Wikipedia ilowiki https://ilo.wikipedia.org/wiki/Umuna_a_Panid MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Midia Espesial Tungtungan Agar-aramat Agar-aramat tungtungan Wikipedia Wikipedia tungtungan Papeles Papeles tungtungan MediaWiki MediaWiki tungtungan Plantilia Plantilia tungtungan Tulong Tulong tungtungan Kategoria Kategoria tungtungan TimedText TimedText talk Modulo Modulo tungtungan Event Event talk Santiago, Isabela 0 3095 405896 405895 2026-06-12T12:04:02Z ~2026-34582-11 20113 /* Dagiti iti media */ 405896 wikitext text/x-wiki {{Infobox pagnaedan idiay Filipinas | name = Siudad ti Santiago | settlement_type = [[Dagiti siudad ti Filipinas|Nawaya a Komponente a Siudad]] | subdivision_name1 = [[Tanap ti Cagayan]] (Rehion&nbsp;II) | subdivision_name2 = [[Isabela]] | subdivision_name3 = [[Dagiti lehislatibo a distrito iti Isabela#Maika-4 a distrito|Maika-4 a distrito]] | established_title = Pannakabangon | established_date = Mayo 4, 1743 | established_title2 = Pannakasiudad | established_date2 = Hulio 6, 1994 | p1 = 37 | leader_title = [[Mayor|Alkalde]] | leader_name = Joseph Salvador Tan | area_footnotes = <ref name=NSCB>{{cite web |title=Probinsia ti Isabela |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?provcode=023100000&regCode=02&regName=REGION+II+%28Cagayan+Valley%29 |work=PSGC Interaktibo |publisher=Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika |accessdate=26 Abril 2018 |location=Siudad ti Makati, Filipinas }}{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | area_total_km2 = 255.50 | population_footnotes = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|Taudan}}</ref> | population_total = {{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|<!--psgc a kodigo-->023108000}} | population_as_of = {{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|TAWEN}} | postal_code = 3311 | area_code = 78 | blank_info_sec1 = Primera klase }} Ti '''Siudad ti Santiago''' ket maysa a primera [[Dagiti siudad ti Filipinas#Panakaidasig ti matgedan|klase]] a [[Dagiti siudad ti Filipinas|nawaya a komponente a siudad]] iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] ti [[Isabela]] iti [[Filipinas]]. ==Dagiti baranggay== Ti Siudad ti Santiago ket nabingbingay a politikal iti 37 a [[baranggay|barbaranggay]].<ref name=NSCB/> {{columns-list|colwidth=30em| * Abra * Ambalatungan * Balintocatoc * Baluarte * Bannawag Norte * Batal * Buenavista * Cabulay * Calao East (Poblacion) * Calao West (Poblacion) * Calaocan * Villa Gonzaga * Centro East (Poblacion) * Centro West (Poblacion) * Divisoria * Dubinan East * Dubinan West * Luna * Mabini * Malvar * Nabbuan * Naggasican * Patul * Plaridel * Rizal * Rosario * Sagana (Kaminurian) * Salvador * San Andres * San Isidro * San Jose * Sinili * Sinsayon * Santa Rosa * Victory Norte * Victory Sur * Villasis }} ==Demograpia== {{Pakasaritaan ti senso ti Filipinas}} ==Dagiti iti media== *DZPE 567 kHz (Audiovisual Communicators, Inc. ME Broadcast Production Corporation) *DZOC 1287 kHz Radyo Ronda (Radio Philippines Network, Inc. (ME Broadcast Production Corporation)) *DZHQ-AM 1341 kHz Dahil Radyo (Audiovisual