Արամեան Դպրոց (Թաւրիզ)

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="hyw">
  <siteinfo>
    <sitename>Ուիքիփետիա</sitename>
    <dbname>hywwiki</dbname>
    <base>https://hyw.wikipedia.org/wiki/%D4%B3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D6%82%D5%B8%D6%80_%D4%B7%D5%BB</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Մեդիա</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Սպասարկող</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Քննարկում</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Մասնակից</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Մասնակցի քննարկում</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Ուիքիփետիա</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Ուիքիփետիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Պատկեր</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Պատկերի քննարկում</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki քննարկում</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Կաղապար</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Կաղապարի քննարկում</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Օգնություն</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Օգնության քննարկում</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Ստորոգութիւն</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Կատեգորիայի քննարկում</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Մոդուլ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Մոդուլի քննարկում</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Արամեան Դպրոց (Թաւրիզ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1999</id>
    <revision>
      <id>252404</id>
      <parentid>245230</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gagik Aghbalyan</username>
        <id>14685</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>252404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2503" sha1="q3uleykxk8etbzr5jke792yqd5orb0z" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Դպրոց|հիմնադրման տարեթիւ=1851}}

'''Արամեան Դպրոց''', երկսեռ, ութամեայ դպրոց։ Հիմնուած է [[1851]] թուականին, [[Թաւրիզ]]ի [[Ղալա թաղամաս]]ի եկեղեցւոյ բակին մէջ՝ Սահակ եպսիսկոպոս Սաթունեանի նախաձեռնութեամբ։ Մինչեւ [[1875]] թուական կոչուած է Ներսիսեան (ի պատիւ [[Ներսէս Շնորհալի (Ներսէս Դ․ Կլայեցի)|Ներսէս Շնորհալիի]]), յետագային՝ իրանահայ բարերար Արամեանի անունով։

Նախապէս արական դպրոց եղած է, [[1887]] թուականին տեղափոխուելով Թումանեանցներու միջոցներով կառուցուած Աննայեան դպրոցի շէնքը եւ միանալով օրիորդաց դպրոցին՝ դարձած է երկսեռ եւ կոչուած Արամեան-Աննայեան ազգային դպրոց։ 

[[1852]] թուականին ունեցած է 60 աշակերտ, յաջորդ տարի՝ 100։ Յետագային աշակերտներուն թիւը հասած է 240 -260-ի։

Մինչեւ 1936 թուական վարժարանը տուած է շուրջ 1300 ընթացաւարտ։ 

Դասաւանդուած են [[հայերէն]], [[ռուսերէն]], [[ֆրանսերէն]], [[պարսկերէն]] եւ այլ առարկաներ։ Ուսուցումը հայերէն եղած է։ Դպրոցի առաջին տեսուչը Տէր Յովսէփ քահանան էր։

Արամեան դպրոցին մէջ դասաւանդած են [[Րաֆֆի|Րաֆֆին]] եւ [[Հրաչեայ Աճառեան|Հրաչեայ Աճառեանը]]

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;

== Արտաքին յղումներ ==
* [http://lraber.asj-oa.am//1014/1/65.pdf Իրանի հայկական դպրոցները] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170517030137/http://lraber.asj-oa.am/1014/1/65.pdf |date=2017-05-17 }}
* [http://old.hooys.com/Hamaynk/120_Tavrizi_Temakan_Dbrots.htm- Թաւրիզի թեմական դպրոց] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250120120843/http://old.hooys.com/Hamaynk/120_Tavrizi_Temakan_Dbrots.htm- |date=2025-01-20 }}

{{ՀՍ}}

[[Ստորոգութիւն:Հայկական դպրոցներ]]
[[Ստորոգութիւն:Իրան]]
[[Ստորոգութիւն:Հայկական սփիւռք]]</text>
      <sha1>q3uleykxk8etbzr5jke792yqd5orb0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Փոլ ՄքՔարթնի</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4525</id>
    <revision>
      <id>252400</id>
      <parentid>249111</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T20:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Niegodzisie</username>
        <id>1516</id>
      </contributor>
      <comment>/* սկաւառակագրութիւն */</comment>
      <origin>252400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23363" sha1="m5qxa6u36gfigkno50wwfyzmb2tk06q" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Սըր Ճէյմզ Փոլ ՄքՔարթնի''' ({{ԱԾ}}), անգլիացի [[ռոք]] երգիչ, երգերու հեղինակ եւ մուլտիգործիքաւորող, որ մեծապէս ճանչցուած էր որպէս [[The Beatles]]-ի հիմնադիրներէն մէկը։ [[Ճոն Լենըն]]ի հետ ան ստեղծեց աշխարհի ամենայաջողակ յօրինողական համագործակցութիւններէն մէկը եւ ստեղծեց ռոքի եւ փոփի պատմութեան ամենասիրուած երգերէն մէկ ստուար մասը։ ՄքՔարթնին գրանցուած է Կինէսի գրքին մէջ որպէս աշխարհի ամենայաջողակ երաժիշտ-երգահաններէն շուրջ 60 «ոսկէէ սկաւառակներով եւ 100 միլիոն վաճառուած ալպոմներով»: Անոր եւ Լենընի «Yesterday»-ը ճանաչուած է աշխարհի ամենաշատ լսուած երգը։ Եղած է Wings խումբին ղեկավարը։

== Սկզբնական տարիներ ==
Փոլ ՄքՔարթնին ծնած է [[1942 թուական]]ի [[յունիս 18]]-ին [[Լիւերպուլ|Լիվերփուլ]]ի Ուոլթոն հիւանդանոցին մէջ (''Walton Hospital''), ուր անոր մայրը՝ Մերին, բուժքոյր էր ծննդատան մէջ։ Թէ՛ հօրենական, թէ՛ մօրենական կողմէ իռլանտացի Փոլը մկրտուած է կաթոլիկ եկեղեցւոյ մէջ, բայց Մերին (կաթոլիկ) եւ հայր ճէյմզ ՄքՔարթնին (բողոքական, աւելի ուշ՝ ագնոստիկ) կը դաստիարակէին իրենց որդին կրօնական աւանդոյթներէն դուրս։ [[1947 թուական]]ին Մերի ՄքՔարթնին դարձաւ գինեմոլ։ Այդ բաւական բարդ ու ծանր աշխատանք էր, անոնք կրնային կանչել օրուայ ցանկացած ժամու, բայց այդ պատճառ եղաւ ընտանիքին տեղափոխուիլ սըր Թոմաս Ուայթի Էւերտօն գտնուող Այգիներուն շրջանը. Մերին այդ բնակարանը ստացաւ նոր աշխատանքին հետ միասին։ Ընտանիքը աղքատ չէր, բայց շատ համեստ կ'ապրէր. Ճէյմզ ՄքՔարթնին պատերազմի ընթացքին կ'աշխատէր զինամթերքի գործարանին մէջ, բայց պատերազմի աւարտէն յետոյ ան վերադարձաւ բամպակի բորսան, ուր շաբաթական 6 ֆունտ կը շահէր, աւելի քիչ, քան կինը, որու համար դժգոհ էր կինը։ Հեռուստացոյցը, ինչպէս կը յիշէր Փոլը, ունեցած են միայն [[1953 թուական]]ին:

[[1947 թուական]]ին Փոլը ընդունուեցաւ Սթոքթոն Վուդ Ռոուդի նախնական դպրոցը({{lang-en|Stockton Wood Road}})։ նոյն տարիքի շատ աշակերտներ ունենալու պատճառով անոր տեղափոխած են Ջոզեֆ Ուիլեամսի նախնական դպրոցը ({{lang-en|Joseph Williams Primary School}}) Բել Վեյլում։ Այնտեղ Փոլը առաջին անգամ բեմ բացրացաւ՝ կատարելով երգ մը (ճիշդ ան չկրցաւ յիշել)` կապուած Եղիսաբէթ Երկրորդ թագուհիի թագադրումէն յետոյ: Կատարման համար ան արժանացաւ մրցանակի եւ վերապրեցաւ բեմի առաջին վախը: [[1954 թուական]]ին յանձնելով քննութիւնները 11+` ան հնարաւորութիւն ստացաւ շարունակելու կրթութիւնը տղոց՝ Լիվըրփուլի համալսարանի միջնակարգ դպրոցին մէջ։
[[Պատկեր:20 forthlin road.jpg|thumb|250 px|ֆորթլին Ռոուդի բնակարանը, 20]]

[[1954 թուական]]ին ՄքՔարթնի ընտանիքը տեղափոխուեցաւ Ուոլեսի շրջան, ապա՝ Սպիկ, իսկ [[1955 թուական]]ին` Ալերթոն, ուր անոնք տեղաւորուեցան Ֆորթլին Ռոուդի № 20 տան մէջ&lt;ref name=&quot;macca&quot;&gt;{{cite web
 |url         = http://maccarock.narod.ru/bio.htm
 |title       = Փոլ Մաքքարթնիի կենսագրութիւն
 |accessdate  = 2009-09-30
 |lang        = en
 |publisher   = maccarock.narod.ru
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20100118152113/http://maccarock.narod.ru/bio.htm
 |archivedate = 2010-01-18
 |dead-url    = yes
}}&lt;/ref&gt;: Փոլը ծանր ցնցում ապրեցաւ [[1956 թուական]]ին մօր մահէն յետոյ (կրծքագեղձի քաղցկեղէն): Շուտ կորսնցնելոը պատճառ դարձաւ Փոլի եւ [[Ճոն Լենըն]]ի ծանօթութեանը. վերջերըս մայրը` Ջուլին, մահացաւ, երբ Ճոնը 17 տարեկան էր&lt;ref name=&quot;spitz&quot;&gt;Bob Spitz. The Beatles. Biography. Hachette Book Group USA. 2005&lt;/ref&gt;: Փոլը մեծ տեղ կը յատկացնէր մօր բազում յատկութիւններուն եւ ցանկութիւններուն, որոնցմէ մէկն ալ որդոիին իսկապէս լաւ մարդ դառնալու ցանկութիւնն էր։ Մայրը գեղեցիկ եւ ուսեալ էր կը գրէր եւ կը խօսէր՝ յամառելով, որպէսզի եւ Փոլը խօսէր «արքայական անգլերէնով». շնորհիւ մօր՝ Փոլը գրեթէ չէր խօսէր Լիվըրփուլի բարբառով։

Տասնչորսամեակ կապակցութեամբ հայրը զաւկին հնամեայ շեփոր մը նուիրեց&lt;ref name=&quot;davies4&quot;&gt;{{cite web|author=հանթեր Դեւիս|date=|url=http://www.wingspan.ru/booksrus/davis/davis04.html|title=բիթլզի կենսագրութիւն. Փոլ եւ Կուորիմեն|publisher=www.wingspan.ru|accessdate=2009 թ․ սեպտեմբերի 30–ին|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160308071953/http://www.wingspan.ru/booksrus/davis/davis04.html|archivedate=2016-03-08|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;, որ ան (աւագ ՄքՔարթնիի համաձայնութեամբ) փոխանակեց ակուստիկ կիթառի՝ ''Framus Zenith''-ի հետ։ Ձախլիկ Փոլը նուագել սորվեցաւ  հետեւելով Սլիմ Ուիթմանի օրինակին, որը կը տեղադրէր լարերը հակառակ դասաւորութեամբ։ Նուագելով կիթառը՝ Փոլը գրեց իր առաջին երգը՝ «I Lost My Little Girl» անունով&lt;ref name=&quot;adelanta&quot;&gt;{{cite web
 |url         = http://adelanta.info/encyclopaedia/bomonde/Paulmccartney/?_openstat=ZGlyZWN0LnlhbmRleC5ydTs2MzUxODs0MTE4NjkyO3dpbi5tYWlsLnJ1Omd1YXJhbnRlZQ
 |title       = Paul McCartney
 |accessdate  = 2009-09-30
 |lang        = en
 |publisher   = adelanta.info/encyclopaedia
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20220629074409/http://adelanta.info/encyclopaedia/bomonde/Paulmccartney/?_openstat=ZGlyZWN0LnlhbmRleC5ydTs2MzUxODs0MTE4NjkyO3dpbi5tYWlsLnJ1Omd1YXJhbnRlZQ
 |archivedate = 2022-06-29
 |dead-url    = yes
}}&lt;/ref&gt;: Ինչպէս հետագային կը վերհիշէր ՄքՔարթնին, հազիւ հայրը իր նուէրով օգնեց իրեն կազդուրուիլ մօր մահուան շոքէն։ Փոլը այդ ժամանակներէն սկսած է՝ բայց չէր թախցնէր սքիֆլ խումբէն ոչ մէկ համերգ, ժամերով կը լսուէր Radio Luxembourg ռադիոյի ծրագիրները, կը սորվէր [[Էլուիս Փրեսլի|Էլվիս Փրեսլի]]ի եւ Ռիչարդ Լիթլի հիթերը։

