayode-nigeria-striker-joins-sivasspor-on-loan/hsx3such693o10x97jdmzjw06 |access-date=2 November 2020 |website=www.goal.com}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar Sivasspor a wasansa na farko a gasar Europa League a ƙungiyar da Villarreal ta sha kashi a hannun Villarreal da ci 5-3 a waje, <ref>{{Cite web |date=23 October 2020 |title=Sivasspor lose 5-3 to Villarreal in Europa League - Turkish News |url=https://www.hurriyetdailynews.com/sivasspor-lose-5-3-to-villarreal-in-europa-league-159380 |access-date=2 November 2020 |website=Hürriyet Daily News |language=en}}</ref> sannan ya zura kwallo a ragar Maccabi Tel Aviv a wasan da suka sha kashi a gida da ci 2-1 a wasan da ya biyo baya. <ref>{{Cite web |last=Agencies |date=30 October 2020 |title=Sivasspor loses to Maccabi Tel Aviv in Europa League |url=https://www.dailysabah.com/sports/football/sivasspor-loses-to-maccabi-tel-aviv-in-europa-league |access-date=2 November 2020 |website=Daily Sabah |language=en}}</ref>
=== Ümraniyespor (rance) ===
Bayan dawowarsa daga Sivasspor, Kayode bai buga wa Shakhtar wasa ba a farkon rabin kakar wasa ta 2022-23. A ranar 30 ga Janairu 2023, Ümraniyespor ta ba Kayode aro har zuwa karshen kakar wasa ta 2022-23. <ref>{{Cite web |date=30 January 2023 |title=Hoş Geldin Kayode! |url=https://www.facebook.com/Umraniyespor/posts/pfbid02rmJ9Pdn52yLSNxNGNauoV929fVC55zaMuGqiZBHSXykJNK1jZkrMhfrLpwp8ze79l |access-date=30 January 2023 |publisher=Ümraniyespor |language=tr}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Kayode ya buga wa tawagar 'yan wasan ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 17 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2009. [1] A ranar 3 ga Mayu 2010, ya sami kiran farko na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya don shiga gasar cin kofin matasa ta Afirka a Libya . [2] An kira shi a ranar 12 ga Afrilu 2011 don gasar cin kofin matasa ta Afirka ta 2011 a Afirka ta Kudu. [3] Kayode ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasa wasa a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Senegal a ranar 23 ga Maris 2017. [4]
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 26 May 2022}}<ref name="OKSW">{{soccerway|olarenwaju-kayode/102554|accessdate=5 October 2017}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Israel State Cup]], [[Copa del Rey]], [[Ukrainian Cup]], [[Turkish Cup]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Toto Cup]]}}
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Luzern (loan)
|2011–12
|Swiss Super League
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|1
|0
|-
| rowspan="3" |Maccabi Netanya
|2013–14
|Liga Leumit
|25
|10
|4
|1
|0
|0
|0
|0
|29
|11
|-
|2014–15
|Israeli Premier League
|31
|13
|1
|0
|2
|0
|0
|0
|34
|13
|-
! colspan="2" |Total
!56
!23
!5
!1
!2
!0
!0
!0
!64
!24
|-
| rowspan="3" |Austria Wien
|2015–16
|Austrian Bundesliga
|34
|13
|3
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|37
|13
|-
|2016–17
|Austrian Bundesliga
|33
|17
|3
|2
| colspan="2" |—
|12{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|5
|48
|24
|-
! colspan="2" |Total
!67
!30
!6
!2
! colspan="2" |—
!12
!5
!85
!37
|-
|[[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|2017–18
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|[[Girona FC|Girona]] (loan)
|2017–18
|[[La Liga]]
|12
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
|Shakhtar Donetsk (loan)
|2017–18
|Ukrainian Premier League
|6
|2
|2
|1
| colspan="2" |—
|0
|0
|8
|3
|-
|Shakhtar Donetsk
|2018–19
|Ukrainian Premier League
|10
|1
|2
|0
| colspan="2" |—
|4{{Efn|Three appearances in [[UEFA Champions League]], one appearances in UEFA Europa League}}
|0
|16
|1
|-
|Gaziantep (loan)
|2019–20
|[[Süper Lig]]
|27
|10
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|29
|10
|-
| rowspan="3" |Sivasspor (loan)
|2020–21
|Süper Lig
|33
|6
|2
|1
| colspan="2" |–
|5[c]
|4
|40
|11
|-
|2021–22
|Süper Lig
|33
|6
|5
|0
| colspan="2" |–
|6{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}
|2
|44
|8
|-
! colspan="2" |Total
!66
!12
!7
!1
! colspan="2" |—
!11
!6
!84
!19
|-
! colspan="3" |Career total
!244
!78
!25
!5
!4
!0
!29
!11
!299
!94
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
gjvm3b0dgv1e386cckckin8grrkx459
836075
836074
2026-05-15T03:52:01Z
Sardeeq
39275
836075
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Olarenwaju Ayobami Kayode''' (an haife shi a ranar 8 ga Mayu 1993) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan wasan gaba a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Esenler Erokspor ta ƙasar Turkiyya.
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Kayode ya fara aikinsa da Red Bull Ghana kuma ya sanya hannu a watan Fabrairun 2010 don ASEC Mimosas .
A ranar 2 ga Fabrairu 2012, Kayode ya bar ASEC Mimosas <ref>{{Cite web |title=KAYODE Olarenwaju: ASEC Mimosas - Le site officiel |url=http://www.asec.ci/fjoueur.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090801054820/http://www.asec.ci/fjoueur.php |archive-date=1 August 2009 |access-date=23 May 2017 |website=asec.ci}}</ref> ya koma kulob din Switzerland FC Luzern a matsayin aro har zuwa 30 ga Nuwamba 2012.
=== Maccabi Netanya ===
A ranar 10 ga Oktoba, 2013, Kayode ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da ƙungiyar Maccabi Netanya ta Isra'ila. <ref>{{Cite web |date=12 September 2013 |title=קאיודה עבר בדיקות וחתם לעונה בנתניה |url=http://www.sport5.co.il/articles.aspx?FolderID=127&docID=151437&lang=HE |access-date=23 May 2017 |website=Sport5.co.il - אתר ערוץ הספורט}}</ref>
=== Austria Vienna ===
Bayan wani kakar wasa mai nasara tare da Maccabi Netanya, inda ya zura kwallaye 13 da kuma taimakawa wajen zura kwallaye shida, Kayode ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru hudu da FK Austria Wien . <ref>{{Cite web |last=Adewuyi1 |first=Lolade |date=23 May 2015 |title=Olarenwaju Kayode completes Austria Wien medical and four-year deal |url=http://www.goal.com/en-ng/news/4102/transfer-zone/2015/05/23/12009912/olarenwaju-kayode-completes-austria-wien-medical-and-four |access-date=21 July 2016 |website=Goal}}</ref> A ranar 2 ga Agusta 2015, ya zura kwallaye a wasansa na farko a FK Austria Wien da SC Rheindorf Altach .
=== Manchester City ===
A ranar 17 ga Agusta 2017, [[Manchester City F.C.|Manchester City]] ta sayi Kayode kan yarjejeniyar shekaru huɗu kuma nan take ta ba shi aro ga [[Girona FC|Girona]] don kakar wasa ta 2017–18. <ref>{{Cite web |title=The scorer of the Austrian Bundesliga will strengthen the attack of Girona |url=http://www.gironafc.cat/noticia/el-golejador-de-la-bundesliga-austriaca-reforcara-latac-del-girona-a-primera |access-date=18 August 2017 |publisher=Girona F.C. |language=ca}}</ref> Kayode ya fara buga wasa [[La Liga|a La Liga]] a ranar 19 ga Agusta 2017, inda ya maye gurbin Portu a wasan da suka tashi 2-2 da [[Atlético Madrid]] . <ref>{{Cite web |date=19 August 2017 |title=El ADN del Atlético no se ficha |trans-title=You can't sign Atlético's DNA |url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2017_18/la-liga/jornada_1/ger_atm/ |access-date=19 August 2017 |publisher=Marca |language=es}}</ref>
A ranar 2 ga Maris 2018, an ba Kayode aro ga ƙungiyar Shakhtar Donetsk ta ƙasar Ukraine bayan an soke kwangilarsa da [[Girona FC|Girona]] . <ref>{{Cite web |date=2 March 2018 |title=Kayode loaned out to Shakhtar |url=https://shakhtar.com/en/news/2018/march/2_news/2_olarenwaju-kayode/ |access-date=2 March 2018 |publisher=[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]]}}</ref>
=== Shakhtar Donetsk ===
A ranar 8 ga Yuni 2018, Shakhtar Donetsk ta sanar da cewa bayan nasarar da Kayode ya samu a matsayin aro, za su yi amfani da zabinsu na sayensa na dindindin kan kudin da ba a bayyana ba. Kayode ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru biyar da Shakhtar.
=== Gaziantep (rance) ===
A ranar 9 ga Agusta, 2019, an ba Kayode aro ga kungiyar [[Süper Lig]] ta Gaziantep FK <ref>{{Cite web |date=9 August 2019 |title=TRANSFER - OLARENWAJU KAYODE GAZİŞEHİR'DE! |url=https://www.gazisehirgaziantepfk.org/tr/haberler/transfer-olarenwaju-kayode-gazisehirde-1331 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190810044917/https://www.gazisehirgaziantepfk.org/tr/haberler/transfer-olarenwaju-kayode-gazisehirde-1331 |archive-date=10 August 2019 |access-date=12 August 2019 |publisher=GFK}}</ref>
=== Sivasspor (ranar aro) ===
A ranar 17 ga Satumba, 2020, Kayode ya sanya hannu kan aro ga ƙungiyar Sivasspor [[Süper Lig|ta ƙasar]] Turkiyya a matsayin aro. <ref>{{Cite web |title=Olanrewaju Kayode: Nigeria striker joins Sivasspor on loan {{!}} Goal.com |url=https://www.goal.com/en-ng/news/olanrewaju-kayode-nigeria-striker-joins-sivasspor-on-loan/hsx3such693o10x97jdmzjw06 |access-date=2 November 2020 |website=www.goal.com}}</ref> Ya zura ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar Sivasspor a wasansa na farko a gasar Europa League a ƙungiyar da Villarreal ta sha kashi a hannun Villarreal da ci 5-3 a waje, <ref>{{Cite web |date=23 October 2020 |title=Sivasspor lose 5-3 to Villarreal in Europa League - Turkish News |url=https://www.hurriyetdailynews.com/sivasspor-lose-5-3-to-villarreal-in-europa-league-159380 |access-date=2 November 2020 |website=Hürriyet Daily News |language=en}}</ref> sannan ya zura kwallo a ragar Maccabi Tel Aviv a wasan da suka sha kashi a gida da ci 2-1 a wasan da ya biyo baya. <ref>{{Cite web |last=Agencies |date=30 October 2020 |title=Sivasspor loses to Maccabi Tel Aviv in Europa League |url=https://www.dailysabah.com/sports/football/sivasspor-loses-to-maccabi-tel-aviv-in-europa-league |access-date=2 November 2020 |website=Daily Sabah |language=en}}</ref>
=== Ümraniyespor (rance) ===
Bayan dawowarsa daga Sivasspor, Kayode bai buga wa Shakhtar wasa ba a farkon rabin kakar wasa ta 2022-23. A ranar 30 ga Janairu 2023, Ümraniyespor ta ba Kayode aro har zuwa karshen kakar wasa ta 2022-23. <ref>{{Cite web |date=30 January 2023 |title=Hoş Geldin Kayode! |url=https://www.facebook.com/Umraniyespor/posts/pfbid02rmJ9Pdn52yLSNxNGNauoV929fVC55zaMuGqiZBHSXykJNK1jZkrMhfrLpwp8ze79l |access-date=30 January 2023 |publisher=Ümraniyespor |language=tr}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Kayode ya buga wa tawagar 'yan wasan ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 17 a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 17 ta 2009. [1] A ranar 3 ga Mayu 2010, ya sami kiran farko na ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 ta Najeriya don shiga gasar cin kofin matasa ta Afirka a Libya . [2] An kira shi a ranar 12 ga Afrilu 2011 don gasar cin kofin matasa ta Afirka ta 2011 a Afirka ta Kudu. [3] Kayode ya fara bugawa ƙungiyar manyan 'yan wasa wasa a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Senegal a ranar 23 ga Maris 2017. [4]
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 26 May 2022}}<ref name="OKSW">{{soccerway|olarenwaju-kayode/102554|accessdate=5 October 2017}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National cup{{Efn|Includes [[Israel State Cup]], [[Copa del Rey]], [[Ukrainian Cup]], [[Turkish Cup]]}}
! colspan="2" |League cup{{Efn|Includes [[Toto Cup]]}}
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Luzern (loan)
|2011–12
|Swiss Super League
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|1
|0
|-
| rowspan="3" |Maccabi Netanya
|2013–14
|Liga Leumit
|25
|10
|4
|1
|0
|0
|0
|0
|29
|11
|-
|2014–15
|Israeli Premier League
|31
|13
|1
|0
|2
|0
|0
|0
|34
|13
|-
! colspan="2" |Total
!56
!23
!5
!1
!2
!0
!0
!0
!64
!24
|-
| rowspan="3" |Austria Wien
|2015–16
|Austrian Bundesliga
|34
|13
|3
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|37
|13
|-
|2016–17
|Austrian Bundesliga
|33
|17
|3
|2
| colspan="2" |—
|12{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}
|5
|48
|24
|-
! colspan="2" |Total
!67
!30
!6
!2
! colspan="2" |—
!12
!5
!85
!37
|-
|[[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|2017–18
|[[Premier League]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|[[Girona FC|Girona]] (loan)
|2017–18
|[[La Liga]]
|12
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|13
|0
|-
|Shakhtar Donetsk (loan)
|2017–18
|Ukrainian Premier League
|6
|2
|2
|1
| colspan="2" |—
|0
|0
|8
|3
|-
|Shakhtar Donetsk
|2018–19
|Ukrainian Premier League
|10
|1
|2
|0
| colspan="2" |—
|4{{Efn|Three appearances in [[UEFA Champions League]], one appearances in UEFA Europa League}}
|0
|16
|1
|-
|Gaziantep (loan)
|2019–20
|[[Süper Lig]]
|27
|10
|2
|0
| colspan="2" |–
| colspan="2" |–
|29
|10
|-
| rowspan="3" |Sivasspor (loan)
|2020–21
|Süper Lig
|33
|6
|2
|1
| colspan="2" |–
|5[c]
|4
|40
|11
|-
|2021–22
|Süper Lig
|33
|6
|5
|0
| colspan="2" |–
|6{{Efn|Appearances in [[UEFA Europa Conference League]]}}
|2
|44
|8
|-
! colspan="2" |Total
!66
!12
!7
!1
! colspan="2" |—
!11
!6
!84
!19
|-
! colspan="3" |Career total
!244
!78
!25
!5
!4
!0
!29
!11
!299
!94
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1993]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
mf9p5rgria3l1qa9kad9ql3fs78s3em
Chimezie Mbah
0
151245
836076
2026-05-15T03:53:22Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353868167|Chimezie Mbah]]"
836076
wikitext
text/x-wiki
'''Jimmy Chimezie Mbah''' (an haife shi a ranar 10 ga Nuwamba 1992), [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ya buga wasa na ƙarshe a ƙungiyar Hapoel Nazareth Illit ta Isra'ila a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Kulob ===
Mbah ya fara aikinsa da Warri Wolves, inda ya ci gaba daga ƙungiyar matasa zuwa babbar ƙungiyar yana da shekaru 18. A watan Janairun 2013, Mbah ya koma Hakoah Amidar Ramat Gan na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Isra'ila Leumit, kafin bayan watanni shida ya koma Waasland-Beveren da ke Belgium kan kwantiragin shekaru biyu. [1] [2] A watan Janairun 2014, Mbah ya koma Isra'ila, inda ya sanya hannu da Hapoel Bnei Lod, kafin ya koma Hapoel Petah Tikva a watan Satumba na wannan shekarar kan kwantiragin watanni shida. A watan Janairun 2015, Hapoel Petah Tikva ya yi amfani da zaɓinsa na tsawaita kwantiragin Mbah har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2014-15 . [3] A watan Yulin 2015, Mbah ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da sabuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Azerbaijan mai tasowa Zira FK . [4] A ranar 23 ga Mayun 2016, Zira ta sanar da cewa Mbah ya bar ƙungiyar bayan ya shafe kakar wasa ɗaya tare da su. [5]
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
Mbah ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekaru 20 ta 2011 ga [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|Najeriya]] . <ref>{{Cite web |date=22 July 2011 |title=Nigeria name U20 World Cup squad |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/14257607 |access-date=25 August 2015 |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 16 December 2016}}<ref>{{cite web |title=C.Mbah |url=https://int.soccerway.com/players/chimezie-mbah/197714/ |publisher=Soccerway |access-date=25 August 2015}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Ƙasa
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| valign="center" | Hakoah Amidar Ramat Gan
| 2012–13
| Liga Leumit
| 13
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 13
| 0
|-
| valign="center" | Waasland-Beveren
| 2013–14
| Gasar Jupiler Pro
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 0
| 0
|-
| valign="center" | Hapoel Bnei Lod
| 2013–14
| Liga Leumit
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 12
| 0
|-
| valign="center" | Hapoel Petah Tikva
| 2014–15
| Gasar Firimiya ta Isra'ila
| 20
| 0
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 22
| 0
|-
| valign="center" | Zira
| 2015–16
| Gasar Firimiya ta Azerbaijan
| 19
| 0
| 3
| 0
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| 22
| 0
|-
| valign="center" | Hapoel Nazaret Illit
| 2016–17
| Liga Leumit
| 2
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 2
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 65
! 0
! 6
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 71
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
sr3a5u5bum3emv6i7b7xtq6bre0t0i6
836077
836076
2026-05-15T03:53:41Z
Sardeeq
39275
836077
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jimmy Chimezie Mbah''' (an haife shi a ranar 10 ga Nuwamba 1992), [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ya buga wasa na ƙarshe a ƙungiyar Hapoel Nazareth Illit ta Isra'ila a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
=== Kulob ===
Mbah ya fara aikinsa da Warri Wolves, inda ya ci gaba daga ƙungiyar matasa zuwa babbar ƙungiyar yana da shekaru 18. A watan Janairun 2013, Mbah ya koma Hakoah Amidar Ramat Gan na ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Isra'ila Leumit, kafin bayan watanni shida ya koma Waasland-Beveren da ke Belgium kan kwantiragin shekaru biyu. [1] [2] A watan Janairun 2014, Mbah ya koma Isra'ila, inda ya sanya hannu da Hapoel Bnei Lod, kafin ya koma Hapoel Petah Tikva a watan Satumba na wannan shekarar kan kwantiragin watanni shida. A watan Janairun 2015, Hapoel Petah Tikva ya yi amfani da zaɓinsa na tsawaita kwantiragin Mbah har zuwa ƙarshen kakar wasa ta 2014-15 . [3] A watan Yulin 2015, Mbah ya sanya hannu kan kwantiragin shekara ɗaya da sabuwar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Azerbaijan mai tasowa Zira FK . [4] A ranar 23 ga Mayun 2016, Zira ta sanar da cewa Mbah ya bar ƙungiyar bayan ya shafe kakar wasa ɗaya tare da su. [5]
=== Na Ƙasa da Ƙasa ===
Mbah ya halarci gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekaru 20 ta 2011 ga [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|Najeriya]] . <ref>{{Cite web |date=22 July 2011 |title=Nigeria name U20 World Cup squad |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/14257607 |access-date=25 August 2015 |publisher=[[BBC Sport]]}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
=== Kulob ===
{{Updated|match played 16 December 2016}}<ref>{{cite web |title=C.Mbah |url=https://int.soccerway.com/players/chimezie-mbah/197714/ |publisher=Soccerway |access-date=25 August 2015}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! rowspan="2" |Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Ƙasa
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Nahiyar Nahiyar
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| valign="center" | Hakoah Amidar Ramat Gan
| 2012–13
| Liga Leumit
| 13
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 13
| 0
|-
| valign="center" | Waasland-Beveren
| 2013–14
| Gasar Jupiler Pro
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 0
| 0
|-
| valign="center" | Hapoel Bnei Lod
| 2013–14
| Liga Leumit
| 11
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 12
| 0
|-
| valign="center" | Hapoel Petah Tikva
| 2014–15
| Gasar Firimiya ta Isra'ila
| 20
| 0
| 2
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 22
| 0
|-
| valign="center" | Zira
| 2015–16
| Gasar Firimiya ta Azerbaijan
| 19
| 0
| 3
| 0
| colspan="2" | –
| colspan="2" | –
| 22
| 0
|-
| valign="center" | Hapoel Nazaret Illit
| 2016–17
| Liga Leumit
| 2
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 2
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 65
! 0
! 6
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 71
! 0
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
fi6k83cqytt989pbwhu8c4xlczuyiuc
Gabriel Melkam
0
151246
836078
2026-05-15T03:54:51Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1307392634|Gabriel Melkam]]"
836078
wikitext
text/x-wiki
'''Gabriel Chukwuwunzo Melkam''' (an haife shi a ranar 13 ga Maris 1980) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] ko kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan tsakiya]] .
== Aikin kulob ==
A watan Afrilun 2007, an dakatar da Melkam wasanni uku tare da ci shi tarar Yuan 5000 saboda rashin da'a saboda nuna "Duk alkalin wasa na gasar Super League ta China sun yi magudi" a rigarsa bayan wasan da suka yi da Henan Jianye, don rama babban kuskuren da alkalin wasa ya yi a wasan da Xiamen Lanshi da Shanghai Shenhua suka yi.
Melkam ya koma Guangzhou Evergrande a shekarar 2010. <ref>{{Cite web |date=15 January 2010 |script-title=zh:广药外援首圈亚泰铁腰 胡兆军报到在即球队备战体测 |url=http://sports.sina.com.cn/j/2010-01-15/04104790586.shtml |access-date=12 August 2012 |publisher=sina.com.cn |language=Chinese}}</ref> Ya fara buga wasansa na farko a gasar China League One a Guangzhou da Beijing BIT a ranar 3 ga Afrilu.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Melkam ta kare a matsayi na biyu a Gasar Matasan Afirka ta 1999 da kuma zagaye na kusa da na karshe a Gasar Matasan Duniya ta FIFA ta 1999. An saka Melkam a cikin tawagar Najeriya a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2006 a Zimbabwe a ranar 5 ga Satumba. Wasan ya kasance karon farko da Melkam, mai tsaron baya a lokacin , Hansa Rostock, ta fara wasa, wacce ta rasa gurbinta a tawagar Najeriya a Gasar Cin Kofin Kasashen Duniya ta 2004.
== Rayuwa ta sirri ==
Kanin Melkam, Innocent Melkam, ya buga ƙwallon ƙafa a ƙananan lig-lig na Jamus.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
0si20t8muzq2otbqi3964aqdk3uhc5o
836079
836078
2026-05-15T03:55:11Z
Sardeeq
39275
836079
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gabriel Chukwuwunzo Melkam''' (an haife shi a ranar 13 ga Maris 1980) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] ko kuma [[Mai buga tsakiya|ɗan tsakiya]] .
== Aikin kulob ==
A watan Afrilun 2007, an dakatar da Melkam wasanni uku tare da ci shi tarar Yuan 5000 saboda rashin da'a saboda nuna "Duk alkalin wasa na gasar Super League ta China sun yi magudi" a rigarsa bayan wasan da suka yi da Henan Jianye, don rama babban kuskuren da alkalin wasa ya yi a wasan da Xiamen Lanshi da Shanghai Shenhua suka yi.
Melkam ya koma Guangzhou Evergrande a shekarar 2010. <ref>{{Cite web |date=15 January 2010 |script-title=zh:广药外援首圈亚泰铁腰 胡兆军报到在即球队备战体测 |url=http://sports.sina.com.cn/j/2010-01-15/04104790586.shtml |access-date=12 August 2012 |publisher=sina.com.cn |language=Chinese}}</ref> Ya fara buga wasansa na farko a gasar China League One a Guangzhou da Beijing BIT a ranar 3 ga Afrilu.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Melkam ta kare a matsayi na biyu a Gasar Matasan Afirka ta 1999 da kuma zagaye na kusa da na karshe a Gasar Matasan Duniya ta FIFA ta 1999. An saka Melkam a cikin tawagar Najeriya a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 2006 a Zimbabwe a ranar 5 ga Satumba. Wasan ya kasance karon farko da Melkam, mai tsaron baya a lokacin , Hansa Rostock, ta fara wasa, wacce ta rasa gurbinta a tawagar Najeriya a Gasar Cin Kofin Kasashen Duniya ta 2004.
== Rayuwa ta sirri ==
Kanin Melkam, Innocent Melkam, ya buga ƙwallon ƙafa a ƙananan lig-lig na Jamus.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1980]]
24y6aajlku2rd4foagtvsiohc4fzqmn
Oladimeji Lawal
0
151247
836080
2026-05-15T03:56:33Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1353866373|Oladimeji Lawal]]"
836080
wikitext
text/x-wiki
'''Mohammed Oladimeji Lawal''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 24 ga Yuli 1971) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Najeriya|na Najeriya]] wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyoyi a Najeriya, Spain da Belgium. Wakilin 'yan wasa ne mai lasisin FIFA. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.fifa.com/aboutfifa/federation/administration/playersagents/association=nga.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070618063734/http://www.fifa.com/aboutfifa/federation/administration/playersagents/association=nga.html |archive-date=18 June 2007 |access-date=14 January 2022 |website=www.fifa.com}}</ref>
== Aikin kulob ==
Lawal ya fara buga ƙwallon ƙafa da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Femo Scorpion ta Eruwa tare da [[Mutiu Adepoju]] sannan ya koma [[Ispaniya|Spain]] yana da shekaru 18 ya kuma sanya hannu da [[Real Madrid CF|Real Madrid]], kuma zai yi kakar wasa biyu tare da ƙungiyar B, ɗaya a Segunda División da ɗaya a Segunda División B. Ba a taɓa ɗaukaka shi zuwa babban ƙungiyar ba, kuma ya koma Najeriya don bugawa ƙungiyar Shooting Stars FC wasa.
A shekarar 1993, Lawal ya koma ƙungiyar KV Kortrijk ta rukuni na biyu ta ƙasar Belgium na tsawon kakar wasa ɗaya. Ya buga [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|gasar ƙwallon ƙafa]] ta Afirka ta Kudu tare da Hellenic FC a shekarar 1994. <ref>{{Cite web |date=12 October 2004 |title=Callies trap Hellenic |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/10/12/16/7.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110703112507/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/10/12/16/7.html |archive-date=3 July 2011 |access-date=19 February 2011 |publisher=Die Burger Laaste |language=Afrikaans}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Lawal ya buga wa Najeriya wasa a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 16 a Kanada a shekarar 1987 da kuma Gasar Cin Kofin Duniya ta Matasa ta FIFA a Saudiyya a shekarar 1989. [1]
Lawal ya buga wasanni da dama a [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] . Ya zura kwallaye a wasansa na farko, a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1992 da Togo a 1990. <ref>{{Cite web |last=Solaja, Kunle |date=10 February 2011 |title=Ehiosun is 58th scoring debutant |url=http://www.supersport.com/football/nigeria/news/110210/Ehiosun_is_58th_scoring_debutant |publisher=Supersport.com}}</ref>
== Na Kai ==
Kanin sa, [[Abass Lawal|Abass Muyiwa]], shi ma ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne. [[Mai buga tsakiya|Dan wasan tsakiya ne]], ya yi aiki a Spain, [[Moroko|Morocco]] da [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] . <ref>{{Cite web |last=Passela, Amith |date=11 November 2010 |title=Value for money is Lawal's main goal |url=http://www.thenational.ae/sport/football/value-for-money-is-lawals-main-goal |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125040704/http://www.thenational.ae/sport/football/value-for-money-is-lawals-main-goal |archive-date=25 November 2010 |publisher=thenational.ae}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
19fl42df60k5lmfgox7x0z8nzhpcgjy
836081
836080
2026-05-15T03:56:55Z
Sardeeq
39275
836081
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mohammed Oladimeji Lawal''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 24 ga Yuli 1971) tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne [[Najeriya|na Najeriya]] wanda ya buga wasa a matsayin [[Mai buga tsakiya|ɗan wasan tsakiya]] a ƙungiyoyi a Najeriya, Spain da Belgium. Wakilin 'yan wasa ne mai lasisin FIFA. <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.fifa.com/aboutfifa/federation/administration/playersagents/association=nga.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070618063734/http://www.fifa.com/aboutfifa/federation/administration/playersagents/association=nga.html |archive-date=18 June 2007 |access-date=14 January 2022 |website=www.fifa.com}}</ref>
== Aikin kulob ==
Lawal ya fara buga ƙwallon ƙafa da ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Femo Scorpion ta Eruwa tare da [[Mutiu Adepoju]] sannan ya koma [[Ispaniya|Spain]] yana da shekaru 18 ya kuma sanya hannu da [[Real Madrid CF|Real Madrid]], kuma zai yi kakar wasa biyu tare da ƙungiyar B, ɗaya a Segunda División da ɗaya a Segunda División B. Ba a taɓa ɗaukaka shi zuwa babban ƙungiyar ba, kuma ya koma Najeriya don bugawa ƙungiyar Shooting Stars FC wasa.
A shekarar 1993, Lawal ya koma ƙungiyar KV Kortrijk ta rukuni na biyu ta ƙasar Belgium na tsawon kakar wasa ɗaya. Ya buga [[Gasar Kwallon Kafa ta Firimiya|gasar ƙwallon ƙafa]] ta Afirka ta Kudu tare da Hellenic FC a shekarar 1994. <ref>{{Cite web |date=12 October 2004 |title=Callies trap Hellenic |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/10/12/16/7.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110703112507/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/10/12/16/7.html |archive-date=3 July 2011 |access-date=19 February 2011 |publisher=Die Burger Laaste |language=Afrikaans}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Lawal ya buga wa Najeriya wasa a Gasar Cin Kofin Duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 16 a Kanada a shekarar 1987 da kuma Gasar Cin Kofin Duniya ta Matasa ta FIFA a Saudiyya a shekarar 1989. [1]
Lawal ya buga wasanni da dama a [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya]] . Ya zura kwallaye a wasansa na farko, a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1992 da Togo a 1990. <ref>{{Cite web |last=Solaja, Kunle |date=10 February 2011 |title=Ehiosun is 58th scoring debutant |url=http://www.supersport.com/football/nigeria/news/110210/Ehiosun_is_58th_scoring_debutant |publisher=Supersport.com}}</ref>
== Na Kai ==
Kanin sa, [[Abass Lawal|Abass Muyiwa]], shi ma ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne. [[Mai buga tsakiya|Dan wasan tsakiya ne]], ya yi aiki a Spain, [[Moroko|Morocco]] da [[Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa|Hadaddiyar Daular Larabawa]] . <ref>{{Cite web |last=Passela, Amith |date=11 November 2010 |title=Value for money is Lawal's main goal |url=http://www.thenational.ae/sport/football/value-for-money-is-lawals-main-goal |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125040704/http://www.thenational.ae/sport/football/value-for-money-is-lawals-main-goal |archive-date=25 November 2010 |publisher=thenational.ae}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1971]]
dokamrmk953xpdx97ujq5u448yrobun
Chikelue Iloenyosi
0
151248
836082
2026-05-15T03:58:05Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1338099652|Chikelue Iloenyosi]]"
836082
wikitext
text/x-wiki
'''Chikelue Iloenyosi''' // ⓘ wanda aka fi sani da '''D'Janar'''{{Ana bukatan hujja|date=February 2026}} (an haife shi a ranar 13 ga Oktoba 1980) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasa da ƙasa [[Najeriya|na Najeriya]] wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
Iloenyosi ya taka rawar gani sosai a kungiyar Nipost Football Club Enugu, Calabar Rovers, Udoji United, Enugu Rangers, El-kanemi warriors na Maiduguri, Iwuanyanwu Nationel FC Owerri, [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe SK]], Tennis Borussia Berlin, Çaykur Rizespor, Ittihad FC, Asteras Tripolis da kuma Al-Ittihad Club .
Iloenyosi ya taka rawar gani a [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekara 20 ta Najeriya]] a Gasar Cin Kofin Matasa ta Duniya ta FIFA ta 1999. Ya buga wa Najeriya wasanni goma sha biyar (15) a shekarar 2000 <ref name="NFT">{{NFT player|29369}}</ref> kuma ya kasance cikin ƙungiyar Olympics ta 2000 a Sydney.
A watan Mayun 2011, [[Hukumar Kwallon Kafar Najeriya|Hukumar Kwallon Kafa ta Najeriya]] (NFF) ta dakatar da Iloenyosi saboda shiga cikin kungiyar kwallon kafa ta Najeriya (NFA), saboda jajircewarsa na inganta ci gaban kwallon kafa a Najeriya. Daga baya kungiyoyin biyu suka cimma matsaya bayan da [[FIFA]] ta aika wa hukumar da ke kula da kwallon kafa ta duniya wasiƙa don wanke shi daga jerin haramcin.
Yana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa kuma shugaban ƙungiyar Legends ta ƙwallon ƙafa ta 042 a Najeriya. [] wata kungiya ce ta agaji da ke taimakawa da tallafawa tsoffin 'yan wasan ƙwallon ƙafa, iyalan 'yan wasan ƙwallon ƙafa na baya-bayan nan, kuma tana gudanar da shirye-shiryen jagoranci ga matasa 'yan wasa. Ƙungiyar ta biya kuɗin asibiti na 'yan wasan ƙwallon ƙafa da yawa waɗanda ke fama da matsalolin lafiya, kuma a halin yanzu tana ɗaukar nauyin yara 45 na tsoffin 'yan wasan ƙwallon ƙafa a makarantun sakandare a cikin ƙasar. Iloenyosi shine Babban Mai Ba da Shawara na Musamman ga Shugaban NNF Amaju Melvin Pinnick kuma Mai Ba da Shawara kan Fasaha ga Shugaban NNL.
