Wiktionary
hawiktionary
https://ha.wiktionary.org/wiki/Babban_shafi
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
case-sensitive
Midiya
Musamman
Tattaunawa
User
Tattaunawar user
Wiktionary
Tattaunawar Wiktionary
Fayil
Tattaunawar fayil
MediaWiki
Tattaunawar MediaWiki
Samfuri
Tattaunawar samfuri
Taimako
Tattaunawar taimako
Rukuni
Tattaunawar rukuni
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Matakala
0
4932
46229
46069
2026-06-13T16:22:00Z
Àncilu
4570
[[Musamman:LintErrors/missing-end-tag]]
46229
wikitext
text/x-wiki
'''Matakala''' Abu wanda yake kwantacce da ake takawa daya bayan daya daga kasa zuwa sama,kamar matakalan [[Lada|lada]].<ref>Neil Skinner,2007:Kamus Na Turanci da Hausa. ISBN 9789781691157.P,17</ref>
<ref>Roxana Ma Newman,2012:An English-Hausa Dictionary. ISBN 9781397330.P,20</ref>
<ref>Paul Newman da Roxana Ma Newman,2021: Modern Hausa-English Dictionary.ISBN 9780308245.P,27</ref>
:'''Suna ''jam'i''. Matakalai'''
==Misalai==
* Akwai matakalai goma zuwa kan bene.
* Na hau matakala a birnin Abuja
== Manazarta ==
tv2x528gooxg5zpytsjku2wt9jwkbdr
Warkarwa
0
8686
46224
30071
2026-06-13T16:17:23Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46224
wikitext
text/x-wiki
Warkarwa a Hausa na nufin saukar da cuta ko rauni har mutum ya samu lafiya.
Ana amfani da kalmar a ma’anoni guda biyu:
1. Ma’ana ta jiki (lafiya):
Warkarwa = maganin cuta ko rauni ya gama aiki, mutum ya warke
Misali: “Maganin ya taimaka wajen warkar da ciwon.”
2. Ma’ana ta ruhi/zuciya:
Warkarwa = raguwa ko gushewar damuwa, baƙin ciki ko raunin zuciya
Misali: “Zaman lafiya na taimakawa wajen warkar da raunin zuciya.”
A taƙaice: Warkarwa na nufin samun lafiya ko dawowa daidai bayan rashin lafiya ko rauni.
j00guqpbmyj0b4mrgbz8ejptlndpw0a
Zankwaro
0
12911
46212
2026-06-13T15:55:23Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46212
wikitext
text/x-wiki
Kalmar zankwaro a Hausa tana nufin wani nau'in ƙwari mai ƙarfi da ƙwarya (hard shell) a jikinsa, wato beetle a Turanci. Ana samun zankwaro iri-iri, wasu suna rayuwa a ƙasa, wasu kuma a kan itatuwa ko cikin tarkace.
Misali:
Na ga wani zankwaro yana tafiya a cikin lambu.
Idan kana nufin kalmar a wani karin magana ko wata ma'ana ta musamman, ka faɗi jimlar da aka yi amfani da ita domin in yi ƙarin bayani.
m84maj04yjess3y8br7a3r9ip04w5r4
Fargutsa
0
12912
46213
2026-06-13T15:57:14Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46213
wikitext
text/x-wiki
Kalmar fargutsa a Hausa tana iya nufin mace mai yawan surutu ko hayaniya, ko kuma wadda ake ganin tana yawan shiga harkokin da ba su shafe ta ba. A wasu yankuna ana amfani da ita a matsayin kalmar zagi ko raini.
Ma'anarta na iya ɗan bambanta gwargwadon yanki da yadda aka yi amfani da ita a cikin magana.
Idan ka ba ni jimlar da aka yi amfani da kalmar a cikinta, zan iya bayyana ma'anar da ta dace da wannan yanayin.