Փոլին հայրը, որ նախկին օրերուն շեփորահար եւ դաշնակահար էր (1920-ական թուականներուն կը նուագէր սեփական Jim Mac's Jazz Band խումբին մէջ)&lt;ref name=&quot;beatles_bible&quot;&gt;{{cite web|author=|date=|url=http://www.beatlesbible.com/people/paul-mccartney/|title=The Beatles Bible. Paul McCcrtney|publisher=www.beatlesbible.com|accessdate=2011 թ․ յունուարի 1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151225082433/http://www.beatlesbible.com/people/paul-mccartney|archivedate=2015-12-25|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;, իր որդիներուն ընկերական եւ ստեղծագործական միջավայրին մէջ  դաստիարակեր էր. հազուադէպ չէին երեքով միասին երգելն ու նուագելը եւ տեղական համերգներուն յաճախելը։ Ճէյմզ ՄքՔարթնին, որ 14 տարեկանէն սկսած էր աշխատիլ, 62 տարեկանին թոշակի անցաւ եւ շաբաթական 10 ֆունտ կը ստանար։ Այդ չխանգարեց անոր«…հիանալի հայր ըլլալ, որուն համար երեխաներուն կրթութիւնը առաջնային նշանակութիւն ունէր&lt;ref name=&quot;goldman&quot;/&gt;: Կնոջ մահէն յետոյ Ճէյմզ ՄքՔարթնին որդիները մէկ անգամէն աշխուժ գործունէութեան մղուեցան։ «Ան մեզ արագօրէն դուրս բերաւ երեխայական հոգեվիճակէն»: 12 տարեկան հասակիս ես արդէն վաճառական էի. «տուկ-տուկ, չէի՞ք ցանկանար դառնալ մեր այգեգործական ակումբի յաճախորդըը, — կը վերհիշէր Փոլը: Այս դաստիարակութիւնը կարեւոր դեր խաղցաւ անոր կեանքին մէջ. ՄքՔարթնին միշտ դիւրութեամբ կրնար լեզու գտնել մարդոց հետ: Ինչպէս կը գրէ ԱՅ. Գոլդմանը. {{քաղուածք|երէք տղամարդ միմեան միջեւ բաժանած էին աշխատանքը: Փոլը եւ Մայքլը կրակ կ'ընէին եւ սեղանը կը ձգէին, ճիմը պատրաստութիւններ կը տեսնէր: Միաժամանակ երեքնալ պիտի տնտեսէին… Մանուկ հասակին աղքատութեան մէջ ապրած Փոլը, նոյնիսկ միլիոնատէր դառնալով, շատ տնտեսող կը մնար: Սակայն ամենազարմանալին Ճիմի դաստիարակութեան մէջ այն էր, որ ան կրցաւ իր զաւակին հաւասարակշռուած մարդ դարձնել: Դեռ շատ երիտասարդ տարիքին ըլլալով շոու բիզնեսի աշխարհին մէջ, ուր շատերը պարզապէս իրենց կը կորսնցնեն, Փոլ ՄքՔարթնին իր ամբողջ կեանքի ընթացքին չկատարեց ոչ մէկ այնպիսի բան, որ վտանգի տակ կը դնէր իր յաջողակ ասպարէզը&lt;ref name=&quot;goldman&quot;&gt;Գոլդման, Ալբերտ, «Ճոն Լենընի կ'եանքը» («հիանալի մարդկանց կ'եանքը» շարքէն) — Մ, 2004.&lt;/ref&gt;:|}}

Մօր մահէն յետոյ ՄքՔարթնիի բնակարանը բարեկամներով լեցուեցաւ: Ամենահոգատարը տիկին Ջինն էր, որը հետագային յիշատակուած է Մքքարթնիի երգացանկին մէջ («Let 'Em Inէ): Այնուամենայնիւ Փոլի համար տան մէջ «սարսափելի դատարկութիւն» էր։ Չնայած իր անմիջականութեանը՝ դպրոցական տարիներուն Փոլին ժամանակին մեծ մասը մինակ էր, յաճախ՝ բնութեան գրկին մէջ, կը թափառէր դաշտերուն մէջ կամ ծառ կը բարձրանար (նման կերպ պատկերացնելով, որ որպէս թէ  իրենց բանակ կը պատրաստուի. այդ յիշողութիւնները կիսով արտայայտուած են «Mother Nature's Son» երգին մէջ)։ Անոր մէկ այլ հետաքրքրութիւնը դարձաւ ահանրակառքին երկրորդ հարկ նստելով քաղաքի կենդրոնին մէջ շրջագայիլը. այդ տպաւորութիւնները իրենց արտայայտութիւնն են գտած [[The Beatles]]-ի  շարք մը հանրայայտ երգերուն մէջ, մասնաւորապէս՝ «A Day in the Life»ին մէջ (ուր հերոսը կը նստէր վերը,կը ծխէ եւ կը քնանայ) կամ «Penny Lane»ին մէջ. ուր ալ երթար Փոլը` դպրոց, հիւր կամ ընկերներուն մօտ։

== The Quarrymen ==
Փոլի դպրոցական ընկերներէն մէկը՝ Էւեն Վոուենը, որ ժամանակ առ ժամանակ կը նուագուէր [[Ճոն Լենըն]]ի The Quarrymen խումբէն, հրաւիրեց Փոլին անսամպլին հետ հանդէս գալու Ուոլթօնի Սուրբ Պետրոս եկեղեցւոյ մէջ։ ՄքՔարթնիի առաջին հանդիպումը Լենընի հետ տեղի ունեցաւ [[1957 թուական]]ին [[յուլիս 6]]-ին։ Ինքը ՄքՔարթնին այսպէս կը պատմէր անսպասելի ունկդրման մասին, որ կազմակերպուել էր անսամբլի անդամներից կողմից&lt;ref name=&quot;anthology&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wingspan.ru/booksrus/antr/02.html|title=The Beatles-ի ծագումը. Փոլ Մաքքարթնի|accessdate=2009 թ․ սեպտեմբերի 30–ին|lang=en|publisher=www.wingspan.ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160308235519/http://www.wingspan.ru/booksrus/antr/02.html|archivedate=2016-03-08|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;: {{քաղուածք|ճոնը կանգնած էր իմ մէջքի ետեւը` յենուելով իմ ուսին, եւ կը շնչէր: Մենք բոլորս հասանք խմելու: Ես կը մտածէի. «գրո՛ղը տանի, այս ո՞վ է: Բայց անոր դուր եկաւ այն, ինչ կը նուագէս էլի. «Whole Lotta Shakin' Goin' On» տօ մաժորով, ես նաեւ գիտէի «Tutti Frutti»-ն եւ «Long Tall Sally»-ն: Յետոյ ես կիթառ նուագեցի` բռնելով իմ կերպը: Ես նուագեցի «Twenty Flight Rock» երգը, որը բոլոր բառերը գիտէի: «քուորիմենը» ծնած էր այդ երգով, որ ես իսկապէս գիտէի այդ երգը եւ կը կարողաի կատարել: Այդպէս ալ ես հասայ «Պիթլզ»:|}}

Առաջին հերթին Փոլը Ճոնին կիթառը լարել սորվեցուց. մինչ այդ Ճոնը իր հարեւանին գումար կը վճարէր, որպէսզի ան իր փոխարէն կատարէր աշխատանքը։ Ճոն կ'օգտագործէր երկմատանի ակորդները բանջոյին համար,  անոր սովեցուցած էր մայրը՝ Ջուլիան։ Փոլը աւելի շատ ագորներ գիտէր, բայց, քանի որ ան ձախլիկ էր, գործընկերը պիտի ընէր աշխատանքի աւելի բարդ մասը։ ՄքՔարթնիի եւ Լենընի ընկերութիւնը բացասաբար ընդունուեցաւ բարեկամներու կողմէ. Միմի մօրաքոյրը, որ դաստիարակեր էր Ճոնին, ՄքՔարթնի աւագը զգուշութեամբ կը վերաբերէր Ճոնին («օհ, որդի, ան քեզ ինչ-որ պատմութեան մէջ կը ձցէ): Բայց Ճոնի եւ Փոլի համագործակցութիւնը արագ առաջ կ'ընթանար, իսկ արդէն [[1957 թուական]]ի ամառնային արձակուրդներու ժամանակ անոնք միասին սկսան երգ գրել. Ֆորթլին Ռոուդի տան մէջ Ճէյմզ ՄքՔարթնիի աշխատանքէն տուն վերադառնալէն երեք ժամ առաջ: Փոլը կը վերյիշէր, որ անոնք սկսան լրջօրէն երգել ստեղծել եւ առաջին հերթին տետրակ ձեռք բերին, որուն իւրաքանչիւր էջին վրայ գրեցին. «լենըն-մքՔարթնիի օրիգիալ ստեղծագործութիւն»: «մենք մէկ անգամէն մեզ սկսանք դիտարկել որպէս նոր մեծագոյն հեղինակային զոյգը, — կ'ըսէր ան: Առաջին երգը, որուն հատուածը եւ ագորները յայտնուեցան տետրակին մէջ, «Too Bad About Sorrows»-ն էր։ Հետագային գրեցին «Just Fun»-ը, «In Spite of All the Danger»-ը եւ «Like Dreamers Do»-ը (որ Փոլը կը համարէր «շատ վատ»է եւ տուաւ Applejacks խումբին): Անոր խօսքերով` քիչ մը փոքր աւելի լաւ էր «One After 909»-ը, եւ, վերջապէս, «Love Me Do»-ն, որ իր բնոյթով գագաթնակէտն էր. «վերջապէս մէկ երգ, որ կարելի էր ձայնագրել»:

Դեռ 1954 թուականին պասով դպրոց գացած ժամանակ Փոլը ծանօթացած էր [[Ճորջ Հարիսոն]]ին հետ. վերջերը շատ հեռու չէր ապրեր։ Անոնք ընկերացած էին։ Այժմ Փոլը համոզեց Ճոնին, որ իրենց խումբէն ընդունին պատանի Ճորջին։ [[1960 թուական]]ին ընտրելով քանի մը անուններ՝ The Silver Beatles անուամբ խումբը մեկնեցաւ [[Համպուրկ|Համպրուկ]], որտեղ կրճատեց անունը՝ դարձնելով [[The Beatles]]:

==սկաւառակագրութիւն==
*1970 McCartney
*1971 Ram (Լինդա ՄքՔարթնիի հետ)
*1977 Thrillington (Percy «Thrillsէ Thrillington ծածկանունով)
*1980 McCartney II
*1982 Tug of War
*1983 Pipes of Peace
*1984 Give My Regards to Broad Street (սաունդթրէք)
*1986 Press to Play
*1987 All the Best!
*1988 Back in the USSR 
*1989 Flowers in the Dirt
*1990 Tripping The Live Fantastic (համերգային)
*1990 Tripping The Live Fantastic - Highlights! (համերգային)
*1991 Unplugged
*1991 Paul McCartney's Liverpool Oratorio (դասական երաժշտութեան ալբոմ, Կառլ Դեւիսի հետ համատեղ)
*1993 Off the Ground
*1993 Paul Is Live (համերգային)
*1997 Flaming Pie
*1997 Paul McCartney's Standing Stone (դասական երաժշտութեան ալբոմ)
*1999 Run Devil Run
*1999 Paul McCartney's Working Classical (դասական երաժշտութեան ալբոմ)
*2000 Liverpool Sound Collage (ռիմիքսներ)
*2001 Driving Rain
*2002 Back In The U.S. (համերգային)
*2003 Back In The World (համերգային)
*2005 Chaos and Creation in the Backyard
*2006 Ecce Cor Meum (դասական երաժշտութեան ալբոմ)
*2007 Memory Almost Full
*2009 Good Evening New York City (համերգային)
*2010 Live in Los Angeles (համերգային)
*2011 Ocean's Kingdom (բալէի երաժշտութիւն)
*2012 Kisses on the Bottom ([[Քավեր տարբերակ|քաւերներ]])
* 2013 New
* 2018 Egypt Station
* 2020 McCartney III
* 2026 The Boys of Dungeon Lane

===Beatels խումբի հետ===
*1963 Please Please Me
*1963 With The Beatles
*1964 Beatles For Sale
*1965 Help! (սաունդթրէք)
*1965 Rubber Soul
*1966 Revolver
*1967 Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
*1967 Magical Mystery Tour
*1968 The Beatles (յայտնի է նաեւ որպէս «White Albumէ)
*1969 Yellow Submarine
*1969 Abbey Road
*1970 Let It Be

===Wings խումբի հետ===
*1971 Wild Life
*1973 Red Rose Speedway
*1973 Band on the Run
*1975 Venus and Mars
*1976 Wings at the Speed of Sound
*1976 Wings Over America (համերգային ալբոմ)
*1977 London Town 
*1978 Wings Greatest (հաւաքածու)
*1979 Back to the Egg
*2001 Wingspan: Hits and History (հաւաքածու)

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}

== Գրականութիւն ==
* {{գիրք
|հեղինակ        = Максимов, Анатолий.
|վերնագիր     = McCartney. День за днем
|հղում       = http://www.wingspan.ru/booksrus/daybyday/contents.html
|վայր       = М.
|հրատարակչություն = ОЛМА-Пресс
|տարեթիվ          = 2002
|էջ     = 416
|isbn         = 5-224-03086-2
}}
* {{գիրք
|հեղինակ        = Ռոս Բենսոն
|վերնագիր     = Փոլ Մաքարթնի։ Անձ և առասպել
|բնօրինակ     = Paul McCartney : behind the myth
|հղում       = http://www.wingspan.ru/booksrus/benson/contents.html
|վայր        = Մոսկուա
|հրատարկչություն = Новости
|տարեթիվ        = 1993
|էջ     = 
|isbn         = 
}}
* {{գիրք
|հեղինակ       = Miles, Barry.
|վերնագիր     = Paul McCartney: Many Years From Now
|բնօրինակ    = 
|հղում      = http://www.wingspan.ru/bookseng/myfn/contents.html
|հրատարկչություն = Vintage
|տարեթիվ         = 1998
|էջ      = 
|isbn         = 0-7493-8658-4
}}
* {{գիրք
|հեղինակ       = Ալբերտ Գոլդման
|վերնագիր     = Ջոն Լենոնի կյանքերը
|բնօրինակ    = The Lives of John Lennon
|հղում       = http://www.wingspan.ru/booksrus/lives_of_john/contents.html
|վայր       = Մոսկուա
|հրատարկչություն = Молодая Гвардия
|տարեթիվ          = 2004
|էջ     = 624
|isbn         = 5-235-02686-1
}}
* {{գիրք
|հեղինակ       = ՄաքՔարթնի Փոլ, Դանբար Ջ., Արդա Ֆ.
|վերնագիր    = Բարձր երկնքում
|բնօրինակ     = High In The Clouds
|վայր        = Մոսկուա
|հրատարկչություն = «РОСМЭН-ПРЕСС»
|տարեթիվ        = 2006
|էջ    = 96
|isbn         = 5-353-02454-0
}}
* The BEATLES։ Иллюстрированный справочник / В. Ястребов Ю. Герасимова, Н. Миронова. — Ульяновск։ РИА «Симбвестинфо», [[1999]]. — 936 с.։ ил. — (Справочники от «Симбвестинфо») — ISBN 5-86174-011-9։

==Արտաքին յղումներ==
* [http://www.paulmccartney.com/ Պաշտոնական կայք]
* [https://www.youtube.com/results?search_query=Paul+McCartney&amp;aq=f Յութուբում  հոլովակներ]
* [http://www.maccafan.net/Library/Paintings/Paintings.htm Փոլ ՄաքՔարթնիի գեղանկարչությունը]
* [http://music-facts.ru/credits/The_Beatles/artist/Paul_McCartney/ Գործիքների ցանկը, որոնք նվագել է Փոլ ՄաքՔարթնին Բիթլզի կազմում] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150218032309/http://music-facts.ru/credits/The_Beatles/artist/Paul_McCartney/ |date=2015-02-18 }}
* [https://twitter.com/PaulMcCartney Փոլ ՄաքՔարթնին Twitter-ում]
* [https://hy-am.facebook.com/PaulMcCartney Փոլ ՄաքՔարթնին Facebook-ում]
{{Արտաքին յղումներ}}

{{DEFAULTSORT:ՄաքՔարթնի, Փոլ}}</text>
      <sha1>m5qxa6u36gfigkno50wwfyzmb2tk06q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Հայրերու Օր</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16196</id>
    <revision>
      <id>252398</id>
      <parentid>231950</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armen Ohanian</username>
        <id>191</id>
      </contributor>
      <comment>Նկարին բացատրագիրը սրբագրուեցաւ։</comment>
      <origin>252398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9053" sha1="0nyjqzc37afhp7vtsv1df0fl2foqrky" xml:space="preserve">[[Պատկեր:Rembrandt Harmensz. van Rijn 062.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Rembrandt%20Harmensz.%20van%20Rijn%20062.jpg|մինի|250x250փքս|Ռեմպրանտ վան Ռէյն «Յակոբը կ՚օրհնէ Յովսէփի որդիները»]]
'''Հայրերու օր''', ամէնամեայ տօն` նուիրուած հայրերուն: Կը նշուի շարք մը երկիրներու մէջ։

== Պատմութիւն ==
[[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|ԱՄՆ]]-ի մէջ առաջին անգամ այս տօնը նշուած է [[19 Յունիս]] [[1910 թուական|1910]]-ին։ Տօնը հաստատելու նախաձեռնողը եղած է [[Ուաշինկթըն]] նահանգի Սփոկէն քաղաքի բնակչուհի տիկին Տոտտը (1882-1978)։ Ան ցանկացած է իր երախտագիտութիւնը յայտնել հօրը՝ յանձինս Ամերիկայի միւս հոգատար հայրերուն, որոնք մասնակցութիւն ունին երեխաներու դաստիարակութեան մէջ։ Տիկին Տոտտի հայրը Ուիլիամ Սմարթն էր, որու կինը մահացած էր 6-րդ երեխային ծննդաբերելու ժամանակ։ Միայնակ հայրը կը դաստիարակէր ինչպէս նորածինին, այդպէս ալ միւս հինգ երեխաներուն։ Բարեգործ Ուիլիամը քաղաքացիական պատերազմի ւէտէրան էր եւ երեխաներու հետ կը բնակէր ագարակի մէջ։

Ամերիկայի մէջ այդ օրը դարձաւ ազգային տօն [[1966 թուական|1966]]-ին, երբ նախագահ Լինտոն Բ. Ջոնսոնը '''Յունիսի երրորդ Կիրակին''' յայտարարեց ազգային տօն&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://mycalend.ru/c/h/153/ |title=День отца. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников |accessdate=2019-10-29 |archive-date=2013-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012015507/http://mycalend.ru/c/h/153/ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;։ 

Աւանդոյթի համաձայն՝ ամէնամեայ հանդիսութեան ժամանակ սովորական քաղաքացիները կը շտապեն իրենց օգնութիւնը ցուցաբերել ցած եկամուտ ունեցող հայրերունն, որոնք միայնակ կը դաստիարակեն իրենց երեխաներուն։ Ժամանակի ընթացքին միւս երկիրները, ւր կը յարգուին ընտանեկան արժէքները, հետեւեցան Միացեալ Նահանգներու օրինակին եւ այդ օրը սկսան նշել իբրեւ հայրերուն մեծարման օր։

Հայրերու օրը, Յունիսի 2012-ի յունիսի երրորդ Կիրակի օրուընէ սկսած, ինչպէս ԱՄՆ-ի մէջ, կը նշուի նաեւ հետեւեալ երկիրներու մէջ՝

* [[Արժանթին]]
* [[Էքուատոր]]
* [[Թուրքիա]]
* [[Իրլանտա]]
* [[Քանատա]]
* [[Քոլոմպիա]]
* [[Քոսդ|Քոստա Ռիքա]]
* Քոդ տ'Իւվար
* [[Քուպա]]
* [[Հայաստան]]
* [[Հայիտ|Հայիթի]]
* ՀԱՀ
* [[Հնդկաստան]]
* Հոնքոնկ
* [[Ճափոն]]
* [[Մալեզիա]]
* [[Մալթա]]
* [[Մաւրիկիոս]]
* [[Մեծ Բրիտանիա]]
* [[Մեքսիքօ]]
* [[Նիտերլանտներ]]
* [[Զուիցերիա]]
* [[Չիլի]]
* [[Փերու]]
* [[Սինկափուր]]
* [[Սլովաքիա]]
* [[Վենեզուելա]]
* [[Ֆիլիփիններ]]
* Ֆրանսա (1968-էն)

== Հայրերու օրուայ տօնակատարութեան այլ ամսաթիւեր ==

* Յունիսի երրորդ Կիրակի
** [[Պելառուս]]
* [[19 Մարտ]]
** [[Իտալիա]]
** [[Սպանիա]] (19 Մարտ, Յովսէփի օր)
** [[Փորթուկալ]]
* [[8 Մայիս]]
** [[Հարաւային Քորիա]] ([[Ծնողներու Օր|Ծնողներու օր]])
* Քրիստոսի տօն․ [[Համբարձում|Տիրոջ համբարձումը]]
** [[Գերմանիա]]
* Յունիսի առաջին Կիրակի
** Լիտուա
* Յունիսի երկրորդ Կիրակի
** [[Պելճիքա]]
* 21 Յունիս
** [[Եգիպտոս]]
** [[Յորդանան]]
** [[Լիվան]]
** [[Սուրիա]]
** [[Ուկանտա]]
* [[23 Յունիս]]
** [[Լեհաստան]]
* [[8 Օգոստոս]]
** [[Թայուան]] (կղզի)
* Օգոստոսի երկրորդ Կիրակի
** [[Պրազիլ]]
* [[Սեպտեմբեր|Սեպտեմբերի]] առաջին Կիրակի
** [[Աւստրալիա]]
* Սեպտեմբերի երկրորդ Կիրակի
** [[Լաթվիա]]
* [[3 Հոկտեմբեր]]
** [[Լիւքսեմպուրկ]]
* [[Նոյեմբեր|Նոյեմբերի]] երկրորդ Կիրակի
**[[Ֆինլանտա]]&lt;ref&gt;http://yle.fi/novosti/novosti/article6926570.html{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://yle.fi/novosti/novosti/article3441286.html&lt;/ref&gt;
** [[Զուիցերիա]]
** [[Էսթոնիա]]
* [[5 Դեկտեմբեր]]
** [[Թայլանտ]] (Ատուլեատէտ Պումիպոն թագաւորի տարեդարձը, որ ծնած է 1927-ին)
* [[26 Դեկտեմբեր]]
** [[Պուլկարիա]] (Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի, Սուրբ Յովսէփ քահանայ, Դաւիթ (թագաւոր), Սուրբ Յակոբոս առաքեալ)