== Rayuwa ta sirri ==
Kotun koli ta [[Lagos (birni)|Legas]] ta ayyana aurensa da jaruma [[Stephanie Okereke Linus|Stephanie Okereke]] (2004–2007) a matsayin wanda ba a yi masa adalci ba a shekarar 2012, saboda a lokacin da suka yi aure, Iloenyosi ya riga ya auri wata mace a [[Tarayyar Amurka|Amurka]] bisa doka. <ref>{{Cite web |last=Powered by DMflex WebGen --- www.dmflex.com |title=Stephanie Okereke Marries Again in France, Articles {{!}} THISDAY LIVE |url=http://www.thisdaylive.com/articles/stephanie-okereke-marries-again-in-france/114297/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130707213656/http://www.thisdaylive.com/articles/stephanie-okereke-marries-again-in-france/114297/ |archive-date=2013-07-07 |access-date=2026-02-13 |website=www.thisdaylive.com}}</ref>
A halin yanzu Iloenyosi tana auren Oluyemisi Ojo kuma tana da 'ya'ya uku. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
87xlvumg006tii7zf9aipft2i4gzc3k
836083
836082
2026-05-15T03:58:27Z
Sardeeq
39275
836083
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Chikelue Iloenyosi''' // ⓘ wanda aka fi sani da '''D'Janar'''{{Ana bukatan hujja|date=February 2026}} (an haife shi a ranar 13 ga Oktoba 1980) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na ƙasa da ƙasa [[Najeriya|na Najeriya]] wanda ya taka leda a matsayin [[Mai buga baya|mai tsaron baya]] .
== Sana'a ==
Iloenyosi ya taka rawar gani sosai a kungiyar Nipost Football Club Enugu, Calabar Rovers, Udoji United, Enugu Rangers, El-kanemi warriors na Maiduguri, Iwuanyanwu Nationel FC Owerri, [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe SK]], Tennis Borussia Berlin, Çaykur Rizespor, Ittihad FC, Asteras Tripolis da kuma Al-Ittihad Club .
Iloenyosi ya taka rawar gani a [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da shekara 20 ta Najeriya]] a Gasar Cin Kofin Matasa ta Duniya ta FIFA ta 1999. Ya buga wa Najeriya wasanni goma sha biyar (15) a shekarar 2000 <ref name="NFT">{{NFT player|29369}}</ref> kuma ya kasance cikin ƙungiyar Olympics ta 2000 a Sydney.
A watan Mayun 2011, [[Hukumar Kwallon Kafar Najeriya|Hukumar Kwallon Kafa ta Najeriya]] (NFF) ta dakatar da Iloenyosi saboda shiga cikin kungiyar kwallon kafa ta Najeriya (NFA), saboda jajircewarsa na inganta ci gaban kwallon kafa a Najeriya. Daga baya kungiyoyin biyu suka cimma matsaya bayan da [[FIFA]] ta aika wa hukumar da ke kula da kwallon kafa ta duniya wasiƙa don wanke shi daga jerin haramcin.
Yana ɗaya daga cikin waɗanda suka kafa kuma shugaban ƙungiyar Legends ta ƙwallon ƙafa ta 042 a Najeriya. [] wata kungiya ce ta agaji da ke taimakawa da tallafawa tsoffin 'yan wasan ƙwallon ƙafa, iyalan 'yan wasan ƙwallon ƙafa na baya-bayan nan, kuma tana gudanar da shirye-shiryen jagoranci ga matasa 'yan wasa. Ƙungiyar ta biya kuɗin asibiti na 'yan wasan ƙwallon ƙafa da yawa waɗanda ke fama da matsalolin lafiya, kuma a halin yanzu tana ɗaukar nauyin yara 45 na tsoffin 'yan wasan ƙwallon ƙafa a makarantun sakandare a cikin ƙasar. Iloenyosi shine Babban Mai Ba da Shawara na Musamman ga Shugaban NNF Amaju Melvin Pinnick kuma Mai Ba da Shawara kan Fasaha ga Shugaban NNL.
== Rayuwa ta sirri ==
Kotun koli ta [[Lagos (birni)|Legas]] ta ayyana aurensa da jaruma [[Stephanie Okereke Linus|Stephanie Okereke]] (2004–2007) a matsayin wanda ba a yi masa adalci ba a shekarar 2012, saboda a lokacin da suka yi aure, Iloenyosi ya riga ya auri wata mace a [[Tarayyar Amurka|Amurka]] bisa doka. <ref>{{Cite web |last=Powered by DMflex WebGen --- www.dmflex.com |title=Stephanie Okereke Marries Again in France, Articles {{!}} THISDAY LIVE |url=http://www.thisdaylive.com/articles/stephanie-okereke-marries-again-in-france/114297/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130707213656/http://www.thisdaylive.com/articles/stephanie-okereke-marries-again-in-france/114297/ |archive-date=2013-07-07 |access-date=2026-02-13 |website=www.thisdaylive.com}}</ref>
A halin yanzu Iloenyosi tana auren Oluyemisi Ojo kuma tana da 'ya'ya uku. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2026)">ana buƙatar ambato</span></nowiki>'' ]</sup>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1978]]
h2uev5yihwq3pyoqwotrcow7bsbrbz3
Eneji Musa
0
151249
836084
2026-05-15T04:01:30Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1324803086|Eneji Moses]]"
836084
wikitext
text/x-wiki
'''Peter Eneji Moses''' (an haife shi a ranar 8 ga Afrilu 1999) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ya buga wa Sereď wasa a gasar Slovak Fortuna Liga a matsayin ɗan wasan gaba .
== Aikin kulob ==
An haife shi a [[Jos]], <ref name="NFT" /> ya yi farkon aikinsa tare da Plateau United da Akwa United . <ref name="SW">{{Soccerway|peter-eneji-moses/531974}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Peter Eneji |url=https://www.worldfootball.net/person/pe529876/peter-eneji/ |website=worldfootball.net}}</ref>
Ya sanya hannu a Senica a watan Yulin 2019. [1] Ya zura kwallaye a wasansa na farko a kulob din daga baya a wannan watan, inda ya fito daga benci na 'yan wasa masu maye gurbinsa ya zira kwallaye 2. [2]
A cikin Fabrairu 2021 ya rattaba hannu kan Sereď, <ref>{{Cite web |title=Peter Moses Eneji |url=https://sportnet.sme.sk/futbalnet/clen/1420413/ |access-date=2021-02-21 |website=sportnet.sme.sk |language=sk}}</ref> kuma ya fara buga wa kulob din wasa a ranar 20 ga Fabrairu 2021 a wasan da suka doke Zemplín Michalovce da ci 2:0 . <ref>{{Cite web |title=Fortuna liga 20. kolo {{!}} MFK Zemplín Michalovce - ŠKF Sereď |url=https://sportnet.sme.sk/futbalnet/z/ulk/zapas/540399/ |access-date=2021-02-21 |website=sportnet.sme.sk |language=sk}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Moses ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a shekarar 2018, bayan ya buga wa tawagar ' [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|yan kasa da shekara 20 ta Najeriya]] wasa. <ref>{{Cite web |title=CAFOnline.com |url=http://www.cafonline.com/en-us/competitions/21theditiontotalu-20africacupofnations,niger2019/MatchDetails?MatchId=U3X%2Btqex6IazcoMbW3AF5j2eQN7nMBOYfVS4DfyDSUcRAxvKdlRPWqn8jdgdEM2J}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
sv1x3xom3n5e1jqecm30ms99btkbyei
836085
836084
2026-05-15T04:02:04Z
Sardeeq
39275
836085
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Peter Eneji Moses''' (an haife shi a ranar 8 ga Afrilu 1999) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ya buga wa Sereď wasa a gasar Slovak Fortuna Liga a matsayin ɗan wasan gaba .
== Aikin kulob ==
An haife shi a [[Jos]], <ref name="NFT" /> ya yi farkon aikinsa tare da Plateau United da Akwa United . <ref name="SW">{{Soccerway|peter-eneji-moses/531974}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Peter Eneji |url=https://www.worldfootball.net/person/pe529876/peter-eneji/ |website=worldfootball.net}}</ref>
Ya sanya hannu a Senica a watan Yulin 2019. [1] Ya zura kwallaye a wasansa na farko a kulob din daga baya a wannan watan, inda ya fito daga benci na 'yan wasa masu maye gurbinsa ya zira kwallaye 2. [2]
A cikin Fabrairu 2021 ya rattaba hannu kan Sereď, <ref>{{Cite web |title=Peter Moses Eneji |url=https://sportnet.sme.sk/futbalnet/clen/1420413/ |access-date=2021-02-21 |website=sportnet.sme.sk |language=sk}}</ref> kuma ya fara buga wa kulob din wasa a ranar 20 ga Fabrairu 2021 a wasan da suka doke Zemplín Michalovce da ci 2:0 . <ref>{{Cite web |title=Fortuna liga 20. kolo {{!}} MFK Zemplín Michalovce - ŠKF Sereď |url=https://sportnet.sme.sk/futbalnet/z/ulk/zapas/540399/ |access-date=2021-02-21 |website=sportnet.sme.sk |language=sk}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Moses ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a shekarar 2018, bayan ya buga wa tawagar ' [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|yan kasa da shekara 20 ta Najeriya]] wasa. <ref>{{Cite web |title=CAFOnline.com |url=http://www.cafonline.com/en-us/competitions/21theditiontotalu-20africacupofnations,niger2019/MatchDetails?MatchId=U3X%2Btqex6IazcoMbW3AF5j2eQN7nMBOYfVS4DfyDSUcRAxvKdlRPWqn8jdgdEM2J}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
mz0jithiii0v7ojez7tiaq68exbr7lj
Kingsley Madu
0
151250
836086
2026-05-15T04:03:43Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1330282895|Kingsley Madu]]"
836086
wikitext
text/x-wiki
'''Kingsley Madu''' (an haife shi a ranar 12 ga Disamba 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] a ƙungiyar Slovak ta MFK Zemplín Michalovce . Ya wakilci [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] sau uku ba tare da ya zura ƙwallo tsakanin 2016 da 2018 ba.
Bayan ya koma Turai, Madu ya buga wasa a Slovakia a AS Trenčín kafin ya buga wasa a Belgium da Denmark. Daga baya ya koma Trenčin a shekarar 2021 kafin ya koma ƙungiyar Zemplín Michalovce ta Slovakia a shekarar 2025.
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Ya fara wasa a [[El-Kanemi Warriors F.C.|El-Kanemi Warriors FC]] A ranar 13 ga Janairun 2014, Madu ya sanya hannu tare da [[Moses Simon]], kwantiragin shekaru uku tare da kungiyar [[Slofakiya|Slovak]] AS Trenčín . A ranar 30 ga Agustan 2016, ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku tare da Zulte Waregem . A watan Janairun 2019, ya koma Roeselare a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=2019-01-31 |title=TRANSFEROVERZICHT JUPILER PRO LEAGUE WINTER 2019 |url=https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20181228_04068627 |access-date=2023-10-11 |website=Het Nieuwsblad |language=nl-BE}}</ref>
A ranar 21 ga Agusta 2019, Madu ya koma kulob din Danish Superliga na Odense kan kwantiragin shekara guda. Odense ta sallami Madu a ranar 22 ga Mayu 2020, bayan ya buga wasa sau ɗaya kacal a kulob din.
=== Komawa zuwa Trenčin ===
A watan Maris na 2021, Madu ya koma Slovakia, inda ya sake komawa Trenčín, [1] inda ya fara buga wasa da Spartak Trnava a ranar 3 ga Afrilu. [2] Kwallonsa ta farko bayan dawowa ta zo ne a minti na 7 na nasarar da suka samu a waje da MŠK Žilina da ci 3-1. [3] A ranar 29 ga Mayu 2023, an sanar da cewa Madu zai bar kungiyar a karshen kwantiraginsa. [4] A karo na biyu da ya yi da kungiyar, ya zira kwallaye kuma ya taimaka wajen zura kwallaye 2 a wasanni 40 na gasar. [5] Bayan ya bar Trenčin, Madu bai buga kwallon kafa ba na tsawon watanni 18. [6]
=== Michalovce ===
A shekarar 2025, Madu ya koma ƙungiyar MFK Zemplín Michalovce, inda ya sanya hannu kan kwantiragin rabin shekara tare da zaɓin ƙarin shekara. <ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=Nigeria's Kingsley Madu Joins MFK Zemplín Michalovce |url=https://sportsration.com/nigerias-kingsley-madu-joins-mfk-zemplin-michalovce/ |access-date=2025-12-13 |website=SportsRation |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=Kingsley Madu Resumes Career with MFK Zemplín Michalovce - Football In Nigeria |url=https://www.footballinnigeria.com.ng/news/transfer-news/kingsley-madu-resumes-career-with-mfk-zemplin-michalovce/ |access-date=2025-12-13 |language=en-GB}}</ref> Ya fara buga wa Zemplín wasa a watan Fabrairu, inda ya buga dukkan mintuna 90 na wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da ŠK Slovan Bratislava . <ref>{{Cite web |title=ŠK Slovan Bratislava - MFK Zemplín Michalovce {{!}} Detail zápasu |url=http://www.nikeliga.sk/zapas/2515-slo-mic |access-date=2025-12-13 |website=Niké liga}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Najeriya ta zaɓi Madu a cikin tawagar 'yan wasa 35 na wucin gadi da za su fafata a gasar Olympics ta bazara ta 2016. <ref>{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=24 June 2016 |title=Kelechi Iheanacho included in Nigeria's Olympics squad |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36623763 |access-date=25 June 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
[[Rukuni:Webarchive template wayback links]]
58ilb0evyux622j44hn5xe1b6zyws4z
836087
836086
2026-05-15T04:04:08Z
Sardeeq
39275
836087
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kingsley Madu''' (an haife shi a ranar 12 ga Disamba 1995) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga baya|ɗan baya na hagu]] a ƙungiyar Slovak ta MFK Zemplín Michalovce . Ya wakilci [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] sau uku ba tare da ya zura ƙwallo tsakanin 2016 da 2018 ba.
Bayan ya koma Turai, Madu ya buga wasa a Slovakia a AS Trenčín kafin ya buga wasa a Belgium da Denmark. Daga baya ya koma Trenčin a shekarar 2021 kafin ya koma ƙungiyar Zemplín Michalovce ta Slovakia a shekarar 2025.
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
Ya fara wasa a [[El-Kanemi Warriors F.C.|El-Kanemi Warriors FC]] A ranar 13 ga Janairun 2014, Madu ya sanya hannu tare da [[Moses Simon]], kwantiragin shekaru uku tare da kungiyar [[Slofakiya|Slovak]] AS Trenčín . A ranar 30 ga Agustan 2016, ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku tare da Zulte Waregem . A watan Janairun 2019, ya koma Roeselare a matsayin aro har zuwa karshen kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=2019-01-31 |title=TRANSFEROVERZICHT JUPILER PRO LEAGUE WINTER 2019 |url=https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20181228_04068627 |access-date=2023-10-11 |website=Het Nieuwsblad |language=nl-BE}}</ref>
A ranar 21 ga Agusta 2019, Madu ya koma kulob din Danish Superliga na Odense kan kwantiragin shekara guda. Odense ta sallami Madu a ranar 22 ga Mayu 2020, bayan ya buga wasa sau ɗaya kacal a kulob din.
=== Komawa zuwa Trenčin ===
A watan Maris na 2021, Madu ya koma Slovakia, inda ya sake komawa Trenčín, [1] inda ya fara buga wasa da Spartak Trnava a ranar 3 ga Afrilu. [2] Kwallonsa ta farko bayan dawowa ta zo ne a minti na 7 na nasarar da suka samu a waje da MŠK Žilina da ci 3-1. [3] A ranar 29 ga Mayu 2023, an sanar da cewa Madu zai bar kungiyar a karshen kwantiraginsa. [4] A karo na biyu da ya yi da kungiyar, ya zira kwallaye kuma ya taimaka wajen zura kwallaye 2 a wasanni 40 na gasar. [5] Bayan ya bar Trenčin, Madu bai buga kwallon kafa ba na tsawon watanni 18. [6]
=== Michalovce ===
A shekarar 2025, Madu ya koma ƙungiyar MFK Zemplín Michalovce, inda ya sanya hannu kan kwantiragin rabin shekara tare da zaɓin ƙarin shekara. <ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=Nigeria's Kingsley Madu Joins MFK Zemplín Michalovce |url=https://sportsration.com/nigerias-kingsley-madu-joins-mfk-zemplin-michalovce/ |access-date=2025-12-13 |website=SportsRation |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=Kingsley Madu Resumes Career with MFK Zemplín Michalovce - Football In Nigeria |url=https://www.footballinnigeria.com.ng/news/transfer-news/kingsley-madu-resumes-career-with-mfk-zemplin-michalovce/ |access-date=2025-12-13 |language=en-GB}}</ref> Ya fara buga wa Zemplín wasa a watan Fabrairu, inda ya buga dukkan mintuna 90 na wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da ŠK Slovan Bratislava . <ref>{{Cite web |title=ŠK Slovan Bratislava - MFK Zemplín Michalovce {{!}} Detail zápasu |url=http://www.nikeliga.sk/zapas/2515-slo-mic |access-date=2025-12-13 |website=Niké liga}}</ref>
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Najeriya ta zaɓi Madu a cikin tawagar 'yan wasa 35 na wucin gadi da za su fafata a gasar Olympics ta bazara ta 2016. <ref>{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=24 June 2016 |title=Kelechi Iheanacho included in Nigeria's Olympics squad |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36623763 |access-date=25 June 2016 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1995]]
[[Rukuni:Webarchive template wayback links]]
ivtl9ewtcr3hoc07php241db43os6oj
Peter Michael (mai wasan ƙwallon ƙafa)
0
151251
836090
2026-05-15T04:18:48Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1312447178|Peter Michael (footballer)]]"
836090
wikitext
text/x-wiki
'''Peter Godly Michael''' (an haife shi a ranar 10 ga Mayu 1998) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar Ironi Tiberias ta ƙasar Isra'ila .
== Aikin kulob ==
=== Norway ===
A watan Fabrairun 2018, Michael ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu da ƙungiyar Eliteserien ta Vålerenga . <ref>{{Cite web |date=27 February 2018 |title=Peter Godly Michael har signert |url=http://www.vif-fotball.no/nyheter/peter-godly-michael-har-signert |access-date=27 February 2018 |website=www.vif-fotball.no |publisher=[[Vålerenga Fotball]] |language=Norwegian}}</ref>
=== VPS ===
A ranar 29 ga Maris 2023, Michael ya shiga VPS a Finland kan kuɗin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |date=29 March 2023 |title=Tervetuloa Vepsuun Peter Godly Michael! |trans-title=Welcome to Vespu Peter Godly Michael! |url=https://www.vepsu.fi/uutinen1/tervetuloa-vepsuun-peter-godly-michael |access-date=29 March 2023 |publisher=VPS |language=fi}}</ref> A lokacin kakar wasa, Michael ya zira kwallo ɗaya kacal a rabin farko na kakar wasa. Tun daga watan Yuli, ya zira kwallaye 16 a rabin kakar wasa na biyu.
An nada Michael a matsayin ɗan wasan Veikkausliiga na wata sau huɗu a jere a watan Yuli, Agusta, Satumba da Oktoba na 2023. <ref>{{Cite web |date=7 September 2023 |title=Tässä on Veikkausliigan kuukauden pelaaja - toinen valinta putkeen |url=https://www.sportti.com/uutinen.asp?CAT=3-1&ID=500162 |access-date=29 September 2023 |publisher=sportti.com |language=fi}}</ref> <ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=VPS:n Peter Michael Veikkausliigan kuukauden pelaaja myös syyskuussa |url=https://www.veikkaus.fi/fi/veikkausuutiset/tags/veikkausliiga/sponsorointi2023/jalkapallo/051023-veikkausliiga-syyskuun-pelaaja |access-date=5 October 2023 |publisher=[[Veikkaus]] |language=fi}}</ref> A ranar 14 ga Satumba, 2023, VPS ta yi amfani da zaɓin da ta yi na ci gaba da riƙe Michael a Vaasa har zuwa ƙarshen 2024. <ref>{{Cite web |date=14 September 2023 |title=Peter Michael jatkaa Vepsussa! |url=https://vepsu.fi/uutinen1/peter-michael-jatkaa-vepsussa |access-date=10 October 2023 |publisher=[[Vaasan Palloseura|VPS]] |language=fi}}</ref>
A ranar 18 ga Oktoba, 2023, an nada Michael a matsayin ɗan wasan Veikkausliiga na kakar wasa, a duk kuri'un da magoya baya suka kaɗa. A ranar 1 ga Disamba, 2023, an ba Michael kyautar gwarzon ɗan wasan Veikkausliiga na shekara, kuma an nada shi a matsayin gwarzon ɗan wasan gaba na kakar wasa.
=== CFR Cluj ===
A ranar 19 ga Janairu 2024, Michael ya rattaba hannu da kulob din CFR Cluj na Romania kan kudin da ba a bayyana ba, [1] [2] [3] ana rade-radin cewa darajarsa za ta kai kusan €500,000. [4] [5] Bayan kwana goma, ya zura kwallo a wasansa na farko a gasar La Liga ta farko ta hanyar yin canji, a wasan da suka doke Voluntari da ci 4-1. [6]
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|10 May 2025}}<ref name=sw>{{Soccerway|peter-godly-michael/539965}}</ref><ref>{{NFF|3371262}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup{{Efn|Includes [[Norwegian Football Cup|Norwegian Cup]], [[Suomen Cup]] and [[Cupa României]]}}
! colspan="2" |Continental
! colspan="3" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Vålerenga
|2018
|Eliteserien
|13
|3
|2
|1
| colspan="2" |—
|15
|4
|-
|Vålerenga 2
|2018
|2. divisjon
|7
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|2
|-
|Skeid (loan)
|2019
|1. divisjon
|7
|1
|0
|0
| colspan="2" |—
|7
|1
|-
|Øygarden (loan)
|2020
|1. divisjon
|16
|6
|0
|0
| colspan="2" |—
|16
|6
|-
| rowspan="4" |Sogndal
|2020
|1. divisjon
|11
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
|11
|3
|-
|2021
|1. divisjon
|5
|2
|0
|0
| colspan="2" |—
|5
|2
|-
|2022
|1. divisjon
|12
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
|14
|2
|-
! colspan="2" |Total
!28
!7
!2
!0
! colspan="2" |—
!30
!7
|-
| rowspan="3" |Sogndal 2
|2021
|3. divisjon
|5
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
|2022
|4. divisjon
|6
|7
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|6
|7
|-
! colspan="2" |Total
!11
!7
!0
!0
! colspan="2" |—
!11
!7
|-
|Grorud
|2022
|1. divisjon
|10
|6
|0
|0
| colspan="2" |—
|10
|6
|-
|VPS
|2023
|Veikkausliiga
|28
|17
|4
|2
| colspan="2" |—
|32
|19
|-
| rowspan="3" |CFR Cluj
|2023–24
|Liga I
|18
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
|19
|1
|-
|2024–25
|Liga I
|13
|2
|3
|0
|4{{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}}
|0
|20
|2
|-
! colspan="2" |Total
!31
!3
!4
!0
!4
!0
!39
!3
|-
|Ironi Tiberias (loan)
|2024–25
|Israeli Premier League
|10
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|1
|-
! colspan="3" |Career total
!161
!53
!12
!3
!4
!0
!177
!56
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
paizo4q3uv9d9yklqipk2mlxiiftawe
836091
836090
2026-05-15T04:19:11Z
Sardeeq
39275
836091
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Peter Godly Michael''' (an haife shi a ranar 10 ga Mayu 1998) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke buga wasa a matsayin ɗan gaba a ƙungiyar Ironi Tiberias ta ƙasar Isra'ila .
== Aikin kulob ==
=== Norway ===
A watan Fabrairun 2018, Michael ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru huɗu da ƙungiyar Eliteserien ta Vålerenga . <ref>{{Cite web |date=27 February 2018 |title=Peter Godly Michael har signert |url=http://www.vif-fotball.no/nyheter/peter-godly-michael-har-signert |access-date=27 February 2018 |website=www.vif-fotball.no |publisher=[[Vålerenga Fotball]] |language=Norwegian}}</ref>
=== VPS ===
A ranar 29 ga Maris 2023, Michael ya shiga VPS a Finland kan kuɗin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |date=29 March 2023 |title=Tervetuloa Vepsuun Peter Godly Michael! |trans-title=Welcome to Vespu Peter Godly Michael! |url=https://www.vepsu.fi/uutinen1/tervetuloa-vepsuun-peter-godly-michael |access-date=29 March 2023 |publisher=VPS |language=fi}}</ref> A lokacin kakar wasa, Michael ya zira kwallo ɗaya kacal a rabin farko na kakar wasa. Tun daga watan Yuli, ya zira kwallaye 16 a rabin kakar wasa na biyu.
An nada Michael a matsayin ɗan wasan Veikkausliiga na wata sau huɗu a jere a watan Yuli, Agusta, Satumba da Oktoba na 2023. <ref>{{Cite web |date=7 September 2023 |title=Tässä on Veikkausliigan kuukauden pelaaja - toinen valinta putkeen |url=https://www.sportti.com/uutinen.asp?CAT=3-1&ID=500162 |access-date=29 September 2023 |publisher=sportti.com |language=fi}}</ref> <ref>{{Cite web |date=5 October 2023 |title=VPS:n Peter Michael Veikkausliigan kuukauden pelaaja myös syyskuussa |url=https://www.veikkaus.fi/fi/veikkausuutiset/tags/veikkausliiga/sponsorointi2023/jalkapallo/051023-veikkausliiga-syyskuun-pelaaja |access-date=5 October 2023 |publisher=[[Veikkaus]] |language=fi}}</ref> A ranar 14 ga Satumba, 2023, VPS ta yi amfani da zaɓin da ta yi na ci gaba da riƙe Michael a Vaasa har zuwa ƙarshen 2024. <ref>{{Cite web |date=14 September 2023 |title=Peter Michael jatkaa Vepsussa! |url=https://vepsu.fi/uutinen1/peter-michael-jatkaa-vepsussa |access-date=10 October 2023 |publisher=[[Vaasan Palloseura|VPS]] |language=fi}}</ref>
A ranar 18 ga Oktoba, 2023, an nada Michael a matsayin ɗan wasan Veikkausliiga na kakar wasa, a duk kuri'un da magoya baya suka kaɗa. A ranar 1 ga Disamba, 2023, an ba Michael kyautar gwarzon ɗan wasan Veikkausliiga na shekara, kuma an nada shi a matsayin gwarzon ɗan wasan gaba na kakar wasa.
=== CFR Cluj ===
A ranar 19 ga Janairu 2024, Michael ya rattaba hannu da kulob din CFR Cluj na Romania kan kudin da ba a bayyana ba, [1] [2] [3] ana rade-radin cewa darajarsa za ta kai kusan €500,000. [4] [5] Bayan kwana goma, ya zura kwallo a wasansa na farko a gasar La Liga ta farko ta hanyar yin canji, a wasan da suka doke Voluntari da ci 4-1. [6]
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|10 May 2025}}<ref name=sw>{{Soccerway|peter-godly-michael/539965}}</ref><ref>{{NFF|3371262}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Cup{{Efn|Includes [[Norwegian Football Cup|Norwegian Cup]], [[Suomen Cup]] and [[Cupa României]]}}
! colspan="2" |Continental
! colspan="3" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Vålerenga
|2018
|Eliteserien
|13
|3
|2
|1
| colspan="2" |—
|15
|4
|-
|Vålerenga 2
|2018
|2. divisjon
|7
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|2
|-
|Skeid (loan)
|2019
|1. divisjon
|7
|1
|0
|0
| colspan="2" |—
|7
|1
|-
|Øygarden (loan)
|2020
|1. divisjon
|16
|6
|0
|0
| colspan="2" |—
|16
|6
|-
| rowspan="4" |Sogndal
|2020
|1. divisjon
|11
|3
|0
|0
| colspan="2" |—
|11
|3
|-
|2021
|1. divisjon
|5
|2
|0
|0
| colspan="2" |—
|5
|2
|-
|2022
|1. divisjon
|12
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
|14
|2
|-
! colspan="2" |Total
!28
!7
!2
!0
! colspan="2" |—
!30
!7
|-
| rowspan="3" |Sogndal 2
|2021
|3. divisjon
|5
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|5
|0
|-
|2022
|4. divisjon
|6
|7
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|6
|7
|-
! colspan="2" |Total
!11
!7
!0
!0
! colspan="2" |—
!11
!7
|-
|Grorud
|2022
|1. divisjon
|10
|6
|0
|0
| colspan="2" |—
|10
|6
|-
|VPS
|2023
|Veikkausliiga
|28
|17
|4
|2
| colspan="2" |—
|32
|19
|-
| rowspan="3" |CFR Cluj
|2023–24
|Liga I
|18
|1
|1
|0
| colspan="2" |—
|19
|1
|-
|2024–25
|Liga I
|13
|2
|3
|0
|4{{Efn|Appearances in [[UEFA Conference League]]}}
|0
|20
|2
|-
! colspan="2" |Total
!31
!3
!4
!0
!4
!0
!39
!3
|-
|Ironi Tiberias (loan)
|2024–25
|Israeli Premier League
|10
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|10
|1
|-
! colspan="3" |Career total
!161
!53
!12
!3
!4
!0
!177
!56
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1998]]
2jdn4e8pcsigz8oiscxbbzmacozit6x
Mai Girma Monye
0
151252
836092
2026-05-15T04:21:15Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334924653|Precious Monye]]"
836092
wikitext
text/x-wiki
'''Precious Monye Onyabor''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 22 ga Disamba 1974) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Najeriya|na Najeriya]] da ya yi ritaya.
== Sana'a ==
Monye ya rattaba hannu da ƙungiyar Reggiana ta Italiya a shekarar 1919, kuma an ba shi aro ga ƙungiyar Cosenza Calcio ta rukuni na biyu da kuma ƙungiyar Hungarian Videoton, inda ya zama ɗan wasa baƙar fata na farko da ƙungiyar ta taɓa bugawa. <ref>{{Cite web |title=PRECIOUS ONYEABOR MONYE |url=https://www.molfehervarfc.hu/jatekosok/precious-onyeabor-monye.html |access-date=12 November 2020 |publisher=[[Fehérvár FC|Videoton]] |language=hu}}</ref> An kuma ba shi aro ga Újpest FC, inda ya lashe gasar lig tare da su a 1997–98 . Ya koma Najeriya don neman magani sakamakon raunin da ya samu kafin ya koma UTA Arad a Romania na tsawon kakar wasa. Daga nan ya koma Hungary a 2002 don komawa Videoton. <ref name="nemzeti" />
Daga nan, ya sanya hannu a ƙungiyar Bilkirkara ta Malta a watan Janairun 2004, inda ya shafe shekaru huɗu. Ya koma Ħamrun Spartans a shekarar 2007, inda ya sake buga wasa na wata shekara.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A matakin matasa, ya buga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 16 a [[Scotland]] a shekarar 1989 da kuma [[Wasannin Afirka na 1991|gasar cin kofin Afirka ta 1991]], inda ya lashe lambar tagulla tare da tawagar 'yan kasa da shekara 23.
Ya fara buga wa babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a wasan da suka fafata da Sudan a ranar 16 ga Agusta 1992 a lokacin neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1994. Ya kuma buga wasa a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1994 .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1974]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
nucq7cos1bgv553t64kocf8v96k1h4v
836093
836092
2026-05-15T04:23:00Z
Sardeeq
39275
836093
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Precious Monye Onyabor''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 22 ga Disamba 1974) ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne [[Najeriya|na Najeriya]] da ya yi ritaya.
== Sana'a ==
Monye ya rattaba hannu da ƙungiyar Reggiana ta Italiya a shekarar 1919, kuma an ba shi aro ga ƙungiyar Cosenza Calcio ta rukuni na biyu da kuma ƙungiyar Hungarian Videoton, inda ya zama ɗan wasa baƙar fata na farko da ƙungiyar ta taɓa bugawa. <ref>{{Cite web |title=PRECIOUS ONYEABOR MONYE |url=https://www.molfehervarfc.hu/jatekosok/precious-onyeabor-monye.html |access-date=12 November 2020 |publisher=[[Fehérvár FC|Videoton]] |language=hu}}</ref> An kuma ba shi aro ga Újpest FC, inda ya lashe gasar lig tare da su a 1997–98 . Ya koma Najeriya don neman magani sakamakon raunin da ya samu kafin ya koma UTA Arad a Romania na tsawon kakar wasa. Daga nan ya koma Hungary a 2002 don komawa Videoton. <ref name="nemzeti" />
Daga nan, ya sanya hannu a ƙungiyar Bilkirkara ta Malta a watan Janairun 2004, inda ya shafe shekaru huɗu. Ya koma Ħamrun Spartans a shekarar 2007, inda ya sake buga wasa na wata shekara.
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A matakin matasa, ya buga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan kasa da shekara 16 a [[Scotland]] a shekarar 1989 da kuma [[Wasannin Afirka na 1991|gasar cin kofin Afirka ta 1991]], inda ya lashe lambar tagulla tare da tawagar 'yan kasa da shekara 23.
Ya fara buga wa babbar ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa da ƙasa a wasan da suka fafata da Sudan a ranar 16 ga Agusta 1992 a lokacin neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 1994. Ya kuma buga wasa a gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 1994 .
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1974]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
mirmabkd18sp4i0kcfy0xfc1mxud7vl
Doma United F.C.
0
151253
836102
2026-05-15T05:49:56Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Doma United F.C. | fullname = Doma United Football Club | nickname = The Savannah Tigers | founded = 1994 | ground = Pantami Stadium | capacity = 12,000 | owner = Suleiman Umar | league = Nigeria Premier Football League | season = 2023–24 | position = 18th (an fitar da ita daga gasar) | website = {{URL|https://domaunitedfc.com}} }} '''Doma United F.C.''' ƙungiyar ƙ...
