Wikipedia
ilowiki
https://ilo.wikipedia.org/wiki/Umuna_a_Panid
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Midia
Espesial
Tungtungan
Agar-aramat
Agar-aramat tungtungan
Wikipedia
Wikipedia tungtungan
Papeles
Papeles tungtungan
MediaWiki
MediaWiki tungtungan
Plantilia
Plantilia tungtungan
Tulong
Tulong tungtungan
Kategoria
Kategoria tungtungan
TimedText
TimedText talk
Modulo
Modulo tungtungan
Event
Event talk
Casuarinaceae
0
25998
405677
397131
2026-05-02T07:44:23Z
InternetArchiveBot
14943
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
405677
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox
| image = Equisetoid twigs.jpg
| image_caption = Agoo (''[[Casuarina equisetifolia]]'')
| taxon = Casuarinaceae
| authority = [[Robert Brown (botaniko, naiyanak idi 1773)|R.Br.]]<ref name=APGIII2009 />
| type_genus = ''[[Casuarina]]''
| type_genus_authority = [[L.]]
| subdivision_ranks = [[Genus|Genera]]
| subdivision =
* ''[[Allocasuarina]]'' <small>[[Lawrence Alexander Sidney Johnson|L.A.S.Johnson]] 1982</small>
* ''[[Casuarina]]'' <small>[[L.]] 1759</small>
* ''[[Ceuthostoma]]'' <small>L.A.S.Johnson 1986</small>
* ''[[Gymnostoma]]'' <small>L.A.S.Johnson 1980</small>
| range_map = Casuarinaceae distribution.svg
| range_map_caption = The range of Casuarinaceae
}}
Ti '''Casuarinaceae''' ket [[pamilia (biolohia)|pamilia]] dagiti [[dicotyledon]] dagiti [[mula nga agsabsabong]] a nipauesto iti urnos ti [[Fagales]], a mangbukel kadagiti uppat a henero ken agaraup a 70 a sebbangan dagiti kayo ken bassit a kaykayo a patneng iti [[tropiko]] ti [[Daan a Lubong]] (Indo-Malaysia), [[Australia]], ken [[Is-isla ti PasipikoP]]. Iti maysa apanawen, amin a sebbangan ket naikabil iti henero ti ''Casuarina'', ngem dagitoy ket naipagsisina idi 1980, 1982 ken 1988 kadagiti henero ti ''[[Allocasuarina]]'', ''[[Casuarina]]'', ''[[Ceuthostoma]]'', ken ''[[Gymnostoma]]''<ref name=Johnson1980Casuarinaceae /><ref name=Johnson1982Casuarinaceae /><ref name=Johnson1988Casuarinaceae />. Daytoy ket kontrobersial met idi iti dayta a panawen, ti monophyly dagitoy a henero ket kanungpalan idi a nasuportaran iti maysa a molekular a panagadal iti pamilia idi 2003.<ref name=2003Phylogenetics /> Iti [[sisitema Wettstein]], daytoy a pamilia ket is-isu laeng ti naikabil iti urnos ti Verticillatae. Ken dagiti met sistema ti [[sistema Engler|Engler]], [[sistema Cronquist|Cronquist]] ken [[sistema Kubitzki|Kubitzki]], ti Casuarinaceae ket is-isu ti pamilia anaikabil iti urnos ti Casuarinales.
Dagiti kameng ti daytoy a pamilia ket nailaslasin babaen ti panaglay-ot ti '''equisetoid''' (a ti kaibuksilanna ket "kapada ti sangsanga iti ''[[Equisetum|ipus ti kabalio]]''") , dagitoy ket [[kankanayon a berde]], ken[[monoecious]] wenno [[dioecious]]. Dagiti ramutda ket adda dagiti nodulo nga [[Agaramid ti nitroheno#Biolohiko a panagaramid tinitroheno|agaramid ti nitroheno]] ng agalaon ti daga nga actinomycete ''[[Frankia]]''.
Ti kaaduan a naus-usar a sapasap a nagan iti Ingles para iti sebbangan ti Casuarinaceae ket ti '''sheoak''' wenno '''she-oak''' (ti panangipada ti kalidada ti tarikayo iti [[Quercus robur|Ingles a diraan]]). Dagiti dadduma pay a nagan iti Ingles ket mairaman ti '''ironwood''', '''bull-oak''' wenno '''buloke''', '''beefwood''',<ref name=RudeTimberBuildingsAustralia1969 /> wenno '''cassowary tree'''.<ref name=Partridge2013 />
The [[Kondado ti Buloke]] idiay [[Victoria, Australia]] ket nanaganan manipud iti sebbanagan ti ''[[Allocasuarina luehmannii]]''.
