Օլիվըր Ինկրոսօ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hyw">
  <siteinfo>
    <sitename>Ուիքիփետիա</sitename>
    <dbname>hywwiki</dbname>
    <base>https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Մեդիա</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Սպասարկող</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Քննարկում</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Մասնակից</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Մասնակցի քննարկում</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Ուիքիփետիա</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Ուիքիփետիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Պատկեր</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Պատկերի քննարկում</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki քննարկում</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Կաղապար</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Կաղապարի քննարկում</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Օգնություն</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Օգնության քննարկում</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Ստորոգութիւն</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Կատեգորիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Մոդուլ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Մոդուլի քննարկում</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Օլիվըր Ինկրոսօ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3341</id>
    <revision>
      <id>250392</id>
      <parentid>142012</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:47:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>250392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="94s86epjhf62k2qshgdkib3bpwnh5hj" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Օլիվըր Ինկրոսօ''' ({{ԱԾ}}), շուետացի DJ, ռիմիքսըր, երաժշտական արտադրիչ եւ դերասան։

[[2007 թուական]]ին մասնակցած է Էնրիքոյի դերով Mani Maserrat-Agah-ի ''Ciao Bella'' ֆիլմին մէջ։ 2008էն սկսեալ, աշխատած է իբրև DJ եւ կը գործակցի նշանաւոր DJ-ներու հետ ինչպիսին են [[Աւիչի]] եւ Otto Knows, թողարկելով iTrack EP սկաւառակը 2010-ին, ինչպէս նաև գործակցած է Swedish House Mafia, Սեպասդյըն Ինկրոսօ, Քէյթ Րայեանի եւ ուրիշներու հետ։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;

== Արտաքին յղումներ ==
*[https://hy-am.facebook.com/oliveringrosso Facebook]
{{Արտաքին յղումներ}}

{{DEFAULTSORT:Ինկրոսօ, Օլիվըր}}</text>
      <sha1>94s86epjhf62k2qshgdkib3bpwnh5hj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պելճիքայի Վարչապետ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5564</id>
    <revision>
      <id>250390</id>
      <parentid>199699</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T00:20:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Hubert_Pierlot_1947.jpg with [[File:Hubert_Pierlot_1943.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: Obvious error).</comment>
      <origin>250390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53049" sha1="5q6vay5e3ssmlj3yojjtp98bugzibrd" xml:space="preserve">[[Պատկեր:Charles Michel UNDP 2010.jpg|մինի|Շարլ Միշէլ]]
[[Պատկեր:Government Ensign of Belgium.svg|մինի|Պելճիքայի իշխանութեան դրօշը]]

'''Պելճիքայի վարչապետ''' ([[Ֆրանսերէն|ֆր]].՝ ''Premier ministre de Belgique'', [[հոլանտերէն|հոլ]].՝ ''Eerste minister van België'', [[Գերմաներէն|գերմ]].՝ ''Premierminister von Belgien''), Պելճիքայի ղեկավարը։ Կը հանդիսանայ Պելճիքայի դաշնային իշխանութեան բարձրագոյն պաշտօնը, որուն կից կառավարական կազմին մաս կը կազմեն նաեւ 14 աւագ նախարարներ: Դաշնային պետութեան քարտուղարները (կրտսեր նախարարներ) կը հանդիսանան իշխանութեան անդամներ, սակայն չեն մտներ Խորհուրդին կազմին մէջ: Ըստ Սահմանադրութեան, Պելճիքայի  թագաւորը կը գլխաւորէ Խորհուրդը, սակայն 1957-էն սկսեալ ան փաստացի չի ղեկավարեր երկիրը:

== Պաշտօնը զբաղեցնելու կարգը ==
Դաշնային ընտրութիւններուն յաջորդ օրը գործող վարչապետը թագաւորին կը ներկայացնէ իր հրաժարականը: Ապա, թագաւորը վարչապետին կ՛առաջակէ շարունակել գլխաւորել ժամանակաւոր իշխանութիւնը մինչեւ նոր իշխանութեան ձեւաւորումը: Թագաւորը խորհրդատուութիւն կը կազմակերպէ նոր իշխանութեան ձեւաւորման տարբերակները քննարկելու նպատակով: Խորհրդատուութենէն ետք ան կը նշանակէ տեղեկատու, ով պատասխանատուութիւն կը ստանձնէ տարբեր քաղաքական կուսակցութիւններու նոր իշխանութեան ուղղուած պահանջները հաւաքագրելու համար:

Վարչապետը կ՛ընտրուի թագաւորին կողմէ: Քանի որ միապետը չի կրնար որեւէ լիազօրութիւն ստանձնել առանց նախարարներու համաձայնութեան, նոր վարչապետի ընտրութեան մասին օրէնքը կը ստորագրուի պաշտօնաթող վարչապետին կողմէն: Այսպիսով, նոր վարչապետը կը ստորագրէ նախկին վարչապետին պաշտօնաթողութեան մասին որոշումը:

== Ժամանակաւոր կառավարութիւն ==
Ժամանակաւոր կառավարութիւն մը ստեղծուեցաւ Պելճիքական Յեղափոխութեան (9 Սեպտեմբեր 1830) ժամանակ, իբրեւ վարչական յանձնաժողով, որ ստանձնած էր Պրիւքսէլի մէջ իշխանութիւնը: 26 Սեպտեմբեր 1830-ին նոյն վարչական յանձնաժողովը իր վրայ վերցուց ժամանակաւոր կառավարութեան պարտականութիւնները, իսկ 29 Սեպտեմբեր 1830-ին՝ թագաւորին իշխանութիւնն ու լիազօրութիւնները:

4 Հոկտեմբեր 1830-ին ժամանակաւոր կառավարութիւնը հռչակեց [[Պելճիքա]]յի անկախութիւնը: Մինչեւ 10 Նոյեմբեր 1830-ի աշխատանքներու սկիզբը Պելճիքայի Ազգային Քոնկրեսի իշխանութեան լիազօրութիւններ ստանձնելը, Ժամանակաւոր կառավարութիւնը շարունանկեց իր գործունէութիւնը մինչեւ 25 Փետրուար 1831-ը, երբ Պելճիքայի թագաւորին խնամակալ ընտրուեցաւ Քոնկրեսի ներկայացուցիչ Պարոն Էրազմ-Լուի Սիւրլ տէ Շոկյէն: Ժամանակաւոր կառավարութիւնը ղեկավար չունէր, իսկ փաստաթուղթերը ստորագրեց Շարլ-Լատուր Ռոժէ:

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Ժամանակաւոր կառավարութեան անդամներ
!Նշանակուած է 
!Պաշտօնաթող եղած է
|-
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;{{iw|Ժոլլի Անտրէ|en|André Jolly}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1799—1883)&lt;br&gt;{{lang-fr|André Edourd Jolly}}
|rowspan=&quot;4&quot; | 24.9.1830
|rowspan=&quot;3&quot; | 25.2.1831
|-
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;{{iw|Ֆեյիէն-Շարլ-Մարի-Ժոզէֆ տէ Քեպպէն տէ Ֆալաէն|nl|Feuillien de Coppin de Falaën}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1887)&lt;br&gt;{{lang-fr|Feuillien-Charles-Marie-Joseph de Coppin de Falaën}}
|-
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|{{iw Ժոզէֆ վան տէր Լիտէն|nl|Joseph Van der Linden}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1798—1877)&lt;br&gt;{{lang-nl|Joseph Van der Linden}}
|-
|[[Պատկեր:Emmanuel Van der Linden d'Hooghvorst.jpg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;{{iw|Էմմանէյլ-Կոնստանտ-Պրիմէ-Գիսլայն վան տէր Լինդէն|nl|Joseph Van der Linden}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1781—1866)&lt;br&gt;{{lang-nl|Emmanuel-Constant-Prime-Ghislain van der Linden d'Hooghvorst}}
|12.11.1830
|-
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|{{iw|Ժոզէֆ Նիկոլէ|nl|Joseph Nicolay}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1798—1842)&lt;br&gt;{{lang-fr|Joseph-Thiéry Nicolay}}
|rowspan=&quot;2&quot; | 25.9.1830
|10.10.1830
|-
|[[Պատկեր:Charles Rogier (02).jpg|100px]] 
|{{iw|Շարլ Ռոժէ|en|Charles Rogier}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Latour Rogier}}
|rowspan=&quot;4&quot; | 25.2.1831
|-
|[[Պատկեր:Félix de Merode.jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;{{iw|Ֆիլիբ-Ֆելիքս-Պալտազար-Պտտօ-Գիսլէն տէ Մերոտ|nl|Félix de Mérode}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1791—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Philippe Félix Balthazar Otho Ghislain de Merode}}
|rowspan=&quot;3&quot; | 26.9.1830
|-
|[[Պատկեր:Alexandre Gendebien.PNG|100px]] 
|{{iw|Ալեքսանտր-Ժոզէֆ-Սելեստէն Ժանտեպյէն|de|Alexandre Gendebien}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1789—1869)&lt;br&gt;{{lang-fr|Alexandre Joseph Célestin Gendebien}}
|-
|[[Պատկեր:Sylvain Van de Weyer.png|100px]] 
|{{iw|Ժան-Սիլվէն վան տէ Վեյէր|de|Sylvain van de Weyer}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1802—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean-Sylvain Van de Weyer}}
|-
|[[Պատկեր:Malenchini-Potter.jpg|100px]] 
|{{iw|Լուի-Ժոզէֆ-Անտուան տէ Պոտտէր|de|Louis de Potter}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1786—1859)&lt;br&gt;{{lang-fr|Louis Joseph Antoine de Potter}}
|28.9.1830
|13.11.1830
|}

== Պելճիքայի կառավարութեան ղեկավարներու ցանկ ==
Պելճիքայի յեղափոխութեան ընթացքին հռչակուեցաւ Պելճիքայի անկախացումը Հոլանտայի Միացեալ Թագաւորութենէն։ Անկախացումը ընդունուեցաւ Հոլանտայի թագաւոր Վիլհելմ Ա.-ի կողմէն, 19 Ապրիլ 1839-ին:

Պելճիքայի քաղաքական կուսակցութիւնը ձեւաւորուած է երկրին անկախացումէն քանի մը տասնամեակ ետք: Մինչեւ 17 Օգոստոս 1914-ին գերմանական զօրքերու յարձակումը տէ Պրոկուիլի կառավարութիւնը տեղափոխուած էր Անտուերպէն, իսկ 13 Հոկտեմբեր 1914-ին՝ [[ֆրանսա]]կան Հավր, Սենտ-Ատրեսս, Նորմանտիայի ծովափ, որտեղ իր գործունէութիւնը շարունակեց իբրեւ վտարուած կառավարութիւն: Յունուար 1916-ին կառավարութիւնը դարձաւ եռակուսակցական (Պելճիքայի առաջին դաշնային կառավարութիւնը): Պրիւքսէլի մէջ կառավարութեան գործունէութեան վերսկսումէն ետք, 21 Նոյեմբեր 1918-ին, երկրին կառավարիչի պաշտօնը վերանուանուեցաւ վարչապետ ([[Ֆրանսերէն|ֆր]].՝ ''Premier Ministre''), սակայն Սահմանադրութեան մէջ այս անուանումը ամրագրուեցաւ 1970-ին:

Յունիս 1940-ին, [[Գերմանիա|գերմանական]] զօրքերու առաջին յարձակաման ժամանակ, Եուբեր Պյերլոյի կառավարութիւնը (հոլ.՝ Regering-Pierlot III) տեղափոխուեցաւ Ֆրանսայի Պորտօ, իսկ Հոկտեմբերին՝ [[Լոնտոն]], ուր աշխատեցաւ իբրեւ վտարուած կառավարութիւն: Թագաւոր Լեոպոլդ Գ.-ը մնաց Պրիւքսէլի մէջ եւ 1940-էն մնաց տնային կալանքի տակ, իսկ 1944-ի աշնան ազատուեցաւ ՍՍ զօրքերուն կողմէ: Խորհրդային զօրքերուն կողմէն 1944-ին Պելճիքայի ազատագրումէն ետք թագաւորի թափուր աթոռը անցաւ թագաւորի եղբօր՝ արքայազն Շարլի խնամակալութեան: Հետպատերազմեան կառավարութիւնը սոցիալիստ Ախիլ Վան Ակկերի գլխաւորութեամբ, թագաւորին մեղադրեց նացիներու հետ համագործակցութեամբ եւ արգիլեց անոր՝ երկիր վերադարձը։ Մինչեւ 1950, թագաւորը ապրեցաւ [[Զուիցերիա]]: Անոր վերադարձին նպաստեց 1950-ի Պելճիքայի միապետական արքայ Լեոպելդ Գ.-ին Պելճիքա վերադառնալու արտօնութեան եւ լիազօրութիւններու վերականգնման մասին հանրաքուէն, որուն կողմ քուէարկեցին ընտրողներուն 57,68%-ը):

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!№
!colspan=&quot;2&quot;|Պելճիքայի կառավարութեան գլուխ
!Նշանակուած է 
!Պաշտօնաթող եղած է
!Կուսակցութնւն
!Ընտրութնւններ
!Կապինետ
|-
|colspan=&quot;8&quot;|Նախարարներու խորհուրդի ներկայացուցիչ ({{lang-fr|Présidents du Conseil des ministres}})
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|1
|[[Պատկեր:Albert Goblet.png|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt; {{iw|Ալպերտ-Ժոզէֆ Գոպլէ տ’Ալվելլա|de|Albert Goblet d’Alviella}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1790—1873)&lt;br&gt;{{lang-fr|Albert Joseph Goblet d'Alviella}}
|26.02.1831
|27.02.1831
|rowspan=&quot;2&quot; | անկախ
|{{iw|Պելճիքայի խորհրդարանական ընտրութիւններ, 1830|1830|en|Belgian general election, 1830}}
|կառավարութիւնը չէ ձեւավորուած
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|2
|[[Պատկեր:EtiennedeGerlache.jpg|100px]] 
|{{iw|Էտյեն-Կոնստանտին Գերլախ|de|Étienne Constantin de Gerlache}}&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;&gt;Традиционные французские имена транскрибированы [[Французско-русская практическая транскрипция|по правилам передачи]] французских имён.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1785—1871)&lt;br&gt;{{lang-nl|Étienne Constantin de Gerlache}}
|27.02.1831
|''15.03.1831''
|
|տէ Գերլախի կառավարութիւն
|-
|colspan=&quot;8&quot;|կապինետի ղեկավար ({{lang-fr|Chefs de cabinet}})
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|(2)&lt;ref&gt;Продолжение полномочий кабинета де Герлаха.&lt;/ref&gt;
|[[Պատկեր:EtiennedeGerlache.jpg|100px]] 
|Էտյէն-Կոնստանտին Գերլախ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1785—1871)&lt;br&gt;{{lang-nl|Étienne Constantin de Gerlache}}
|''15.03.1831''
|23.03.1831
|rowspan=&quot;10&quot; | անկախ
|
|Գերլախի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|3&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:JosephLebeau.gif|100px]] 
|Ժան-Լուի-Ժոզէֆ Լեբո&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1865)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean Louis Joseph Lebeau}}
|23.03.1831
||26.07.1831
|
|Լեպոյի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|4
|[[Պատկեր:Felix de Muelenaere (01).jpg|100px]] 
|կոմս 
Ֆելիկս-Ամանտուս տէ Մյուլենար&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1793—1862)&lt;br&gt;{{lang-fr|Félix Amandus de Mûelenaere}}
|26.07.1831
|17.09.1832
|1831
|Մյունլենարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|{{comment|и.о.|Исполняющий обязанности}}
|[[Պատկեր:Albert Goblet.png|100px]] 
|կոմս
Ալպեր-Ժոզէֆ Գոպլէ տ’Ալվելլա&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1790—1873)&lt;br&gt;{{lang-fr|Albert Joseph Goblet d'Alviella}}
|17.091832
|20.10.1832
|
|rowspan=&quot;2&quot; | Ռոժյէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|5&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Charles Rogier (02).jpg|100px]] 
|Շարլ-Լատուր Ռոժյէ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Latour Rogier}}
|20.10.1832
|04.8.1834
|1833
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|6&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Barthélemy de Theux (03).jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;Պարտելեմի-Թեոտոր տէ Տիօ տէ Մելանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Barthélemy-Théodore de Theux de Meylandt}}
|04.08.1834
|18.04.1840
|1835
|Մելանտայի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|3&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:JosephLebeau.gif|100px]] 
|Ժան-Լուի-Ժոզէֆ Լեպօ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1865)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean Louis Joseph Lebeau}}
|18.04.1840
|13.04.1841
|
|Լեպոյի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|7
|[[Պատկեր:Jean Baptiste Nothomb (02).jpg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;Ժան-Պատիստ Նոտոն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1805—1881)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean-Baptiste Nothomb}}
|13.04.1841
|30.07.1845
|1841
|Նոտոնի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|8
|[[Պատկեր:Sylvain Van de Weyer.png|100px]] 
|Ժան-Սիլվէն վան տէ Վեյէր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1802—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean-Sylvain Van de Weyer}}
|30.07.1845
|31.03.1846
|1845
|վան տէ Վեյէրի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|6&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Barthélemy de Theux (03).jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;Պարտելեմի-Թեոտոր տէ Տիօ տէ Մելանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Barthélemy-Théodore de Theux de Meylandt}}
|31.03.1846
|12.08.1847
|
|տէ Տիօ տէ Մելանտի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|5&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Charles Rogier (02).jpg|100px]] 
|Շարլ-Լատուր Ռոժյէ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Latour Rogier}}
|12.08.1847
|31.10.1852
|rowspan=&quot;2&quot; | Լիպերալներու կուսակցութիւն
|1847, 1848, 1850
|Ռոժյէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|9
|[[Պատկեր:Henri de Brouckère.jpg|100px]] 
|Անրի-Գիսլեն-Ժոզէֆ-Մարի-Եասենտ տէ Պրուկկեր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1801—1891)&lt;br&gt;{{lang-fr|Henri Ghislain Joseph Marie Hyacinthe de Brouckère}}
|31.10.1852
|30.03.1855
|1852&lt;br&gt;1854
|Պրուկկերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|10
|[[Պատկեր:Pierre De Decker.jpg|100px]] 
|Փիեր-Ժակ-Ֆրանսուա տէ Տեկկեր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1812—1891)&lt;br&gt;{{lang-fr|Pierre Jacques François de Decker}}
|30.03.1855
|09.11.1857
|անկախ
|1855&lt;br&gt;1856
|տէ Տեկկերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|5&lt;br&gt;(III)
|[[Պատկեր:Charles Rogier (02).jpg|100px]] 
|Շարլ-Լատուր Ռոժյէ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Latour Rogier}}
|09.11.1857
|03.01|1868
|rowspan=&quot;2&quot; | Լիպերալներու կուսակցութիւն
|1857&lt;br&gt;1859&lt;br&gt;1861&lt;br&gt;1863&lt;br&gt;1864&lt;br&gt;1866&lt;br&gt;1867
|Ռոժյէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|11&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:FrèreOrban.jpg|100px]] 
|Եուպեր-Ժոզէֆ-Վալտեր Ֆրեր-Օրպան&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1812—1896)&lt;br&gt;{{lang-fr|Hubert Joseph Walthère Frère-Orban}}
|03.01.1868
|02.07.1870
|1868
|Ֆրեր-Օրպանի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background:#FFA812|12
|[[Պատկեր:Jules d'Anethan.jpg|100px]] 
|բարոն&lt;br&gt;Ժուլիւս-Ժոզէֆ տ’Անետան&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1803—1888)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Joseph d’Anethan}}
|02.07.1870
|07.12.1871
|rowspan=&quot;3&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու դաշնութիւն
|1870
|դ’Անետանի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|6&lt;br&gt;(III)
|[[Պատկեր:Barthélemy de Theux (03).jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;Պարտելեմի-Թեոտոր տէ Տիօ տէ Մելանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Barthélemy-Théodore de Theux de Meylandt}}
|07.12.1871
|21.08.1874&lt;ref name=&quot;bel-1&quot;&gt;Скончался на посту главы кабинета.&lt;/ref&gt;
|1872&lt;br&gt;1874
|rowspan=&quot;2&quot; | տէ Տիօ տէ Մելանտ
|-
|style=&quot;background: #FFA812|13&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Jules Malou ars-moriendi.jpg|100px]] 
|Ժուլիւս-Էտուար-Կսավյէր Մալու&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1810—1886)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Edouard Xavier Malou}}
||21.08.1874
|18.06.1878
|1876
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|11&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:FrèreOrban.jpg|100px]] 
|Եուպր-Ժոզէֆ-Վալտեր Ֆրեր-Օրպան&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1812—1896)&lt;br&gt;{{lang-fr|Hubert Joseph Walthère Frère-Orban}}
|18.06.1878
|16.06.1884
|Լիպերալներու կուսակցութիւն
|1878&lt;br&gt;1880&lt;br&gt;1882
|Ֆրեր-Օրպանի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|13&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Jules Malou ars-moriendi.jpg|100px]] 
|Ժուլիւս-Էտուար-Կսավյէր Մալու&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1810—1886)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Edouard Xavier Malou}}
|16.06.1884
|26.10.1884
|rowspan=&quot;7&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու դաշնութիւն
|1884
|Մալուի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|14
|[[Պատկեր:Beernaert.gif|100px]] 
|Օգիուստ-Մարի-Ֆրանսուա Պերնար&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1829—1912)&lt;br&gt;{{lang-fr|Auguste Marie François Beernaert}}
|26.10.1884
|26.03.1894
|1886&lt;br&gt;1888&lt;br&gt;1890&lt;br&gt;1892
|Պերնարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|15
|[[Պատկեր:Jules de burlet.jpg|100px]] 
|Ժուլիւս-Ֆիլիբ-Մարի տէ Պիուրլէ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1844—1897)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Philippe Marie de Burlet}}
|26.03.1894
|25.02.1896
|1894
|տէ Պիուրլէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|16&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Paul de Smet de Naeyer.jpg|100px]] 
|Փոլ-Ժոզէֆ տէ Սմետ տէ Նայէր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1843—1913)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Joseph de Smet de Naeyer}}
|25.02.1896
|24.01.1899
|1896&lt;br&gt;1898
|տէ Սմետ տէ Նայէրի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|17
|[[Պատկեր:Jules van den Peereboom.jpg|100px]] 
|Ժուլիւս-Անրի-Փիէր-Ֆրանսուա Վանտենբերեպոմ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1843—1917)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Henri Pierre François Vandenpeereboom}}
|24.01.1899
|05.08.1899
|
|Վանտենբերեպոմի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|16&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Paul de Smet de Naeyer.jpg|100px]] 
|կոմս&lt;ref&gt;Սկսած 26.05.1900.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Փոլ-Ժոզէֆ տէ Սմետ տէ Նայէր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1843—1913)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Joseph de Smet de Naeyer}}
|05.08.1899
|02.05.1907
|1900&lt;br&gt;1902&lt;br&gt;1904&lt;br&gt;1906
|տէ Սմետ տէ Նայէրի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|18
|[[Պատկեր:Jules de Trooz.jpg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;Ժուլիւս-Հանրի Կիսլէն-Մարի տէ Թրոզ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1857—1907)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Henri Ghislain Marie de Trooz}}
|02.05.1907
|31.12.1907&lt;ref name=&quot;bel-1&quot;/&gt;
|
|տէ Թրոզի կառավարութիւն
|-
|colspan=&quot;8&quot;|Սկսած 31.12.1907 մինչեւ 09.01.1908
|-
|style=&quot;background: #FFA812|19
|[[Պատկեր:Frans Schollaert.jpg|100px]] 
|Ֆրանսուա-Վիքթոր-Մարի-Գիսլէն Սխոլլարտ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1851—1917)&lt;br&gt;{{lang-nl|François Victor Marie Ghislain Schollaert}}
|09.01.1908
|17.06.1911
|rowspan=&quot;2&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու դաշնութիւն
|1908&lt;br&gt;1910
|Սխոլլարտի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FFA812|20&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; | [[Պատկեր:M 37 4 Charles de Brocqueville.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; | կոմս&lt;br&gt;Շարլ-Մարի-Փիէր-Ալպեր տէ Պրոկվիլ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1860—1940)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Marie Pierre Albert de Broqueville}}
|17.06.1911
|18.01.1916
|1912&lt;br&gt;1914
|rowspan=&quot;2&quot; | տէ Պրոկվիլի կառավարութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պոլկիայի վտարուած կառավարութիւն սկսած 13.10.1914&lt;/small&gt;
|-
|18.01.1916
|01.06.1918
|rowspan=&quot;2&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու ֆետերացիա&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեյան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; | 
|-
|style=&quot;background: #FFA812|21
|[[Պատկեր:Brussels, Palais de la Nation, Gérard Cooreman.jpg|100px]] 
|Ժերար-Ֆրանսուա-Մարի Քորեման&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1852—1926)&lt;br&gt;{{lang-fr|Gérard François Marie Cooreman}}
|01.06.1918
|21.11.1918
|Քորեմանի կառավարութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի վտարուած կառավարութիւնը&lt;/small&gt;
|-
|colspan=&quot;8&quot;|վարչապետ ({{lang-fr|Premier ministre}})
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FFA812|22&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:DELACROIX LÉON.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Լեոն-Ֆրետերիկ-Գիուստավ Տելաքրու&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1867—1929)&lt;br&gt;{{lang-fr|Léon Frédéric Gustave Delacroix}}
|21.11.1918
|02.12.1919
|rowspan=&quot;2&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու ֆետերացիա&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|Տելաքրուի կառավարութիւն
|-
|02.12.1919
|20.11.1920
|1919
|Տելաքրուի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|23
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Henri Carton de Wiart.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |կոմս&lt;br&gt;Անրի-Վիքթոր-Մարի-Ժիսլէն Քարթոն տէ Վիեր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1869—1951)&lt;br&gt;{{lang-fr|Henry Victor Marie Ghislain Carton De Wiart}}
|rowspan=&quot;2&quot; |20.11.1920
|rowspan=&quot;2&quot; |16.12.1921
|rowspan=&quot;2&quot; |Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու ֆետերացիա&lt;br&gt;→ Կաթողիկէ միութիւն&lt;ref&gt;''Федерация католических кругов и консервативных ассоциаций'' была преобразована в ''Католический союз'' в 1921 году.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;в коалиции с Либеральной партией и Бельгийской рабочей партией&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|rowspan=&quot;2&quot; |Քարթոն տէ Վիարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|24&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Georges Theunis 1921.jpg|100px]] 
|Ժորժ-Էմիլ-Լեոնար Թիենիս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1873—1966)&lt;br&gt;{{lang-fr|Georges Emile Léonard Theunis}}
|16.12.1921
|13.05.1925
|Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսկացութեան հետ կոալիցիայի մէջ&lt;/small&gt;
|1921
|Թիենիսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|25
|[[Պատկեր:Brussels, Palais de la Nation, Aloys Van de Vyvere.jpg|100px]] 
|Ալուաս-Ժան-Մարիա-Ժոզէֆ վան տէ Վիվեր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1871—1961)&lt;br&gt;{{lang-fr|Aloys Jean Maria Joseph van de Vyvere}}
|13.05.1925
|17.06.1925
|Կաթողիկէ միութիւն
|1925
|վան տէ Վիվերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|26
|[[Պատկեր:Prosper poullet.jpg|100px]] 
|[[վիկոնտ]]&lt;br&gt;Բրոսբեր-Անտուան-Մարի-Ժոզէֆ Փուլլէ]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1868—1937)&lt;br&gt;{{lang-fr|Prosper Antoine Marie Joseph Poullet}}
|17.6.1925
|20.5.1926
|Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսկացութեան հետ դաշիք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Փուլլէի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FFBF00|26&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Henri Jaspar 1921.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Անրի Ժասպար&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1870—1939)&lt;br&gt;{{lang-fr|Henri Jaspar}}
|20.5.1926
|22.11.1927
|Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Ժասպարի կառավարութիւն
|-
|22.11.1927
|6.6.1931
|rowspan=&quot;4&quot; |Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսկացութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1929
|Ժասպարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|27
|[[Պատկեր:JulesRenkin1931.jpg|100px]] 
|Ժուլիւսլ-Լորան-Ժան-Լուի Ռանքէն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1862—1934)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Laurent Jean Louis Renkin}}
|6.6.1931
|22.10.1932
|
|Ռանքէնի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|20&lt;br&gt;(III)
|[[Պատկեր:M 37 4 Charles de Brocqueville.jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;Շարլ-Մարի-Փիէր-Ալպեր տէ Փրոքվիլ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1860—1940)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Marie Pierre Albert de Broqueville}}
|22.10.1932
|20.11.1934
|1932
|տէ Փրոքվիլի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|24&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Georges Theunis 1921.jpg|100px]] 
|Ժորժ-Էմիլ-Լեոնար Թիունիս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1873—1966)&lt;br&gt;{{lang-fr|Georges Emile Léonard Theunis}}
|20.11.1934
|25.3.1935
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Թիունիսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|28&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Paul van Zeeland, 1937.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Փոլ-Գիլիոմ վան Զելանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1893—1973)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Guillaume van Zeeland}}
|25.3.1935
|13.6.1936
|Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Զելանդի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFD700|
|13.6.1936
|24.11.1937
|Կաթողիկէդաշինք&lt;ref&gt;''Католический союз'' был преобразован в ''Католический блок'' в 1936 году.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1936
|վան Զելանդի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|29
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|Պոլ-Էմիլ Ժանսոն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1872—1944)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul-Émile Janson}}
|24.11.1937
|15.5.1938
|Լիպերալներու կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Կաթողիկէ դաշինքի եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Ժանսոնի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #E32636|30&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Bundesarchiv Bild 183-39998-0427, Paul-Henri Spaak.jpg|100px]] 
|Պոլ-Անրի-Շարլ Սպակ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1899—1972)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Henri Charles Spaak}}
|15.5.1938
|22.2.1939
|Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Կաթողիկէ դաշինքի ու լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Սպակի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;background: #FFD700|31&lt;br&gt;(I—VI)
|rowspan=&quot;6&quot; |[[Պատկեր:Hubert Pierlot 1943.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;6&quot; |Յուբեր-Մարի-Էժեն Պյերլո&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1883—1963)&lt;br&gt;{{lang-fr|Hubert Marie Eugène Pierlot}}
|22.2.1939
|16.4.1939
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան եւ Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1939
|Պյերլոյի կառավարութիւն
|-
|16.4.1939
|3.9.1939
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան եւ Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;7&quot; |
|Պյերլոյի կառավարութիւն
|-
|3.9.1939
|28.5.1940
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;В 1940 году Бельгийская рабочая партияй формально была распущена, её представители продолжали работу в правительстве в изгнании, на территории страны действовала созданная на её основе подпольная социалистическая организация.&lt;/ref&gt;  եւ Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք
|Պյերլոյի կառավարութի&lt;small&gt;ւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;
|-
|28.5.1940
|27.9.1944
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ սոցիալիստներու հետ դաշինք&lt;ref&gt;В 1940 году Бельгийская рабочая партия формально была распущена, её представители продолжали работу в правительстве в изгнании, на территории страны действовала созданная на её основе подпольная социалистическая организация.&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|Պյերլոյի կառավարութիւն
|-
|27.9.1944
|12.12.1944
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան, Պելճիքայի կոմունիստական կուսակցութեան եւ սոլիալիստներու հետ դաշինք&lt;ref&gt;Представители распущенной формально в 1940 году Бельгийской рабочей парти работали в правительстве, основой для этого являлась созданная ранее в подполье на основе партии социалистическая организация.&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|Պյորլոյի կառավարութիւն
|-
|12.12.1944
|12.2.1945
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան, Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;ref&gt;''Бельгийская социалистическая партия'' была создана в 1945 году на основе действовавшей в стране социалистической организации, члены которой ранее входили в Бельгийскую рабочую партию.&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|Պյերլոյի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FE6F5E|32&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Achiel Van Acker1.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Ախիլ-Օնորե վան Ակկեր&lt;ref name=&quot;ak-1&quot;&gt;Второе традиционное французское имя {{lang-fr|Honoré}} транскрибировано по правилам передачи французских имён.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1898—1975)&lt;br&gt;{{lang-nl|Achiel Honoré Van Acker}}
|12.2.1945
|2.8.1945
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Կաթողիկէ դաշինքի եւ Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Վան Ակկերի կառավարութիւն
|-
|2.8.1945
|13.3.1946
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի դեմոկրատական միութեան, Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի կոմունիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|վան Ակկերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FE6F5E|30&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Bundesarchiv Bild 183-39998-0427, Paul-Henri Spaak.jpg|100px]] 
|Փոլ-Անրի-Շարլ Սպակ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1899—1972)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Henri Charles Spaak}}
|13.3.1946
|31.3.1946
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսկացութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1946
|Սպակի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FE6F5E|32&lt;br&gt;(III)
|[[Պատկեր:Achiel Van Acker1.jpg|100px]] 
|Ախիլ-Օնորէ վան Ակկեր&lt;ref name=&quot;ak-1&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1898—1975)&lt;br&gt;{{lang-nl|Achiel Honoré Van Acker}}
|31.3.1946
|3.8.1946
|rowspan=&quot;2&quot; |Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;4&quot; |
|վան Ակկերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FE6F5E|33
|[[Պատկեր:CamilleHuysmans1966cropped.jpg|100px]] 
|Ժան-Ժոզէֆ-Քամիլ-Եուսման&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1871—1968)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean Joseph Camille Huysmans}}&lt;br&gt;&lt;br&gt;{{lang-nl|Camiel Hansen}}
|3.8.1946
|20.3.1947
|Եուսմանի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FE6F5E|30&lt;br&gt;(III—IV)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Bundesarchiv Bild 183-39998-0427, Paul-Henri Spaak.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Փոլ-Հանրի-Շարլ Սպակ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1899—1972)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Henri Charles Spaak}}
|20.3.1947
|27.11.1948
|rowspan=&quot;2&quot; |Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Սպակի կառավարութիւն
|-
|27.11.1948
|11.8.1949
|Սպակի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|34&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Gaston Eyskens (1969).jpg|100px]] 
|Կաստոն-Ֆրանսուա-Մարի Էյսքենս&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1905—1988)&lt;br&gt;{{lang-nl|Gaston François Marie Eyskens}}
|11.8.1949
|8.6.1950
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt; Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1949
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|35
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|Ժան-Փիէր-Արման-Կիսլէն-Մարի Տիուեսար&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1900—1977)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean Pierre Armand Ghislain Marie Duvieusart}}
|8.6.1950
|16.8.1950
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն
|1950
|Տիուեսարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|36
|[[Պատկեր:Brussels, Palais de la Nation, Joseph Pholien.jpg|100px]] 
|Ժոզէֆ-Կլովյէ-Լուի-Մարի-Էմմանուէ Ֆոլյէն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1884—1968)&lt;br&gt;{{lang-fr|Joseph Clovis Louis Marie Emmanuel Pholien}}
|16.8.1950
|15.1.1952
|rowspan=&quot;2&quot; |
|
|Ֆոլյէնի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|37
|[[Պատկեր:Brussels, Palais de la Nation, Jean Van Houtte.jpg|100px]] 
|Ժան-Մարի-Ժոզեֆ վան Խաուտտէ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1907—1991)&lt;br&gt;{{lang-nl|Jean Marie Joseph Van Houtte}}
|15.1.1952
|23.4.1954
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք
|վան Խուատտէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FE6F5E|32&lt;br&gt;(IV)
|[[Պատկեր:Achiel Van Acker1.jpg|100px]] 
|Ախիլ-Օնորէ վան Ակկեր&lt;ref name=&quot;ak-1&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1898—1975)&lt;br&gt;{{lang-nl|Achiel Honoré Van Acker}}
|23.4.1954
|26.6.1956
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1954
|վան Ակկերի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background: #ED9121|34&lt;br&gt;(II—IV)
|rowspan=&quot;3&quot; |[[Պատկեր:Gaston Eyskens (1969).jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;3&quot; |Կասթոն-Ֆրանսուա-Մրի Էյսքենս&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1905—1988)&lt;br&gt;{{lang-nl|Gaston François Marie Eyskens}}
|26.6.1956
|6.11.1958
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն
|1956
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
||6.11.1958
|3|9.1960
|rowspan=&quot;2&quot; |Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|3.9.1960
|25.4.1961
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|38
|[[Պատկեր:Théo Lefèvre 1964b.jpg|100px]] 
|Թէոտոր-Ժոզէֆ-Ալպերի-Մարի Լոֆեվր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1914—1973)&lt;br&gt;{{lang-fr|Théodore Joseph Albéric Marie Lefèvre}}
|25.4.1961
|28.7.1965
|rowspan=&quot;2&quot; |Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1961
|Լեֆեվրի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|39
|[[Պատկեր:Pierre Harmel 1965.jpg|100px]] 
|Փիէր-Շարլ-Ժոզէ-Մարի Արմել&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1911—2009)&lt;br&gt;{{lang-fr|Pierre Charles José Marie Harmel}}
|28.7.1965
|19.3.1966
|1965
|Արմելի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|40&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Paul Vanden Boeynants.jpg|100px]] 
|Փոլ-Էմիլ-Ֆրանսուա-Հանրի վան տէ Պոենանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1919—2001)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Emile François Henri Vanden Boeynants}}
|19.3.1966
|17.7.1968
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Ազատության եւ առաջընթացի կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|Վան տէ Պոենանտի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|34&lt;br&gt;(V—VI)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Gaston Eyskens (1969).jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Կասթոն-Ֆրանսուա-Մարի Էյսքենս&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1905—1988)&lt;br&gt;{{lang-nl|Gaston François Marie Eyskens}}
|1.7.1968
|20.1.1972
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1968
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|
|20.1.1972
|26.1.1973
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;ref&gt;''Христианская народная партия — Социально-христианская партия'' в 1968 году раскололась по языковому признаку, в 1972 году оформились самостоятельные валлонская и фламандская партии — ''Христианская народная партия'' и ''Христианско-социальная партия''&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1971
|Էյսկենսի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FE6F5E|41&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Էտմոն-Ժուլիւս-Իսիտոր ԼԼեպիուրթոն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1915—1997)&lt;br&gt;{{lang-fr|Edmond Jules Isidore Leburton}}
|26.1.1973
|23.10.1973
|Պելճիքայի  սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութեան, Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան եւ Ազատութեան ու առաջընթացի կուսակցութեան հետ դաշինք 
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Լեպիուրթոնի կառավարութիւն
|-
|23.10.1973
|25.4.1974
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութեան եւ Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան հետ դաշինք
|Լեպիուրթոնի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FF4F00|42&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Bundesarchiv B 145 Bild-F050938-0028, Bonn, Tagung CDU-Bundesausschuss, Tindemans.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Լեոնարտ Քլեմենս Թինտեմանս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1922—2014)&lt;br&gt;{{lang-nl|Leonard Clemence Tindemans}}
|25.4.1974
|3.6.1977
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան եւ Ազատութեան ու առաջընթաց կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1974
|Թինտեմանսի կառավարութիւն
|-
|3.6.1977
|20.10.1978
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան, Պելճիքայի Սոցիալիստական կուսկացության&lt;ref name=&quot;be-78&quot;&gt;В 1978 году Бельгийская социалистическая партия разделилась на фламандскую партию, первоначально сохранившую это название, и франкоязычную ''Социалистическую партию''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;be-78&quot;/&gt;, Պելճիքայի ազգային միութեան եւ Ֆրանկոֆոններու դեմոկրատական ճակատի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1977
|Թինտեմանսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #CD5700|40&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Paul Vanden Boeynants.jpg|100px]] 
|Փոլ-Էմիլ-Ֆրանսուա-Անրի վան տէն Պոենանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1919—2001)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Emile François Henri Vanden Boeynants}}
|20.10.1978
|3.4.1979
|Քրիստոնէա-սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութեան, Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան, Ագային միութեան եւ Ֆրանկոֆոններու դեմոկրատական ճակատի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|վան տէն Պեոնանտի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;background: #FF4F00|43&lt;br&gt;(I—IV)
|rowspan=&quot;4&quot; |[[Պատկեր:Wilfried Martens.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;4&quot; |Վիլֆրիդ Ախիլ Էմմա Մարտենս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1936—2013)&lt;br&gt;{{lang-nl|Wilfried Achiel Emma Martens}}
|3.4.1979
|23.1.1980
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնէա-սոցիալիստական կուսակցութեան, Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան, Ազգային միութեան եւ Ֆրանկոֆոններու դեմոկրատական ճակատի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1978
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|23.1.1980
|18.5.1980
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական կուսակցութեան եւ Սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;4&quot; |
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|18.5.1980
|22.10.1980
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական կուսակցութեան եւ Սոցիալիստական կուսակցութեան, Ազգային Միութեան եւ Լիպերալներու Ռեֆորմիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|22.10.1980
|31.3.1981
|rowspan=&quot;2&quot; | Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական կուսակցութեան եւ Աոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Մարտենսի կապինետ
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|44
|[[Պատկեր:Markeyskens675.jpg|100px]] 
|Մարք-Մարիա-Ֆրանս Էյսքենս&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1933—)&lt;br&gt;{{lang-nl|Marc Maria Frans Eyskens}}
|31.3.1981
|17.12.1981
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;5&quot; style=&quot;background: #FF4F00|43&lt;br&gt;(V—IX)
|rowspan=&quot;5&quot; |[[Պատկեր:Wilfried Martens.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;5&quot; |Վիլֆրիս Ախիլ Էմմա Մարտենս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1936—2013)&lt;br&gt;{{lang-nl|Wilfried Achiel Emma Martens}}
|17.12.1981
|28.11.1985
|rowspan=&quot;3&quot; |Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական կուսակցութեան, Ազատութեան ու Առաջընթացի կուսակցութեան եւ Լիպերալներու Ռեֆորմիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1981
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|28.11.1985
|21.10.1987
|1985
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|21.10.1987
|9.5.1988
|1987
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|9.5.1988
|29.9.1991
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական Կուսակցութեան, Ագային միութեան, Ֆրանկոֆոններու Դեմակրատական Ճակատի եւ Սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|29.9.1991
|7.3.1992
|rowspan=&quot;3&quot; |Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt; Սոցիալիստական կուսակցութեան եւ Քրիստոնէա-սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1991
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FF4F00|45&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Deheane cropped..jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Ժան-Լիուք-Ժոզէֆ-Մարի Տէանէ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1940—2014)&lt;br&gt;{{lang-nl|Jean-Luc Joseph Marie Dehaene}}
|7.3.1992
|21.5.1995
|
|Տէանէի կառավարութիւն
|-
|21.5.1995
|12.7.1999
|1995
|Տէանէի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background: #30D5C8|46&lt;br&gt;(I—III)
|rowspan=&quot;3&quot; |[[Պատկեր:Guy verhofstadt profiel.png|100px]] 
|rowspan=&quot;3&quot; |Կի-Մորիս-Մարի-Լուի Վերխոֆստադտ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1953—)&lt;br&gt;{{lang-nl|Guy Maurice Marie Louise Верхофстадт}}
|12.7.1999
|12.7.2003
|Ֆլամանտացի լիպերալներ եւ դեմոկրատներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու ռեֆորմիստական կուսակցութեան&lt;ref&gt;''Реформаторское движение'' было создано 24.03.2002 года путём объединения ''Либеральной реформаторской партии'',Движения граждан за перемены, Демократического фронта франкофоновժ и Партии за свободу и прогресс.&lt;/ref&gt;), Սոցիալիստական կուսակցութեան&lt;ref&gt;В 2001 году фламандская ''Социалистическая партия'' была переименована в ''Социалистическую партию — Иные''.&lt;/ref&gt; եւ Էկոլոյի&lt;ref&gt;({{lang-fr|Ecolo — '''É'''cologistes '''C'''onfédérés pour l''''O'''rganisation de '''L'''uttes '''O'''riginales}}, ''Экологическая конфедерация для организации настоящей борьбы'').&lt;/ref&gt; հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1999
|Վերխոֆստադտի կառավարութիւն
|-
|12.7.2003
|21.12.2007
|Ֆլամանտացի լիպերալներ եւ դեմոկրատներ&lt;br&gt;→Ֆլամանտացի լիպերալներ եւ դեմոկրատներ&lt;ref&gt;''Фламандские либералы и демократы'' были переименованы в ''Открытых фламандских либералов и демократов'' в 2007 году.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Ռեֆորմիստական շարժման, Սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|2003
|Վերխոֆստադտի կառավարութիւն
|-
|21.12.2007
|20.3.2008
||Ֆլամանտացի լիպերալներ եւ դեմոկրատներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Ռեֆորմիստական շարժման, Սոցիալիստական կուսակցութեան, Քրիստոնեայ դեմոկրատներու եւ ֆլամանտացիներու&lt;ref&gt;''Христианская народная партия'' была переименована в ''Христианские демократы и фламандцы'' в 1999 году.&lt;/ref&gt; ու Հումանիստական դեմոկրատական կենտրոնի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|2007
|Վերխոֆստադտի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|47&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Yves Leterme.jpg|100px]] 
|Իվ-Կամիլ-Տեզիրէ Լետթերմ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1960—)&lt;br&gt;{{lang-fr|Yves Camille Désiré Leterme}}
|20.3.2008
|30.12.2008
|rowspan=&quot;3&quot; |Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Հումանիստական դեմոկրատական կենտրոնի, Սոցիալիստական կուսակցութեան, Բաց ֆլամանտացի լիպերալներ ու դեմոկրատներու եւ Ռեֆորմիստական շարժման հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Լեթերմանի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|48
|[[Պատկեր:Herman Van Rompuy 675.jpg|100px]] 
|Խերման Ախիլ վան Ռոմպյոյ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1947—)&lt;br&gt;{{lang-nl|Herman Achille Van Rompuy}}
|30.12.2008
|25.11.2009
|Ռոմպյոյի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|47&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Yves Leterme.jpg|100px]] 
|Իվ-Կամիլ-Դեզիրե Լետերմ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1960—)&lt;br&gt;{{lang-fr|Yves Camille Désiré Leterme}}
|25.11.2009
|6.12.2011
|2010
|Լետերմի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #DA70D6|49
|[[Պատկեր:Elio Di Rupo PES-Kongress 2014.jpg|100px]] 
|Էլիո դի Ռուպո&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1951—)&lt;br&gt;{{lang-fr|Elio Di Rupo}}
|6.12.2011
|11.10.2014
|Սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանացիներու, Հումանիստական դեմոկրատական կեդրոնի, Բաց ֆլամանտացիներ ու դեմոկրատներու եւ Ռեֆորմիստական շարժման հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|տի Ռուպէյի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ABCDEF|50
|[[Պատկեր:Charles Michel (2018-01-31) (cropped).jpg|100px]] 
|Շարլ-Իվ-Ժան-Գիսլէն Միշէլ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1975—)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Yves Jean Ghislaine Michel}}
|11.10.2014
|գործող վարչապետ
|Ռեֆորմիստական շարժում&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Բաց ֆլամանտացիներ ու դեմոկրատներու, Քրիստոնեայ դեմոկրատներ ու ֆլամանտացիներու եւ Նոր ֆլամանտական ալյանսի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|2014
|Միշէլի կառավարութիւն
|}