66dxm0i1mnh9ylv5wbuico0xtmqrd96
Dankwala
0
12913
46214
2026-06-13T15:58:05Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46214
wikitext
text/x-wiki
Kalmar dangwala a Hausa na iya nufin mutum mai jiki babba ko mai yawan kiba, ko kuma wani abu mai girma da ya yi nauyi. A wasu lokuta ana amfani da ita wajen siffanta mutum cikin barkwanci ko raini.
Misali:
Wancan mutumin dangwala ne sosai.
Ma'anar kalmar na iya ɗan bambanta daga yanki zuwa yanki. Idan kana da jimlar da aka yi amfani da kalmar a ciki, zan iya ba da ma'anar da ta fi dacewa da mahallin.
okeny29x0sy6egiudijbxgtng9hbdvd
Kumbulto
0
12914
46215
2026-06-13T15:59:51Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46215
wikitext
text/x-wiki
Kalmar kumbulto a Hausa ana amfani da ita wajen nufin mutum mai kumburin jiki ko mai tumbi/babban ciki, ko kuma wani abu da ya kumbura ya yi fiffike. A wasu lokuta ana amfani da ita a matsayin laƙabi ko siffantawa cikin wasa ko raini.
Misali:
Yaron ya zama kumbulto saboda yawan cin abinci.
Ma'anar na iya ɗan bambanta gwargwadon yanki da yanayin amfani. Idan kana da takamaiman jimla, zan iya fayyace ma'anar daidai da mahallin.
231iqzumnjqb85jttwwxac8ktljti3e
Warankiya
0
12915
46216
2026-06-13T16:00:49Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46216
wikitext
text/x-wiki
Kalmar warankiya ba ta daga cikin kalmomin Hausa na yau da kullum da aka fi sani a dukkan yankuna. A wasu wurare tana iya kasancewa kalmar yare ko laƙabi mai ma'ana ta musamman.
Idan ka ji kalmar a cikin wata jimla ko waƙa, ka rubuto jimlar, domin ma'anar kalmomi irin wannan tana iya canzawa gwargwadon yanki da mahallin amfani. Zan taimaka wajen fassara ta daidai.
o7v3ou5n6nqc97fjd91iyw0c258zyxl
Tsarkace
0
12916
46217
2026-06-13T16:01:44Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46217
wikitext
text/x-wiki
Kalmar tsarkace a Hausa tana nufin yin tsarki, tsabtace kai daga datti ko najasa, ko sanya abu ya zama mai tsabta da tsarki.
Misalai:
Musulmi yana tsarkace kafin ya yi sallah. (yana yin alwala ko wanka domin tsarki)
A tsarkace muhalli domin a guji cututtuka. (a tsaftace muhalli)
Haka kuma, kalmar na iya nufin tsarkake zuciya ko ɗabi'a daga munanan halaye a ma'anar ruhi ko ɗabi'a.
ahgxr05w7cvdwv2s6vr5fdz72oq6pc2
Gurgurdo
0
12917
46218
2026-06-13T16:02:45Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46218
wikitext
text/x-wiki
Kalmar gurgurɗo a Hausa tana nufin mutum mai nakasa a ƙafa ko tafiya, musamman wanda ke tafiya da ƙyar ko yana jan ƙafa saboda wata matsala ta jiki. Ana kuma iya amfani da ita wajen siffanta tafiya marar daidaito.
Misali:
Mutumin yana tafiya kamar gurgurɗo saboda raunin ƙafarsa.
A wasu yankuna, amfani da kalmar na iya ɗaukar ma'anar raini, don haka yana da kyau a yi taka-tsantsan wajen amfani da ita ga mutane.
3vfc20rnjooul08g3qv1e7jzoeru59i
Tsumbulewa
0
12918
46219
2026-06-13T16:04:07Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46219
wikitext
text/x-wiki
Kalmar tsumbulewa a Hausa tana nufin fitowa ko kuɓucewa daga inda aka makale ko aka rufe, ko kuma warwarewa daga abin da yake riƙe da shi.
Misalai:
Maɓallin ya tsumbule daga ramin sa.
Ƙugiyar ta tsumbule, sai ƙofar ta buɗe.