== Sistematika ==
Isingasing ti moderno a [[molekular a pilohenetiko]] dagiti sumaganad a pannakikabagain:<ref>{{cite journal | vauthors = ((Xiang X-G)), Wang W, ((Li R-Q)), Lin L, Liu Y, ((Zhou Z-K)), ((Li Z-Y)), ((Chen Z-D)) | year = 2014 | title = Large-scale phylogenetic analyses reveal fagalean diversification promoted by the interplay of diaspores and environments in the Paleogene | journal = Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics | volume = 16 | issue = 3 | pages = 101–110 | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1433831914000201 | doi = 10.1016/j.ppees.2014.03.001}}</ref>
{{Klado| style=line-height:75%;
|1={{klado
|1=[[Myricaceae]] ([[Outgroup (cladistics)|outgroup]])
|label2=Casuarinaceae
|2={{klado
|1=''[[Gymnostoma]]''
|2={{klado
|1=''[[Ceuthostoma]]''
|2={{klado
|1=''[[Allocasuarina]]''
|2=''[[Casuarina]]''
}}
}}
}}
}}
}}
== Dagiti nota ==
{{Reflist|30em|refs=
<ref name=APGIII2009>{{Cite journal |last=Grupo ti Angiosperma Pilohenia |year=2009 |title=Ti maysa a panangipabaro ti Grupo ti Angiosperma Pilohenia a pannakaidasig para kadagiti urnos ken dagiti pamilia dagiti mula nga agsabsabong: APG III |journal=Botaniko a Warnakan ti Linneo a Kagimongan |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract |format=PDF |accessdate=26 Hunio 2013 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |archive-date=2017-05-25 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract |url-status=dead }}</ref>
<ref name=Johnson1980Casuarinaceae>{{Cite journal |last1= Johnson |first1= Lawrie A. S. |year= 1980 |title= Dagiti nota iti Casuarinaceae |journal= Telopea |volume= 2 |issue= 1 |pages= 83–84 |url= http://www.anbg.gov.au/apii/ump.show_public_image?v_umo=5811315&quality=ORIGINAL |version= (Online a panid ti arkibo a bersion, silpo babaen ti APNI ''Gymnostoma'') |format= PDF |accessdate= 20 Marso 2013 }}</ref>
<ref name=Johnson1982Casuarinaceae>{{Cite journal |last1= Johnson |first1= Lawrie A. S. |date= 23 Disiembre 1982 |title= Dagiti nota iti Casuarinaceae II |journal= Warnakan dagitiBotaniko a Hardin ti Adelaide |volume= 6 |issue= 1 |pages= 73–87 |issn= |url= http://www.environment.sa.gov.au/files/a1b1242f-9eeb-43c3-b4d5-9f8600b9658b/JABG06P073_Johnson.pdf |format= PDF |accessdate= 20 Marso 2013 |archive-date= 2015-06-10 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150610210411/http://www.environment.sa.gov.au/files/a1b1242f-9eeb-43c3-b4d5-9f8600b9658b/JABG06P073_Johnson.pdf |url-status= dead }}</ref>
<ref name=Johnson1988Casuarinaceae>{{Cite journal |last1= Johnson |first1= Lawrie A. S. |year= 1988 |title= Dagiti nota iti Casuarinaceae III: Thi baro a henero''Ceuthostoma'' |journal= Telopea |volume= 3 |issue= 2 |pages= 133–137 |url= http://www.anbg.gov.au/apii/ump.show_public_image?v_umo=5811705&quality=ORIGINAL |version= (Online a panid ti arkibo a bersion, silpo babaen ti APNI ''Ceuthostoma'') |format= PDF |accessdate= 20 Marso 2013 }}</ref>
<ref name=Partridge2013>{{cite book|last=Partridge|first=Eric|title=Dagiti taudan: Ti Ababa nga Etimolohiko a Diksionario ti Moderno nga Ingles|year=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-94217-6|page=82|url=http://books.google.com/books?id=9fbpc7iyL2UC&pg=PA82&lpg=PA82http://books.google.com/books?id=9fbpc7iyL2UC&pg=PA82#v=onepage&q&f=falseassowary%20tree%22&f=false}}</ref>
<ref name=2003Phylogenetics>{{cite journal|author=Steane, Dorothy A.|author2= Wilson, Karen L.|author3= Hill, Robert S. |title=Panagusar ti ''mat''K a datos tipanagsasaruno tapno matakuatan ti pilohenia ti Casuarinaceae|journal=Molekular a Pilohenetika ken Ebolusion|volume=28|year=2003|pages=47–59|url=http://eprints.utas.edu.au/3490/1/Acr664.pdf |format= PDF | doi = 10.1016/S1055-7903(03)00028-9 | pmid= 12801471|accessdate=12 Nobiembre 2010}}</ref>
<ref name=RudeTimberBuildingsAustralia1969>Cox, P., & Freeland, J. 1969. ''Nagubsan a tarikayo dagiti pnangipatakder idiay Australia.'' Thames kenni Hudson. {{ISBN|0-500-34035-8}} page 18. Ni Cox ket nangibagbaga a ti nagan a 'she-oak' ket naala manipud it Patneng nga Amerikano ti ''sheac'' – beefwood.</ref>
}}
== Dagiti akinruar a silpo ==
{{Wikispecies-inline|Casuarinaceae}}
{{Commonscat-inline|Casuarinaceae}}
*[http://www.mpl.ird.fr/rhizo Timpuyogan ti panagsukisok] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405055805/http://www.mpl.ird.fr/rhizo |date=2007-04-05 }} manipud iti [http://www.ird.fr/ IRD] a nagob-obra iti ''[[Frankia]]''-Casuarinaceae [[mycorrhizal]] ken ti panagaramid ti nitroheno a [[simbiosis]]
{{Taxonbar|from=Q474620}}
[[Kategoria:Casuarinaceae| ]]
i5a5t64i9oj008w2sypdmlqnwhuzm6a
Departamento ti La Guajira
0
30472
405679
396303
2026-05-02T11:00:51Z
InternetArchiveBot
14943
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
405679
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox departamento
| name = Departamento ti La Guajira
| native_name = Departamento de La Guajira
| native_name_lang = es<!-- ISO 639-2 code -->
| type = [[Dagiti departamento ti Colombia|Departamento]]
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_flag = Flag of La Guajira.svg
| flag_alt =
| image_shield = Escudo de La Guajira.svg
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| anthem = ''[[wikisource:es:Himno de La Guajira|Himno del La Guajira]]''