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.worldstatesmen.org/Belgium.html Список руководителей Бельгии]</text>
      <sha1>5q6vay5e3ssmlj3yojjtp98bugzibrd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>250401</id>
      <parentid>250390</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>250401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54935" sha1="4zi4ejtwu407g20yhj6vt4a73sxrpre" xml:space="preserve">[[Պատկեր:Charles Michel UNDP 2010.jpg|մինի|Շարլ Միշէլ]]
[[Պատկեր:Government Ensign of Belgium.svg|մինի|Պելճիքայի իշխանութեան դրօշը]]

'''Պելճիքայի վարչապետ''' ([[Ֆրանսերէն|ֆր]].՝ ''Premier ministre de Belgique'', [[հոլանտերէն|հոլ]].՝ ''Eerste minister van België'', [[Գերմաներէն|գերմ]].՝ ''Premierminister von Belgien''), Պելճիքայի ղեկավարը։ Կը հանդիսանայ Պելճիքայի դաշնային իշխանութեան բարձրագոյն պաշտօնը, որուն կից կառավարական կազմին մաս կը կազմեն նաեւ 14 աւագ նախարարներ: Դաշնային պետութեան քարտուղարները (կրտսեր նախարարներ) կը հանդիսանան իշխանութեան անդամներ, սակայն չեն մտներ Խորհուրդին կազմին մէջ: Ըստ Սահմանադրութեան, Պելճիքայի  թագաւորը կը գլխաւորէ Խորհուրդը, սակայն 1957-էն սկսեալ ան փաստացի չի ղեկավարեր երկիրը:

== Պաշտօնը զբաղեցնելու կարգը ==
Դաշնային ընտրութիւններուն յաջորդ օրը գործող վարչապետը թագաւորին կը ներկայացնէ իր հրաժարականը: Ապա, թագաւորը վարչապետին կ'առաջարկէ շարունակել գլխաւորել ժամանակաւոր իշխանութիւնը մինչեւ նոր իշխանութեան ձեւաւորումը: Թագաւորը խորհրդատուութիւն կը կազմակերպէ նոր իշխանութեան ձեւաւորման տարբերակները քննարկելու նպատակով: Խորհրդատուութենէն ետք ան կը նշանակէ տեղեկատու, որ պատասխանատուութիւն կը ստանձնէ տարբեր քաղաքական կուսակցութիւններու նոր իշխանութեան ուղղուած պահանջները հաւաքագրելու համար:

Վարչապետը կ'ընտրուի թագաւորին կողմէ: Քանի որ միապետը չի կրնար որեւէ լիազօրութիւն ստանձնել առանց նախարարներու համաձայնութեան, նոր վարչապետի ընտրութեան մասին օրէնքը կը ստորագրուի պաշտօնաթող վարչապետին կողմէն: Այսպիսով, նոր վարչապետը կը ստորագրէ նախկին վարչապետին պաշտօնաթողութեան մասին որոշումը:

== Ժամանակաւոր կառավարութիւն ==
Ժամանակաւոր կառավարութիւն մը ստեղծուեցաւ Պելճիքական Յեղափոխութեան (9 Սեպտեմբեր 1830) ժամանակ, իբրեւ վարչական յանձնաժողով, որ ստանձնած էր իշխանութիւնը Պրիւքսէլի մէջ: 26 Սեպտեմբեր 1830-ին նոյն վարչական յանձնաժողովը իր վրայ վերցուց ժամանակաւոր կառավարութեան պարտականութիւնները, իսկ 29 Սեպտեմբեր 1830-ին՝ թագաւորին իշխանութիւնն ու լիազօրութիւնները:

4 Հոկտեմբեր 1830-ին ժամանակաւոր կառավարութիւնը հռչակեց [[Պելճիքա]]յի անկախութիւնը: Մինչեւ 10 Նոյեմբեր 1830-ի աշխատանքներու սկիզբը Պելճիքայի Ազգային Քոնկրէսի իշխանութեան լիազօրութիւններ ստանձնելը, Ժամանակաւոր կառավարութիւնը շարունանկեց իր գործունէութիւնը մինչեւ 25 Փետրուար 1831-ը, երբ Պելճիքայի թագաւորին խնամակալ ընտրուեցաւ Քոնկրէսի ներկայացուցիչ Պարոն Էրազմ-Լուի Սիւրլ տէ Շոկյէն: Ժամանակաւոր կառավարութիւնը ղեկավար չունէր, իսկ փաստաթուղթերը ստորագրեց Շարլ-Լատուր Ռոժէ:

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Ժամանակաւոր կառավարութեան անդամներ
!Նշանակուած է 
!Պաշտօնաթող եղած է
|-
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;{{iw|Ժոլլի Անտրէ|en|André Jolly}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1799—1883)&lt;br&gt;{{lang-fr|André Edourd Jolly}}
|rowspan=&quot;4&quot; | 24.9.1830
|rowspan=&quot;3&quot; | 25.2.1831
|-
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;{{iw|Ֆեյիէն-Շարլ-Մարի-Ժոզէֆ տէ Քեպպէն տէ Ֆալաէն|nl|Feuillien de Coppin de Falaën}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1887)&lt;br&gt;{{lang-fr|Feuillien-Charles-Marie-Joseph de Coppin de Falaën}}
|-
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|{{iw Ժոզէֆ վան տէր Լիտէն|nl|Joseph Van der Linden}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1798—1877)&lt;br&gt;{{lang-nl|Joseph Van der Linden}}
|-
|[[Պատկեր:Emmanuel Van der Linden d'Hooghvorst.jpg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;{{iw|Էմմանէյլ-Կոնստանտ-Պրիմէ-Գիսլայն վան տէր Լինդէն|nl|Joseph Van der Linden}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1781—1866)&lt;br&gt;{{lang-nl|Emmanuel-Constant-Prime-Ghislain van der Linden d'Hooghvorst}}
|12.11.1830
|-
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|{{iw|Ժոզէֆ Նիկոլէ|nl|Joseph Nicolay}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1798—1842)&lt;br&gt;{{lang-fr|Joseph-Thiéry Nicolay}}
|rowspan=&quot;2&quot; | 25.9.1830
|10.10.1830
|-
|[[Պատկեր:Charles Rogier (02).jpg|100px]] 
|{{iw|Շարլ Ռոժէ|en|Charles Rogier}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Latour Rogier}}
|rowspan=&quot;4&quot; | 25.2.1831
|-
|[[Պատկեր:Félix de Merode.jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;{{iw|Ֆիլիբ-Ֆելիքս-Պալտազար-Պտտօ-Գիսլէն տէ Մերոտ|nl|Félix de Mérode}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1791—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Philippe Félix Balthazar Otho Ghislain de Merode}}
|rowspan=&quot;3&quot; | 26.9.1830
|-
|[[Պատկեր:Alexandre Gendebien.PNG|100px]] 
|{{iw|Ալեքսանտր-Ժոզէֆ-Սելեստէն Ժանտեպյէն|de|Alexandre Gendebien}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1789—1869)&lt;br&gt;{{lang-fr|Alexandre Joseph Célestin Gendebien}}
|-
|[[Պատկեր:Sylvain Van de Weyer.png|100px]] 
|{{iw|Ժան-Սիլվէն վան տէ Վեյէր|de|Sylvain van de Weyer}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1802—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean-Sylvain Van de Weyer}}
|-
|[[Պատկեր:Malenchini-Potter.jpg|100px]] 
|{{iw|Լուի-Ժոզէֆ-Անտուան տէ Պոտտէր|de|Louis de Potter}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1786—1859)&lt;br&gt;{{lang-fr|Louis Joseph Antoine de Potter}}
|28.9.1830
|13.11.1830
|}

== Պելճիքայի կառավարութեան ղեկավարներու ցանկ ==
Պելճիքայի յեղափոխութեան ընթացքին հռչակուեցաւ Պելճիքայի անկախացումը Հոլանտայի Միացեալ Թագաւորութենէն։ Անկախացումը ընդունուեցաւ Հոլանտայի թագաւոր Վիլհելմ Ա.-ի կողմէն, 19 Ապրիլ 1839-ին:

Պելճիքայի քաղաքական կուսակցութիւնը ձեւաւորուած է երկրին անկախացումէն քանի մը տասնամեակ ետք: Մինչեւ 17 Օգոստոս 1914՝ գերմանական զօրքերու յարձակումը տէ Պրոկուիլի կառավարութիւնը տեղափոխուած էր Անտուերպէն, իսկ 13 Հոկտեմբեր 1914-ին՝ [[ֆրանսա]]կան Հավր, Սենթ-Ատրեսս, Նորմանտիայի ծովափ, ուր իր գործունէութիւնը շարունակեց իբրեւ վտարուած կառավարութիւն: Յունուար 1916-ին կառավարութիւնը դարձաւ եռակուսակցական (Պելճիքայի առաջին դաշնային կառավարութիւնը): Պրիւքսէլի մէջ կառավարութեան գործունէութեան վերսկսումէն ետք, 21 Նոյեմբեր 1918-ին, երկրին կառավարիչի պաշտօնը վերանուանուեցաւ վարչապետ ([[Ֆրանսերէն|ֆր]].՝ ''Premier Ministre''), սակայն Սահմանադրութեան մէջ այս անուանումը ամրագրուեցաւ 1970-ին:

Յունիս 1940-ին, [[Գերմանիա|գերմանական]] զօրքերու առաջին յարձակման ժամանակ, Եուբեր Պյերլոյի կառավարութիւնը (հոլ.՝ Regering-Pierlot III) տեղափոխուեցաւ Ֆրանսայի Պորտօ, իսկ Հոկտեմբերին՝ [[Լոնտոն]], ուր աշխատեցաւ իբրեւ վտարուած կառավարութիւն: Թագաւոր Լեոպոլդ Գ.-ը մնաց Պրիւքսէլի մէջ եւ 1940-էն մնաց տնային կալանքի տակ, իսկ 1944-ի աշնան ազատուեցաւ ՍՍ զօրքերուն կողմէ: Խորհրդային զօրքերուն կողմէն 1944-ին Պելճիքայի ազատագրումէն ետք թագաւորի թափուր աթոռը անցաւ թագաւորի եղբօր՝ արքայազն Շարլի խնամակալութեան: Յետպատերազմեան կառավարութիւնը սոցիալիստ Ախիլ Վան Ակկերի գլխաւորութեամբ, թագաւորը մեղադրեց նացիներու հետ համագործակցութեամբ եւ արգիլեց անոր՝ երկիր վերադարձը։ Մինչեւ 1950, թագաւորը ապրեցաւ [[Զուիցերիա]]: Անոր վերադարձին նպաստեց 1950-ի Պելճիքայի միապետական արքայ Լեոպելդ Գ.-ին Պելճիքա վերադառնալու արտօնութեան եւ լիազօրութիւններու վերականգնման մասին հանրաքուէն, որուն կողմ քուէարկեցին ընտրողներուն 57,68%-ը:

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!№
!colspan=&quot;2&quot;|Պելճիքայի կառավարութեան գլուխ
!Նշանակուած է 
!Պաշտօնաթող եղած է
!Կուսակցութիւն
!Ընտրութիւններ
!Կապինետ
|-
|colspan=&quot;8&quot;|Նախարարներու խորհուրդի ներկայացուցիչ ({{lang-fr|Présidents du Conseil des ministres}})
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|1
|[[Պատկեր:Albert Goblet.png|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt; {{iw|Ալպերտ-Ժոզէֆ Գոպլէ տ’Ալվելլա|de|Albert Goblet d’Alviella}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1790—1873)&lt;br&gt;{{lang-fr|Albert Joseph Goblet d'Alviella}}
|26.02.1831
|27.02.1831
|rowspan=&quot;2&quot; | անկախ
|{{iw|Պելճիքայի խորհրդարանական ընտրութիւններ, 1830|1830|en|Belgian general election, 1830}}
|կառավարութիւնը չէ ձեւավորուած
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|2
|[[Պատկեր:EtiennedeGerlache.jpg|100px]] 
|{{iw|Էտյեն-Կոնստանտին Գերլախ|de|Étienne Constantin de Gerlache}}&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;&gt;Традиционные французские имена транскрибированы [[Французско-русская практическая транскрипция|по правилам передачи]] французских имён.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1785—1871)&lt;br&gt;{{lang-nl|Étienne Constantin de Gerlache}}
|27.02.1831
|''15.03.1831''
|
|տէ Գերլախի կառավարութիւն
|-
|colspan=&quot;8&quot;|կապինետի ղեկավար ({{lang-fr|Chefs de cabinet}})
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|(2)&lt;ref&gt;Продолжение полномочий кабинета де Герлаха.&lt;/ref&gt;
|[[Պատկեր:EtiennedeGerlache.jpg|100px]] 
|Էտյէն-Կոնստանտին Գերլախ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1785—1871)&lt;br&gt;{{lang-nl|Étienne Constantin de Gerlache}}
|''15.03.1831''
|23.03.1831
|rowspan=&quot;10&quot; | անկախ
|
|Գերլախի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|3&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:JosephLebeau.gif|100px]] 
|Ժան-Լուի-Ժոզէֆ Լեբո&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1865)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean Louis Joseph Lebeau}}
|23.03.1831
||26.07.1831
|
|Լեպոյի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|4
|[[Պատկեր:Felix de Muelenaere (01).jpg|100px]] 
|կոմս 
Ֆելիկս-Ամանտուս տէ Մյուլենար&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1793—1862)&lt;br&gt;{{lang-fr|Félix Amandus de Mûelenaere}}
|26.07.1831
|17.09.1832
|1831
|Միւնլենարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|{{comment|и.о.|Исполняющий обязанности}}
|[[Պատկեր:Albert Goblet.png|100px]] 
|կոմս
Ալպեր-Ժոզէֆ Գոպլէ տ’Ալվելլա&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1790—1873)&lt;br&gt;{{lang-fr|Albert Joseph Goblet d'Alviella}}
|17.091832
|20.10.1832
|
|rowspan=&quot;2&quot; | Ռոժյէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|5&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Charles Rogier (02).jpg|100px]] 
|Շարլ-Լատուր Ռոժյէ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Latour Rogier}}
|20.10.1832
|04.8.1834
|1833
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|6&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Barthélemy de Theux (03).jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;Պարտելեմի-Թեոտոր տէ Տիօ տէ Մելանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Barthélemy-Théodore de Theux de Meylandt}}
|04.08.1834
|18.04.1840
|1835
|Մելանտայի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|3&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:JosephLebeau.gif|100px]] 
|Ժան-Լուի-Ժոզէֆ Լեպօ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1865)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean Louis Joseph Lebeau}}
|18.04.1840
|13.04.1841
|
|Լեպոյի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|7
|[[Պատկեր:Jean Baptiste Nothomb (02).jpg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;Ժան-Պատիստ Նոտոն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1805—1881)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean-Baptiste Nothomb}}
|13.04.1841
|30.07.1845
|1841
|Նոտոնի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|8
|[[Պատկեր:Sylvain Van de Weyer.png|100px]] 
|Ժան-Սիլվէն վան տէ Վեյէր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1802—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean-Sylvain Van de Weyer}}
|30.07.1845
|31.03.1846
|1845
|Վան տէ Վեյէրի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|6&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Barthélemy de Theux (03).jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;Պարտելեմի-Թեոտոր տէ Տիօ տէ Մելանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Barthélemy-Théodore de Theux de Meylandt}}
|31.03.1846
|12.08.1847
|
|տէ Տիօ տէ Մելանտի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|5&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Charles Rogier (02).jpg|100px]] 
|Շարլ-Լատուր Ռոժյէ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Latour Rogier}}
|12.08.1847
|31.10.1852
|rowspan=&quot;2&quot; | Լիպերալներու կուսակցութիւն
|1847, 1848, 1850
|Ռոժյէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|9
|[[Պատկեր:Henri de Brouckère.jpg|100px]] 
|Անրի-Գիսլեն-Ժոզէֆ-Մարի-Եասենտ տէ Պրուկկեր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1801—1891)&lt;br&gt;{{lang-fr|Henri Ghislain Joseph Marie Hyacinthe de Brouckère}}
|31.10.1852
|30.03.1855
|1852&lt;br&gt;1854
|Պրուկկերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #D8D8D8;&quot;|10
|[[Պատկեր:Pierre De Decker.jpg|100px]] 
|Փիեր-Ժակ-Ֆրանսուա տէ Տեկկեր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1812—1891)&lt;br&gt;{{lang-fr|Pierre Jacques François de Decker}}
|30.03.1855
|09.11.1857
|անկախ
|1855&lt;br&gt;1856
|տէ Տեկկերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|5&lt;br&gt;(III)
|[[Պատկեր:Charles Rogier (02).jpg|100px]] 
|Շարլ-Լատուր Ռոժյէ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1800—1885)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Latour Rogier}}
|09.11.1857
|03.01|1868
|rowspan=&quot;2&quot; | Լիպերալներու կուսակցութիւն
|1857&lt;br&gt;1859&lt;br&gt;1861&lt;br&gt;1863&lt;br&gt;1864&lt;br&gt;1866&lt;br&gt;1867
|Ռոժյէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|11&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:FrèreOrban.jpg|100px]] 
|Եուպեր-Ժոզէֆ-Վալտեր Ֆրեր-Օրպան&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1812—1896)&lt;br&gt;{{lang-fr|Hubert Joseph Walthère Frère-Orban}}
|03.01.1868
|02.07.1870
|1868
|Ֆրեր-Օրպանի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background:#FFA812|12
|[[Պատկեր:Jules d'Anethan.jpg|100px]] 
|բարոն&lt;br&gt;Ժուլիւս-Ժոզէֆ տ’Անետան&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1803—1888)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Joseph d’Anethan}}
|02.07.1870
|07.12.1871
|rowspan=&quot;3&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու դաշնութիւն
|1870
|դ’Անետանի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|6&lt;br&gt;(III)
|[[Պատկեր:Barthélemy de Theux (03).jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;Պարտելեմի-Թեոտոր տէ Տիօ տէ Մելանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1794—1874)&lt;br&gt;{{lang-fr|Barthélemy-Théodore de Theux de Meylandt}}
|07.12.1871
|21.08.1874&lt;ref name=&quot;bel-1&quot;&gt;Скончался на посту главы кабинета.&lt;/ref&gt;
|1872&lt;br&gt;1874
|rowspan=&quot;2&quot; | տէ Տիօ տէ Մելանտ
|-
|style=&quot;background: #FFA812|13&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Jules Malou ars-moriendi.jpg|100px]] 
|Ժուլիւս-Էտուար-Կսավյէր Մալու&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1810—1886)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Edouard Xavier Malou}}
||21.08.1874
|18.06.1878
|1876
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|11&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:FrèreOrban.jpg|100px]] 
|Եուպր-Ժոզէֆ-Վալտեր Ֆրեր-Օրպան&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1812—1896)&lt;br&gt;{{lang-fr|Hubert Joseph Walthère Frère-Orban}}
|18.06.1878
|16.06.1884
|Լիպերալներու կուսակցութիւն
|1878&lt;br&gt;1880&lt;br&gt;1882
|Ֆրեր-Օրպանի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|13&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Jules Malou ars-moriendi.jpg|100px]] 
|Ժուլիւս-Էտուար-Կսավյէր Մալու&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1810—1886)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Edouard Xavier Malou}}
|16.06.1884
|26.10.1884
|rowspan=&quot;7&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու դաշնութիւն
|1884
|Մալուի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|14
|[[Պատկեր:Beernaert.gif|100px]] 
|Օգիուստ-Մարի-Ֆրանսուա Պերնար&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1829—1912)&lt;br&gt;{{lang-fr|Auguste Marie François Beernaert}}
|26.10.1884
|26.03.1894
|1886&lt;br&gt;1888&lt;br&gt;1890&lt;br&gt;1892
|Պերնարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|15
|[[Պատկեր:Jules de burlet.jpg|100px]] 
|Ժուլիւս-Ֆիլիբ-Մարի տէ Պիուրլէ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1844—1897)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Philippe Marie de Burlet}}
|26.03.1894
|25.02.1896
|1894
|տէ Պիուրլէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|16&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Paul de Smet de Naeyer.jpg|100px]] 
|Փոլ-Ժոզէֆ տէ Սմետ տէ Նայէր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1843—1913)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Joseph de Smet de Naeyer}}
|25.02.1896
|24.01.1899
|1896&lt;br&gt;1898
|տէ Սմետ տէ Նայէրի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|17
|[[Պատկեր:Jules van den Peereboom.jpg|100px]] 
|Ժուլիւս-Անրի-Փիէր-Ֆրանսուա Վանտենբերեպոմ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1843—1917)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Henri Pierre François Vandenpeereboom}}
|24.01.1899
|05.08.1899
|
|Վանտենբերեպոմի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|16&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Paul de Smet de Naeyer.jpg|100px]] 
|կոմս&lt;ref&gt;Սկսած 26.05.1900.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Փոլ-Ժոզէֆ տէ Սմետ տէ Նայէր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1843—1913)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Joseph de Smet de Naeyer}}
|05.08.1899
|02.05.1907
|1900&lt;br&gt;1902&lt;br&gt;1904&lt;br&gt;1906
|տէ Սմետ տէ Նայէրի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|18
|[[Պատկեր:Jules de Trooz.jpg|100px]] 
|պարոն&lt;br&gt;Ժուլիւս-Հանրի Կիսլէն-Մարի տէ Թրոզ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1857—1907)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Henri Ghislain Marie de Trooz}}
|02.05.1907
|31.12.1907&lt;ref name=&quot;bel-1&quot;/&gt;
|
|տէ Թրոզի կառավարութիւն
|-
|colspan=&quot;8&quot;|Սկսած 31.12.1907 մինչեւ 09.01.1908
|-
|style=&quot;background: #FFA812|19
|[[Պատկեր:Frans Schollaert.jpg|100px]] 
|Ֆրանսուա-Վիքթոր-Մարի-Գիսլէն Սխոլլարտ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1851—1917)&lt;br&gt;{{lang-nl|François Victor Marie Ghislain Schollaert}}
|09.01.1908
|17.06.1911
|rowspan=&quot;2&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու դաշնութիւն
|1908&lt;br&gt;1910
|Սխոլլարտի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FFA812|20&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; | [[Պատկեր:M 37 4 Charles de Brocqueville.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; | կոմս&lt;br&gt;Շարլ-Մարի-Փիէր-Ալպեր տէ Պրոկվիլ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1860—1940)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Marie Pierre Albert de Broqueville}}
|17.06.1911
|18.01.1916
|1912&lt;br&gt;1914
|rowspan=&quot;2&quot; | տէ Պրոկվիլի կառավարութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պոլկիայի վտարուած կառավարութիւն սկսած 13.10.1914&lt;/small&gt;
|-
|18.01.1916
|01.06.1918
|rowspan=&quot;2&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու ֆետերացիա&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեյան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; | 
|-
|style=&quot;background: #FFA812|21
|[[Պատկեր:Brussels, Palais de la Nation, Gérard Cooreman.jpg|100px]] 
|Ժերար-Ֆրանսուա-Մարի Քորեման&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1852—1926)&lt;br&gt;{{lang-fr|Gérard François Marie Cooreman}}
|01.06.1918
|21.11.1918
|Քորեմանի կառավարութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի վտարուած կառավարութիւնը&lt;/small&gt;
|-
|colspan=&quot;8&quot;|վարչապետ ({{lang-fr|Premier ministre}})
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FFA812|22&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:DELACROIX LÉON.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Լեոն-Ֆրետերիկ-Գիուստավ Տելաքրու&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1867—1929)&lt;br&gt;{{lang-fr|Léon Frédéric Gustave Delacroix}}
|21.11.1918
|02.12.1919
|rowspan=&quot;2&quot; | Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու ֆետերացիա&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|Տելաքրուի կառավարութիւն
|-
|02.12.1919
|20.11.1920
|1919
|Տելաքրուի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFA812|23
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Henri Carton de Wiart.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |կոմս&lt;br&gt;Անրի-Վիքթոր-Մարի-Ժիսլէն Քարթոն տէ Վիեր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1869—1951)&lt;br&gt;{{lang-fr|Henry Victor Marie Ghislain Carton De Wiart}}
|rowspan=&quot;2&quot; |20.11.1920
|rowspan=&quot;2&quot; |16.12.1921
|rowspan=&quot;2&quot; |Կաթողիկէ շրջաններու եւ պահպանողական խմբակցութիւններու ֆետերացիա&lt;br&gt;→ Կաթողիկէ միութիւն&lt;ref&gt;''Федерация католических кругов и консервативных ассоциаций'' была преобразована в ''Католический союз'' в 1921 году.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;в коалиции с Либеральной партией и Бельгийской рабочей партией&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|rowspan=&quot;2&quot; |Քարթոն տէ Վիարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|24&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Georges Theunis 1921.jpg|100px]] 
|Ժորժ-Էմիլ-Լեոնար Թիենիս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1873—1966)&lt;br&gt;{{lang-fr|Georges Emile Léonard Theunis}}
|16.12.1921
|13.05.1925
|Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսկացութեան հետ կոալիցիայի մէջ&lt;/small&gt;
|1921
|Թիենիսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|25
|[[Պատկեր:Brussels, Palais de la Nation, Aloys Van de Vyvere.jpg|100px]] 
|Ալուաս-Ժան-Մարիա-Ժոզէֆ վան տէ Վիվեր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1871—1961)&lt;br&gt;{{lang-fr|Aloys Jean Maria Joseph van de Vyvere}}
|13.05.1925
|17.06.1925
|Կաթողիկէ միութիւն
|1925
|վան տէ Վիվերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|26
|[[Պատկեր:Prosper poullet.jpg|100px]] 
|[[վիկոնտ]]&lt;br&gt;Բրոսբեր-Անտուան-Մարի-Ժոզէֆ Փուլլէ]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1868—1937)&lt;br&gt;{{lang-fr|Prosper Antoine Marie Joseph Poullet}}
|17.6.1925
|20.5.1926
|Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսկացութեան հետ դաշիք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Փուլլէի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FFBF00|26&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Henri Jaspar 1921.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Անրի Ժասպար&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1870—1939)&lt;br&gt;{{lang-fr|Henri Jaspar}}
|20.5.1926
|22.11.1927
|Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Ժասպարի կառավարութիւն
|-
|22.11.1927
|6.6.1931
|rowspan=&quot;4&quot; |Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսկացութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1929
|Ժասպարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|27
|[[Պատկեր:JulesRenkin1931.jpg|100px]] 
|Ժուլիւսլ-Լորան-Ժան-Լուի Ռանքէն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1862—1934)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jules Laurent Jean Louis Renkin}}
|6.6.1931
|22.10.1932
|
|Ռանքէնի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|20&lt;br&gt;(III)
|[[Պատկեր:M 37 4 Charles de Brocqueville.jpg|100px]] 
|կոմս&lt;br&gt;Շարլ-Մարի-Փիէր-Ալպեր տէ Փրոքվիլ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1860—1940)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Marie Pierre Albert de Broqueville}}
|22.10.1932
|20.11.1934
|1932
|տէ Փրոքվիլի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|24&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Georges Theunis 1921.jpg|100px]] 
|Ժորժ-Էմիլ-Լեոնար Թիունիս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1873—1966)&lt;br&gt;{{lang-fr|Georges Emile Léonard Theunis}}
|20.11.1934
|25.3.1935
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Թիունիսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFBF00|28&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Paul van Zeeland, 1937.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Փոլ-Գիլիոմ վան Զելանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1893—1973)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Guillaume van Zeeland}}
|25.3.1935
|13.6.1936
|Կաթողիկէ միութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Զելանդի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FFD700|
|13.6.1936
|24.11.1937
|Կաթողիկէդաշինք&lt;ref&gt;''Католический союз'' был преобразован в ''Католический блок'' в 1936 году.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1936
|վան Զելանդի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #5D8AA8|29
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|Պոլ-Էմիլ Ժանսոն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1872—1944)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul-Émile Janson}}
|24.11.1937
|15.5.1938
|Լիպերալներու կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Կաթողիկէ դաշինքի եւ Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Ժանսոնի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #E32636|30&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Bundesarchiv Bild 183-39998-0427, Paul-Henri Spaak.jpg|100px]] 
|Պոլ-Անրի-Շարլ Սպակ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1899—1972)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Henri Charles Spaak}}
|15.5.1938
|22.2.1939
|Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Կաթողիկէ դաշինքի ու լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Սպակի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;background: #FFD700|31&lt;br&gt;(I—VI)
|rowspan=&quot;6&quot; |[[Պատկեր:Hubert Pierlot 1943.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;6&quot; |Յուբեր-Մարի-Էժեն Պյերլո&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1883—1963)&lt;br&gt;{{lang-fr|Hubert Marie Eugène Pierlot}}
|22.2.1939
|16.4.1939
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան եւ Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1939
|Պյերլոյի կառավարութիւն
|-
|16.4.1939
|3.9.1939
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան եւ Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;7&quot; |
|Պյերլոյի կառավարութիւն
|-
|3.9.1939
|28.5.1940
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի աշխատաւորներու կուսակցութեան&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;В 1940 году Бельгийская рабочая партияй формально была распущена, её представители продолжали работу в правительстве в изгнании, на территории страны действовала созданная на её основе подпольная социалистическая организация.&lt;/ref&gt;  եւ Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք
|Պյերլոյի կառավարութի&lt;small&gt;ւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;
|-
|28.5.1940
|27.9.1944
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան եւ սոցիալիստներու հետ դաշինք&lt;ref&gt;В 1940 году Бельгийская рабочая партия формально была распущена, её представители продолжали работу в правительстве в изгнании, на территории страны действовала созданная на её основе подпольная социалистическая организация.&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|Պյերլոյի կառավարութիւն
|-
|27.9.1944
|12.12.1944
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան, Պելճիքայի կոմունիստական կուսակցութեան եւ սոլիալիստներու հետ դաշինք&lt;ref&gt;Представители распущенной формально в 1940 году Бельгийской рабочей парти работали в правительстве, основой для этого являлась созданная ранее в подполье на основе партии социалистическая организация.&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|Պյորլոյի կառավարութիւն
|-
|12.12.1944
|12.2.1945
|Կաթողիկէ դաշինք&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան, Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;ref&gt;''Бельгийская социалистическая партия'' была создана в 1945 году на основе действовавшей в стране социалистической организации, члены которой ранее входили в Бельгийскую рабочую партию.&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
|Պյերլոյի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FE6F5E|32&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Achiel Van Acker1.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Ախիլ-Օնորե վան Ակկեր&lt;ref name=&quot;ak-1&quot;&gt;Второе традиционное французское имя {{lang-fr|Honoré}} транскрибировано по правилам передачи французских имён.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1898—1975)&lt;br&gt;{{lang-nl|Achiel Honoré Van Acker}}
|12.2.1945
|2.8.1945
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Կաթողիկէ դաշինքի եւ Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Վան Ակկերի կառավարութիւն
|-
|2.8.1945
|13.3.1946
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի դեմոկրատական միութեան, Լիպերալներու կուսակցութեան եւ Պելճիքայի կոմունիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|վան Ակկերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FE6F5E|30&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Bundesarchiv Bild 183-39998-0427, Paul-Henri Spaak.jpg|100px]] 
|Փոլ-Անրի-Շարլ Սպակ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1899—1972)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Henri Charles Spaak}}
|13.3.1946
|31.3.1946
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսկացութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1946
|Սպակի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FE6F5E|32&lt;br&gt;(III)
|[[Պատկեր:Achiel Van Acker1.jpg|100px]] 
|Ախիլ-Օնորէ վան Ակկեր&lt;ref name=&quot;ak-1&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1898—1975)&lt;br&gt;{{lang-nl|Achiel Honoré Van Acker}}
|31.3.1946
|3.8.1946
|rowspan=&quot;2&quot; |Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;4&quot; |
|վան Ակկերի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FE6F5E|33
|[[Պատկեր:CamilleHuysmans1966cropped.jpg|100px]] 
|Ժան-Ժոզէֆ-Քամիլ-Եուսման&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1871—1968)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean Joseph Camille Huysmans}}&lt;br&gt;&lt;br&gt;{{lang-nl|Camiel Hansen}}
|3.8.1946
|20.3.1947
|Եուսմանի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FE6F5E|30&lt;br&gt;(III—IV)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Bundesarchiv Bild 183-39998-0427, Paul-Henri Spaak.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Փոլ-Հանրի-Շարլ Սպակ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1899—1972)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Henri Charles Spaak}}
|20.3.1947
|27.11.1948
|rowspan=&quot;2&quot; |Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Սպակի կառավարութիւն
|-
|27.11.1948
|11.8.1949
|Սպակի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|34&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Gaston Eyskens (1969).jpg|100px]] 
|Կաստոն-Ֆրանսուա-Մարի Էյսքենս&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1905—1988)&lt;br&gt;{{lang-nl|Gaston François Marie Eyskens}}
|11.8.1949
|8.6.1950
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt; Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1949
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|35
|[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|Ժան-Փիէր-Արման-Կիսլէն-Մարի Տիուեսար&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1900—1977)&lt;br&gt;{{lang-fr|Jean Pierre Armand Ghislain Marie Duvieusart}}
|8.6.1950
|16.8.1950
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն
|1950
|Տիուեսարի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|36
|[[Պատկեր:Brussels, Palais de la Nation, Joseph Pholien.jpg|100px]] 
|Ժոզէֆ-Կլովյէ-Լուի-Մարի-Էմմանուէ Ֆոլյէն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1884—1968)&lt;br&gt;{{lang-fr|Joseph Clovis Louis Marie Emmanuel Pholien}}
|16.8.1950
|15.1.1952
|rowspan=&quot;2&quot; |
|
|Ֆոլյէնի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|37
|[[Պատկեր:Brussels, Palais de la Nation, Jean Van Houtte.jpg|100px]] 
|Ժան-Մարի-Ժոզեֆ վան Խաուտտէ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1907—1991)&lt;br&gt;{{lang-nl|Jean Marie Joseph Van Houtte}}
|15.1.1952
|23.4.1954
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք
|վան Խուատտէի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FE6F5E|32&lt;br&gt;(IV)
|[[Պատկեր:Achiel Van Acker1.jpg|100px]] 
|Ախիլ-Օնորէ վան Ակկեր&lt;ref name=&quot;ak-1&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1898—1975)&lt;br&gt;{{lang-nl|Achiel Honoré Van Acker}}
|23.4.1954
|26.6.1956
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1954
|վան Ակկերի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background: #ED9121|34&lt;br&gt;(II—IV)
|rowspan=&quot;3&quot; |[[Պատկեր:Gaston Eyskens (1969).jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;3&quot; |Կասթոն-Ֆրանսուա-Մրի Էյսքենս&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1905—1988)&lt;br&gt;{{lang-nl|Gaston François Marie Eyskens}}
|26.6.1956
|6.11.1958
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն
|1956
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
||6.11.1958
|3|9.1960
|rowspan=&quot;2&quot; |Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու կուսակցութան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|3.9.1960
|25.4.1961
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|38
|[[Պատկեր:Théo Lefèvre 1964b.jpg|100px]] 
|Թէոտոր-Ժոզէֆ-Ալպերի-Մարի Լոֆեվր&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1914—1973)&lt;br&gt;{{lang-fr|Théodore Joseph Albéric Marie Lefèvre}}
|25.4.1961
|28.7.1965
|rowspan=&quot;2&quot; |Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1961
|Լեֆեվրի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|39
|[[Պատկեր:Pierre Harmel 1965.jpg|100px]] 
|Փիէր-Շարլ-Ժոզէ-Մարի Արմել&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1911—2009)&lt;br&gt;{{lang-fr|Pierre Charles José Marie Harmel}}
|28.7.1965
|19.3.1966
|1965
|Արմելի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|40&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Paul Vanden Boeynants.jpg|100px]] 
|Փոլ-Էմիլ-Ֆրանսուա-Հանրի վան տէ Պոենանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1919—2001)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Emile François Henri Vanden Boeynants}}
|19.3.1966
|17.7.1968
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Ազատության եւ առաջընթացի կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|Վան տէ Պոենանտի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ED9121|34&lt;br&gt;(V—VI)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Gaston Eyskens (1969).jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Կասթոն-Ֆրանսուա-Մարի Էյսքենս&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1905—1988)&lt;br&gt;{{lang-nl|Gaston François Marie Eyskens}}
|1.7.1968
|20.1.1972
|Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1968
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|
|20.1.1972
|26.1.1973
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;ref&gt;''Христианская народная партия — Социально-христианская партия'' в 1968 году раскололась по языковому признаку, в 1972 году оформились самостоятельные валлонская и фламандская партии — ''Христианская народная партия'' и ''Христианско-социальная партия''&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1971
|Էյսկենսի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FE6F5E|41&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:State Coat of Arms of Belgium.svg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Էտմոն-Ժուլիւս-Իսիտոր ԼԼեպիուրթոն&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1915—1997)&lt;br&gt;{{lang-fr|Edmond Jules Isidore Leburton}}
|26.1.1973
|23.10.1973
|Պելճիքայի  սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութեան, Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան եւ Ազատութեան ու առաջընթացի կուսակցութեան հետ դաշինք 
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Լեպիուրթոնի կառավարութիւն
|-
|23.10.1973
|25.4.1974
|Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութեան եւ Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան հետ դաշինք
|Լեպիուրթոնի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FF4F00|42&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Bundesarchiv B 145 Bild-F050938-0028, Bonn, Tagung CDU-Bundesausschuss, Tindemans.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Լեոնարտ Քլեմենս Թինտեմանս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1922—2014)&lt;br&gt;{{lang-nl|Leonard Clemence Tindemans}}
|25.4.1974
|3.6.1977
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան եւ Ազատութեան ու առաջընթաց կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1974
|Թինտեմանսի կառավարութիւն
|-
|3.6.1977
|20.10.1978
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Սոցիալ-քրիստոնէական կուսակցութեան, Պելճիքայի Սոցիալիստական կուսկացության&lt;ref name=&quot;be-78&quot;&gt;В 1978 году Бельгийская социалистическая партия разделилась на фламандскую партию, первоначально сохранившую это название, и франкоязычную ''Социалистическую партию''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;be-78&quot;/&gt;, Պելճիքայի ազգային միութեան եւ Ֆրանկոֆոններու դեմոկրատական ճակատի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1977
|Թինտեմանսի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #CD5700|40&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Paul Vanden Boeynants.jpg|100px]] 
|Փոլ-Էմիլ-Ֆրանսուա-Անրի վան տէն Պոենանտ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1919—2001)&lt;br&gt;{{lang-fr|Paul Emile François Henri Vanden Boeynants}}
|20.10.1978
|3.4.1979
|Քրիստոնէա-սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներու կուսակցութեան, Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան, Ագային միութեան եւ Ֆրանկոֆոններու դեմոկրատական ճակատի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|վան տէն Պեոնանտի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;background: #FF4F00|43&lt;br&gt;(I—IV)
|rowspan=&quot;4&quot; |[[Պատկեր:Wilfried Martens.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;4&quot; |Վիլֆրիդ Ախիլ Էմմա Մարտենս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1936—2013)&lt;br&gt;{{lang-nl|Wilfried Achiel Emma Martens}}
|3.4.1979
|23.1.1980
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնէա-սոցիալիստական կուսակցութեան, Պելճիքայի սոցիալիստական կուսակցութեան, Ազգային միութեան եւ Ֆրանկոֆոններու դեմոկրատական ճակատի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1978
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|23.1.1980
|18.5.1980
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական կուսակցութեան եւ Սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;4&quot; |
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|18.5.1980
|22.10.1980
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական կուսակցութեան եւ Սոցիալիստական կուսակցութեան, Ազգային Միութեան եւ Լիպերալներու Ռեֆորմիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|22.10.1980
|31.3.1981
|rowspan=&quot;2&quot; | Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական կուսակցութեան եւ Աոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|Մարտենսի կապինետ
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|44
|[[Պատկեր:Markeyskens675.jpg|100px]] 
|Մարք-Մարիա-Ֆրանս Էյսքենս&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1933—)&lt;br&gt;{{lang-nl|Marc Maria Frans Eyskens}}
|31.3.1981
|17.12.1981
|Էյսքենսի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;5&quot; style=&quot;background: #FF4F00|43&lt;br&gt;(V—IX)
|rowspan=&quot;5&quot; |[[Պատկեր:Wilfried Martens.jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;5&quot; |Վիլֆրիս Ախիլ Էմմա Մարտենս&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1936—2013)&lt;br&gt;{{lang-nl|Wilfried Achiel Emma Martens}}
|17.12.1981
|28.11.1985
|rowspan=&quot;3&quot; |Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական կուսակցութեան, Ազատութեան ու Առաջընթացի կուսակցութեան եւ Լիպերալներու Ռեֆորմիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1981
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|28.11.1985
|21.10.1987
|1985
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|21.10.1987
|9.5.1988
|1987
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|9.5.1988
|29.9.1991
|Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ Սոցիալիստական Կուսակցութեան, Ագային միութեան, Ֆրանկոֆոններու Դեմակրատական Ճակատի եւ Սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|29.9.1991
|7.3.1992
|rowspan=&quot;3&quot; |Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt; Սոցիալիստական կուսակցութեան եւ Քրիստոնէա-սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1991
|Մարտենսի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #FF4F00|45&lt;br&gt;(I—II)
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Պատկեր:Deheane cropped..jpg|100px]] 
|rowspan=&quot;2&quot; |Ժան-Լիուք-Ժոզէֆ-Մարի Տէանէ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1940—2014)&lt;br&gt;{{lang-nl|Jean-Luc Joseph Marie Dehaene}}
|7.3.1992
|21.5.1995
|
|Տէանէի կառավարութիւն
|-
|21.5.1995
|12.7.1999
|1995
|Տէանէի կառավարութիւն
|-
|rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background: #30D5C8|46&lt;br&gt;(I—III)
|rowspan=&quot;3&quot; |[[Պատկեր:Guy verhofstadt profiel.png|100px]] 
|rowspan=&quot;3&quot; |Կի-Մորիս-Մարի-Լուի Վերխոֆստադտ&lt;ref name=&quot;ak-2&quot;/&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1953—)&lt;br&gt;{{lang-nl|Guy Maurice Marie Louise Верхофстадт}}
|12.7.1999
|12.7.2003
|Ֆլամանտացի լիպերալներ եւ դեմոկրատներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Լիպերալներու ռեֆորմիստական կուսակցութեան&lt;ref&gt;''Реформаторское движение'' было создано 24.03.2002 года путём объединения ''Либеральной реформаторской партии'',Движения граждан за перемены, Демократического фронта франкофоновժ и Партии за свободу и прогресс.&lt;/ref&gt;), Սոցիալիստական կուսակցութեան&lt;ref&gt;В 2001 году фламандская ''Социалистическая партия'' была переименована в ''Социалистическую партию — Иные''.&lt;/ref&gt; եւ Էկոլոյի&lt;ref&gt;({{lang-fr|Ecolo — '''É'''cologistes '''C'''onfédérés pour l''''O'''rganisation de '''L'''uttes '''O'''riginales}}, ''Экологическая конфедерация для организации настоящей борьбы'').&lt;/ref&gt; հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|1999
|Վերխոֆստադտի կառավարութիւն
|-
|12.7.2003
|21.12.2007
|Ֆլամանտացի լիպերալներ եւ դեմոկրատներ&lt;br&gt;→Ֆլամանտացի լիպերալներ եւ դեմոկրատներ&lt;ref&gt;''Фламандские либералы и демократы'' были переименованы в ''Открытых фламандских либералов и демократов'' в 2007 году.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Ռեֆորմիստական շարժման, Սոցիալիստական կուսակցութեան հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|2003
|Վերխոֆստադտի կառավարութիւն
|-
|21.12.2007
|20.3.2008
||Ֆլամանտացի լիպերալներ եւ դեմոկրատներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Ռեֆորմիստական շարժման, Սոցիալիստական կուսակցութեան, Քրիստոնեայ դեմոկրատներու եւ ֆլամանտացիներու&lt;ref&gt;''Христианская народная партия'' была переименована в ''Христианские демократы и фламандцы'' в 1999 году.&lt;/ref&gt; ու Հումանիստական դեմոկրատական կենտրոնի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|2007
|Վերխոֆստադտի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|47&lt;br&gt;(I)
|[[Պատկեր:Yves Leterme.jpg|100px]] 
|Իվ-Կամիլ-Տեզիրէ Լետթերմ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1960—)&lt;br&gt;{{lang-fr|Yves Camille Désiré Leterme}}
|20.3.2008
|30.12.2008
|rowspan=&quot;3&quot; |Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանտացիներ&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Հումանիստական դեմոկրատական կենտրոնի, Սոցիալիստական կուսակցութեան, Բաց ֆլամանտացի լիպերալներ ու դեմոկրատներու եւ Ռեֆորմիստական շարժման հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|rowspan=&quot;2&quot; |
|Լեթերմանի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|48
|[[Պատկեր:Herman Van Rompuy 675.jpg|100px]] 
|Խերման Ախիլ վան Ռոմպյոյ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1947—)&lt;br&gt;{{lang-nl|Herman Achille Van Rompuy}}
|30.12.2008
|25.11.2009
|Ռոմպյոյի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #FF4F00|47&lt;br&gt;(II)
|[[Պատկեր:Yves Leterme.jpg|100px]] 
|Իվ-Կամիլ-Դեզիրե Լետերմ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1960—)&lt;br&gt;{{lang-fr|Yves Camille Désiré Leterme}}
|25.11.2009
|6.12.2011
|2010
|Լետերմի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #DA70D6|49
|[[Պատկեր:Elio Di Rupo PES-Kongress 2014.jpg|100px]] 
|Էլիո դի Ռուպո&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1951—)&lt;br&gt;{{lang-fr|Elio Di Rupo}}
|6.12.2011
|11.10.2014
|Սոցիալիստական կուսակցութիւն&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Քրիստոնեայ դեմոկրատներ եւ ֆլամանացիներու, Հումանիստական դեմոկրատական կեդրոնի, Բաց ֆլամանտացիներ ու դեմոկրատներու եւ Ռեֆորմիստական շարժման հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|
|տի Ռուպէյի կառավարութիւն
|-
|style=&quot;background: #ABCDEF|50
|[[Պատկեր:Charles Michel (2018-01-31) (cropped).jpg|100px]] 
|Շարլ-Իվ-Ժան-Գիսլէն Միշէլ&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1975—)&lt;br&gt;{{lang-fr|Charles Yves Jean Ghislaine Michel}}
|11.10.2014
|գործող վարչապետ
|Ռեֆորմիստական շարժում&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;Բաց ֆլամանտացիներ ու դեմոկրատներու, Քրիստոնեայ դեմոկրատներ ու ֆլամանտացիներու եւ Նոր ֆլամանտական ալյանսի հետ դաշինք&lt;/small&gt;
|2014
|Միշէլի կառավարութիւն
|}