Haka kuma, ana iya amfani da ita a ma'ana ta alama, wato abu ya kuɓuta daga wani hali ko yanayi da yake ciki. Idan kana da takamaiman jimla, zan iya ba da ma'anar da ta fi dacewa da mahallin.
hxwfbkjzmpc86ir3ue7s1ovbge61eqj
Lankwasarwa
0
12919
46220
2026-06-13T16:09:40Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46220
wikitext
text/x-wiki
Kalmar lakwasarwa a Hausa tana nufin lanƙwashewa, tanƙwara, ko durƙushewa zuwa ƙasa saboda rauni, nauyi, ko gajiya. Ana iya amfani da ita ga mutum, dabba, ko wani abu da ya karkata ko ya sunkuya.
Misalai:
Tsohon ya lakwasar da bayansa saboda tsufa.
Itacen ya lakwasara sakamakon iska mai ƙarfi.
Idan kana nufin wata ma'ana ta musamman da ake amfani da ita a yankinku, ka ba ni jimlar da aka yi amfani da kalmar a ciki.
49mdezlbbptu96udw9f75pijnnnobke
Kunshe-harshe
0
12920
46221
2026-06-13T16:10:52Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46221
wikitext
text/x-wiki
Kalmar kunshe harshe a Hausa tana nufin yin magana cikin taka-tsantsan, riƙe baki, ko guje wa faɗin abin da zai iya jawo matsala ko ɓata rai. Wani lokaci kuma tana nufin mutum ya taƙaita magana ko ya ƙi bayyana duk abin da yake zuciyarsa.
Misali:
Ya kunshe harshensa domin kada ya faɗi abin da zai jawo rigima.
A taro, ta kunshe harshe duk da cewa tana da abin cewa.
Idan ka ga kalmar a cikin wata jimla ta musamman, zan iya ƙara bayyana ma'anarta bisa ga mahallin da aka yi amfani da ita.
1qx5ul8gmkx41pcij3aa5z86fleud89
Dankare-hannu
0
12921
46222
2026-06-13T16:13:33Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46222
wikitext
text/x-wiki
“Dankare-hannu” a Hausa yana nufin ƙetare hannu ko haɗe hannaye ta hanyar nuna ƙin yin aiki ko rashin son taimako.
Ana amfani da kalmar a cikin ma’ana ta:
ƙin haɗa kai ko yin aiki
nuna sakaci ko rashin son taimako
tsayawa gefe ba tare da taimako ba (wato “ina kallo kawai”)
Misali a magana:
“Ba za a ci gaba da aiki ba idan mutane suna dankare-hannu.”
(Ba za a yi nasara ba idan mutane suna tsayawa ba sa taimako.)
A taƙaice, dankare-hannu = zama ba tare da taimako ko shiga aiki ba, kamar kana kallon abu yana faruwa kawai.
0zn2lyakyz92fu5ce1tmi0lpfxwbm0z
Murkushewa
0
12922
46223
2026-06-13T16:14:56Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46223
wikitext
text/x-wiki
Murkushewa a Hausa na nufin matsewa ko danne wani abu da ƙarfi har ya lalace ko ya kasa motsi, ko kuma a ma’ana ta siyasa/zamantakewa, danne mutane ko hana su ‘yanci.
Ana amfani da kalmar a hanyoyi biyu:
1. Ma’ana ta zahiri (physical):
Murkushe abu = karya ko danne shi da ƙarfi
Misali: “Ya murkushe kwalbar.” (ya matse ko ya karya ta da ƙarfi)
2. Ma’ana ta zamantakewa/politics:
Murkushe mutane = danne su, hana su magana ko ‘yanci
Misali: “Gwamnati ta murkushe zanga-zangar.” (ta hana ko ta danne zanga-zanga)
A taƙaice: Murkushewa na nufin dannewa ko matsewa da ƙarfi, ko hana wani abu/waɗansu ‘yanci.
roo0k7w2imk7767hxh70gpynjuxhw5l
Tsinkewa
0
12923
46225
2026-06-13T16:18:21Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46225
wikitext
text/x-wiki
Tsinkewa a Hausa na nufin yanke ko karyewa ba zato ba tsammani, ko kuma jin wani irin tsauri/ciwo na kwatsam a jiki.