| image_map = La Guajira in Colombia (mainland).svg
| map_alt =
| map_caption = Ti La Guajira ket naipakita iti nalabbasit
| coordinates = {{coord|11|33|N|72|54|W|region:CO_type:adm2nd|display=inline,title}}
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = [[Listaan dagiti naturay nga estado|Pagilian]]
| subdivision_name = {{wagayway|Colombia}}
| subdivision_type1 = [[Dagiti rehion ti Colombia|Rehion]]
| subdivision_name1 = [[Rehion ti Karibe, Colombia|Rehion ti Karibe]]
| parts_type = Kadakkelan a siudad
| parts_style = para
| p1 =
| established_title = [[Republika ti Colombia|Pannakabangon]]
| established_date = Hulio 1, 1965
| blank_name_sec1 = [[Dagiti probinsia ti Colombia|Probinsia]]
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 = [[Dagiti munisipalidad ti Colombia|Munisipalidad]]
| blank1_info_sec1 = 15
| founder =
| named_for =
| seat_type = [[Kapitolio]]
| seat = [[Riohacha]]
| government_footnotes =
| leader_party = Radikal a panagbalbaliw
| leader_title = Gobernador
| leader_name = Juan Francisco Gomez Cerchar<ref>{{Cite web |url=http://www.semana.com/nacion/articulo/un-gobernador-miedo-la-guajira/342196-3 |title=Semana |access-date=2013-12-12 |language=es |archive-date=2013-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219232338/http://www.semana.com/nacion/articulo/un-gobernador-miedo-la-guajira/342196-3 |url-status=dead }}</ref>
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 20848
| area_rank = [[Listaan dagiti Departamento ti Colombia babaen ti kalawa|Maika-25]]
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes = <ref>{{cite web|title=DANE|url=http://www.dane.gov.co/daneweb_V09/index.php?option=com_content&view=article&id=75&Itemid=72|accessdate=Pebrero 13, 2013|archive-date=2009-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20091113143414/http://www.dane.gov.co/daneweb_V09/index.php?option=com_content&view=article&id=75&Itemid=72|url-status=dead}}</ref>
| population_total = 902,386
| population_as_of = 2013
| population_rank = [[Listaan dagiti Departamento ti Colombia babaen ti populasion|Maika-20]]
| population_density_km2 = auto
| population_note =
| timezone1 = [[UTC-05]]
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code = [[ISO 3166-2:CO|CO-LAG]]
| website = [http://www.laguajira.gov.co// www.laguajira.gov.co/]
| footnotes =
}}
Ti '''La Guajira''' ({{IPA-es|la ɣwaˈxiɾa}}) ket maysa a [[dagiti departamento ti Colombia|departmento]] ti [[Colombia]]. Daytoy ket sakupenna ti [[Peninsula ti Guajira]] iti rehion ti amianan a daya ti pagilian, sanguenna ti Karibe ken [[Venezuela]] iti akin-amianan unay a paset ti Abagatan nga Amerika. Ti kapitolio ti departamento ket ti siudad ti [[Riohacha]].
Adu dagiti nadumaduma a tribu dagiti patneng ti mangtagtagitao kadagiti nalawa ken namaga tantanap, a kas dagiti [[Wayuu]], Guajiro, Macuiro, Anate, Wayunaiki, Cuanao ken Eneale ken dagiti daddumapay sakbay ti isasangpet dagiti Kastila iti Kaamerikaa. Idi 1498 ni Alonso de Ojeda ket linikmutna a dinaliasat ti peninsula ti La Guajira, ngem ti simmanglad idi iti tatta nga aldawen a La Guajira ket ni [[Juan de la Cosa]]. Idi las-ud ti kolonial a panawen ti teritorio ket naisuppiatan babaen dagidi gobernador ti Santa Marta ken Venezuela gapu kadagiti deposito ti perlas. Dagiti Ingles a pirata, Pranses, dagiti Aleman ket nagsisinnupiatanda pay ti teritorio. Ni Martin Fernandez de Enciso ket pinundarna ti siudad ti Nuestra Señora Santa Maria de los Remedios del Cabo de la Vela, ti immuna a purok ti teritorio ngem gapu kadagiti kankanayon a panagraraut, idi 1535 ni Don Nicolas de Federman ket pinundarna manen ti a kas ti purok ti Riohacha ken idi 1544 daytoy ket naiyalis iti agdama nga aldaw iti Riohacha. Idi 1871 ti rehion ket naisina manipud iti Departamento ti Magdalena ken napartuat ti La Guajira a kas paset dagiti nailian a teritorio. Idi 1898 daytoy ket napartuat a kas ti Intindiense ti La Guajira.<ref name="Colombian Air Force: Guajira">[http://www.fac.mil.co/index.php?idcategoria=11564&facmil_2007=fe2958d2bfc1a59 Aero Puersa ti Colombia: Guajira]</ref>
Idi 1911 ti gobierno ti Colombia ket pinartuatna ti Komisario ti la Guajira, ken sinaruno daytoy babaen dagiti allon ti imigrante ti Tengnga a Daya ([[Dagiti Kristiano nga Arabo|Kristiano]] ken [[Dagiti Maronite|Maronite]]) manipud idiay Lebanon, Siria, [[Palestina]] ken Hordania, dagiti pagilian babaen ti turay ti Otomano nga Imperio ket simmangpetda idiay La Guajira idi tawtawen ti c. 1930 ken kaaduanda ti nagtaeng idiay Maicao. Idi 1954 napartuat manne ti Intiendense ti la Guajira ken Riohacha ken nairangarang idi a kas munisipalidad. Kanungpalanna idi 1964, napartuat ti Departamento La Guajira.<ref name="Colombian Air Force: Guajira" />
Ti ekonomia ti departamento ket kaaduan a naibatay kadagiti rentas manipud iti panagmina ti [[karbon]] idiay [[Cerrejón]], a nagpataud kadagiti 24.9 riwriw a tonelada iti eksport a karbon idi 2004, ii panagsukisok ti [[masna nga alingasaw]] ken panagmina ti asin. Ti nadayeg a pagpasiaran dagiti turista ket idiay [[Cabo de la Vela]], ti bassit a pagkalapan a purok a mabirukan idiay ungto ti peninsula ti [[Desierto ti La Guajira]].