== Պաշտօնական գրասենեակ&lt;ref&gt;{{Citation|title=Prime Minister of Belgium|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Prime_Minister_of_Belgium&amp;oldid=1344994671|date=2026-03-23|accessdate=2026-04-20|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Վարչապետին պաշտօնական գրասենեակը կը գտնուի Պրիւքսելի կեդրոնը՝ Rue de la Loi 16 հասցէին (հոլանտերէն՝ ''Wetstraat'', կամ թարգմանաբար՝ «Օրէնքի փողոց»), Պելճիքայի կառավարական եւ Եւրոպական Միութեան բազմաթիւ նշանաւոր շէնքերու կողքին, Պրիւքսելի զբօսայգիին շուրջ։ Նստավայրը կը ներառէ Պելճիքայի դաշնային նախարարաց մարմինը, Դիւանատունը եւ Նախարարներու խորհուրդը։ Այն կը գործէ իբրեւ պելճիքական քաղաքականութեան ջղային կեդրոնը։

Շէնքը սկզբնապէս կառուցուած է Լէօվընի (Leuven) Սուրբ Ժերթրուտ (Saint Gertrude) աբբայութեան կողմէ՝ որպէս «Ապաստանի տուն»։ Անոր ճարտարապետն էր պելճիքա-աւստրիացի Լուի Ժոզէֆ Մոնթուայէն։ Նետերլանտներու Միացեալ Թագաւորութեան ժամանակաշրջանին (1815–1830), նախատեսուած էր շէնքը օգտագործել որպէս Արտաքին գործոց նախարարութեան վայր։ 1830-ին զայն գնած է Իւժէն տը Լինի իշխանը, իսկ 1944-էն սկսեալ շէնքը դարձած է պետական սեփականութիւն, որմէ ետք կահաւորուած է ծառայելու որպէս վարչապետին եւ անոր նախարարական կազմին ժողովատեղին։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

== Արտաքին յղումներ ==
* [http://www.worldstatesmen.org/Belgium.html Список руководителей Бельгии]</text>
      <sha1>4zi4ejtwu407g20yhj6vt4a73sxrpre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ռաֆայէլ Իշխանեան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5790</id>
    <revision>
      <id>250400</id>
      <parentid>228623</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>250400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9627" sha1="cvc4esqzy82f1rwjzhrbf1iyi91iu0n" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ
| անուն ազգանուն =
| բնագիր ԱԱՀ = 
| պատկեր = Ռաֆայել Իշխանյան.jpg
| չափ = 
| նկարագրութիւն = 
| ծնած է = [[9 Մարտ]] [[1922]]  
| ծննդավայր = [[Երեւան]] 
| վախճանած է =  [[6 Փետրուար]] [[1995]]
| մահուան  վայրը = [[Երեւան]]
| քաղաքացիութիւն = 
| հպատակութիւն = 
| ազգութիւն = 
| ալմա մատեր =
| կրօնք = 
| ազդուած է = 
| ազդած է = 
| գրքեր = 
| աշխատանք = 
| կարողութիւն = 
| մասնագիտութիւն = Պատմաբան, գրականագէտ, լեզուաբան եւ բանասէր
| ամուսին = 
| ծնողներ = 
| երեխաներ = 
| պարգեւներ եւ մրցանակներ = 
| կայքէջ = 
| ստորագրութիւն =
}}
'''Ռաֆայէլ Աւետիսի Իշխանեան''' ([[9 Մարտ]], [[1922 թուական|1922]] [[Երեւան]]&lt;ref name=&quot;qqq&quot;&gt;[https://milwaukeearmenians.com/2018/02/02/rafael-ishkhanyan/DEATH OF RAFAEL ISHKHANYAN (February 6, 1995)]{{ref-en}}&lt;/ref&gt; - [[6 Փետրուար]], [[1995 թուական|1995]], [[Երեւան]]), լեզուաբան, գրականագէտ, մատենագէտ, բանասիրական գիտութիւններու դոկտոր (1973), փրոֆէսօր (1978), Հայաստանի Գերագոյն Խորհուրդի պատգամաւոր։

== Կենսագրութիւն ==
Ծնած է յեղափոխականներ Աւետիս Մելքոնի Կիրակոսեանի (գնդակահարուած է [[1937 թուական|1937]]-ին) եւ Հայկանուշ Արսէնի Իշխանեանի (1900-1933) ընտանիքին մէջ։ 1939-ին աւարտած է Կրուպսկայայի անուան (այժմ՝ [[Նիկոլ Աղբալեան]]) դպրոցը եւ ընդունուած՝ Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1940-ին կը զօրակոչուի բանակ ու կը մասնակցի Բ. Աշխարհամարտին։ Կը վիրաւորուի եւ գերի կ՚իյնայ, իսկ գերութենէն ազատելէ ետք կրկին կը մասնակցի ռազմական գործողութիւններու։ Համալսարանը կ՚աւարտէ 1949-ին, իսկ Մոսկուայի գրադարանային հիմնարկը՝ 1954-ին։ 1962-ին թեկնածուական ատենախօսութիւն կը պաշտպանէ՝ «Ակսել Բակունց» նիւթով, իսկ 1973-ին դոկտորական ատենախօսութիւն՝ «Հայ նոր գրականութեան լեզուի պատմութիւն»։ 1955-1963-ին աշխատած է Հանրային (այժմ՝ Ազգային) գրադարանին մէջ իբրեւ աւագ գրադարանավար&lt;ref name=&quot;qqq&quot; /&gt;, ենթաբաժնի վարիչ, ապա՝ բաժնի վարիչ, Մաշտոցի անուան մատենադարանին մէջ գիտական գրադարանի տնօրէն։ Դասաւանդած է Հայաստանի հեռակայ մանկավարժական հիմնարկին մէջ։ 1963-1992-ին աշխատած է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական բաժնի հայոց լեզուի եւ հայոց լեզուի պատմութեան ամպիոններուն մէջ, դասաւանդելով ժամանակակից հայոց լեզու, բարբառագիտութիւն, հայ գրականութեան լեզուի պատմութիւն։ Լայնօրէն ծանօթ է իբրեւ հայոց լեզուի ու դասական ուղղագրութեան պաշտպան։ 1991-էն մինչեւ մահը (1995) Հայաստանի ազգային գրադարանի տնօրէն եւ Հայաստանի Գերագոյն Խորհուրդի պատգամաւոր եղած է։

== Հրատարակուած գիրքերը ==
=== հայերէն ===
* Ակսել Բակունց. կենսագրութիւն եւ մատենագիտութիւն, Երեւան, ՀՍՍՌ Ալ. Միասնիկեանի անուան պետական ռեսպուբլիկական գրադարան, 1960
* Բակուցի լեզուական արուեստը, Երեւան, «Միտք», 1965
* Հայ հնատիպ գիրքը, Երեւան, «Գիտելիք», 1968
* Արդի հայերէնի հոլովումը եւ խոնարհումը, Երեւան, Երեւանի պետական համալսարանի հրատարակչութիւն, 1971
* 500 բառ, որոնք ուղղագրութեան տեսակէտից դժուարութիւններ ունեն, Երեւան, «Լոյս», 1971
* Տէրեանի լեզուական արուեստը, դասախօսություն, Երեւան, Երեւանի պետական համալսարանի հրատարակչութիւն, 1972
* Բակուցի կեանքն ու արուեստը, Երեւան, «Հայաստան» հրատարակչութիւն, 1974
* Հայ գրքի պատմութիւն, հատոր 1. Հայ տպագիր գիրքը 16-17-րդ դարերում, Երեւան, «Հայաստան», 1977 
* Արեւելահայ բանաստեղծական լեզուի պատմութիւն (17-րդ դարից մինչեւ 1920 թ.), Երեւան, Երեւանի պետական համալսարանի հրատարակչութիւն, 1978
* Նոր գրական հայերէնը 17-18-րդ դդ., Երեւան, Երեւանի պետական համալսարանի հրատարակչութիւն, 1979
* Ակնարկ հայերէնի տերմինաշինութեան, Երեւան, «Լոյս» հրատարակչութիւն, 1981
* Հայ գիրքը. 1512-1920, Երեւան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչութիւն, 1981
* Յակոբ Մեղապարտ, Երեւան, «Հայաստան» հրատարակչութիւն, 1982
* Մեր ուղղագրութեան հիմնահարցը, Նոր Ջուղա, 1983
* Հայերի ծագումն ու հնագոյն պատմութիւնը, Պէյրութ, «Ալթափրես», 1984
* Արդի հայերէնի շարահիւսութիւն. պարզ նախադասութիւն, Երեւանի պետական համալսարանի հրատարակչութիւն, 1986
* Մայրենին, Երեւան, «Լոյս» հրատարակչութիւն, 1986
* Հայ ժողովրդի ծագման ու հնագոյն պատմութեան հարցեր, Երեւան, «Հայաստան» հրատարակչութիւն, 1988
* Պատկերազարդ պատմութիւն հայոց. գիրք առաջին, Երեւան, «Արեւիկ», 1990 ISBN 5-8077-0478-9
* Բնիկ հայերէն բառեր եւ հնագոյն փոխառութիւններ, Երեւան, Երեւանի պետական համալսարանի հրատարակչութիւն, 1989
* Տէրեանը ինչպէս որ կայ, Երեւան, «Գիտելիք», 1990
* Երրորդ ուժի բացառման օրէնքը (յօդուածներ), Երեւան, «Ազատ խօսք», 1991 ISBN 5807902505
* Դասական ուղղագրութեան կանոններ, Երեւան, «Արեւիկ», 1991
* Մեր ինքնութեան գլխաւոր նշանը (գրականագիտական հետազօտութիւններ), Երեւան, «Նայիրի», 1991 ISBN 5-550-00429-1
* Պատկերազարդ պատմութիւն հայոց. գիրք երկրորդ, Երեւան, «Արեւիկ», 1997, ISBN 5-8077-0246-8
* Պատկերազարդ պատմութիւն հայոց. գիրք երրորդ, Երեւան, «Հայաստան», 2004 ISBN 5-540-01728-5
* Իրական պատմութիւններ (պատմուածքներ), Երեւան, «Վան Արեան», 2004 ISBN 99941-38-09X.

=== Ռուսերէն ===
*Создание библиографии армянской печати. Советская библография, Москва, 1959
*Аксел Бакунц։ Жизнь и вопросы творчества (Автореферат дисс. соиск. уч. ст. канд. филол. наук). Ереван, 1962, 19ст
*Книгопечатание в Армении - В кн. 400 лет русского книгопечатания. Москва, исд. АН СССР, 1964, с. 125-129, 240-246, 328-331, 454-457, 585-587
*Очерки по истории языка новой армянской литературы (Автореф. дисс. на соиск. уч. ст. докт. филол. наук). Ереван, 1972, 58с.
*Армянская книга. Ереван, Советакан грох, 1978, 44с (соавтор Сен Аревшатян)
*Вопросы происхождения и древнейшей истории армянского народа, издательство «Грааль», Москва, 2002 ISBN 5946880152

=== Անգլերէն ===
On the Origin and Earliest History of the Armenian People, trans. N. Ouzounian, Montreal, 1989

=== Լեհերէն ===
Ksiazka Ormianska W Latach 1512 - 1920, Ossolineum, ISBN 8304041782

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

[[Ստորոգութիւն:9 Մարտի ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:6 Փետրուարի մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:1995 մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:1922 ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:ԵՊՀ շրջանաւարտներ]]
[[Ստորոգութիւն:Հայ բանասէրներ]]
[[Ստորոգութիւն:Հայ պատմագէտներ]]
[[Ստորոգութիւն:Հայ լեզուագէտներ]]
[[Ստորոգութիւն:Երեւան ծնածներ]]</text>
      <sha1>cvc4esqzy82f1rwjzhrbf1iyi91iu0n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Սպարտակ Կնտեղցեան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8145</id>
    <revision>
      <id>250393</id>
      <parentid>229082</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>250393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4891" sha1="gz6iqpwv4l2ubroat4atkqnhufej5im" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Ճարտարապետ
| Ի ծնէ տրուած անունը = Սպարտակ Աղասիի Կնտեղցեան
| Պատկեր = Սպարտակ Կնտեղցյան.JPG
| անուանումը = Սպարտակ Կնտեղցեանի յուշատախտակը &lt;br /&gt;Երեւանի [[Զաքեան Փողոց (Երեւան)|Զաքեան փողոցի]] &lt;br /&gt;8-րդ շէնքի պատին
| Ծննդեան թուական = [[30 Դեկտեմբեր]] [[1924 թուական|1924]] 
| Ծննդավայր = [[Լենինական]]
| Մահացած է = [[13 Փետրուար]] [[1996 թուական|1996]]
| մահուան  վայրը = [[Երեւան]]
| ազգութիւն = [[հայեր|հայ]]
| Ոճ(եր)ը = 
| Ճիւղ(եր)ը = 
| Գործունէութիւնը = ճարտարապետ
| Գործունէութեան տարիներ =
| ազդուած է = 
| ազդած է =
}}

'''Սպարտակ Աղասիի Կնտեղցեան (Կնտեխցեան)''' ([[30 Դեկտեմբեր]] [[1924 թուական|1924]], [[Լենինական]] - [[13 Փետրուար]] [[1996 թուական|1996]], [[Երեւան]]), [[Ճարտարապետութիւն|ճարտարապետ]], ՀՀ վաստակաւոր ճարտարապետ (1972)։

== Կենսագրութիւն ==
[[1951 թուական|1951]]-ին աւարտած է [[ՀՊՃՀ|Երեւանի արուեստագիտական հիմնարկը]]։

[[1951 թուական|1951]]-էն աշխատած է [[Երեւաննախագիծ]] հիմնարկին մէջ։

Լաւագոյն գործերէն են [[Երեւան]]ի [[Մոսկուա Կինոթատրոն|«Մոսկուա» կինոթատրոնի]] ամառային դահլիճը ([[1966 թուական|1966]], ՀԼԿԵՄ մրցանակ՝ [[1967 թուական|1967]]), Երեւանի նախատարրերքի «Մարշալ Բաղրամեան» կայարանը ([[1981 թուական|1981]])։

Կնտեղցեանի մասնակցութեամբ ու նախագիծերով Երեւանի մէջ կառուցուած են [[Հանրապետութեան Հրապարակ (Երեւան)|Հանրապետութեան հրապարակի]] «Եօթն աղբիւր»՝ Երեւանի 2750-ամեակին նուիրուած աղբիւր-յուշարձանը ([[1968 թուական|1968]]), [[երեւանի Պետական Համալսարան|ԵՊՀ]] բնագիտութեան ԳՀԻ տարալուծարաններու համալիրը ([[1976 թուական|1976]]), [[Նոր Նորք Վարչական Շրջան|Նորքի զանգուածի 7, 8, 9 խումբերը]] ([[1980]]), բնակելի տուներ՝ Երեւանի մէջ, [[Քաջարան]]ի մէջ, [[Ագարակ]]ի մէջ եւ այլն։

«Տարուայ լաւագոյն նախագիծ» միջազգային վերաքննութեան դափնեկիր ([[1995 թուական|1995]])։

[[1970 թուական|1970]]-ին Երեւանի մէջ տեղադրուած [[«Ջրավաճառ Տղան» Քանդակ (Երեւան, արեւմտահայերէն)|«Ջրավաճառ տղան» քանդակի]] ճարտարապետն է&lt;ref&gt;{{cite book|author=|title=Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երեւան, 2005}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.anunner.com/name/biography/%D5%8D%D5%8A%D4%B1%D5%90%D5%8F%D4%B1%D4%BF_%D4%BF%D5%86%D5%8F%D4%B5%D4%BD%D5%91%D5%85%D4%B1%D5%86_%D4%B1%D5%82%D4%B1%D5%8D%D5%88%D5%92|title=ՍՊԱՐՏԱԿ ԿՆՏԵԽՑՅԱՆ ԱՂԱՍՈՒ - Anunner.com|last=|first=|website=www.anunner.com|language=արեւելահայերէն|accessdate=2026-04-20}}&lt;/ref&gt;։

== Պատկերասրահ ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160px&quot;&gt;
Պատկեր:Քանդակ «Ջրավաճառ պատանին» (1).JPG|{{resize|90%|«Ջրավաճառ տղան» քանդակը Երեւանի մէջ}}
Պատկեր:Marshal Baghramyan Metro station in Yerevan.jpg|{{resize|90%|Երեւանի  նախատարրերքի «Մարշալ Բաղրամեան» կայարանը}}
Հուշաղբյուր Նոր Արաբկիրի 62-ամյակին.JPG|{{resize|90%|Յուշաղբիւր Նոր Արաբկիրի 62-ամեակին, [[Արաբկիր (վարչական շրջան, արեւմտահայերէն)|Արաբկիր]], Կոմիտասի պողոտայ 19}}
&lt;/gallery&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

{{DEFAULTSORT:Կնտեղցյան, Սպարտակ}}
[[Ստորոգութիւն:1924 ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:30 Դեկտեմբերի ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գիւմրի ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ]]
[[Ստորոգութիւն:13 Փետրուարի մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:1996 մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ]]
[[Ստորոգութիւն:Կիւմրի ծնածներ]]</text>
      <sha1>gz6iqpwv4l2ubroat4atkqnhufej5im</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>250394</id>
      <parentid>250393</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>250394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4635" sha1="s2do4gbj33rdgf1gdoti9vri281429c" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Ճարտարապետ
| Ի ծնէ տրուած անունը = Սպարտակ Աղասիի Կնտեղցեան
| Պատկեր = Սպարտակ Կնտեղցյան.JPG
| անուանումը = Սպարտակ Կնտեղցեանի յուշատախտակը &lt;br /&gt;Երեւանի [[Զաքեան Փողոց (Երեւան)|Զաքեան փողոցի]] &lt;br /&gt;8-րդ շէնքի պատին
| Ծննդեան թուական = [[30 Դեկտեմբեր]] [[1924 թուական|1924]] 
| Ծննդավայր = [[Լենինական]]
| Մահացած է = [[13 Փետրուար]] [[1996 թուական|1996]]
| մահուան  վայրը = [[Երեւան]]
| ազգութիւն = [[հայեր|հայ]]
| Ոճ(եր)ը = 
| Ճիւղ(եր)ը = 
| Գործունէութիւնը = ճարտարապետ
| Գործունէութեան տարիներ =
| ազդուած է = 
| ազդած է =
}}

'''Սպարտակ Աղասիի Կնտեղցեան (Կնտեխցեան)''' ([[30 Դեկտեմբեր]] [[1924 թուական|1924]], [[Լենինական]] - [[13 Փետրուար]] [[1996 թուական|1996]], [[Երեւան]]), [[Ճարտարապետութիւն|ճարտարապետ]], ՀՀ վաստակաւոր ճարտարապետ (1972)։

== Կենսագրութիւն ==
[[1951 թուական|1951]]-ին աւարտած է Երեւանի արուեստագիտական հիմնարկը։

[[1951 թուական|1951]]-էն աշխատած է Երեւան նախագիծ հիմնարկին մէջ։

Լաւագոյն գործերէն են [[Երեւան|Երեւանի]] «Մոսկուա» կինոթատրոնի ամառային դահլիճը ([[1966 թուական|1966]], ՀԼԿԵՄ մրցանակ՝ [[1967 թուական|1967]]), Երեւանի նախատարրերքի «Մարշալ Բաղրամեան» կայարանը ([[1981 թուական|1981]])։

Կնտեղցեանի մասնակցութեամբ ու նախագիծերով Երեւանի մէջ կառուցուած են Հանրապետութեան հրապարակի «Եօթն աղբիւր»՝ Երեւանի 2750-ամեակին նուիրուած աղբիւր-յուշարձանը ([[1968 թուական|1968]]), [[երեւանի Պետական Համալսարան|ԵՊՀ]] բնագիտութեան ԳՀԻ տարալուծարաններու համալիրը ([[1976 թուական|1976]]), Նորքի զանգուածի 7, 8, 9 խումբերը ([[1980]]), բնակելի տուներ՝ Երեւանի մէջ, Քաջարանի մէջ, Ագարակի մէջ եւ այլն։

«Տարուայ լաւագոյն նախագիծ» միջազգային վերաքննութեան դափնեկիր ([[1995 թուական|1995]])։

[[1970 թուական|1970]]-ին Երեւանի մէջ տեղադրուած «Ջրավաճառ տղան» քանդակի ճարտարապետն է&lt;ref&gt;{{cite book|author=|title=Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երեւան, 2005}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.anunner.com/name/biography/%D5%8D%D5%8A%D4%B1%D5%90%D5%8F%D4%B1%D4%BF_%D4%BF%D5%86%D5%8F%D4%B5%D4%BD%D5%91%D5%85%D4%B1%D5%86_%D4%B1%D5%82%D4%B1%D5%8D%D5%88%D5%92|title=ՍՊԱՐՏԱԿ ԿՆՏԵԽՑՅԱՆ ԱՂԱՍՈՒ - Anunner.com|last=|first=|website=www.anunner.com|language=արեւելահայերէն|accessdate=2026-04-20}}&lt;/ref&gt;։

== Պատկերասրահ ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160px&quot;&gt;
Պատկեր:Քանդակ «Ջրավաճառ պատանին» (1).JPG|{{resize|90%|«Ջրավաճառ տղան» քանդակը Երեւանի մէջ}}
Պատկեր:Marshal Baghramyan Metro station in Yerevan.jpg|{{resize|90%|Երեւանի  նախատարրերքի «Մարշալ Բաղրամեան» կայարանը}}
Հուշաղբյուր Նոր Արաբկիրի 62-ամյակին.JPG|{{resize|90%|Յուշաղբիւր Նոր Արաբկիրի 62-ամեակին, [[Արաբկիր (վարչական շրջան, արեւմտահայերէն)|Արաբկիր]], Կոմիտասի պողոտայ 19}}
&lt;/gallery&gt;

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

{{DEFAULTSORT:Կնտեղցյան, Սպարտակ}}
[[Ստորոգութիւն:1924 ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:30 Դեկտեմբերի ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:Գիւմրի ծնունդներ]]
[[Ստորոգութիւն:Հայ ճարտարապետներ]]
[[Ստորոգութիւն:13 Փետրուարի մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:1996 մահեր]]
[[Ստորոգութիւն:Երեւան մահացածներ]]
[[Ստորոգութիւն:Կիւմրի ծնածներ]]</text>
      <sha1>s2do4gbj33rdgf1gdoti9vri281429c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Էլիզապէթ Բ.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18251</id>
    <revision>
      <id>250403</id>
      <parentid>245393</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>250403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33527" sha1="5xoue524pivbwl4nhtknfv9p0aeyz2q" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ
| անուն ազգանուն =  Էլիզապէթ Բ.
| բնագիր անուանում = HM Queen Elizabeth II, Elizabeth Alexandra Mary Windsor,
| պատկեր = Queen Elizabeth II official portrait for 1959 tour (retouched) (cropped) (3-to-4 aspect ratio).jpg
| չափ = 
| նկարագրութիւն = 
| ծննդեան անուն = 
| մականուն = 
| ծնած է = 21 Ապրիլ 1926
| ծննդավայր = 	Մայֆեր, Լոնտոն, Միացեալ Թագաւորութիւն
| մահացած է = 
| մահուան վայրը = 
| քաղաքացիութիւն = 
| ազգութիւն = 
| լեզու = 
| կրօնք = 
| ուսումնավայր = 
| կոչում = 
| ազդուած է = 
| ազդած է = 
| գրքեր = 
| կարողութիւն = 
| մասնագիտութիւն = 
| գործունէութիւն = 
| աշխատանք = 
| պաշտօն = 
| պարգեւներ եւ մրցանակներ = 
| անդամակցած է = 
| կուսակցութիւն = 
| ամուսին = 
| ծնողներ = Ճորճ 
| երեխաներ = 
| կայքէջք = 
| ստորագրութիւն = 
| ծանօթ = 
}}
'''Էլիզապէթ Բ․''' ({{lang-en|HM Queen Elizabeth II, Elizabeth Alexandra Mary Windsor}}, {{ԱԾ}}), 1952 թուականէն մինչեւ 8 Սեպտեմբեր 2022 [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիոյ]] իշխող թագուհի եւ պետութեան գլուխն էր։ Նաեւ կը հանդիսանար [[Ազգերու Բրիտանական Համագործակցութիւն|Ազգերու Բրիտանական Համագործակցութեան]] 15 երկիրներու թագուհի, [[Անգլիկան եկեղեցի|Անգլիական եկեղեցւոյ]] գլուխ, [[Մեծ Բրիտանիայի զինուած ուժեր|Մեծն Բրիտանիոյ զինուած ուժեր]]ու գերագոյն հրամանատար, գնդապետ։ [[1953]] թուականի [[29 Մայիս]]-էն առ [[1961]] թուականի [[31 Մայիս]]-ը [[Հարաւային Ափրիկէ]]ի թագուհին էր։ Ան Վինձորներու տոհմի սերունդէն է։ Գահ բարձրացած է [[1952]] թուականի [[6 Փետրուար]]-ին, թագադրուեր է 1953 թուականի [[2 Յունիս]]-ին հօր՝ [[Ճորճ VI]] թագաւորի մահէն յետոյ։ Ան ամենաերկար գահակալող միապետը եղած է Մեծն Բրիտանիոյ պատմութեան մէջ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.com/russian/uk/2015/09/150909_queen_elizabeth_reign|title=Елизавета II стала самым долгоправящим монархом в Британии|date=9 сентября 2015|publisher=Русская служба Би-би-си|accessdate=10-09-2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.vesti.ru/doc.html?id=2662101 Кэмерон поздравил Елизавету II с рекордом правления]&lt;/ref&gt;։  2015 թուականի 24 Յունուարէն կը հանդիսանայ աշխարհի ամենաերկար գործող միապետը՝ [[Սէուտական Արաբիա|Սէուտական Արաբիոյ]] թագաւոր [[Ապտուլլահ իպն Ապտուլ-Ազիզ ալ-Սաուտ]]ի մահէն ետք։

Իր գահակալման ընթացքին աւարտած է ապագաղութացումը, որ կը նշանաւորուի բրիտանական կայսրութեան վերջնական փլուզմամբ եւ վերջինիս փոխակերպումը [[Միացեալ Թագաւորութիւն|Միացեալ Թագաւորութեան]]։ Այս ընթացքը կը ներառէ նաեւ բազմաթիւ այլ իրադարձութիւններ, ինչպիսիք են երկարատեւ ազգա-քաղաքական հակամարտութիւնը [[Հիւսիսային Իրլանտա]]յի հետ, [[Ֆոլքլենտեան պատերազմ]]ը, պատերազմները [[Իրաք]]ի եւ [[Աֆղանիստան]]ի մէջ։

Իր գահակալման ամբողջ ընթացքին թագուհին շատ անգամ ենթարկուած է քննադատութեան, ոչ միայն միապետութեան վերացման կողմնակիցներու կողմէն, այլ նաեւ հասարակութեան եւ բրիտանական զանգուածային լրատուամիջոցներու կողմէն։ Սակայն Էլիզապէթ Բ.-ը յաջողած է բարձր պահպանել բրիտանական միապետութեան հեղինակութիւնը եւ իր ժողովրդականութիւնը։

7 տասնամեակ իշխանութենէ ետք, Էլիզապէթ Բ. թագուհի իր մահկանացուն կը կնքէ 8 Սեպտեմբեր 2022-ին, [[Սկովտիա|Սկովտիոյ]] Պալմորալ պալատին մէջ:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnn.com/uk/live-news/queen-elizabeth-health-concerns-intl-gbr/index.html|title=The death of Queen Elizabeth II: Live updates|last=CNN|first=By &lt;a href=&quot;/profiles/aditi-sandal&quot;&gt;Aditi Sangal&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;/profiles/rob-picheta&quot;&gt;Rob Picheta&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;/profiles/adrienne-vogt&quot;&gt;Adrienne Vogt&lt;/a&gt;, Ed Upright and &lt;a href=&quot;/profiles/lauren-moorhouse&quot;&gt;Lauren Said-Moorhouse&lt;/a&gt;|date=2022-09-08|website=CNN|language=en|accessdate=2022-09-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2022/sep/08/queen-elizabeth-ii-britains-longest-reigning-monarch-dies-aged-96|title=Queen Elizabeth II, Britain’s longest-reigning monarch, dies aged 96|date=2022-09-08|website=the Guardian|language=en|accessdate=2022-09-08}}&lt;/ref&gt;

== Մանկութիւն եւ պատանեկութիւն ==
Էլիզապէթ Բ.-ը արքայազն Ալպերթի՝ Յորքեան հերցոգ (հետագային թագաւոր [[Ճորճ VI]]-ի, 1895-1952 թուականներ) եւ [[Էլիզապէթ Պոուզ-Լայոն|լեյտի Էլիզապէթ Պոուզ-Լայոն]]ի (1900-2002) աւագ դուստրն է։ Հօրենական մեծ հայրը թագաւոր [[Ճորճ VI ]]-ն է (1865-1936 թուականներ), իսկ մեծ մայրը՝ [[Մարիա Թեքցի|թագուհի Մարիան]]՝ Թեքեըն արքայադուստրը (1867-1953 թուականներ)։ Մօրենական մեծ հայրը [[Քլոուտ Ճորճ Պոուզ-Լայոն|Քլոուտ Ճորճ Պոուզ-Լայոնն է՝ կոմս Սթրաթմուրը]] (1867-1953 թուականներ), իսկ մեծ մայրը՝ [[Սեսիլիա Նինա Պոուզ-Լայոն]]ը (1862-1938 թուականներ)։

[[Պատկեր:Queen Elizabeth II 1929.jpg|մինի|Արքայադուստր Էլիզապէթը երեք տարեկանին|alt=|ձախից|239x239փքս]]

