Wikipedija
hsbwiki
https://hsb.wikipedia.org/wiki/H%C5%82owna_strona
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Media
Specialnje
Diskusija
Wužiwar
Diskusija z wužiwarjom
Wikipedija
Wikipedija diskusija
Dataja
Diskusija k dataji
MediaWiki
MediaWiki diskusija
Předłoha
Diskusija k předłoze
Pomoc
Pomoc diskusija
Kategorija
Diskusija ke kategoriji
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul diskusija
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Friulska
0
3311
390969
382238
2026-05-13T17:57:45Z
J budissin
7
390969
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Bandiere dal Friûl.svg|thumb|Historiska chorhoj Friulskeje]]
'''Friulska''' (italsce ''Friuli''; němsce ''Friaul''; furlansce ''Friûl''; słowjensce ''Furlanija'') je krajina w sewjerowuchodnym dźělu [[Italska|Italskeje]] wokoło města [[Udine]]. Friulska leži mjez [[Alpy|Alpami]], [[Słowjenska|Słowjenskej]] a [[Jadranske morjo|Jadranskim morjom]].
Regionalna rěč [[furlanšćina]] rěči so wot něhdźe 600.000 ludźi. Nimo toho bydlitej w Friulskej słowjenska a němskorěčna mjeńšina.
{{Europa}}
{{rq|geo-zarodk|img|info|iwiki|sources}}
[[Kategorija:Italska]]
9kx9t3ectroj6qy0507jkyqosptcn6n
Zornowc
0
41191
390968
390921
2026-05-13T17:32:04Z
Gumideck
12564
/* Galerija */ lěpši foto
390968
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:Granit_strzelinski2.JPG|mini|Šleski zornowc]]
'''Zornowc''' abo '''granit''' (wot łać. ''granum'', „zorno“) je hłuboka magmatiska [[kamjenizna]], kotraž wobsteji z [[Křemjeń|křemjenja]], [[žiwc]]a a [[Błyšćinka|błyšćinki]]. Křemjeń je zwjetša ćmowy (šěry hač šěromódry), rědšo je běły abo jasny. Ze žiwcow přewažuje kaliumowy žiwc nad plagioklasom a z tym so rozeznawa wot [[granodiorit]]a. Žiwc ze zornowca ma zwjetša čerwjenu, oranžojtu abo okrowu barbu. Ćmowa błyšćinka (biotit) je přeco zastupjena, swětła (muskovit) móže być přitomna. Zwjetša ma srjedźne hač hrube zorna. Zornowc twori hłuboke ćělesa. Samsnu zestawu matej [[ryolit]] (wulkaniska magmatiska kamjenizna) a [[porfyr]] (žiłowa magmatiska kamjenizna). Zornowc so daloko a šěroko wužiwa jako twarski a dekoratiwny kamjeń. W [[Srjedźna Europa|srjedźnej Europje]] je jara rozšěrjeny.