836102
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Doma United F.C.
| fullname = Doma United Football Club
| nickname = The Savannah Tigers
| founded = 1994
| ground = Pantami Stadium
| capacity = 12,000
| owner = Suleiman Umar
| league = Nigeria Premier Football League
| season = 2023–24
| position = 18th (an fitar da ita daga gasar)
| website = {{URL|https://domaunitedfc.com}}
}}
'''Doma United F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wadda ke da hedikwata a yankin Doma. Ƙungiyar tana daga cikin ƙungiyoyin da suka taka rawa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), musamman bayan samun nasarar hawa babban matakin gasar a shekarar 2022. Ana yi wa ƙungiyar laƙabi da '''The Savannah Tigers'''.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Doma_United_F.C. |title=Doma United F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Doma United F.C. a shekarar 1994, kuma ta kwashe shekaru da dama tana fafatawa a ƙananan matakan gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya kafin daga bisani ta samu damar hawa babban matakin gasar ƙasar. A farkon shekarun ƙungiyar, an fi mayar da hankali wajen haɓaka matasan ‘yan wasa daga yankin Arewa maso Gabashin Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Doma_United_F.C. |title=Doma United F.C. History |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Doma United ta samu gagarumar nasara a shekarar 2022 bayan ta samu tikitin shiga gasar NPFL. Wannan nasara ta sanya ƙungiyar ta fara bayyana a matsayin sabuwar ƙungiya mai tasowa a ƙwallon ƙafar Najeriya. Hakan ya jawo hankalin masoya ƙwallo da dama a faɗin ƙasar.<ref>{{Cite news |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/we-are-ready-for-the-league-doma-united-2023010108005389285 |title='We are ready for the league' - Doma United |publisher=Pulse Sports Nigeria |date=2023-01-01 |access-date=2026-05-15}}</ref>
A kakar wasanta ta farko a matakin NPFL, Doma United ta nuna bajinta sosai inda ta fafata da manyan ƙungiyoyi irin su Rivers United da Enugu Rangers. Ƙungiyar ta kammala kakar farko da matsayi mai kyau wanda ya kusa kai ta zuwa gasar Super Six.<ref>{{Cite news |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Doma_United_F.C. |title=Doma United first NPFL season |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Sai dai a kakar 2023–24 ƙungiyar ta fuskanci matsaloli daban-daban da suka haɗa da rashin daidaito a sakamako da kuma matsin lamba daga sauran ƙungiyoyi. Daga ƙarshe an fitar da Doma United daga babban matakin gasar bayan ta kare a matsayi na 18.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Doma_United_F.C. |title=2023–24 Nigeria Premier League season |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarar 2026, Doma United ta sake samun nasarar dawowa zuwa gasar NPFL bayan ta yi fice a gasar Nigeria National League (NNL). Wannan ya nuna yadda ƙungiyar ke da ƙarfin dawowa bayan faduwa daga manyan matakan gasar.<ref>{{Cite news |url=https://von.gov.ng/doma-united-secures-npfl-promotion/ |title=Doma United Secures NPFL Promotion |publisher=Voice of Nigeria |date=2026-03-27 |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Filin wasa ==
Doma United tana buga wasanninta na gida a filin wasa na '''Pantami Stadium''' da ke jihar Gombe. Filin wasan yana ɗaukar kimanin mutane 12,000, kuma ana amfani da shi wajen wasannin manyan ƙungiyoyi a Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://npfl-live.com/team/doma-united-fc/ |title=Doma United FC |website=NPFL Live |access-date=2026-05-15}}</ref>
Pantami Stadium ya kasance muhimmiyar cibiyar wasannin ƙwallon ƙafa a Arewa maso Gabashin Najeriya. Masoya Doma United na cika filin wasan musamman a manyan wasanni da ƙungiyoyi irin su Kano Pillars, Enyimba da Rivers United.<ref>{{Cite web |url=https://npfl.com.ng/tag/doma-united/ |title=Doma United News |website=NPFL Official Website |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Mallaka da gudanarwa ==
Ana danganta mallakar ƙungiyar da '''Suleiman Umar''', wanda ya kasance ɗaya daga cikin masu tallafawa ci gaban ƙungiyar tun bayan hawanta zuwa NPFL. Ya bayyana a lokuta da dama cewa manufar ƙungiyar ita ce ta zama ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin Najeriya.<ref>{{Cite news |url=https://www.pulse.ng/articles/npfl-2023-we-are-ready-for-the-league-doma-united-2024072605181412073 |title=NPFL 2023: We are ready for the league - Doma United |publisher=Pulse Nigeria |date=2023-01-01 |access-date=2026-05-15}}</ref>
Jami’an gudanarwar ƙungiyar sun fi mayar da hankali kan haɓaka matasa da kuma samar da ƙwararrun ‘yan wasa daga yankunan karkara. Wannan tsarin ya taimaka wajen samar da sabbin ‘yan wasa da suka samu damar taka leda a matakin ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://tnffsports.ng/doma-united/ |title=Doma United |website=TNFF Sports |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Magoya baya ==
Doma United na da dumbin magoya baya musamman a jihohin Arewa maso Gabashin Najeriya. Bayan hawanta zuwa NPFL, yawan masu bibiyar ƙungiyar ya ƙaru sosai, musamman a shafukan sada zumunta da gidajen talabijin na wasanni.<ref>{{Cite web |url=https://npfl.com.ng/tag/doma-united/ |title=Doma United Updates |website=NPFL |access-date=2026-05-15}}</ref>
Magoya bayan ƙungiyar suna taka muhimmiyar rawa wajen ƙarfafa ‘yan wasa a lokacin wasannin gida. Ana kallon su a matsayin daga cikin magoya bayan da suka fi nuna goyon baya ga sabbin ƙungiyoyi a Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://npfl-live.com/team/doma-united-fc/ |title=Doma United FC Fans and Club Info |website=NPFL Live |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Nasarori ==
* Hawa zuwa [[Nigeria Premier Football League]] — 2022
* Dawowa zuwa NPFL bayan samun tikitin hawa daga NNL — 2026<ref>{{Cite news |url=https://von.gov.ng/doma-united-secures-npfl-promotion/ |title=Doma United Secures NPFL Promotion |publisher=Voice of Nigeria |date=2026-03-27 |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Fitattun lokuta ==
Ɗaya daga cikin fitattun lokutan Doma United shi ne lokacin da ta fara taka leda a NPFL a shekarar 2023. Wasanta na farko a gasar ya kasance da Sunshine Stars, kuma hakan ya zama babban tarihi ga ƙungiyar.<ref>{{Cite news |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/we-are-ready-for-the-league-doma-united-2023010108005389285 |title=Doma United set for NPFL debut |publisher=Pulse Sports Nigeria |date=2023-01-01 |access-date=2026-05-15}}</ref>
Haka kuma, ƙungiyar ta taɓa jagorantar teburin gasar NPFL a wasu makonnin kakar 2023–24, lamarin da ya sa aka fara ɗaukarta a matsayin ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke tasowa cikin sauri a Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://npfl.com.ng/tag/doma-united/ |title=Doma United edge past Heartland to go top |website=NPFL |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Enyimba F.C.]]
* [[Rivers United F.C.]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://domaunitedfc.com Shafin yanar gizon Doma United]
* [https://npfl.com.ng/tag/doma-united/ Doma United a NPFL]
ez9macklvbrxo4yq9fj2fcntsz15fst
Giwa FC
0
151254
836104
2026-05-15T05:53:58Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Giwa FC | fullname = Giwa Football Club | nickname = Elephants of Jos | founded = 2012 | ground = Rwang Pam Stadium | capacity = 15,000 | chairman = Chris Giwa | league = Nigeria Professional Football League | season = 2016 | position = An kore ta daga gasar }} '''Giwa FC''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wacce ke da hedikwata a birnin [[Jos]], jihar Plate...
836104
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Giwa FC
| fullname = Giwa Football Club
| nickname = Elephants of Jos
| founded = 2012
| ground = Rwang Pam Stadium
| capacity = 15,000
| chairman = Chris Giwa
| league = Nigeria Professional Football League
| season = 2016
| position = An kore ta daga gasar
}}
'''Giwa FC''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wacce ke da hedikwata a birnin [[Jos]], jihar [[Plateau State|Plateau]]. An kafa ƙungiyar a shekarar 2012, kuma tana daga cikin ƙungiyoyin da suka yi fice cikin sauri a tarihin ƙwallon ƙafar Najeriya bayan samun hawa zuwa gasar firimiya cikin ɗan gajeren lokaci.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Giwa_F.C. |title=Giwa F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Ƙungiyar tana amfani da filin wasa na '''Rwang Pam Stadium''' da ke Jos a matsayin filin wasanninta na gida. Filin wasan yana da damar ɗaukar kimanin mutane 15,000 yayin wasanni. Shugaban ƙungiyar shi ne '''Chris Giwa''', wanda ya kasance ɗaya daga cikin fitattun masu ruwa da tsaki a harkar ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Giwa_F.C. |title=Giwa F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarar 2013, Giwa FC ta samu nasarar lashe gasar '''Nigeria National League''' wanda hakan ya ba ta damar hawa zuwa babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya wato '''Nigeria Premier League'''. Wannan nasara ta sanya ƙungiyar cikin sahun ƙungiyoyin da suka fi samun ci gaba cikin sauri a ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Giwa_F.C. |title=Giwa F.C. achievements |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
A kakar wasan farko da ta yi a babban gasar Najeriya, ƙungiyar ta nuna bajinta sosai ta hanyar tara maki masu yawa kafin ƙarshen kakar wasa. Masoya ƙungiyar da dama sun yaba da yadda ƙungiyar ta iya gogayya da manyan kungiyoyi duk da kasancewarta sabuwa a matakin farko.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Giwa_F.C. |title=Giwa F.C. history |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Sai dai a shekarar 2016, Giwa FC ta shiga cikin rikici da hukumomin gudanar da gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya bayan ƙin halartar wasu wasanni uku a jere. Hukumar '''League Management Company (LMC)''' ta bayyana cewa ƙungiyar ta karya dokokin gasar saboda rashin zuwa wasannin da aka tsara mata.<ref>{{Cite web |url=https://www.thecable.ng/giwa-fc-kicked-nigerian-league/ |title=Giwa FC kicked out of Nigerian league |publisher=TheCable |date=2016-05-20 |access-date=2026-05-15}}</ref>
Bayan wannan matsala, an sanar da korar ƙungiyar daga gasar '''Nigeria Professional Football League''' tare da soke dukkan sakamakon wasannin da ta buga a kakar 2016. Haka kuma an ci tarar ƙungiyar kuɗi masu yawa saboda saba ƙa’idojin gasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37470640/giwa-fc-expelled-nigerian-league-serious-rule-breach |title=Giwa FC expelled from Nigerian league after serious rule breach |publisher=ESPN |date=2016-05-20 |access-date=2026-05-15}}</ref>
Rikicin Giwa FC ya kasance yana da alaƙa da saɓanin shugabanci a cikin '''Nigeria Football Federation (NFF)''', inda Chris Giwa ya kasance yana ikirarin shugabancin hukumar a wani lokaci. Wannan lamari ya jawo ce-ce-ku-ce sosai a harkar ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://www.thecable.ng/giwa-fc-kicked-nigerian-league/ |title=Giwa FC kicked out of Nigerian league |publisher=TheCable |date=2016-05-20 |access-date=2026-05-15}}</ref>
Duk da matsalolin da ƙungiyar ta fuskanta, Giwa FC ta ci gaba da kasancewa ɗaya daga cikin sanannun kungiyoyin ƙwallon ƙafa daga arewacin Najeriya. Masoya ƙwallon ƙafa suna tuna ƙungiyar saboda yadda ta samu gagarumar nasara cikin kankanin lokaci bayan kafuwarta.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Giwa_F.C. |title=Giwa F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Nasarori ==
* '''Nigeria National League'''
** Zakarun gasar: 2013<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Giwa_F.C. |title=Giwa F.C. achievements |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier League]]
* [[Nigeria Football Federation]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a 2012]]
[[Category:Jihar Plateau]]
g8yuw40gnwifkpvwdxgjo9lni0jtimr
Heartland F.C.
0
151255
836105
2026-05-15T05:57:23Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Heartland F.C. | fullname = Heartland Football Club | nickname = ''Naze Millionaires'', ''Soccer Scientists'', ''The Hearts'' | founded = 1976 | ground = [[Dan Anyiam Stadium]] | capacity = 10,000 | chairman = Emmanuel Amunike | manager = Emmanuel Amunike | league = Nigeria National League | position = Nigeria Premier Football League, 19th (2023–24) | website = https://ww...
836105
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Heartland F.C.
| fullname = Heartland Football Club
| nickname = ''Naze Millionaires'', ''Soccer Scientists'', ''The Hearts''
| founded = 1976
| ground = [[Dan Anyiam Stadium]]
| capacity = 10,000
| chairman = Emmanuel Amunike
| manager = Emmanuel Amunike
| league = Nigeria National League
| position = Nigeria Premier Football League, 19th (2023–24)
| website = https://www.heartlandfc.com.ng/
| pattern_la1 = _whiteborder
| pattern_b1 = _heartlandfc2425h
}}
'''Heartland F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya wadda ke da hedikwata a birnin [[Owerri]] na jihar Imo. An kafa ƙungiyar a shekarar 1976 da sunan ''Spartans F.C.'' kafin daga baya aka sauya mata suna zuwa ''Iwuanyanwu Nationale'' a shekarar 1985. A shekarar 2006 ne aka sake canja sunanta zuwa Heartland F.C. Ƙungiyar na daga cikin shahararrun ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa a Najeriya kuma tana amfani da [[Dan Anyiam Stadium]] a matsayin filin wasanninta na gida.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Heartland_F.C. |title=Heartland F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
An kafa ƙungiyar ne daga gwamnatin tsohuwar jihar Imo, inda aka fara saninta da Spartans FC. A watan Nuwamba na shekarar 1985, ɗan kasuwa kuma ɗan siyasa Emmanuel Iwuanyanwu ya mallaki ƙungiyar sannan aka sauya mata suna zuwa ''Iwuanyanwu Nationale''. Wannan lokaci ne da ƙungiyar ta fara samun manyan nasarori a gasar cikin gida da ta nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |url=https://heartland.sitesng.com/en_History.html |title=Heartland Football Club History |website=Heartland FC |access-date=2026-05-15}}</ref>
A tsakanin shekarun 1987 zuwa 1990, Heartland ta lashe kofin gasar firimiyar Najeriya sau huɗu a jere, abin da ya sanya ta cikin manyan ƙungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya a tarihi. Haka kuma ta sake lashe gasar a shekarar 1993, wanda ya kawo jimillar kofunan lig guda biyar.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Heartland_F.C. |title=Heartland F.C. Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Ƙungiyar ta yi fice sosai a gasannin nahiyar Afirka, inda ta kai wasan ƙarshe na gasar ''African Cup of Champions Clubs'' a shekarar 1988. Har ila yau, ta sake kaiwa wasan ƙarshe na [[CAF Champions League]] a shekarar 2009, lamarin da ya ƙara tabbatar da matsayinta a matsayin ɗaya daga cikin manyan ƙungiyoyin Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://tnffsports.ng/joomsport_team/heartland-f-c/ |title=Heartland F.C. |website=TNFF Sports |access-date=2026-05-15}}</ref>
Heartland F.C. na da manyan abokan hamayya a yankin kudu maso gabashin Najeriya, musamman ƙungiyoyin [[Enyimba F.C.]] da [[Rangers International F.C.]] Wasanninsu kan kasance masu ɗaukar hankalin masoya ƙwallon ƙafa a Najeriya saboda tarihin ƙungiyoyin uku a gasar lig ta ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Heartland_F.C. |title=Heartland F.C. Rivalries |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Filin wasan kungiyar, wato [[Dan Anyiam Stadium]], yana cikin birnin Owerri kuma yana ɗaukar kusan mutane 10,000. An sanya wa filin sunan Daniel Anyiam, wanda ya kasance tsohon ɗan wasan Najeriya kuma tsohon kocin tawagar ƙasa. Filin yana daga cikin manyan wuraren wasanni a jihar Imo.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Anyiam_Stadium |title=Dan Anyiam Stadium |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarar 2016, Heartland ta fuskanci ƙalubale bayan da aka fitar da ita daga babban rukunin gasar Najeriya a karon farko a tarihinta. Kafin wannan lokaci, ƙungiyar na daga cikin ƙungiyoyin da ba su taɓa sauka daga babbar gasar Najeriya ba.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Heartland_F.C. |title=Heartland F.C. Relegation History |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Daga cikin kofunan da ƙungiyar ta taɓa lashewa akwai gasar firimiyar Najeriya sau biyar, kofin FA na Najeriya sau uku, da kuma Nigerian Super Cup sau biyu. Har ila yau ta lashe Nigeria National League a shekarar 2023.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Heartland_F.C. |title=Heartland F.C. Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Tarihi ==
* An kafa ƙungiyar da sunan ''Spartans F.C.'' a 1976.
* An canja suna zuwa ''Iwuanyanwu Nationale'' a 1985.
* An sake sauya suna zuwa ''Heartland F.C.'' a 2006.<ref>{{Cite web |url=https://heartland.sitesng.com/en_History.html |title=Heartland FC History |website=Heartland FC |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Manyan Nasarori ==
=== Gasar cikin gida ===
* '''Nigeria Premier League'''
** Zakara (5): 1987, 1988, 1989, 1990, 1993
* '''Nigerian FA Cup'''
** Zakara (3): 1988, 2011, 2012
* '''Nigeria National League'''
** Zakara (1): 2023
* '''Nigerian Super Cup'''
** Zakara (2): 2011, 2012<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Heartland_F.C. |title=Heartland F.C. Honours |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Filin wasa ==
Heartland F.C. na buga wasanninta na gida a [[Dan Anyiam Stadium]] da ke Owerri, jihar Imo. Filin wasan yana ɗaya daga cikin sanannun filayen wasa a Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Anyiam_Stadium |title=Dan Anyiam Stadium |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Enyimba F.C.]]
* [[Rangers International F.C.]]
* [[Nigeria Premier Football League]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://www.heartlandfc.com.ng/ Official website]
f3fefywt3kd7w848u4re4zhoafxy5wr
Ikorodu City F.C.
0
151256
836106
2026-05-15T05:59:33Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Ikorodu City F.C. | fullname = Ikorodu City Football Club | nickname = Oga Boys | founded = 2022 | ground = [[Mobolaji Johnson Arena]] | capacity = 10,000 | chairman = Sanmi Doherty | manager = Ali Kandil | league = [[Nigeria Premier Football League]] | website = https://www.ikoroducityfc.com }} '''Ikorodu City F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wadda ke...
836106
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Ikorodu City F.C.
| fullname = Ikorodu City Football Club
| nickname = Oga Boys
| founded = 2022
| ground = [[Mobolaji Johnson Arena]]
| capacity = 10,000
| chairman = Sanmi Doherty
| manager = Ali Kandil
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| website = https://www.ikoroducityfc.com
}}
'''Ikorodu City F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wadda ke da hedikwata a yankin Ikorodu na jihar [[Lagos]]. Ƙungiyar tana buga wasa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), wadda ita ce babbar gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya. An kafa ƙungiyar ne a shekarar 2022 domin bunƙasa matasan ‘yan wasa tare da samar da dama ga matasa a yankin Ikorodu da kewaye.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ikorodu_City_F.C. |title=Ikorodu City F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ikoroducityfc.com/about/ |title=About Club |website=Ikorodu City FC |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa Ikorodu City F.C. ne a watan Janairun shekarar 2022 a matsayin ƙungiyar al’umma da ke neman haɓaka ƙwallon ƙafa a jihar Lagos. Tun bayan kafuwarta, ƙungiyar ta mayar da hankali wajen gano hazikan matasa daga tituna da makarantu domin horas da su zuwa matakin ƙwararru. Cikin ƙanƙanin lokaci, ƙungiyar ta samu karɓuwa a tsakanin masoya ƙwallon ƙafa saboda tsarin gudanarwa da kuma kyakkyawan tsarin ci gaba da ‘yan wasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.ikoroducityfc.com/about/ |title=About Club |website=Ikorodu City FC |access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarar 2024, Ikorodu City ta samu nasarar hawa gasar NPFL bayan ta yi fice a wasannin neman gurbin hawa daga gasar [[Nigeria National League]]. Wannan nasara ta sa ƙungiyar ta zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin Lagos da suka kai matakin babbar gasar Najeriya cikin ɗan lokaci kaɗan bayan kafuwarsu.<ref>{{Cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/ikorodu-city-make-history-becomes-10th-lagos-based-club-promoted-to-npfl-2024061307204908508 |title=Ikorodu City make history becomes 10th Lagos-based club promoted to NPFL |website=Pulse Sports Nigeria |date=2024-06-13 |access-date=2026-05-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ikorodu_City_F.C. |title=Ikorodu City F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Filin wasa ==
Ikorodu City F.C. tana amfani da [[Mobolaji Johnson Arena]] da ke Onikan a jihar Lagos wajen gudanar da wasanninta na gida. Filin wasan yana ɗaukar kusan mutane 10,000 kuma yana daga cikin fitattun filayen wasa da ake amfani da su a Lagos wajen manyan wasannin ƙwallon ƙafa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ikorodu_City_F.C. |title=Ikorodu City F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Manufofi da hangen nesa ==
Shugabannin ƙungiyar sun bayyana cewa manufar Ikorodu City ita ce samar da kyakkyawar makoma ga matasa ta hanyar ƙwallon ƙafa. Ƙungiyar tana ƙoƙarin haɗa ilimi, horo da kuma ɗabi’a wajen gina ‘yan wasan da za su iya taka rawa a Najeriya da ƙasashen waje. Haka kuma ƙungiyar na da taken “Building Champions of Tomorrow”, wato “gina zakarun gobe”.<ref>{{Cite web |url=https://www.ikoroducityfc.com/about/ |title=About Club |website=Ikorodu City FC |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Nasarori ==
Tun bayan kafuwarta, Ikorodu City ta lashe wasu gasa a matakin jihar Lagos, ciki har da kofunan Lagos FA Cup da Lagos State League Cup. Waɗannan nasarori sun taimaka wajen ƙara shaharar ƙungiyar a cikin Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://www.ikoroducityfc.com/about/ |title=About Club |website=Ikorodu City FC |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Matasan makarantar ƙwallo ==
Ikorodu City na da makarantar horas da ‘yan wasa wadda ke taimakawa wajen gano matasa masu baiwa. Makarantar tana bai wa matasa damar samun horo na zamani tare da nuna bajintarsu ga manyan ƙungiyoyi da masu bibiyar ‘yan wasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.ikoroducityfc.com/about/ |title=About Club |website=Ikorodu City FC |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Magoya baya ==
Ƙungiyar ta samu goyon baya sosai daga mazauna yankin Ikorodu da sauran masoya ƙwallon ƙafa a Lagos. Hawan da ta yi zuwa NPFL ya ƙara yawan magoya bayanta tare da jawo hankalin kafafen yaɗa labarai da masu saka hannun jari a harkar wasanni.<ref>{{Cite web |url=https://www.pulsesports.ng/football/story/ikorodu-city-make-history-becomes-10th-lagos-based-club-promoted-to-npfl-2024061307204908508 |title=Ikorodu City make history becomes 10th Lagos-based club promoted to NPFL |website=Pulse Sports Nigeria |date=2024-06-13 |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Lagos]]
* [[Najeriya]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://www.ikoroducityfc.com Official website]
{{Nigeria-footyclub-stub}}
ohtvvpnokwsc3xwf9jx45qubmv24bgu
Lobi Stars F.C.
0
151257
836110
2026-05-15T06:08:28Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Lobi Stars F.C. | image = | fullname = Lobi Stars Football Club | nickname = Alia Boys, Pride of Benue | founded = 1981 | ground = [[Aper Aku Stadium]], Makurdi | capacity = 8,000 | chairman = Philip Nongu | manager = Mika Lönnström | league = [[Nigeria Premier Football League]] | season = 2024–25 | position = 20th | pattern_b1 = _bluehorizontal }} '''Lobi Stars...
836110
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Lobi Stars F.C.
| image =
| fullname = Lobi Stars Football Club
| nickname = Alia Boys, Pride of Benue
| founded = 1981
| ground = [[Aper Aku Stadium]], Makurdi
| capacity = 8,000
| chairman = Philip Nongu
| manager = Mika Lönnström
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| season = 2024–25
| position = 20th
| pattern_b1 = _bluehorizontal
}}
'''Lobi Stars Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙwararru daga [[Makurdi]], a jihar [[Benue]], [[Najeriya]]. Ƙungiyar tana taka leda a gasar [[Nigeria Premier Football League]] kuma tana amfani da filin wasa na [[Aper Aku Stadium]] domin buga wasanninta na gida. Ana ɗaukar Lobi Stars a matsayin ɗaya daga cikin manyan kungiyoyin ƙwallon ƙafa daga yankin tsakiyar Najeriya saboda tarihin nasarorinta da gudummawar da take bayarwa wajen haɓaka matasa ‘yan wasa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Lobi_Stars_F.C. |title=Lobi Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
An kafa ƙungiyar ne a shekara ta 1981 ƙarƙashin kulawar Hukumar Wasanni ta Jihar Benue da sunan '''Hawks of Makurdi'''. A shekarar 1985 ne kamfanin Benue Breweries Limited ya karɓi kulawar ƙungiyar, wanda ya sa aka sauya mata suna zuwa '''BBL Hawks Football Club'''. Daga baya a shekarar 1990, bankin Lobi Bank mallakin gwamnatin jihar ya karɓi ƙungiyar tare da sake mata suna zuwa '''Lobi Bank Football Club'''. Bayan wasu shekaru ne aka sauya sunan zuwa '''Lobi Stars Football Club''', sunan da ake amfani da shi har zuwa yau.<ref>{{Cite web |url=https://lobistars.sitesng.com/en_History.html |title=Lobi Stars Football Club History |website=Lobi Stars Official Website |access-date=2026-05-15}}</ref>
Lobi Stars ta fara samun shahara sosai a ƙwallon ƙafar Najeriya ne bayan ta samu hawa zuwa manyan matakan gasar ƙasar a ƙarshen shekarun 1980 da farkon shekarun 1990. Kungiyar ta ci gaba da bunƙasa har ta zama ɗaya daga cikin kungiyoyin da ake girmamawa a Najeriya. Salon wasan kungiyar da ƙoƙarin haɓaka matasa ‘yan wasa ya taimaka wajen ƙarfafa sunanta a ƙasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.iambenue.com/benue-state/sports/ |title=Sports – I am Benue |website=I Am Benue |access-date=2026-05-15}}</ref>
Babbar nasarar da kungiyar ta samu ita ce lashe gasar farko ta '''Nigeria Super League''' a shekarar 1999 ƙarƙashin jagorancin mai horaswa Godwin Koko Uwua. Wannan nasara ta sanya kungiyar cikin manyan kungiyoyin Najeriya a lokacin. A waccan shekara kuma kungiyar ta lashe '''Nigeria Super Cup''', abin da ya ƙara tabbatar da ƙarfinta a ƙwallon ƙafar cikin gida.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Lobi_Stars_F.C. |title=Lobi Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarar 2003, Lobi Stars ta lashe kofin '''Nigeria FA Cup''' bayan ta doke Sharks FC daga Fatakwal a wasan ƙarshe. Wannan shi ne karo na farko kuma kaɗai da kungiyar ta lashe wannan gasa. Nasarar ta ba kungiyar damar shiga gasannin nahiyar Afirka kuma ta ƙara ɗaukaka sunanta a ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://dosen.profillengkap.com/en/Lobi_Stars_F.C. |title=Lobi Stars F.C. 2025 |website=Profil Lengkap |access-date=2026-05-15}}</ref>
Kungiyar ta sake kaiwa wasan ƙarshe na FA Cup a shekarar 2005 amma ta sha kashi a hannun [[Enyimba F.C.]]. Haka kuma a shekarar 2012 ta kai wasan ƙarshe na '''Federation Cup''' inda ta rasa kofin bayan ta sha kashi a hannun kungiyar [[Heartland F.C.]]. Duk da rashin samun kofin a waɗannan lokuta, kungiyar ta nuna ƙwarewa da juriya a gasannin Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Lobi_Stars_F.C. |title=Lobi Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Lobi Stars ta wakilci Najeriya a gasannin ƙwallon ƙafa na nahiyar Afirka sau da dama. Kungiyar ta buga gasar '''CAF Champions League''' a shekarun 2000 da kuma 2018–19, inda ta kai matakin rukuni a wasu lokuta. Har ila yau ta buga '''CAF Confederation Cup''' sau da dama, abin da ya ba ta damar fafatawa da manyan kungiyoyi daga sauran ƙasashen Afirka.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Lobi_Stars_F.C. |title=Lobi Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Filin wasan kungiyar, wato '''Aper Aku Stadium''', yana cikin birnin Makurdi kuma yana ɗaukar dubban magoya baya. Filin yana daga cikin manyan filayen wasa mallakin gwamnati a yankin arewa ta tsakiyar Najeriya. Magoya bayan kungiyar suna da suna wajen nuna goyon baya sosai musamman yayin wasannin gida.<ref>{{Cite web |url=https://en-academic.com/dic.nsf/enwiki/1716578 |title=Lobi Stars F.C. |website=En-Academic |access-date=2026-05-15}}</ref>
A tsawon tarihinta, Lobi Stars ta samar da fitattun ‘yan wasa da dama waɗanda suka taka rawa a ƙwallon ƙafar Najeriya. Wasu daga cikin fitattun ‘yan wasan da suka taɓa bugawa kungiyar sun haɗa da Taiye Taiwo da Barnabas Imenger. Haka kuma kungiyar ta kasance hanya ta haɓaka matasa ‘yan wasa zuwa manyan kungiyoyi na cikin gida da na ƙasashen waje.<ref>{{Cite web |url=https://www.legit.ng/sports/football/1607530-lobi-stars-players-achievements-stadium-owner-net-worth/ |title=Lobi Stars players, owner, stadium, coach, trophies, world rankings |website=Legit.ng |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Tarihi ==
* 1981 – An kafa kungiyar da sunan ''Hawks of Makurdi''
* 1985 – An sauya suna zuwa ''BBL Hawks''
* 1990 – An sake suna zuwa ''Lobi Bank FC''
* Daga baya – An sauya suna zuwa ''Lobi Stars FC''<ref>{{Cite web |url=https://lobistars.sitesng.com/en_History.html |title=Lobi Stars Football Club History |website=Lobi Stars Official Website |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Nasarori ==
* '''Nigeria Professional Football League'''
** Zakara: 1999
* '''Nigeria FA Cup'''
** Zakara: 2003
* '''Nigeria Super Cup'''
** Zakara: 1999, 2018<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Lobi_Stars_F.C. |title=Lobi Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Gasannin CAF ==
* '''CAF Champions League'''
** 2000 – Matakin rukuni
** 2018–19 – Matakin rukuni
* '''CAF Confederation Cup'''
** 2004 – Zagaye na biyu
** 2006 – Zagaye na biyu
** 2012 – Zagaye na farko<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Lobi_Stars_F.C. |title=Lobi Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Enyimba F.C.]]
* [[Heartland F.C.]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://lobistars.sitesng.com/ Shafin yanar gizon Lobi Stars
tvs3q085ahnxoxthjp30hzv6d1ksoo5
MFM FC
0
151258
836111
2026-05-15T06:10:37Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = MFM FC | fullname = Mountain of Fire and Miracles Football Club | nickname = ''Olukoya Boys'' | founded = 2007 | ground = [[Agege Stadium]] | capacity = 4,000 | owner = [[Mountain of Fire and Miracles Ministries]] | chairman = Godwin Enakhena | manager = | league = Nigeria Nationwide League | season = 2021–22 | position = NPFL, ta 20 | website = }} '''...