Արքայադուստր Էլիզապէթ Ալեքսանդրա Մարիան ծնած է [[Լոնտոն]]ի Մեյֆեր թաղամասին մէջ, կոմս Սթրաթմուրի Պարթոն Սթրիթի առանձնատան մէջ։ Այժմ առանձնատունը այլեւս գոյութիւն չունի, իսկ տեղը դրուած է յուշատախտակ&lt;ref name=&quot;Брэдфорд С.&quot;&gt;''Брэдфорд С.'' Елизавета II. Биография Её величества королевы. — Вагриус-Захаров-Москва, 1998.&lt;/ref&gt;։ Իր անունը ստացեր է ի պատիւ մօր Էլիզապէթի, մեծ մօր՝ Մարիայի եւ մեծ մօր մեծ մայրը ՝ Ալեքսանդրայի։ Մկրտուեր է Մայիսի 25-ին Պաքինհըմ պալատի մատուռին մէջ, որ պատերազմի տարիներուն աւերուեր է։

[[1930]] թուականին ծնած է միակ քոյրը՝ [[արքայադուստր Մարկարէթ]]ը։

Էլիզապէթը  տան մէջ լաւ կրթութիւն ստացած է, գլխաւորապէս մարդասիրական ուղղուածութեամբ, ուսումնասիրեր է անգլիական սահմանադրութեան պատմութիւն, [[իրաւագիտութիւն]], [[կրօնի պատմութիւն]], [[արուեստի պատմութիւն]], ինչպէս նաեւ [[ֆրանսերէն]]։ Երիտասարդ տարիքին հետաքրքրուեր է ձիերով եւ զբաղուեր է [[Ձիամարզով|ձիավարութեամբ]]&lt;ref name=&quot;multiple6&quot;&gt;[http://www.royal.gov.uk/HMTheQueen/Education/Overview.aspx Her Majesty The Queen: Education]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;:

[[Պատկեր:Philip de László - Princess Elizabeth of York - 1933.jpg|մինի|Արքայադուստր Էլիզապէթը եօթ տարեկանին։|alt=|ձախից|260x260փքս]]

Ծնունդէն յետոյ Էլիզապէթը դարձաւ Յորքեան արքայադուստր եւ երրորդը գահի ժառանգորդներու ցանկին մէջ՝ հօրեղբայր էտուարտէն՝ Ուելսեան արքայազն (ապագայ թագաւոր [[Էտուարտ VIII]]) եւ հօրմէ յետոյ։ Ի սկզբանէ Էլիզապէթը չէր հանդիսանար գահի իրական յաւակնորդ, քանի որ արքայազն Էտուարտը շատ երիտասարդ էր եւ պէտք է ամուսնանար եւ զաւակներ ունենար։ Սակայն [[1936]] թուականին, հօր՝ [[Ճորճ V]]-ի մահէն յետոյ արքայազն Էտուարտը ստիպուած էր հրաժարիլ գահէն։ Թագաւոր դարձաւ արքայազն Ալպերթը ([[Ճորճ VI]]), իսկ տասնամեայ Էլիզապէթը դարձաւ թագաժառանգ եւ ծնողներու հետ [[Քենսինկթոնեան պալատ|Քենսինկտթոնէն]] տեղափոխուեցաւ [[Պաքինհըմ պալատ]]։

== Ամուսնութիւն&lt;ref&gt;{{Citation|title=Elizabeth II|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Elizabeth_II&amp;oldid=1349856180|date=2026-04-19|accessdate=2026-04-20|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Էլիզապէթ իր ապագայ ամուսնոյն՝ Յունաստանի եւ Դանիոյ [[Ֆիլիփ|Ֆիլիփ իշխանին]] հանդիպեցաւ 1934-ին, ապա դարձեալ՝ 1937-ին։ Անոնք երկրորդ զարմիկներ էին Դանիոյ Քրիստիան Թ. թագաւորին կողմէ, եւ երրորդ զարմիկներ՝ Վիքթորիա թագուհիին կողմէ։ 1939-ի Յուլիսին, Տարթմութի Արքայական ծովային քոլէճին մէջ իրենց երրորդ հանդիպումէն ետք, Էլիզապէթ՝ թէեւ հազիւ 13 տարեկան, ըսաւ թէ սիրահարած է 18-ամեայ Ֆիլիփին, եւ անոնք սկսան նամակներ փոխանակել։ Ան 21 տարեկան էր, երբ 9 Յուլիս 1947-ին պաշտօնապէս յայտարարուեցաւ անոնց նշանադրութիւնը։

Նշանադրութիւնը որոշ վիճաբանութիւններու տեղի տուաւ։ Ֆիլիփը չունէր նիւթական կայուն վիճակ, ծնունդով օտար էր (թէեւ Բրիտանիոյ հպատակ էր եւ ծառայած էր Արքայական նաւատորմին մէջ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքին), իսկ անոր քոյրերը ամուսնացած էին նացիներու հետ կապեր ունեցող գերմանացի ազնուականներու հետ։ Մարիոն Քրոֆորտ գրած է. «Թագաւորին խորհրդականներէն ոմանք զայն բաւարար չէին համարեր Էլիզապէթին համար։ Ան առանց տան կամ թագաւորութեան իշխան մըն էր։ Որոշ թերթեր երկար ու բարակ կը խօսէին Ֆիլիփի օտար ծագումին մասին»։ Աւելի ուշ հրատարակուած կենսագրականները կը նշեն, թէ Էլիզապէթին մայրը սկզբնապէս վերապահումներ ունէր այս միութեան հանդէպ եւ Ֆիլիփը կը ձաղկէր «Հոն» (Hun) մականունով։ Սակայն կեանքի վերջին տարիներուն ան կենսագիր Թիմ Հիլտին ըսած է, թէ Ֆիլիփը «անգլիացի ազնուական մըն էր»։

Նախքան ամուսնութիւնը, Ֆիլիփ հրաժարեցաւ իր յունական եւ դանիական տիտղոսներէն, պաշտօնապէս Յոյն Ուղղափառութենէն անցաւ Անկլիքան եկեղեցիին եւ ընդունեց Հարիւրապետ Ֆիլիփ Մաունթպաթըն կոչումը՝ որդեգրելով իր մօր բրիտանական ընտանիքին մականունը։ Հարսանիքէն քիչ առաջ ան ստացաւ Էտինպուրկի դուքս տիտղոսը եւ «Արքայական Բարձրութիւն» պատուանունը։

Էլիզապէթ եւ Ֆիլիփ ամուսնացան 20 Նոյեմբեր 1947-ին, Ուեսթմինսթերեան աբբայութեան մէջ։ Անոնք ստացան 2,500 հարսանեկան նուէրներ աշխարհի տարբեր կողմերէն։ Էլիզապէթ ստիպուած էր օգտագործել սննդամթերքի եւ հագուստի կտրոններ՝ իր հարսանեկան զգեստին (որուն ձեւաւորողն էր Նորման Հարթնըլը) կտորը գնելու համար, որովհետեւ Բրիտանիան դեռ ամբողջութեամբ չէր վերականգնած պատերազմի աւերածութիւններէն։ Յետպատերազմեան Բրիտանիոյ մէջ ընդունելի չէր Ֆիլիփի գերմանացի ազգականներուն, ներառեալ անոր ողջ մնացած երեք քոյրերուն հրաւիրելը։ Հրաւէր չուղարկուեցաւ նաեւ Վինտզորի դուքսին՝ նախկին Էտուարտ Ը. թագաւորին&lt;ref&gt;Bradford 2012, p. 61&lt;/ref&gt;։

Էլիզապէթ իր առաջնեկը՝ Չարլզ իշխանը, լոյս աշխարհ բերաւ 1948-ի Նոյեմբերին։ Մէկ ամիս առաջ Թագաւորը հրապարակած էր յատուկ հրովարտակ մը, որ թոյլ կու տար անոր զաւակներուն օգտագործել արքայազնի կամ արքայադստեր տիտղոսները, որոնց իրաւունքը այլապէս չէին ունենար, քանի որ իրենց հայրը այլեւս արքայազն չէր համարուեր։ Երկրորդ զաւակը՝ Աննա արքայադուստրը, ծնաւ 1950-ի Օգոստոսին&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://doi.org/10.1093/ref:odnb/75692|title=Curry, Dennis (1912–2001), businessman and geologist|last=Baker|first=Anne Pimlott|date=2005-01-06|publisher=Oxford University Press|series=Oxford Dictionary of National Biography}}&lt;/ref&gt;։

Ամուսնութենէն ետք զոյգը վարձեց Վինտլշամ Մուրը՝ Վինտզորի ամրոցին մօտ, մինչեւ 1949-ի Յուլիսը, երբ անոնք տեղափոխուեցան Լոնտոնի Քլարենս Հաուս։ 1949-էն 1951-ի միջեւ Ֆիլիփը քանի մը անգամ գործուղուեցաւ Մալթայի բրիտանական գաղութը՝ որպէս ծառայող ծովային սպայ։ Ան եւ Էլիզապէթը ընդհատումներով քանի մը ամիս ապրեցան Մալթայի Կուարտամանժա գիւղակին մէջ՝ Վիլլա Կուարտամանժա, որ Ֆիլիփի քեռիին՝ Լորտ Մաունթպաթընի վարձած տունն էր։ Անոնց երկու զաւակները մնացին Բրիտանիա&lt;ref&gt;{{Citation|title=Notes|url=https://doi.org/10.1163/ej.9789028609303.165-246.9|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|accessdate=2026-04-20|isbn=978-90-286-0930-3|pages=226–238}}&lt;/ref&gt;։

== Մեծն Բրիտանիոյ Թագուհի ==

=== 1950-ական թուականներ ===
[[Պատկեր:Elizabeth II &amp; Philip after Coronation.JPG|մինի|Էլիզապէթ Բ.-ը եւ Ֆիլիփը թագադրումէն յետոյ|alt=|ձախից|271x271փքս]]

Այն բրիտանական միապետութեան առաջին թագադրումն էր, որ ցուցադրուեր է հեռուստատեսութեամբ եւ այդ երեւոյթը նպաստեր է հեռուստատեսութեան բարձրացմանը&lt;ref name=&quot;multiple2&quot;&gt;[http://kp.ua/daily/010612/340184/ «Неизвестная королева»: Завтрак Елизаветы II с Гагариным и почему Ельцин хотел её раздеть] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120822130704/http://kp.ua/daily/010612/340184 |date=2012-08-22 }} Комсомольская правда в Украине, (01 июня 2012)&lt;/ref&gt;։

[[Պատկեր:Elizabeth, Philip, Charles and Anne.jpg|200px|մինի|ձախից|Էլիզապէթ Բ.-ը, արքայազն Ֆիլիփը, արքայազն Չարլզը եւ արքայադուստր Աննան, 1957 թուական]]

Ան առաջին միապետն էր, որ [[1957]] թուականի [[25 Դեկտեմբեր]]-ին հեռուստացոյցով շնորհաւորեց իր հպատակները [[Սուրբ ծնունդ|Ծննդեան տօներու]] առթիւ&lt;ref&gt;Полякова А. А. Роль монархии во внутренней и внешней политике Великобритании в конце XX — начале XXI века. Диссертация на соискание ученой степени кандидата исторических наук. — М., 2015. — С. 87. Режим доступа: http://mgimo.ru/science/diss/rol-monarkhii.php&lt;/ref&gt;։

[[File:Queen Elizabeth II wearing crown, blue sash and pink gown, standing behind chair in Buckingham Palace.jpg|thumb|200px|Էլիզապէթ Բ.-ըն 1959 թուականին]]

=== 1970-ական թուականներ ===
[[1974]] թուականի խորհրդարանական ընտրութիւններու ժամանակ քաղաքական ճգնաժամը հասունացած էր, որու հետեւանքով կուսակցութիւններէն ոչ մէկը չի ստանար ձայներու մեծամասնութիւնը։ Հակառակ  ձայներու առաւելագոյն բաժինը ստացեր էր Պահպանողական կուսակցութիւնը, վարչապետ նշանակուեցաւ Լեյպորիստական կուսակցութեան առաջնորդ [[Հարոլտ Վիլսոն]]ը&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hrono.ru/land/landa/197_gb.php|title=Великобритания в 70-е годы XX века|publisher=Хроно.Ру|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200601224701/http://hrono.ru/land/landa/197_gb.php|archivedate=2020-06-01|accessdate=2020-06-22|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;։ Յաջորդ տարի Աւստրալիոյ մէջ քաղաքական ճգնաժամի հետեւանքով  Էլիզապէթ Բ.-ը հրաժարեցաւ բեկանել ժեներալ-նահանգապետ [[Ջոն Քեր]]իի  հրամանը վարչապետ [[Գաֆ Ուիթլեմ]]ի հրաժարականի վերաբերեալ։

[[1976]] թվականին [[Մոնրէալ]]ի մէջ (որպէս Քանատայի թագուհի) Էլիզապէթ Բ.-ը հանդիսաւորութեամբ բացաւ  [[Ամառնային ողլիմպիական խաղեր 1976|XXI ամառնային ողիմպիական խաղերը]]։

[[1977]] թուականին մեծ շուքով նշուեցաւ  Էլիզապէթ Բ.-ի գահակալման 25-ամեակը, իր պատուին բազմաթիւ հանդիսաւոր արարողութիւններ տեղի ունեցան ողջ [[Միացեալ Թագաւորութեան]] մէջ&lt;ref&gt;[http://www.royal.gov.uk/HMTheQueen/TheQueenandspecialanniversaries/TheQueensSilverJubilee1977.aspx Her Majesty The Queen: The Queen’s Silver Jubilee, 1977]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;։

[[Պատկեր:Reagans with Queen Elizabeth II and Prince Philip.jpg|200px|մինի|ձախից|Թագաւորական ընտանիքը եւ Ռեյկընները, 1983 թուական, 23 Փետրուար]]

[[Պատկեր:President Ronald Reagan riding horses with Queen Elizabeth II during visit to Windsor Castle.jpg|220px|մինի|Թագուհին [[Ռոնալտ Ռեյկըն]]ի հետ զբօսանքի ժամանակ, 1983 թուական, 8 Յունիս]]

1970-1980-ական թուականներուն թագաւորական ընտանիքը ենթարկուեցաւ շարք մը յարձակումներու։ Մասնաւորապէս [[1979]] թուականին «[[Իրլանտայի հանրապետական բանակ]]»-ի ահաբեկիչներու կողմէ սպանուեցաւ արքայազն Ֆիլիփի քեռի՝ ազդեցիկ պետական գործիչ լորտ [[Լուի Մաունթպաթեն]]ը&lt;ref name=&quot;Time Magazine&quot;&gt;{{Cite news | title = BRITAIN: A Nation Mourns Its Loss | author =  | url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,920606,00.html | publisher = [[Time (magazine)|TIME]] | date = 10 September 1979 | access-date = 22 June 2020 | archive-date = 3 October 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081003053535/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,920606,00.html | dead-url = yes }}&lt;/ref&gt;։ Իսկ [[1981]] թուականին, թագուհիի «պաշտօնական ծննդեան օրուայ» կապակցութեամբ կազմակերպուած զինուորական շքերթի ժամանակ, անյաջող մահափորձ կատարուեր է Էլիզապէթ Բ.-ի նկատմամբ։

=== 2000-ական թուականներ ===
[[2000]] թուականի Ապրիլ 17-ին Էլիզապէթ Բ. [[Վինձոր ամրոց|Վինձոր]] մէջ ընդունեց [[Ռուսաստանի նախագահ]] [[Վլատիմիր Փութին]]ին: Հանդիպումը տեւեց 30 վայրկեան:

[[Պատկեր:Queen Elizabeth II.JPG|200px|մինի|ձախից|Էլիզապէթ Բ.-ը, 2005 թուական]]

[[2000]] թուականի Դեկտեմբերին թագուհին [[Պաքինհըմ պալատ|Պաքինհըմեան պալատի]]մէջ ընդունեց [[ԱՄՆ նախագահ]] [[Պիլ Քլինթըն]]ին, իր կնոջը՝ [[Հիլարի Քլինթըն|Հիլարիին]] եւ իրենց դուստր Չելսիին:

[[Պատկեր:Golden Jubilee Palace 45.JPG|մինի|Բրիտանացիները թագաւորական պալատին մէջ թագուհու ոսկէ յոբելեանի տօնակատարութեան ժամանակ, 2002 թուական]]

[[2002]] թուականին լրացաւ թագուհու գահակալման 50-ամեակը, որը նշուեցաւ մեծ շուքով։ Նոյն տարին մահացան թագուհու քոյրը՝ [[արքայադուստր Մարկարեթ]]ը&lt;ref&gt;[http://www.kommersant.ru/doc/311138 Принцесса Маргарет сгорела в огне страстей, Коммерсантъ, (16 февраля 2002)]&lt;/ref&gt; եւ թագուհու մայրը՝ [[Էլիզապէթ Պոուզ-Լայոն]]ը&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_1533000/1533667.stm Королева-мать: богатая биография] Русская служба Би-би-си, (31 марта 2002)&lt;/ref&gt;։

Նոյն թուականին թագուհին առաջին անգամ այցելեց բրիտանական [[մզկիթ]]` [[իսլամ]]ական կեդրոն Սքունթորպի մէջ ([[Լինքոլնշիր]]): Բացի այդ, Էլիզապէթ Երկրորդը դարձաւ թագաւորական ընտանիքի առաջին անդամը, որ ստացաւ ոսկէ սկաւառակ. «Պալատական ​​երեկոյթ» համերգի ձայնագրութիւնը, որ տեղի ունեցաւ իր գահակալման 50-ամեակի կապակցութեամբ, վաճառուեցաւ 100 000 օրինակով:

[[2003]] թուականի Յունիս 25-ին, Էլիզապէթ Երկրորդը [[Պաքինհըմեան պալատ]]ի մէջ հանդիսաւոր ընդունելութիւն կազմակերպեց՝ ի պատիւ [[Ռուսաստանի նախագահ]] [[Վլատիմիր Փութին]]ի եւ իր կնոջ՝ [[Լիուտմիլա Փութինա|Լիուտմիլայի]]: Կողմերը նուէրներ փոխանակեցին: Թագուհին Փութինին նուիրեց «The Crown Jewels» յատուկ թողարկումով ալպոմը, իսկ կնոջը` փորագրուած շիշով օծանելիք: Ի պատասխան՝ թագուհուն նուիրեցին [[Ռուսներ|ռուս]] ժամանակակից նկարիչի նկար, իսկ [[արքայազն Ֆիլիփ]]ին՝ ծովային ռազմական արարողակարգային դաշիւն: Վլատիմիր Փութինը հանդիպմանը ներկայացաւ  12 վայրկեան ուշացումով, իսկ անոր հրաժեշտի ժամանակ թագուհին ուշացաւ ուղիղ 12 վայրկեան:

[[Պատկեր:Queen Elizabeth II.jpg|200px|մինի|ձախից|Էլիզապէթ Բ.-ը, 2007 թուական]]
[[2007]] թուականի մայիսին Էլիզապէթ Երկրորդը եւ [[արքայազն Ֆիլիպ]]ը այցելեցին [[Միացեալ Նահանգներ]]՝ նշելու [[Վիրճինիա]]յի Ճեյմըսթաունի հիմնադրման 400-ամեակը (Միացեալ Նահանգներու տարածքին բրիտանացիներու առաջին բնակավայրը): Այս այցի ընթացքին արքայական զոյգը հանդիպեցաւ ԱՄՆ նախագահ Ճորճ Պուշ Կրտսերին հետ&lt;ref&gt;[[РИА Новости]]: [http://www.rian.ru/world/20070504/64922878.html ''«Елизавета II посетила музей первого поселения англичан в Новом Свете»''], 04.05.2007.&lt;/ref&gt;:

[[2007]] թուականնի նոյեմբերի 20-ին Էլիզապէթ Երկրորդը դարձաւ բրիտանական առաջին միապետը, որ տօնեց ադամանդէ հարսանիքը (60 տարի), եւ նոյն թուականի Դեկտեմբեր 20-ին, թագուհին դարձաւ պատմութեան մէջ ամենամեծ բրիտանական միապետը, շրջանցելով մեծ մօրը՝ [[Վիքթորիա թագուհի|Վիքթորիա թագուհուն]] (1819-1901):

[[2008]] թուականին, առաջին անգամ պատմութեան մէջ, [[անգլիկան եկեղեցի]]ն, որու գլուխը կը հանդիսանայ Էլիզապէթ Բ.-ը, «[[Աւագ հինգշաբթի]]» օրուայ պատարագը, որուն սովորաբար կը մասնակցի իշխող միապետը, անցուց [[Անգլիա]]յէն կամ [[Ուելս]]էն դուրս՝ [[Հիւսիսային Իրլանտա]]յի [[Արմա (քաղաք)|Արմա]] քաղաքին մէջ։

[[Պատկեր:Barack &amp; Michelle Obama meet Queen Elizabeth II at Buckingham Palace 4-1-09 2.JPG|200px|մինի|Թագուհին եւ Օպամաներու ընտանիքը, 2009 թուական, Ապրիլ 1]]

=== Զինանշան ===

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Պատկեր:Coat of Arms of Elizabeth, Heiress Presumptive (1944-1947).svg|&lt;small&gt;Արքայադուստր Էլիզապէթի զինանշանը (1944—1947)&lt;/small&gt;
Պատկեր:Coat of Arms of Elizabeth, Duchess of Edinburgh (1947-1952).svg|&lt;small&gt;Արքայադուստր Էլիզապէթի՝ Էտինպուրկի հերցոգուհու զինանշանը (1947—1952)&lt;/small&gt;
Պատկեր:Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg|&lt;small&gt;Մեծ Բրիտանիայի թագաւորական զինանշանը (Բացի Սկովտիականէն)&lt;/small&gt;
Պատկեր:Coat of arms of the United Kingdom in Scotland.svg|&lt;small&gt;Սկովտիայի թագաւորական զինանշանը&lt;/small&gt;
Պատկեր:Royal Coat of Arms of Canada.svg|&lt;small&gt;[[Քանատա]]յի թագաւորական զինանշանը&lt;/small&gt;
&lt;/gallery&gt;

==== Ճարտարապետութեան մէջ ====

*[[Սինկափուր]]ի Էսփլանտա զբօսայգիի մէջ ի պատիւ թագուհու կայ անուանակոչուած ծառուղի&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=gHC62B3DUlU Queen Elizabeth Walk in Singapore]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;։
* 2012 թուականի Սեպտեմբերէն հանրայայտ [[Պիկ Պեն]]ը պաշտօնապէս վերանուանուեր է «Էլիզապէթի աշտարակ»&lt;ref&gt;[https://armlur.am/32632/ Պիկ Պենը անուանափոխուեր է Ելիզավեթայի աշտարակ]&lt;/ref&gt;։
* Իր անունով անուանակոչուեր է նաեւ 1991 թուականին [[Տարթֆորտ]]ի մէջ կառուցուած կամուրջը&lt;ref&gt;[http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0000486 Queen Elizabeth II Bridge] Stucturae{{ref-en}}&lt;/ref&gt;։
* 2013 թուականի Օգոստոս 1-ին [[Լոնտոն]]ի մէջ բացուեցաւ Էլիզապէթ Բ.-ի ողլիմպական զբօսայգին&lt;ref&gt;[http://www.travel.ru/news/2013/08/01/220571.html В Лондоне открылся парк Елизаветы II] ТравелРу, (1 августа 2013)&lt;/ref&gt;։

&lt;center&gt;&lt;gallery perrow=&quot;3&quot; widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot; caption=&quot;Յուշարձաններ&quot;&gt;
Պատկեր:Statue Elizabeth II 2.jpg|&lt;small&gt;Էլիզապէթ Բ.-ի արձանը [[Օթթաուա]]յի մէջ, [[Քանատա]]&lt;/small&gt;
Պատկեր:Queen Elizabeth II and Burmese Statue.JPG|&lt;small&gt;Արձան Ռեկինայի մէջ 2005 թուական&lt;/small&gt;
Պատկեր:Queen Elizabeth II statue - geograph.org.uk - 2671664.jpg|&lt;small&gt;Արձան մեծ Վիտզորեան այգիին մէջ&lt;/small&gt;
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

=== Մետաղադրամներ եւ դրոշմահաւաքութիւն ===

&lt;center&gt;&lt;gallery perrow=&quot;3&quot; widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot; caption=&quot;Մետաղադրամներ եւ նամականիշներ&quot;&gt;
Պատկեր:TimbrePosteCanada5centsElizabethIIKarsh1953.jpg|&lt;small&gt;Քանատական նամականիշ, 1953 թուական&lt;/small&gt;
Պատկեր:Australianstamp 1608.jpg|&lt;small&gt;Աւստրալիական նամականիշ, ի պատիւ թագադրման&lt;/small&gt;
Պատկեր:NorthernIrelandStamp6d-issued-pilton.jpg|&lt;small&gt;Հիւսիսային իրլանտական նամականիշ, 1958 թուական&lt;/small&gt;
Պատկեր:1953 half crown obverse.jpg|&lt;small&gt;մետղադրամ, 1953 թուական&lt;/small&gt;
Պատկեր:1961HalfCrownHead.JPG|&lt;small&gt;մետաղադրամ, 1961 թուական&lt;/small&gt;
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Նախասիրութիւն եւ անձնական կեանք==
[[Պատկեր:Visits_by_Elizabeth_II.svg|կեդրոն|frameless|794x794փքս]]

Թագուհու հետաքրքրութիւններու ծիրէն ներս [[շնաբուծութիւն]]ը, այդ թուով` [[Քորկ]], [[սփանիել]], [[Լապրատոր ռեթրիվեր|լապրատոր]], [[լուսանկարչութիւն]]ը, [[ձիամարզ|ձիավարութիւնը]], ինչպէս նաեւ ճանապարհորդութիւնը&lt;ref name=autogenerated20130604-1&gt;[http://ria.ru/spravka/20120616/673108326.html#13700235807094&amp;message=resize&amp;relto=login&amp;action=removeClass&amp;value=registration Королева Великобритании Елизавета II. Биография] РИА Новости, (16 июня 2012)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sankt-petersburgpost.ru/stuff/sjuzhety/khobbi_i_uvlechenija_glav_gosudarstv/11-1-0-495 Хобби и увлечения глав государств] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130725112659/http://www.sankt-petersburgpost.ru/stuff/sjuzhety/khobbi_i_uvlechenija_glav_gosudarstv/11-1-0-495 |date=2013-07-25 }} Петербургский почтовой, (03 марта 2011)&lt;/ref&gt;։ Էլիզապէթը, պահպանելով թագուհու հեղինակութիւնը, աշխոյժ կը ճանապարհորդէ իր տիրոյթները&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.purepeople.ru/article/elizaveta-ii-yubilej-pravleniya-britanskoj-korolevy_a11799/1 |title=Елизавета II: юбилей правления британской королевы! |accessdate=2020-06-22 |archive-date=2014-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140309084609/http://www.purepeople.ru/article/elizaveta-ii-yubilej-pravleniya-britanskoj-korolevy_a11799/1 |dead-url=yes |archivedate=2014-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140309084609/http://www.purepeople.ru/article/elizaveta-ii-yubilej-pravleniya-britanskoj-korolevy_a11799/1 |deadurl=yes }}&lt;/ref&gt;, ինչպես նաեւ  կ'այցելէ այլ երկրներում։ Թագուհին իր հաշուին ունի աւելի քան 325 արտասահմանեան այց&lt;ref&gt;[http://www.1tv.ru/documentary/print/fi=7561 Королева] Первый Канал&lt;/ref&gt;։

2009 թուականէն սկսաւ զբաղուիլ այգեգործութեամբ&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/russian/uk/2009/06/090615_queen_goes_green.shtml Королева будет выращивать овощи у Букингемского дворца] Русская служба Би-би-си, (15 июня 2009)&lt;/ref&gt;։

Ի լրումն [[անգլերէն]]ի՝ թագուհին ազատօրէ կը տիրապետէ [[ֆրանսերէն]]ին:

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}</text>
      <sha1>5xoue524pivbwl4nhtknfv9p0aeyz2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Մասունք</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22733</id>
    <revision>
      <id>250395</id>
      <parentid>206234</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:02:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>250395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1701" sha1="2tqaqyedlcu9hux1seq9ebrfa246ihs" xml:space="preserve">[[Պատկեր:Dlieja San Durich pluania de Urtijëi detail reliquia San Benedët.jpg|մինի|Պենետիկտոս Նուրսիացուին մասունքները Օրտիզէիի եկեղեցւոյ մէջ (Իտալիա)]]
'''Մասունք,''' սուրբերու [[Աճիւն|աճիւններէն]] մասնիկ մը, փշրանք մը, երբ բարեպաշտական զգացումներով արծաթեայ փոքր տուփերու մէջ դրուած են կը կոչուին մասունք:

Անցեալին սովորութիւն չկար շարժական տուփերու մէջ պահել սուրբերու աճիւններէն մասնիկներ։ Նոյնիսկ փոքր ոսկորի բեկորներ կը թաղէին եւ [[Գերեզմանաքար|գերեզմանաքարեր]] կը պատրաստէին անոնց համար։

Աւելի ետքն է, որ մարդիկ սկսան ճաճանչաւոր տուփեր շինել եւ անոնց մէջ պահել յուրրերու մասունքները։ Նոյնիսկ վիզէն կախելու նպատակով փոքր տուփիկներ պատրաստուած են անոնց մէջ ամփոփելու համար սուրբերուն մասունքները:

Այսօր մեր բոլոր եկեղեցիներուն մէջ Ս. Սեղանի բազմոցը զարդարող մեծ թէ փոքր զանազան մասունքներ կան, ճաճանչաւոր թէ պարզ տուփերումէջ, որոնք մեր բարեպաշտ ժողովուրդի պաշտամունքին արժանացած են:

== Աղբիւր ==
* Ծիսական Գիտելիքներ, Սուրէն Արք. Գաթարոյեան, էջ՝ 155:
* {{ՀՍՀ}}</text>
      <sha1>2tqaqyedlcu9hux1seq9ebrfa246ihs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Մաշտոց (ծիսարան)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22734</id>
    <revision>
      <id>250396</id>
      <parentid>203967</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>250396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5162" sha1="ai10jtx7ynppk34yvoc3cogsa6bwftm" xml:space="preserve">'''Մաշտոց, ե'''կեղեցին որպէս հոգեւոր կառոյց՝ հաւատացեալներու կեանքէն ներս հաւատքի այն միջնաբերդն է, որ իր աղօթասաց կամարներուն ներքեւ կը համախմբէ բոլոր անոնց, որոնք իրենց անապատացած ներաշխարհին մէջ աստուածային կենդանի ջուրին պապակը կը զգան։

Երկրորդ եկեղեցին հոգեւոր այն տունն է, ուր մարդիկ աղօթքի ճամբով իրենք զիրենք դէմ յանդիման կը գտնեն գթառատ երկնաւոր այն Հօր, որ սնուցիչն է սիրոյ եւ խաղաղութեան:

Եւ երրորդ՝ եկեղեցւոյ եզակի առաքելութիւններէն մին է, մարդկային կեանքի զանազան հանգրուաններուն՝ ներգործել հաւատացեալներու հոգիներէն ներս։

Այս ներգործութիւնը եկեղեցական մասնաւոր ծիսակատարութեամբ` Խորհուրդներով եւ արարողութիւններով կը մատակարարէ եկեղեցին։

Եկեղեցւոյ Խորհուրդները հետեւեալներն են.–

Մկրտութիւն, Դրոշմ, Ապաշխարութիւն, Հաղորդութիւն, Պսակ կամ Ամուսնութիւն, Ձեռնադրութիւն եւ Կարգ Հիւանդաց կամ Վերջին Օծում։

Եկեղեցւոյ Խորհուրդներու կատարումը, ամփոփուած է մասնաւոր հատորի մը մէջ, որ Մաշտոց կը կոչուի: Համաձայն Օրմանեան Սրբազանի, Մաշտոց ծիսարանին նախնական խմբագրումը կատարուած է Մաշտոց Եղիվարդեցի Կաթողիկոսին կողմէ, որ վախճանած է 899 թուին:

Մաշտոց ծիսարանը երեք մասերու կը բաժնուի.