Ana iya amfani da kalmar ta hanyoyi biyu:
1. Ma’ana ta zahiri (jiki/abu):
Tsinkewa = karyewa ko yankewa kwatsam
Misali: “Igiyar ta tsinke yayin da ake jan ta.”
2. Ma’ana ta jiki (ciwo ko tsauri):
Tsinkewa = jin wani ciwo ko jan jiki na bazata
Misali: “Na ji tsinkewar ƙafa lokacin gudu.”
A taƙaice: Tsinkewa na nufin karyewa ko jin ciwo kwatsam ba tare da gargadi ba.
9ydpc9pzo6sijejljjj26zsqx4y6cst
Kulbulbul
0
12924
46226
2026-06-13T16:19:24Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46226
wikitext
text/x-wiki
Kulbulbul a Hausa na nufin faduwa ko birgima ta yi ta jujjuyawa akai-akai ba tare da tsayawa ba, kamar abu ko mutum yana gangarowa ko faɗuwa cikin rashin daidaito.
Ana amfani da kalmar musamman wajen bayyana:
birgimar mutum ko abu daga wuri mai tudu
faduwa da jujjuyawa cikin rudani
Misali:
“Yaron ya fadi daga kan tudu ya yi kulbulbul har ƙasa.”
A taƙaice: Kulbulbul = birgima ko faduwa mai jujjuyawa har sau da yawa.
141pi87hn6ajeyma35quf2uc4vr5kq2
Gyadaka
0
12925
46227
2026-06-13T16:20:34Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46227
wikitext
text/x-wiki
Gyadaka a Hausa na nufin juyawa ko karkacewa da wani abu ya rikice ko ya dunkule cikin juna, ko kuma yin wani irin motsi na ruɗani/tsauri cikin jiki ko abu.
Ana iya amfani da shi a ma’anoni biyu:
1. Abu ya rikice ko ya dunkule:
Misali: “Igiyar ta yi gyadaka ta kasa warwarewa.”
(igiyar ta dunkule ta rikice)
2. Jikin mutum ko motsi na rikicewa:
Misali: “Yaron ya yi gyadaka yana ƙoƙarin kubuta.”
(yana murɗewa ko rikicewa cikin motsi)
A taƙaice: Gyadaka na nufin dunkulewa, karkacewa ko rikicewar abu ko motsi.
9rtqo77x7idofzjqzhu6gtxxru3h5ss
Lugulugu
0
12926
46228
2026-06-13T16:21:35Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46228
wikitext
text/x-wiki
Lugulugu a Hausa na nufin rashin kwanciyar hankali ko girgiza/gangarowa mai rauni, wato abu ko mutum yana motsi ba tare da tsayuwa ko daidaito ba.
Ana amfani da kalmar a ma’anoni daban-daban:
1. Jiki ko mutum:
Lugulugu = zama ko tafiya ba tare da daidaito ba, kamar mai rauni ko jiri
Misali: “Yana tafiya lugulugu saboda rashin lafiya.”
2. Abu ko gini:
Lugulugu = abin da bai da ƙarfi ko yana girgiza
Misali: “Wannan kujera tana lugulugu.”
A taƙaice: Lugulugu na nufin rashin daidaito, girgiza ko raunin kwanciyar abu ko mutum.
bkeg7wm2numfvl9r2za0zc585wmscl4
Sharalak
0
12927
46230
2026-06-13T16:22:26Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46230
wikitext
text/x-wiki
Sharalak a Hausa na nufin faɗuwa ko kwanciya a ƙasa ba zato ba tsammani, musamman da sauri ko da ƙarfi, har mutum ya yi shimfiɗa ko ya watse.
Ana amfani da kalmar wajen bayyana:
faɗuwa kwatsam
kwanciya a ƙasa ba tare da shiri ba
wani lokaci ma yin barci ko kwanciya da gajiya sosai
Misali:
“Ya yi sharalak a ƙasa saboda gajiya.”