== Dagiti nagibasaran ==
{{Reflist}}
== Dagiti akinruar a silpo ==
{{Commonscat-inline|La Guajira Department}}
*{{iti sao|es}} [http://www.laguajira.gov.co/ Opisial a website ti Gobierno ti La Guajira]
*{{iti sao|es}} [http://www.reliefweb.int/library/documents/2004/govtcol-col-31aug.pdf Ranggas idiay La Guajira]{{Natay a silpo|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*{{iti sao|es}} [http://www.mineducacion.gov.co/1621/articles-85776_archivo_pdf12.pdf Ministro ti Edukasion ti Colombia: Edukasion idiay La Guajira]
*{{iti sao|es}} [https://web.archive.org/web/20070624184956/http://www.banrep.gov.co/documentos/publicaciones/regional/documentos/DTSER-69%20(VE).pdf Banko ti Republika – Colombia: Edukasion idiay Karibe a Rehion ti Colombia]
*{{iti sao|es}} [http://www.banrep.gov.co/documentos/publicaciones/regional/documentos/DTSER-86.pdf Bank of the Republic – La Guajira y el mito de las regalías redentoras by Adolfo Meisel Roca Blng. 86 Pebrero, 2007]
*{{iti sao|es}} [http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001399/139947s.pdf UNESCO: Patneng a tatao idiay la Guajira]
{{Dagiti departamento ti Colombia}}
{{DEFAULTSORT:La Guajira}}
[[Kategoria:Departamento ti La Guajira| ]]
[[Kategoria:Dagiti departamento ti Colombia]]
pnjlar9rkme7xcs0pcs234m5yyqeomp
Banbantay Tibesti
0
44939
405673
394308
2026-05-02T02:12:17Z
InternetArchiveBot
14943
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
405673
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox bantay
|name=Tibesti
|photo=Emi Koussi-Tibesti Mountains-Chad.jpg
|photo_caption= Ti Tibesti, mairaman ti pantok ti [[Emi Koussi]], a kas makitkita manipud iti [[International Space Station]]
|country=[[Chad]]
| country1=[[Libya]]
|region_type=
|region=
|region1=
|border=| border1=
|highest=Emi Koussi
|elevation_m=3445
|coordinates = {{coord|18|33|6|N|19|47|36|E|type:mountain|format=dms|display=inline}}
|length_km=380
|width_km=350
|area_km2=100000
|range_coordinates = {{coord|20.783|N|18.05|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}
|range_coordinates_note=
|geology=[[Basalto]], [[Dasita]], [[Ignimbrita]], [[Trakuita]], [[Gubang]]
|period=Oligoseno
|orogeny=
|map=Aprika
|map_caption=
}}
Ti '''Banbantay Tibesti''' ket dagiti [[kabambantayan]] idiay sentral [[Sahara]], ken kangrunaan a mabirukan idiay patingga nga amianan ti [[Chad]], nga agraman iti bassit a parte idiay akin-abagatan a [[Libya]]. Ti kangatuan a pantok ti kabambantayan ket ti [[Emi Koussi]], ken mabirukan daytoy iti abagatan iti katayag iti {{pagbaliwen|3445|m|0}} ken ti kangatuan a punto iti Chad ken ti Sahara. Ti [[Bikku Bitti]], ti kangatuan a pantok idiay Libya, ket mabirukan iti amianan a paset ti kabambantayan. Ti sentral a pagkatlo ti Tibesti ket bulkaniko iti taudan ken buklen dagiti lima a [[shield volcano|kayarigan a bulkan]] a natuktukan kadagiti dakkel nga [[abut ti bulkan]]: ti Emi Koussi, Tarso Toon, [[Tarso Voon]], Tarso Yega, ken ti [[Toussidé]].