Առաջինը՝ անմիջական կերպով եկեղեցւոյ յարկին մէջ գործածութեան դրուած Փոքր Մաշտոցն է, որ կը բովանդակէ քահանային կողմէ կատարուող եկեղեցական կարգ մը Խորհուրդները, ինչպէս Մկրտութիւնը, Դրոշմը, Պսակը, Թաղմանական կարգը՝ երեք հանգրուաններով.- Տան կարգ, Եկեղեցւոյ կարգ եւ Գերեզմանի կարգ։

Փոքր Մաշտոցին մէջ մենք կը գտնենք ծիսական զանազան արարողութիւններ եւս. Ինչպէս՝ մատաղի, եկեղեցական սպասներու, սկիհի, ջրհորի, արտի եւ հնձանի, դժուարածին յղի կիներու, երաշտի, նոր տան, ուխտեալ, պատանիներու մազի կտրման, խաչահանգիստի, դիւանահարի եւ լուսնոտութեան, բժշկութեան, Սուրբ Ծննդեան եւ Յարութեան տնօրհնէքի արարողութիւնները:

Փոքր Մաշտոցի տպագրութիւնը յաճախակիօրէն կատարուած է, որպէսզի քահանայ հայրեր զայն միշտ իրենց տրամադրութեան տակ ունենան:

Երկրորդ հատորը կը կոչուի Մայր Մաշտոց, որ ընդհանրապէս հաւաքածոն է այն ծիսակատարութեանց, որոնք եպիսկոպոսին կողմէ կը կատարուին, ինչպէս՝ ձեռնադրութիւն, վարդապետական գաւազանի տուչութիւն, նոր եկեղեցւոյ օծում, սրբապատկերներու օծում, քահանայաթաղ եւ այլ կարեւոր օրհնութիւններ:

Մայր Մաշտոցը միայն մէկ անգամ տպագրուած է Սուրբ Էջմիածնի մէջ 1807–ին։ Բայց, գործնականութեան համար Մայր Մաշտոցէն առանձնակի հատորով մը տպագրուած է ձեռնադրութեան բաժինը, թէ՛ Սուրբ Էջմիածնի եւ թէ Անթիլիասի մէջ։ Իսկ քահանայաթաղը՝ Երուսաղէմի մէջ:

Երրորդ հատորը կը կոչուի Հայր Մաշտոց, որ կը պարունակէ կաթողիկոսներու կողմէ կատարուող ծիսական արարողութիւնները, ինչպէս՝ կաթողիկոսի, թագաւորի եւ եպիսկոպոսի օծումները, միւռոնօրհնէք, եւայլն:

Հայր Մաշտոցէն զանազան բաժիններ առանձնակի, սահմանափակ տպաքանակով հրատարակուած են, որոնցմէ հազուագիւտ օրինակներ կը պահուին Սուրբ Էջմիածնի եւ Անթիլիասի մէջ, վերեւ նշուած օծումներու ատեն գործածուելու համար։

== Աղբիւր ==
* Ծիսական Գիտելիքներ, Սուրէն Արք. Գաթարոյեան, էջ՝ 151, 152, 153։
[[Ստորոգութիւն:Գիրքեր]]</text>
      <sha1>ai10jtx7ynppk34yvoc3cogsa6bwftm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>250397</id>
      <parentid>250396</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>250397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5162" sha1="rlhbxsh8j9ts2uko1zs5pz7n2pfk2un" xml:space="preserve">'''Մաշտոց''', եկեղեցին որպէս հոգեւոր կառոյց՝ հաւատացեալներու կեանքէն ներս հաւատքի այն միջնաբերդն է, որ իր աղօթասաց կամարներուն ներքեւ կը համախմբէ բոլոր անոնց, որոնք իրենց անապատացած ներաշխարհին մէջ աստուածային կենդանի ջուրին պապակը կը զգան։

Երկրորդ եկեղեցին հոգեւոր այն տունն է, ուր մարդիկ աղօթքի ճամբով իրենք զիրենք դէմ յանդիման կը գտնեն գթառատ երկնաւոր այն Հօր, որ սնուցիչն է սիրոյ եւ խաղաղութեան:

Եւ երրորդ՝ եկեղեցւոյ եզակի առաքելութիւններէն մին է, մարդկային կեանքի զանազան հանգրուաններուն՝ ներգործել հաւատացեալներու հոգիներէն ներս։

Այս ներգործութիւնը եկեղեցական մասնաւոր ծիսակատարութեամբ` Խորհուրդներով եւ արարողութիւններով կը մատակարարէ եկեղեցին։

Եկեղեցւոյ Խորհուրդները հետեւեալներն են.–

Մկրտութիւն, Դրոշմ, Ապաշխարութիւն, Հաղորդութիւն, Պսակ կամ Ամուսնութիւն, Ձեռնադրութիւն եւ Կարգ Հիւանդաց կամ Վերջին Օծում։

Եկեղեցւոյ Խորհուրդներու կատարումը, ամփոփուած է մասնաւոր հատորի մը մէջ, որ Մաշտոց կը կոչուի: Համաձայն Օրմանեան Սրբազանի, Մաշտոց ծիսարանին նախնական խմբագրումը կատարուած է Մաշտոց Եղիվարդեցի Կաթողիկոսին կողմէ, որ վախճանած է 899 թուին:

Մաշտոց ծիսարանը երեք մասերու կը բաժնուի.

Առաջինը՝ անմիջական կերպով եկեղեցւոյ յարկին մէջ գործածութեան դրուած Փոքր Մաշտոցն է, որ կը բովանդակէ քահանային կողմէ կատարուող եկեղեցական կարգ մը Խորհուրդները, ինչպէս Մկրտութիւնը, Դրոշմը, Պսակը, Թաղմանական կարգը՝ երեք հանգրուաններով.- Տան կարգ, Եկեղեցւոյ կարգ եւ Գերեզմանի կարգ։

Փոքր Մաշտոցին մէջ մենք կը գտնենք ծիսական զանազան արարողութիւններ եւս. Ինչպէս՝ մատաղի, եկեղեցական սպասներու, սկիհի, ջրհորի, արտի եւ հնձանի, դժուարածին յղի կիներու, երաշտի, նոր տան, ուխտեալ, պատանիներու մազի կտրման, խաչահանգիստի, դիւանահարի եւ լուսնոտութեան, բժշկութեան, Սուրբ Ծննդեան եւ Յարութեան տնօրհնէքի արարողութիւնները:

Փոքր Մաշտոցի տպագրութիւնը յաճախակիօրէն կատարուած է, որպէսզի քահանայ հայրեր զայն միշտ իրենց տրամադրութեան տակ ունենան:

Երկրորդ հատորը կը կոչուի Մայր Մաշտոց, որ ընդհանրապէս հաւաքածոն է այն ծիսակատարութեանց, որոնք եպիսկոպոսին կողմէ կը կատարուին, ինչպէս՝ ձեռնադրութիւն, վարդապետական գաւազանի տուչութիւն, նոր եկեղեցւոյ օծում, սրբապատկերներու օծում, քահանայաթաղ եւ այլ կարեւոր օրհնութիւններ:

Մայր Մաշտոցը միայն մէկ անգամ տպագրուած է Սուրբ Էջմիածնի մէջ 1807–ին։ Բայց, գործնականութեան համար Մայր Մաշտոցէն առանձնակի հատորով մը տպագրուած է ձեռնադրութեան բաժինը, թէ՛ Սուրբ Էջմիածնի եւ թէ Անթիլիասի մէջ։ Իսկ քահանայաթաղը՝ Երուսաղէմի մէջ:

Երրորդ հատորը կը կոչուի Հայր Մաշտոց, որ կը պարունակէ կաթողիկոսներու կողմէ կատարուող ծիսական արարողութիւնները, ինչպէս՝ կաթողիկոսի, թագաւորի եւ եպիսկոպոսի օծումները, միւռոնօրհնէք, եւայլն:

Հայր Մաշտոցէն զանազան բաժիններ առանձնակի, սահմանափակ տպաքանակով հրատարակուած են, որոնցմէ հազուագիւտ օրինակներ կը պահուին Սուրբ Էջմիածնի եւ Անթիլիասի մէջ, վերեւ նշուած օծումներու ատեն գործածուելու համար։

== Աղբիւր ==
* Ծիսական Գիտելիքներ, Սուրէն Արք. Գաթարոյեան, էջ՝ 151, 152, 153։
[[Ստորոգութիւն:Գիրքեր]]</text>
      <sha1>rlhbxsh8j9ts2uko1zs5pz7n2pfk2un</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>250398</id>
      <parentid>250397</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T09:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Azniv Stepanian տեղափոխեց էջը «[[Մաշտոց]]»-էն «[[Մաշտոց (ծիսարան)]]»</comment>
      <origin>250397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5162" sha1="rlhbxsh8j9ts2uko1zs5pz7n2pfk2un" xml:space="preserve">'''Մաշտոց''', եկեղեցին որպէս հոգեւոր կառոյց՝ հաւատացեալներու կեանքէն ներս հաւատքի այն միջնաբերդն է, որ իր աղօթասաց կամարներուն ներքեւ կը համախմբէ բոլոր անոնց, որոնք իրենց անապատացած ներաշխարհին մէջ աստուածային կենդանի ջուրին պապակը կը զգան։

Երկրորդ եկեղեցին հոգեւոր այն տունն է, ուր մարդիկ աղօթքի ճամբով իրենք զիրենք դէմ յանդիման կը գտնեն գթառատ երկնաւոր այն Հօր, որ սնուցիչն է սիրոյ եւ խաղաղութեան:

Եւ երրորդ՝ եկեղեցւոյ եզակի առաքելութիւններէն մին է, մարդկային կեանքի զանազան հանգրուաններուն՝ ներգործել հաւատացեալներու հոգիներէն ներս։

Այս ներգործութիւնը եկեղեցական մասնաւոր ծիսակատարութեամբ` Խորհուրդներով եւ արարողութիւններով կը մատակարարէ եկեղեցին։

Եկեղեցւոյ Խորհուրդները հետեւեալներն են.–

Մկրտութիւն, Դրոշմ, Ապաշխարութիւն, Հաղորդութիւն, Պսակ կամ Ամուսնութիւն, Ձեռնադրութիւն եւ Կարգ Հիւանդաց կամ Վերջին Օծում։

Եկեղեցւոյ Խորհուրդներու կատարումը, ամփոփուած է մասնաւոր հատորի մը մէջ, որ Մաշտոց կը կոչուի: Համաձայն Օրմանեան Սրբազանի, Մաշտոց ծիսարանին նախնական խմբագրումը կատարուած է Մաշտոց Եղիվարդեցի Կաթողիկոսին կողմէ, որ վախճանած է 899 թուին:

Մաշտոց ծիսարանը երեք մասերու կը բաժնուի.

Առաջինը՝ անմիջական կերպով եկեղեցւոյ յարկին մէջ գործածութեան դրուած Փոքր Մաշտոցն է, որ կը բովանդակէ քահանային կողմէ կատարուող եկեղեցական կարգ մը Խորհուրդները, ինչպէս Մկրտութիւնը, Դրոշմը, Պսակը, Թաղմանական կարգը՝ երեք հանգրուաններով.- Տան կարգ, Եկեղեցւոյ կարգ եւ Գերեզմանի կարգ։

Փոքր Մաշտոցին մէջ մենք կը գտնենք ծիսական զանազան արարողութիւններ եւս. Ինչպէս՝ մատաղի, եկեղեցական սպասներու, սկիհի, ջրհորի, արտի եւ հնձանի, դժուարածին յղի կիներու, երաշտի, նոր տան, ուխտեալ, պատանիներու մազի կտրման, խաչահանգիստի, դիւանահարի եւ լուսնոտութեան, բժշկութեան, Սուրբ Ծննդեան եւ Յարութեան տնօրհնէքի արարողութիւնները:

Փոքր Մաշտոցի տպագրութիւնը յաճախակիօրէն կատարուած է, որպէսզի քահանայ հայրեր զայն միշտ իրենց տրամադրութեան տակ ունենան:

Երկրորդ հատորը կը կոչուի Մայր Մաշտոց, որ ընդհանրապէս հաւաքածոն է այն ծիսակատարութեանց, որոնք եպիսկոպոսին կողմէ կը կատարուին, ինչպէս՝ ձեռնադրութիւն, վարդապետական գաւազանի տուչութիւն, նոր եկեղեցւոյ օծում, սրբապատկերներու օծում, քահանայաթաղ եւ այլ կարեւոր օրհնութիւններ:

Մայր Մաշտոցը միայն մէկ անգամ տպագրուած է Սուրբ Էջմիածնի մէջ 1807–ին։ Բայց, գործնականութեան համար Մայր Մաշտոցէն առանձնակի հատորով մը տպագրուած է ձեռնադրութեան բաժինը, թէ՛ Սուրբ Էջմիածնի եւ թէ Անթիլիասի մէջ։ Իսկ քահանայաթաղը՝ Երուսաղէմի մէջ:

Երրորդ հատորը կը կոչուի Հայր Մաշտոց, որ կը պարունակէ կաթողիկոսներու կողմէ կատարուող ծիսական արարողութիւնները, ինչպէս՝ կաթողիկոսի, թագաւորի եւ եպիսկոպոսի օծումները, միւռոնօրհնէք, եւայլն:

Հայր Մաշտոցէն զանազան բաժիններ առանձնակի, սահմանափակ տպաքանակով հրատարակուած են, որոնցմէ հազուագիւտ օրինակներ կը պահուին Սուրբ Էջմիածնի եւ Անթիլիասի մէջ, վերեւ նշուած օծումներու ատեն գործածուելու համար։

== Աղբիւր ==
* Ծիսական Գիտելիքներ, Սուրէն Արք. Գաթարոյեան, էջ՝ 151, 152, 153։
[[Ստորոգութիւն:Գիրքեր]]</text>
      <sha1>rlhbxsh8j9ts2uko1zs5pz7n2pfk2un</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պարպի Պուպրիկը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27583</id>
    <revision>
      <id>250384</id>
      <parentid>250375</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Սեւան Դանիէլեան Մկրեան</username>
        <id>135</id>
      </contributor>
      <origin>250384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8552" sha1="5rypqalff9sb2nz8eoc0kcq7bguea7n" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Պարպի Պուպրիկը''', Մանկական խաղալիք, ստեղծուած՝ 9 Մարտ 1959-ին, [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու մէջ]]&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/593051 Պարպի]&lt;/ref&gt;: Զայն ստեղծած է Ռութ Հենտլըր, խաղալիքներու ամերիկեան հաստատութեան`«Մաթէլ»ի հիմնադիրներէն մէկուն կինը&lt;ref&gt;[https://www.wsj.com/articles/mattel-to-add-curvy-petite-tall-barbies-1453991134 Պարպի Պուպրիկը]&lt;/ref&gt;:

== Պատմութիւն ==
1950-ական թուականներուն, ամերիկացի գործատէր Ռութ Հենտլըր կ'անդրադառնայ, որ իր 10 տարեկան աղջիկը իր պարզ խաղալիքները կը ձգէ եւ կը խաղայ չափահասներ ներկայացնող թուղթէ պուպրիկներու հետ: Այդ ժամանակաշրջանին, երեխաներու խաղալիք-պուպրիկներու մեծ մասը նորածիններու պատկերացումներ էին։ 

Հենտլըր, գիտակցելով, որ շուկային մէջ բացթողում մը կրնար գոյութիւն ունենալ, իր ամուսնոյն՝ Էլիոթին, որ «Մաթէլ» (Mattel) խաղալիքներու ընկերութեան համահիմնադիրն էր, կ'առաջարկէ չափահասի մարմինով պուպրիկի գաղափարը։ Սակայն ամուսինը, ինչպէս նաեւ «Մաթէլ»ի տնօրէնները, այդ գաղափարին նկատմամբ խանդավառութիւն չեն ցուցաբերեր։&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/421764 Պարպիին ծնունդը]&lt;/ref&gt;

1956-ին, [[Զուիցերիա]] կատարած ճամբորդութեան մը ընթացքին, իր զաւակներուն՝ Պարպարայի եւ Քենեթին հետ, Ռութ Հենտլըր կը հանդիպի [[Գերմանիա|գերմանական]] «Պիլտ Լիլի» («Bild Lilli») անունով տիկնիկին։ 

Չափահաս կնոջ կերպարով այս տիկնիկը ճիշդ այն էր, ինչ որ Հենտլըր միտքին մէջ ունէր, ուստի ան կը գնէ երեք օրինակ։ Անոնցմէ մէկը կը նուիրէ իր դստեր, իսկ միւսները կը տանի «Մաթէլ» (Mattel)։

Լիլի տիկնիկը հիմնուած էր ժողովրդական երգիծական կերպարի մը վրայ, որ ստեղծուած էր նկարիչ Ռայնհարտ Պոյթինի կողմէ՝ գերմանական «Պիլտ» («Bild») թերթին մէջ լոյս տեսնող պատկերաշարին համար։ Պուպրիկը առաջին անգամ վաճառքի կը դրուի Արեւմտեան Գերմանիոյ մէջ՝ 1955-ին։ Անիկա թէեւ նախապէս նախատեսուած էր չափահասներու համար, սակայն շուտով կը դառնայ սիրուած երեխաներուն կողմէ, որոնք կը հրճուէին զինք զարդարելով առանձին վաճառուող հագուստներով։

Միացեալ Նահանգներ վերադարձէն ետք, Հենտլըր կը վերաձեւաւորէ տիկնիկը՝ տեղացի գիւտարար-նախագծող Ճեք Ռայանի աջակցութեամբ, եւ անոր կու տայ նոր անուն մը՝ Պարպի («Barbie»), իր դստեր Պարպարայի անունով (ծնած՝ 21 Մայիս 1941-ին)։ Պարբերա Հենտլըր, սակայն, չէր սիրեր որ ինք յիշատակուէր որպէս այս պուպրիկին ներշնչման աղբիւր։

Դեղին մազերով, երկար ոտքերով եւ նեղ մէջքով «մանըքեն» պուպրիկը առաջին անգամ կը ներկայացուի [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] Ամերիկեան Միջազգային Խաղալիքներու Տօնավաճառին ընթացքին՝ 9 Մարտ 1959-ին։ Այս թուականը նաեւ կը նկատուի Պարպիի պաշտօնական ծննդեան օրը։ Աւելի ուշ՝ ան կը ստեղծէ անոր ընկերը`Քենը, իր տղուն`Քենեթին անուան հետեւողութեամբ:

Այս պուպրիկները շատ մեծ յաջողութիւն կը գտնեն. անոնց ստեղծումէն ի վեր, աւելի քան մէկ միլիառ օրինակ ծախուած է աշխարհի տարածքին:

=== Պարպին ժամանակի ընթացքին ===
Պարպի ունեցած է աւելի քան 150 արհեստի տեսակներ, որոնք քայլ պահած են ընկերութեան մէջ, կնոջ յառաջդիմութեան հետ:

Ան եղած է նորաձեւութեան աստղ, [[Օդանաւ|օդանաւի]] մէջ աշխատող հիւրընկալ անձնակազմի անդամ, [[աստղանաւորդ]], մրցումի [[ինքնաշարժ]] վարող, անասնաբուժ, ոստիկանուհի, [[Համակարգիչ|համակարգիչի]] մասնագէտ, նոյնիսկ` նախագահութեան թեկնածու:

=== Քննադատութիւն ===
Պարպիին դէմ քննադատութիւնները ուղղուած էին յատկապէս իր կերպարանքին դէմ, որ իրականութենէն շատ տարբեր էր: Անոր մէջքը շատ բարակ էր, ոտքերը անբնականօրէն երկար եւ կոնքը շատ նեղ:

=== Արդի Պարպին ===
2016-ի սկիզբը, «Մաթել» ընկերութիւնը կ'որոշէ շուկայ իջեցնել Պարպիի նոր հաւաքածոյ մը, որուն պուպրիկները աւելի կը նմանին իսկական կիներու` հասակաւոր, կարճ, քիչ մը լեցուն, եւ այլն: Այս պուպրիկները աւելի ճշգրիտ պատկեր մը կու տան աշխարհի մէջ կնոջ գեղեցկութեան, որուն մէջ իւրաքանչիւր փոքրիկ աղջիկ պէտք է կարենայ ինքզինք գտնել: 

Տարիներու ընթացքին, Պարպի պուպրիկը աստղ մը դարձած է. նոյնիսկ թանգարաններ իր մասին ցուցադրութիւններ կը կազմակերպեն:

=== Պարպի պուպրիկը  մարդամեքենայի կերպարով ===
«Մաթել» ընկերութիւնը Միացեալ Նահանգներու մէջ պուպրիկներու նոր շարք մը ներկայացուցած է [[Մարդ-մեքենայ|մարդամեքենայի]] մասնագէտներու կերպարով: Այս մէկը եղած է, որպէսզի աղջիկներու մօտ ծրագրաւորման եւ բարձր [[Արհեստագիտութիւն|արհեստագիտութիւններու]] մարզի մասնագիտութիւններու նկատմամբ հետաքրքրութիւն յառաջանայ:

Նոր պարպին «ճինզ» տաբատ հագած է, աչքերուն դրած է յատուկ պաշտպանական ակնոց` սարքաւորումներու հետ աշխատելու համար: Պուպրիկին ձեռքին կայ փոքր նոթպուք մը, իրեն հետ դրուած է մարդամեքենային մանրակերտը: Խաղալիքը գնողը երեխաներու համար ծրագրաւորման վեց դաս կը ստանայ «Թիքըր» յաւելուածին մէջ: Անոնց ընթացքին կը բացատրեն, թէ ինչպէ՛ս մարդամեքենայ պէտք է կառուցել, եւ թէ ինչպէ՛ս անոր պարել պէտք է սորվեցնել: 

Ընկերութեան ներկայացուցիչները արձանագրած են, որ 2017-ին, ըստ Միացեալ Նահանգներու առեւտուրի նախարարութեան տեղեկութիւններուն, գիտութեան, արհեստագիտութեան, թեքնիքի եւ ուսողութեան վերաբերող թափուր աթոռներուն միայն 24 առ հարիւրը գրաւած են կիները&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/402187 Մարդամեքենայ Պարպին]&lt;/ref&gt;:

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Պուպրիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Խաղալիքներ]]</text>
      <sha1>5rypqalff9sb2nz8eoc0kcq7bguea7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>250385</id>
      <parentid>250384</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Սեւան Դանիէլեան Մկրեան</username>
        <id>135</id>
      </contributor>
      <comment>/* Պատմութիւն */</comment>
      <origin>250385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8664" sha1="s3bmjqvxs8bhspu2s8n2mkabeypfah3" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Պարպի Պուպրիկը''', Մանկական խաղալիք, ստեղծուած՝ 9 Մարտ 1959-ին, [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու մէջ]]&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/593051 Պարպի]&lt;/ref&gt;: Զայն ստեղծած է Ռութ Հենտլըր, խաղալիքներու ամերիկեան հաստատութեան`«Մաթէլ»ի հիմնադիրներէն մէկուն կինը&lt;ref&gt;[https://www.wsj.com/articles/mattel-to-add-curvy-petite-tall-barbies-1453991134 Պարպի Պուպրիկը]&lt;/ref&gt;:

== Պատմութիւն ==
1950-ական թուականներուն, ամերիկացի գործատէր Ռութ Հենտլըր կ'անդրադառնայ, որ իր 10 տարեկան աղջիկը իր պարզ խաղալիքները կը ձգէ եւ կը խաղայ չափահասներ ներկայացնող թուղթէ պուպրիկներու հետ: Այդ ժամանակաշրջանին, երեխաներու խաղալիք-պուպրիկներու մեծ մասը նորածիններու պատկերացումներ էին։ 

Հենտլըր, գիտակցելով, որ շուկային մէջ բացթողում մը կրնար գոյութիւն ունենալ, իր ամուսնոյն՝ Էլիոթին, որ «Մաթէլ» (Mattel) խաղալիքներու ընկերութեան համահիմնադիրն էր, կ'առաջարկէ չափահասի մարմինով պուպրիկի գաղափարը։ Սակայն ամուսինը, ինչպէս նաեւ «Մաթէլ»ի տնօրէնները, այդ գաղափարին նկատմամբ խանդավառութիւն չեն ցուցաբերեր։&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/421764 Պարպիին ծնունդը]&lt;/ref&gt;

1956-ին, [[Զուիցերիա]] կատարած ճամբորդութեան մը ընթացքին, իր զաւակներուն՝ Պարպարայի եւ Քենեթին հետ, Ռութ Հենտլըր կը հանդիպի [[Գերմանիա|գերմանական]] «Պիլտ Լիլի» («Bild Lilli») անունով տիկնիկին։ 

Չափահաս կնոջ կերպարով այս տիկնիկը ճիշդ այն էր, ինչ որ Հենտլըր միտքին մէջ ունէր, ուստի ան կը գնէ երեք օրինակ։ Անոնցմէ մէկը կը նուիրէ իր դստեր, իսկ միւսները կը տանի «Մաթէլ» (Mattel)։

Լիլի տիկնիկը հիմնուած էր ժողովրդական երգիծական կերպարի մը վրայ, որ ստեղծուած էր նկարիչ Ռայնհարտ Պոյթինի կողմէ՝ գերմանական «Պիլտ» («Bild») թերթին մէջ լոյս տեսնող պատկերաշարին համար։ Պուպրիկը առաջին անգամ վաճառքի կը դրուի Արեւմտեան Գերմանիոյ մէջ՝ 1955-ին։ Անիկա թէեւ նախապէս նախատեսուած էր չափահասներու համար, սակայն շուտով կը դառնայ սիրուած երեխաներուն կողմէ, որոնք կը հրճուէին զինք զարդարելով առանձին վաճառուող հագուստներով&lt;ref&gt;[https://www.womenshealthmag.com/life/a44599769/barbara-handler-barbie/ Պարպի Պուպրիկը]&lt;/ref&gt;։

Միացեալ Նահանգներ վերադարձէն ետք, Հենտլըր կը վերաձեւաւորէ տիկնիկը՝ տեղացի գիւտարար-նախագծող Ճեք Ռայանի աջակցութեամբ, եւ անոր կու տայ նոր անուն մը՝ Պարպի («Barbie»), իր դստեր Պարպարայի անունով (ծնած՝ 21 Մայիս 1941-ին)։ Պարբերա Հենտլըր, սակայն, չէր սիրեր որ ինք յիշատակուէր որպէս այս պուպրիկին ներշնչման աղբիւր։

Դեղին մազերով, երկար ոտքերով եւ նեղ մէջքով «մանըքեն» պուպրիկը առաջին անգամ կը ներկայացուի [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] Ամերիկեան Միջազգային Խաղալիքներու Տօնավաճառին ընթացքին՝ 9 Մարտ 1959-ին։ Այս թուականը նաեւ կը նկատուի Պարպիի պաշտօնական ծննդեան օրը։ Աւելի ուշ՝ ան կը ստեղծէ անոր ընկերը`Քենը, իր տղուն`Քենեթին անուան հետեւողութեամբ:

Այս պուպրիկները շատ մեծ յաջողութիւն կը գտնեն. անոնց ստեղծումէն ի վեր, աւելի քան մէկ միլիառ օրինակ ծախուած է աշխարհի տարածքին:

=== Պարպին ժամանակի ընթացքին ===
Պարպի ունեցած է աւելի քան 150 արհեստի տեսակներ, որոնք քայլ պահած են ընկերութեան մէջ, կնոջ յառաջդիմութեան հետ:

Ան եղած է նորաձեւութեան աստղ, [[Օդանաւ|օդանաւի]] մէջ աշխատող հիւրընկալ անձնակազմի անդամ, [[աստղանաւորդ]], մրցումի [[ինքնաշարժ]] վարող, անասնաբուժ, ոստիկանուհի, [[Համակարգիչ|համակարգիչի]] մասնագէտ, նոյնիսկ` նախագահութեան թեկնածու:

=== Քննադատութիւն ===
Պարպիին դէմ քննադատութիւնները ուղղուած էին յատկապէս իր կերպարանքին դէմ, որ իրականութենէն շատ տարբեր էր: Անոր մէջքը շատ բարակ էր, ոտքերը անբնականօրէն երկար եւ կոնքը շատ նեղ:

=== Արդի Պարպին ===
2016-ի սկիզբը, «Մաթել» ընկերութիւնը կ'որոշէ շուկայ իջեցնել Պարպիի նոր հաւաքածոյ մը, որուն պուպրիկները աւելի կը նմանին իսկական կիներու` հասակաւոր, կարճ, քիչ մը լեցուն, եւ այլն: Այս պուպրիկները աւելի ճշգրիտ պատկեր մը կու տան աշխարհի մէջ կնոջ գեղեցկութեան, որուն մէջ իւրաքանչիւր փոքրիկ աղջիկ պէտք է կարենայ ինքզինք գտնել: 

Տարիներու ընթացքին, Պարպի պուպրիկը աստղ մը դարձած է. նոյնիսկ թանգարաններ իր մասին ցուցադրութիւններ կը կազմակերպեն:

=== Պարպի պուպրիկը  մարդամեքենայի կերպարով ===
«Մաթել» ընկերութիւնը Միացեալ Նահանգներու մէջ պուպրիկներու նոր շարք մը ներկայացուցած է [[Մարդ-մեքենայ|մարդամեքենայի]] մասնագէտներու կերպարով: Այս մէկը եղած է, որպէսզի աղջիկներու մօտ ծրագրաւորման եւ բարձր [[Արհեստագիտութիւն|արհեստագիտութիւններու]] մարզի մասնագիտութիւններու նկատմամբ հետաքրքրութիւն յառաջանայ:

Նոր պարպին «ճինզ» տաբատ հագած է, աչքերուն դրած է յատուկ պաշտպանական ակնոց` սարքաւորումներու հետ աշխատելու համար: Պուպրիկին ձեռքին կայ փոքր նոթպուք մը, իրեն հետ դրուած է մարդամեքենային մանրակերտը: Խաղալիքը գնողը երեխաներու համար ծրագրաւորման վեց դաս կը ստանայ «Թիքըր» յաւելուածին մէջ: Անոնց ընթացքին կը բացատրեն, թէ ինչպէ՛ս մարդամեքենայ պէտք է կառուցել, եւ թէ ինչպէ՛ս անոր պարել պէտք է սորվեցնել: 