836111
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = MFM FC
| fullname = Mountain of Fire and Miracles Football Club
| nickname = ''Olukoya Boys''
| founded = 2007
| ground = [[Agege Stadium]]
| capacity = 4,000
| owner = [[Mountain of Fire and Miracles Ministries]]
| chairman = Godwin Enakhena
| manager =
| league = Nigeria Nationwide League
| season = 2021–22
| position = NPFL, ta 20
| website =
}}
'''MFM FC''' (cikakken suna '''Mountain of Fire and Miracles Football Club''') ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] da ke da hedikwata a birnin [[Lagos]]. Ƙungiyar tana wakiltar cocin [[Mountain of Fire and Miracles Ministries]], kuma ta kasance ɗaya daga cikin sanannun kungiyoyin ƙwallon ƙafa masu zaman kansu a Najeriya. Ana yi wa ƙungiyar laƙabi da '''Olukoya Boys'''.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/MFM_F.C.|title=MFM F.C.|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
An kafa MFM FC ne a shekarar 2007 domin bunƙasa matasan ‘yan wasa da kuma haɗa harkar wasanni da tarbiyya. Tun daga farko ƙungiyar ta mayar da hankali kan gano hazikan matasa daga jihar Lagos da sauran yankunan Najeriya, inda take ba su damar nuna bajintarsu a manyan gasanni.<ref>{{cite web|url=https://www.gakuseiimcfly.com/mfm-fc/|title=MFM FC: History, Squad, Stadium & Achievements|website=Gakuseiimcfly|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2013 ne MFM FC ta samu damar shiga gasar Nigeria National League bayan ta karɓi gurbin ƙungiyar Bolowatan FC. Wannan mataki ya taimaka wajen saurin bunƙasar ƙungiyar a fagen ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Bayan shekaru biyu kacal, ƙungiyar ta samu ɗaukaka zuwa babbar gasar Najeriya wato Nigeria Professional Football League (NPFL) a shekarar 2015.<ref>{{cite web|url=https://npfl-live.com/team/mfm/|title=MFM F.C|website=NPFL Live|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
MFM FC ta fara buga wasanta na farko a NPFL ne da nasara kan [[Nasarawa United F.C.|Nasarawa United]] da ci 2–1. Musa Newman ne ya zura ƙwallo ta farko a tarihin ƙungiyar a gasar firimiya ta Najeriya. Wannan nasara ta taimaka wajen ɗaga martabar ƙungiyar a idon magoya baya da masu sharhi kan ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite web|url=https://bestchoicesports.com.ng/mfm-fc-relegated-from-nigeria-professional-football-league/|title=MFM FC Relegated From Nigeria Professional Football League|website=Best Choice Sports|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
A kakar wasa ta 2016–17, MFM FC ta yi fice sosai bayan ta kammala gasar NPFL a matsayi na biyu. Wannan nasara ta ba ƙungiyar damar wakiltar Najeriya a gasar [[CAF Champions League]] ta shekarar 2018, wanda shi ne karon farko da ƙungiyar ta shiga gasar nahiyar Afirka.<ref>{{cite web|url=https://es.wikipedia.org/wiki/MFM_FC|title=MFM FC|website=Wikipedia en Español|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Ƙungiyar ta shahara wajen bai wa matasa dama, inda ‘yan wasa da dama suka fara haskawa daga MFM FC kafin komawa ƙasashen waje. Daga cikin fitattun ‘yan wasan da suka yi suna a ƙungiyar akwai Stephen Odey da Musa Newman. Salon wasan ƙungiyar ya fi karkata ga saurin kai hari da kuma amfani da ƙwararrun matasa masu kuzari.<ref>{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/Nigeria/comments/fx6pho|title=Why isnt there a Nigerian Premier League top teams from the city of Lagos?|website=Reddit|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
MFM FC ta kuma lashe gasar '''Church World Cup''' bayan da ta doke United Church of Colombia da ci 7–0 a wasan ƙarshe da aka gudanar a Goa na ƙasar Indiya. Wannan nasara ta sanya ƙungiyar cikin jerin kungiyoyin addini mafi nasara a harkar ƙwallon ƙafa.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/MFM_F.C.|title=MFM F.C.|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Duk da nasarorin da ta samu, ƙungiyar ta fuskanci matsaloli a shekarun baya-bayan nan. A kakar wasa ta 2021–22, MFM FC ta sauka daga babbar gasar NPFL bayan shafe shekaru shida tana fafatawa a matakin koli. Masu sharhi sun danganta saukar ƙungiyar da matsalolin gudanarwa da rashin daidaiton sakamako.<ref>{{cite web|url=https://www.sports247.ng/npfl-2021-22-goodbye-mfm-fc-it-was-a-memorable-6-years/|title=Goodbye MFM FC, It Was A Memorable 6 years|website=Sports247 Nigeria|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Filin wasa ==
MFM FC tana amfani da [[Agege Stadium]] da ke jihar Lagos a matsayin filin wasanta na gida. Filin wasan yana ɗaukar dubban magoya baya kuma ya kasance ɗaya daga cikin fitattun filayen wasan ƙwallo a Lagos.<ref>{{cite web|url=https://npfl-live.com/team/mfm/|title=MFM F.C|website=NPFL Live|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Nasarori ==
* Mataimakiyar zakarar NPFL: 2017
* Zakaran Church World Cup: 2014<ref>{{cite web|url=https://de.wikipedia.org/wiki/MFM_FC|title=MFM FC|website=Deutsch Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Fitattun ‘yan wasa ==
* Stephen Odey
* Musa Newman
* Chukwuka Emmanuel<ref>{{cite web|url=https://npfl-live.com/team/mfm/|title=MFM F.C|website=NPFL Live|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/MFM_F.C. MFM FC a Wikipedia ta Turanci]
* [https://npfl-live.com/team/mfm/ Bayanan MFM FC a NPFL Live]
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa na Najeriya]]
[[Category:Kungiyoyin ƙwallon ƙafa da aka kafa a 2007]]
[[Category:Lagos]]
asfd1ujkigpoxokdy9tlkjjsy849jef
Mighty Jets F.C.
0
151259
836112
2026-05-15T06:12:34Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Mighty Jets F.C. | fullname = Mighty Jets International Football Club | nickname = The Jets | founded = 1970 | ground = [[Jos International Stadium]] | capacity = 60,000 | chairman = Mbum Ferdinand | owner = Alhaji Ismaila Mabo | league = [[Nigeria National League]] | season = 2020/21 | position = 5th | website = http://mightyjetsfcjos.com }} '''Mighty Jets F.C.''' ƙun...
836112
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Mighty Jets F.C.
| fullname = Mighty Jets International Football Club
| nickname = The Jets
| founded = 1970
| ground = [[Jos International Stadium]]
| capacity = 60,000
| chairman = Mbum Ferdinand
| owner = Alhaji Ismaila Mabo
| league = [[Nigeria National League]]
| season = 2020/21
| position = 5th
| website = http://mightyjetsfcjos.com
}}
'''Mighty Jets F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wacce ke da hedikwata a birnin [[Jos]], jihar [[Plateau State|Plateau]]. Ƙungiyar tana taka leda a gasar [[Nigeria National League]], wacce ita ce mataki na biyu a tsarin gasar ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Ana yi wa ƙungiyar laƙabi da '''The Jets''', kuma tana buga wasannin gida a filin [[Jos International Stadium]].<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Jets_F.C. |title=Mighty Jets F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
An kafa ƙungiyar Mighty Jets a shekarar 1970, kuma tana daga cikin tsofaffin kungiyoyin ƙwallon ƙafa masu zaman kansu a Najeriya waɗanda ba mallakin gwamnati ba ne. A farkon shekarun kafuwarta, ƙungiyar ta samu gagarumar nasara a harkar ƙwallon ƙafa ta cikin gida, inda ta zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da suka fi ƙarfi a Najeriya a shekarun 1970 zuwa 1980.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Jets_F.C. |title=History of Mighty Jets F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Mighty Jets ta kafa tarihi a shekarar 1972 bayan ta lashe gasar babban rukuni ta Najeriya, abin da ya sanya ta zama ɗaya daga cikin kungiyoyin farko da suka yi nasara a gasar lig ta ƙasar. Wannan nasarar ta taimaka wajen ƙara shahara da martabar ƙungiyar a Najeriya da ma nahiyar Afirka baki ɗaya.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Jets_F.C. |title=Nigerian League Champions 1972 |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Ƙungiyar ta kuma yi fice a gasar kofin Najeriya, duk da cewa ta sha kaiwa wasan ƙarshe ba tare da samun nasarar lashe kofin ba. Mighty Jets na da tarihin kasancewa ɗaya daga cikin kungiyoyin da suka fi yawan zuwa wasan ƙarshe na FA Cup a Najeriya amma suka kasa ɗaukar kofin. Daya daga cikin fitattun wasannin ƙarshe da ta buga shi ne na shekarar 1972 inda ta sha kashi a hannun Bendel Insurance bayan sake buga wasa.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Jets_F.C. |title=FA Cup record of Mighty Jets |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarar 1973, Mighty Jets ta wakilci Najeriya a gasar '''African Cup of Champions Clubs''' wacce a yau ake kira CAF Champions League. Ƙungiyar ta kai zagaye na biyu a wannan gasa, abin da ya nuna irin ƙarfin da take da shi a lokacin a matakin nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Jets_F.C. |title=CAF Competitions |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Bayan shekarun nasara, ƙungiyar ta fara fuskantar ƙalubale daga ƙarshen shekarun 1980 zuwa 1990. A shekarar 1994 an mayar da ita zuwa rukuni na uku, inda ta kwashe wasu shekaru kafin daga baya ta dawo rukuni na biyu a shekarar 1997. A shekarar 2004 ƙungiyar ta sake samun damar komawa babban rukuni na Najeriya, amma ba ta daɗe ba kafin ta sake sauka.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Jets_F.C. |title=Relegation and comeback history |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Mighty Jets ta kasance muhimmiyar makaranta ga matasan 'yan ƙwallon ƙafa a Najeriya. Ƙungiyar ta taimaka wajen haɓaka hazikan 'yan wasa da dama waɗanda daga baya suka taka leda a manyan kungiyoyi da kuma tawagar ƙasa ta Najeriya. Hakan ya sanya ta zama ɗaya daga cikin kungiyoyin da suka taimaka wajen bunƙasa ƙwallon ƙafa a arewacin Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://www.national-football-teams.com/club/11524/2025_1/Mighty_Jets_Jos.html |title=Mighty Jets Jos Club History |website=National Football Teams |access-date=2026-05-15}}</ref>
Filin wasan gida na ƙungiyar shi ne [[Jos International Stadium]], wanda yake daga cikin manyan filayen wasa a Najeriya. Filin yana ɗaukar dubban magoya baya kuma ana amfani da shi wajen wasannin gida na Mighty Jets da sauran manyan wasanni a jihar Plateau.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nigeria_National_League |title=Nigeria National League Stadiums |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Nasarori ==
* '''Nigerian Premier League'''
** Zakara (1): 1972
* '''National Second Division'''
** Zakara (1): 2003
<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Jets_F.C. |title=Achievements of Mighty Jets F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Gasannin CAF ==
* '''African Cup of Champions Clubs'''
** 1973 – Zagaye na biyu
* '''CAF Cup Winners' Cup'''
** 1975 – Zagaye na farko
<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Mighty_Jets_F.C. |title=CAF participation |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria National League]]
* [[Jos International Stadium]]
* [[Plateau State]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [http://mightyjetsfcjos.com/ Official website]
jxr8mujjuj8dfyzg1sc6k4n9oma78v8
Plateau United F.C.
0
151260
836113
2026-05-15T06:15:29Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Plateau United F.C. | image = Plateau United FC logo.png | fullname = Plateau United Football Club | nickname = Peace Boys | founded = 1975 | ground = [[New Jos Stadium]] | capacity = 44,000 | owner = Gwamnatin Jihar Plateau | chairman = | manager = | league = [[Nigeria Premier Football League]] | season = 2023–24 | position = NPFL, na 5 }} '''Plateau...
836113
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Plateau United F.C.
| image = Plateau United FC logo.png
| fullname = Plateau United Football Club
| nickname = Peace Boys
| founded = 1975
| ground = [[New Jos Stadium]]
| capacity = 44,000
| owner = Gwamnatin Jihar Plateau
| chairman =
| manager =
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| season = 2023–24
| position = NPFL, na 5
}}
'''Plateau United F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya wacce ke da hedikwata a birnin [[Jos]], babban birnin [[Jihar Plateau]]. Kungiyar tana buga wasanninta na gida a filin wasa na [[New Jos Stadium]], kuma tana cikin manyan ƙungiyoyin da ke taka rawa a [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). An kafa kungiyar ne domin bunƙasa harkar ƙwallon ƙafa a jihar Plateau tare da bai wa matasa damar nuna bajintarsu a matakin ƙasa da na duniya.<ref>{{Cite web |url=https://npfl.ng/plateau-united/ |title=Plateau United Club Profile |website=NPFL |access-date=2026-05-15}}</ref>
An kafa Plateau United a shekarar 1975, kuma tun daga wannan lokaci kungiyar ta kasance daya daga cikin fitattun kungiyoyi daga yankin arewacin Najeriya. A farkon shekarunta, kungiyar ta fi taka rawa ne a gasannin cikin gida kafin daga baya ta samu damar shiga manyan gasannin ƙasa baki ɗaya. Tarihin kungiyar ya haɗa da lokutan nasara da kuma wasu lokutan ƙalubale, musamman dangane da sauka daga babban rukuni da dawowa cikin sauri.<ref>{{Cite web |url=https://www.transfermarkt.com/plateau-united/startseite/verein/24363 |title=Plateau United History |website=Transfermarkt |access-date=2026-05-15}}</ref>
Plateau United ta samu babban tagomashi a tarihin ta ne bayan lashe kofin gasar Najeriya ta NPFL a kakar wasa ta 2017. Wannan nasara ta kasance karo na farko da kungiyar ta lashe gasar firimiya ta Najeriya, lamarin da ya kara daukaka sunanta a fadin ƙasar. Nasarar ta kuma ba kungiyar damar wakiltar Najeriya a gasar nahiyar Afrika ta CAF Champions League.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/sport/football/41843754 |title=Plateau United win Nigerian league title |work=BBC Sport |date=2017-10-01 |access-date=2026-05-15}}</ref>
A gasar CAF Champions League ta shekarar 2018, Plateau United ta nuna ƙwazo sosai duk da cewa ta fuskanci manyan kungiyoyi daga sassa daban-daban na nahiyar Afrika. Kungiyar ta samu nasarori masu muhimmanci a gida musamman a filin wasa na Jos wanda aka sani da wahalar bugawa ga baki. Wannan ya nuna irin cigaban da kungiyar ta samu cikin kankanin lokaci bayan lashe gasar cikin gida.<ref>{{Cite web |url=https://www.cafonline.com/total-caf-champions-league/teams/Plateau-United/ |title=Plateau United in CAF Competitions |website=CAF Online |access-date=2026-05-15}}</ref>
Kungiyar tana da babban goyon bayan magoya baya musamman daga mazauna jihar Plateau da yankin arewa ta tsakiya. Magoya bayan kungiyar suna da matukar kaunar kulob din, kuma hakan yana bayyana a lokutan wasannin gida inda filin wasa kan cika da dubban mutane masu goyon baya. Wannan goyon baya ya taimaka wajen karfafa gwiwar 'yan wasan kungiyar a lokuta da dama.<ref>{{Cite web |url=https://guardian.ng/sport/plateau-united-fans-rally-support-for-club/ |title=Plateau United Fans Support Club |website=The Guardian Nigeria |access-date=2026-05-15}}</ref>
Daga cikin fitattun ‘yan wasan da suka taba bugawa Plateau United akwai Tosin Omoyele, Ibrahim Mustapha da kuma Elisha Golbe. Wadannan ‘yan wasa sun taka muhimmiyar rawa wajen nasarorin kungiyar a gasannin cikin gida. Wasu daga cikinsu sun samu damar wakiltar Najeriya a matakan matasa da kuma manyan kungiyoyin ƙasa.<ref>{{Cite web |url=https://www.goal.com/en-ng/team/plateau-united/players |title=Plateau United Players |website=Goal.com |access-date=2026-05-15}}</ref>
Filin wasan kungiyar, wato [[New Jos Stadium]], yana daga cikin manyan filayen wasa a Najeriya. Filin yana daukar dubban masu kallo kuma ana amfani da shi wajen gudanar da manyan wasannin ƙasa da ƙasa. An yi gyare-gyare daban-daban a filin domin tabbatar da ya dace da ƙa’idojin hukumar CAF da FIFA.<ref>{{Cite web |url=https://www.fifa.com/associations/association/nga/ |title=Nigeria Football Facilities |website=FIFA |access-date=2026-05-15}}</ref>
Plateau United tana ci gaba da kokarin bunkasa matasan ‘yan wasa ta hanyar shirye-shiryen horaswa da makarantar koyon ƙwallon ƙafa. Kungiyar na bai wa matasa damar shiga tsarin horaswa domin gano sababbin hazikai daga jihar Plateau da sauran yankuna. Wannan tsari ya taimaka wajen samar da sababbin ‘yan wasa masu tasowa a Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://www.premiumtimesng.com/sports/football/ |title=Plateau United Youth Development |website=Premium Times Nigeria |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Tarihi ==
Plateau United ta fara ne a matsayin kungiyar gwamnatin jihar Plateau kafin daga baya ta zama daya daga cikin kungiyoyin da suka fi shahara a Najeriya. A tsawon shekaru kungiyar ta kasance tana fafatawa tsakanin manyan kungiyoyi, tare da samun matsayi mai kyau a lokuta da dama. Duk da wasu matsaloli na kudi da sauye-sauyen shugabanci, kungiyar ta ci gaba da kasancewa cikin manyan kungiyoyin ƙwallon ƙafa na kasar.<ref>{{Cite web |url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigchamp.html |title=Nigeria League Champions History |website=RSSSF |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Nasarori ==
* [[Nigeria Premier Football League]]:
** Zakara (1): 2017
* [[Nigeria Federation Cup]]:
** Wanda ya kai matakin kusa da ƙarshe sau da dama
* Gasannin nahiyar Afrika:
** Halarta a [[CAF Champions League]]: 2018
== Filin wasa ==
Kungiyar tana amfani da [[New Jos Stadium]] a matsayin filin wasanta na gida. Filin yana cikin birnin Jos kuma yana daga cikin manyan filayen wasa na Najeriya. Ana amfani da filin wajen gudanar da wasannin kasa da kasa da kuma manyan taruka na wasanni.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldstadiums.com/africa/countries/nigeria.shtml |title=New Jos Stadium |website=World Stadiums |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[New Jos Stadium]]
* [[CAF Champions League]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
[[Category:Kungiyoyin kwallon kafa na Najeriya]]
[[Category:Wasanni a Jihar Plateau]]
[[Category:Kungiyoyin kwallon kafa da aka kafa a 1975]]
680264ze15eqsvifpgbs8koianu450q
Remo FC
0
151261
836115
2026-05-15T06:17:46Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Remo Stars FC | fullname = Remo Stars Football Club | nickname = Sky Blue Stars | founded = 2004 | ground = [[Remo Stars Stadium]] | capacity = 5,000 | owner = [[Kunle Soname]] | chairman = [[Kunle Soname]] | manager = [[Daniel Ogunmodede]] | league = [[Nigeria Premier Football League]] | season = 2024–25 | position = Zakarun NPFL | website = {{URL|https://r...
836115
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Remo Stars FC
| fullname = Remo Stars Football Club
| nickname = Sky Blue Stars
| founded = 2004
| ground = [[Remo Stars Stadium]]
| capacity = 5,000
| owner = [[Kunle Soname]]
| chairman = [[Kunle Soname]]
| manager = [[Daniel Ogunmodede]]
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| season = 2024–25
| position = Zakarun NPFL
| website = {{URL|https://remostarsfc.com}}
}}
'''Remo Stars Football Club''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wadda take da hedikwata a garin Ikenne da ke jihar Ogun. Ƙungiyar tana buga wasa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), wacce ita ce babbar gasar ƙwallon ƙafa ta ƙasar Najeriya. An fi sanin ƙungiyar da laƙabin '''Sky Blue Stars''', kuma tana amfani da filin wasan [[Remo Stars Stadium]] domin karɓar bakuncin wasanninta na gida.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Remo_Stars_F.C.|title=Remo Stars F.C.|website=Wikipedia|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Tarihi ==
An kafa ƙungiyar a shekarar 2004 ta hannun attajirin ɗan kasuwa kuma mai zuba jari a harkar wasanni, [[Kunle Soname]]. Da farko ƙungiyar tana da suna '''FC Dender''' kuma tana gudanar da ayyukanta ne a jihar Lagos. An kafa ta ne musamman domin bunƙasa harkar ƙwallon ƙafa tsakanin matasa tare da samar musu da damar shiga gasar ƙwararru.<ref>{{Cite web|url=https://www.cafonline.com/caf-champions-league/news/remo-stars-clinch-historic-nigeria-premier-league-title/|title=Remo Stars clinch historic Nigeria Premier League title|website=CAF Online|access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarar 2010, ƙungiyar ta samu nasarar hawa zuwa gasar [[Nigeria National League]] bayan gagarumar nasara da ta samu a ƙananan matakan gasar Najeriya. Bayan wannan ci gaba ne aka sauya mata suna daga FC Dender zuwa '''Remo Stars FC''' bayan komawarta yankin Remoland na jihar Ogun.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Remo_Stars_F.C.|title=Remo Stars F.C.|website=Wikipedia|access-date=2026-05-15}}</ref>
Remo Stars ta fara taka leda a babban matakin ƙwallon ƙafa na Najeriya a shekarar 2016 bayan samun tikitin hawa zuwa gasar NPFL. Duk da haka, ƙungiyar ta fuskanci ƙalubale bayan da aka sake mayar da ita ƙasa a shekarar 2018. Bayan shekaru kaɗan, ƙungiyar ta sake dawowa gasar NPFL a shekarar 2021 bayan ta zo ta biyu a wasannin neman gurbin hawa na Nigeria National League.<ref>{{Cite web|url=https://es.wikipedia.org/wiki/Remo_Stars_FC|title=Remo Stars FC|website=Wikipedia en Español|access-date=2026-05-15}}</ref>
A kakar wasa ta 2024–25, Remo Stars ta kafa tarihi bayan ta lashe kofin [[Nigeria Premier Football League]] karo na farko a tarihinta. Ƙungiyar ta tabbatar da nasarar ne bayan doke Niger Tornadoes da ci 1–0 a filin wasa na Remo Stars Stadium. Wannan nasara ta sa Remo Stars ta zama ƙungiyar farko daga yankin kudu maso yammacin Najeriya da ta lashe gasar tun bayan Julius Berger a shekara ta 2000.<ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/sports/football/1652203-remo-stars-crowned-npfl-champions-time-club-history/|title=Remo Stars Crowned NPFL Champions for the First Time in Club History|website=Legit.ng|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Filin wasa ==
Ƙungiyar tana amfani da '''Remo Stars Stadium''' wanda yake a garin Ikenne a jihar Ogun. Filin wasan yana da kujerun ɗaukar mutane kimanin 5,000 kuma an buɗe shi a shekarar 2020. Ana kallon filin wasan a matsayin ɗaya daga cikin mafi inganci a Najeriya saboda kyawawan kayan more rayuwa da tsarin gudanarwarsa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Remo_Stars_Stadium|title=Remo Stars Stadium|website=Wikipedia|access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarun baya-bayan nan, an yi wa filin wasan gyare-gyare masu yawa ciki har da saka sabuwar ciyawar zamani da kayan talla na LED. Filin wasan ya kuma zama ɗaya daga cikin filayen da suka dace da ka’idojin [[CAF]] domin gudanar da wasannin nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web|url=https://es.wikipedia.org/wiki/Estadio_Remo_Stars|title=Estadio Remo Stars|website=Wikipedia en Español|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Nasarori ==
Remo Stars ta samu ci gaba sosai a ƙwallon ƙafar Najeriya musamman tun bayan dawowarta gasar NPFL a shekarar 2021. Ƙungiyar ta kammala kakar 2021–22 a matsayi na uku, sannan ta zo ta biyu a kakar 2022–23 da 2023–24 kafin daga bisani ta zama zakara a shekarar 2024–25.<ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/remo-stars-make-history-win-first-npfl-title/|title=Remo Stars Make History, Win First NPFL Title|website=Leadership|access-date=2026-05-15}}</ref>
=== Manyan kofuna ===
* '''Nigeria Premier Football League'''
** Zakara: 2024–25<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/remo-stars-fc/erfolge/verein/60222|title=Remo Stars FC – Club achievements|website=Transfermarkt|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Gasannin nahiyar Afirka ==
Remo Stars ta wakilci Najeriya a gasannin [[CAF Confederation Cup]] da [[CAF Champions League]]. Ta fara shiga gasar CAF Confederation Cup a kakar 2022–23 bayan kammala gasar NPFL a matsayi na uku. Daga baya kuma ta shiga CAF Champions League bayan kasancewa cikin manyan ƙungiyoyin Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://es.wikipedia.org/wiki/Remo_Stars_FC|title=Remo Stars FC|website=Wikipedia en Español|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Mallaka da ci gaban matasa ==
[[Kunle Soname]] shi ne mamallaki kuma shugaban ƙungiyar. Ana yaba masa wajen zuba jari a harkar ƙwallon ƙafa da kuma samar da cibiyoyin horas da matasa. Remo Stars tana da alaƙa da makarantar ƙwallon ƙafa ta '''Beyond Limits FA''', wadda ake amfani da ita wajen gano matasan 'yan wasa da haɓaka su domin shiga manyan ƙungiyoyi.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Beyond_Limits_F.A.|title=Beyond Limits F.A.|website=Wikipedia|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Laƙabi da kayan wasa ==
Ana yi wa ƙungiyar laƙabi da '''Sky Blue Stars''' saboda launin shudinta mai haske da take amfani da shi a kayan wasa na gida. Sauran kayan wasanta sun haɗa da launin rawaya da fari domin wasannin waje da na daban.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Remo_Stars_F.C.|title=Remo Stars F.C.|website=Wikipedia|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Kunle Soname]]
* [[Remo Stars Stadium]]
== Manazarta ==
{{reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Official website|https://remostarsfc.com}}
earu638emm89y0xes2qfpfxo5u3uc2x
Rivers United F.C.
0
151262
836116
2026-05-15T06:20:30Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Rivers United F.C. | fullname = Rivers United Football Club | nickname = ''The Pride of Rivers'' | founded = 2016 | ground = [[Adokiye Amiesimaka Stadium]] | capacity = 38,000 | owner = Gwamnatin Jihar Rivers | chairman = | manager = [[Finidi George]] | league = [[Nigeria Premier Football League]] | season = 2024–25 | position = Na 2 | website = '''Rive...
836116
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Rivers United F.C.
| fullname = Rivers United Football Club
| nickname = ''The Pride of Rivers''
| founded = 2016
| ground = [[Adokiye Amiesimaka Stadium]]
| capacity = 38,000
| owner = Gwamnatin Jihar Rivers
| chairman =
| manager = [[Finidi George]]
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| season = 2024–25
| position = Na 2
| website =
'''Rivers United F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya da ke da hedikwata a birnin [[Port Harcourt]], jihar Rivers. Kungiyar tana buga wasa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL), wacce ita ce mafi girman matakin gasar ƙwallon ƙafa a Najeriya. An kafa ƙungiyar ne a shekarar 2016 bayan haɗewar tsofaffin ƙungiyoyin [[Dolphins F.C.]] da [[Sharks F.C.]], waɗanda dukkansu mallakin gwamnatin jihar Rivers ne.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rivers_United_F.C.</ref>
Kungiyar Rivers United ta samu karɓuwa cikin sauri a wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya saboda irin yadda ta gaji tarihin manyan ƙungiyoyi biyu da suka haɗu suka samar da ita. Bayan haɗewar, ƙungiyar ta zama ɗaya daga cikin manyan kungiyoyin da ke fafatawa a gasar NPFL tare da ci gaba da kasancewa a matakin farko tun daga kakarta ta farko a shekarar 2016.<ref>https://npfl-live.com/team/rivers-united-f-c/</ref>
Rivers United tana amfani da filin wasa na [[Adokiye Amiesimaka Stadium]] da ke Port Harcourt a matsayin gida. A baya kungiyar tana amfani da [[Yakubu Gowon Stadium]], wanda aka fi sani da Liberation Stadium. Sauyin filin wasan ya taimaka wajen inganta yanayin horo da kuma karɓar manyan wasannin cikin gida da na nahiyar Afirka.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rivers_United_F.C.</ref>
A kakar wasan 2016, wacce ita ce kakar farko ta kungiyar bayan kafuwarta, Rivers United ta zo matsayi na biyu a gasar NPFL bayan [[Enugu Rangers]]. Wannan nasarar ta ba kungiyar damar shiga gasar [[CAF Champions League]] karo na farko a tarihin ta a shekarar 2017.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rivers_United_F.C.</ref>
A gasar CAF Champions League ta shekarar 2017, Rivers United ta fara da nasara a kan kungiyar AS Real Bamako daga Mali kafin daga baya ta fice daga gasar bayan rashin nasara a hannun Al-Merrikh ta Sudan. Duk da haka, kungiyar ta samu damar shiga gasar [[CAF Confederation Cup]] inda ta kai matakin rukuni.<ref>https://es.wikipedia.org/wiki/Rivers_United_FC</ref>
Babbar nasarar kungiyar ta zo ne a kakar wasa ta 2021–22 lokacin da Rivers United ta lashe kofin gasar NPFL karo na farko a tarihinta. Kungiyar ta kammala kakar da maki 77, wanda ya kasance ɗaya daga cikin mafi yawan maki da aka taɓa samu a tarihin gasar Najeriya.<ref>https://www.cafonline.com/caf-confederation-cup/news/rivers-united-nigerias-last-hope-in-totalenergies-caf-confederation-cup/</ref>
A matakin nahiyar Afirka, Rivers United ta ci gaba da nuna ƙwarewa musamman a gasar CAF Confederation Cup. A kakar 2022–23 kungiyar ta kai matakin kusa da na ƙarshe (Quarter-finals), wanda ya kasance mafi girman matakin da ta kai a gasar nahiyar tun bayan kafuwarta.<ref>https://www.cafonline.com/caf-confederation-cup/news/rivers-united-nigerias-last-hope-in-totalenergies-caf-confederation-cup/</ref>
Kungiyar ta shahara wajen haɓaka da amfani da fitattun 'yan wasan Najeriya. Daga cikin fitattun 'yan wasan da suka taka rawa a kungiyar akwai Nyima Nwagua, Paul Acquah, da Victor Sochima. Haka kuma kungiyar ta samu horarwa daga ƙwararrun masu horaswa irin su Stanley Eguma da kuma tsohon ɗan wasan Najeriya [[Finidi George]].<ref>https://npfl-live.com/team/rivers-united-f-c/</ref>
Rivers United na da kyakkyawar alaƙa da ƙungiyar mata ta jihar Rivers mai suna [[Rivers Angels F.C.]], wacce ita ma ta yi fice sosai a wasan ƙwallon ƙafa na mata a Najeriya da Afirka baki ɗaya. Dukkan ƙungiyoyin biyu suna wakiltar jihar Rivers a manyan gasa na cikin gida da na waje.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rivers_United_F.C.</ref>
== Tarihi ==
An sanar da kafa Rivers United ne a ranar 19 ga Fabrairu 2016 bayan gwamnatin jihar Rivers ta amince da haɗa Dolphins F.C. da Sharks F.C. domin samar da ƙungiya guda mai ƙarfi. Wannan mataki ya biyo bayan matsalolin kuɗi da ƙalubalen gudanarwa da ƙungiyoyin biyu suke fuskanta.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rivers_United_F.C.</ref>
A wasanta na farko a gasar NPFL, Rivers United ta samu nasara a kan Enyimba da ci 1–0, abin da ya nuna cewa kungiyar za ta kasance mai ƙarfi a Najeriya. Tun daga wannan lokaci kungiyar ta ci gaba da kasancewa cikin manyan kungiyoyin kasar.<ref>https://en.wikipedia-on-ipfs.org/wiki/Rivers_United_F.C.</ref>
== Filin wasa ==
Kungiyar tana amfani da [[Adokiye Amiesimaka Stadium]] wanda ke da kujeru kusan 38,000. Filin wasan yana ɗaya daga cikin manyan filayen wasa mafi zamani a Najeriya, kuma ana gudanar da wasannin kasa da kasa a cikinsa.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rivers_United_F.C.</ref>
== Nasarori ==
* '''Nigeria Premier Football League'''
** Zakara: 2021–22
* '''NPFL Super Four'''
** Zakara: 2016
* '''CAF Confederation Cup'''
** Quarter-finals: 2022–23<ref>https://www.cafonline.com/caf-confederation-cup/news/rivers-united-nigerias-last-hope-in-totalenergies-caf-confederation-cup/</ref>
== Fitattun masu horaswa ==
* Stanley Eguma
* [[Finidi George]]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rivers_United_F.C.</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Rivers Angels F.C.]]
* [[Dolphins F.C.]]
* [[Sharks F.C.]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [https://www.riversunitedfc.com.ng/ Shafin hukuma na Rivers United]
9qehjix23fwojafjkx2xbxbd0d4bvwp
Shooting Stars SC
0
151263
836117
2026-05-15T06:24:20Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Shooting Stars SC | image = Shooting Stars SC logo.png | fullname = Shooting Stars Sports Club | nickname = Oluyole Warriors | founded = {{start date and age|1970}} | ground = [[Lekan Salami Stadium]] | capacity = 10,000 | owner = Gwamnatin Jihar Oyo | chairman = Babatunde Olaniyan | manager = Gbenga Ogunbote | league = [[Nigeria Premier Football League]] | season =...