== Dagiti akinruar a silpo ==
* [http://www.peakware.com/areas.html?a=385 Pakaammo iti panagsang-at nga agraman iti mapa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080214220335/http://www.peakware.com/areas.html?a=385 |date=2008-02-14 }}
* [http://volcano.und.nodak.edu/vwdocs/volc_images/img_Tibesti.html Pakaaammo a maipanggep kadagiti bantay nga agraman kadagiti ladawan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050904140316/http://volcano.und.nodak.edu/vwdocs/volc_images/img_tibesti.html |date=2005-09-04 }}
* {{WWF ecoregion|name=Tibesti region|id=pa1331}}
{{Kontrol ti autoridad}}
{{Aprika-heograpia-pungol}}
{{DEFAULTSORT:Tibesti}}
[[Kategoria:Banbantay Tibesti| ]]
[[Kategoria:Dagiti estratobulkan]]
[[Kategoria:Sahara]]
qxonol6lmfenigffjtydvzm9krf900r
Danaw Manguao
0
56094
405678
367361
2026-05-02T10:25:23Z
InternetArchiveBot
14943
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
405678
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox danaw
| name = Danaw Manguao
| image =
| caption =
| image_bathymetry =
| caption_bathymetry =
| location = [[Isla ti Palawan|Palawan]]
| pushpin_map = Palawan#Filipinas
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Lokasion iti kaunegan ti Palawan
| coordinates = {{coord|10|45|48|N|119|32|47|E|region:PH|display=inline,title}}
| coor_pinpoint =
| type = [[danaw]]
| inflow =
| outflow =
| catchment =
| basin_countries = Filipinas
| length =
| width =
| area =
| depth =
| max-depth =
| volume =
| residence_time =
| shore =
| elevation =
| islands =
| cities =
}}
Ti '''Danaw Manguao''' ket ti maysa a [[danaw]] a mabirukan iti akin-amianan unay a rehion ti [[isla ti Palawan]] iti [[Filipinas]]. Daytoy ket ayan dagiti nadumaduma nga [[Endemismo|endemiko]] a sebbangan ti ikan, a kas ti [[sleeper goby]] ''[[Oxyeleotris expatria]]''.
== Bibliograpia ==
{{refbegin}}
*{{cite web|last= |first= |authorlink= |title=Lake Manguao |work=Wetlands of Southeast Asia |publisher=ASEAN Regional Center for Biodiversity Conservation |date= |url=http://www.arcbc.org.ph/wetlands/philippines/phl_lakman.html |doi= |accessdate=2007-01-31 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928075902/http://www.arcbc.org.ph/wetlands/philippines/phl_lakman.html |archivedate=2007-09-28 |df= }}
*{{cite web| last = | first = | authorlink = | title = Lake Manguao: State of Conservation and Sustainable Development| work = Academe II| publisher = Kuweba ng Anak ng Lupa| date = | url = http://jako001ztudd.tripod.com/kuweba/id9.html| doi = | accessdate = 2007-01-31}}{{Natay a silpo|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{refend}}
== Dagiti nagibasaran ==
{{Reflist}}
{{Dagiti danaw ti Filipinas}}
{{Filipinas-heograpia-pungol}}
{{DEFAULTSORT:Manguao}}
[[Kategoria:Dagiti danaw ti Filipinas]]
t8o7dvn8wg0ycusizwvlw6vojhl5lvc
Adelina Barrion
0
81817
405674
2026-05-02T03:29:13Z
ShiminUfesoj
11964
Pinartuat ti panid iti "{{short description|Filipino nga entomologo ken geneticist}} {{Infobox academic | honorific_prefix = <!-- see [[MOS:CREDENTIAL]] and [[MOS:HONORIFIC]] --> | name = Adelina Adato Barrion | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{birth date|1951|09|09}} | birth_place = | death_date = {{death date and age|2010|07|10|1951|09|09}} | dea..."
405674
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Filipino nga entomologo ken geneticist}}
{{Infobox academic
| honorific_prefix = <!-- see [[MOS:CREDENTIAL]] and [[MOS:HONORIFIC]] -->
| name = Adelina Adato Barrion
| honorific_suffix =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_date = {{birth date|1951|09|09}}
| birth_place =
| death_date = {{death date and age|2010|07|10|1951|09|09}}
| death_place =
| death_cause =
| citizenship =
| other_names =
| occupation =
| known_for =
| title =
| boards = <!--board or similar positions extraneous to main occupation-->
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| relatives =
| awards = <!--notable national-level awards only-->
| website =
| education =
| alma_mater = [[UPLB Kolehio ti Agrikultura ]]
| thesis_title =
| thesis_url =
| thesis_year =
| school_tradition =
| doctoral_advisor =
| academic_advisors =
| influences = <!--must be referenced from a third-party source-->
| discipline = [[Entomologo]]<br>[[Genetiko]]
| sub_discipline = <!--academic discipline specialist area – e.g. Sub-atomic research, 20th-century Danish specialist, Pauline research, Arcadian and Ugaritic specialist-->
| workplaces = [[UPLB College of Arts and Sciences]]<br>[[UPLB Museum of Natural History]]
| doctoral_students = <!--only those with WP articles-->
| notable_students =
| main_interests = Dagiti tumatayab ti Filipinas
| notable_works =
}}
Ni '''Adelina Adato Barrion''' (Setiembre 9, 1951<ref name="dost">{{Cite web|url=http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000012|title=DOST-STII | SPHERES|website=spheres.dost.gov.ph}}</ref> – July 10, 2010) ket maysa idi a Filipino [[entomologist]] ken [[geneticist]] a ti nasaknap a kontribusionna iti panagadal kadagiti tumatayab ti Filipinas ket nakagun-od kenkuana ti moniker a "Babai ti Gagamba ti Asia",<ref name="kulisap">Dr. Adelina A. Barrion: Spinning more golden webs of honor, unwinding helices of knowledge of Philippine insect genetics. Lit, Ireneo L. Jr., Kulisap, 1997</ref>" urayno isu ket nakatulong pay iti dakkel iti panagadal kadagiti sabali a sebbangan, ken iti panagadal ti genetika iti sapasap.<ref name="greenpeace">{{Cite web |url=https://www.greenpeace.org/seasia/ph/Global/seasia/binaries/2007/10/appendix-c-members-of-the-sc.pdf |title=Archived copy |access-date=2018-10-08 |archive-date=2018-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052720/https://www.greenpeace.org/seasia/ph/Global/seasia/binaries/2007/10/appendix-c-members-of-the-sc.pdf |url-status=dead }}</ref>
Isu ket nangidaulo pay ti Genetika ken Molekular a Biolohia a Dibision ti Instituto ti Biolohiko a Siensia, idiay [[Unibersidad ti Filipinas Los Baños]]' [[UPLB Kolehio ti Arte ken Siensia|Kolehio ti Arte ken Siensia]], ken nagserbi a kas ti kurator ti [[Museo ti Natural a Pakasaritaan ti UPLB]].