Communicators, Inc. OTC Broadcast Production Corporation) *DWJQ-AM 1503 kHz ME Radio (Audiovisual Communicators, Inc.) *DZHC-AM 1476 kHz (Cebu Broadcasting Company) *DZJU-AM 1521 kHz ME Radio Santiago, Isabela (Advanced Media Broadcasting System, Inc. JCT Broadcasting Productions) ==Dagiti nagibasaran== {{Reflist}} == Dagiti akinruar a silpo == {{Rekursos dagiti artikulo ti pagtaengan idiay Filipinas}} {{Isabela}} [[Kategoria:Dagiti siudad ti Filipinas|Santiago]] l565pxswo8bw99ozsgbbc2ahhanjs78 405897 405896 2026-06-12T12:21:10Z ~2026-34582-11 20113 /* Dagiti iti media */ 405897 wikitext text/x-wiki {{Infobox pagnaedan idiay Filipinas | name = Siudad ti Santiago | settlement_type = [[Dagiti siudad ti Filipinas|Nawaya a Komponente a Siudad]] | subdivision_name1 = [[Tanap ti Cagayan]] (Rehion&nbsp;II) | subdivision_name2 = [[Isabela]] | subdivision_name3 = [[Dagiti lehislatibo a distrito iti Isabela#Maika-4 a distrito|Maika-4 a distrito]] | established_title = Pannakabangon | established_date = Mayo 4, 1743 | established_title2 = Pannakasiudad | established_date2 = Hulio 6, 1994 | p1 = 37 | leader_title = [[Mayor|Alkalde]] | leader_name = Joseph Salvador Tan | area_footnotes = <ref name=NSCB>{{cite web |title=Probinsia ti Isabela |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?provcode=023100000&regCode=02&regName=REGION+II+%28Cagayan+Valley%29 |work=PSGC Interaktibo |publisher=Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika |accessdate=26 Abril 2018 |location=Siudad ti Makati, Filipinas }}{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | area_total_km2 = 255.50 | population_footnotes = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|Taudan}}</ref> | population_total = {{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|<!--psgc a kodigo-->023108000}} | population_as_of = {{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|TAWEN}} | postal_code = 3311 | area_code = 78 | blank_info_sec1 = Primera klase }} Ti '''Siudad ti Santiago''' ket maysa a primera [[Dagiti siudad ti Filipinas#Panakaidasig ti matgedan|klase]] a [[Dagiti siudad ti Filipinas|nawaya a komponente a siudad]] iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] ti [[Isabela]] iti [[Filipinas]]. ==Dagiti baranggay== Ti Siudad ti Santiago ket nabingbingay a politikal iti 37 a [[baranggay|barbaranggay]].<ref name=NSCB/> {{columns-list|colwidth=30em| * Abra * Ambalatungan * Balintocatoc * Baluarte * Bannawag Norte * Batal * Buenavista * Cabulay * Calao East (Poblacion) * Calao West (Poblacion) * Calaocan * Villa Gonzaga * Centro East (Poblacion) * Centro West (Poblacion) * Divisoria * Dubinan East * Dubinan West * Luna * Mabini * Malvar * Nabbuan * Naggasican * Patul * Plaridel * Rizal * Rosario * Sagana (Kaminurian) * Salvador * San Andres * San Isidro * San Jose * Sinili * Sinsayon * Santa Rosa * Victory Norte * Victory Sur * Villasis }} ==Demograpia== {{Pakasaritaan ti senso ti Filipinas}} ==Dagiti iti media== *DZPE 567 kHz (Audiovisual Communicators, Inc. ME Broadcast Production Corporation) *DZOC 1287 kHz Radyo Ronda (Radio Philippines Network, Inc. (ME Broadcast Production Corporation)) *DZHQ-AM 