836117
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Shooting Stars SC
| image = Shooting Stars SC logo.png
| fullname = Shooting Stars Sports Club
| nickname = Oluyole Warriors
| founded = {{start date and age|1970}}
| ground = [[Lekan Salami Stadium]]
| capacity = 10,000
| owner = Gwamnatin Jihar Oyo
| chairman = Babatunde Olaniyan
| manager = Gbenga Ogunbote
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| season = 2024–25
| position = NPFL
| website = {{URL|https://3sc.com.ng}}
}}
'''Shooting Stars Sports Club''' wanda aka fi sani da '''Shooting Stars SC''' ko kuma '''3SC''', ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar Najeriya da ke birnin [[Ibadan]], a [[Jihar Oyo]]. Ƙungiyar tana daga cikin tsofaffi kuma fitattun kungiyoyin ƙwallon ƙafa a Najeriya, inda take fafatawa a gasar [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). Ana yi wa ƙungiyar laƙabi da '''Oluyole Warriors'''.<ref>{{Cite web|url=https://3sc.com.ng|title=Official Website of Shooting Stars SC|publisher=Shooting Stars SC|access-date=2026-05-15}}</ref>
An kafa kungiyar ne a shekarar 1970 bayan rushewar kungiyar WNDC Ibadan. Tun bayan kafuwarta, kungiyar ta zama daya daga cikin manyan kungiyoyin ƙwallon ƙafa a Najeriya, musamman a shekarun 1970 zuwa 1990. Shooting Stars ta kasance daya daga cikin kungiyoyin Najeriya na farko da suka samu nasara a nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigchamp.html|title=Nigeria - List of Champions|publisher=RSSSF|access-date=2026-05-15}}</ref>
Kungiyar tana buga wasanninta na gida ne a [[Lekan Salami Stadium]], filin wasa da ke Adamasingba a Ibadan. Filin wasan ya samu gyare-gyare da sabuntawa a shekarun baya domin inganta yanayin wasanni da kuma karbar manyan gasa.<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/sport/lekan-salami-stadium-ready-for-npfl/|title=Lekan Salami Stadium ready for NPFL games|newspaper=The Guardian Nigeria|access-date=2026-05-15}}</ref>
Shooting Stars ta taba lashe kofin gasar Najeriya sau da dama, tare da samun nasarori a gasar cin kofin FA ta Najeriya. Kungiyar ta fi shahara ne bayan lashe gasar '''African Cup Winners' Cup''' a shekarar 1976, lamarin da ya sanya ta cikin tarihin manyan kungiyoyin Afirka. Wannan nasara ta sanya Shooting Stars ta zama kungiyar Najeriya ta farko da ta lashe babban kofin nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web|url=https://www.cafonline.com|title=CAF historical club records|publisher=Confederation of African Football|access-date=2026-05-15}}</ref>
A shekarun 1980 da 1990, kungiyar ta ci gaba da zama daya daga cikin kungiyoyin da suka fi karfi a Najeriya. Ta samar da manyan 'yan wasa da dama da suka wakilci Najeriya a matakin kasa da kasa. Daga cikin fitattun 'yan wasan da suka taba bugawa kungiyar akwai [[Segun Odegbami]], wanda ya kasance daya daga cikin manyan jaruman ƙwallon ƙafa a tarihin Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Segun-Odegbami|title=Segun Odegbami Biography|publisher=Britannica|access-date=2026-05-15}}</ref>
Kungiyar ta fuskanci kalubale daban-daban a wasu lokuta, ciki har da faduwa daga babban matakin gasar Najeriya zuwa matakin rukuni na biyu. Duk da haka, kungiyar ta samu dawowa zuwa NPFL bayan kokarin gyara tsarin gudanarwa da kuma tallafin gwamnatin jihar Oyo.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/shooting-stars-return-to-npfl/|title=Shooting Stars gain promotion to NPFL|newspaper=Punch Newspapers|access-date=2026-05-15}}</ref>
Magoya bayan Shooting Stars suna daga cikin mafi yawan masoya ƙwallon ƙafa a yankin kudu maso yammacin Najeriya. Wasannin kungiyar da kungiyoyi kamar [[Enyimba F.C.]] da [[Rangers International F.C.]] suna jan hankalin dubban magoya baya a Najeriya.<ref>{{Cite news|url=https://thenationonlineng.net/3sc-fans-and-their-passion-for-football/|title=3SC fans and football culture in Ibadan|newspaper=The Nation|access-date=2026-05-15}}</ref>
A yau, Shooting Stars SC tana ci gaba da kokarin dawo da martabarta a ƙwallon ƙafa ta Najeriya da nahiyar Afirka ta hanyar bunkasa matasan 'yan wasa da kuma inganta harkokin gudanarwar kungiyar.<ref>{{Cite web|url=https://3sc.com.ng/about-us/|title=About Shooting Stars SC|publisher=Shooting Stars SC|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Tarihi ==
=== Kafuwa ===
An kafa kungiyar ne bayan sauye-sauyen da aka samu daga kungiyar WNDC Ibadan, wadda ita ce daya daga cikin fitattun kungiyoyin Najeriya a shekarun baya. Sabuwar kungiyar ta samu cikakken goyon bayan gwamnatin yankin yammacin Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesn/nigchamp.html|title=Nigeria football history|publisher=RSSSF|access-date=2026-05-15}}</ref>
=== Nasarorin nahiyar Afirka ===
Shooting Stars ta kai wasan karshe na gasar CAF Champions Cup a shekarar 1984, amma ta sha kashi a hannun Zamalek ta Masar. Duk da haka, kungiyar ta ci gaba da kasancewa daya daga cikin kungiyoyin Najeriya mafi nasara a nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web|url=https://www.cafonline.com|title=CAF Club Competition Archives|publisher=CAF|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Filin wasa ==
Kungiyar tana amfani da [[Lekan Salami Stadium]] wanda ke Ibadan. Filin wasan yana daya daga cikin sanannun filayen wasa a Najeriya kuma yana karbar manyan wasannin cikin gida.<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/sport/lekan-salami-stadium-ready-for-npfl/|title=Lekan Salami Stadium renovated for league games|newspaper=The Guardian Nigeria|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Fitattun 'yan wasa ==
* [[Segun Odegbami]]
* [[Mutiu Adepoju]]
* [[Taiwo Ogunjobi]]
<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com|title=Shooting Stars SC historical players|publisher=Transfermarkt|access-date=2026-05-15}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Enyimba F.C.]]
* [[Rangers International F.C.]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Official website|https://3sc.com.ng}}
77zghibob5rv3alod1b75o7d1wy56ao
Sunshine Stars F.C.
0
151264
836118
2026-05-15T06:36:42Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Sunshine Stars F.C. | fullname = Sunshine Stars Football Club | nickname = ''Owena Waves'', ''Akure Gunners'' | founded = 1995 | ground = [[Akure Township Stadium]] | capacity = 5,000 | owner = Gwamnatin Jihar Ondo | manager = Abubakar Bala | league = [[Nigeria Premier Football League]] | season = 2023–24 | position = 10th | website = http://www.sunshinefc.com/...
836118
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Sunshine Stars F.C.
| fullname = Sunshine Stars Football Club
| nickname = ''Owena Waves'', ''Akure Gunners''
| founded = 1995
| ground = [[Akure Township Stadium]]
| capacity = 5,000
| owner = Gwamnatin Jihar Ondo
| manager = Abubakar Bala
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| season = 2023–24
| position = 10th
| website = http://www.sunshinefc.com/ }}
'''Sunshine Stars F.C.''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙasar [[Najeriya]] wacce take da hedikwata a birnin [[Akure]], babban birnin Jihar Ondo. Ƙungiyar tana taka leda a gasar babbar ƙwallon ƙafa ta Najeriya wato [[Nigeria Premier Football League]] (NPFL). Sunshine Stars na ɗaya daga cikin sanannun kungiyoyin ƙwallon ƙafa daga yankin kudu maso yammacin Najeriya kuma gwamnatin Jihar Ondo ce ke ɗaukar nauyin gudanar da ita.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Sunshine Stars F.C. |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
An kafa ƙungiyar ne a shekarar 1995 domin bunƙasa harkokin ƙwallon ƙafa a Jihar Ondo tare da bai wa matasa damar nuna bajintarsu a matakin ƙasa da ƙasa. Tun bayan kafuwarta, ƙungiyar ta samu ci gaba a matakai daban-daban har ta kai ga shiga manyan gasa na cikin gida da na nahiyar Afirka.<ref>{{Cite web |url=https://npfl-live.com/team/sunshine-stars-f-c/ |title=Sunshine Stars F.C. Profile |website=NPFL Live |access-date=2026-05-15}}</ref>
Sunshine Stars tana buga wasanninta na gida a filin wasa na [[Akure Township Stadium]] da ke Akure. Filin wasan yana ɗaukar dubban magoya baya kuma ya kasance cibiyar wasannin ƙwallon ƙafa a jihar Ondo. Magoya bayan ƙungiyar suna da yawa musamman a yankin kudu maso yammacin Najeriya inda suke nuna cikakken goyon baya ga ƙungiyar a duk lokacin gasar lig.<ref>{{Cite web |url=https://www.olps.co.za/kiwix/content/wikipedia_en_football_maxi_2025-04/A/Sunshine_Stars_F.C. |title=Sunshine Stars F.C. |website=Wikipedia mirror |access-date=2026-05-15}}</ref>
Ƙungiyar ta yi fice sosai a shekarun 2010 zuwa 2012 lokacin da ta zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da suka fi ƙarfi a Najeriya. A shekarar 2011 Sunshine Stars ta kai wasan kusa da na ƙarshe a gasar [[CAF Confederation Cup]], abin da ya sa aka fara yi mata kallon babbar ƙungiya a nahiyar Afirka. A shekara ta 2012 kuma ta shiga gasar [[CAF Champions League]] inda ta kai matakin wasan kusa da na ƙarshe.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=CAF competitions of Sunshine Stars |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Daga cikin manyan nasarorin ƙungiyar akwai lashe gasar National Division One sau biyu a shekarun 2001 da 2007. Waɗannan nasarori ne suka taimaka wajen tabbatar da matsayin ƙungiyar a manyan matakan ƙwallon ƙafa ta Najeriya.<ref>{{Cite web |url=https://es.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_FC |title=Sunshine Stars FC honours |website=Wikipedia Español |access-date=2026-05-15}}</ref>
Sunshine Stars ta samar da fitattun ‘yan wasa da dama waɗanda suka wakilci Najeriya a matakai daban-daban. Daga cikin fitattun ‘yan wasan da suka taɓa taka leda a ƙungiyar akwai Godfrey Oboabona da Dayo Ojo. Wasu daga cikin waɗannan ‘yan wasan sun ci gaba da taka leda a ƙasashen waje bayan sun nuna bajinta a kungiyar.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Notable players of Sunshine Stars |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
Ƙungiyar ta kuma yi aiki da fitattun masu horaswa da dama a tarihin ta. Daga cikinsu akwai Kadiri Ikhana, Augustine Eguavoen da Rodolfo Zapata. Waɗannan masu horaswa sun taka muhimmiyar rawa wajen bunƙasa tsarin wasan ƙungiyar da kuma ci gabanta a gasa daban-daban.<ref>{{Cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sunshine_Stars_F.C. |title=Notable coaches of Sunshine Stars |website=Wikipedia |access-date=2026-05-15}}</ref>
A tsawon tarihinta, Sunshine Stars ta kasance ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke taka muhimmiyar rawa wajen haɓaka ƙwallon ƙafa a Najeriya. Ƙungiyar ta taimaka wajen gano sabbin ‘yan wasa tare da samar da dama ga matasa masu sha’awar harkar ƙwallon ƙafa a jihar Ondo da ma Najeriya baki ɗaya.<ref>{{Cite web |url=https://footystats.org/clubs/sunshine-stars-fc-11193 |title=Sunshine Stars FC Information |website=FootyStats |access-date=2026-05-15}}</ref>
== Nasarori ==
* '''National Division One'''
** Zakara: 2001, 2007
== Gasannin Nahiyar Afirka ==
* '''CAF Champions League'''
** Wasan kusa da na ƙarshe: 2012
* '''CAF Confederation Cup'''
** Wasan kusa da na ƙarshe: 2011
== Fitattun ‘yan wasa ==
* Godfrey Oboabona
* Dayo Ojo
== Fitattun masu horaswa ==
* Kadiri Ikhana
* Rodolfo Zapata
* Augustine Eguavoen
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* [http://www.sunshinefc.com/ Shafin yanar gizon Sunshine Stars F.C.]
[[Category:Football clubs in Nigeria]]
[[Category:Sports in Nigeria]]
[[Category:1995 establishments in Nigeria]]
efj51rw0mfzzljr83gq84llip8qq0yy
Sporting Lagos FC
0
151265
836120
2026-05-15T06:41:11Z
Saad Nuhu
43323
Sabon shafi: {{Infobox football club | clubname = Sporting Lagos FC | fullname = Sporting Lagos Football Club | nickname = ''The Noisy Lagosians'' | founded = 2022 | ground = [[Mobolaji Johnson Arena]] | capacity = 10,000 | owner = [[Shola Akinlade]] | chairman = Godwin Enakhena | manager = Jeffrey Buter | league = [[Nigeria Premier Football League]] | position = Najeriya National League, zakara (an ɗaga su sama) | website...
836120
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Sporting Lagos FC
| fullname = Sporting Lagos Football Club
| nickname = ''The Noisy Lagosians''
| founded = 2022
| ground = [[Mobolaji Johnson Arena]]
| capacity = 10,000
| owner = [[Shola Akinlade]]
| chairman = Godwin Enakhena
| manager = Jeffrey Buter
| league = [[Nigeria Premier Football League]]
| position = Najeriya National League, zakara (an ɗaga su sama)
| website = {{URL|https://sportinglagos.com}}
}}
'''Sporting Lagos FC''' ƙungiyar ƙwallon ƙafa ce ta ƙwararru daga birnin [[Lagos]], Najeriya. An kafa ƙungiyar a shekarar 2022 domin bunƙasa harkar ƙwallon ƙafa a jihar Lagos tare da samar da sabon salo na gudanar da ƙungiyar ƙwallo a Najeriya. Sporting Lagos tana buga wasanninta na gida a filin [[Mobolaji Johnson Arena]], wanda ake kira Onikan Stadium. Ƙungiyar tana cikin manyan ƙungiyoyin da suka fi samun ci gaba cikin sauri a tarihin ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sporting_Lagos_F.C.|title=Sporting Lagos F.C.|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
An kafa Sporting Lagos ne ƙarƙashin jagorancin ɗan kasuwa kuma shugaban kamfanin Paystack, [[Shola Akinlade]]. Akinlade ya bayyana cewa manufarsa ita ce ƙirƙirar ƙungiyar da za ta haɗa nishaɗi, al’adu, da ci gaban matasa a cikin harkar ƙwallon ƙafa ta Najeriya. Tun daga kafuwarta, ƙungiyar ta ja hankalin masoya ƙwallo saboda tsarin gudanarwa na zamani da kuma ƙoƙarin kawo sauyi a gasar cikin gida.<ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/paystacks-shola-akinlade-launches-sporting-lagos-fc/|title=Paystack’s Shola Akinlade launches Sporting Lagos FC|website=TheCable|date=3 Fabrairu 2022|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Sporting Lagos ta fara taka leda a gasar [[Nigeria National League]] bayan kafuwarta. A cikin ɗan gajeren lokaci, ƙungiyar ta samu nasarar hawa zuwa [[Nigeria Premier Football League]] bayan ta kammala kakar wasa ta 2022–23 cikin nasara. Wannan nasara ta sa ta zama ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da suka fi saurin samun matsayi a babban matakin ƙwallon ƙafar Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://soccernet.ng/2023/07/history-makers-sporting-lagos-promoted-to-the-npfl-just-a-year-after-they-were-founded.html|title=History Makers: Sporting Lagos promoted to the NPFL just a year after they were founded|website=Soccernet.ng|date=4 Yuli 2023|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
A kakar wasa ta 2023–24, Sporting Lagos ta fara buga gasarta ta farko a [[Nigeria Premier Football League]]. Hawar da ƙungiyar ta yi zuwa gasar ya nuna wani sabon ci gaba ga ƙwallon ƙafar jihar Lagos, domin ƙungiyar ta zama ɗaya daga cikin sabbin ƙungiyoyin da suka kawo gasa mai ƙarfi a cikin NPFL.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/2023%E2%80%9324_Nigeria_Premier_Football_League|title=2023–24 Nigeria Premier Football League|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Filin wasan gida na Sporting Lagos shi ne [[Mobolaji Johnson Arena]], wanda yake a yankin Onikan na Lagos Island. Wannan fili yana ɗaya daga cikin tsofaffin filayen wasa a Najeriya, kuma yana da damar ɗaukar kusan mutane 10,000. Tun bayan komawarta filin, Sporting Lagos ta yi amfani da yanayin filin domin ƙarfafa alaƙarta da magoya baya a birnin Lagos.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Onikan_Stadium|title=Mobolaji Johnson Arena|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Launukan ƙungiyar su ne shuɗi da rawaya. Sporting Lagos ta yi fice wajen amfani da ƙirar kayan wasa masu salo da kuma tsarin talla na zamani wanda ya bambanta da yawancin ƙungiyoyin Najeriya. Haka kuma, ƙungiyar ta haɗa al’adun Lagos cikin tambarinta da tsarin sadarwa da magoya baya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sporting_Lagos_F.C.|title=Sporting Lagos F.C.|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Sporting Lagos tana da babbar makarantar horas da matasa wadda aka kafa a shekarar 2023. Makarantar tana shiga gasannin matasa kamar TCC League da kuma NLO. Wasu daga cikin ‘yan wasan makarantar sun samu damar bugawa babbar ƙungiyar wasa a gasar NPFL, abin da ya nuna ƙoƙarin ƙungiyar wajen bunƙasa matasan ‘yan wasa.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sporting_Lagos_F.C.|title=Sporting Lagos F.C.|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
A shekarar 2024, makarantar matasan Sporting Lagos ta samu karɓuwa a duniya bayan ta lashe gasar Gothia Cup ta ‘yan ƙasa da shekaru 17 a ƙasar Sweden. Wannan nasara ta sanya kungiyar cikin fitattun cibiyoyin horas da matasa a Najeriya.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sporting_Lagos_F.C.|title=Sporting Lagos F.C.|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Ƙungiyar tana da hamayya da wasu ƙungiyoyi irin su [[Remo Stars F.C.]] da kuma Ikorodu City FC. Hamayyar da ke tsakaninta da Remo Stars ta ƙara ƙarfi bayan Sporting Lagos ta doke su sau biyu a gasar Naija Super 8, ciki har da wasan ƙarshe da ta lashe kofin.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Sporting_Lagos_F.C.|title=Sporting Lagos F.C.|website=Wikipedia|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
Sporting Lagos ta kuma yi fice wajen haɗa harkar nishaɗi da ƙwallon ƙafa. Wasannin ƙungiyar suna jawo matasa masu sha’awar kiɗa, al’adu, da wasanni, musamman a birnin Lagos. Wannan ya sa ƙungiyar ta bambanta da tsofaffin ƙungiyoyin Najeriya wajen jan hankalin sababbin magoya baya.<ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/paystacks-shola-akinlade-launches-sporting-lagos-fc/|title=Paystack’s Shola Akinlade launches Sporting Lagos FC|website=TheCable|date=3 Fabrairu 2022|access-date=15 Mayu 2026}}</ref>
== Duba kuma ==
* [[Nigeria Premier Football League]]
* [[Lagos]]
* [[Mobolaji Johnson Arena]]
== Manazarta ==
{{Reflist}}
== Hanyoyin waje ==
* {{Official website|https://sportinglagos.com}}
0bh69xubcfydjew0xj054n3uqku23dp
Chidiebere Nwakali
0
151266
836132
2026-05-15T08:10:26Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1338403923|Chidiebere Nwakali]]"
836132
wikitext
text/x-wiki
'''Chidiebere Chijioke Nwakali''' ( // ⓘ ; an haife shi a ranar 26 ga Disamba 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda a halin yanzu yake bugawa Tuwaiq wasa a matsayin mai tsaron baya.
== Aikin kulob ==
A ranar 20 ga Janairun 2014, Nwakali ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru huɗu da [[Manchester City F.C.|Manchester City]] daga Shuttle Sports Academy, bayan ya yi fice a gasar cin kofin duniya ta FIFA U-17 ta 2013. Ya kuma kasance cikin tawagar farko da ta fara zuwa Amurka a watan Yuli. <ref>{{Cite web |date=25 June 2014 |title=Report: Nigerian starlets to join City's pre-season tour |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/report-nigerian-starlets-kelechi-iheanacho-7321005 |access-date=1 November 2015 |publisher=[[Manchester Evening News]]}}</ref>
A ranar 31 ga Janairun 2015, Nwakali ya sami aro ga Málaga CF har zuwa watan Yunin 2017, inda aka tura shi zuwa ƙungiyar 'yan wasa ta Tercera División . <ref>{{Cite web |date=31 January 2015 |title=Trio secure loan moves |url=https://mcfc.co.uk/news/team-news/2015/january/zuculini-evans-and-nwakali-agree-loan-moves |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160322172035/http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2015/january/zuculini-evans-and-nwakali-agree-loan-moves |archive-date=22 March 2016 |access-date=1 November 2015 |publisher=Manchester City's official website}}</ref> <ref>{{Cite web |date=30 January 2015 |title=El City cede a Nwakali hasta 2017 |trans-title=City loans Nwakali until 2017 |url=http://malaga.eldesmarque.com/malaga-cf/38724-el-city-cede-a-nwakali-hasta-2017 |access-date=1 November 2015 |publisher=El Desmarque |language=es}}</ref> Ya fara buga wasa a matakin 'yan wasa na farko a ranar 22 ga Fabrairu, inda ya fara da nasara 1-0 a gida da Antequera CF. <ref>{{Cite web |date=22 February 2015 |title=Reserve team makes things difficult for Antequera CF (1–0) |url=http://www.malagacf.com/en/news/reserve-team-makes-things-difficult-for-antequera-cf-1-0 |access-date=1 November 2015 |publisher=Málaga's official website}}</ref>
A ranar 31 ga Agusta 2015, Nwakali ya karɓi aro daga ƙungiyar Segunda División [[Girona FC|ta Girona FC]], a cikin yarjejeniyar kakar wasa mai tsawo. Duk da haka, dole ne ya jira har zuwa 5 ga Oktoba kafin a same shi a hukumance, saboda izinin aiki .
A ranar 31 ga Maris 2016, Nwakali ya dakatar da aronsa da ƙungiyar Catalans, bayan ya kasa buga wasa ko da na minti ɗaya a ƙungiyar, kuma nan take ya koma ƙungiyar Tippeligaen ta IK Start . [1] A ranar 2 ga Afrilu ya fara buga wasa a matsayin ɗan wasa na farko a ƙungiyar, inda ya maye gurbin Mathias Rasmussen a wasan da suka sha kashi a gida da ci 1-0 a hannun Viking FK . [2]
A ranar 8 ga Fabrairu 2017, Nwakali ya koma Sogndal Football a kan aro.
Daga nan aka ba shi aro ga [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] a watan Janairun 2018. <ref>{{Cite web |date=10 January 2018 |title=Aberdeen sign Chidi Nwakali on loan from Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/42632147 |access-date=10 January 2018 |website=BBC Sport |publisher=BBC}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Aberdeen FC Archives |url=https://www.eveningexpress.co.uk/category/aberdeen-fc/}}</ref>
A lokacin bazara na 2018, ya koma kulob din Raków Częstochowa na Poland amma bayan wasanni biyu kacal a dukkan gasa, ya bar kulob din saboda dalilai na kashin kansa. <ref>{{Cite web |date=16 November 2018 |title=Chidiebere Nwakali odszedł z Rakowa |url=http://www.90minut.pl/news/291/news2916628-Chidiebere-Nwakali-odszedl-z-Rakowa.html |access-date=19 November 2018 |website=90minut.pl |language=Polish}}</ref>
A ranar 22 ga Janairu 2019, Kalmar FF ta sanar da cewa ta sanya hannu kan Nwakali a kan kwantiragin shekaru hudu. A watan Fabrairun 2020 an kori Nwakali daga Kalmar FF saboda gazawarsa na dawowa kan lokaci daga hutun Kirsimeti
A ranar 21 ga Mayu, Nwakali ya yi tafiya zuwa Tsibirin Faroe mai nisa don yin gwaji tare da zakaran kakar wasa ta bara, KÍ Klaksvík .
A ranar 9 ga Satumba 2023, Nwakali ya koma Al-Jubail . <ref>{{Cite web |title=Done Deal: Nwakali Joins Saudi Arabia Clubside Al-Jubail Club |url=https://nigeriasportsnews.com/done-deal-nwakali-joins-saudi-arabia-clubside-al-jubail-club/}}</ref>
A ranar 7 ga Satumba 2025, Nwakali ya shiga Tuwaiq . <ref>{{Cite web |title=الأسد النيجيري "تشيدي نوكالي" يعود ليدافع عن ألوان نادي طويق |url=https://x.com/Touik_club/status/1964755920560459847}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|27 July 2018}}<ref name="CNSW">{{cite web |title=C. Nwakali |url=https://us.soccerway.com/players/chidiebere-nwakali/319128/ |work=Soccerway |publisher=Perform Group |accessdate=10 January 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Ƙasa
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="5" | [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
| 2014–15
| [[Premier League|Gasar Firimiya]]
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| 2015–16
| Gasar Firimiya
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| 2016–17
| Gasar Firimiya
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| 2017–18
| Gasar Firimiya
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
|-
| [[Girona FC|Girona]] (rance)
| 2015–16
| Sashen Segunda
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| IK Start (rance)
| 2016
| Tippeligaen
| 22
| 3
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 23
| 3
|-
| Sogndal (rance)
| 2017
| Eliteserien
| 26
| 4
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 1
| 0
| 28
| 4
|-
| [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] (rance)
| 2017–18
| Gasar Firimiya ta Scotland
| 5
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 8
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 53
! 7
! 5
! 0
! 0
! 0
! 1
! 0
! 59
! 7
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qaw5hdhzi6da0ky39uwflxl4d2t3ha6
836133
836132
2026-05-15T08:10:57Z
Sardeeq
39275
836133
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Chidiebere Chijioke Nwakali''' ( // ⓘ ; an haife shi a ranar 26 ga Disamba 1996) ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda a halin yanzu yake bugawa Tuwaiq wasa a matsayin mai tsaron baya.
== Aikin kulob ==
A ranar 20 ga Janairun 2014, Nwakali ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru huɗu da [[Manchester City F.C.|Manchester City]] daga Shuttle Sports Academy, bayan ya yi fice a gasar cin kofin duniya ta FIFA U-17 ta 2013. Ya kuma kasance cikin tawagar farko da ta fara zuwa Amurka a watan Yuli. <ref>{{Cite web |date=25 June 2014 |title=Report: Nigerian starlets to join City's pre-season tour |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/report-nigerian-starlets-kelechi-iheanacho-7321005 |access-date=1 November 2015 |publisher=[[Manchester Evening News]]}}</ref>
A ranar 31 ga Janairun 2015, Nwakali ya sami aro ga Málaga CF har zuwa watan Yunin 2017, inda aka tura shi zuwa ƙungiyar 'yan wasa ta Tercera División . <ref>{{Cite web |date=31 January 2015 |title=Trio secure loan moves |url=https://mcfc.co.uk/news/team-news/2015/january/zuculini-evans-and-nwakali-agree-loan-moves |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160322172035/http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2015/january/zuculini-evans-and-nwakali-agree-loan-moves |archive-date=22 March 2016 |access-date=1 November 2015 |publisher=Manchester City's official website}}</ref> <ref>{{Cite web |date=30 January 2015 |title=El City cede a Nwakali hasta 2017 |trans-title=City loans Nwakali until 2017 |url=http://malaga.eldesmarque.com/malaga-cf/38724-el-city-cede-a-nwakali-hasta-2017 |access-date=1 November 2015 |publisher=El Desmarque |language=es}}</ref> Ya fara buga wasa a matakin 'yan wasa na farko a ranar 22 ga Fabrairu, inda ya fara da nasara 1-0 a gida da Antequera CF. <ref>{{Cite web |date=22 February 2015 |title=Reserve team makes things difficult for Antequera CF (1–0) |url=http://www.malagacf.com/en/news/reserve-team-makes-things-difficult-for-antequera-cf-1-0 |access-date=1 November 2015 |publisher=Málaga's official website}}</ref>
A ranar 31 ga Agusta 2015, Nwakali ya karɓi aro daga ƙungiyar Segunda División [[Girona FC|ta Girona FC]], a cikin yarjejeniyar kakar wasa mai tsawo. Duk da haka, dole ne ya jira har zuwa 5 ga Oktoba kafin a same shi a hukumance, saboda izinin aiki .
A ranar 31 ga Maris 2016, Nwakali ya dakatar da aronsa da ƙungiyar Catalans, bayan ya kasa buga wasa ko da na minti ɗaya a ƙungiyar, kuma nan take ya koma ƙungiyar Tippeligaen ta IK Start . [1] A ranar 2 ga Afrilu ya fara buga wasa a matsayin ɗan wasa na farko a ƙungiyar, inda ya maye gurbin Mathias Rasmussen a wasan da suka sha kashi a gida da ci 1-0 a hannun Viking FK . [2]
A ranar 8 ga Fabrairu 2017, Nwakali ya koma Sogndal Football a kan aro.
Daga nan aka ba shi aro ga [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] a watan Janairun 2018. <ref>{{Cite web |date=10 January 2018 |title=Aberdeen sign Chidi Nwakali on loan from Manchester City |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/42632147 |access-date=10 January 2018 |website=BBC Sport |publisher=BBC}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Aberdeen FC Archives |url=https://www.eveningexpress.co.uk/category/aberdeen-fc/}}</ref>
A lokacin bazara na 2018, ya koma kulob din Raków Częstochowa na Poland amma bayan wasanni biyu kacal a dukkan gasa, ya bar kulob din saboda dalilai na kashin kansa. <ref>{{Cite web |date=16 November 2018 |title=Chidiebere Nwakali odszedł z Rakowa |url=http://www.90minut.pl/news/291/news2916628-Chidiebere-Nwakali-odszedl-z-Rakowa.html |access-date=19 November 2018 |website=90minut.pl |language=Polish}}</ref>
A ranar 22 ga Janairu 2019, Kalmar FF ta sanar da cewa ta sanya hannu kan Nwakali a kan kwantiragin shekaru hudu. A watan Fabrairun 2020 an kori Nwakali daga Kalmar FF saboda gazawarsa na dawowa kan lokaci daga hutun Kirsimeti
A ranar 21 ga Mayu, Nwakali ya yi tafiya zuwa Tsibirin Faroe mai nisa don yin gwaji tare da zakaran kakar wasa ta bara, KÍ Klaksvík .
A ranar 9 ga Satumba 2023, Nwakali ya koma Al-Jubail . <ref>{{Cite web |title=Done Deal: Nwakali Joins Saudi Arabia Clubside Al-Jubail Club |url=https://nigeriasportsnews.com/done-deal-nwakali-joins-saudi-arabia-clubside-al-jubail-club/}}</ref>
A ranar 7 ga Satumba 2025, Nwakali ya shiga Tuwaiq . <ref>{{Cite web |title=الأسد النيجيري "تشيدي نوكالي" يعود ليدافع عن ألوان نادي طويق |url=https://x.com/Touik_club/status/1964755920560459847}}</ref>
== Ƙididdigar aiki ==
{{Updated|27 July 2018}}<ref name="CNSW">{{cite web |title=C. Nwakali |url=https://us.soccerway.com/players/chidiebere-nwakali/319128/ |work=Soccerway |publisher=Perform Group |accessdate=10 January 2018}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanar da kwallaye a raga ta kulob, kakar wasa da kuma gasa
! rowspan="2" | Kulob
! rowspan="2" | Kakar wasa
! colspan="3" | Gasar League
! colspan="2" | Kofin Ƙasa
! colspan="2" | Kofin League
! colspan="2" | Wani
! colspan="2" | Jimilla
|-
! Sashe
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
! Manhajoji
! Ƙwallaye
|-
| rowspan="5" | [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
| 2014–15
| [[Premier League|Gasar Firimiya]]
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| 2015–16
| Gasar Firimiya
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| 2016–17
| Gasar Firimiya
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| 2017–18
| Gasar Firimiya
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
! colspan="2" | Jimilla
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
! 0
|-
| [[Girona FC|Girona]] (rance)
| 2015–16
| Sashen Segunda
| 0
| 0
| 0
| 0
| colspan="2" | –
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| IK Start (rance)
| 2016
| Tippeligaen
| 22
| 3
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| colspan="2" | —
| 23
| 3
|-
| Sogndal (rance)
| 2017
| Eliteserien
| 26
| 4
| 1
| 0
| colspan="2" | —
| 1
| 0
| 28
| 4
|-
| [[Aberdeen F.C|Aberdeen]] (rance)
| 2017–18
| Gasar Firimiya ta Scotland
| 5
| 0
| 3
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 8
| 0
|-
! colspan="3" | Jimillar aiki
! 53
! 7
! 5
! 0
! 0
! 0
! 1
! 0
! 59
! 7
|}
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haifaffun 1996]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
md7vghw72tz709z8lyldy9lrgevppob
Chinedu Obasi
0
151267
836134
2026-05-15T08:23:37Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1334785433|Chinedu Obasi]]"
836134
wikitext
text/x-wiki
'''Chinedu Ogbuke Obasi''' (an haife shi 1 Yuni 1986) // ⓘ tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba .
== Aikin kulob ==
=== Lyn ===
[[Fayil:Chinedu_Ogbuke.jpg|left|thumb|190x190px|Obasi yana wasa da Lyn .]]
An haifi Obasi a [[Enugu (birni)|Enugu]], Najeriya, ya fara wasan ƙwallon ƙafa a River Lane Youth Club Enugu da kuma JC Raiders a ƙasarsa ta haihuwa. Obasi ya tafi Norway a lokaci guda da ɗan ƙasarsa [[John Obi Mikel|Mikel John Obi]] ; 'yan wasan biyu sun koma Lyn . An yi jayayya cewa Obasi ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zama ɗan Lyn a shekara ta 2004, amma FIFA ta ƙi amincewa da hakan, inda ta umarci Obasi da [[Ezekiel Bala]] su koma Lyn nan take.
Obasi ya fara buga wa Lyn wasa a wasan farko na kakar wasa, inda ya buga mintuna 66, a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Fredrikstad . Duk da haka, Obasi ya yi fama da rashin samun gurbi a kungiyar farko kuma bai samu ba sai a ranar 25 ga Satumba, 2005 lokacin da ya zura kwallonsa ta farko a ragar Lyn, a wasan da suka doke Brann da ci 1-0. Duk da haka, Obasi ya buga wasanni biyar a kakar wasa ta farko.
A kakar wasa ta 2006, Obasi bai buga wa ƙungiyar wasa ba a farkon kakar wasa saboda takaddama da ke tsakaninsa da ƙungiyarsa. A ranar 2 ga Yuli 2006, ya fara buga wasa a kakar wasa ta bana a wasan da suka doke Fredrikstad da ci 2-1. Daga nan sai Obasi ya zura ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a ranar 6 ga Agusta 2006, a wasan da suka doke Molde da ci 2-0, sannan ya zura kwallaye biyu a wasa na gaba, inda ya sha kashi a hannun Stabæk da ci 3-2. Duk da raunin da ya samu a kakar wasa, Obasi ya kammala kakar wasa ta biyu yana buga wasanni goma sha biyar kuma ya zura kwallaye takwas a dukkan gasannin. Saboda rawar da ya taka, an naɗa Obasi a matsayin ɗan wasan shekara mafi kyau .