Ընկերութեան ներկայացուցիչները արձանագրած են, որ 2017-ին, ըստ Միացեալ Նահանգներու առեւտուրի նախարարութեան տեղեկութիւններուն, գիտութեան, արհեստագիտութեան, թեքնիքի եւ ուսողութեան վերաբերող թափուր աթոռներուն միայն 24 առ հարիւրը գրաւած են կիները&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/402187 Մարդամեքենայ Պարպին]&lt;/ref&gt;:


== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Պուպրիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Խաղալիքներ]]</text>
      <sha1>s3bmjqvxs8bhspu2s8n2mkabeypfah3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>250386</id>
      <parentid>250385</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Սեւան Դանիէլեան Մկրեան</username>
        <id>135</id>
      </contributor>
      <comment>/* Պատմութիւն */</comment>
      <origin>250386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8688" sha1="3e8scpgnecjuqav2jk7tq23ribe3q20" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Պարպի Պուպրիկը''', Մանկական խաղալիք, ստեղծուած՝ 9 Մարտ 1959-ին, [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու մէջ]]&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/593051 Պարպի]&lt;/ref&gt;: Զայն ստեղծած է Ռութ Հենտլըր, խաղալիքներու ամերիկեան հաստատութեան`«Մաթէլ»ի հիմնադիրներէն մէկուն կինը&lt;ref&gt;[https://www.wsj.com/articles/mattel-to-add-curvy-petite-tall-barbies-1453991134 Պարպի Պուպրիկը]&lt;/ref&gt;:

== Պատմութիւն ==
1950-ական թուականներուն, ամերիկացի գործատէր Ռութ Հենտլըր կ'անդրադառնայ, որ իր 10 տարեկան աղջիկը իր պարզ խաղալիքները կը ձգէ եւ կը խաղայ չափահասներ ներկայացնող թուղթէ պուպրիկներու հետ: Այդ ժամանակաշրջանին, երեխաներու խաղալիք-պուպրիկներու մեծ մասը նորածիններու պատկերացումներ էին։ 

Հենտլըր, գիտակցելով, որ շուկային մէջ բացթողում մը կրնար գոյութիւն ունենալ, իր ամուսնոյն՝ Էլիոթին, որ «Մաթէլ» (Mattel) խաղալիքներու ընկերութեան համահիմնադիրն էր, կ'առաջարկէ չափահասի մարմինով պուպրիկի գաղափարը։ Սակայն ամուսինը, ինչպէս նաեւ «Մաթէլ»ի տնօրէնները, այդ գաղափարին նկատմամբ խանդավառութիւն չեն ցուցաբերեր։&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/421764 Պարպիին ծնունդը]&lt;/ref&gt;

1956-ին, [[Զուիցերիա]] կատարած ճամբորդութեան մը ընթացքին, իր զաւակներուն՝ Պարպարայի եւ Քենեթին հետ, Ռութ Հենտլըր կը հանդիպի [[Գերմանիա|գերմանական]] «Պիլտ Լիլի» («Bild Lilli») անունով տիկնիկին։ 

Չափահաս կնոջ կերպարով այս տիկնիկը ճիշդ այն էր, ինչ որ Հենտլըր միտքին մէջ ունէր, ուստի ան կը գնէ երեք օրինակ։ Անոնցմէ մէկը կը նուիրէ իր դստեր, իսկ միւսները կը տանի «Մաթէլ» (Mattel)։

Լիլի տիկնիկը հիմնուած էր ժողովրդական երգիծական կերպարի մը վրայ, որ ստեղծուած էր նկարիչ Ռայնհարտ Պոյթինի կողմէ՝ գերմանական «Պիլտ» («Bild») թերթին մէջ լոյս տեսնող պատկերաշարին համար։ Պուպրիկը առաջին անգամ վաճառքի կը դրուի Արեւմտեան Գերմանիոյ մէջ՝ 1955-ին։ Անիկա թէեւ նախապէս նախատեսուած էր չափահասներու համար, սակայն շուտով կը դառնայ սիրուած երեխաներուն կողմէ, որոնք կը հրճուէին զինք զարդարելով առանձին վաճառուող հագուստներով&lt;ref&gt;[https://www.womenshealthmag.com/life/a44599769/barbara-handler-barbie/ Պարպի Պուպրիկին պատմութիւնը]&lt;/ref&gt;։

Միացեալ Նահանգներ վերադարձէն ետք, Հենտլըր կը վերաձեւաւորէ տիկնիկը՝ տեղացի գիւտարար-նախագծող Ճեք Ռայանի աջակցութեամբ, եւ անոր կու տայ նոր անուն մը՝ Պարպի («Barbie»), իր դստեր Պարպարայի անունով (ծնած՝ 21 Մայիս 1941-ին)։ Պարբերա Հենտլըր, սակայն, չէր սիրեր որ ինք յիշատակուէր որպէս այս պուպրիկին ներշնչման աղբիւր։

Դեղին մազերով, երկար ոտքերով եւ նեղ մէջքով «մանըքեն» պուպրիկը առաջին անգամ կը ներկայացուի [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] Ամերիկեան Միջազգային Խաղալիքներու Տօնավաճառին ընթացքին՝ 9 Մարտ 1959-ին։ Այս թուականը նաեւ կը նկատուի Պարպիի պաշտօնական ծննդեան օրը։ Աւելի ուշ՝ ան կը ստեղծէ անոր ընկերը`Քենը, իր տղուն`Քենեթին անուան հետեւողութեամբ:

Այս պուպրիկները շատ մեծ յաջողութիւն կը գտնեն. անոնց ստեղծումէն ի վեր, աւելի քան մէկ միլիառ օրինակ ծախուած է աշխարհի տարածքին:

=== Պարպին ժամանակի ընթացքին ===
Պարպի ունեցած է աւելի քան 150 արհեստի տեսակներ, որոնք քայլ պահած են ընկերութեան մէջ, կնոջ յառաջդիմութեան հետ:

Ան եղած է նորաձեւութեան աստղ, [[Օդանաւ|օդանաւի]] մէջ աշխատող հիւրընկալ անձնակազմի անդամ, [[աստղանաւորդ]], մրցումի [[ինքնաշարժ]] վարող, անասնաբուժ, ոստիկանուհի, [[Համակարգիչ|համակարգիչի]] մասնագէտ, նոյնիսկ` նախագահութեան թեկնածու:

=== Քննադատութիւն ===
Պարպիին դէմ քննադատութիւնները ուղղուած էին յատկապէս իր կերպարանքին դէմ, որ իրականութենէն շատ տարբեր էր: Անոր մէջքը շատ բարակ էր, ոտքերը անբնականօրէն երկար եւ կոնքը շատ նեղ:

=== Արդի Պարպին ===
2016-ի սկիզբը, «Մաթել» ընկերութիւնը կ'որոշէ շուկայ իջեցնել Պարպիի նոր հաւաքածոյ մը, որուն պուպրիկները աւելի կը նմանին իսկական կիներու` հասակաւոր, կարճ, քիչ մը լեցուն, եւ այլն: Այս պուպրիկները աւելի ճշգրիտ պատկեր մը կու տան աշխարհի մէջ կնոջ գեղեցկութեան, որուն մէջ իւրաքանչիւր փոքրիկ աղջիկ պէտք է կարենայ ինքզինք գտնել: 

Տարիներու ընթացքին, Պարպի պուպրիկը աստղ մը դարձած է. նոյնիսկ թանգարաններ իր մասին ցուցադրութիւններ կը կազմակերպեն:

=== Պարպի պուպրիկը  մարդամեքենայի կերպարով ===
«Մաթել» ընկերութիւնը Միացեալ Նահանգներու մէջ պուպրիկներու նոր շարք մը ներկայացուցած է [[Մարդ-մեքենայ|մարդամեքենայի]] մասնագէտներու կերպարով: Այս մէկը եղած է, որպէսզի աղջիկներու մօտ ծրագրաւորման եւ բարձր [[Արհեստագիտութիւն|արհեստագիտութիւններու]] մարզի մասնագիտութիւններու նկատմամբ հետաքրքրութիւն յառաջանայ:

Նոր պարպին «ճինզ» տաբատ հագած է, աչքերուն դրած է յատուկ պաշտպանական ակնոց` սարքաւորումներու հետ աշխատելու համար: Պուպրիկին ձեռքին կայ փոքր նոթպուք մը, իրեն հետ դրուած է մարդամեքենային մանրակերտը: Խաղալիքը գնողը երեխաներու համար ծրագրաւորման վեց դաս կը ստանայ «Թիքըր» յաւելուածին մէջ: Անոնց ընթացքին կը բացատրեն, թէ ինչպէ՛ս մարդամեքենայ պէտք է կառուցել, եւ թէ ինչպէ՛ս անոր պարել պէտք է սորվեցնել: 

Ընկերութեան ներկայացուցիչները արձանագրած են, որ 2017-ին, ըստ Միացեալ Նահանգներու առեւտուրի նախարարութեան տեղեկութիւններուն, գիտութեան, արհեստագիտութեան, թեքնիքի եւ ուսողութեան վերաբերող թափուր աթոռներուն միայն 24 առ հարիւրը գրաւած են կիները&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/402187 Մարդամեքենայ Պարպին]&lt;/ref&gt;:

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Պուպրիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Խաղալիքներ]]</text>
      <sha1>3e8scpgnecjuqav2jk7tq23ribe3q20</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>250387</id>
      <parentid>250386</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Սեւան Դանիէլեան Մկրեան</username>
        <id>135</id>
      </contributor>
      <comment>/* Պատմութիւն */</comment>
      <origin>250387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8866" sha1="ej4saae8osdur1dxesqb8ddf2cuzoez" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Պարպի Պուպրիկը''', Մանկական խաղալիք, ստեղծուած՝ 9 Մարտ 1959-ին, [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու մէջ]]&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/593051 Պարպի]&lt;/ref&gt;: Զայն ստեղծած է Ռութ Հենտլըր, խաղալիքներու ամերիկեան հաստատութեան`«Մաթէլ»ի հիմնադիրներէն մէկուն կինը&lt;ref&gt;[https://www.wsj.com/articles/mattel-to-add-curvy-petite-tall-barbies-1453991134 Պարպի Պուպրիկը]&lt;/ref&gt;:

[[Պատկեր:Ruth Handler in 1961 - Original.jpg|ձախից|մինի|Ռութ Հենտլըր]]

== Պատմութիւն ==
1950-ական թուականներուն, ամերիկացի գործատէր Ռութ Հենտլըր կ'անդրադառնայ, որ իր 10 տարեկան աղջիկը իր պարզ խաղալիքները կը ձգէ եւ կը խաղայ չափահասներ ներկայացնող թուղթէ պուպրիկներու հետ: Այդ ժամանակաշրջանին, երեխաներու խաղալիք-պուպրիկներու մեծ մասը նորածիններու պատկերացումներ էին։ 

Հենտլըր, գիտակցելով, որ շուկային մէջ բացթողում մը կրնար գոյութիւն ունենալ, իր ամուսնոյն՝ Էլիոթին, որ «Մաթէլ» (Mattel) խաղալիքներու ընկերութեան համահիմնադիրն էր, կ'առաջարկէ չափահասի մարմինով պուպրիկի գաղափարը։ Սակայն ամուսինը, ինչպէս նաեւ «Մաթէլ»ի տնօրէնները, այդ գաղափարին նկատմամբ խանդավառութիւն չեն ցուցաբերեր։&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/421764 Պարպիին ծնունդը]&lt;/ref&gt;

1956-ին, [[Զուիցերիա]] կատարած ճամբորդութեան մը ընթացքին, իր զաւակներուն՝ Պարպարայի եւ Քենեթին հետ, Ռութ Հենտլըր կը հանդիպի [[Գերմանիա|գերմանական]] «Պիլտ Լիլի» («Bild Lilli») անունով տիկնիկին։ 
[[Պատկեր:Barbie Logo.svg|ձախից|մինի|Պարպիի նշանակը]]
Չափահաս կնոջ կերպարով այս տիկնիկը ճիշդ այն էր, ինչ որ Հենտլըր միտքին մէջ ունէր, ուստի ան կը գնէ երեք օրինակ։ Անոնցմէ մէկը կը նուիրէ իր դստեր, իսկ միւսները կը տանի «Մաթէլ» (Mattel)։

Լիլի տիկնիկը հիմնուած էր ժողովրդական երգիծական կերպարի մը վրայ, որ ստեղծուած էր նկարիչ Ռայնհարտ Պոյթինի կողմէ՝ գերմանական «Պիլտ» («Bild») թերթին մէջ լոյս տեսնող պատկերաշարին համար։ Պուպրիկը առաջին անգամ վաճառքի կը դրուի Արեւմտեան Գերմանիոյ մէջ՝ 1955-ին։ Անիկա թէեւ նախապէս նախատեսուած էր չափահասներու համար, սակայն շուտով կը դառնայ սիրուած երեխաներուն կողմէ, որոնք կը հրճուէին զինք զարդարելով առանձին վաճառուող հագուստներով&lt;ref&gt;[https://www.womenshealthmag.com/life/a44599769/barbara-handler-barbie/ Պարպի Պուպրիկին պատմութիւնը]&lt;/ref&gt;։

Միացեալ Նահանգներ վերադարձէն ետք, Հենտլըր կը վերաձեւաւորէ տիկնիկը՝ տեղացի գիւտարար-նախագծող Ճեք Ռայանի աջակցութեամբ, եւ անոր կու տայ նոր անուն մը՝ Պարպի («Barbie»), իր դստեր Պարպարայի անունով (ծնած՝ 21 Մայիս 1941-ին)։ Պարբերա Հենտլըր, սակայն, չէր սիրեր որ ինք յիշատակուէր որպէս այս պուպրիկին ներշնչման աղբիւր։

Դեղին մազերով, երկար ոտքերով եւ նեղ մէջքով «մանըքեն» պուպրիկը առաջին անգամ կը ներկայացուի [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] Ամերիկեան Միջազգային Խաղալիքներու Տօնավաճառին ընթացքին՝ 9 Մարտ 1959-ին։ Այս թուականը նաեւ կը նկատուի Պարպիի պաշտօնական ծննդեան օրը։ Աւելի ուշ՝ ան կը ստեղծէ անոր ընկերը`Քենը, իր տղուն`Քենեթին անուան հետեւողութեամբ:

Այս պուպրիկները շատ մեծ յաջողութիւն կը գտնեն. անոնց ստեղծումէն ի վեր, աւելի քան մէկ միլիառ օրինակ ծախուած է աշխարհի տարածքին:

=== Պարպին ժամանակի ընթացքին ===
Պարպի ունեցած է աւելի քան 150 արհեստի տեսակներ, որոնք քայլ պահած են ընկերութեան մէջ, կնոջ յառաջդիմութեան հետ:

Ան եղած է նորաձեւութեան աստղ, [[Օդանաւ|օդանաւի]] մէջ աշխատող հիւրընկալ անձնակազմի անդամ, [[աստղանաւորդ]], մրցումի [[ինքնաշարժ]] վարող, անասնաբուժ, ոստիկանուհի, [[Համակարգիչ|համակարգիչի]] մասնագէտ, նոյնիսկ` նախագահութեան թեկնածու:

=== Քննադատութիւն ===
Պարպիին դէմ քննադատութիւնները ուղղուած էին յատկապէս իր կերպարանքին դէմ, որ իրականութենէն շատ տարբեր էր: Անոր մէջքը շատ բարակ էր, ոտքերը անբնականօրէն երկար եւ կոնքը շատ նեղ:

=== Արդի Պարպին ===
2016-ի սկիզբը, «Մաթել» ընկերութիւնը կ'որոշէ շուկայ իջեցնել Պարպիի նոր հաւաքածոյ մը, որուն պուպրիկները աւելի կը նմանին իսկական կիներու` հասակաւոր, կարճ, քիչ մը լեցուն, եւ այլն: Այս պուպրիկները աւելի ճշգրիտ պատկեր մը կու տան աշխարհի մէջ կնոջ գեղեցկութեան, որուն մէջ իւրաքանչիւր փոքրիկ աղջիկ պէտք է կարենայ ինքզինք գտնել: 

Տարիներու ընթացքին, Պարպի պուպրիկը աստղ մը դարձած է. նոյնիսկ թանգարաններ իր մասին ցուցադրութիւններ կը կազմակերպեն:

=== Պարպի պուպրիկը  մարդամեքենայի կերպարով ===
«Մաթել» ընկերութիւնը Միացեալ Նահանգներու մէջ պուպրիկներու նոր շարք մը ներկայացուցած է [[Մարդ-մեքենայ|մարդամեքենայի]] մասնագէտներու կերպարով: Այս մէկը եղած է, որպէսզի աղջիկներու մօտ ծրագրաւորման եւ բարձր [[Արհեստագիտութիւն|արհեստագիտութիւններու]] մարզի մասնագիտութիւններու նկատմամբ հետաքրքրութիւն յառաջանայ:

Նոր պարպին «ճինզ» տաբատ հագած է, աչքերուն դրած է յատուկ պաշտպանական ակնոց` սարքաւորումներու հետ աշխատելու համար: Պուպրիկին ձեռքին կայ փոքր նոթպուք մը, իրեն հետ դրուած է մարդամեքենային մանրակերտը: Խաղալիքը գնողը երեխաներու համար ծրագրաւորման վեց դաս կը ստանայ «Թիքըր» յաւելուածին մէջ: Անոնց ընթացքին կը բացատրեն, թէ ինչպէ՛ս մարդամեքենայ պէտք է կառուցել, եւ թէ ինչպէ՛ս անոր պարել պէտք է սորվեցնել: 

Ընկերութեան ներկայացուցիչները արձանագրած են, որ 2017-ին, ըստ Միացեալ Նահանգներու առեւտուրի նախարարութեան տեղեկութիւններուն, գիտութեան, արհեստագիտութեան, թեքնիքի եւ ուսողութեան վերաբերող թափուր աթոռներուն միայն 24 առ հարիւրը գրաւած են կիները&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/402187 Մարդամեքենայ Պարպին]&lt;/ref&gt;:

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Պուպրիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Խաղալիքներ]]</text>
      <sha1>ej4saae8osdur1dxesqb8ddf2cuzoez</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>250388</id>
      <parentid>250387</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T13:25:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Սեւան Դանիէլեան Մկրեան</username>
        <id>135</id>
      </contributor>
      <origin>250388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11428" sha1="b5ot38j3okyi5387qcq94ovzz4vw50g" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Պարպի Պուպրիկը''', Մանկական խաղալիք, ստեղծուած՝ 9 Մարտ 1959-ին, [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Միացեալ Նահանգներու մէջ]]&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/593051 Պարպի]&lt;/ref&gt;: Զայն ստեղծած է Ռութ Հենտլըր, խաղալիքներու ամերիկեան հաստատութեան`«Մաթէլ»ի հիմնադիրներէն մէկուն կինը&lt;ref&gt;[https://www.wsj.com/articles/mattel-to-add-curvy-petite-tall-barbies-1453991134 Պարպի Պուպրիկը]&lt;/ref&gt;:

[[Պատկեր:Ruth Handler in 1961 - Original.jpg|ձախից|մինի|Ռութ Հենտլըր]]

== Պատմութիւն ==
1950-ական թուականներուն, ամերիկացի գործատէր Ռութ Հենտլըր կ'անդրադառնայ, որ իր 10 տարեկան աղջիկը իր պարզ խաղալիքները կը ձգէ եւ կը խաղայ չափահասներ ներկայացնող թուղթէ պուպրիկներու հետ: Այդ ժամանակաշրջանին, երեխաներու խաղալիք-պուպրիկներու մեծ մասը նորածիններու պատկերացումներ էին։ 

Հենտլըր, գիտակցելով, որ շուկային մէջ բացթողում մը կրնար գոյութիւն ունենալ, իր ամուսնոյն՝ Էլիոթին, որ «Մաթէլ» (Mattel) խաղալիքներու ընկերութեան համահիմնադիրն էր, կ'առաջարկէ չափահասի մարմինով պուպրիկի գաղափարը։ Սակայն ամուսինը, ինչպէս նաեւ «Մաթէլ»ի տնօրէնները, այդ գաղափարին նկատմամբ խանդավառութիւն չեն ցուցաբերեր։&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/421764 Պարպիին ծնունդը]&lt;/ref&gt;

1956-ին, [[Զուիցերիա]] կատարած ճամբորդութեան մը ընթացքին, իր զաւակներուն՝ Պարպարայի եւ Քենեթին հետ, Ռութ Հենտլըր կը հանդիպի [[Գերմանիա|գերմանական]] «Պիլտ Լիլի» («Bild Lilli») անունով տիկնիկին։ 
[[Պատկեր:Barbie Logo.svg|ձախից|մինի|Պարպիի նշանակը]]
Չափահաս կնոջ կերպարով այս տիկնիկը ճիշդ այն էր, ինչ որ Հենտլըր միտքին մէջ ունէր, ուստի ան կը գնէ երեք օրինակ։ Անոնցմէ մէկը կը նուիրէ իր դստեր, իսկ միւսները կը տանի «Մաթէլ» (Mattel)։

Լիլի տիկնիկը հիմնուած էր ժողովրդական երգիծական կերպարի մը վրայ, որ ստեղծուած էր նկարիչ Ռայնհարտ Պոյթինի կողմէ՝ գերմանական «Պիլտ» («Bild») թերթին մէջ լոյս տեսնող պատկերաշարին համար։ Պուպրիկը առաջին անգամ վաճառքի կը դրուի Արեւմտեան Գերմանիոյ մէջ՝ 1955-ին։ Անիկա թէեւ նախապէս նախատեսուած էր չափահասներու համար, սակայն շուտով կը դառնայ սիրուած երեխաներուն կողմէ, որոնք կը հրճուէին զինք զարդարելով առանձին վաճառուող հագուստներով&lt;ref&gt;[https://www.womenshealthmag.com/life/a44599769/barbara-handler-barbie/ Պարպի Պուպրիկին պատմութիւնը]&lt;/ref&gt;։

Միացեալ Նահանգներ վերադարձէն ետք, Հենտլըր կը վերաձեւաւորէ տիկնիկը՝ տեղացի գիւտարար-նախագծող Ճեք Ռայանի աջակցութեամբ, եւ անոր կու տայ նոր անուն մը՝ Պարպի («Barbie»), իր դստեր Պարպարայի անունով (ծնած՝ 21 Մայիս 1941-ին)։ Պարբերա Հենտլըր, սակայն, չէր սիրեր որ ինք յիշատակուէր որպէս այս պուպրիկին ներշնչման աղբիւր։

Դեղին մազերով, երկար ոտքերով եւ նեղ մէջքով «մանըքեն» պուպրիկը առաջին անգամ կը ներկայացուի [[Նիւ Եորք|Նիւ Եորքի]] Ամերիկեան Միջազգային Խաղալիքներու Տօնավաճառին ընթացքին՝ 9 Մարտ 1959-ին։ Այս թուականը նաեւ կը նկատուի Պարպիի պաշտօնական ծննդեան օրը։ Աւելի ուշ՝ ան կը ստեղծէ անոր ընկերը`Քենը, իր տղուն`Քենեթին անուան հետեւողութեամբ:

Այս պուպրիկները շատ մեծ յաջողութիւն կը գտնեն. անոնց ստեղծումէն ի վեր, աւելի քան մէկ միլիառ օրինակ ծախուած է աշխարհի տարածքին:

=== Պարպին ժամանակի ընթացքին ===
Առաջին «Պարպի» պուպրիկը կը կրէր սեւ եւ ճերմակ վագերաձիի գծաւոր լողազգեստ մը։ 

Անիկա հասանելի էր երկու տարբերակով՝ շիկահեր կամ թխահեր։ 

Պուպրիկը կը ներկայացուէր իբրեւ «պատանեկան նորաձեւութեան բնորդ», իսկ իր հագուստները կը ձեւաւորէր «Մաթէլ» (Mattel) նորաձեւութեան ձեւագէտ Շառլոթ Ճոնսընը&lt;ref&gt;[https://www.businessinsider.com/barbie-history-mattel-ruth-handler-ken-doll-toy-fashion-movie Պուպրիկը իբրեւ «պատանեկան նորաձեւութեան բնորդ»]&lt;/ref&gt;։

Պուպրիկին զգեստապահարանը առաջնահերթ դիրքի վրայ դնելու որոշումը Հենտլըրի կողմէ գիտակցուած եւ ռազմավարական քայլ մըն էր։ 

Առաջին «Պարպի» տիկնիկը վաճառքի կը դրուէր երեք տոլարով, իսկ անոր նախնական զգեստներու շարքը կը բաղկանար քսաներկու համադրութիւններէ, որոնց գինը կը տատանէր մէկէն մինչեւ հինգ ամերիկեան տոլար։

Մաթէլ ընկերութիւնը «Պարպի»ն կը նախագծէ այնպիսի կերպով մը, որ նախնական տիկնիկի գնումէն ետք խթանէ շարունակական զգեստներու վաճառքը։

«Պարպի» պուպրիկը իր առաջին տարուան ընթացքին կը վաճառուի շուրջ 350,000 օրինակով՝ գերազանցելով շուկայի սպասումները եւ մեծ յաջողութիւն ապահովելով ներդրողներուն համար։ Վաճառքները այնքան բարձր էին, որ առաջին երեք տարիներուն «Մաթէլ» ընկերութիւնը չէր հասցներ բաւարարել պահանջարկը։

Յաջորդ տասնամեակին շուկան աստիճանաբար կայունացաւ, մինչդեռ վաճառքի ծաւալն ու շահութաբերութիւնը շարունակեցին աճիլ՝ վերանորոգուած տիկնիկներու արտահանմամբ դէպի Ճափոն։ Այդ շրջանին «Barbie»-ն կը արտադրուէր Ճափոնի մէջ, իսկ անոր հագուստները ձեռքով կը կարուէին ճափոնցի տնաշխատողներու կողմէ։

Պարպի ունեցած է աւելի քան 150 արհեստի տեսակներ, որոնք քայլ պահած են ընկերութեան մէջ, կնոջ յառաջդիմութեան հետ:

Ան եղած է նորաձեւութեան աստղ, [[Օդանաւ|օդանաւի]] մէջ աշխատող հիւրընկալ անձնակազմի անդամ, [[աստղանաւորդ]], մրցումի [[ինքնաշարժ]] վարող, անասնաբուժ, ոստիկանուհի, [[Համակարգիչ|համակարգիչի]] մասնագէտ, նոյնիսկ` նախագահութեան թեկնածու:

=== Քննադատութիւն ===
Պարպիին դէմ քննադատութիւնները ուղղուած էին յատկապէս իր կերպարանքին դէմ, որ իրականութենէն շատ տարբեր էր: Անոր մէջքը շատ բարակ էր, ոտքերը անբնականօրէն երկար եւ կոնքը շատ նեղ:

=== Արդի Պարպին ===
2016-ի սկիզբը, «Մաթել» ընկերութիւնը կ'որոշէ շուկայ իջեցնել Պարպիի նոր հաւաքածոյ մը, որուն պուպրիկները աւելի կը նմանին իսկական կիներու` հասակաւոր, կարճ, քիչ մը լեցուն, եւ այլն: Այս պուպրիկները աւելի ճշգրիտ պատկեր մը կու տան աշխարհի մէջ կնոջ գեղեցկութեան, որուն մէջ իւրաքանչիւր փոքրիկ աղջիկ պէտք է կարենայ ինքզինք գտնել: 

Տարիներու ընթացքին, Պարպի պուպրիկը աստղ մը դարձած է. նոյնիսկ թանգարաններ իր մասին ցուցադրութիւններ կը կազմակերպեն:

=== Պարպի պուպրիկը  մարդամեքենայի կերպարով ===
«Մաթել» ընկերութիւնը Միացեալ Նահանգներու մէջ պուպրիկներու նոր շարք մը ներկայացուցած է [[Մարդ-մեքենայ|մարդամեքենայի]] մասնագէտներու կերպարով: Այս մէկը եղած է, որպէսզի աղջիկներու մօտ ծրագրաւորման եւ բարձր [[Արհեստագիտութիւն|արհեստագիտութիւններու]] մարզի մասնագիտութիւններու նկատմամբ հետաքրքրութիւն յառաջանայ:

Նոր պարպին «ճինզ» տաբատ հագած է, աչքերուն դրած է յատուկ պաշտպանական ակնոց` սարքաւորումներու հետ աշխատելու համար: Պուպրիկին ձեռքին կայ փոքր նոթպուք մը, իրեն հետ դրուած է մարդամեքենային մանրակերտը: Խաղալիքը գնողը երեխաներու համար ծրագրաւորման վեց դաս կը ստանայ «Թիքըր» յաւելուածին մէջ: Անոնց ընթացքին կը բացատրեն, թէ ինչպէ՛ս մարդամեքենայ պէտք է կառուցել, եւ թէ ինչպէ՛ս անոր պարել պէտք է սորվեցնել: 

Ընկերութեան ներկայացուցիչները արձանագրած են, որ 2017-ին, ըստ Միացեալ Նահանգներու առեւտուրի նախարարութեան տեղեկութիւններուն, գիտութեան, արհեստագիտութեան, թեքնիքի եւ ուսողութեան վերաբերող թափուր աթոռներուն միայն 24 առ հարիւրը գրաւած են կիները&lt;ref&gt;[https://www.aztagdaily.com/archives/402187 Մարդամեքենայ Պարպին]&lt;/ref&gt;:

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Պուպրիկներ]]
[[Ստորոգութիւն:Խաղալիքներ]]</text>
      <sha1>b5ot38j3okyi5387qcq94ovzz4vw50g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Քեպեք</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27994</id>
    <redirect title="Քէպէք" />
    <revision>
      <id>250389</id>
      <parentid>234103</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T00:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>26</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[Քեպէգ]] to [[Քէպէք]]</comment>
      <origin>250389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="o754an1jlwyh9eiu8mpqovjupqqb1gd" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Քէպէք]]</text>
      <sha1>o754an1jlwyh9eiu8mpqovjupqqb1gd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ցեղասպանութիւններու Ցանկ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28584</id>
    <revision>
      <id>250391</id>
      <parentid>238887</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T05:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JohnYahyaHanna</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <origin>250391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3785" sha1="f3di5omom8417ze5fg60hp9kplfyotc" xml:space="preserve">{{Կը խմբագրեմ|Վահան Մանճիկեան}}

Ցեղասպանութիւնը մարդկային պատմութեան մէջ ամենածանր ոճիրներէն մէկն է: Ցեղասպանութիւնը ցեղային, ազգային կամ կրօնական որոշ խումբի մը կանխամտածուած եւ համակարգուած ոչնչացումն է: Անիկա կը ներառէ թիրախաւորուած խումբը ամբողջութեամբ բնաջնջելու կամ մասամբ ոչնչացնելու մտադրութիւնը:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/597462|title=Արցախահայութեան Ցեղային Զտումը Թող Մեր Վերջին «Ելք»-ը Ըլլայ|date=2023-11-03|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2025-04-20}}&lt;/ref&gt;

Ցեղասպանութիւնը կը ներառէ շարք մը ոճրագործութիւններ՝ զանգուածային սպանութիւններ, բռնի տեղահանութիւններ, մշակութային բնաջնջում, կանանց եւ երեխաներու բռնի առեւանգում, մշակութային յուշարձաններու ոչնչացում եւ այլն:

1948 թուականին Միացեալ Ազգերու Կազմակերպութիւնը պաշտօնապէս սահմանեց ցեղասպանութիւնը որպէս միջազգային ոճիր եւ յայտարարեց զայն անընդունելի բոլոր պարագաներուն տակ:

Պատմութեան մէջ ցեղասպանութեան օրինակներէն կը համարուին Հայոց ցեղասպանութիւնը, Հրեաներու ողջակիզումը (Holocaust), Ռուանտայի եւ Քամպոտիայի ցեղասպանութիւնները:

== Ցեղասպանութիւններու ցանկը ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Անուանում
!Վայր
!ՈՃրագործ
!Ժամանակաշրջան
(սկիզբ-աւարտ)
!Զօհերու մօտաւոր թիւ
(նուազագոյն- առավելագոյնը)
!Մանրամասնութիւններ
|-
|Ղազզայի ցեղասպանութիւն
|Ղազզա - Պաղեստին
|«Իսրայէլ»-ի պաշտպանութեան ոյժեր
|2023- ներկայ
|50,500 - ՞
|
|-
|Մասալիթներու ցեղասպանութիւն
|Արեւմտեան Տարֆուր - Սուտան
|
|2023- ներկայ
|150,000 - ՞ 
|
|-
|Ռոհինկաներու ցեղասպանութիւն
|Ռախին - Միանմար
|
|2016 - ներկայ
|9000 - ՞
|
|-
|Թիկրայի ցեղասպանութիւն
|
|
|2020 - 2022
|162,000 - 600,000
|
|-
|Իրաքի թուրքոմաններու ցեղասպանութիւն
|Իրաք
|«Իսլամական պետութիւն» ահաբեկչական խմբաւորում
|2014- 2017
|3,500 - 8,400
|
|-
|Եզիտիներու ցեղասպանութիւն
|Իրաք եւ Սուրիա
|«Իսլամական պետութիւն» ահաբեկչական խմբաւորում
|2014- 2017
|2,100 - 5,000
|
|-
|Տարֆուրի ցեղասպանութիւն
|Սուտան
|
|2003- 2005
|98,000 - 500,000
|
|}

== Ջարդերու ցանկ ==

* [[Շուշուայ Ջարդերը (Շուշիի Կոտորածները)|Շուշիի ջարդերը]]

* [[Սըրքլվիլի կոտորած]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)
* [[Եութայի Բերդի Կոտորածը]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)
* [[Էյքընի ջարդը]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)
* [[Պաթըլ Քրիքի կոտորածը]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)

== Ծանօթագրութիւններ ==</text>
      <sha1>f3di5omom8417ze5fg60hp9kplfyotc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ուիքիփետիա:CEE Women Campaign 2026/Առաջարկուած յօդուածներու ցանկ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>30730</id>
    <revision>
      <id>250404</id>
      <parentid>250382</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Հայ Կանայք */</comment>
      <origin>250404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41088" sha1="1hossvt0cqagghztwfch8xzdz3x2dm1" xml:space="preserve">== Ստեղծել ==
# [[Ակնեզ Մօ]] - [[:en:Agnez Mo]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:35, 16 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Անկուն]] - [[:en:Anggun]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:58, 16 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սարա Պեռնար]] - [[:en:Sarah Bernhardt]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:54, 30 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սոնիա Կանտի]] - [[:en:Sonia Gandhi]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 14:39, 23 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Քլոտիա Գարտինալէ]] - [[:en:Claudia Cardinale]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ֆետերիքա Մողերինի]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 11:53, 24 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Մարլին Տիթրիք]] - [[:en:Marlene Dietrich]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Տեպի Ռէյնոլծ]] - [[:en:Debbie Reynolds]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Ճուտի Կարլընտ]] - [[:en:Judy Garland]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Աննա Նեթրեպքօ]] - [[:en:Anna Netrebko]], ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:12, 16 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Անն Իտալկօ]] - [[:en:Anne Hidalgo]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ակնես Քալամար]] - [[:en:Agnès Callamard]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:59, 30 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Մուրասաքի Շիքիպու]] - [[:en:Murasaki Shikibu]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 15:10, 23 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Հիլըրի Քլինթըն]] - [[:en:Hillary Clinton]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ռոզա Լիւքսեմպուրկ]] - [[:en:Rosa Luxemburg]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ճէյն Օսթըն]] - [[:en:Jane Austen]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Մերի Ուոլսթոնքրաֆթ]] - [[:en:Mary Wollstonecraft]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Մերի Շելլի]] - [[:en:Mary Shelley]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:47, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)--''
# [[Ճոան Պաէզ]] - [[:en:Joan Baez]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:13, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Մարիլին Մոնրօ]] - [[:en:Marilyn Monroe]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ճուլիա Ռոպըրթս]] - [[:en:Julia Roberts]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Շթեֆի Կրաֆ]] - [[:en:Steffi Graf]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 09:44, 25 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սիմոն Տը Պուվուար]] - [[:en:Simone de Beauvoir]], ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 09:39, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Պենազիր Պութօ]] - [[:en:Benazir Bhutto]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Աւրիլ Հէյնզ]] - [[:en:Avril Haines]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:13, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Ուիթնի Հիուսթըն]] - [[:en:Whitney Houston]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Թերեզա Մէյ]] - [[:en:Theresa May]], --[[Մասնակից:L0l1g2|L0l1g2]] ([[Մասնակցի քննարկում:L0l1g2|քննարկում]]) 21:24, 27 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Կրեթա Թունպըրկ]] - [[:en:Greta Thunberg]], ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:53, 17 Մարտ 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Սելենա]] - [[:en:Selena]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Ուրսուլա ֆոն տեր Լայըն]] - [[:en:Ursula von der Leyen]], --[[Մասնակից:L0l1g2|L0l1g2]] ([[Մասնակցի քննարկում:L0l1g2|քննարկում]]) 21:24, 27 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Սերենա Ուիլիըմզ]] - [[:en:Serena Williams]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Պրիթնի Սփիրզ]] - [[:en:Britney Spears]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Քլաուտիա Սէյինպաում]] - [[:en:Claudia Sheinbaum]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Ճորճիա Մելոնի]] - [[:en:Giorgia Meloni]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Մարիա Զախարովա]] - [[:en:Maria Zakharova]], ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 13:50, 22 Մարտ 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Նուր Ալ-Հուսէյն]] - [[:en:Queen Noor of Jordan]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Վիքթորիա Պեքհամ]] - [[:en:Victoria Beckham]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Նիքոլ Քիտմըն]] - [[:en:Nicole Kidman]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Օփրա Ուինֆրի]] - [[:en:Oprah Winfrey]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Պրիժիթ Մաքրոն]] - [[:en:Brigitte Macron]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Մոնիքա Պելուչի]] - [[:en:Monica Bellucci]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Հալի Պերի]] - [[:en:Halle Berry]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Օտրի Ազուլէ]] - [[:en:Audrey Azoulay]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Մելանիա Թրամփ]] - [[:en:Melania Trump]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Մարիա Շարափովա]] - [[:en:Maria Sharapova]], ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 14:04, 22 Մարտ 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Նաթալի Փորթմըն]] - [[:en:Natalie Portman]], ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 11:21, 15 Ապրիլ 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Սանտրա Պուլլոք]] - [[:en:Sandra Bullock]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Հերթա Միւլըր]] - [[:en:Herta Müller]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Մերի Ճաքսոն]] - [[:en:Mary Jackson (engineer)]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Սառա]] - [[:en:Sarah]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Քլեր Ատամզ]] - [[:en:Claire Adams]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Պելլա Հատիտ]] - [[:en:Bella Hadid]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Քամալա Հարիս]] - [[:en:Kamala Harris]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Մատոննա]] - [[:en:Madonna]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Սառա Շահի]] - [[:en:Sarah Shahi]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Ալիս Սթոն Պլաքուէլ]] - [[:en:Alice Stone Blackwell]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Լիւսի Սթոն]] - [[:en:Lucy Stone]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:13, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Քեթրին Քլարք]] - [[:en:Katherine Clark]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:13, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Եսթեր]] - [[:en:Esther]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Ճոնիս Հան]] - [[:en:]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Ռեպեքա (աստուածաշնչական կերպար)]] - [[:en:Rebecca (biblical figure)]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Պարպարա Սամփսըն]] - [[:en:Barbara Sampson]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Պարպարա]] - [[:en:Barbara]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Աննա Փաուլա տոս Սանթոշ]] - [[:en:Ana Paula dos Santos]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Շանթալ Պիա]] - [[:en:Chantal Biya]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Հինտա  Տէպայ Իթնօ]] - [[:en:Hinda Déby Itno]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Սառա  Նազարպայեւա ]] - [[:en:Sara Nazarbayeva]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Անկելա Մերքել]] - [[:en:Angela Merkel]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ռի Սոլ-ճու]] - [[:en:Ri Sol-ju]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Թաթիանա Քարիմովա]] - [[:en:Tatyana Karimova]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Սիլիա Ֆլորես]] - [[:en:Cilia Flores]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Կրէյս Մուկապէ]] - [[:en:Grace Mugabe]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Մերի Փիքֆըրտ]] - [[:en:Mary Pickford]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Մէյ Ուեսթ]] - [[:en:Mae West]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Ճէյն Ֆոնտա]] - [[:en:Jane Fonda]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սինտի Քրաուֆորտ]] - [[:en:Cindy Crawford]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Լիզ Թրաս]] - [[:en:Liz Truss]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Սուելա Պրէյվըրմեն]] - [[:en:Suella Braverman]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Շէյք Հասինա]] - [[:en:Sheikh Hasina]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Նաո­մի Քեմփ­պը­լ]] - [[:en:Naomi Campbell]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Օպրի Փլազա]] - [[:en:Aubrey Plaza]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Շարլիզ Թերոն ]] - [[:en: Շարլիզ Թերոն ]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Կոլտա Մայիր]] - [[:en:Golda Meir]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Ժիզել Պիւնտհեն]] - [[:en:Gisele Bündchen]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Քամերոն Տիազ]] - [[:en:Cameron Diaz]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Փենելոփէ Քրուզ]] - [[:en:Penélope Cruz]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Կրէյս Քելի]] - [[:en:Grace Kelly]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Էլէանոր Ռուզվելթ]] - [[:en:Eleanor Roosevelt]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:28, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Քարլա Պրունի]] - [[:en:Carla Bruni]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Էվա Փերոն]] - [[:en:Eva Perón]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 19:27, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Իմելտա Մարքոս]] - [[:en:Imelda Marcos]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Միշէլ Օպամա]] - [[:en:Միշէլ Օպամա]], ''--[[Մասնակից:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|Սեւան Դանիէլեան Մկրեան]] ([[Մասնակցի քննարկում:Սեւան Դանիէլեան Մկրեան|քննարկում]]) 15:48, 28 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ճէյն Ատամս]] - [[:en:Jane Addams]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:39, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Նատիա Մուրատ]] - [[:en:Nadia Murad]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Լամիէ Աճի Պաշար]] - [[:en:Lamiya Haji Bashar]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Պեթթի Ուիլիըմզ]] - [[:en:Betty Williams]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Օլկա Թոկարչուկ]] - [[:en:Olga Tokarczuk]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Կերթի Քորի]] - [[:en:Gerty Cori]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Տորոթի Սաթոն]] - ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 08:03, 17 Ապրիլ 2026 (UTC)''
# [[Կերթրուտ Պել]] - ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:46, 16 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ճեն Փսաքի]] - ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 19:57, 20 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Մերի Փիքֆորտ]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 11:57, 30 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Ճիւլի Անտրիւս]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:00, 30 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Սիրիմաւօ Պանտարանայքէ]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 13:01, 30 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Իզապէլ Փերոն]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:05, 30 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Քլարա Ցեթքին]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 14:05, 6 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Քեթլին Քենետի]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:26, 7 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Քեթրին Հեփպըրն]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 13:23, 7 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Ուաֆա Սլէյման]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 14:07, 9 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Պել Պոյտ]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 13:16, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[The Supremes]] - [[:en:The Supremes]], ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 14:34, 29 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ալիս Կրիֆիթ Քար]] - [[:en:Alice Griffith Carr]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սոֆիա Լորեն]] - [[:en:Sophia Loren]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ճինա Լոլոպրիճիթա]] - [[:en:Gina Lollobrigida]], ''----[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 07:37, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Կանացի Արուեստի Ազգային Թանգարան]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 05:36, 23 Մարտ 2026 (UTC)]] 
# [[Կանացիակերպ աղամաններ]] --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 07:01, 23 Մարտ 2026 (UTC)]]
# [[Թուլիփ Ճոշի]] - [[:en:Tulip Joshi]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 19:07, 26 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Մարինելա]] - , ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 15:44, 31 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սոֆիա Վեպօ]] - , ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 16:38, 31 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Վենիւս Ուիլիըմս]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 05:42, 7 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Քոլեթ Խուրի]] - [[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:09, 11 Ապրիլ 2026 (UTC)]] 
 
=== Հայ Կանայք ===
# [[Կրեթա Վարդանեան]] - [[:en:Greta Vardanyan]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:06, 18 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ատելիա Պետրոսեան]] - [[:en:Adeliia Petrosian]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 12:07, 18 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Քլարա Աբգար]] - [[:en:Clara Abkar]],  ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:35, 19 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Կարինէ Ասլամազեան]] - [[:en:Karine Aslamazyan]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:22, 23 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սոնա Մովսէսեան]] - [[:en:Sona Movsesian]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:22, 23 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ալիս Փանիկեան]] - [[:en:Alice Panikian]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 18:10, 19 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Լոռի Հայթայեան]] - [[:en:Laury Haytayan]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Վարդուհի Խաչատրեան (օփերայի երգչուհի)]] - [[:hy:Վարդուհի Խաչատրյան (օպերային երգչուհի)]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 18:11, 19 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Մարիա Նալպանտեան]] - [[:en:Maria Nalbandian]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 18:11, 19 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Նուրհան]] - [[:en:Nourhanne]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Նորա Գէորգեան]] - [[:en:Noura Kevorkian]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 18:12, 19 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Մարիամ Նուր]] - [[:en:Mariam Nour]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 18:13, 19 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ալինա Մնացականեան]] - [[:en:Alina Mnatsakanian]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Կրեթա Թասլաքեան]] - [[:en:Gretta Taslakian]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 18:13, 19 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Կլատիս Պերեճիքլեան]] - [[:en:Gladys Berejiklian]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 18:14, 19 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Քաթրին Ռոպ-Կրիյէ]] - [[:en:Catherine Robbe-Grillet]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Մարիաննա Շիրինեան]] - [[:en:Marianna Shirinyan]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Նինա Պէրպէրովա]] - [[:en:Nina Berberova]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Նարինէ Սիմոնեան]] - [[:en:Nariné Simonian]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Աննա Կասեան]] - [[:en:Anna Kasyan]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 12:52, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Հիլտա Չոպոյեան]] - [[:en:Hilda Tchoboian]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:55, 24 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սառա Թանզիլլի]] - [[:en:Sarah Tanzilli]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Քարինա Ազնաւուրեան]] - [[:en:Karina Aznavourian]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:05, 24 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Թամարա Խանըմ]] - [[:en:Tamara Khanum]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 20:03, 26 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Երանուհի Ասլամազեան]] - [[:en:Eranuhi Aslamazyan]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 14:22, 21 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Ճեքի Ղազարեան]] - [[:en:Jackie Kazarian]], ''--[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:48, 24 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Սոնիա Պալասանեան]] - [[:en:Սոնիա Պալասանեան]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:33, 20 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Տաթեւ Չախեան]] - [[:en:Tatev Chakhian]], ''--[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 11:32, 20 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Նելլի Դանիէլեան]] - [[:en:Nelly Danielyan]], ''Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Հուրի Պէրպէրեան]] - ''--[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 19:00, 16 Մարտ 2026 (UTC)Մասնակիցի Ստորագրութիւն''
# [[Նարինէ Աղբալեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 18:55, 25 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Կարինէ Ռաֆայէլեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 08:57, 30 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Սեւան Նագգաշեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 17:59, 6 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Սիրան Աւետիսեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 15:53, 7 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Աննա Արզումանեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 16:30, 7 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Ռայա Նազարեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 09:38, 8 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Անահիտ Ղուկասեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 09:09, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Մաթա Հարի]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 15:07, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Վարդուհի Քալանթար]] - , ''--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:07, 25 Մարտ 2026 (UTC)''
# [[Քնար Սվաճեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 13:16, 15 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Վարդիթեր Ֆելէկեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 12:58, 17 Ապրիլ 2026 (UTC) 
# [[Նորա Պայրագտարեան]] - --[[Մասնակից:Azniv Stepanian|Azniv Stepanian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Azniv Stepanian|քննարկում]]) 10:46, 20 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Կեդրոնական բանտի կիներուն բաժինը]] - ,--[[Մասնակից:HoMen|HoMen]] ([[Մասնակցի քննարկում:HoMen|քննարկում]]) 09:07, 25 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Լիւսի Աշճեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 23:35, 27 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Եւա Պեկլարեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 23:37, 27 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Ռէյչըլ Գաբրիէլեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 23:38, 27 Մարտ 2026 (UTC)
# [[Յասմիկ Չարենց]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Անահիտ Չարենց]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:14, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Իզապելլա Չարենց]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:17, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Էլէն Ասատրեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:17, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Նունէ Հայրապետեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Էմմա Նահապետեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Վարսէն Աղաբեկեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:19, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Արմինէ Անտա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:30, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Աստղիկ Գէորգեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:30, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Այտա Գիւմրեցի]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:30, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Ռուզաննա Դանիէլեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:30, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Զուարթ Ղուկասեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:30, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Անահիտ Մակինցեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:30, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Հեղինէ Մելիք-Հայկազեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:30, 1 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Արփենիկ Չարենց]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:01, 2 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Անահիտ Թարխանեան]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 04:52, 7 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Նուարդ Թումանեան]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 19:42, 7 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Մարինէ Ալես]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:41, 7 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Ալլա Տէր Յակոբեան]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:05, 10 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Ռոզա Պետրոսեան]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:25, 10 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Լիլիթ Գալստեան]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 20:16, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Նունէ Եսայեան]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:19, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Շուշան Պետրոսեան]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:19, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Սիլվա Յակոբեան]] - -[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:19, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Նարէ Գէորգեան]] - --[[Մասնակից:Marina Boghigian|Marina Boghigian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Marina Boghigian|քննարկում]]) 21:19, 13 Ապրիլ 2026 (UTC)]]
# [[Անահիտ Չիպուխչեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:55, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Սիւնէ Սեւադա]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:55, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Սեւդա Սեւան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:55, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Զոյա Փիրզադ]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:55, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Հայկուշ Օհանեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:55, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Մելանիա Աբովեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:59, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Նայիրուհի Ալավերդեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:59, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Լիանա Ալեքսանեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 21:59, 14 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Սիւզի Շահպազեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 19 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Ռոզ Զուլալեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 19 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Գայիանէ Ներսիսեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 19 Ապրիլ 2026 (UTC) 
# [[Արմինէ Գրիգորեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 19 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Նուարդ Ալիխանեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 19 Ապրիլ 2026 (UTC)
# [[Ռուզան Աւետիքեան]] - --[[Մասնակից:Betty Kilerjian|Betty Kilerjian]] ([[Մասնակցի քննարկում:Betty Kilerjian|քննարկում]]) 10:03, 19 Ապրիլ 2026 (UTC)
#
#
#
#
#</text>
      <sha1>1hossvt0cqagghztwfch8xzdz3x2dm1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Մորմոնական Աղանդը Կովկասի Մէջ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30744</id>
    <revision>
      <id>250405</id>
      <parentid>249469</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T11:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JohnYahyaHanna</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <origin>250405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5476" sha1="h1gyfsq7babv0uva4dpn2q4oetcuaij" xml:space="preserve">'''Մորմոնական աղանդը Կովկասի մէջ''' կամ ինչպէս անոր անդամները կը նախընտրեն կոչուի՝ '''Յիսուս Քրիստոսի վերջին օրերու սուրբերու եկեղեցի'''ն առաջին անգամ արձանագրուած է [[Հայաստան|Հայաստանի Հանրապետութեան]] մէջ [[1995 թուական|1995]] թուականին, երբ երկրին մէջ ունէր մօտաւորապէս 200 անդամ։ Մինչդեռ Վրաստանի մէջ նորադարձերուն արգիլուած էր մկրտուիլ մինչեւ [[2003 թուական|2003]] թուականը։ 2024 թուականին, Հայաստանի մէջ Մորմոնական աղանդը ունէր 3,625 անդամ բաժնուած 8 ժողովակցութիւններու ([[անգլերէն]]՝ congregation), իսկ Վրաստանի մէջ 313 անդամ եւ 2 ժողովակցութիւն։&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.dl1.en-us.nina.az/The_Church_of_Jesus_Christ_of_Latter-day_Saints_in_Russia.html?utm_source=chatgpt.com|title=Deseret News, various years, Church Almanac Country Information: Russia|last=Wall|first=Jim M.|publisher=Windall J. Ashton}}&lt;/ref&gt; Ազրպէճանի մէջ Մորմոնական աղանդը չի հրապարակեր իր անդամներուն թիւը, ունի մէկ մասնաճիւղ ([[անգլերէն]]՝ branch) զոր 2025 թուականի տուեալներով կը ծառայէ մեծ մասամբ տարաշխարհիկ անդամներու։&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://newsroom.churchofjesuschrist.org/article/first-meetinghouse-of-the-church-of-jesus-christ-of-latter-day-saints-dedicated-in-azerbaijan|title=First Meetinghouse of the Church of Jesus Christ Dedicated in Baku, Azerbaijan|date=2025-11-17|website=newsroom.churchofjesuschrist.org|language=en|accessdate=2026-02-22}}&lt;/ref&gt;

== Պատմութիւն ==

=== Հայաստան ===

==== 1885-էն մինչեւ 1950 թուական ====

* Մորմոնական աղանդին առաջին հայ անդամները Յակոբ Թ. Վարդուգեանն ու իր ընտանիքի անդմաներն էին՝ Կոստանդնուպոլսոյ մէջ (Յունուար 4, 1885):

* Հայերու մէջ այս Մորմոն քարոզիչներուն աշխատանքը սկսած է 19-րդ դարու վերջերուն, մասնաւորապէս Օսմանական կայսրութեան սահմաններէն ներս:

==== 1988 թուականէն մինչեւ այսօր ====

* 1988-ին, Սպիտակի երկրաշարժէն ետք, աղանդին նախագահ (որուն մարգարէ տիտղոսը կու տան)՝ Ռասըլ Մ. Նելսըն 100,000 տոլար օգնութիւն փոխանցեց Խորհրդային դեսպանին:
* Աղանդը Հայաստանի մէջ մարդասիրական ջանքերը ընդլայնեց աղէտէն ետք:
* 1991-ի Յունիսին,  Տալըն Հ. Օաքս Հայաստանը նուիրեց առաքելական գործունէութեան:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Մորմոնական աղանդին հետեւորդները Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ
!Տարեթիւ
!Անդամներու քանակը
|-
|1995*
|200
|-
|1999
|656
|-
|2004
|1,795
|-
|2009
|2,833
|-
|2014
|3,344
|-
|2019
|3,579
|-
|2024
|3,625
|-
| colspan=&quot;2&quot; |*Անդամներու քանակին հրապարակուած թիւը կլոցուած է։&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://doi.org/10.1163/2210-7975_hrd-1234-0351|title=country-information-armenia-2010|website=Human Rights Documents online|accessdate=2026-02-22}}&lt;/ref&gt;
|}

== Ծուխեր ==
2026 թուականի Փետրուարի տուեալներով Մորմոնական աղանդի ծուխերուն ([[անգլերէն]]՝ Congregations) պատկերը&lt;ref name=&quot;maps&quot;&gt;{{citation|url=https://classic.churchofjesuschrist.org/maps/#ll=17.316554,-87.62562&amp;z=8&amp;m=google.road&amp;layers=meetinghouse,temple,temple.construction,temple.renovated,stakecenter,familysearchcenter,ward,stake,mission,area|title=Classic Maps|work=churchofjesuschrist.org|access-date=November 15, 2021}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;․

=== Երեւան-Հայաստան շրջան ===

* Արտաշատի մասնաճիւղ
* Գիւմրիի մասնաճիւղ
* Վանաձորի մասնաճիւղ
* Երեւան-կեդրոն մասնաճիւղ
* Երեւանի մասնաճիւղ

== Վրաստանի ծուխեր ==

* Աւլապարի մասնաճիւղ
* Պաթումիի մասնաճիւղ
* Թէմքայի մասնաճիւղ

=== Ազրպէյճանի ծուխ ===

* Պաքուի մասնաճիւղ (անգլիալեզու)

== Տե՛ս նաեւ ==

* [[Մորմոնականութիւն (աղանդ)]]
* [[Սեռային բռնութեան երեւոյթը Մորմոնական աղանդին մէջ]]
* [[Էյքընի ջարդը]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)

* [[Սըրքլվիլի կոտորած]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)
* [[Եութայի Բերդի Կոտորածը]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)
* [[Պաթըլ Քրիքի կոտորածը]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)
* [[Նիֆայի ջարդը]] (կատարուած մորմոններու ձեռամբ)

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>h1gyfsq7babv0uva4dpn2q4oetcuaij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Մաշտոց</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31533</id>
    <redirect title="Մաշտոց (ծիսարան)" />
    <revision>
      <id>250399</id>
      <timestamp>2026-04-20T09:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Azniv Stepanian տեղափոխեց էջը «[[Մաշտոց]]»-էն «[[Մաշտոց (ծիսարան)]]»</comment>
      <origin>250399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="1epv5yb7kum9d0jl07irfgribirzw2g" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Մաշտոց (ծիսարան)]]</text>
      <sha1>1epv5yb7kum9d0jl07irfgribirzw2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Նորա Պայրագտարեան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31534</id>
    <revision>
      <id>250402</id>
      <timestamp>2026-04-20T10:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}}  '''Դոկտ.''' '''Նորա Պայրագտարեան''' ({{Lang-ar|نورا بيرقداريان}}, {{ԱԾ}}), Լիբանանի Հանրապետութեան  կառավարութեան երիտասարդութեան եւ մարմնակրթութեան հայ նախարար։  21 Յունիս 2018-ին Լիբանանեան համալսարանի Կեդրոնական խորհուրդի թիւ 989/13 որոշումով եւ համալսարան...»:</comment>
      <origin>250402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5289" sha1="aa621xwltzvjrk69fktzszckudllj3r" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Դոկտ.''' '''Նորա Պայրագտարեան''' ({{Lang-ar|نورا بيرقداريان}}, {{ԱԾ}}), Լիբանանի Հանրապետութեան  կառավարութեան երիտասարդութեան եւ մարմնակրթութեան հայ նախարար։

21 Յունիս 2018-ին Լիբանանեան համալսարանի Կեդրոնական խորհուրդի թիւ 989/13 որոշումով եւ համալսարանի նախագահ փրոֆ. Ֆուատ Այուպի ստորագրութեամբ, դոկտ. Նորա Պայրագտարեան-Գապաքեան ստացած է փրոֆեսէօրի աստիճան` դառնալով առաջին հայ դասախօսը, որ Լիբանանեան համալսարանի Իրաւաբանութեան եւ քաղաքական գիտութեանց բաժանմունքէն կը ստանայ այս աստիճանը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/398975|title=Դոկտ. Նորա Պայրագտարեան-Գապաքեան Կը Ստանայ Փրոֆեսէօրի Աստիճան` Լիբան|date=2018-06-30|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2026-04-20}}&lt;/ref&gt;:

== Կենսագրական գիծեր ==
Դոկտ. Նորա Պայրագտարեան Լիբանանեան համալսարանին մէջ իրաւաբանութեան եւ քաղաքական ու վարչագիտական գիտութիւններու կաճառի դասախօս է ու բաժանմունքի տնօրէն, նաեւ կը դասախօսէ [[Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարան|Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանին]] մէջ:

2004 թուականին [[Ֆրանսա|Ֆրանսայի]] [[Սորպոն|Սորպոնի]] համալսարանէն ստացած է դոկտորականի աստիճան, իսկ 2018 թուականին` փրոֆեսէօրի աստիճան Լիբանանեան համալսարանէն: Անդամ է Լիբանանեան համալսարանի Դոկտորական աստիճանի բարձրագոյն հիմնարկի միջազգային յանձնախումբին եւ համակարգող` Քաղաքական գիտութիւններու յանձնախումբի:

Ան մինչեւ 2020 թուական աշխատած է Սպայից վարժարանին մէջ` իբրեւ դասախօս եւ քաղաքական գիտութիւններու համակարգող:

Պայրագտարեան [[Լիբանան|Լիբանանի]] մէջ Տնտեսական ու ընկերային խորհուրդի անդամ է, եւ ներկայ տնտեսական, ընկերային ու կենսոլորտային խորհուրդին մէջ` գիտութեան, ճարտարագիտութեան ու նորարարութեան յանձնախումբի նախագահ:

Ան անդամ է [[Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն|Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան]] Ազգային կեդրոնական վարչութեան Քաղաքական ժողովի եւ կաթողիկոսութիւնը ներկայացուցած է շարք մը միջազգային հարթակներու վրայ, մասնաւորաբար` Եկեղեցիներու միջազգային խորհուրդին մէջ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kantsasar.com/news/54093-2/|title=Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻՆ ԱՅՑԵԼԵՑ ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՆՈՐԱԿԱԶՄ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹԵԱՆ ԱՆԴԱՄ ՆԱԽԱՐԱՐ ԴՈԿՏ. ՆՈՐԱ ՊԱՅՐԱԳՏԱՐԵԱՆ|last=|date=2025-02-08|website=Գանձասար|language=en|accessdate=2026-04-20}}&lt;/ref&gt;:

Վերջերս ընտրուած է Եկեղեցիներու միջազգային խորհուրդին մէջ Միջազգային հարցերու յանձնախումբի համանախագահ: Նախապէս անդամ էր [[Ժընեւ|Ժընեւի]] մէջ Կեդրոնական յանձնախումբին:

Մասնակցած է բազմաթիւ միջազգային ու տեղական խորհրդաժողովներու` հիմնականին մէջ դասախօսելով միջազգային կառավարման, արդի միջազգային հարցերու եւ Լիբանանի առնչուող շարք մը նիւթերու շուրջ:

== Աշխատութիւններ ==
Հեղինակ է բազմաթիւ գիրքերու, որոնց շարքին են «Լիբանանը ներքին կայունութեան ու շրջանային անվտանգութեան միջեւ», «Արտաքին քաղաքականութիւնն ու ներքին քաղաքականութիւնը» գիրքերը, ինչպէս նաեւ` [[արաբերէն]], [[անգլերէն]] ու [[ֆրանսերէն]] լեզուներով բազմաթիւ միջազգային հետազօտութիւններու եւ յօդուածներու:

== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է Էտի Գապագեանի հետ եւ ունի որդի մը` Քրիստափոր։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Կին քաղաքական գործիչներ]]
[[Ստորոգութիւն:Նախարարներ]]</text>
      <sha1>aa621xwltzvjrk69fktzszckudllj3r</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>