1341 kHz Dahil Radyo (Audiovisual Communicators, Inc. OTC Broadcast Production Corporation) *DWJQ-AM 1503 kHz ME Radio (Audiovisual Communicators, Inc.) *DZJU-AM 1521 kHz ME Radio Santiago, Isabela (Advanced Media Broadcasting System, Inc. JCT Broadcasting Productions) ==Dagiti nagibasaran== {{Reflist}} == Dagiti akinruar a silpo == {{Rekursos dagiti artikulo ti pagtaengan idiay Filipinas}} {{Isabela}} [[Kategoria:Dagiti siudad ti Filipinas|Santiago]] 6foq82kcmr0uracdd4df0c4vc3h27j6 405898 405897 2026-06-12T12:22:43Z ~2026-34582-11 20113 /* Dagiti iti media */ 405898 wikitext text/x-wiki {{Infobox pagnaedan idiay Filipinas | name = Siudad ti Santiago | settlement_type = [[Dagiti siudad ti Filipinas|Nawaya a Komponente a Siudad]] | subdivision_name1 = [[Tanap ti Cagayan]] (Rehion&nbsp;II) | subdivision_name2 = [[Isabela]] | subdivision_name3 = [[Dagiti lehislatibo a distrito iti Isabela#Maika-4 a distrito|Maika-4 a distrito]] | established_title = Pannakabangon | established_date = Mayo 4, 1743 | established_title2 = Pannakasiudad | established_date2 = Hulio 6, 1994 | p1 = 37 | leader_title = [[Mayor|Alkalde]] | leader_name = Joseph Salvador Tan | area_footnotes = <ref name=NSCB>{{cite web |title=Probinsia ti Isabela |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?provcode=023100000&regCode=02&regName=REGION+II+%28Cagayan+Valley%29 |work=PSGC Interaktibo |publisher=Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika |accessdate=26 Abril 2018 |location=Siudad ti Makati, Filipinas }}{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | area_total_km2 = 255.50 | population_footnotes = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|Taudan}}</ref> | population_total = {{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|<!--psgc a kodigo-->023108000}} | population_as_of = {{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|TAWEN}} | postal_code = 3311 | area_code = 78 | blank_info_sec1 = Primera klase }} Ti '''Siudad ti Santiago''' ket maysa a primera [[Dagiti siudad ti Filipinas#Panakaidasig ti matgedan|klase]] a [[Dagiti siudad ti Filipinas|nawaya a komponente a siudad]] iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] ti [[Isabela]] iti [[Filipinas]]. ==Dagiti baranggay== Ti Siudad ti Santiago ket nabingbingay a politikal iti 37 a [[baranggay|barbaranggay]].<ref name=NSCB/> {{columns-list|colwidth=30em| * Abra * Ambalatungan * Balintocatoc * Baluarte * Bannawag Norte * Batal * Buenavista * Cabulay * Calao East (Poblacion) * Calao West (Poblacion) * Calaocan * Villa Gonzaga * Centro East (Poblacion) * Centro West (Poblacion) * Divisoria * Dubinan East * Dubinan West * Luna * Mabini * Malvar * Nabbuan * Naggasican * Patul * Plaridel * Rizal * Rosario * Sagana (Kaminurian) * Salvador * San Andres * San Isidro * San Jose * Sinili * Sinsayon * Santa Rosa * Victory Norte * Victory Sur * Villasis }} ==Demograpia== {{Pakasaritaan ti senso ti Filipinas}} ==Dagiti iti media== *DZPE 567 kHz (Audiovisual Communicators, Inc. ME Broadcast Production Corporation) *DZOC 1287 kHz Radyo Ronda (Radio Philippines Network, Inc. (ME Broadcast Production