A ranar 20 ga Disamba 2006, an sanar da yarjejeniyar canja wuri da ƙungiyar Lokomotiv Moscow ta Rasha, [1] kuma Obasi zai koma ƙungiyar Rasha a watan Janairu. Duk da haka, yarjejeniyar ta wargaje, lokacin da aka kori shugaban ƙungiyar, daraktan wasanni da manajan ƙungiyar Lokomotiv bayan kwana shida. [2] Kwanaki da dama bayan ya yi atisaye da ƙungiyar Portsmouth ta Premier League, Obasi ya sanya hannu kan kwangila da Lyn, wanda hakan ya sa ya ci gaba da zama har zuwa 2008. [3] [4] A lokacin da ya bar Lyn, Obasi ya buga wasanni goma sha ɗaya da kwallaye biyar a dukkan gasannin.
A tsawon aikinsa na Lyn, an danganta Obasi da komawa ƙungiyoyin Turai, kamar Wigan Athletic, [[Manchester United F.C.|Manchester United]], [[Chelsea F.C.|Chelsea]], [[Arsenal F.C.|Arsenal]] da [[FC Barcelona|Barcelona]] . Duk da roƙon da Manaja Henning Berg na wancan lokacin ya yi, ƙungiyar ta yi tsammanin ganin Obasi ya bar ƙungiyar a lokacin bazara, yayin da ƙungiyar Jamus ta 1899 Hoffenheim ta kammala ɗaukarsa.
=== TSG 1899 Hoffenheim ===
A ranar 27 ga Agusta 2007, Obasi ya koma ƙungiyar 2. ta Bundesliga Hoffenheim akan kuɗin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |title=Edu arrived in Hoffenheim |url=http://www.tsg-hoffenheim.de/4news.php?d%5Bnr%5D=1947&d%5Babteilung%5D=Startseite |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927050045/http://www.tsg-hoffenheim.de/4news.php?d%5Bnr%5D=1947&d%5Babteilung%5D=Startseite |archive-date=27 September 2007 |access-date=27 August 2007 |publisher=tsg-hoffenheim.de |language=de}}</ref>
Obasi ya yi tasiri sosai ga Hoffenheim lokacin da ya ci kwallaye biyu a wasansa na farko duk da rashin nasara da suka yi da Freiburg da ci 3-2. Bayan ya rasa wasan da za a yi a gaba, Obasi ya koma kungiyar farko, inda ya kafa daya daga cikin kwallayen, a wasan da suka doke Paderborn da ci 2-0. Bayan dawowa, Obasi ya ci gaba da bayyana a kungiyar farko kuma ya ci kwallaye biyar cikin watanni biyar. A wasan da suka yi da Paderborn a ranar 9 ga Maris 2008, wanda Hoffenheim ta lashe 1-0, an kori Obasi a minti na 54 lokacin da ya shiga cikin wani lamari da dan wasan tsakiya na 'yan adawa Erwin Koen . Bayan wasan, Obasi ya yi ikirarin cewa Koen ya zage shi da wariyar launin fata, wanda hakan ya sa aka kore shi daga wasa, wani ikirarin da Koen ya musanta har ma ya yi tunanin daukar matakin shari'a kan Obasi. A karshe, kwamitin kula da DFB ya yanke shawarar kin daukar mataki kan Koen, yana mai cewa babu shaida kuma Obasi ya yi masa hukuncin dakatarwa na wasanni uku. Bayan dawowarsa daga dakatarwa, Obasi ya zira kwallaye hudu daga baya a kakar wasa kuma ya taimaka wa kungiyar ta kai ga samun ci gaba zuwa Bundesliga a karon farko. Obasi ya kammala kakar wasa ta farko a kungiyar, inda ya buga wasanni talatin kuma ya zira kwallaye goma sha biyu a dukkan gasa. Wannan ya sa ya zama dan wasan da ya fi zura kwallaye a kungiyar a gasar, tare da Demba Ba .
Kafin kakar wasa ta 2008-09, an yi ta rade-radin cewa Obasi zai koma Ingila, amma daga baya ya ci gaba da zama a kulob din a duk lokacin bazara. Duk da haka, a farkon kakar wasa, Obasi ya rasa wasanni da dama, saboda rauni da kuma jajircewarsa a fagen kwallon kafa. Obasi ya fara buga wasa a kakar wasa ta bana a ranar 13 ga Satumba, 2008 da Stuttgart, inda ya buga mintuna 30, a wasan da suka tashi 0-0. Duk da raunin da ya samu a horo jim kadan bayan haka, Obasi ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa a wasan da suka doke Hannover 96 da ci 5-2 a ranar 18 ga Oktoba, 2008, ya ci kwallo biyu, a wasan da suka doke Hamburg da ci 3-0 a wasan da suka buga na gaba. A tsawon kakar wasa ta 2008-09, Obasi ya fuskanci koma baya lokacin da ya ji rauni. Duk da haka, Obasi ya kammala kakar wasa ta bana, inda ya buga wasanni ashirin da shida kuma ya zura kwallaye shida a dukkan gasannin.
A kakar wasa ta 2009-10, Obasi ya fara da kyau lokacin da ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa ta bana, a wasan da suka doke Oberneuland da ci 2-0 a zagayen farko na DFB-Pokal, sannan ya ci kwallo a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] a wasan farko na kakar wasa ta bana. Bayan raunin da ya samu, Obasi ya ci kwallo a wasan da ya dawo a ranar 1 ga Nuwamba 2009, a wasan da suka doke Köln da ci 4-0. Duk da haka, yayin da kakar wasa ta 2009-10 ke ci gaba, an hana Obasi shiga kungiyar farko, saboda jajircewarsa a duniya da kuma raunin da ya samu. Daga karshe, ya koma kungiyar farko sannan ya ci kwallo biyu a ranar 25 ga Afrilu 2010, a wasan da suka doke Hamburg da ci 5-1. Ya ci gaba da kammala kakar wasa ta 2009-10, inda ya buga wasanni ashirin da shida sannan ya zura kwallaye takwas a dukkan gasannin.
Duk da haka, a farkon kakar wasa ta 2010-11, Obasi ya yi jinyar makonni takwas sakamakon raunin da ya samu a ƙafarsa. Sai a ranar 17 ga Oktoba 2010, lokacin da Obasi ya koma ƙungiyar farko, inda ya zo a matsayin wanda zai maye gurbinsa a ƙarshen wasa, a wasan da suka doke Borussia Mönchengladbach da ci 3-2. Bayan ya buga wasanni uku, Obasi, ya sake samun rauni a gwiwa wanda ya hana shi yin wasa na tsawon watanni uku. Bayan watanni yana jinya, Obasi ya koma ƙungiyar farko a wasan ƙarshe na kakar wasa ta bana, a matsayin wanda zai maye gurbinsa a ƙarshen wasa, a wasan da suka sha kashi da ci 3-1 a hannun Wolfsburg. Bayan haka, Obasi ya ci gaba da buga wasanni shida a duk gasa.
A kakar wasa ta 2011-12, Obasi ya sake samun matsayinsa na farko a ƙungiyar Hoffenheim bayan raunin da ya samu a kakar wasa ta bara. A wasan da suka yi da Stuttgart, wanda ya sa suka sha kashi 2-0 a ranar 18 ga Oktoba 2011, an maye gurbin Obasi a rabin lokaci na biyu kuma lokacin da ya bar filin wasa, ya ƙi ya gaisa da hannun Holger Stanislawski kuma aka ci shi tara sakamakon haka. Bayan kwana bakwai, a ranar 25 ga Oktoba 2011, Obasi ya zira kwallonsa ta farko a kakar wasa, a zagaye na biyu na DFB-Pokal, a wasan da suka doke Köln da ci 2-1. Obasi ya ci gaba da kasancewa a ƙungiyar farko ta ƙungiyar har sai da aka cire shi daga ƙungiyar kafin wasan da za su yi da Hamburg saboda rashin bin umarnin da aka ba shi, kuma bayan mako guda ya makara don yin atisaye. Bayan haka, Obasi ya sanar da sha'awarsa ta barin ƙungiyar, lokacin da damarsa ta farko ta ƙungiyar ta ƙara ƙanƙanta.
=== Schalke 04 ===
A ranar 23 ga Disamba 2011, an tabbatar da cewa Obasi zai tafi aro zuwa Schalke 04 har zuwa karshen kakar wasa ta 2011-12. <ref>{{Cite web |title=Schalke 04 take Obasi on loan |url=http://www.schalke04.com/news/single-view/artikel/schalke-take-obasi-on-loan.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109034720/http://www.schalke04.com/news/single-view/artikel/schalke-take-obasi-on-loan.html |archive-date=9 January 2012 |access-date=25 December 2011 |publisher=schalke04.de}}</ref> Kafin wasan da za su yi da tsohuwar kungiyarsa, Hoffenheim, Obasi ya ce kungiyar za ta ci gaba da kasancewa a zuciyarsa kuma ya dauke ta a matsayin gidansa na biyu.
Obasi ya fara buga wasa a Schalke 04 a lokacin da ya buga wasa na mintuna 75 a wasan da suka doke Stuttgart da ci 3-1 a ranar 21 ga Janairu 2012. Makonni biyu bayan haka, a ranar 4 ga Fabrairu 2012, Obasi ya zura kwallonsa ta farko a kungiyar, a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Mainz 05. Yayin da kakar wasa ke ci gaba, Obasi ya ci gaba da kasancewa a kungiyar farko duk da cewa yana jin rauni. A karshen kakar wasa ta 2011-12, Obasi ya buga wasanni goma kuma ya zura kwallo daya a kungiyar yayin da yake a matsayin aro.
A ranar 2 ga Yuli 2012, Schalke 04 ta tabbatar da cewa Obasi ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku na ƙwararru tare da su har zuwa 30 ga Yuni 2015. <ref name="Schalke signs Chinedu Obasi">{{Cite web |date=2 July 2012 |title=Schalke signs Chinedu Obasi |url=http://mymetrosports.com/index.php/football/90-eagles-in-europe/260-schalke-signs-chinedu-obasi |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140811213030/http://mymetrosports.com/index.php/football/90-eagles-in-europe/260-schalke-signs-chinedu-obasi |archive-date=11 August 2014 |access-date=6 August 2014 |website=mymetrosports.com}}</ref> Manajan wasanni da sadarwa na Schalke Horst Heldt ya ruwaito cewa kuɗin canja wurin ya kai €4,000,000 zuwa €5,000,000. <ref name="Schalke signs Chinedu Obasi" /> An bai wa Obasi riga mai lamba 19. <ref name="Schalke signs Chinedu Obasi" /> Duk da haka, a farkon kakar wasa, Obasi ya fuskanci koma baya lokacin da ya ci gaba da murmurewa daga raunin da ya ji. Bayan ya koma horo, Obasi ya fara bayyana a karon farko tun lokacin da ya haɗu da su na dindindin a wasan da suka tashi 2-2 da Fortuna Düsseldorf a ranar 28 ga Satumba 2012. Duk da haka, Obasi ya ci gaba da fama da raunuka kuma yana kan benci a mafi yawan lokutan kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=21 January 2013 |title=Zwangspause für Obasi und Barnetta |url=http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/130121_obasi_barnetta/page/951--10-213--213.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211220512/http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/130121_obasi_barnetta/page/951--10-213--213.html |archive-date=11 February 2017 |access-date=11 February 2017 |publisher=FC Schalke 04 |language=de}}</ref> A ƙarshen kakar wasa ta 2012-13, Obasi ya buga wasanni bakwai kacal a ƙungiyar.
A kakar wasa ta 2013-14, Obasi ya ci gaba da murmurewa daga rauni a farkon kakar wasa. Bayan ya koma atisaye a watan Nuwamba, Obasi bai koma kungiyar farko ba sai a wata mai zuwa, inda ya buga mintuna 20, a wasan da suka tashi 0-0 da Nürnberg . <ref>{{Cite web |date=19 November 2013 |title=Chinedu Obasi: Ich werde kämpfen |url=http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/131119_obasi/page/2798--10-213--213.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211221318/http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/131119_obasi/page/2798--10-213--213.html |archive-date=11 February 2017 |access-date=11 February 2017 |publisher=FC Schalke 04 |language=de}}</ref> Duk da ya ji wani rauni, Obasi ya zura kwallonsa ta farko a cikin shekaru biyu a wasan da suka tashi 4-0 da tsohuwar kungiyarsa, Hoffenheim, a ranar 8 ga Maris 2014. <ref>{{Cite web |date=14 March 2014 |title=4:0 gegen Hoffenheim – Dreierpack vom Hunter |url=http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/140308_spielbericht_hoffenheim/page/3337--3337-213--213.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211222842/http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/140308_spielbericht_hoffenheim/page/3337--3337-213--213.html |archive-date=11 February 2017 |access-date=11 February 2017 |publisher=FC Schalke 04 |language=de}}</ref> Bayan wasan, Obasi ya ce cin kwallo ya motsa shi bayan ya rasa damar buga wasa na dogon lokaci. <ref>{{Cite web |date=10 March 2014 |title=Chinedu Obasi: Das Tor motiviert mich |url=http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/140309_obasi/page/3350--10-213--213.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211222912/http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/140309_obasi/page/3350--10-213--213.html |archive-date=11 February 2017 |access-date=11 February 2017 |publisher=FC Schalke 04 |language=de}}</ref> A karshen kakar wasa ta 2013-14, Obasi ya buga wasanni goma sha tara kuma ya zura kwallaye uku a dukkan gasa.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
72ifbroiqzp7xxwqwq9c2h7rs52026r
836135
836134
2026-05-15T08:24:27Z
Sardeeq
39275
836135
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Chinedu Ogbuke Obasi''' (an haife shi 1 Yuni 1986) // ⓘ tsohon [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon]] ƙafa ne na Najeriya wanda ya taka leda a matsayin ɗan wasan gaba .
== Aikin kulob ==
=== Lyn ===
[[Fayil:Chinedu_Ogbuke.jpg|left|thumb|190x190px|Obasi yana wasa da Lyn .]]
An haifi Obasi a [[Enugu (birni)|Enugu]], Najeriya, ya fara wasan ƙwallon ƙafa a River Lane Youth Club Enugu da kuma JC Raiders a ƙasarsa ta haihuwa. Obasi ya tafi Norway a lokaci guda da ɗan ƙasarsa [[John Obi Mikel|Mikel John Obi]] ; 'yan wasan biyu sun koma Lyn . An yi jayayya cewa Obasi ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zama ɗan Lyn a shekara ta 2004, amma FIFA ta ƙi amincewa da hakan, inda ta umarci Obasi da [[Ezekiel Bala]] su koma Lyn nan take.
Obasi ya fara buga wa Lyn wasa a wasan farko na kakar wasa, inda ya buga mintuna 66, a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Fredrikstad . Duk da haka, Obasi ya yi fama da rashin samun gurbi a kungiyar farko kuma bai samu ba sai a ranar 25 ga Satumba, 2005 lokacin da ya zura kwallonsa ta farko a ragar Lyn, a wasan da suka doke Brann da ci 1-0. Duk da haka, Obasi ya buga wasanni biyar a kakar wasa ta farko.
A kakar wasa ta 2006, Obasi bai buga wa ƙungiyar wasa ba a farkon kakar wasa saboda takaddama da ke tsakaninsa da ƙungiyarsa. A ranar 2 ga Yuli 2006, ya fara buga wasa a kakar wasa ta bana a wasan da suka doke Fredrikstad da ci 2-1. Daga nan sai Obasi ya zura ƙwallonsa ta farko a ƙungiyar a ranar 6 ga Agusta 2006, a wasan da suka doke Molde da ci 2-0, sannan ya zura kwallaye biyu a wasa na gaba, inda ya sha kashi a hannun Stabæk da ci 3-2. Duk da raunin da ya samu a kakar wasa, Obasi ya kammala kakar wasa ta biyu yana buga wasanni goma sha biyar kuma ya zura kwallaye takwas a dukkan gasannin. Saboda rawar da ya taka, an naɗa Obasi a matsayin ɗan wasan shekara mafi kyau .
A ranar 20 ga Disamba 2006, an sanar da yarjejeniyar canja wuri da ƙungiyar Lokomotiv Moscow ta Rasha, [1] kuma Obasi zai koma ƙungiyar Rasha a watan Janairu. Duk da haka, yarjejeniyar ta wargaje, lokacin da aka kori shugaban ƙungiyar, daraktan wasanni da manajan ƙungiyar Lokomotiv bayan kwana shida. [2] Kwanaki da dama bayan ya yi atisaye da ƙungiyar Portsmouth ta Premier League, Obasi ya sanya hannu kan kwangila da Lyn, wanda hakan ya sa ya ci gaba da zama har zuwa 2008. [3] [4] A lokacin da ya bar Lyn, Obasi ya buga wasanni goma sha ɗaya da kwallaye biyar a dukkan gasannin.
A tsawon aikinsa na Lyn, an danganta Obasi da komawa ƙungiyoyin Turai, kamar Wigan Athletic, [[Manchester United F.C.|Manchester United]], [[Chelsea F.C.|Chelsea]], [[Arsenal F.C.|Arsenal]] da [[FC Barcelona|Barcelona]] . Duk da roƙon da Manaja Henning Berg na wancan lokacin ya yi, ƙungiyar ta yi tsammanin ganin Obasi ya bar ƙungiyar a lokacin bazara, yayin da ƙungiyar Jamus ta 1899 Hoffenheim ta kammala ɗaukarsa.
=== TSG 1899 Hoffenheim ===
A ranar 27 ga Agusta 2007, Obasi ya koma ƙungiyar 2. ta Bundesliga Hoffenheim akan kuɗin da ba a bayyana ba. <ref>{{Cite web |title=Edu arrived in Hoffenheim |url=http://www.tsg-hoffenheim.de/4news.php?d%5Bnr%5D=1947&d%5Babteilung%5D=Startseite |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927050045/http://www.tsg-hoffenheim.de/4news.php?d%5Bnr%5D=1947&d%5Babteilung%5D=Startseite |archive-date=27 September 2007 |access-date=27 August 2007 |publisher=tsg-hoffenheim.de |language=de}}</ref>
Obasi ya yi tasiri sosai ga Hoffenheim lokacin da ya ci kwallaye biyu a wasansa na farko duk da rashin nasara da suka yi da Freiburg da ci 3-2. Bayan ya rasa wasan da za a yi a gaba, Obasi ya koma kungiyar farko, inda ya kafa daya daga cikin kwallayen, a wasan da suka doke Paderborn da ci 2-0. Bayan dawowa, Obasi ya ci gaba da bayyana a kungiyar farko kuma ya ci kwallaye biyar cikin watanni biyar. A wasan da suka yi da Paderborn a ranar 9 ga Maris 2008, wanda Hoffenheim ta lashe 1-0, an kori Obasi a minti na 54 lokacin da ya shiga cikin wani lamari da dan wasan tsakiya na 'yan adawa Erwin Koen . Bayan wasan, Obasi ya yi ikirarin cewa Koen ya zage shi da wariyar launin fata, wanda hakan ya sa aka kore shi daga wasa, wani ikirarin da Koen ya musanta har ma ya yi tunanin daukar matakin shari'a kan Obasi. A karshe, kwamitin kula da DFB ya yanke shawarar kin daukar mataki kan Koen, yana mai cewa babu shaida kuma Obasi ya yi masa hukuncin dakatarwa na wasanni uku. Bayan dawowarsa daga dakatarwa, Obasi ya zira kwallaye hudu daga baya a kakar wasa kuma ya taimaka wa kungiyar ta kai ga samun ci gaba zuwa Bundesliga a karon farko. Obasi ya kammala kakar wasa ta farko a kungiyar, inda ya buga wasanni talatin kuma ya zira kwallaye goma sha biyu a dukkan gasa. Wannan ya sa ya zama dan wasan da ya fi zura kwallaye a kungiyar a gasar, tare da Demba Ba .
Kafin kakar wasa ta 2008-09, an yi ta rade-radin cewa Obasi zai koma Ingila, amma daga baya ya ci gaba da zama a kulob din a duk lokacin bazara. Duk da haka, a farkon kakar wasa, Obasi ya rasa wasanni da dama, saboda rauni da kuma jajircewarsa a fagen kwallon kafa. Obasi ya fara buga wasa a kakar wasa ta bana a ranar 13 ga Satumba, 2008 da Stuttgart, inda ya buga mintuna 30, a wasan da suka tashi 0-0. Duk da raunin da ya samu a horo jim kadan bayan haka, Obasi ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa a wasan da suka doke Hannover 96 da ci 5-2 a ranar 18 ga Oktoba, 2008, ya ci kwallo biyu, a wasan da suka doke Hamburg da ci 3-0 a wasan da suka buga na gaba. A tsawon kakar wasa ta 2008-09, Obasi ya fuskanci koma baya lokacin da ya ji rauni. Duk da haka, Obasi ya kammala kakar wasa ta bana, inda ya buga wasanni ashirin da shida kuma ya zura kwallaye shida a dukkan gasannin.
A kakar wasa ta 2009-10, Obasi ya fara da kyau lokacin da ya zura kwallonsa ta farko a kakar wasa ta bana, a wasan da suka doke Oberneuland da ci 2-0 a zagayen farko na DFB-Pokal, sannan ya ci kwallo a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] a wasan farko na kakar wasa ta bana. Bayan raunin da ya samu, Obasi ya ci kwallo a wasan da ya dawo a ranar 1 ga Nuwamba 2009, a wasan da suka doke Köln da ci 4-0. Duk da haka, yayin da kakar wasa ta 2009-10 ke ci gaba, an hana Obasi shiga kungiyar farko, saboda jajircewarsa a duniya da kuma raunin da ya samu. Daga karshe, ya koma kungiyar farko sannan ya ci kwallo biyu a ranar 25 ga Afrilu 2010, a wasan da suka doke Hamburg da ci 5-1. Ya ci gaba da kammala kakar wasa ta 2009-10, inda ya buga wasanni ashirin da shida sannan ya zura kwallaye takwas a dukkan gasannin.
Duk da haka, a farkon kakar wasa ta 2010-11, Obasi ya yi jinyar makonni takwas sakamakon raunin da ya samu a ƙafarsa. Sai a ranar 17 ga Oktoba 2010, lokacin da Obasi ya koma ƙungiyar farko, inda ya zo a matsayin wanda zai maye gurbinsa a ƙarshen wasa, a wasan da suka doke Borussia Mönchengladbach da ci 3-2. Bayan ya buga wasanni uku, Obasi, ya sake samun rauni a gwiwa wanda ya hana shi yin wasa na tsawon watanni uku. Bayan watanni yana jinya, Obasi ya koma ƙungiyar farko a wasan ƙarshe na kakar wasa ta bana, a matsayin wanda zai maye gurbinsa a ƙarshen wasa, a wasan da suka sha kashi da ci 3-1 a hannun Wolfsburg. Bayan haka, Obasi ya ci gaba da buga wasanni shida a duk gasa.
A kakar wasa ta 2011-12, Obasi ya sake samun matsayinsa na farko a ƙungiyar Hoffenheim bayan raunin da ya samu a kakar wasa ta bara. A wasan da suka yi da Stuttgart, wanda ya sa suka sha kashi 2-0 a ranar 18 ga Oktoba 2011, an maye gurbin Obasi a rabin lokaci na biyu kuma lokacin da ya bar filin wasa, ya ƙi ya gaisa da hannun Holger Stanislawski kuma aka ci shi tara sakamakon haka. Bayan kwana bakwai, a ranar 25 ga Oktoba 2011, Obasi ya zira kwallonsa ta farko a kakar wasa, a zagaye na biyu na DFB-Pokal, a wasan da suka doke Köln da ci 2-1. Obasi ya ci gaba da kasancewa a ƙungiyar farko ta ƙungiyar har sai da aka cire shi daga ƙungiyar kafin wasan da za su yi da Hamburg saboda rashin bin umarnin da aka ba shi, kuma bayan mako guda ya makara don yin atisaye. Bayan haka, Obasi ya sanar da sha'awarsa ta barin ƙungiyar, lokacin da damarsa ta farko ta ƙungiyar ta ƙara ƙanƙanta.
=== Schalke 04 ===
A ranar 23 ga Disamba 2011, an tabbatar da cewa Obasi zai tafi aro zuwa Schalke 04 har zuwa karshen kakar wasa ta 2011-12. <ref>{{Cite web |title=Schalke 04 take Obasi on loan |url=http://www.schalke04.com/news/single-view/artikel/schalke-take-obasi-on-loan.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109034720/http://www.schalke04.com/news/single-view/artikel/schalke-take-obasi-on-loan.html |archive-date=9 January 2012 |access-date=25 December 2011 |publisher=schalke04.de}}</ref> Kafin wasan da za su yi da tsohuwar kungiyarsa, Hoffenheim, Obasi ya ce kungiyar za ta ci gaba da kasancewa a zuciyarsa kuma ya dauke ta a matsayin gidansa na biyu.
Obasi ya fara buga wasa a Schalke 04 a lokacin da ya buga wasa na mintuna 75 a wasan da suka doke Stuttgart da ci 3-1 a ranar 21 ga Janairu 2012. Makonni biyu bayan haka, a ranar 4 ga Fabrairu 2012, Obasi ya zura kwallonsa ta farko a kungiyar, a wasan da suka tashi kunnen doki 1-1 da Mainz 05. Yayin da kakar wasa ke ci gaba, Obasi ya ci gaba da kasancewa a kungiyar farko duk da cewa yana jin rauni. A karshen kakar wasa ta 2011-12, Obasi ya buga wasanni goma kuma ya zura kwallo daya a kungiyar yayin da yake a matsayin aro.
A ranar 2 ga Yuli 2012, Schalke 04 ta tabbatar da cewa Obasi ya sanya hannu kan kwantiragin shekaru uku na ƙwararru tare da su har zuwa 30 ga Yuni 2015. <ref name="Schalke signs Chinedu Obasi">{{Cite web |date=2 July 2012 |title=Schalke signs Chinedu Obasi |url=http://mymetrosports.com/index.php/football/90-eagles-in-europe/260-schalke-signs-chinedu-obasi |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140811213030/http://mymetrosports.com/index.php/football/90-eagles-in-europe/260-schalke-signs-chinedu-obasi |archive-date=11 August 2014 |access-date=6 August 2014 |website=mymetrosports.com}}</ref> Manajan wasanni da sadarwa na Schalke Horst Heldt ya ruwaito cewa kuɗin canja wurin ya kai €4,000,000 zuwa €5,000,000. <ref name="Schalke signs Chinedu Obasi" /> An bai wa Obasi riga mai lamba 19. <ref name="Schalke signs Chinedu Obasi" /> Duk da haka, a farkon kakar wasa, Obasi ya fuskanci koma baya lokacin da ya ci gaba da murmurewa daga raunin da ya ji. Bayan ya koma horo, Obasi ya fara bayyana a karon farko tun lokacin da ya haɗu da su na dindindin a wasan da suka tashi 2-2 da Fortuna Düsseldorf a ranar 28 ga Satumba 2012. Duk da haka, Obasi ya ci gaba da fama da raunuka kuma yana kan benci a mafi yawan lokutan kakar wasa. <ref>{{Cite web |date=21 January 2013 |title=Zwangspause für Obasi und Barnetta |url=http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/130121_obasi_barnetta/page/951--10-213--213.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211220512/http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/130121_obasi_barnetta/page/951--10-213--213.html |archive-date=11 February 2017 |access-date=11 February 2017 |publisher=FC Schalke 04 |language=de}}</ref> A ƙarshen kakar wasa ta 2012-13, Obasi ya buga wasanni bakwai kacal a ƙungiyar.
A kakar wasa ta 2013-14, Obasi ya ci gaba da murmurewa daga rauni a farkon kakar wasa. Bayan ya koma atisaye a watan Nuwamba, Obasi bai koma kungiyar farko ba sai a wata mai zuwa, inda ya buga mintuna 20, a wasan da suka tashi 0-0 da Nürnberg . <ref>{{Cite web |date=19 November 2013 |title=Chinedu Obasi: Ich werde kämpfen |url=http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/131119_obasi/page/2798--10-213--213.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211221318/http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/131119_obasi/page/2798--10-213--213.html |archive-date=11 February 2017 |access-date=11 February 2017 |publisher=FC Schalke 04 |language=de}}</ref> Duk da ya ji wani rauni, Obasi ya zura kwallonsa ta farko a cikin shekaru biyu a wasan da suka tashi 4-0 da tsohuwar kungiyarsa, Hoffenheim, a ranar 8 ga Maris 2014. <ref>{{Cite web |date=14 March 2014 |title=4:0 gegen Hoffenheim – Dreierpack vom Hunter |url=http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/140308_spielbericht_hoffenheim/page/3337--3337-213--213.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211222842/http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/140308_spielbericht_hoffenheim/page/3337--3337-213--213.html |archive-date=11 February 2017 |access-date=11 February 2017 |publisher=FC Schalke 04 |language=de}}</ref> Bayan wasan, Obasi ya ce cin kwallo ya motsa shi bayan ya rasa damar buga wasa na dogon lokaci. <ref>{{Cite web |date=10 March 2014 |title=Chinedu Obasi: Das Tor motiviert mich |url=http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/140309_obasi/page/3350--10-213--213.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211222912/http://www.schalke04.de/de/aktuell/news/140309_obasi/page/3350--10-213--213.html |archive-date=11 February 2017 |access-date=11 February 2017 |publisher=FC Schalke 04 |language=de}}</ref> A karshen kakar wasa ta 2013-14, Obasi ya buga wasanni goma sha tara kuma ya zura kwallaye uku a dukkan gasa.
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1986]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
ccg1bps6p548alojvceqzsyoyg559kq
Peter Nieketien
0
151268
836137
2026-05-15T08:25:45Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1342102250|Peter Nieketien]]"
836137
wikitext
text/x-wiki
'''Peter Edis Nieketien''' (an haife shi a ranar 26 ga Nuwamba 1968) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya.
== Sana'a ==
Ya buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iwuanyanwu Nationale, Julius Berger FC, Kedah FA da Terengganu FA a Malaysia . [1] A farkon shekarun 1990, ya buga wa ƙungiyoyin Gabon AS Douanes, ASMO FC da Delta Téléstar Gabon Télécom FC wasa. [2] Ya buga kakar wasa biyu ta ƙarshe a Jamus a SG Bad Soden kuma ya yi ritaya a lokacin bazara na 1997. [3]
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Nieketien ya buga wa [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20]] a gasar FIFA World Youth Championship ta 1987 a [[Chile]] kuma ya samu wasanni uku a gasar. <ref>{{FIFA player|193122}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1968]]
ai0bs7kn8hrda6dnbrp5tokdodr7h8o
836138
836137
2026-05-15T08:26:01Z
Sardeeq
39275
836138
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Peter Edis Nieketien''' (an haife shi a ranar 26 ga Nuwamba 1968) tsohon ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne na Najeriya.
== Sana'a ==
Ya buga wasa a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Iwuanyanwu Nationale, Julius Berger FC, Kedah FA da Terengganu FA a Malaysia . [1] A farkon shekarun 1990, ya buga wa ƙungiyoyin Gabon AS Douanes, ASMO FC da Delta Téléstar Gabon Télécom FC wasa. [2] Ya buga kakar wasa biyu ta ƙarshe a Jamus a SG Bad Soden kuma ya yi ritaya a lokacin bazara na 1997. [3]
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
Nieketien ya buga wa [[Ƙungiyar kwallon kafa ta Maza ta Najeriya ta 'yan kasa da shekaru 20|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta ƙasa ta Najeriya 'yan ƙasa da shekara 20]] a gasar FIFA World Youth Championship ta 1987 a [[Chile]] kuma ya samu wasanni uku a gasar. <ref>{{FIFA player|193122}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1968]]
o82fuwvrki7re9t5d0oly5t0csqx2tt
Henry Offia
0
151269
836141
2026-05-15T08:40:53Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1311278009|Henry Offia]]"
836141
wikitext
text/x-wiki
'''Okechukwu Henry Offia''' (an haife shi a ranar 26 ga Disamba 1999) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] ko kuma a gaba . <ref>{{Soccerway|henry-offia/531283}}</ref>
== Sana'a ==
Offia ya ja hankalin IK Sirius na Sweden a wani wasan baje koli a Legas kuma ya koma kulob din a watan Janairun 2018 kuma nan take aka ba shi aro ga Sollentuna FK . A ranar 23 ga Maris 2020, Offia ya koma Dalkurd FF .
A watan Fabrairun 2021, Ofia ya koma Trelleborgs FF a kan yarjejeniyar har zuwa ƙarshen 2023.
Bayan karewar kwangilarsa a Trelleborg a watan Nuwamba na 2023, Offia ya koma sabuwar ƙungiyar Allsvenskan da aka ƙara wa matsayi Västerås SK . [1] A ranar 25 ga Maris na 2025, Västerås ya tabbatar da cewa an soke kwangilar Offia ta hanyar yarjejeniya tsakanin juna. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
eos1d8nxayoji1y2i3se5i4gwkpjr7t
836142
836141
2026-05-15T08:41:21Z
Sardeeq
39275
836142
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Okechukwu Henry Offia''' (an haife shi a ranar 26 ga Disamba 1999) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke buga [[Mai buga tsakiya|ƙwallon ƙafa]] ko kuma a gaba . <ref>{{Soccerway|henry-offia/531283}}</ref>
== Sana'a ==
Offia ya ja hankalin IK Sirius na Sweden a wani wasan baje koli a Legas kuma ya koma kulob din a watan Janairun 2018 kuma nan take aka ba shi aro ga Sollentuna FK . A ranar 23 ga Maris 2020, Offia ya koma Dalkurd FF .
A watan Fabrairun 2021, Ofia ya koma Trelleborgs FF a kan yarjejeniyar har zuwa ƙarshen 2023.
Bayan karewar kwangilarsa a Trelleborg a watan Nuwamba na 2023, Offia ya koma sabuwar ƙungiyar Allsvenskan da aka ƙara wa matsayi Västerås SK . [1] A ranar 25 ga Maris na 2025, Västerås ya tabbatar da cewa an soke kwangilar Offia ta hanyar yarjejeniya tsakanin juna. [2]
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1999]]
65pdsvnyq6aq61uqvlt4shi43v1umkh
Nnamdi Oduamadi
0
151270
836143
2026-05-15T08:46:00Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1342361279|Nnamdi Oduamadi]]"
836143
wikitext
text/x-wiki
'''Nnamdi Oduamadi Chidiebere''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 17 ga Oktoba 1990), wanda kuma aka sani da rigarsa '''Odu''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba a yanzu haka yana ƙarƙashin kwangila a ƙungiyar Eccellenza ta Colleferro . Ya wakilci [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] a baya.