(ya faɗi ko ya kwanta a ƙasa kwatsam)
A taƙaice: Sharalak = faɗuwa ko kwanciya a ƙasa da sauri ba tare da tsayawa ba.
a7lztwg0a9gyhl1l5qdrm1qxmxj8t6q
Budururum
0
12928
46231
2026-06-13T16:23:28Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46231
wikitext
text/x-wiki
Budururum a Hausa na nufin yin abu ko abu ya yi sautin girgiza/ruɗani mai ƙarfi da kauri, ko kuma motsawa da sauri cikin girgiza ko rugugi.
Ana amfani da kalmar musamman wajen bayyana:
girgizar abu mai nauyi
sautin faɗuwa ko bugawa mai ƙarfi
wani lokaci ma jin motsi mai tsanani a jiki ko ƙasa
Misali:
“Dutse ya faɗi ya yi budururum a ƙasa.”
A taƙaice: Budururum = sautin girgiza ko faɗuwa mai ƙarfi da nauyi.
aexji2qauf2lwalyl6eu3dpb4xcue7m
Kwakulkul
0
12929
46232
2026-06-13T16:24:31Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46232
wikitext
text/x-wiki
Kwakulkul a Hausa na nufin sautin wani abu mai zagaye ko mai ƙarfi yana jujjuyawa ko birgima, ko kuma sautin mirgina da juna na abubuwa da yawa.
Ana amfani da kalmar wajen bayyana:
mirgina ko birgimar abu mai nauyi
sautin duwatsu, ƙwallo, ko abu mai kauri yana motsi
wani lokaci ma tashin hayaniya mai zurfi daga girgiza
Misali:
“Duwatsu suka gangaro suna yi kwakulkul.”
A taƙaice: Kwakulkul = sautin birgima ko mirgina mai nauyi da zurfi.
0vawncg8dkxmp9bu3rfnnnpd4xvw4zg
Tsulbur
0
12930
46233
2026-06-13T16:25:38Z
Sufi Jabir
4658
#HWACII
46233
wikitext
text/x-wiki
Tsulbur a Hausa na nufin faɗawa ko nutsewa cikin ruwa ko wani abu mai laushi da sauri, har ya shiga ciki gaba ɗaya ko kusan gaba ɗaya.
Ana amfani da kalmar wajen bayyana:
nutsewa cikin ruwa
faɗuwa cikin laka ko wani abu mai laushi
wani lokaci ma shigewa kwatsam ba tare da tsayawa ba
Misali:
“Ya yi tsulbur cikin ruwa.”
(ya nutse ko ya faɗa cikin ruwa kwatsam)
A taƙaice: Tsulbur = nutsewa ko faɗawa cikin ruwa/abu mai laushi da sauri.
bkic52pjtdl8l5g7xe48cutuc2oteds
Zangazanga
0
12931
46234
2026-06-13T16:34:44Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46234
wikitext
text/x-wiki
==Hausa==
==Bayani==
'''zanga-zanga''' shine taruwar mutane da yawa don nuna ma wasu cewa suna matukar ƙyamar ko kuma buƙatar Wani Abu da wani shugaba ko ƙungiya ta aiwatar ko zata aiwatar a taron. Masu zanga-zangaa suna rike alluna ahannusu ɗauke da rubutu kan dalilin yin zanga-zanga su.
==MISALI==
*wasu mutane suna zanga-zangar nuna wariyar launin fata ko yaƙi .
*Zanga-zanga akan tallafin korona.
* Ƙungiyar ɗaliban jami'o'i sunyi zanga-zanga kan komawar Asuu yajin aiki.