Corporation)) *DZHQ-AM 1341 kHz Dahil Radyo (Audiovisual Communicators, Inc. OTC Broadcast Production Corporation) *DZLV-AM 1449 kHz Radyo La Verdad Santiago (Progressive Broadcasting Corporation) *DWJQ-AM 1503 kHz ME Radio (Audiovisual Communicators, Inc.) *DZJU-AM 1521 kHz ME Radio Santiago, Isabela (Advanced Media Broadcasting System, Inc. JCT Broadcasting Productions) ==Dagiti nagibasaran== {{Reflist}} == Dagiti akinruar a silpo == {{Rekursos dagiti artikulo ti pagtaengan idiay Filipinas}} {{Isabela}} [[Kategoria:Dagiti siudad ti Filipinas|Santiago]] ay3ovnuj8y3789mafx4uoj4xiow3erd 405899 405898 2026-06-12T12:54:05Z ~2026-34582-11 20113 /* Dagiti iti media */ 405899 wikitext text/x-wiki {{Infobox pagnaedan idiay Filipinas | name = Siudad ti Santiago | settlement_type = [[Dagiti siudad ti Filipinas|Nawaya a Komponente a Siudad]] | subdivision_name1 = [[Tanap ti Cagayan]] (Rehion&nbsp;II) | subdivision_name2 = [[Isabela]] | subdivision_name3 = [[Dagiti lehislatibo a distrito iti Isabela#Maika-4 a distrito|Maika-4 a distrito]] | established_title = Pannakabangon | established_date = Mayo 4, 1743 | established_title2 = Pannakasiudad | established_date2 = Hulio 6, 1994 | p1 = 37 | leader_title = [[Mayor|Alkalde]] | leader_name = Joseph Salvador Tan | area_footnotes = <ref name=NSCB>{{cite web |title=Probinsia ti Isabela |url=http://nap.psa.gov.ph/activestats/psgc/province.asp?provcode=023100000&regCode=02&regName=REGION+II+%28Cagayan+Valley%29 |work=PSGC Interaktibo |publisher=Opisina ti Koordinasion ti Nailian nga Estadistika |accessdate=26 Abril 2018 |location=Siudad ti Makati, Filipinas }}{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | area_total_km2 = 255.50 | population_footnotes = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|Taudan}}</ref> | population_total = {{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|<!--psgc a kodigo-->023108000}} | population_as_of = {{Populasion ti Filipinas|Tanap ti Cagayan|TAWEN}} | postal_code = 3311 | area_code = 78 | blank_info_sec1 = Primera klase }} Ti '''Siudad ti Santiago''' ket maysa a primera [[Dagiti siudad ti Filipinas#Panakaidasig ti matgedan|klase]] a [[Dagiti siudad ti Filipinas|nawaya a komponente a siudad]] iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] ti [[Isabela]] iti [[Filipinas]]. ==Dagiti baranggay== Ti Siudad ti Santiago ket nabingbingay a politikal iti 37 a [[baranggay|barbaranggay]].<ref name=NSCB/> {{columns-list|colwidth=30em| * Abra * Ambalatungan * Balintocatoc * Baluarte * Bannawag Norte * Batal * Buenavista * Cabulay * Calao East (Poblacion) * Calao West (Poblacion) * Calaocan * Villa Gonzaga * Centro East (Poblacion) * Centro West (Poblacion) * Divisoria * Dubinan East * Dubinan West * Luna * Mabini * Malvar * Nabbuan * Naggasican * Patul * Plaridel * Rizal * Rosario * Sagana (Kaminurian) * Salvador * San Andres * San Isidro * San Jose * Sinili * Sinsayon * Santa Rosa * Victory Norte * Victory Sur * Villasis }} ==Demograpia== {{Pakasaritaan ti senso ti Filipinas}} ==Dagiti iti media== *DZPE 567 kHz (Audiovisual Communicators, Inc. ME Broadcast Production Corporation) *DZOC 1287 kHz Radyo Ronda (Radio Philippines Network, Inc. (ME Broadcast Production Corporation)) *DZHQ-AM 1341 kHz Dahil Radyo (Audiovisual Communicators, Inc. OTC Broadcast Production Corporation) *DZHC-AM 1476 kHz Radyo La Verdad Santiago (Progressive Broadcasting Corporation) *DWJQ-AM 1503 kHz ME Radio (Audiovisual Communicators, Inc.) *DZJU-AM 1521 kHz ME Radio Santiago, Isabela (Advanced Media Broadcasting System, Inc. JCT Broadcasting Productions) ==Dagiti nagibasaran== {{Reflist}} == Dagiti akinruar a silpo == {{Rekursos dagiti artikulo ti pagtaengan idiay Filipinas}} {{Isabela}} [[Kategoria:Dagiti siudad ti Filipinas|Santiago]] 47zail2k62xm2dak7yldjlt60hsnp84 1969 0 3516 405900 391818 2026-06-12T14:08:25Z CommonsDelinker 133 Sinukatan ti TIFF_2019_jlo_(1_of_1)-2_(48696671561)_(cropped).jpg iti [[File:2019_TIFF_premiere_of_Hustlers,_Jennifer_Lopez_(48696671561)_(cropped).jpg]] (babaen ni [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] gapu ta: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:F 405900 wikitext text/x-wiki Ti tawen idi '''1969''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] E). == Paspasamak == * [[Enero 12]] – Naideklara ti linteg-militar idiay [[Madrid]], narikpan ti Unibersidad ken naaresto dagiti sumurok a 300 nga estudiante. [[Papeles:Richard M. Nixon, ca. 1935 - 1982 - NARA - 530679.jpg|thumb|145px|Richard M. Nixon]] * [[Enero 20]] – Sinaruno ni [[Richard Nixon|Richard Milhous Nixon]] ni [[Lyndon B. Johnson|Lyndon Baines Johnson]] a kas maika-37 a [[Presidente iti Estados Unidos]]. == Naipasngay == === Enero === [[Papeles:Jason Bateman 2011.jpg|thumb|145px|[[Jason Bateman]]]] * [[Enero 14]] &ndash; [[Jason Bateman]], Amerikano nga aktor, direktor ken produser === Pebrero === [[Papeles:JenniferAnistonHWoFFeb2012.jpg|thumb|145px|[[Jennifer Aniston]]]] * [[Pebrero 11]] – [[Jennifer Aniston]], Amerikana nga aktres === Marso === * [[Marso 27]] – [[Mariah Carey]], Amerikana a kumakanta === Abril === [[Papeles:Renée Zellweger Berlinale 2010 (cropped).jpg|thumb|145px|[[Renée Zellweger]]]] * [[Abril 25]] – [[Renée Zellweger]], Amerikana nga aktres === Mayo === [[Papeles:Cate Blanchett Deauville 2013 3.jpg|thumb|145px|[[Cate Blanchett]]]] * [[Mayo 14]] &ndash; [[Cate Blanchett]], Australiana nga aktres === Hulio === [[Papeles:2019 TIFF premiere of Hustlers, Jennifer Lopez (48696671561) (cropped).jpg|thumb|145px|[[Jennifer Lopez]]]] * [[Hulio 24]] &ndash; [[Jennifer Lopez]], Amerikana nga aktres ken kumakanta === Oktubre === [[Papeles:Gwen Stefani Cannes 2011 (cropped).jpg|thumb|145px|[[Gwen Stefani]]]] * [[Oktubre 3]] – [[Gwen Stefani]], Amerikana kumakanta === Nobiembre === [[Papeles:Matthew McConaughey - Goldene Kamera 2014 - Berlin.jpg|thumb|145px|[[Matthew McConaughey]]]] * [[Nobiembre 4]] &ndash; [[Matthew McConaughey]], Amerikano nga aktor == Pimmusay == * [[Marso 28]] – [[Dwight D. Eisenhower]], maika-34 a [[Presidente iti Estados Unidos]] (naipasngay [[1890]]) [[Papeles:Judy Garland-publicity.JPG|thumb|145px|[[Judy Garland]]]] * [[Hunio 22]] – [[Judy Garland]], Amerikana nga aktres ken kumakanta (naipasngay [[1922]]) [[Papeles:Otto Stern 1950s.jpg|thumb|145px|[[Otto