== Տօնը Ռուսաստանի մէջ ==
[[Ռուսիա|Ռուսաստանի]] մէջ հայրերուն օրը սկսած է նշուիլ համեմատաբար վերջերս ու չի համարուիր պաշտօնական տօն, չնայած «Союз Отцов» համառուսական հասարակական կազմակերպութիւնը քայլեր ձեռնարկած է, որպէսզի հայրերուն օրը դառնայ պետական տօն։ Համապատասխան օրինագիծը 2014-ին պատգամաւոր Ա․ Գ․ Սիտէաքինի («Հայերու միութեան» ներկայացուցիչ) կողմէ մտած է Պետդումա։

[[Մոսկուա|Մոսկուայի]] մէջ հայրերուն օրը սկսած են նշել քաղաքի կեդրոնը 2014-էն․ «Папа Фест» անուամամբ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.papa-fest.ru/|title=ПАПА ФЕСТ - День отца 2015 в Москве|publisher=www.papa-fest.ru|accessdate=2015-10-17|archive-date=2015-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20151007023743/http://www.papa-fest.ru/|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; անվճար փառատօնը ամէն տարի կը կազմակերպուի «Հայրութիւն» ֆոնտի կողմէ Մ․ Կորքիի անուան մշակոյթի եւ հանգստի կեդրոնական պուրակին մէջ («Музеон» պուրակի տարածքին) եւ Նկարիչներու կեդրոնական տան մէջ։ Տօնը տեղի կ՚ունենայ «հայրերուն միութեան» օգնութեամբ Մոսկուայի կառավարութեան (Հանրային կապերու կոմիտէն եւ բնակչութեան սոցպաշտպանութեան դեպարտամենտը) ընկերային պատասխանատու կազմակերպութիւններու, մետիայի ներկայացուցիչներու եւ ՌԴ-ի Պետդումայի պատգամաւորներու մասնակցութեամբ։

Որոշ մարզերու մէջ հայրերու օրը կը նշուի արդէն քանի մը տարի եւ օրենքով հաստատուած է&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.garant.ru/hotlaw/kursk/624051/|title=Закон Курской области от 29 апреля 2015 г. N 41-ЗКО &quot;Об установлении Дня отца в Курской области&quot;|publisher=www.garant.ru|accessdate=2015-10-17}}&lt;/ref&gt;։ Օրինակ՝ 2002-էն այս տօնը կը նշուի Չերեբովեցիի մէջ, 2003-էն՝ Նովոսիպիրսքիի մէջ, իսկ 2006-էն՝ Վոլկոկրատի մէջ, Լիպեցքիի, Քուրսքիի եւ Ուլէանովսքիի մարզու մէջ։ 2009-ին Արխանգելսքի մարզին մէջ հաստատուած է մարզային տօն՝ Հօր օր։ Տօնի շրջանակներուն տեղի կ՚ունենայ մարզային մրցոյթ «Հայր՝ պատասխանատու պաշտօն» եւ երեխաներուն ըստ արժանւոյն դաստիարակող հայրերուն պարգեւատրում Արխանգելսքի մարզի մարզպետի պատուոյ պատուոգրով եւ Արխանգելսքի մարզի մարզպետի շնորհակալութեամբ։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references&gt;&lt;/references&gt;
[[Ստորոգութիւն:Տօներ]]
[[Ստորոգութիւն:Տղամարդիկ]]</text>
      <sha1>0nyjqzc37afhp7vtsv1df0fl2foqrky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>252399</id>
      <parentid>252398</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armen Ohanian</username>
        <id>191</id>
      </contributor>
      <comment>/* Պատմութիւն */ Կատարուած է անուններու եւ լեզուական խմբագրութիւն։</comment>
      <origin>252399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9131" sha1="9qdyzgw8xk6vvaqbjeapfm449o7ax17" xml:space="preserve">[[Պատկեր:Rembrandt Harmensz. van Rijn 062.jpg|link=https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Rembrandt%20Harmensz.%20van%20Rijn%20062.jpg|մինի|250x250փքս|Ռեմպրանտ վան Ռէյն «Յակոբը կ՚օրհնէ Յովսէփի որդիները»]]
'''Հայրերու օր''', ամէնամեայ տօն` նուիրուած հայրերուն: Կը նշուի շարք մը երկիրներու մէջ։

== Պատմութիւն ==
[[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|ԱՄՆ]]-ի մէջ առաջին անգամ այս տօնը նշուած է [[19 Յունիս]] [[1910 թուական|1910]]-ին։ Տօնը հաստատելու նախաձեռնողը եղած է [[Ուաշինկթըն]] նահանգի Սփոքէն քաղաքի բնակչուհի տիկին Տոտտը (1882-1978)։ Ան ցանկացած է իր երախտագիտութիւնը յայտնել հօրը՝ յանձինս Ամերիկայի միւս հոգատար հայրերուն, որոնք մասնակցութիւն ունին երեխաներու դաստիարակութեան մէջ։ Տիկին Տոտտի հայրը Ուիլիըմ Սմարթն էր, որուն կինը մահացած էր 6-րդ երեխային ծննդաբերելու ժամանակ։ Հայրը առանձինն կը դաստիարակէր թէ՛ նորածինին եւ թէ՛ միւս հինգ երեխաներուն։ Բարեգործ Ուիլիըմը քաղաքացիական պատերազմի վեթերան էր եւ երեխաներու հետ կը բնակէր ագարակի մը մէջ։

Ամերիկայի մէջ այդ օրը դարձաւ ազգային տօն [[1966 թուական|1966]]-ին, երբ նախագահ Լինտոն Բ. Ճոնսոն '''Յունիսի երրորդ Կիրակին''' յայտարարեց ազգային տօն&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://mycalend.ru/c/h/153/ |title=День отца. История и особенности праздника в проекте Календарь Праздников |accessdate=2019-10-29 |archive-date=2013-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012015507/http://mycalend.ru/c/h/153/ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;։ 

Աւանդոյթի համաձայն՝ ամէննամեայ հանդիսութեան ժամանակ սովորական քաղաքացիները կը շտապեն իրենց օգնութիւնը ցուցաբերել ցած եկամուտ ունեցող հայրերուն, որոնք առանձինն կը դաստիարակեն իրենց երեխաներուն։ Ժամանակի ընթացքին միւս երկիրները, ուր կը յարգուին ընտանեկան արժէքները, հետեւեցան Միացեալ Նահանգներու օրինակին եւ այդ օրը սկսան նշել իբրեւ հայրերուն մեծարման օր։

Հայրերու օրը, Յունիսի 2012-ի յունիսի երրորդ Կիրակի օրէն սկսած, ինչպէս ԱՄՆ-ի մէջ, կը նշուի նաեւ հետեւեալ երկիրներու մէջ՝

* [[Արժանթին]]
* [[Էքուատոր]]
* [[Թուրքիա]]
* [[Իրլանտա]]
* [[Քանատա]]
* [[Քոլոմպիա]]
* [[Քոսթա Ռիքա]]
* Քոդ տ'Իվուար
* [[Քուպա]]
* [[Հայաստան]]
* [[Հայիտ|Հայիթի]]
* Հարաւային Ափրիկէի Հանրապետութիւն
* [[Հնդկաստան]]
* Հոնկ Քոնկ
* [[Ճափոն]]
* [[Մալեզիա]]
* [[Մալթա]]
* [[Մաւրիկիոս]]
* [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծն Բրիտանիա]]
* [[Մեքսիքօ]]
* [[Նիտերլենտներ]]
* [[Զուիցերիա]]
* [[Չիլի]]
* [[Փերու]]
* [[Սինկափուր]]
* [[Սլովաքիա]]
* [[Վենեզուելա]]
* [[Ֆիլիփիններ]]
* Ֆրանսա (1968-էն)

== Հայրերու օրուան տօնակատարութեան այլ ամսաթիւեր ==

* Յունիսի երրորդ Կիրակի
** [[Պելառուսիա]]
* [[19 Մարտ]]
** [[Իտալիա]]
** [[Սպանիա]] (19 Մարտ, Յովսէփի օր)
** [[Փորթուկալ]]
* [[8 Մայիս]]
** [[Հարաւային Քորէա]] ([[Ծնողներու Օր|Ծնողներու օր]])
* Քրիստոսի տօն․ [[Համբարձում|Տիրոջ համբարձումը]]
** [[Գերմանիա]]
* Յունիսի առաջին Կիրակի
** Լիտուա
* Յունիսի երկրորդ Կիրակի
** [[Պելճիքա]]
* 21 Յունիս
** [[Եգիպտոս]]
** [[Յորդանան]]
** [[Լիբանան]]
** [[Սուրիա]]
** [[Ուկանտա]]
* [[23 Յունիս]]
** [[Լեհաստան]]
* [[8 Օգոստոս]]
** [[Թայուան]] (կղզի)
* Օգոստոսի երկրորդ Կիրակի
** [[Պրազիլ]]
* [[Սեպտեմբեր|Սեպտեմբերի]] առաջին Կիրակի
** [[Աւստրալիա]]
* Սեպտեմբերի երկրորդ Կիրակի
** [[Լաթվիա]]
* [[3 Հոկտեմբեր]]
** [[Լիւքսամպուրկ]]
* [[Նոյեմբեր|Նոյեմբերի]] երկրորդ Կիրակի
**[[Ֆինլանտա]]&lt;ref&gt;http://yle.fi/novosti/novosti/article6926570.html{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://yle.fi/novosti/novosti/article3441286.html&lt;/ref&gt;
** [[Զուիցերիա]]
** [[Էսթոնիա]]
* [[5 Դեկտեմբեր]]
** [[Թայլանտ]] (Ատուլեատէտ Պումիպոն թագաւորի տարեդարձը, որ ծնած է 1927-ին)
* [[26 Դեկտեմբեր]]
** [[Պուլկարիա]] (Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի, Սուրբ Յովսէփ քահանայ, Դաւիթ (թագաւոր), Սուրբ Յակոբոս առաքեալ)

== Տօնը Ռուսաստանի մէջ ==
[[Ռուսիա|Ռուսաստանի]] մէջ հայրերուն օրը սկսած է նշուիլ համեմատաբար վերջերս ու չի համարուիր պաշտօնական տօն, չնայած «Союз Отцов» համառուսական հասարակական կազմակերպութիւնը քայլեր ձեռնարկած է, որպէսզի հայրերուն օրը դառնայ պետական տօն։ Համապատասխան օրինագիծը 2014-ին պատգամաւոր Ա․ Գ․ Սիտէաքինի («Հայերու միութեան» ներկայացուցիչ) կողմէ մտած է Պետդումա։

[[Մոսկուա|Մոսկուայի]] մէջ հայրերուն օրը սկսած են նշել քաղաքի կեդրոնը 2014-էն․ «Папа Фест» անուամամբ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.papa-fest.ru/|title=ПАПА ФЕСТ - День отца 2015 в Москве|publisher=www.papa-fest.ru|accessdate=2015-10-17|archive-date=2015-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20151007023743/http://www.papa-fest.ru/|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; անվճար փառատօնը ամէն տարի կը կազմակերպուի «Հայրութիւն» ֆոնտի կողմէ Մ․ Կորքիի անուան մշակոյթի եւ հանգստի կեդրոնական պուրակին մէջ («Музеон» պուրակի տարածքին) եւ Նկարիչներու կեդրոնական տան մէջ։ Տօնը տեղի կ՚ունենայ «հայրերուն միութեան» օգնութեամբ Մոսկուայի կառավարութեան (Հանրային կապերու կոմիտէն եւ բնակչութեան սոցպաշտպանութեան դեպարտամենտը) ընկերային պատասխանատու կազմակերպութիւններու, մետիայի ներկայացուցիչներու եւ ՌԴ-ի Պետդումայի պատգամաւորներու մասնակցութեամբ։