==Edukasyon==
Nagturpos ni Barrion iti bachelor’s degree-na iti Entomology idiay [[UPLB College of Agriculture]] idi 1974, ken nakagun-od iti Master’s ken Doctorate degrees-na iti Genetics (Entomology) idi 1978 ken 1985, agpada.<ref name="dost"/>
==Dagiti Premio==
Dagiti pammadayaw a naited ken ni Barrion iti panaglabas dagiti tawen ket mairaman:<ref name="dost"/>
* Uichanco Award for Outstanding Entomologist (Philippine Association of Entomologists) - May 23, 1997
* NAST Outstanding Research Paper (Department of Science and Technology - National Academy of Science and Technology, DOST-NAST) - July 17, 1996
* Outstanding Teacher in Biological Sciences (University of the Philippines) - March 3, 1994
* CAS Outstanding Alumnus (UPLB Alumni Association) - 1992
* Outstanding Model Lady Educator and Public Servant of the Year (Media Exponent of the Philippine Unity and Progress, Inc.) - November 15, 1992
* SEARCA Professional Chair Holder in Genetics ([[Southeast Asian Ministers of Education Organization]]-[[Southeast Asian Regional Center for Graduate Study and Research in Agriculture]])- January 1990 – December 1991
* Outstanding Young Scientist Award (NAST-DOST) -July 11, 1990
* Outstanding Biologist (Philobioscientia) - February 22, 1990
* Best Paper Award in Entomology (Pest Control Council of the Philippines) - May 12, 1989
* Outstanding Researcher (UPLB College of Arts and Sciences) - November 23, 1988
* Outstanding Researcher (UPLB Institute of Biological Sciences) - November 13, 1988
* Golden Leadership Award (Humanitarian Center of the Philippines) - December 13, 1987
* Luisito Cuy Memorial Award (Luisito S. Cuy Foundation) - 1987
* Kalayaan Award (International Public Assistance Civic Organization) - 1987
* Best Paper Award, Entomology (Pest Control Council of the Philippines) - 1985
* IRRI Fellowship ([[International Rice Research Institute]]) - 1981–1985
* IPB Fellowship ([[UPLB College of Agriculture]]) - 1969–1978
* UP Undergraduate Fellowship (University of the Philippines Los Banos) - 1969–1974
==Dagiti Reperensia==
{{reflist}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Barrion, Adelina}}
[[Kategoria:Dagiti Araknologo]]
[[Kategoria:Dagiti biologo a Filipino]]
[[Kategoria:Akademiko a babbai a Filipino]]
[[Kategoria:Unibersidad ti Filipinas Los Baños alumni]]
[[Kategoria:2010 nga ipapatay]]
[[Kategoria:1951 a pannakayanak]]
[[Kategoria:Dagiti babbai a sientista a Filipino]]
[[Kategoria:Dagiti genetiko a Filipino]]
[[Kategoria:Dagiti babbai nga entomologo]]
[[Kategoria:Dagiti babbai a genetiko]]
[[Kategoria:Akademiko a tauhan ti Unibersidad ti Filipinas]].
[[Kategoria:dagiti babbai a sientista idi maika-20 a siglo]].
5d6e9zlegs5qtqatwdr1vql6b8llmij
405675
405674
2026-05-02T03:32:35Z
ShiminUfesoj
11964
405675
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Filipino nga entomologo ken geneticist}}
{{Infobox academic
| honorific_prefix = <!-- see [[MOS:CREDENTIAL]] and [[MOS:HONORIFIC]] -->
| name = Adelina Adato Barrion
| honorific_suffix =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_date = {{birth date|1951|09|09}}
| birth_place =
| death_date = {{death date and age|2010|07|10|1951|09|09}}
| death_place =
| death_cause =
| citizenship =
| other_names =
| occupation =
| known_for =
| title =
| boards = <!--board or similar positions extraneous to main occupation-->
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| relatives =
| awards = <!--notable national-level awards only-->
| website =
| education =
| alma_mater = [[UPLB Kolehio ti Agrikultura ]]
| thesis_title =
| thesis_url =
| thesis_year =
| school_tradition =
| doctoral_advisor =
| academic_advisors =
| influences = <!--must be referenced from a third-party source-->
| discipline = [[Entomologo]]<br>[[Genetiko]]
| sub_discipline = <!--academic discipline specialist area – e.g. Sub-atomic research, 20th-century Danish specialist, Pauline research, Arcadian and Ugaritic specialist-->
| workplaces = [[UPLB College of Arts and Sciences]]<br>[[UPLB Museum of Natural History]]
| doctoral_students = <!--only those with WP articles-->
| notable_students =
| main_interests = Dagiti tumatayab ti Filipinas
| notable_works =
}}
Ni '''Adelina Adato Barrion''' (Setiembre 9, 1951<ref name="dost">{{Cite web|url=http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000012|title=DOST-STII | SPHERES|website=spheres.dost.gov.ph}}</ref> – Hulio 10, 2010) ket maysa idi a Filipino [[entomologist]] ken [[geneticist]] a ti nasaknap a kontribusionna iti panagadal kadagiti tumatayab ti Filipinas ket nakagun-od kenkuana ti moniker a "Babai ti Gagamba ti Asia",<ref name="kulisap">Dr. Adelina A. Barrion: Spinning more golden webs of honor, unwinding helices of knowledge of Philippine insect genetics. Lit, Ireneo L. Jr., Kulisap, 1997</ref>" urayno isu ket nakatulong pay iti dakkel iti panagadal kadagiti sabali a sebbangan, ken iti panagadal ti genetika iti sapasap.<ref name="greenpeace">{{Cite web |url=https://www.greenpeace.org/seasia/ph/Global/seasia/binaries/2007/10/appendix-c-members-of-the-sc.pdf |title=Archived copy |access-date=2018-10-08 |archive-date=2018-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052720/https://www.greenpeace.org/seasia/ph/Global/seasia/binaries/2007/10/appendix-c-members-of-the-sc.pdf |url-status=dead }}</ref>
Isu ket nangidaulo pay ti Genetika ken Molekular a Biolohia a Dibision ti Instituto ti Biolohiko a Siensia, idiay [[Unibersidad ti Filipinas Los Baños]]' [[UPLB Kolehio ti Arte ken Siensia|Kolehio ti Arte ken Siensia]], ken nagserbi a kas ti kurator ti [[Museo ti Natural a Pakasaritaan ti UPLB]].