Stern]]]] * [[Agosto 17]] – [[Otto Stern]], Aleman a pisiko, nagungunaan ti [[Premio Nobel iti Pisika]] (naipasngay [[1888]]) == Dagiti akinruar a silpo == {{Commonscat-inline}} {{Tawen-pungol}} {{DEFAULTSORT:1969}} [[Kategoria:1969| ]] lhveyon6pfrzogjangnmii1ibr3zhy4 Kimiko nga elemento 0 14611 405902 380542 2026-06-12T20:06:40Z InternetArchiveBot 14943 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 405902 wikitext text/x-wiki [[Papeles:Periodic table.svg|600px|thumb|Ti [[periodiko a lamisaan]] dagiti kimiko nga elemento]] Ti maysa a '''kimiko nga elemento''' ket maysa a puro a [[kimiko a sustansia]] a buklen iti maysa a kita iti [[atomo]] a mailasin babaen ti bukodna nga [[atomiko a numero]], a daytoy ket ti bilang dagiti [[proton]] iti [[atomiko a katengngaan|katengngaanna]]. Dagiti am-ammo a kas pagarigan dagiti elemento ket mairaman ti [[karbon]], [[Oksíheno]], [[aluminio]], [[landok]], [[gambang]], [[balitok]], [[Merkúrio (elemento)|Merkúrio]], ken [[buli]]. Manipud idi Nobiembre 2011, adda dagiti nainagananen a 118 nga elemento, ti kinaudi ket ti [[ununseptio]] idi 2010.<ref name="Oganessian2010">{{cite journal|url=http://prl.aps.org/abstract/PRL/v104/i14/e142502|title=Panagpabukel iti maysa a Baro nga Elemento nga addaan iti Atomiko a Numero a Z=117|author=Yu. Ts. Oganessian|publisher=Surat ti Pisikal a Panagrepaso|volume=104|issue=14|edition=142502|year=2010}}</ref> Kadagiti 118 a naamammoan nga elemento, dagiti 98 nga immuna laeng ti masna a rimsua iti [[Daga (planeta)|Daga]]. Iti kadagitoy, 80 ket natalna, a dagiti dadduma ket [[radioaktibo]], a malunglunsot kadagiti nalaglagaan nga elemento kadagiti nadumaduma a rukod ti oras manipud iti bassit a paset ti segundo aginggana ti bilion a tawtawen. Dagiti elemento a saan a masna a rumsua iti Daga ket parbo a naipataud a kas dagiti [[Kimiko a sintesis|sintetiko]] a produkto dagiti inaramid ti tao a [[nuklear a panagsumamay]]. Ti [[hidróheno]] ken [[helio]] ket isu dagitoy ti kaaduan nga elemento iti [[law-ang]]. Nupay kasta, ti landok ket isu ti [[Dagiti kinaadu dagiti elemento (datos a panid)|kaaduan unay]] nga elemento (babaen ti masa) a mangbukel ti Daga, ken ti [[oksíheno]] ket isu ti sapasap a kaaduan iti [[Ukis (heolohia)|ukis]] iti Daga .<ref name=LosAlamos>{{cite web|title=Periodiko a Lamisaan dagiti Elemento: Oksíheno|author=Los Alamos National Laboratory|authorlink=Los Alamos National Laboratory|publisher=Los Alamos National Security, LLC|location=Los Alamos, New Mexico|year=2011|url=http://periodic.lanl.gov/8.shtml|accessdate=2011-05-07}}</ref> Nupay dagiti amin a naamammoan a kikmiko a [[banag]] ket binuklan kadagitoy nga elemento, ti kimiko a banag ket buklenna laeng ti agarup a 15% kadagiti banag iti law-ang. Dagiti nabati ket [[nasipnget a banag]], ti maysa a palimed a sustansia a daytoy ket saan a buklaen dagiti kimiko nga elemento gapu ta awanan dadgiti [[proton]], [[neutron]] wenno [[elektron]].