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
An haife shi a [[Lagos (birni)|Legas]], Oduamadi ya fara buga ƙwallon ƙafa a Kwalejin ƙwallon ƙafa ta Pepsi da ke yankin yana ɗan shekara 7. <ref>{{Cite web |title=Graduates |url=http://www.pepsifootballacademy.com/graduates |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101005102956/http://www.pepsifootballacademy.com/graduates |archive-date=5 October 2010 |access-date=25 September 2010 |website=pepsifootballacademy.com |publisher=[[Pepsi Football Academy]]}}</ref> Ya bar ƙasarsa a shekarar 2008 ya koma Milan, kodayake an sanya masa hannu a hukumance ne kawai a watan Janairun 2009 saboda matsalolin gwamnati. <ref name="gazzetta" /> Oduamadi ya shafe shekaru biyu a ƙungiyar matasa kuma memba ne a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 wanda ya lashe gasar Coppa Italia Primavera a shekarar 2010, shekaru 25 bayan nasarar da ƙungiyar ta samu a gasar.
A farkon kakar wasa ta 2010-11, Milan ta sanar da sayar da rabin haƙƙin Oduamadi ga Genoa a matsayin haɗin gwiwa kan Yuro miliyan 3.5, <ref>{{Cite web |date=c. 2011 |title=AC Milan Group 2010 Annual Report |url=http://www.acmilan.com/uploads/club/bilancio2010/pdf/Bilancio_Gruppo_Milan_10.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120515220657/http://www.acmilan.com/uploads/club/bilancio2010/pdf/Bilancio_Gruppo_Milan_10.pdf |archive-date=15 May 2012 |access-date=11 June 2011 |website=AC Milan |language=it}}</ref> a matsayin wani ɓangare na yarjejeniyar da ta ga mai tsaron baya Sokratis Papastathopoulos ya koma wata hanyar. Duk da haka, ɗan wasan na Najeriya ya zauna a Milan a matsayin aro, <ref>{{Cite web |title=Calcio Mercato Squadre |url=http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/calcio-mercato/squadre/-/trasferimento/1716 |access-date=19 September 2010 |website=legaseriea.it |publisher=[[Lega Serie A|Lega Nazionale Professionisti Serie A]] |language=it}}</ref> an haɗa shi cikin ƙungiyar farko. Ya fara buga wasa a hukumance a ƙungiyar a wasan lig da Catania a ranar 18 ga Satumba, 2010, bayan ya sauka daga benci a mintuna na ƙarshe. Duk da haka, wannan ya kasance kawai bayyanarsa a kakar wasa kuma har yanzu yana buga wasanni ga ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 a wasu lokutan a kakar wasa a matsayin ɗan wasa mai shekaru sama da shekaru, kuma an haɗa shi cikin ƙungiyar don gasar cin kofin Viareggio ta shekara-shekara.
=== Torino ===
A farkon kakar wasa ta 2011-12, an warware yarjejeniyar mallakar Oduamadi tsakanin Milan da Genoa a madadin na farko, amma an tura shi aro zuwa kulob din Serie B na Torino . Ya kare kakar wasa da wasanni 11 da kwallaye uku.
=== Varese da Brescia ===
A kakar wasa ta 2012-13, Oduamadi ya koma ƙungiyar Varese ta Serie B a wani yarjejeniyar aro.
A farkon kakar wasa ta 2013-14, Oduamadi ya koma kulob din Serie B na Brescia, kuma a matsayin aro.
A ranar 31 ga Janairun 2014, Oduamadi ya sake komawa Varese, inda ya yi zaman aro na biyu.
=== Crotone da Latin ===
A ranar 8 ga Agusta 2014, ƙungiyar Crotone ta Serie B ta ɗauki Oduamadi. A ranar 21 ga Janairu 2015, ƙungiyar Latina Calcio ta Amurka ta ɗauki shi.
=== Şanlıurfaspor da komawa Milan ===
A ranar 22 ga Yulin 2015, Oduamadi ya koma aro zuwa kulob din TFF First League na Şanlıurfaspor na kakar wasa ta bana. Duk da haka, yarjejeniyar ta tsaya cak kafin karshen lokacin musayar 'yan wasa na bazara kuma ya zo Milan.
=== HJK Helsinki ===
A ranar 22 ga Maris 2016, Oduamadi ya koma kulob din HJK Helsinki na Finland, bisa yarjejeniyar aro da za ta kare a ranar 31 ga Disamba. A ranar 26 ga Mayu 2016, ya zura kwallon da ta ba shi nasara a wasan da suka fafata a Helsinki derby inda HJK ta yi nasara da ci 2-1 a kan HIFK . <ref>{{Cite web |title=HJK vs. HIFK |url=https://int.soccerway.com/matches/2016/05/26/finland/veikkausliiga/helsingin-jalkapallokubi/hifk-soccer-helsinki/2187987/?ICID=HP_MS_39_01 |access-date=26 May 2016 |website=Soccerway.com |publisher=Soccerway}}</ref>
=== Komawa Milan ===
A kakar wasa ta 2017–18, Oduamadi ya buga wa ƙungiyar Milan Primavera wasa a matsayin ɗan wasa mai shekaru da yawa. Ya kuma sami kiran shiga ƙungiyar farko.
=== Daga baya aiki ===
A ranar 8 ga Oktoba 2021, Oduamadi ya sanya hannu a kulob din Serie D Crema .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A matakin ƙasa da ƙasa, Oduamadi ya fara buga wa Najeriya 'yan ƙasa da shekara 17 wasa, lokacin da yake a Kwalejin ƙwallon ƙafa ta Pepsi . [1] Daga baya 'yan ƙasa da shekara 20 na Najeriya suka kira shi don shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2009, amma daga ƙarshe aka cire shi daga tawagar ƙarshe saboda raunin da ya samu a cinyarsa. [2]
Oduamadi ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a wasan da suka yi da Kenya a ranar 29 ga Maris 2011, inda ya buga wasa a matsayin wanda aka maye gurbinsa a rabin lokaci na biyu. <ref>{{Cite web |last=admin |date=24 July 2012 |title=Oduamadi still rues Olympics failure |url=http://nigerianfootballer.com/2012/07/oduamadi-still-rues-olympics-failure.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213717/http://nigerianfootballer.com/2012/07/oduamadi-still-rues-olympics-failure.html |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Nigerian Footballer |language=en-US}}</ref> Shekaru biyu bayan haka, ya buga wasa na biyu da Kenya a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta 2014, inda ya zura kwallon da ta ba shi damar daidaita wasan a minti na 94, wanda hakan ya ba shi damar daidaita wasan.
An zaɓi Oduamadi a cikin tawagar Najeriya a gasar cin kofin FIFA Confederation Cup ta 2013, <ref>{{Cite web |date=9 June 2013 |title=Nigeria to take new-look squad to Confederations Cup |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22827902 |access-date=10 June 2013 |publisher=BBC Sport |quote='''Forwards:''' Joseph Akpala (Werder Bremen), Michael Babatunde (FC Kryvbas), Muhammad Gambo (Kano Pillars), Brown Ideye (Dynamo Kiev), Ahmed Musa (CSKA Moscow), '''Nnamdi Oduamadi''' (Varese), Anthony Ujah (FC Cologne)}}</ref> inda ya zira kwallaye uku a wasansu na farko da Tahiti . <ref>{{Cite web |date=17 June 2013 |title=Super Eagles stroll to victory |url=http://espnfc.com/uk/en/report/365340/report.html?soccernet=true&cc=5739 |access-date=17 June 2013 |publisher=ESPN FC |quote='''Nnamdi Oduamadi''' (10', 26', 76')}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
tf5lglucd1wnz844w30wunrz98sdgbq
836144
836143
2026-05-15T08:47:16Z
Sardeeq
39275
836144
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nnamdi Oduamadi Chidiebere''' Listen ⓘ (an haife shi a ranar 17 ga Oktoba 1990), wanda kuma aka sani da rigarsa '''Odu''', ƙwararren [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa]] ne na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin ɗan wasan gaba a yanzu haka yana ƙarƙashin kwangila a ƙungiyar Eccellenza ta Colleferro . Ya wakilci [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Najeriya]] a baya.
== Aikin kulob ==
=== Farkon aikina ===
An haife shi a [[Lagos (birni)|Legas]], Oduamadi ya fara buga ƙwallon ƙafa a Kwalejin ƙwallon ƙafa ta Pepsi da ke yankin yana ɗan shekara 7. <ref>{{Cite web |title=Graduates |url=http://www.pepsifootballacademy.com/graduates |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101005102956/http://www.pepsifootballacademy.com/graduates |archive-date=5 October 2010 |access-date=25 September 2010 |website=pepsifootballacademy.com |publisher=[[Pepsi Football Academy]]}}</ref> Ya bar ƙasarsa a shekarar 2008 ya koma Milan, kodayake an sanya masa hannu a hukumance ne kawai a watan Janairun 2009 saboda matsalolin gwamnati. <ref name="gazzetta" /> Oduamadi ya shafe shekaru biyu a ƙungiyar matasa kuma memba ne a ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 wanda ya lashe gasar Coppa Italia Primavera a shekarar 2010, shekaru 25 bayan nasarar da ƙungiyar ta samu a gasar.
A farkon kakar wasa ta 2010-11, Milan ta sanar da sayar da rabin haƙƙin Oduamadi ga Genoa a matsayin haɗin gwiwa kan Yuro miliyan 3.5, <ref>{{Cite web |date=c. 2011 |title=AC Milan Group 2010 Annual Report |url=http://www.acmilan.com/uploads/club/bilancio2010/pdf/Bilancio_Gruppo_Milan_10.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120515220657/http://www.acmilan.com/uploads/club/bilancio2010/pdf/Bilancio_Gruppo_Milan_10.pdf |archive-date=15 May 2012 |access-date=11 June 2011 |website=AC Milan |language=it}}</ref> a matsayin wani ɓangare na yarjejeniyar da ta ga mai tsaron baya Sokratis Papastathopoulos ya koma wata hanyar. Duk da haka, ɗan wasan na Najeriya ya zauna a Milan a matsayin aro, <ref>{{Cite web |title=Calcio Mercato Squadre |url=http://www.legaseriea.it/it/serie-a-tim/calcio-mercato/squadre/-/trasferimento/1716 |access-date=19 September 2010 |website=legaseriea.it |publisher=[[Lega Serie A|Lega Nazionale Professionisti Serie A]] |language=it}}</ref> an haɗa shi cikin ƙungiyar farko. Ya fara buga wasa a hukumance a ƙungiyar a wasan lig da Catania a ranar 18 ga Satumba, 2010, bayan ya sauka daga benci a mintuna na ƙarshe. Duk da haka, wannan ya kasance kawai bayyanarsa a kakar wasa kuma har yanzu yana buga wasanni ga ƙungiyar 'yan ƙasa da shekara 20 a wasu lokutan a kakar wasa a matsayin ɗan wasa mai shekaru sama da shekaru, kuma an haɗa shi cikin ƙungiyar don gasar cin kofin Viareggio ta shekara-shekara.
=== Torino ===
A farkon kakar wasa ta 2011-12, an warware yarjejeniyar mallakar Oduamadi tsakanin Milan da Genoa a madadin na farko, amma an tura shi aro zuwa kulob din Serie B na Torino . Ya kare kakar wasa da wasanni 11 da kwallaye uku.
=== Varese da Brescia ===
A kakar wasa ta 2012-13, Oduamadi ya koma ƙungiyar Varese ta Serie B a wani yarjejeniyar aro.
A farkon kakar wasa ta 2013-14, Oduamadi ya koma kulob din Serie B na Brescia, kuma a matsayin aro.
A ranar 31 ga Janairun 2014, Oduamadi ya sake komawa Varese, inda ya yi zaman aro na biyu.
=== Crotone da Latin ===
A ranar 8 ga Agusta 2014, ƙungiyar Crotone ta Serie B ta ɗauki Oduamadi. A ranar 21 ga Janairu 2015, ƙungiyar Latina Calcio ta Amurka ta ɗauki shi.
=== Şanlıurfaspor da komawa Milan ===
A ranar 22 ga Yulin 2015, Oduamadi ya koma aro zuwa kulob din TFF First League na Şanlıurfaspor na kakar wasa ta bana. Duk da haka, yarjejeniyar ta tsaya cak kafin karshen lokacin musayar 'yan wasa na bazara kuma ya zo Milan.
=== HJK Helsinki ===
A ranar 22 ga Maris 2016, Oduamadi ya koma kulob din HJK Helsinki na Finland, bisa yarjejeniyar aro da za ta kare a ranar 31 ga Disamba. A ranar 26 ga Mayu 2016, ya zura kwallon da ta ba shi nasara a wasan da suka fafata a Helsinki derby inda HJK ta yi nasara da ci 2-1 a kan HIFK . <ref>{{Cite web |title=HJK vs. HIFK |url=https://int.soccerway.com/matches/2016/05/26/finland/veikkausliiga/helsingin-jalkapallokubi/hifk-soccer-helsinki/2187987/?ICID=HP_MS_39_01 |access-date=26 May 2016 |website=Soccerway.com |publisher=Soccerway}}</ref>
=== Komawa Milan ===
A kakar wasa ta 2017–18, Oduamadi ya buga wa ƙungiyar Milan Primavera wasa a matsayin ɗan wasa mai shekaru da yawa. Ya kuma sami kiran shiga ƙungiyar farko.
=== Daga baya aiki ===
A ranar 8 ga Oktoba 2021, Oduamadi ya sanya hannu a kulob din Serie D Crema .
== Aikin ƙasa da ƙasa ==
A matakin ƙasa da ƙasa, Oduamadi ya fara buga wa Najeriya 'yan ƙasa da shekara 17 wasa, lokacin da yake a Kwalejin ƙwallon ƙafa ta Pepsi . [1] Daga baya 'yan ƙasa da shekara 20 na Najeriya suka kira shi don shiga gasar cin kofin duniya ta FIFA ta 'yan ƙasa da shekara 20 ta 2009, amma daga ƙarshe aka cire shi daga tawagar ƙarshe saboda raunin da ya samu a cinyarsa. [2]
Oduamadi ya fara buga wa [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Najeriya]] wasa a wasan da suka yi da Kenya a ranar 29 ga Maris 2011, inda ya buga wasa a matsayin wanda aka maye gurbinsa a rabin lokaci na biyu. <ref>{{Cite web |last=admin |date=24 July 2012 |title=Oduamadi still rues Olympics failure |url=http://nigerianfootballer.com/2012/07/oduamadi-still-rues-olympics-failure.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213717/http://nigerianfootballer.com/2012/07/oduamadi-still-rues-olympics-failure.html |archive-date=2 June 2021 |access-date=31 May 2021 |website=Nigerian Footballer |language=en-US}}</ref> Shekaru biyu bayan haka, ya buga wasa na biyu da Kenya a wasan neman gurbin shiga gasar cin kofin duniya ta 2014, inda ya zura kwallon da ta ba shi damar daidaita wasan a minti na 94, wanda hakan ya ba shi damar daidaita wasan.
An zaɓi Oduamadi a cikin tawagar Najeriya a gasar cin kofin FIFA Confederation Cup ta 2013, <ref>{{Cite web |date=9 June 2013 |title=Nigeria to take new-look squad to Confederations Cup |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22827902 |access-date=10 June 2013 |publisher=BBC Sport |quote='''Forwards:''' Joseph Akpala (Werder Bremen), Michael Babatunde (FC Kryvbas), Muhammad Gambo (Kano Pillars), Brown Ideye (Dynamo Kiev), Ahmed Musa (CSKA Moscow), '''Nnamdi Oduamadi''' (Varese), Anthony Ujah (FC Cologne)}}</ref> inda ya zira kwallaye uku a wasansu na farko da Tahiti . <ref>{{Cite web |date=17 June 2013 |title=Super Eagles stroll to victory |url=http://espnfc.com/uk/en/report/365340/report.html?soccernet=true&cc=5739 |access-date=17 June 2013 |publisher=ESPN FC |quote='''Nnamdi Oduamadi''' (10', 26', 76')}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Haihuwan 1990]]
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
fvdx98x3605a393zsk8q3waxkn59zm1
James Adeniyi
0
151271
836172
2026-05-15T10:23:48Z
Zainab118
44654
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1344463646|James Adeniyi]]"
836172
wikitext
text/x-wiki
Segun James AdeniyiListeni (an haife shi a ranar 20 ga watan Disamba na shekara ta 1992) Ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan Najeriya mai sana’a wanda yake taka leda a matsayin mai kai hari (striker) ga Bnei Sakhnin a gasar Israeli Premier League
== Ayyuka ==
=== Farkon aiki ===
An haifi Adeniyi a [[Lagos (birni)|Legas]], Najeriya a cikin iyalin musulmi, kuma an girma a unguwar [[Mushin (Nijeriya)|Mushin]] ta Legas tare da 'yan uwansa maza biyu da mata hudu. A shekara ta 2009, an kira shi zuwa sansanin horo wanda kungiyar 'yan kasa da shekaru 17 ta Najeriya ta shirya, amma daga baya aka sauke shi kuma bai shiga tawagar karshe da ta ci gaba da yawon shakatawa Qatar ba.
=== Bylis Ballsh ===
A watan Janairun 2012, James ya shiga kungiyar Bylis Ballsh ta Superliga ta Albania, inda wasu 'yan wasan Najeriya suka riga sun kasance cikin tawagar, kuma da farko ya shiga kungiyar matasa ta kulob din kafin a kara shi zuwa tawagar farko kafin yakin neman zabe na 2012-13. Ya fara aikinsa na farko a ranar 23 ga Satumba 2012 a wasan Superliga na Albania da FK Kukësi, ya zo a matsayin mai maye gurbin Shkëlzen Kelmendi a cikin asarar 1-0. <ref>{{Cite web |date=23 September 2012 |title=Kukësi vs. Bylis Ballsh 1 – 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2012/09/23/albania/super-league/ks-perparimi-kukes/ks-bylis-ballsh/1305988/ |access-date=7 February 2016 |publisher=Soccerway}}</ref> Bayan 'yan kwanaki bayan haka a ranar 26 ga watan Satumba, James ya fara wasan farko a gasar cin Kofin Albania da Tërbuni Puke, inda ya zira kwallaye na farko a nasarar 2-0.<ref>{{Cite web |date=26 September 2012 |title=Tërbuni Pukë vs. Bylis Ballsh 0 – 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2012/09/26/albania/cup/ks-terbuni-puke/ks-bylis-ballsh/1395655/ |access-date=7 February 2016 |publisher=Soccerway}}</ref>
==== Rance ga Tomori Berat ====
A watan Janairun shekara ta 2013, an tura James a kan aro ga abokin aikin jirgin sama na farko Tomori Berat don kashi na biyu na kakar 2012-13. Bayan an fara amfani da shi a matsayin mai ba da dama, James ya burge shi da wasan da ya yi da shi da kuma kai hari gaba kuma an ba shi rawar da ta fi kai hari.<ref name="Berat" /> Ya buga wasan sa na farko ga sabuwar kungiyarsa a ranar 10 ga Fabrairu, ya fara kuma ya buga cikakken minti 90 a cikin asarar 1-0 ga Tirana.<ref>{{Cite web |date=10 February 2013 |title=Tirana vs. Tomori Berat 1 – 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/02/10/albania/super-league/kf-tirana/fk-tomori-berat/1306058/ |access-date=31 May 2018 |publisher=Soccerway}}</ref> Kyautar da ya bayar ta farko ga tawagar ta zo ne daga baya a bayyanarsa ta huɗu, inda ya buɗe a cikin minti huɗu a cikin asarar gida 1-2 ga Kastrioti Krujë . <ref>{{Cite web |date=3 March 2013 |title=Tomori Berat vs. Kastrioti Krujē 1 – 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/03/03/albania/super-league/fk-tomori-berat/ks-kastrioti-kruje/1306077/ |access-date=31 May 2018 |publisher=Soccerway}}</ref> James ya buga wasanni 12 a lokacin da ya yi wa kulob din, dukansu a matsayin mai farawa, ya tara minti 1062 yayin da aka sake komawa kungiyar zuwa Kungiyar Farko ta Albania bayan yanayi biyu. Bayan karshen kakar, kungiyar ta warwatse kuma James ya kasance ba tare da kudi ba, bayan da kulob din bai biya shi mafi yawan lokuta ba, yana zaune tare da sauran 'yan wasan kasashen waje a cikin karamin otal kusa da filin wasa.<ref name="Berat" />
=== Laçi ===
==== Lokacin 2014-15 ====
A karon farko da ya yi a Turai a zagaye na farko na Europa League a ranar 3 ga watan Yulin 2014, James ya zira kwallaye na farko a Turai a kan kungiyar Slovenia Rudarar Velenje daga gida. Goal dinsa ya zo ne a minti na 89 na wasan wanda ya daidaita ci a 1-1 . Ya kuma zira kwallaye a lokacin dawowa, inda ya bude ci ne kawai don samun mai daidaitawa na karshe ya dauki wasan zuwa karin lokaci sannan kuma ya ci hukunci, inda Laçi ya ci 3-2 a harbi kuma inda Adeniyi ya ci nasara.
Bayan an fitar da Laçi daga Europa League, James ya buga wasan farko na league a ranar 24 ga watan Agusta 2014, yana taimakawa Elton Doku a wasan 1-1 a gida da [[KF Tirana|Tirana]]" id="mwVg" rel="mw:WikiLink" title="FK Partizani Tirana">Partizani Tirana . A ranar 20 ga watan Satumba, a wasan ranar 5 da Tirana, James ya kafa taimakonsa na biyu na kakar a cikin gida 2-0 a kan babban kulob din.<ref>{{Cite web |last=Vladimir Prenga |date=20 September 2014 |title=Zhgënjen Tirana, Laçi i Cungut i jep leksion. Acarohet Magani: S’dua gjeneralë në fushë |trans-title=Tirana disappoints, Cungu's Laçi gives lecture. Magani angry: I don't want generals on the field |url=http://www.panorama-sport.com/zhgenjen-tirana-laci-i-cungut-i-jep-leksion-acarohet-magani-sdua-gjenerale-ne-fushe/ |access-date=21 September 2014 |publisher=Panorama Sport |language=Albanian}}</ref> Ya zira kwallaye na farko na kakar a ranar 27 ga watan Satumba a wasan 1-1 da Flamurtari Vlorë, inda ya zira kwallayen a minti na 31 tare da babban guntu daga waje da yankin.
A matakin farko na zagaye na farko na gasar cin kofin Albania ta 2014-15 da Naftëtari Kuçovë, ya zira kwallaye a minti na 6, ya taimaka wa tawagar ta sami nasarar cin nasara 2-0.
==== Lokacin 2015-16 ====
A ranar 12 ga watan Agusta 2015, a wasan Albanian Supercup na shekarar 2015 da aka buga a filin wasa na Qemal Stafa Stadium, James ya zura kwallaye biyu ga ƙungiyarsa a wasan da ya tashi kunnen doki 2–2. Haka kuma, ya zura kwallonsa a bugun fanareti, wanda ya taimaka wa Laçi ta lashe wasan da ci 8–7 ta hanyar bugun fanareti. Wannan shi ne karo na farko a tarihin ƙungiyar da ta lashe kofin Albanian Supercup..<ref>{{cite news |date=12 August 2015 |title=Laçi fiton Superkupën e Shqipërisë, kurbinasit mundin Skënderbeun me penallti |trans-title=Laçi wins Albanian Supercup, kurbinasit defeats Skënderbeu on penalties |url=http://www.panorama-sport.com/laci-fiton-superkupen-e-shqiperise-mundin-skenderbeun-me-penallti/ |access-date=15 August 2015 |publisher=Panorama Sport |language=Albanian}}</ref>
=== Skënderbeu Korçë ===
A ranar 1 ga Fabrairu 2016, a ranar ƙarshe ta taga na canjin hunturu, James ya bar Laçi don shiga Skënderbeu Korçë, inda ya sanya hannu kan kwangilar shekaru uku. Ya fara wasa tare da kulob din kwanaki shida bayan haka a wasan da ya yi da Kukësi, inda James ya fara taimakawa burin farko na Salihi kuma daga baya ya zira kwallaye a kansa a nasarar 3-1 a gida, ya sanya Skënderbeu maki biyu a saman.
A ranar 4 ga Mayu, a wasan 33 na league da Laçi, James ya kasance babban mai gabatarwa ta hanyar ba da taimako uku da kuma zira kwallaye biyu ga kansa yayin da Skënderbeu Korçë ya zira kwallayi shida a rabi na farko a cikin 6-1. A wasan karshe na Superliga na Albania da Flamurtari Vlorë, James ya ba da taimako ga burin na biyu na tawagar a cikin nasarar 2-0 na gaba, ya taimaka wa kulob din ya lashe lambar yabo ta shida a jere kuma ta bakwai gaba ɗaya. Ya gama kakar wasa ta hanyar zira kwallaye 23 a duk gasa tare da Laçi da Skënderbeu, ciki har da 15 a gasar, ya kafa sabon mafi kyawun kansa.
==== Lokacin 2016-17 ====
James ya fara sabon kakar a ranar 24 ga watan Agusta ta hanyar buga minti 10 na karshe na Supercup na Albania na 2016, inda Kukësi ya ci Skënderbeu 3-1 a Filin wasa na Selman Stërmasi . Ya fara kakar wasa ta hanyar sake fitowa a matsayin mai maye gurbin yayin da kungiyar ta ci 2-1 a kan Flamurtari Vlorë a gida. A ranar 24 ga watan Satumba, a wasan 4, a wasan farko da ya yi a matsayin mai farawa, James ya zira kwallaye guda daya a kan Luftëtari Gjirokastër yayin da Skënderbeu ya ci nasara ta huɗu a jere.
Ya buga wasan Superliga na Albania na 100 a ranar 25 ga Afrilu 2016 a wasan 31 da ya yi da Tirana . A cikin kakar 2016-17, James ya buga wasanni 32 kuma ya zira kwallaye 8 yayin da Skënderbeu ya kasa lashe taken a karo na farko a cikin shekaru shida. Ya kuma ba da gudummawa tare da wasanni 6 da kwallaye 3 a gasar cin Kofin Albania yayin da Skënderbeu ya rasa wasan karshe ga Tirana.
==== Lokacin 2017-18 ====
A ranar 23 ga Nuwamba 2017, a wasan 2017-18 na UEFA Europa League Group B da Dynamo Kyiv, James ya zira kwallaye na biyu na tawagarsa a nasarar da ta samu a gida 3-1, nasarar da suka samu a karo na biyu. Kodayake an kawar da Skënderbeu tare da wasa daya a hannunsa, UEFA ta kira shi Man of the Match.
A ranar 27 ga Mayu 2018, a gasar cin kofin Albania ta 2018, James ya lashe hukuncin da Sabien Lilaj ya zira kwallaye guda daya na wasan da Laçi, ma'ana Skënderbeu ya lashe kofin Albania a karon farko. Ya kuma ba da gudummawa tare da kwallaye 10 da bayyanar 32 a gasar wanda ya ƙare a cin nasara, ma'ana cewa kulob din ya kammala sau biyu na cikin gida a karo na farko a tarihi.
=== Gabala ===
A ranar 26 ga watan Yuni 2018, James ya koma Gabala FK na gasar Azerbaijan Premier League bayan ya rattaba hannu kan kwangilar shekara uku, inda ya sake haɗuwa da tsohon abokin wasansa Sabien Lilaj.<ref>{{cite web |date=26 June 2018 |title=Adeniyi signs for Gabala |url=http://gabalafc.az/eng/news/adeniyi-signs-for-gabala-3831 |access-date=26 June 2018 |website=gabalafc.az |publisher=Gabala FK}}</ref> An ruwaito cewa Skënderbeu ta samu kuɗin euro €200,000 daga canjin, sannan ta ci gaba da riƙe kashi 25% na mallaka a kansa.<ref>{{cite web |date=27 June 2018 |title=Transferimi i Xhejms në Azerbajxhan, ja e vërteta e përfitimit të Skënderbeut |trans-title=James' transfer in Azerbaijan, here's the truth of Skënderbeu's earning |url=http://www.panorama.com.al/sport/transferimi-i-xhejms-ne-azerbajxhan-ja-e-verteta-e-perfitimit-te-skenderbeut/ |access-date=26 June 2018 |publisher=Panorama Sport |language=Albanian}}</ref> An ruwaito cewa Skënderbeu ta samu kuɗin euro €200,000 daga canjin, sannan ta ci gaba da riƙe kashi 25% na mallaka a kansa."<ref>{{cite web |date=26 June 2018 |title=I'll play in my best to make our fans happy, Adeniyi says |url=http://gabalafc.az/eng/news/i-ll-play-in-my-best-to-make-our-fans-happy-adeniyi-says-3832 |access-date=26 June 2018 |website=gabalafc.az |publisher=Gabala FK}}</ref>
=== Ironi Kiryat Shmona ===
A ranar 9 ga watan Yulin 2019 ya sanya hannu ga Ironi Kiryat Shmona . <ref>{{Cite web |last=Elbaz |first=Shalom |date=9 July 2019 |title=החלוץ הניגרי ג'יימס אדני סיכם בק"ש ויחתום |url=https://www.one.co.il/Article/18-19/1,1,3112,60409/339348.html?ref=hp |access-date=9 July 2019 |website=One.co.il |language=Hebrew}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
James is a practicing [[Musulmi|Muslim]]. He is eligible to play for [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Nigeria]], [[Ƙungiyar ƙwallon kafa ta Togo|Togo]] and Albania, and has expressed his desire to play for Albania should the opportunity present itself.<ref>[https://www.brila.net/isreali-based-striker-adeniyi-ready-to-dump-nigeria-for-albania/ {{Sic|Isre|ali-based}} striker Adeniyi ready to dump Nigeria for Albania]</ref>
== Kididdigar aiki ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa
! rowspan="2" |Kungiyar
! rowspan="2" |Lokacin
! colspan="3" |Ƙungiyar
! colspan="2" |Kofin kasa
! colspan="2" |Kofin League
! colspan="2" |Yankin nahiyar
! colspan="2" |Sauran
! colspan="2" |Jimillar
|-
!Rarraba
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
|-
| rowspan="3" |Bylis Ballsh
|2012–13
| rowspan="2" |Superliga na Albania
|6
|0
|2
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|8
|1
|-
|2013–14
|16
|1
|1
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|17
|2
|-
! colspan="2" |Jimillar
!22
!1
!3
!2
! colspan="2" |-
!0
!0
!0
!0
!25
!3
|-
|Tomori Berat (an ba da rancen)
|2012–13
|Superliga na Albania
|12
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|12
|2
|-
| rowspan="4" |Laçi
|2013–14
| rowspan="3" |Superliga na Albania
|11
|4
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|12
|4
|-
|2014–15
|27
|11
|6
|5
| colspan="2" | -
|4{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]}}
|2
| colspan="2" | -
|37
|18
|-
|2015–16
|17
|9
|3
|5
| colspan="2" | -
|2[a]
|0
|1{{Efn|Appearance in [[Albanian Supercup]]}}
|2
|23
|16
|-
! colspan="2" |Jimillar
!55
!24
!10
!10
! colspan="2" |-
!6
!2
!1
!2
!71
!38
|-
| rowspan="4" |Skënderbeu Korçë
|2015–16
| rowspan="3" |Superliga na Albania
|17
|6
|2
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|19
|7
|-
|2016–17
|32
|8
|6
|3
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|1{{Efn|Appearance in [[Albanian Supercup]]}}
|0
|39
|11
|-
|2017–18
|32
|10
|5
|3
| colspan="2" | -
|12[a]
|2
| colspan="2" | -
|49
|15
|-
! colspan="2" |Jimillar
!81
!24
!13
!7
! colspan="2" |-
!12
!2
!1
!0
!107
!33
|-
| rowspan="4" |Gabala
|2018–19
| rowspan="3" |Gasar Firimiya ta Azerbaijan
|25
|10
|4
|2
| colspan="2" | -
|2
|0
| colspan="2" | -
|31
|12
|-
|2019–20
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|0
|0
| colspan="2" | -
|0
|0
|-
|2020–21
|23
|4
|3
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|26
|6
|-
! colspan="2" |Jimillar
!48
!14
!7
!4
! colspan="2" |-
!2
!0
! colspan="2" |-
!57
!18
|-
|Ironi Kiryat Shmona (an ba da rancen)
|2019–20
|Gasar Firimiya ta Isra'ila
|19
|3
|1
|1
|5
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|25
|6
|-
|Maccabi Petah Tikva
|2021–22
|Gasar Firimiya ta Isra'ila
|32
|3
|4
|4
|5
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|41
|9
|-
| rowspan="3" |Tuzlaspor
|2022–23
| rowspan="2" |TFF First League
|35
|9
|2
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|37
|9
|-
|2023–24
|14
|2
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|15
|2
|-
! colspan="2" |Jimillar
!59
!16
!8
!4
! colspan="2" |-
!2
!0
! colspan="2" |-
!69
!20
|-
|Hapoel Hadera
|2023–24
| rowspan="2" |Gasar Firimiya ta Isra'ila
|13
|5
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|13
|5
|-
|2024–25
|32
|6
|1
|0
|4
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|37
|8
|-
! colspan="2" |Jimillar
!45
!11
!1
!0
!4
!2
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
!50
!13
|-
|Hapoel Petah Tikva
|2025–26
| rowspan="1" |Gasar Firimiya ta Isra'ila
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|0
|0
|-
! colspan="2" |Jimillar
!0
!0
!0
!0
! colspan="2" |-
!2
!0
! colspan="2" |-
!0
!0
|-
! colspan="3" |Cikakken aikinsa
!362
!96
!42
!28
!14
!6
!20
!4
!2
!2
!449
!113
|}
== Daraja ==
'''Laçi'''
* Kofin Albania: 2014-152014–15
* Supercup na Albania: 2015
'''Skënderbeu Korçë'''
* Superliga na Albania: 2015-16, 2017-182017–18
* Kofin Albania: 2017-182017–18
* Kofin Azerbaijan: 2018-192018–19
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
342q3ga0p71ai9danrap1w21cchr0th
836173
836172
2026-05-15T10:26:45Z
Zainab118
44654
836173
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = James Adeniyi
| image = James Adeniyi (cropped).jpg
| upright = 1.1
| caption = James with [[KF Laçi|Laçi]] in 2014
| full_name = Segun James Adeniyi
| birth_date = {{birth date and age|1992|12|20|df=yes}}
| birth_place = [[Lagos]], Nigeria
| height = 1.77 m
| position = [[Striker (association football)|Striker]]
| currentclub = [[Bnei Sakhnin F.C.|Bnei Sakhnin]]
| clubnumber = 77
| youthyears1 =
| youthclubs1 =
| years1 = 2012–2013 | clubs1 = [[KF Bylis Ballsh|Bylis Ballsh]] | caps1 = 22 | goals1 = 1
| years2 = 2012–2013 | clubs2 = → [[FK Tomori Berat|Tomori Berat]] (loan) | caps2 = 12 | goals2 = 2
| years3 = 2014–2016 | clubs3 = [[KF Laçi|Laçi]] | caps3 = 55 | goals3 = 24
| years4 = 2016–2018 | clubs4 = [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu Korçë]] | caps4 = 81 | goals4 = 24
| years5 = 2018–2021 | clubs5 = [[Gabala FK|Gabala]] | caps5 = 48 | goals5 = 14
| years6 = 2019–2020 | clubs6 = → [[Hapoel Ironi Kiryat Shmona F.C.|Ironi Kiryat Shmona]] | caps6 = 19 | goals6 = 3
| years7 = 2021–2022 | clubs7 = [[Maccabi Petah Tikva F.C.|Maccabi Petah Tikva]] | caps7 = 32 | goals7 = 3
| years8 = 2022–2024 | clubs8 = [[Tuzlaspor]] | caps8 = 49 | goals8 = 11
| years9 = 2024–2025 | clubs9 = [[Hapoel Hadera F.C.|Hapoel Hadera]] | caps9 = 45 | goals9 = 11
| years10 = 2025–2026 | clubs10 = [[Hapoel Petah Tikva F.C.|Hapoel Petah Tikva]] | caps10 = 18 | goals10 = 4
| years11 = 2026– | clubs11 = [[Bnei Sakhnin F.C.|Bnei Sakhnin]] | caps11 = 2 | goals11 = 0
| club-update = 20 March 2026
}}
Segun James AdeniyiListeni (an haife shi a ranar 20 ga watan Disamba na shekara ta 1992) Ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne ɗan Najeriya mai sana’a wanda yake taka leda a matsayin mai kai hari (striker) ga Bnei Sakhnin a gasar Israeli Premier League
== Ayyuka ==
=== Farkon aiki ===
An haifi Adeniyi a [[Lagos (birni)|Legas]], Najeriya a cikin iyalin musulmi, kuma an girma a unguwar [[Mushin (Nijeriya)|Mushin]] ta Legas tare da 'yan uwansa maza biyu da mata hudu. A shekara ta 2009, an kira shi zuwa sansanin horo wanda kungiyar 'yan kasa da shekaru 17 ta Najeriya ta shirya, amma daga baya aka sauke shi kuma bai shiga tawagar karshe da ta ci gaba da yawon shakatawa Qatar ba.