== Zornowc we Łužicy ==
Typiska kamjenizna w [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] je granodiorit (łužiski abo dwubłyšćinkaty). Pola [[Kralowski haj|Kralowskeho haja]] so namaka kralowskohajski zornowc, kotryž je srjedźozornaty a chudy na błyšćinku. Na juhowuchodźe we [[Łužiske horiny|Łužiskich horinach]] so namaka hrubje zornaty [[Rumburk|rumburski]] zornowc. W [[Hornjołužiske hona|Hornjołužiskich honach]] a [[Hornjołužiska hola a hatowa krajina|Hornjołužiskej holi a hatowej krajinje]] namakaja so mnohe zornowcowe fragmenty ze sewjerneje Europy, kotrež su powostanki [[lodowe doby|lodowych dobow]]. Zornowc wudobywa so w aktiwnej skale w [[Měrjow]]je.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=fb2fdbfd-5f95-41ed-afdb-fd5f95f1ede3|title=Geologiska karta 1 : 50 000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2025-07-27|language=němsce}}</ref>
== Galerija ==
<gallery>
Meissen_granite.jpg|<center>Mišnjanski zornowc</center>
MRGS 290 - žula.jpg|<center>Stołpinski zornowc</center>
Liberecka-zula-i-p-pavlova.jpg|<center>Liberecki zornowc</center>
MRGS 480 - rumburská žula.jpg|<center>Rumburski zornowc</center>
MRGS 136 - žula.jpg|<center>Brtniski zornowc</center>
MRGS 351 - žula.jpg|<center>Waldsteinski zornowc</center>
MRGS 336 - žula.jpg|<center>Nordiski zornowc z Chrósćic</center>
</gallery>
== Žórła ==
<references />
== Literatura ==
* {{Literatura|awtor=Arnošt Dudek, Miroslav Malkovský, Miloš Suk|titul=Atlas hornin|nakład=2.|nakładnistwo=Academia|městno=[[Praha]]|lěto=1984|strony=312}}
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Granite|zornowc}}
{{DISPLAYTITLE:zornowc}}
[[Kategorija:Kamjenizna]]
m0vqvu4b3xoy7dr3mbm4deloquqalz6
Diorit
0
41629
390967
390882
2026-05-13T17:18:25Z
Gumideck
12564
lubijski diorit
390967
wikitext
text/x-wiki
[[Dataja:MRGS 482 - löbauský diorit.jpg|mini|Lubijski diorit z [[Luchow]]a]]
'''Diorit''' je hłuboka magmatiska [[kamjenizna]], kotraž wobsteji ze [[žiwc]]a a [[amfibol]]a. Žiwc ma podźěl wot 30 hač do 50 % a přewahuje běły plagioklas, amfibol je čorny. Diorit je zwjetša ćmowy, šěry, šěrozeleny hač šěročorny. Dale móže pyroxeny (hłownje [[awgit]]) abo [[Błyšćinka|błyšćinku]] (biotit) wobsahować. [[Křemjeń]] je jenož do 5 % zastupjeny; jeli wobsahuje wot 5 hač do 20 % křemjenja, rěka kamjenizna křemjenjowy diorit abo tonalit. Diorit ma zwjetša srjedźne zorna a twori hłuboke ćělesa. Samsnu zestawu matej [[andezit]] (wulkaniska magmatiska kamjenizna) a dioritowy [[porfyr]] (žiłowa magmatiska kamjenizna). Zornowc so wužiwa jako twarski a dekoratiwny kamjeń. Mjeno pochadźa wot [[Grjekšćina|grjekskeho]] słowa ''diorizein'' (dia + horizein) a woznamjenja rozeznawać, sortěrować, dźělić.
== Rozšěrjenje ==
Diorit je mało rozšěrjena kamjenizna. W Europje wustupuje na přikład we [[Francoska|Francoskej]], [[Němska|Němskej]], [[Awstriska|Awstriskej]], [[Čěska|Čěskej]] abo [[Finska|Finskej]]. W [[Hornja Łužica|Hornjej Łužicy]] wudobywa so diorit w skale [[Luchow]] pola [[Lubij]]a.<ref>{{Cite web|url=https://geoportal.sachsen.de/mapviewer/resources/apps/sachsenatlas/index.html?stateId=fb2fdbfd-5f95-41ed-afdb-fd5f95f1ede3|title=Geologiska karta 1 : 50 000|publisher=Staatsbetrieb Geobasisinformation und Vermessung Sachsen|accessdate=2026-05-07|language=němsce}}</ref>
== Žórła ==
<references />
== Literatura ==
* {{Literatura|awtor=Arnošt Dudek, Miroslav Malkovský, Miloš Suk|titul=Atlas hornin|nakład=2.|nakładnistwo=Academia|městno=[[Praha]]|lěto=1984|strony=312}}
== Wotkazaj ==
{{Commonscat|Diorite|diorit}}
{{DISPLAYTITLE:diorit}}
[[Kategorija:Kamjenizna]]
qogg03noxsax42tnoheclhn1hy5h8sj