<ref>{{cite book |title=Ti Teoria iti Gangani nga Amin: Ti Pagalagadan a Modelo, ti Di-maipadpadlaw a Balligi iti Moderno a Pisika |last=Oerter |first=Robert |year=2006 |publisher=Penguin |location= |isbn=978-0-452-28786-0 |page=223 }}</ref> Dagiti kimiko nga elemento ket naipanunutan idi a pinarsua babaen dagiti nadumaduma a kosmiko a panagaramid, a mairaman ti [[hidróheno]], [[helio]] (ken ti bassit a kaadu ti [[litio]], [[berilio]] ken [[boro]]) a naaramid manipud iti [[Big Bang]] ken [[kosmiko nga annaraar]] nga [[espalasion]]. Ti panagpataud kadagiti nadagsen nga elemento, manipud iti karnon aginggana kadagiti kadagsenan unay nga elemento, ket mairugi babaen ti [[estelar a nukleosintesis]], ken dagitoy ket naaramid a magun-od para iti sumaganad a solar a sistema ken panagporma dagiti planeta babaen ti [[supernova]], a daytoy ket nagiparuak kadagiti elemento iti law-ang.<ref>{{cite journal|title=Panagbukel dagiti Elementi kadagiti Bituen|author=E. M. Burbidge |author2= G. R. Burbidge |author3= W. A. Fowler |author4= F. Hoyle|journal=Panagrepaso ti Moderno a Pisika|volume=29|issue=4|pages=547–650|year=1957|doi=10.1103/RevModPhys.29.547|bibcode=1957RvMP...29..547B}}</ref> Ti kaadu unay ti oksiheno, siliko, ken landok iti Daga ket mangipakita kadagti sapasap a panakapataud manipud kadgiti kastoy a bituen, kalpasan dagiti nalaglagan nga alingasaw nga elemento ken dagiti bukodda a kompuesto ket naikkatanen. Bayat a kaaduan kadagiti elemento ket sapasap a makitkita a kas natalna, adda dagiti bassit a masna a [[nuklear a panagpabarobaro|panagbalbaliw]] iti maysa nga elemento iti sabali ket adda rumsua iti tatta a panawen, manipud iti panaglungsot dagiti radioaktibo nga elemento ken dagiti dadduma pay a masna a nuklear a panagaramid. Dagiti relatibo a puro a wadan dagiti nailaslasin nga elemento ket saan unay a mabirbirukan iti katutuboe. Bayat nga amin dagiti 98 a masna a rumrumsua nga elemento ket nainaganandan kadagiti [[mineral]] a wadan ti [[ukis (heolohia)|ukis]] ti Daga, adda laeng dagiti bassit a minoridad kadagiti elemento a mabirbirukan a kas saan a mabigbigan, a relatibo a puro a [[minerales]]. Dagiti sapasap nga ad-adu a kastoy a "[[patneng nga elemento a minerales|patneng nga elemento]]" ket ti [[gambang]], [[pirak]], [[balitok]], [[karbon]] (a kas ti [[beggang]], [[grapito]], wenno [[diamante]]), [[asupre]], ken [[merkurio (elemento)|merkurio]]. Amin ngem adda dagiti kaaduan nga nalpay nga elemento, a kas dagiti [[natakneng nga alingasaw]] ken dagiti [[natakneng a metal]], ket kadawyan a mabirbirukan iti Daga iti naitiptipon ti kimika a porma, a kas dagiti [[kimiko a kompuesto]]. Bayat a 32 kadagiti kimiko nga elemento a rumrumsua iti Daga iti patneng a saan anaitiptipon a porma, kaaduan kadagityo ket rumrumsua a kas naglalaok. Ks pagarigan, ti [[tangatang|angin]] ti tangatang ket kangrunaan a naglalaokan iti [[nitroheno]], [[oksiheno]], ken [[argon]], ken dagiti patneng a natangken nga elemento ket rumsuada kadagiti naipagtitipon a metal, a kasla it landok ken nikel. No dagiti dua a naisangsangayan nga elemento ket maipagtiptiponda babaen ti kimiko, nga adda dagiti atomo a nagtengtengngel kadagitoy babaen dagiti [[kimiko a piansa]], ti pagbanagan ket makunkuna a kimiko a kompuesto. Dua apagkatlo kadagiti kimiko nga elemento a rumrumsua laeng iti Daga akas dagiti kompuesto, ken