Որոշ մարզերու մէջ հայրերու օրը կը նշուի արդէն քանի մը տարի եւ օրենքով հաստատուած է&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.garant.ru/hotlaw/kursk/624051/|title=Закон Курской области от 29 апреля 2015 г. N 41-ЗКО &quot;Об установлении Дня отца в Курской области&quot;|publisher=www.garant.ru|accessdate=2015-10-17}}&lt;/ref&gt;։ Օրինակ՝ 2002-էն այս տօնը կը նշուի Չերեբովեցիի մէջ, 2003-էն՝ Նովոսիպիրսքիի մէջ, իսկ 2006-էն՝ Վոլկոկրատի մէջ, Լիպեցքիի, Քուրսքիի եւ Ուլէանովսքիի մարզու մէջ։ 2009-ին Արխանգելսքի մարզին մէջ հաստատուած է մարզային տօն՝ Հօր օր։ Տօնի շրջանակներուն տեղի կ՚ունենայ մարզային մրցոյթ «Հայր՝ պատասխանատու պաշտօն» եւ երեխաներուն ըստ արժանւոյն դաստիարակող հայրերուն պարգեւատրում Արխանգելսքի մարզի մարզպետի պատուոյ պատուոգրով եւ Արխանգելսքի մարզի մարզպետի շնորհակալութեամբ։

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references&gt;&lt;/references&gt;
[[Ստորոգութիւն:Տօներ]]
[[Ստորոգութիւն:Տղամարդիկ]]</text>
      <sha1>9qdyzgw8xk6vvaqbjeapfm449o7ax17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Մակերեւոյթ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32068</id>
    <revision>
      <id>252401</id>
      <parentid>252230</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>252401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5591" sha1="dqqzalmm1v28ibi5l4mr7efnfp2e4c0" xml:space="preserve">'''Մակերեւոյթ (Surface)''', առարկայի մը արտաքին երեսը, ըստ լայնութեան եւ երկարութեան, առանց նկատի ունենալու խորութիւնը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nayiri.com/|title=Nayiri.com|website=www.nayiri.com|accessdate=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;։

Մակերեսի հասկացութիւնը կը կիրարկուի [[Բնագիտութիւն|բնագիտութեան]], [[Ճարտարապետութիւն|ճարտարագիտութեան]], [[Համակարգիչ|համակարգչային]] ձեւաւորման եւ այլ բնագաւառներու մէջ։

'''Մակերեւոյթը''' եւ անոր չափը հանդիսացող '''մակերեսը (Area)''' երկրաչափական ու ֆիզիքական հիմնարար հասկացողութիւններ են, որոնք կը նկարագրեն առարկաներու արտաքին սահմանները։ Ձեր նշած սահմանումը ճշգրտօրէն կ՚ընդգծէ անոնց երկչափ (2D) բնոյթը, ուր խորութիւնը (կամ հաստութիւնը) հաւասար է զրոյի։

== 1. Երկրաչափական եւ Մաթեմաթիքական Սահմանում ==
Մաթեմաթիքայի մէջ մակերեւոյթը կը դիտարկուի որպէս կէտերու բազմութիւն, որ տեղակայուած է եռաչափ տարածութեան մէջ, բայց տեղայնօրէն ունի երկչափ կառուցուածք։

* '''Հարթ մակերեւոյթներ:''' Օրինակ՝ սեղանի երեսը կամ թուղթի կտորը, որոնց վրայ գտնուող ցանկացած երկու կէտ միացնող ուղիղ գիծը ամբողջութեամբ կը գտնուի այդ նոյն մակերեւոյթին վրայ։
* '''Կոր մակերեւոյթներ:''' Օրինակ՝ գնդակի (ոլորտի) կամ գլանի արտաքին պատը։ Ասոնց պարագային, տարածութիւնը հաշուելու համար կը կիրառուի բարձրագոյն մաթեմաթիքա (ինտեգրալային հաշիւ)։

&lt;blockquote&gt;'''Մակերեսի հաշուարկ (A):''' Մակերեսը մակերեւոյթի չափողականութեան քանակական արտայայտութիւնն է։ Միջազգային համակարգին մէջ (SI) անոր հիմնական միաւորն է '''քառակուսի մեթրը (մ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)'''։&lt;/blockquote&gt;

== 2. Կիրառման Բնագաւառները ==

=== Ա. Բնագիտութիւն (Ֆիզիքա եւ Քիմիա) ===

* '''Մակերեւութային լարուածութիւն:''' Հեղուկներու արտաքին շերտը կը գործէ որպէս առաձգական թաղանթ, ինչի շնորհիւ միջատները կրնան քայլել ջուրի վրայով։
* '''Շփման ուժ:''' Երկու առարկաներու մակերեւոյթներու անհարթութիւնը եւ անոնց հպման մակերեսը ուղղակիօրէն կ՚ազդեն շփման ուժի մեծութեան վրայ։
* '''Քիմիա:''' Քիմիական շատ ռեակցիաներ տեղի կունենան միայն նիւթի արտաքին մակերեսին վրայ։ Որքան մեծ է տեսակարար մակերեսը (օրինակ՝ ակտիւացուած ածուխի պարագային), այնքան արագ կը կատարուի ներծծումը (ադսորբցիա)։

=== Բ. Ճարտարագիտութիւն եւ Շինարարութիւն ===

* '''Նիւթերու դիմադրութիւն:''' Ճարտարագէտները կը հաշուարկեն սիւներու կամ հեծաններու լայնական կտրուածքի մակերեսը, որպէսզի որոշեն, թէ տուեալ կառոյցը որքան ծանրութիւն կրնայ դիմանալ։
* '''Ջերմափոխանակութիւն:''' Մեքենաներու ռադիատորները կամ համակարգիչներու հովացման թիթեղները (heatsinks) կը պատրաստուին ծալքաւոր (մեծ մակերեսով), որպէսզի տաքութիւնը օդին փոխանցուի աւելի արագ։

=== Գ. Համակարգչային Ձեւաւորում (3D Մոդելաւորում եւ Գրաֆիկա) ===

* '''Ցանցային մոդելաւորում (Mesh):''' Եռաչափ համակարգչային խաղերուն կամ ֆիլմերուն մէջ բոլոր առարկաները (կերպարներ, մեքենաներ, շէնքեր) կազմուած են հազարաւոր մանր հարթ մակերեսներու (սովորաբար եռանկիւններու կամ քառանկիւններու) ցանցէ մը։
* '''Տեքստուրապատում (Texture Mapping):''' $3D$ մոդելի արտաքին «մաշկին» կամ մակերեւոյթին վրայ կը տարածուի երկչափ պատկեր (նկար), որպէսզի առարկան ստանայ իրատեսական տեսք (օրինակ՝ փայտի, քարի կամ մետաղի էֆեկտ)։

== Օգտագործուած Աղբիւրներ ==

# Ստեփան Մալխասեանց, «Հայերէն բացատրական բառարան»
# Encyclopedia Britannica (Էլեկտրոնային տարբերակ)
# James Stewart, &quot;Calculus: Early Transcendentals&quot;
# Hughes-Hallett et al., &quot;Calculus: Single and Multivariable&quot;

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;
[[Ստորոգութիւն:Երկրաչափութիւն]]</text>
      <sha1>dqqzalmm1v28ibi5l4mr7efnfp2e4c0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Տրամագիծ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32074</id>
    <revision>
      <id>252402</id>
      <parentid>252295</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>252402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9094" sha1="pm8w25n6j92jjdflgoprlu23r75anr3" xml:space="preserve">'''Տրամագիծ''' ({{Lang-en|diameter}}), ուղիղ գիծ''՝'' որ շրջանակի մը կամ [[Գունդ|գունդի]] մը կեդրոնէն անցնելով կը միացնէ անոր հակադիր երկու կէտերը''.'' երկակտուր'','' տրամաչափ''։'' Տրամագիծը'','' որ հաւասար է երկու շառաւիղի'','' շրջանակը''՝'' գունդը կը բաժնէ հաւասար երկու մասի&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nayiri.com/|title=Nayiri.com|website=www.nayiri.com|accessdate=2026-06-11}}&lt;/ref&gt;: «Տրամագիծ» (diameter) բառը յառաջացած է Հին Յունարէն διάμετρος (diametros) բառէն, որ կը նշանակէ «շրջանակի տրամագիծ»՝ կազմուած διά (dia) «մէջէն, ընդմէջէն» եւ μέτρον (metron) «չափ» բառերէն&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.etymonline.com/|title=Online Etymology Dictionary|website=www.etymonline.com|language=en-US|accessdate=2026-06-19}}&lt;/ref&gt;։ Անիկա յաճախ կը յապաւուի որպէս DIA, dia, d, կամ ∅&lt;ref&gt;{{Citation|title=Diameter|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Diameter&amp;oldid=1358934951|date=2026-06-11|accessdate=2026-06-19|language=en}}&lt;/ref&gt;։

== Կառուցումներ&lt;ref&gt;{{Citation|title=Diameter|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Diameter&amp;oldid=1358934951|date=2026-06-11|accessdate=2026-06-19|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Կարկինով եւ քանոնով (առանց չափագրութեան), տուեալ շրջանակի մը տրամագիծը կարելի է կառուցել որպէս կամայական լարի մը ուղղահայեաց միջնագիծը։ Այս ձեւով երկու տրամագիծեր գծելով՝ կարելի է գտնել շրջանակին կեդրոնը, որ անոնց հատման կէտն է&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://doi.org/10.5479/sil.247535.39088013319009|title=Manual of style for use in composition and proof reading|date=1903|publisher=GPO}}&lt;/ref&gt;։ Տուեալ ուղիղ գիծի մը զուգահեռ տրամագիծ մը կառուցելու համար, պէտք է ընտրել այնպիսի լար մը, որ ուղղահայեաց ըլլայ այդ գիծին։

Այն շրջանակը, որուն տրամագիծը տուեալ գծահատուած մըն է, կարելի է կառուցել կարկինով եւ քանոնով՝ գտնելով այդ գծահատուածին միջնակէտը, ապա գծելով շրջանակը, որուն կեդրոնը այդ միջնակէտն է եւ կ՚անցնի գծահատուածի ծայրակէտերէն մէկուն վրայէն։

== Խորհրդանիշ (Նշան)&lt;ref&gt;{{Citation|title=Diameter|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Diameter&amp;oldid=1358934951|date=2026-06-11|accessdate=2026-06-19|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
«⌀» խորհրդանիշը կամ փոփոխականը երբեմն կ՚օգտագործուի արհեստագիտական (տեխնիկական) գծագրութիւններու կամ մասնայատկութիւններու (specifications) մէջ՝ որպէս թիւի մը նախադաս կամ վերջադաս լրացում (օրինակ՝ «⌀ 55 մմ»), նշելու համար, որ անիկա կը ներկայացնէ տրամագիծը&lt;ref&gt;Puncochar, Daniel E. (1997). ''Interpretation of Geometric Dimensioning and Tolerancing'' (2nd ed.). Industrial Press Inc. p. 5. ISBN &lt;bdi&gt;9780831130725&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt;։ Լուսանկարչական զտիչներու (filter) պարուրակի չափերը յաճախ կը նշուին այս ձեւով&lt;ref&gt;Ciaglia, Joseph (2002). ''Introduction to Digital Photography''. Prentice Hall. p. 9. ISBN &lt;bdi&gt;9780130321367&lt;/bdi&gt;. &lt;q&gt;The filter diameter (in mm) usually follows the symbol ⌀.&lt;/q&gt;&lt;/ref&gt;։