=== Bylis Ballsh ===
A watan Janairun 2012, James ya shiga kungiyar Bylis Ballsh ta Superliga ta Albania, inda wasu 'yan wasan Najeriya suka riga sun kasance cikin tawagar, kuma da farko ya shiga kungiyar matasa ta kulob din kafin a kara shi zuwa tawagar farko kafin yakin neman zabe na 2012-13. Ya fara aikinsa na farko a ranar 23 ga Satumba 2012 a wasan Superliga na Albania da FK Kukësi, ya zo a matsayin mai maye gurbin Shkëlzen Kelmendi a cikin asarar 1-0. <ref>{{Cite web |date=23 September 2012 |title=Kukësi vs. Bylis Ballsh 1 – 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2012/09/23/albania/super-league/ks-perparimi-kukes/ks-bylis-ballsh/1305988/ |access-date=7 February 2016 |publisher=Soccerway}}</ref> Bayan 'yan kwanaki bayan haka a ranar 26 ga watan Satumba, James ya fara wasan farko a gasar cin Kofin Albania da Tërbuni Puke, inda ya zira kwallaye na farko a nasarar 2-0.<ref>{{Cite web |date=26 September 2012 |title=Tërbuni Pukë vs. Bylis Ballsh 0 – 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2012/09/26/albania/cup/ks-terbuni-puke/ks-bylis-ballsh/1395655/ |access-date=7 February 2016 |publisher=Soccerway}}</ref>
==== Rance ga Tomori Berat ====
A watan Janairun shekara ta 2013, an tura James a kan aro ga abokin aikin jirgin sama na farko Tomori Berat don kashi na biyu na kakar 2012-13. Bayan an fara amfani da shi a matsayin mai ba da dama, James ya burge shi da wasan da ya yi da shi da kuma kai hari gaba kuma an ba shi rawar da ta fi kai hari.<ref name="Berat" /> Ya buga wasan sa na farko ga sabuwar kungiyarsa a ranar 10 ga Fabrairu, ya fara kuma ya buga cikakken minti 90 a cikin asarar 1-0 ga Tirana.<ref>{{Cite web |date=10 February 2013 |title=Tirana vs. Tomori Berat 1 – 0 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/02/10/albania/super-league/kf-tirana/fk-tomori-berat/1306058/ |access-date=31 May 2018 |publisher=Soccerway}}</ref> Kyautar da ya bayar ta farko ga tawagar ta zo ne daga baya a bayyanarsa ta huɗu, inda ya buɗe a cikin minti huɗu a cikin asarar gida 1-2 ga Kastrioti Krujë . <ref>{{Cite web |date=3 March 2013 |title=Tomori Berat vs. Kastrioti Krujē 1 – 2 |url=https://int.soccerway.com/matches/2013/03/03/albania/super-league/fk-tomori-berat/ks-kastrioti-kruje/1306077/ |access-date=31 May 2018 |publisher=Soccerway}}</ref> James ya buga wasanni 12 a lokacin da ya yi wa kulob din, dukansu a matsayin mai farawa, ya tara minti 1062 yayin da aka sake komawa kungiyar zuwa Kungiyar Farko ta Albania bayan yanayi biyu. Bayan karshen kakar, kungiyar ta warwatse kuma James ya kasance ba tare da kudi ba, bayan da kulob din bai biya shi mafi yawan lokuta ba, yana zaune tare da sauran 'yan wasan kasashen waje a cikin karamin otal kusa da filin wasa.<ref name="Berat" />
=== Laçi ===
==== Lokacin 2014-15 ====
A karon farko da ya yi a Turai a zagaye na farko na Europa League a ranar 3 ga watan Yulin 2014, James ya zira kwallaye na farko a Turai a kan kungiyar Slovenia Rudarar Velenje daga gida. Goal dinsa ya zo ne a minti na 89 na wasan wanda ya daidaita ci a 1-1 . Ya kuma zira kwallaye a lokacin dawowa, inda ya bude ci ne kawai don samun mai daidaitawa na karshe ya dauki wasan zuwa karin lokaci sannan kuma ya ci hukunci, inda Laçi ya ci 3-2 a harbi kuma inda Adeniyi ya ci nasara.
Bayan an fitar da Laçi daga Europa League, James ya buga wasan farko na league a ranar 24 ga watan Agusta 2014, yana taimakawa Elton Doku a wasan 1-1 a gida da [[KF Tirana|Tirana]]" id="mwVg" rel="mw:WikiLink" title="FK Partizani Tirana">Partizani Tirana . A ranar 20 ga watan Satumba, a wasan ranar 5 da Tirana, James ya kafa taimakonsa na biyu na kakar a cikin gida 2-0 a kan babban kulob din.<ref>{{Cite web |last=Vladimir Prenga |date=20 September 2014 |title=Zhgënjen Tirana, Laçi i Cungut i jep leksion. Acarohet Magani: S’dua gjeneralë në fushë |trans-title=Tirana disappoints, Cungu's Laçi gives lecture. Magani angry: I don't want generals on the field |url=http://www.panorama-sport.com/zhgenjen-tirana-laci-i-cungut-i-jep-leksion-acarohet-magani-sdua-gjenerale-ne-fushe/ |access-date=21 September 2014 |publisher=Panorama Sport |language=Albanian}}</ref> Ya zira kwallaye na farko na kakar a ranar 27 ga watan Satumba a wasan 1-1 da Flamurtari Vlorë, inda ya zira kwallayen a minti na 31 tare da babban guntu daga waje da yankin.
A matakin farko na zagaye na farko na gasar cin kofin Albania ta 2014-15 da Naftëtari Kuçovë, ya zira kwallaye a minti na 6, ya taimaka wa tawagar ta sami nasarar cin nasara 2-0.
==== Lokacin 2015-16 ====
A ranar 12 ga watan Agusta 2015, a wasan Albanian Supercup na shekarar 2015 da aka buga a filin wasa na Qemal Stafa Stadium, James ya zura kwallaye biyu ga ƙungiyarsa a wasan da ya tashi kunnen doki 2–2. Haka kuma, ya zura kwallonsa a bugun fanareti, wanda ya taimaka wa Laçi ta lashe wasan da ci 8–7 ta hanyar bugun fanareti. Wannan shi ne karo na farko a tarihin ƙungiyar da ta lashe kofin Albanian Supercup..<ref>{{cite news |date=12 August 2015 |title=Laçi fiton Superkupën e Shqipërisë, kurbinasit mundin Skënderbeun me penallti |trans-title=Laçi wins Albanian Supercup, kurbinasit defeats Skënderbeu on penalties |url=http://www.panorama-sport.com/laci-fiton-superkupen-e-shqiperise-mundin-skenderbeun-me-penallti/ |access-date=15 August 2015 |publisher=Panorama Sport |language=Albanian}}</ref>
=== Skënderbeu Korçë ===
A ranar 1 ga Fabrairu 2016, a ranar ƙarshe ta taga na canjin hunturu, James ya bar Laçi don shiga Skënderbeu Korçë, inda ya sanya hannu kan kwangilar shekaru uku. Ya fara wasa tare da kulob din kwanaki shida bayan haka a wasan da ya yi da Kukësi, inda James ya fara taimakawa burin farko na Salihi kuma daga baya ya zira kwallaye a kansa a nasarar 3-1 a gida, ya sanya Skënderbeu maki biyu a saman.
A ranar 4 ga Mayu, a wasan 33 na league da Laçi, James ya kasance babban mai gabatarwa ta hanyar ba da taimako uku da kuma zira kwallaye biyu ga kansa yayin da Skënderbeu Korçë ya zira kwallayi shida a rabi na farko a cikin 6-1. A wasan karshe na Superliga na Albania da Flamurtari Vlorë, James ya ba da taimako ga burin na biyu na tawagar a cikin nasarar 2-0 na gaba, ya taimaka wa kulob din ya lashe lambar yabo ta shida a jere kuma ta bakwai gaba ɗaya. Ya gama kakar wasa ta hanyar zira kwallaye 23 a duk gasa tare da Laçi da Skënderbeu, ciki har da 15 a gasar, ya kafa sabon mafi kyawun kansa.
==== Lokacin 2016-17 ====
James ya fara sabon kakar a ranar 24 ga watan Agusta ta hanyar buga minti 10 na karshe na Supercup na Albania na 2016, inda Kukësi ya ci Skënderbeu 3-1 a Filin wasa na Selman Stërmasi . Ya fara kakar wasa ta hanyar sake fitowa a matsayin mai maye gurbin yayin da kungiyar ta ci 2-1 a kan Flamurtari Vlorë a gida. A ranar 24 ga watan Satumba, a wasan 4, a wasan farko da ya yi a matsayin mai farawa, James ya zira kwallaye guda daya a kan Luftëtari Gjirokastër yayin da Skënderbeu ya ci nasara ta huɗu a jere.
Ya buga wasan Superliga na Albania na 100 a ranar 25 ga Afrilu 2016 a wasan 31 da ya yi da Tirana . A cikin kakar 2016-17, James ya buga wasanni 32 kuma ya zira kwallaye 8 yayin da Skënderbeu ya kasa lashe taken a karo na farko a cikin shekaru shida. Ya kuma ba da gudummawa tare da wasanni 6 da kwallaye 3 a gasar cin Kofin Albania yayin da Skënderbeu ya rasa wasan karshe ga Tirana.
==== Lokacin 2017-18 ====
A ranar 23 ga Nuwamba 2017, a wasan 2017-18 na UEFA Europa League Group B da Dynamo Kyiv, James ya zira kwallaye na biyu na tawagarsa a nasarar da ta samu a gida 3-1, nasarar da suka samu a karo na biyu. Kodayake an kawar da Skënderbeu tare da wasa daya a hannunsa, UEFA ta kira shi Man of the Match.
A ranar 27 ga Mayu 2018, a gasar cin kofin Albania ta 2018, James ya lashe hukuncin da Sabien Lilaj ya zira kwallaye guda daya na wasan da Laçi, ma'ana Skënderbeu ya lashe kofin Albania a karon farko. Ya kuma ba da gudummawa tare da kwallaye 10 da bayyanar 32 a gasar wanda ya ƙare a cin nasara, ma'ana cewa kulob din ya kammala sau biyu na cikin gida a karo na farko a tarihi.
=== Gabala ===
A ranar 26 ga watan Yuni 2018, James ya koma Gabala FK na gasar Azerbaijan Premier League bayan ya rattaba hannu kan kwangilar shekara uku, inda ya sake haɗuwa da tsohon abokin wasansa Sabien Lilaj.<ref>{{cite web |date=26 June 2018 |title=Adeniyi signs for Gabala |url=http://gabalafc.az/eng/news/adeniyi-signs-for-gabala-3831 |access-date=26 June 2018 |website=gabalafc.az |publisher=Gabala FK}}</ref> An ruwaito cewa Skënderbeu ta samu kuɗin euro €200,000 daga canjin, sannan ta ci gaba da riƙe kashi 25% na mallaka a kansa.<ref>{{cite web |date=27 June 2018 |title=Transferimi i Xhejms në Azerbajxhan, ja e vërteta e përfitimit të Skënderbeut |trans-title=James' transfer in Azerbaijan, here's the truth of Skënderbeu's earning |url=http://www.panorama.com.al/sport/transferimi-i-xhejms-ne-azerbajxhan-ja-e-verteta-e-perfitimit-te-skenderbeut/ |access-date=26 June 2018 |publisher=Panorama Sport |language=Albanian}}</ref> An ruwaito cewa Skënderbeu ta samu kuɗin euro €200,000 daga canjin, sannan ta ci gaba da riƙe kashi 25% na mallaka a kansa."<ref>{{cite web |date=26 June 2018 |title=I'll play in my best to make our fans happy, Adeniyi says |url=http://gabalafc.az/eng/news/i-ll-play-in-my-best-to-make-our-fans-happy-adeniyi-says-3832 |access-date=26 June 2018 |website=gabalafc.az |publisher=Gabala FK}}</ref>
=== Ironi Kiryat Shmona ===
A ranar 9 ga watan Yulin 2019 ya sanya hannu ga Ironi Kiryat Shmona . <ref>{{Cite web |last=Elbaz |first=Shalom |date=9 July 2019 |title=החלוץ הניגרי ג'יימס אדני סיכם בק"ש ויחתום |url=https://www.one.co.il/Article/18-19/1,1,3112,60409/339348.html?ref=hp |access-date=9 July 2019 |website=One.co.il |language=Hebrew}}</ref>
== Rayuwa ta mutum ==
James is a practicing [[Musulmi|Muslim]]. He is eligible to play for [[Ƙungiyar ƙwallon ƙafar Najeriya|Nigeria]], [[Ƙungiyar ƙwallon kafa ta Togo|Togo]] and Albania, and has expressed his desire to play for Albania should the opportunity present itself.<ref>[https://www.brila.net/isreali-based-striker-adeniyi-ready-to-dump-nigeria-for-albania/ {{Sic|Isre|ali-based}} striker Adeniyi ready to dump Nigeria for Albania]</ref>
== Kididdigar aiki ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Bayyanawa da burin kulob din, kakar wasa da gasa
! rowspan="2" |Kungiyar
! rowspan="2" |Lokacin
! colspan="3" |Ƙungiyar
! colspan="2" |Kofin kasa
! colspan="2" |Kofin League
! colspan="2" |Yankin nahiyar
! colspan="2" |Sauran
! colspan="2" |Jimillar
|-
!Rarraba
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
!Aikace-aikacen
!Manufofin
|-
| rowspan="3" |Bylis Ballsh
|2012–13
| rowspan="2" |Superliga na Albania
|6
|0
|2
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|8
|1
|-
|2013–14
|16
|1
|1
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|17
|2
|-
! colspan="2" |Jimillar
!22
!1
!3
!2
! colspan="2" |-
!0
!0
!0
!0
!25
!3
|-
|Tomori Berat (an ba da rancen)
|2012–13
|Superliga na Albania
|12
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|12
|2
|-
| rowspan="4" |Laçi
|2013–14
| rowspan="3" |Superliga na Albania
|11
|4
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|12
|4
|-
|2014–15
|27
|11
|6
|5
| colspan="2" | -
|4{{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Europa League]]}}
|2
| colspan="2" | -
|37
|18
|-
|2015–16
|17
|9
|3
|5
| colspan="2" | -
|2[a]
|0
|1{{Efn|Appearance in [[Albanian Supercup]]}}
|2
|23
|16
|-
! colspan="2" |Jimillar
!55
!24
!10
!10
! colspan="2" |-
!6
!2
!1
!2
!71
!38
|-
| rowspan="4" |Skënderbeu Korçë
|2015–16
| rowspan="3" |Superliga na Albania
|17
|6
|2
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|19
|7
|-
|2016–17
|32
|8
|6
|3
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|1{{Efn|Appearance in [[Albanian Supercup]]}}
|0
|39
|11
|-
|2017–18
|32
|10
|5
|3
| colspan="2" | -
|12[a]
|2
| colspan="2" | -
|49
|15
|-
! colspan="2" |Jimillar
!81
!24
!13
!7
! colspan="2" |-
!12
!2
!1
!0
!107
!33
|-
| rowspan="4" |Gabala
|2018–19
| rowspan="3" |Gasar Firimiya ta Azerbaijan
|25
|10
|4
|2
| colspan="2" | -
|2
|0
| colspan="2" | -
|31
|12
|-
|2019–20
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|0
|0
| colspan="2" | -
|0
|0
|-
|2020–21
|23
|4
|3
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|26
|6
|-
! colspan="2" |Jimillar
!48
!14
!7
!4
! colspan="2" |-
!2
!0
! colspan="2" |-
!57
!18
|-
|Ironi Kiryat Shmona (an ba da rancen)
|2019–20
|Gasar Firimiya ta Isra'ila
|19
|3
|1
|1
|5
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|25
|6
|-
|Maccabi Petah Tikva
|2021–22
|Gasar Firimiya ta Isra'ila
|32
|3
|4
|4
|5
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|41
|9
|-
| rowspan="3" |Tuzlaspor
|2022–23
| rowspan="2" |TFF First League
|35
|9
|2
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|37
|9
|-
|2023–24
|14
|2
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|15
|2
|-
! colspan="2" |Jimillar
!59
!16
!8
!4
! colspan="2" |-
!2
!0
! colspan="2" |-
!69
!20
|-
|Hapoel Hadera
|2023–24
| rowspan="2" |Gasar Firimiya ta Isra'ila
|13
|5
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|13
|5
|-
|2024–25
|32
|6
|1
|0
|4
|2
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|37
|8
|-
! colspan="2" |Jimillar
!45
!11
!1
!0
!4
!2
! colspan="2" |-
! colspan="2" |-
!50
!13
|-
|Hapoel Petah Tikva
|2025–26
| rowspan="1" |Gasar Firimiya ta Isra'ila
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|0
|0
|-
! colspan="2" |Jimillar
!0
!0
!0
!0
! colspan="2" |-
!2
!0
! colspan="2" |-
!0
!0
|-
! colspan="3" |Cikakken aikinsa
!362
!96
!42
!28
!14
!6
!20
!4
!2
!2
!449
!113
|}
== Daraja ==
'''Laçi'''
* Kofin Albania: 2014-152014–15
* Supercup na Albania: 2015
'''Skënderbeu Korçë'''
* Superliga na Albania: 2015-16, 2017-182017–18
* Kofin Albania: 2017-182017–18
* Kofin Azerbaijan: 2018-192018–19
== Bayanan da aka ambata ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1992]]
[[Rukuni:Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba]]
qd7amaoxiwv8f697afuukkp7941snyt
Tattaunawar user:पाटलिपुत्र
3
151272
836181
2026-05-15T11:18:37Z
Mys 721tx
1555
Mys 721tx moved page [[Tattaunawar user:पाटलिपुत्र]] to [[Tattaunawar user:Pataliputra!]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/पाटलिपुत्र|पाटलिपुत्र]]" to "[[Special:CentralAuth/Pataliputra!|Pataliputra!]]"
836181
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Tattaunawar user:Pataliputra!]]
jy3nyq3xkeknpj2fmhibmfha8bixbq1
Nwankwo Obiora
0
151273
836184
2026-05-15T11:52:36Z
Sardeeq
39275
An ƙirƙira ta hanyar fassara shafin "[[:en:Special:Redirect/revision/1342445254|Nwankwo Obiora]]"
836184
wikitext
text/x-wiki
'''Nwankwo Obiora''' Listen ⓘ MON (an haife shi 12 ga Yuli 1991) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|mai tsaron gida]] a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Campeonato de Portugal Anadia .
== Aikin kulob ==
Obiora ya fara aikinsa ne da kulob din ECO FC da ke [[Lagos (birni)|Legas]], <ref>{{Cite web |title=Nigeria U-20 Midfielder Obiora Nwankwo Moves To Italy {{!}} Goal.com |url=http://www.goal.com/en/news/89/africa/2009/11/28/1653068/nigeria-u-20-midfielder-obiora-nwankwo-moves-to-italy |access-date=2018-03-28 |publisher=Goal |language=en}}</ref> kafin ya sanya hannu a Heartland . An ba shi aro ga [[Wikki Tourists F.C.|Wikki Tourists]] a watan Yulin 2008. <ref>{{Cite web |title=Best Football Cleats |url=http://www.imscouting.com/football-cleats |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330153926/http://www.imscouting.com/players/willard-katsande/ |archive-date=30 March 2012 |access-date=2018-03-28 |website=Football Central |language=en-US}}</ref>
Daga nan ya bar Heartland don sanya hannu kan kwangila da Real Murcia a ranar 11 ga Mayu 2009 <ref>{{Cite web |title=Kick Off – South Africa Obiora to Murcia in July |url=http://kickoff.com/static/news/article.php?id=8301 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090511040457/http://www.kickoff.com/static/news/article.php?id=8301 |archive-date=11 May 2009 |access-date=11 May 2009}}</ref> wanda ya ƙare har zuwa 30 ga Yuni 2010.
=== Inter Milan ===
A ranar 28 ga Nuwamba 2009, an sanar da cewa Inter Milan ta sayi Obiora daga Eco FC. <ref>{{Cite web |title=Fussball auf 4-4-2.com {{!}} das Schweizer Fussballportal |url=http://www.4-4-2.com/displaynews/date/2009/11/28/inter-wohl-bald-mit-nigerianischem-talent.html |access-date=2018-03-28 |website=4-4-2.com |language=de-DE}}</ref> Da farko matashin yana cikin tawagar Inter ta primavera wacce Fulvio Pea ke jagoranta. <ref>{{Cite web |title=Primavera: mercato, Obiora per Pea |url=http://www.inter.it/aas/news/reader?N=47167&L=it&CAT=3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100224074006/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=47167&L=it&CAT=3 |archive-date=24 February 2010 |access-date=2018-03-28 |website=FC Internazionale – Inter Milan}}</ref>
Obiora ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a wasan da suka buga da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham]] a [[UEFA Champions League|gasar cin kofin zakarun Turai]] a Landan, inda ya maye gurbin Sulley Muntari da ya ji rauni a minti na 53.
=== Parma ===
Bayan rashin yin tasiri a kulob din Milan, Nwankwo Obiora ya koma Parma a ranar 31 ga Janairun 2011 a yarjejeniyar mallakar kungiyar kan €300,000. An sabunta yarjejeniyar a watan Yunin 2011 <ref name="Parma2011bilancio" /> kuma a watan Yunin 2012. An ba shi aro ga Calcio Padova a kakar wasa ta 2012-13. Parma ta tallafa wa Padova kan €200,000 dangane da kudin ''premi di valorizzazione'' .
=== CFR Cluj ===
A ranar 6 ga Fabrairu 2013, zakarun Romania CFR Cluj sun sanar da cewa sun kawo dan wasan tsakiya na wucin gadi, tare da yarjejeniyar siyan dan wasan don sanya shi ya zama na dindindin a lokacin bazara. [1] A watan Yunin 2013, Parma ta kuma sayi sauran 50% na haƙƙin yin rijistar Nwankwo daga Inter (a matsayin wani ɓangare na dawo da Galimberti da Mella zuwa Inter), [nb 1] [2] domin sake sayar da haƙƙin yin rijistar ga Cluj kyauta. [3]
=== Kwalejin ===
A kan 23 Yuli 2014, bayan wani ɗan gajeren lokaci tare da Cordoba a Segunda División, Obiora ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku tare da kungiyar Primeira Liga Académica de Coimbra . <ref>{{Cite web |date=23 July 2014 |title=Lucas Mineiro e Obiora são reforços da Académica |url=http://www.academica-oaf.pt/noticias/futebol-profissional/4718-lucas-mineiro-e-obiora-sao-reforcos-da-academica/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129040231/http://www.academica-oaf.pt/noticias/futebol-profissional/4718-lucas-mineiro-e-obiora-sao-reforcos-da-academica/ |archive-date=29 November 2014 |access-date=21 September 2015 |website=academica-oaf.pt}}</ref> Ya buga wasansa na farko a wasan da suka tashi 1-1 a gida da Sporting CP . Obiora ya ci kwallonsa ta farko a kungiyar Académica a ranar 1 ga Nuwamba, a wasan da suka tashi 1-1 da Moreirense .
=== Levadiakos ===
A ranar 15 ga Satumba, 2016, Levadiakos ya sanar da sanya hannu kan Nwankwo a hukumance. <ref>{{Cite web |date=15 September 2016 |title=Στον ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟ και ο Nwankwo Obiora |url=http://www.levadiakosfc.gr/ston-levadiako-ke-o-nwankwo-obiora/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180403175016/http://www.levadiakosfc.gr/ston-levadiako-ke-o-nwankwo-obiora/ |archive-date=3 April 2018 |access-date=17 September 2016 |website=levadiakosfc.gr}}</ref>
=== Boavista ===
Obiora ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa Boavista a kakar wasa ta 2018-19 . A watan Maris na 2019 ya yi magana game da yadda raunuka suka shafi aikinsa na farko. <ref>{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=30 March 2019 |title=Nwankwo Obiora: Forgotten Nigerian midfielder keen to make up for lost time |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47760138 |access-date=27 August 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1991]]
idqc94lxmkpfpwto9xbfn3ciq5z07ff
836185
836184
2026-05-15T11:52:55Z
Sardeeq
39275
836185
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nwankwo Obiora''' Listen ⓘ MON (an haife shi 12 ga Yuli 1991) [[Kungiyar Kwallon Kafa|ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne]] na Najeriya wanda ke taka leda a matsayin [[Mai buga tsakiya|mai tsaron gida]] a ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Campeonato de Portugal Anadia .
== Aikin kulob ==
Obiora ya fara aikinsa ne da kulob din ECO FC da ke [[Lagos (birni)|Legas]], <ref>{{Cite web |title=Nigeria U-20 Midfielder Obiora Nwankwo Moves To Italy {{!}} Goal.com |url=http://www.goal.com/en/news/89/africa/2009/11/28/1653068/nigeria-u-20-midfielder-obiora-nwankwo-moves-to-italy |access-date=2018-03-28 |publisher=Goal |language=en}}</ref> kafin ya sanya hannu a Heartland . An ba shi aro ga [[Wikki Tourists F.C.|Wikki Tourists]] a watan Yulin 2008. <ref>{{Cite web |title=Best Football Cleats |url=http://www.imscouting.com/football-cleats |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330153926/http://www.imscouting.com/players/willard-katsande/ |archive-date=30 March 2012 |access-date=2018-03-28 |website=Football Central |language=en-US}}</ref>
Daga nan ya bar Heartland don sanya hannu kan kwangila da Real Murcia a ranar 11 ga Mayu 2009 <ref>{{Cite web |title=Kick Off – South Africa Obiora to Murcia in July |url=http://kickoff.com/static/news/article.php?id=8301 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090511040457/http://www.kickoff.com/static/news/article.php?id=8301 |archive-date=11 May 2009 |access-date=11 May 2009}}</ref> wanda ya ƙare har zuwa 30 ga Yuni 2010.
=== Inter Milan ===
A ranar 28 ga Nuwamba 2009, an sanar da cewa Inter Milan ta sayi Obiora daga Eco FC. <ref>{{Cite web |title=Fussball auf 4-4-2.com {{!}} das Schweizer Fussballportal |url=http://www.4-4-2.com/displaynews/date/2009/11/28/inter-wohl-bald-mit-nigerianischem-talent.html |access-date=2018-03-28 |website=4-4-2.com |language=de-DE}}</ref> Da farko matashin yana cikin tawagar Inter ta primavera wacce Fulvio Pea ke jagoranta. <ref>{{Cite web |title=Primavera: mercato, Obiora per Pea |url=http://www.inter.it/aas/news/reader?N=47167&L=it&CAT=3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100224074006/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=47167&L=it&CAT=3 |archive-date=24 February 2010 |access-date=2018-03-28 |website=FC Internazionale – Inter Milan}}</ref>
Obiora ya fara buga wasa a ƙungiyar farko a wasan da suka buga da [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham]] a [[UEFA Champions League|gasar cin kofin zakarun Turai]] a Landan, inda ya maye gurbin Sulley Muntari da ya ji rauni a minti na 53.
=== Parma ===
Bayan rashin yin tasiri a kulob din Milan, Nwankwo Obiora ya koma Parma a ranar 31 ga Janairun 2011 a yarjejeniyar mallakar kungiyar kan €300,000. An sabunta yarjejeniyar a watan Yunin 2011 <ref name="Parma2011bilancio" /> kuma a watan Yunin 2012. An ba shi aro ga Calcio Padova a kakar wasa ta 2012-13. Parma ta tallafa wa Padova kan €200,000 dangane da kudin ''premi di valorizzazione'' .
=== CFR Cluj ===
A ranar 6 ga Fabrairu 2013, zakarun Romania CFR Cluj sun sanar da cewa sun kawo dan wasan tsakiya na wucin gadi, tare da yarjejeniyar siyan dan wasan don sanya shi ya zama na dindindin a lokacin bazara. [1] A watan Yunin 2013, Parma ta kuma sayi sauran 50% na haƙƙin yin rijistar Nwankwo daga Inter (a matsayin wani ɓangare na dawo da Galimberti da Mella zuwa Inter), [nb 1] [2] domin sake sayar da haƙƙin yin rijistar ga Cluj kyauta. [3]
=== Kwalejin ===
A kan 23 Yuli 2014, bayan wani ɗan gajeren lokaci tare da Cordoba a Segunda División, Obiora ya sanya hannu kan yarjejeniyar shekaru uku tare da kungiyar Primeira Liga Académica de Coimbra . <ref>{{Cite web |date=23 July 2014 |title=Lucas Mineiro e Obiora são reforços da Académica |url=http://www.academica-oaf.pt/noticias/futebol-profissional/4718-lucas-mineiro-e-obiora-sao-reforcos-da-academica/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129040231/http://www.academica-oaf.pt/noticias/futebol-profissional/4718-lucas-mineiro-e-obiora-sao-reforcos-da-academica/ |archive-date=29 November 2014 |access-date=21 September 2015 |website=academica-oaf.pt}}</ref> Ya buga wasansa na farko a wasan da suka tashi 1-1 a gida da Sporting CP . Obiora ya ci kwallonsa ta farko a kungiyar Académica a ranar 1 ga Nuwamba, a wasan da suka tashi 1-1 da Moreirense .
=== Levadiakos ===
A ranar 15 ga Satumba, 2016, Levadiakos ya sanar da sanya hannu kan Nwankwo a hukumance. <ref>{{Cite web |date=15 September 2016 |title=Στον ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟ και ο Nwankwo Obiora |url=http://www.levadiakosfc.gr/ston-levadiako-ke-o-nwankwo-obiora/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180403175016/http://www.levadiakosfc.gr/ston-levadiako-ke-o-nwankwo-obiora/ |archive-date=3 April 2018 |access-date=17 September 2016 |website=levadiakosfc.gr}}</ref>
=== Boavista ===
Obiora ya rattaba hannu kan yarjejeniyar zuwa Boavista a kakar wasa ta 2018-19 . A watan Maris na 2019 ya yi magana game da yadda raunuka suka shafi aikinsa na farko. <ref>{{Cite web |last=Oluwashina Okeleji |date=30 March 2019 |title=Nwankwo Obiora: Forgotten Nigerian midfielder keen to make up for lost time |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47760138 |access-date=27 August 2019 |publisher=BBC Sport}}</ref>
== Manazarta ==
[[Rukuni:Rayayyun mutane]]
[[Rukuni:Haihuwan 1991]]
k7belbw49zxqbkcljlsrelgatf65mor