'''fassara'''
*Larabci: مظاهرة
*Turanci: protest
8rec5nos328ks01iglwfqa6x8aag6f3
Furr
0
12932
46235
2026-06-13T16:35:47Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46235
wikitext
text/x-wiki
Kalmar “furr” ba kalma ce da take da ma’ana guda ɗaya a Hausa kai tsaye ba, amma a Turanci tana iya nufin abubuwa biyu mafi yawan amfani:
1. Fur (a rubuce “furr” a kuskure ko salon rubutu)
→ tana nufin gashin dabba mai laushi kamar na zomo, kyanwa, ko kare.
2. A wasu lokuta a intanet, “furr” na iya danganta da “furry”
→ wato mutane ko al’adar da ke sha’awar zane-zanen dabbobi masu kama da mutum ko suturar dabbobi (costume).
Idan ka ga kalmar a wani wuri na musamman, ka gaya min inda ka gani, zan iya baka ma’anarta daidai gwargwado.
lfxm2jfz9invxd4wzyonh7xjcp5zatb
Cida-zuci
0
12933
46236
2026-06-13T16:36:43Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46236
wikitext
text/x-wiki
“Cida-zuci” (ko a wasu lokuta a rubuta “ci da zuciya”) ba kalma guda ce ta dictionary ba, amma a Hausa ana amfani da irin wannan furuci don nufin:
→ Ciwon zuciya na damuwa ko baƙin ciki (emotional pain / heartbreak).
Ma’anarsa a sauƙaƙe:
Ba ciwon jiki ba ne
Amma ciwon damuwa, takaici, ko baƙin ciki mai zurfi
Yana faruwa idan mutum ya ji wani abu mai tsanani kamar:
rabuwa da masoyi
cin amana
rashin nasara
ko labari mai tada hankali
Misali:
“Wannan abin ya ba ni cida-zuci sosai”
→ yana nufin: abin ya ba ni baƙin ciki mai nauyi.
Idan kana da inda ka ji kalmar, zan iya bayyana ta daidai gwargwado bisa wancan amfani.
hk7s5vlwa82zejb9tn6y1wim0s8mhcv
Cidazuci
0
12934
46237
2026-06-13T16:37:18Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46237
wikitext
text/x-wiki
“Cida-zuci” (ko a wasu lokuta a rubuta “ci da zuciya”) ba kalma guda ce ta dictionary ba, amma a Hausa ana amfani da irin wannan furuci don nufin:
→ Ciwon zuciya na damuwa ko baƙin ciki (emotional pain / heartbreak).
Ma’anarsa a sauƙaƙe:
Ba ciwon jiki ba ne
Amma ciwon damuwa, takaici, ko baƙin ciki mai zurfi
Yana faruwa idan mutum ya ji wani abu mai tsanani kamar:
rabuwa da masoyi
cin amana
rashin nasara
ko labari mai tada hankali
Misali:
“Wannan abin ya ba ni cida-zuci sosai”
→ yana nufin: abin ya ba ni baƙin ciki mai nauyi.
Idan kana da inda ka ji kalmar, zan iya bayyana ta daidai gwargwado bisa wancan amfani.
hk7s5vlwa82zejb9tn6y1wim0s8mhcv
Kunkuso
0
12935
46238
2026-06-13T16:39:48Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46238
wikitext
text/x-wiki
“Kunkuso” a Hausa na nufin lanƙwashewa ko taruwa cikin ƙanƙancewa, wato mutum ko abu ya zama a dunkule ko ya lanƙwashe.
Ma’anoni da amfani:
1. Ga mutum ko dabba:
yana nufin ya durƙusa ko ya lanƙwashe jikinsa ya zama ƙanana
misali saboda sanyi, tsoro, ko jin zafi
Misali: “Yaron ya kunkuso a gefe saboda sanyi.”
2. Ga abu:
abu ya murɗe ko ya dunƙule ba yadda yake a da ba
misali takarda ko tufafi da suka matse
A taƙaice: kunkuso = yin lanƙwashewa ko dunkulewa cikin ƙanƙancewa.
Idan kana so, zan iya baka bambanci tsakanin kunkuso, lanƙwasa, da durƙusa domin sukan rikice.
i9032etrjbuujn0n90nf8k19s9l4in3
Tsantsaro
0
12936
46239
2026-06-13T16:41:34Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46239
wikitext
text/x-wiki
Tsantsaro” a Hausa na nufin tsauri, daidaito, ko yin abu cikin ƙwazo da kulawa ba tare da sassauci ko kuskure ba.