==Edukasyon==
Nagturpos ni Barrion iti bachelor’s degree-na iti Entomology idiay [[UPLB College of Agriculture]] idi 1974, ken nakagun-od iti Master’s ken Doctorate degrees-na iti Genetics (Entomology) idi 1978 ken 1985, agpada.<ref name="dost"/>
==Dagiti Premio==
Dagiti pammadayaw a naited ken ni Barrion iti panaglabas dagiti tawen ket mairaman:<ref name="dost"/>
* Uichanco Award for Outstanding Entomologist (Philippine Association of Entomologists) - May 23, 1997
* NAST Outstanding Research Paper (Department of Science and Technology - National Academy of Science and Technology, DOST-NAST) - July 17, 1996
* Outstanding Teacher in Biological Sciences (University of the Philippines) - March 3, 1994
* CAS Outstanding Alumnus (UPLB Alumni Association) - 1992
* Outstanding Model Lady Educator and Public Servant of the Year (Media Exponent of the Philippine Unity and Progress, Inc.) - November 15, 1992
* SEARCA Professional Chair Holder in Genetics ([[Southeast Asian Ministers of Education Organization]]-[[Southeast Asian Regional Center for Graduate Study and Research in Agriculture]])- January 1990 – December 1991
* Outstanding Young Scientist Award (NAST-DOST) -July 11, 1990
* Outstanding Biologist (Philobioscientia) - February 22, 1990
* Best Paper Award in Entomology (Pest Control Council of the Philippines) - May 12, 1989
* Outstanding Researcher (UPLB College of Arts and Sciences) - November 23, 1988
* Outstanding Researcher (UPLB Institute of Biological Sciences) - November 13, 1988
* Golden Leadership Award (Humanitarian Center of the Philippines) - December 13, 1987
* Luisito Cuy Memorial Award (Luisito S. Cuy Foundation) - 1987
* Kalayaan Award (International Public Assistance Civic Organization) - 1987
* Best Paper Award, Entomology (Pest Control Council of the Philippines) - 1985
* IRRI Fellowship ([[International Rice Research Institute]]) - 1981–1985
* IPB Fellowship ([[UPLB College of Agriculture]]) - 1969–1978
* UP Undergraduate Fellowship (University of the Philippines Los Banos) - 1969–1974
==Dagiti Reperensia==
{{reflist}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Barrion, Adelina}}
[[Kategoria:Dagiti Araknologo]]
[[Kategoria:Dagiti biologo a Filipino]]
[[Kategoria:Akademiko a babbai a Filipino]]
[[Kategoria:Unibersidad ti Filipinas Los Baños alumni]]
[[Kategoria:2010 nga ipapatay]]
[[Kategoria:1951 a pannakayanak]]
[[Kategoria:Dagiti babbai a sientista a Filipino]]
[[Kategoria:Dagiti genetiko a Filipino]]
[[Kategoria:Dagiti babbai nga entomologo]]
[[Kategoria:Dagiti babbai a genetiko]]
[[Kategoria:Akademiko a tauhan ti Unibersidad ti Filipinas]].
[[Kategoria:dagiti babbai a sientista idi maika-20 a siglo]].