Այս խորհրդանիշը Իւնիքոտի (Unicode) մէջ ունի իր քոտային կէտը՝ '''U+2300 ⌀ diameter sign''', «Զանազան Արհեստագիտական» (Miscellaneous Technical) բաժնին մէջ։ Պէտք չէ զայն շփոթել քանի մը այլ գրամարմիններու (characters) հետ, որոնք թէեւ կը նմանին իրեն, բայց ունին բոլորովին անառնչուած իմաստներ (ինչպէս՝ ''U+00D8 Ø latin capital letter o with stroke'' կամ ''U+2205 ∅ empty set''&lt;ref&gt;Korpela, Jukka K. (2006). ''Unicode Explained''. O'Reilly Media, Inc. p. 171. ISBN &lt;bdi&gt;9780596101213&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt;)։ Անիկա ունի համադրման յաջորդականութիւնը&lt;ref&gt;Monniaux, David. &quot;UTF-8 (Unicode) compose sequence&quot;. Retrieved 2018-07-13.&lt;/ref&gt;։

=== Նշաններու Տարբերութիւնները (Համեմատութեան համար) ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|'''Խորհրդանիշ'''
|'''Իւնիքոտի Քոտ'''
|'''Անուանում / Իմաստ'''
|-
|'''⌀'''
|U+2300
|Տրամագիծի նշան (Diameter sign)
|-
|'''Ø'''
|U+00D8
|Լատինական գլխագիր Ø (O հարուածով)
|-
|'''ø'''
|U+00F8
|Լատինական տողատառ ø (o հարուածով)
|-
|'''∅'''
|U+2205
|Դատարկ բազմութիւն (Empty set - մաթեմաթիքա)
|-
|'''ⵁ'''
|U+2D41
|Թիֆինաղեան գիր (Berber Academy Yah)
|-
|'''⊘'''
|U+2298
|Շրջանակի մէջ առնուած բաժանման գիծ
|}

== Ընդհանրացումներ&lt;ref&gt;{{Citation|title=Diameter|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Diameter&amp;oldid=1358934951|date=2026-06-11|accessdate=2026-06-19|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Վերը տրուած սահմանումները վաւերական են միայն շրջանակներու եւ գունդերու (ոլորտներու) համար։ Սակայն, անոնք մասնաւոր դէպքերն են աւելի ընդհանուր սահմանման մը, որ վաւերական է որեւէ տեսակի $n$-չափանի առարկայի կամ ցիրուցան կէտերու բազմութեան մը համար։ '''Բազմութեան մը տրամագիծը'''՝ այդ ենթաբազմութեան կէտերու բոլոր զոյգերուն միջեւ եղած հեռաւորութիւններու բազմութեան ճշգրիտ վերին սահմանն է (least upper bound / supremum)։

Տարբեր եւ անհամատեղելի սահմանում մը երբեմն կ՚օգտագործուի '''կոնական հատոյթի''' (conic section) տրամագիծին համար։ Այս համագիրին (context) մէջ, տրամագիծ կը նկատուի որեւէ լար, որ կ՚անցնի կոնական հատոյթի կեդրոնէն։ Էլիպսի (ձուածիրի) մը տրամագիծը՝ անոր կեդրոնէն անցնող որեւէ ուղիղ գիծ է&lt;ref&gt;Bogomolny, Alexander. &quot;Conjugate Diameters in Ellipse&quot;. ''www.cut-the-knot.org''.&lt;/ref&gt;։ Այդպիսի տրամագիծի մը կէսը կրնայ կոչուիլ '''կիսատրամագիծ''' (semidiameter), թէեւ այս եզրոյթը ամենէն յաճախ շրջանակի կամ գունդի շառաւիղի (radius) հոմանիշն է&lt;ref&gt;Raphson, Joseph; Ozanam, Jacques (1702). ''A Mathematical Dictionary''. J. Nicholson, and T. Leigh and D. Midwinter. p. 26.&lt;/ref&gt;։ Ամենաերկար եւ ամենակարճ տրամագիծերը կը կոչուին համապատասխանաբար '''մեծ առանցք''' (major axis) եւ '''փոքր առանցք''' (minor axis)։ '''Լծորդ տրամագիծերը''' (conjugate diameters) տրամագիծերու զոյգ մըն են, ուր անոնցմէ մէկը զուգահեռ է միւս տրամագիծի ծայրակէտին մէջ էլիպսին տարուած շօշափողին (tangent)։

Քանի մը տեսակի առարկաներ կրնան չափուիլ '''համազօր տրամագիծով''' (equivalent diameter), որ տուեալ առարկայի շրջանաձեւ կամ գնդաձեւ մօտարկման (approximation) տրամագիծն է։ Ասիկա կը ներառէ '''հիտրոլիք տրամագիծը''' (hydraulic diameter), որ այն հաղորդուղիին կամ խողովակին համազօր տրամագիծն է, որուն մէջէն հեղուկը կը հոսի, ինչպէս նաեւ մասնիկներու հաւաքածոյի մը '''Սօտերի միջին տրամագիծը''' (Sauter mean diameter)։

Շրջանակի մը տրամագիծը ճիշդ իր շառաւիղին կրկնապատիկն է։ Սակայն, ատիկա ճիշդ է միայն շրջանակի պարագային, եւ միայն '''Էւկլիտեան չափականութեան''' (Euclidean metric) մէջ։ '''Եունկի թէորեմը''' (Jung's theorem) կը հայթայթէ աւելի ընդհանուր անհաւասարութիւններ, որոնք կը կապեն տրամագիծը շառաւիղին հետ։

== Ծանօթագութիւններ ==
&lt;references /&gt;
[[Ստորոգութիւն:Երկրաչափութիւն]]</text>
      <sha1>pm8w25n6j92jjdflgoprlu23r75anr3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Պատերազմ եւ խաղաղութիւն</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32075</id>
    <revision>
      <id>252403</id>
      <parentid>252296</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:26:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maral Dikbikian</username>
        <id>4797</id>
      </contributor>
      <origin>252403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14225" sha1="mc543njbvwlwa3pepf56iqnyyj3b7zx" xml:space="preserve">'''«Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն»''' ({{Lang-ru|Война и мир}}), ռուս գրող [[Լէօ Թոլսթոյ|Թոլսթոյի]] վէպը։

Վէպը կը պատմէ [[Նափոլէոն Պոնափարթ|Նափոլէոն Պոնափարթի]] մղած պատերազմներուն եւ [[Ռուսիա]] անոր կատարած մեծ ներխուժումին մասին:

Դէպքերը տեղի կ՚ունենան Նափոլէոնեան պատերազմներու ժամանակաշրջանին. երկը կը բաղկանայ թէ՛ վիպական պատմուածքէ եւ թէ՛ գլուխներէ, որոնց մէջ Թոլսթոյ կը քննարկէ պատմութիւնն ու փիլիսոփայութիւնը։ Կանուխ տարբերակ մը պարբերաբար հրատարակուած է՝ սկսելով 1865-ին, որմէ ետք ամբողջ գիրքը վերագրուած ու հրատարակուած է 1869-ին։ Վէպը յաւակնութիւն ունի նկատուելու երբեւիցէ գրուած մեծագոյն վէպը։ Անիկա, «Աննա Կարենինա»-ի հետ մէկտեղ, կը նկատուի Թոլսթոյի գրականագիտական ամենափայլուն նուաճումը եւ կը մնայ համաշխարհային գրականութեան միջազգայնօրէն գովաբանուած դասական գործերէն մէկը&lt;ref&gt;Moser, Charles. 1992. ''Encyclopedia of Russian Literature''. Cambridge University Press, pp. 298–300.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Thirlwell, Adam &quot;A masterpiece in miniature&quot; Archived 2017-11-09 at the Wayback Machine. ''The Guardian'' (London, UK) October 8, 2005&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Briggs, Anthony. 2005. &quot;Introduction&quot; to ''War and Peace''. Penguin Classics.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=War and Peace|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=War_and_Peace&amp;oldid=1359179388|date=2026-06-13|accessdate=2026-06-19|language=en}}&lt;/ref&gt;։

Գիրքը կը պատմէ Ֆրանսայի կողմէ Ռուսաստան ներխուժման եւ Նափոլէոնեան դարաշրջանի անոր յաջորդած հետեւանքներուն մասին։ Անիկա կ՚օգտագործէ հինգ փոխկապակցուած պատմուածքներ՝ հետեւելով ռուս ազնուական տարբեր ընտանիքներու, ցոյց տալու համար Նափոլէոնի ազդեցութիւնը ցարական հասարակութեան վրայ։ Աւելի կանուխ տարբերակի մը մէկ մասը, որ կը կրէր «1805 տարին»&lt;ref&gt;Pevear, Richard (2008). &quot;Introduction&quot;. ''War and Peace''. Trans. Pevear; Volokhonsky, Larissa. New York: Vintage Books. pp. VIII–IX. ISBN &lt;bdi&gt;978-1-4000-7998-8&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt; խորագիրը, հրատարակուած է «Ռուսական լրատու» (The Russian Messenger) պարբերականին մէջ 1865-էն 1867 թուականներուն, նախքան վէպին ամբողջութեամբ հրատարակուիլը 1869-ին&lt;ref&gt;Knowles, A. V. ''Leo Tolstoy'', Routledge 1997.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=War and Peace|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=War_and_Peace&amp;oldid=1359179388|date=2026-06-13|accessdate=2026-06-19|language=en}}&lt;/ref&gt;։

Թոլսթոյ ըսած է, որ լաւագոյն ռուսական գրականութիւնը չի համապատասխաներ գրականութեան եւրոպական չափանիշներուն, եւ հետեւաբար վարանած է դասակարգել «Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն»-ը՝ ըսելով, որ անիկա «վէպ մը չէ, առաւել եւս պոեմ մը չէ, եւ դեռ աւելի նուազ՝ պատմական ժամանակագրութիւն մը»։ Մեծ բաժիններ, յատկապէս վերջին գլուխները, աւելի շատ փիլիսոփայական քննարկումներ են, քան պատմողական բնագիր&lt;ref&gt;&quot;Introduction?&quot;. ''War and Peace''. Wordsworth Editions. 1993. ISBN &lt;bdi&gt;978-1-85326-062-9&lt;/bdi&gt;. Retrieved 2009-03-24.&lt;/ref&gt;։ Ան «Աննա Կարենինա»-ն կը նկատէր իր առաջին իսկական վէպը&lt;ref&gt;{{Citation|title=War and Peace|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=War_and_Peace&amp;oldid=1359179388|date=2026-06-13|accessdate=2026-06-19|language=en}}&lt;/ref&gt;։

Վէպին մէջ մէկ կողմէ նկարագրուած են պատերազմական վիճակներ, միւս կողմէն ալ ներկայացուած են ազնուական ընտանիքներու ճակատագիրները, երբ անոնք իրենց ընկերային կեանքի բարձր մակարդակներէն կ’իյնան մինչեւ պատերազմի դաշտի արհաւիրքներուն մէջ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/683318|title=Թոլսթոյէն Մինչեւ Խաչ` Յարութեան Պարգեւած Խաղաղութիւնը|date=2026-04-03|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2026-06-11}}&lt;/ref&gt;:

== Գրութեան Պատմութիւնը&lt;ref&gt;{{Citation|title=War and Peace|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=War_and_Peace&amp;oldid=1359179388|date=2026-06-13|accessdate=2026-06-19|language=en}}&lt;/ref&gt; ==
Թոլսթոյ «Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն»-ը սկսաւ գրել 1863-ին՝ այն տարին, երբ ամուսնացաւ եւ հաստատուեցաւ իր գիւղական կալուածքին մէջ։ Նոյն տարուան Սեպտեմբերին, ան նամակ գրեց իր քենիին՝ Էլիզապէթ Պերսին, հարցնելով, թէ արդեօք կրնա՞ր գտնել Ռուսաստանի մէջ Նափոլէոնեան դարաշրջանի որեւէ ժամանակագրութիւն, օրագիր կամ արձանագրութիւն։ Ան յուսահատեցաւ՝ տեսնելով, որ այդ ժամանակաշրջանի ռուսական կենցաղային կեանքի մասին գրաւոր յուշեր շատ քիչ կային, եւ փորձեց լրացնել այս բացթողումները վէպի առաջին սեւագիրներուն մէջ&lt;ref&gt;Hare, Richard (1956). &quot;Tolstoy's Motives for Writing &quot;War and Peace&quot;&quot;. ''The Russian Review''. '''15''' (2): 110–121. doi:10.2307/126046. ISSN 0036-0341. JSTOR 126046. Archived from the original on 2020-10-15. Retrieved 2020-10-15.&lt;/ref&gt;։ Գիրքի առաջին կէսը կոչուած էր «1805»։ Երկրորդ կէսի գրութեան ընթացքին, ան ծաւալուն ընթերցումներ կատարեց եւ Շոփենհաուըրը ընդունեց որպէս իր գլխաւոր ներշնչումներէն մէկը։ Աֆանասի Ֆետին ուղղուած նամակին մէջ Թոլսթոյ գրած է, թէ այն, ինչ ինք գրած է «Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն» վէպին մէջ, ըսուած է նաեւ Շոփենհաուըրի «Աշխարհը որպէս կամք եւ պատկերացում» գործին մէջ։ Սակայն, Թոլսթոյ հարցին կը մօտենայ «հակառակ կողմէն»&lt;ref&gt;Thompson, Caleb (2009). &quot;Quietism from the Side of Happiness: Tolstoy, Schopenhauer, War and Peace&quot;. ''Common Knowledge''. '''15''' (3): 395–411. doi:10.1215/0961754X-2009-020. S2CID 145535267. Archived from the original on 2019-01-04. Retrieved 2019-01-04.&lt;/ref&gt;։

Վէպի առաջին սեւագիրը ամբողջացաւ 1863-ին։ 1865-ին «Ռուսական լրատու» (Russkiy Vestnik) պարբերականը հրատարակեց այս սեւագիրի առաջին մասը՝ «1805» խորագիրով, իսկ յաջորդ տարի հրատարակեց աւելի ընդարձակ բաժին մը։ Թոլսթոյ դժգոհ էր այս տարբերակէն, թէեւ թոյլ տուաւ, որ անոր քանի մը մասերը տարբեր աւարտով մը հրատարակուին 1867-ին։ Ան հիմնովին վերագրեց ամբողջ վէպը 1866-էն 1869 թուականներուն միջեւ&lt;ref&gt;Knowles, A. V. ''Leo Tolstoy'', Routledge 1997.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kathryn B. Feuer; Robin Feuer Miller; Donna Tussing Orwin (2008). ''Tolstoy and the Genesis of War and Peace''. Cornell University Press. ISBN &lt;bdi&gt;978-0-8014-7447-7&lt;/bdi&gt;. Retrieved 29 January 2012.&lt;/ref&gt;։ Թոլսթոյի կինը՝ Սոֆիա Թոլսթայան, արտագրեց մինչեւ եօթը առանձին ամբողջական ձեռագիրներ, նախքան Թոլսթոյի կողմէ գործը հրատարակութեան պատրաստ նկատուիլը&lt;ref&gt;Kathryn B. Feuer; Robin Feuer Miller; Donna Tussing Orwin (2008). ''Tolstoy and the Genesis of War and Peace''. Cornell University Press. ISBN &lt;bdi&gt;978-0-8014-7447-7&lt;/bdi&gt;. Retrieved 29 January 2012.&lt;/ref&gt;։ «Ռուսական լրատու»-ի մէջ հրատարակուած տարբերակը ունէր բոլորովին տարբեր աւարտ մը այն տարբերակէն, որ ի վերջոյ հրատարակուեցաւ «Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն» խորագիրով 1869-ին։ Այն ռուսերը, որոնք կարդացած էին պարբերականի տարբերակը, մեծ փափաքով գնեցին ամբողջական վէպը, եւ անիկա գրեթէ անմիջապէս սպառեցաւ։ Վէպը հրատարակումէն ետք արագօրէն թարգմանուեցաւ բազմաթիւ այլ լեզուներու։

Անյայտ է, թէ ինչո՞ւ Թոլսթոյ գործի անունը փոխեց «Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն» (փոփոխուած ուղղագրութեամբ՝ «Война и мир», իսկ նախքան բարեփոխումը եղած ուղղագրութեամբ՝ «Война и миръ»)։ Ան թերեւս այս խորագիրը փոխ առած է Փիեռ-Ժոզեֆ Փրուտոնի 1861-ի «La Guerre et la Paix» («Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն»՝ ֆրանսերէնով&lt;ref&gt;Pevear, Richard (2008). &quot;Introduction&quot;. ''War and Peace''. Trans. Pevear; Volokhonsky, Larissa. New York: Vintage Books. pp. VIII–IX. ISBN &lt;bdi&gt;978-1-4000-7998-8&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt;) գործէն։ Խորագիրը կրնայ նաեւ ակնարկ մը ըլլալ Հռոմի Տիտոս կայսրին (որ թագաւորեց Ք.Ե. 79-էն 81 թուականներուն), եւ որ նկարագրուած էր որպէս «պատերազմի եւ խաղաղութեան» վարպետ Սուետոնիոսի կողմէ 119-ին գրուած «Տասներկու Կայսրերու կեանքը» գործին մէջ։

«1805»-ի ձեռագիրը վերախմբագրուեցաւ ու ծանօթագրուեցաւ Ռուսաստանի մէջ 1983-ին, եւ անկէ ի վեր թարգմանուած է անգլերէնի, գերմաներէնի, ֆրանսերէնի, սպաներէնի, հոլանտերէնի, շուէտերէնի, ֆինլանտերէնի, ալպաներէնի, քորէերէնի եւ չեխերէնի։

Թոլսթոյ առանցքային դեր խաղցաւ վէպի մէջ նոր տեսակի գիտակցութիւն մը ներմուծելու գործին մէջ։ Անոր պատմողական կառուցուածքը յատկանշական է ոչ միայն դէպքերու վրայ եւ անոնց ներսը ունեցած «աստուածային» (ամէնատես) հայեացքով, այլեւ այն ձեւով, որով ան արագօրէն ու աննկատելիօրէն կը պատկերէր առանձին կերպարի մը տեսակէտը։ Տեսողական մանրամասնութիւններու անոր օգտագործումը յաճախ համեմատելի է շարժապատկերի (սինեմայի) հետ՝ կիրառելով գրական այնպիսի հնարքներ, որոնք կը նմանին տեսախցիկի շարժումին, լայնածաւալ տեսարաններուն  եւ խոշոր պլաններուն։ Այս հնարքները, թէեւ բացառիկ չէին միայն Թոլսթոյի համար, մաս կը կազմեն վէպի այն նոր ոճին, որ յառաջացաւ 19-րդ դարու կիսուն, եւ որուն Թոլսթոյ դրսեւորեց ինքզինք որպէս կատարեալ վարպետ&lt;ref&gt;Emerson, Caryl (1985). &quot;The Tolstoy Connection in Bakhtin&quot;. ''PMLA''. '''100''' (1): 68–80 (68–71). doi:10.2307/462201. JSTOR 462201. S2CID 163631233.&lt;/ref&gt;։

«Պատերազմ եւ Խաղաղութիւն» վէպի ստանդարտ ռուսերէն բնագիրը բաժնուած է չորս հատորներու, որոնք կը բաղկանան տասնըհինգ գիրքերէ եւ երկու մասի բաժնուած վերջաբանէ (epilogue)։ Մօտաւորապէս առաջին կէսը խստօրէն կը վերաբերի հնարովի կերպարներուն, մինչդեռ վերջին մասերը, ինչպէս նաեւ վերջաբանի երկրորդ բաժինը, հետզհետէ աւելի շատ կը բաղկանան պատերազմի, իշխանութեան, պատմութեան եւ պատմագրութեան բնոյթի մասին յօդուածներէ (էսսէներէ)։ Թոլսթոյ այս յօդուածները հիւսած է պատմութեան մէջ այնպիսի ձեւով մը, որ կը հակասէ վիպագրութեան նախկին կանոններուն։ Որոշ համառօտ տարբերակներ ամբողջութեամբ կը հեռացնեն այս յօդուածները, մինչդեռ ուրիշներ, որոնք հրատարակուած են նոյնիսկ Թոլսթոյի կենդանութեան օրով, պարզապէս տեղափոխած են այդ էսսէները գիրքի յաւելուածին մէջ&lt;ref&gt;Hudspith, Sarah. &quot;Ten Things You Need to Know About War And Peace&quot;. ''BBC Radio 4''. Retrieved 30 January 2021.&lt;/ref&gt;։

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Վէպեր]]
[[Ստորոգութիւն:Վէպեր այբենական կարգով]]</text>
      <sha1>mc543njbvwlwa3pepf56iqnyyj3b7zx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Կարին Յովհաննէսեան</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32129</id>
    <revision>
      <id>252394</id>
      <timestamp>2026-06-18T13:33:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}}  '''Կարին Յովհաննէսեան''' ({{ԱԾ}} &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm6548809/|title=Garin Hovannisian|website=www.imdb.com|language=անգլերէն|accessdate=2026-06-18}}&lt;/ref&gt;), ամերիկահայ գրող, շարժապատկերի բեմադրիչ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goodreads.com/author/show/3457661.Garin_K_Hovannisian|title=Garin K. Hovannisian|website=www.goodreads.com|language=ա...»:</comment>
      <origin>252394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2068" sha1="2ew3376whkt6a6nlg17k34ngijubfbc" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Կարին Յովհաննէսեան''' ({{ԱԾ}} &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm6548809/|title=Garin Hovannisian|website=www.imdb.com|language=անգլերէն|accessdate=2026-06-18}}&lt;/ref&gt;), ամերիկահայ գրող, շարժապատկերի բեմադրիչ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goodreads.com/author/show/3457661.Garin_K_Hovannisian|title=Garin K. Hovannisian|website=www.goodreads.com|language=անգլերէն|accessdate=2026-06-18}}&lt;/ref&gt;։ [[Ռիչըրտ Յովհաննէսեան|Ռիչըրտ Յովհաննէսեանի]] թոռը։

== Կենսագրական գիծեր ==
Ծնվել է Լոս Անճելըս, Քալիֆորնիա։ Քաղաքական գործիչ [[Րաֆֆի Յովհաննէսեան|Րաֆֆի]] [[Րաֆֆի Յովհաննէսեան|Յովհաննէսեանի]] եւ «Օրրան» բարեգործական հասարակական կազմակերպութեան հիմնադիր Արմինէ Կ. Յովհաննէսեանի որդին է:

2002-2006 թուականներուն ուսում սըացած է [[Քալիֆորնիա|Քալիֆորնիոյ]] համալսարանի [[Լոս Անճելըս|Լոս Անճելըսի]] մասնաճիւղին մէջ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;։

2006-2008 թուականներուն ուսումը շարունակած է Քոլումպիոյ համալսարանի լրագրութեան բաժնինին մէջ՝ ստանալով մագիստրոսի կոչում։

Կարին Յովհաննէսեան արժանացած է «Ֆուլպրայթ» կրթաթոշակի՝ ստեղծական գրութեան եւ Լինթոնի մրցանակի գիրքը գրելուն համար&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.harpercollins.ca/author/|title=Author|website=HarperCollins Canada|language=անգլերէն|access-date=}}&lt;/ref&gt;:

== Ծանօթագրութիւններ ==
&lt;references /&gt;
[[Ստորոգութիւն:Ամերիկահայ գրողներներ]]
[[Ստորոգութիւն:Շարժապատկերի բեմադրիչներ]]</text>
      <sha1>2ew3376whkt6a6nlg17k34ngijubfbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Վերանորոգման վերջին արհեստանոցը</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32130</id>
    <revision>
      <id>252395</id>
      <timestamp>2026-06-18T14:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Ֆիլմ}}  '''«Վերանորոգման վերջին արհեստանոցը»''' ({{Lang-en|The Last Repair Shop}}, {{ԱԾ}}), 2024 թուականի «&lt;nowiki/&gt;[[Օսքար Մրցանակ|Օսքար]]&lt;nowiki/&gt;»-ին ճանչցուած է «Լաւագոյն կարճամեթրաժ վաւերագրական ժապաւէն» շարժանկարը&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cbc.ca/radio/asithappens/last-repair-shop-donations-1.7149746 An Oscar changed eve...»:</comment>
      <origin>252395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3127" sha1="gx8l8yfwimunam9117d43jnk0dzezng" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Ֆիլմ}}