Ana amfani da kalmar don nuna:
Daidaito/ƙwaƙƙwaran bin ka’ida
idan abu ana yi shi da kyau sosai ba tare da kuskure ba
Misali: “Ya yi aikin nan da tsantsaro.”
→ wato ya yi shi da cikakken daidaito da kulawa
Tsauri ko rashin sassauci
a wasu lokuta tana nufin bin doka ko hanya ba tare da rangwame ba
Misali: “Ana bukatar tsantsaro wajen bin dokoki.”
Cikakkiyar kulawa (precision/accuracy)
yin abu da hankali sosai, ba a bari ya karkace ba
A taƙaice:
👉 Tsantsaro = yin abu da tsauri, daidaito, da cikakkiyar kulawa.
Idan kana so, zan iya nuna maka bambanci tsakanin tsantsaro, tsanani, da tsaurara domin sukan yi kama.
7le1y3dqr8cgu5cqnnrrga6bnt8tr8f
Farkule
0
12937
46240
2026-06-13T16:42:28Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46240
wikitext
text/x-wiki
“Farkule” a Hausa na nufin buɗewa ko tsagewa da ƙarfi har ya yi faɗi sosai.
Ana amfani da kalmar idan abu ya:
tsage ko fashe ya buɗe sosai
ko ya zama a buɗe ba tare da tsari ba
Misalai:
“Cikin buhun shinkafar ya farkule.”
→ buhun ya tsage ya buɗe sosai.
“Raunin ya farkule sosai.”
→ raunin ya buɗe ya yi girma.
A taƙaice:
👉 farkule = tsagewa ko buɗewa sosai har ya yi faɗi.
Idan kana so, zan iya bambance maka farkule, tsage, da fasa domin sukan yi kama amma ba iri ɗaya ba ne.
7d4fxu9vpfhk334dvsqu9tpl02jn4dt
Gurgule
0
12938
46241
2026-06-13T16:43:20Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46241
wikitext
text/x-wiki
“Gurgule” a Hausa na nufin yin abu kaɗan-kaɗan, ko rage abu zuwa ƙananan gutsure-gutsure, musamman idan ana rarrabawa ko murƙushe abu.
Ana iya fahimtar ta ta hanyoyi biyu:
1. Rarrabawa ko gutsurewa
Idan abu ya karye ko aka karya shi ya zama ƙanana-ƙanana
Misali: “Ya gurgule gawayi ya zama ƙura-ƙura.”
2. Yin abu a sassa-sassa (kaɗan-kaɗan)
yin aiki ko magana a hankali ba gaba ɗaya ba
Misali: “Ya gurgule aikin ya gama a hankali.”
A taƙaice:
👉 gurgule = rarrabawa ko rage abu ya zama ƙanana-ƙanana, ko yin abu kaɗan-kaɗan.
Idan kana so, zan iya bambance maka gurgule, murƙushe, da niƙa domin sukan yi kama.
l1waqb87gyjjqcyda8kkks6oararrsx
Lugunta
0
12939
46242
2026-06-13T16:44:12Z
Rabiu Tatuwo
4659
#HWACII
46242
wikitext
text/x-wiki
“Lugunta” a Hausa na nufin yaudara ko ruɗar da mutum ta hanyar dabara domin a cuce shi ko a batar da shi.
A sauƙaƙe: 👉 lugunta = yaudara / ruɗi / cin amana da dabara
Misalai:
“Sun lugunta shi suka karɓi kuɗinsa.”
→ sun yaudare shi suka kwashe kuɗinsa.
“A guji mutane masu lugunta.”
→ a guji masu dabara ta yaudara.
A taƙaice:
Lugunta = yin amfani da dabara don a ruɗi ko a cuce wani mutum.
4vnil4doyngqosxie9e1pvbkevmcwef