e1v9zg2r7n391tkweq1qs40gc230j8u
405676
405675
2026-05-02T03:32:55Z
ShiminUfesoj
11964
/* Edukasyon */
405676
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Filipino nga entomologo ken geneticist}}
{{Infobox academic
| honorific_prefix = <!-- see [[MOS:CREDENTIAL]] and [[MOS:HONORIFIC]] -->
| name = Adelina Adato Barrion
| honorific_suffix =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_date = {{birth date|1951|09|09}}
| birth_place =
| death_date = {{death date and age|2010|07|10|1951|09|09}}
| death_place =
| death_cause =
| citizenship =
| other_names =
| occupation =
| known_for =
| title =
| boards = <!--board or similar positions extraneous to main occupation-->
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| relatives =
| awards = <!--notable national-level awards only-->
| website =
| education =
| alma_mater = [[UPLB Kolehio ti Agrikultura ]]
| thesis_title =
| thesis_url =
| thesis_year =
| school_tradition =
| doctoral_advisor =
| academic_advisors =
| influences = <!--must be referenced from a third-party source-->
| discipline = [[Entomologo]]<br>[[Genetiko]]
| sub_discipline = <!--academic discipline specialist area – e.g. Sub-atomic research, 20th-century Danish specialist, Pauline research, Arcadian and Ugaritic specialist-->
| workplaces = [[UPLB College of Arts and Sciences]]<br>[[UPLB Museum of Natural History]]
| doctoral_students = <!--only those with WP articles-->
| notable_students =
| main_interests = Dagiti tumatayab ti Filipinas
| notable_works =
}}
Ni '''Adelina Adato Barrion''' (Setiembre 9, 1951<ref name="dost">{{Cite web|url=http://spheres.dost.gov.ph/sci-profile.php?i=000012|title=DOST-STII | SPHERES|website=spheres.dost.gov.ph}}</ref> – Hulio 10, 2010) ket maysa idi a Filipino [[entomologist]] ken [[geneticist]] a ti nasaknap a kontribusionna iti panagadal kadagiti tumatayab ti Filipinas ket nakagun-od kenkuana ti moniker a "Babai ti Gagamba ti Asia",<ref name="kulisap">Dr. Adelina A. Barrion: Spinning more golden webs of honor, unwinding helices of knowledge of Philippine insect genetics. Lit, Ireneo L. Jr., Kulisap, 1997</ref>" urayno isu ket nakatulong pay iti dakkel iti panagadal kadagiti sabali a sebbangan, ken iti panagadal ti genetika iti sapasap.<ref name="greenpeace">{{Cite web |url=https://www.greenpeace.org/seasia/ph/Global/seasia/binaries/2007/10/appendix-c-members-of-the-sc.pdf |title=Archived copy |access-date=2018-10-08 |archive-date=2018-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052720/https://www.greenpeace.org/seasia/ph/Global/seasia/binaries/2007/10/appendix-c-members-of-the-sc.pdf |url-status=dead }}</ref>
Isu ket nangidaulo pay ti Genetika ken Molekular a Biolohia a Dibision ti Instituto ti Biolohiko a Siensia, idiay [[Unibersidad ti Filipinas Los Baños]]' [[UPLB Kolehio ti Arte ken Siensia|Kolehio ti Arte ken Siensia]], ken nagserbi a kas ti kurator ti [[Museo ti Natural a Pakasaritaan ti UPLB]].
==Edukasyon==
Nagturpos ni Barrion iti bachelor’s degree-na iti Entomology idiay [[UPLB Kolehio ti Agrikultura]] idi 1974, ken nakagun-od iti Master’s ken Doctorate degrees-na iti Genetics (Entomology) idi 1978 ken 1985, agpada.<ref name="dost"/>
==Dagiti Premio==
Dagiti pammadayaw a naited ken ni Barrion iti panaglabas dagiti tawen ket mairaman:<ref name="dost"/>
* Uichanco Award for Outstanding Entomologist (Philippine Association of Entomologists) - May 23, 1997
* NAST Outstanding Research Paper (Department of Science and Technology - National Academy of Science and Technology, DOST-NAST) - July 17, 1996
* Outstanding Teacher in Biological Sciences (University of the Philippines) - March 3, 1994
* CAS Outstanding Alumnus (UPLB Alumni Association) - 1992
* Outstanding Model Lady Educator and Public Servant of the Year (Media Exponent of the Philippine Unity and Progress, Inc.) - November 15, 1992
* SEARCA Professional Chair Holder in Genetics ([[Southeast Asian Ministers of Education Organization]]-[[Southeast Asian Regional Center for Graduate Study and Research in Agriculture]])- January 1990 – December 1991
* Outstanding Young Scientist Award (NAST-DOST) -July 11, 1990
* Outstanding Biologist (Philobioscientia) - February 22, 1990
* Best Paper Award in Entomology (Pest Control Council of the Philippines) - May 12, 1989
* Outstanding Researcher (UPLB College of Arts and Sciences) - November 23, 1988
* Outstanding Researcher (UPLB Institute of Biological Sciences) - November 13, 1988
* Golden Leadership Award (Humanitarian Center of the Philippines) - December 13, 1987
* Luisito Cuy Memorial Award (Luisito S. Cuy Foundation) - 1987
* Kalayaan Award (International Public Assistance Civic Organization) - 1987
* Best Paper Award, Entomology (Pest Control Council of the Philippines) - 1985
* IRRI Fellowship ([[International Rice Research Institute]]) - 1981–1985
* IPB Fellowship ([[UPLB College of Agriculture]]) - 1969–1978
* UP Undergraduate Fellowship (University of the Philippines Los Banos) - 1969–1974
==Dagiti Reperensia==
{{reflist}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Barrion, Adelina}}
[[Kategoria:Dagiti Araknologo]]
[[Kategoria:Dagiti biologo a Filipino]]
[[Kategoria:Akademiko a babbai a Filipino]]
[[Kategoria:Unibersidad ti Filipinas Los Baños alumni]]
[[Kategoria:2010 nga ipapatay]]
[[Kategoria:1951 a pannakayanak]]
[[Kategoria:Dagiti babbai a sientista a Filipino]]
[[Kategoria:Dagiti genetiko a Filipino]]
[[Kategoria:Dagiti babbai nga entomologo]]
[[Kategoria:Dagiti babbai a genetiko]]
[[Kategoria:Akademiko a tauhan ti Unibersidad ti Filipinas]].
[[Kategoria:dagiti babbai a sientista idi maika-20 a siglo]].
jomlqewul9dvjfp3ziwgrqkok7d64mg