'''«Վերանորոգման վերջին արհեստանոցը»''' ({{Lang-en|The Last Repair Shop}}, {{ԱԾ}}), 2024 թուականի «&lt;nowiki/&gt;[[Օսքար Մրցանակ|Օսքար]]&lt;nowiki/&gt;»-ին ճանչցուած է «Լաւագոյն կարճամեթրաժ վաւերագրական ժապաւէն» շարժանկարը&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cbc.ca/radio/asithappens/last-repair-shop-donations-1.7149746 An Oscar changed everything for this public school instrument repair shop ]&lt;/ref&gt;։ 2024 թուականի Փետրուար 16-ին ժապաւէնը ցուցադրուած է [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի]] եւ [[Քանատա|Քանատայի]] մէջ աւելի քան 700 անգամ:

Շարժանկարի բեմադրիչներն են Պեն Փրատֆութը եւ Քրիս Պոուըրսը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2023/09/ben-proudfoot-kris-bowers-the-last-repair-shop-telluride-documentary-1235535352/|title=Directors Ben Proudfoot And Kris Bowers Premiere ‘The Last Repair Shop’ At Telluride, Doc About Awesome Foursome Who Help L.A. School Kids Make Music|last=Carey|first=Matthew|date=2023-09-03|website=Deadline|language=անգլերէն|accessdate=2026-06-18}}&lt;/ref&gt;:

== Համառօտ բովանդակութիւն ==
Ժապաւէնին գործողութիւնները տեղի կ'ունենան [[Լոս Անճելըս|Լոս Անճելըսի]] մէջ: Անիկա կը պատմէ  չորս նուիրեալ արհեստաւորի մասին, որոնք կ'աշխատին արհեստանոցին մէջ եւ կը վերանորոգեն ուսանողներու աւելի քան 80.000 երաժշտական գործիքներ: Ժապաւէնին հերոսները, աշխատանքէն զատ, կը պատմեն նաեւ իրենց ծանր ճակատագրերուն մասին&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;:

«Վերանորոգման վերջին արհեստանոցը» շարժանկարին մէջ դրուագ  մը կայ՝ [[Պաքու|Պաքուի]] մէջ ապրած հայերու մասին: Հերոսներէն մէկը արհեստանոցի տնօրէն Սթիւ Բաղմանեանն է: Ան ծնած եւ մեծցած է Պաքուի մէջ, բայց 1987-88 թուականներէն ետք [[Ազրպէյճան|Ազրպէյճանի]] մէջ սկսած են տեղի բնակիչ հայերու նկատմամբ հալածանքները, ջարդերը:

Ան պատմած է Պաքուի մէջ հայերու ջարդերէն առաջ Խորհրդային Ազրպէյճանէն փախչելու մասին&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/609973|title=«Օսքար»-ի Արժանացած Կարճամեթրաժ Վաւերագրական Ժապաւէնին Մէջ Կայ Դրուա|date=2024-03-20|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2026-06-18}}&lt;/ref&gt;:

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Շարժապատկերներ]]</text>
      <sha1>gx8l8yfwimunam9117d43jnk0dzezng</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>252396</id>
      <parentid>252395</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <origin>252396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3117" sha1="cvye3rp5kprbbghewki8rrovizxe4z4" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Ֆիլմ}}

'''«Վերանորոգման վերջին արհեստանոցը»''' ({{Lang-en|The Last Repair Shop}}), 2024 թուականի «&lt;nowiki/&gt;[[Օսքար Մրցանակ|Օսքար]]&lt;nowiki/&gt;»-ին ճանչցուած է «Լաւագոյն կարճամեթրաժ վաւերագրական ժապաւէն» շարժանկարը&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cbc.ca/radio/asithappens/last-repair-shop-donations-1.7149746 An Oscar changed everything for this public school instrument repair shop ]&lt;/ref&gt;։ 2024 թուականի Փետրուար 16-ին ժապաւէնը ցուցադրուած է [[Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ|Ամերիկայի]] եւ [[Քանատա|Քանատայի]] մէջ աւելի քան 700 անգամ:

Շարժանկարի բեմադրիչներն են Պեն Փրատֆութը եւ Քրիս Պոուըրսը&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2023/09/ben-proudfoot-kris-bowers-the-last-repair-shop-telluride-documentary-1235535352/|title=Directors Ben Proudfoot And Kris Bowers Premiere ‘The Last Repair Shop’ At Telluride, Doc About Awesome Foursome Who Help L.A. School Kids Make Music|last=Carey|first=Matthew|date=2023-09-03|website=Deadline|language=անգլերէն|accessdate=2026-06-18}}&lt;/ref&gt;:

== Համառօտ բովանդակութիւն ==
Ժապաւէնին գործողութիւնները տեղի կ'ունենան [[Լոս Անճելըս|Լոս Անճելըսի]] մէջ: Անիկա կը պատմէ  չորս նուիրեալ արհեստաւորի մասին, որոնք կ'աշխատին արհեստանոցին մէջ եւ կը վերանորոգեն ուսանողներու աւելի քան 80.000 երաժշտական գործիքներ: Ժապաւէնին հերոսները, աշխատանքէն զատ, կը պատմեն նաեւ իրենց ծանր ճակատագրերուն մասին&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;:

«Վերանորոգման վերջին արհեստանոցը» շարժանկարին մէջ դրուագ  մը կայ՝ [[Պաքու|Պաքուի]] մէջ ապրած հայերու մասին: Հերոսներէն մէկը արհեստանոցի տնօրէն Սթիւ Բաղմանեանն է: Ան ծնած եւ մեծցած է Պաքուի մէջ, բայց 1987-88 թուականներէն ետք [[Ազրպէյճան|Ազրպէյճանի]] մէջ սկսած են տեղի բնակիչ հայերու նկատմամբ հալածանքները, ջարդերը:

Ան պատմած է Պաքուի մէջ հայերու ջարդերէն առաջ Խորհրդային Ազրպէյճանէն փախչելու մասին&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/609973|title=«Օսքար»-ի Արժանացած Կարճամեթրաժ Վաւերագրական Ժապաւէնին Մէջ Կայ Դրուա|date=2024-03-20|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2026-06-18}}&lt;/ref&gt;:

== Ծանօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Շարժապատկերներ]]</text>
      <sha1>cvye3rp5kprbbghewki8rrovizxe4z4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Եաշար Քեմալ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32131</id>
    <revision>
      <id>252397</id>
      <timestamp>2026-06-18T14:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azniv Stepanian</username>
        <id>8</id>
      </contributor>
      <comment>Նոր էջ «{{Տեղեկաքարտ Անձ}}  '''Եաշար Քեմալ''' ({{Lang-tr|Yaşar Kemal}}, {{ԱԾ}}), ազգութեամբ քիւրտ արձակագիր, [[Թուրքիա|Թուրքիոյ]] յետպատերազմեան արձակի վարպետը։  == Կենսագրական գիծեր == Քեմալի ընտանիքը Վանէն տեղափոխուած է՝ [[Համաշխարհային Առաջին Պատերազմ|Առաջին համաշխարհային պատերազմի]] ա...»:</comment>
      <origin>252397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4197" sha1="psrif1a1nb6fuk3sa5pc55l5vzfj4cf" xml:space="preserve">{{Տեղեկաքարտ Անձ}}

'''Եաշար Քեմալ''' ({{Lang-tr|Yaşar Kemal}}, {{ԱԾ}}), ազգութեամբ քիւրտ արձակագիր, [[Թուրքիա|Թուրքիոյ]] յետպատերազմեան արձակի վարպետը։

== Կենսագրական գիծեր ==
Քեմալի ընտանիքը Վանէն տեղափոխուած է՝ [[Համաշխարհային Առաջին Պատերազմ|Առաջին համաշխարհային պատերազմի]] ատեն։ Փոքր ժամանակ դժբախտ պատահարի մը պատճառով կորսնցուցած է աջ աչքը, երբ հայրը ոչխար կը զոհաբերէր։ 

Հինգ տարեկանին հօրը սպանութեան ականատես եղած է։ 

== Ստեղծագործական կեանք ==
Եաշարի վէպերը կը խօսին հոգեբանական դաժան հակասութիւններու մէջ բռնուած այն պարզ մարդոց մասին, որոնք հալածուած են իրենց ճակատագիրէն եւ չարչարագին ճիգերով կը փնտռեն ելքը։

Իր հերոսները ժառանգած են այն գիւղաշխարհը, որուն վրայէն անցած է [[Հայոց Ցեղասպանութիւն|Հայոց ցեղասպանութեան]] սեւ ստուերը։

Եաշար Քեմալ կը գրէ մեծ մարդկայնութեամբ եւ կարեկցանքով: Ան մէկ-մէկ կը յիշեցնէ իր ընթերցողին, որ այս հողերը ունէին իրենց հարազատ տէրերը, շինարար մէկ ժողովուրդ, որ վաղուց դադրած է ապրելէ հոս։

Ո՞ւր գացին անոնք` կ՛ըլլայ յաջորդ եւ անխուսափելի հարցումը` առանց յստակ պատասխանի: Կը պարզուի, որ իր հերոսները նաեւ զրկուած են այս առումով. անոնք չունին պատմական յիշողութիւն եւ ստիպուած են կրել այս ծանր բեռը:

Իր պատմուածքները չեն իտէալականացներ գաւառի կեանքը: Անոնց խստամբեր մթնոլորտը իրական հայելին է գաւառի հայոց կեանքին: Եաշար Քեմալի վէպերը իւրայատուկ ձեւով կը շարունակեն տարեգրութիւնը մարդկային այն իրականութեան, որուն բաբախուն վկայութիւնը կ՛ապրի Արեւմտահայ գրականութեան էջերուն մէջ: Եաշար Քեմալ կու տայ միւս երեսը գաւառին: Ան կու տայ թուրքերու «վերապրող» գաւառին բնութագիրը Ցեղասպանութենէն տասնամեակներ ետք&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aztagdaily.com/archives/229899|title=Եաշար Քեմալի Մահուան Առթիւ|date=2015-03-05|website=Aztag Daily - Ազդակ Օրաթերթ (Armenian Daily Newspaper based in Lebanon)|language=en-US|accessdate=2026-06-18}}&lt;/ref&gt;։

Եաշար Քեմալի ժամանակները շատ աւելի անթոյլատու էին քան այսօր, եւ ան եղաւ առաջին ձայներէն մէկը իր ընդվզումը բարձրաձայնող:

Անոր գործերը վէպեր են՝ «Երկաթի կտոր», «Ցախ Մեմետ», «Աջակցութիւն» եւ այլ վէպեր։

== Պարգեւներ ==
2013 թուականին պարգեւատրուած է [[Հայաստան|Հայաստանի Հանրապետութեան]] մշակոյթի նախարարութեան «Գրիգոր Նարեկացի» յուշամետալով&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.kamartert.am/?include=simplenews&amp;id=1047|title=Թուրք գրողին հանձնվեց «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալ|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807052619/http://kamartert.am/?include=simplenews&amp;id=1047|archive-date=2016 թ․ օգոստոսի 7|accessdate=2016 թ․ փետրվարի 9|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;։

== Ծնօթագրութիւններ ==
{{Ծնթ․ցանկ}}
[[Ստորոգութիւն:Արձակագիրներ]]</text>
      <sha1>psrif1a1nb6fuk3sa5pc55l5vzfj4cf</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>