dagiti natidda a pagkatlo, ket kadawyan a kompuesto a porma dagiti elemento kadagitoy ti kaaduan. Dagiti kimiko a kompuesto ket mabalin a buklen dagiti elemento a naitiptipon ti apag-isu a sibubukel a bilang dagiti pannakaibagi dagiti atomo, a kas iti [[danum]], [[sodio klorido|asin]], ken dagiti mineral a kas ti [[quartz|kuarso]], [[kalsita]], ken adda dagiti [[ore|mena]]. Nupay kasta, ti kimiko a panagpiansa kadagiti adu a kita dagiti elemento ket maibanagan dagiti [[Kristalinidad|kristalina]] a [[natangken]] ken dagiti [[metal]]liko a [[alloy|naipagtitipon a metal]] a dagiti apa-isu a [[kimiko a pagannurotan]] ket saanda a rumsua. Ti pakasaritaan ken ti panagusar kadagiti elemento ket nangrugi kadagiit primitibo a [[kagimongan ti tao]] a nakabiruk kadagiti patneng nga elemento a kas ti gambang ken balitok, ken nangiyaon ([[smelting|naglunag]]) ti [[landok]] ken dagiti sabsabali pay a metal manipud kadagiti bukodda a [[ore|mena]]. Dagiti [[Alkimista]] ken [[kimika|kimiko]] ket dimtengda a nanginagan kadagiti adu pay, a gangani amian a masna a rimrimsua nga elemento ket naamammoanen babaen idi 1900. Dagiti tagikua dagiti kimiko nga elemento ket kadawyan a naipabuklan ti panagusar ti [[periodiko a lamisaan]] a mangur-urnos kadagiti elemento babaen ti ngumatngato a numero ti atomiko kadagiti aray (dagiti [[punto (periodiko a lamisaan)|"punto"]]) nga ayan dagiti teddek (dagiti [[grupo (periodiko a lamisaan)|"grupo"]]) ket makibinningayda maululit a ("periodiko") maipapan iti bagi ken dagiti kimiko atagikua. No dagiti puro a pormana, wenno kadagiti nadumaduma a kimiko a kompuesto wenno naglalaokan, gangani nga amin nga elemento ket adda maysa a nangruna a panagusar ti tao. Malaksid kadagiti nababa a gudua ti biag a radiaktibo nga elemnto, amin nga elemento ket magun-od babaen ti [[industria]], a kaaduan kadagitoy ket iti nangato a degrado ti kinapuro. Agarup a sangadosena kadagitoy nga elemnto ket kammasapulan kadagiti nadumaduma a [[biag|biolohiko a biag]]. Kaaduan kadagiti narasay nga lemento iti Daga ket saan amasapsapul babaen ti biag (malaksid dagiti [[selenio]] ken [[yodo]]), a bayat nga adda dagiti kadawyan a saan a maus-usar a kas ti([[aluminio]] ken [[titanio]]). Kaaduan kadagiti organismo ket makibinningayda kadagiti kasapulanda nga elemento, nga adda dagiti bassit laeng a pagiddiatan. Kas pagarigan, ti algas ti taaw ket agus-usar ti [[bromo]] ngem dagiti naindagaan a mula ken dagiti ayup ket saanda a makasapsapul kadagitoy, ken amin nga ayup ket makasapul ti [[sodio]], ngem adda dagiti mula a saan a makasapul. Innem laeng kadagiti elemento—[[karbon]], [[hidroheno]], [[nitroheno]], [[oksiheno]], [[kalsio]], ken [[posporo]]—ket mangbukel ti gangani a 99% iti masa ti bagi ti tao (kitaen ti [[pakabuklan iti bagi ti tao]] para iti kompleto a listaant). Iti maipatinayon, innem kadagiti nangruna nga elemento a kaaduan a mangbukel ti bagi ti tao, ti tao ket makasapul a mangibus ti maysa a dosena pay kadagiti elemento iti porma dagiti dadduma pay a kimiko a kompuesto. == Dagiti nagibasaran == {{Reflist}} == Adu pay a mabasbasa == *{{cite book|last=Ball|first=P|year=2004|title=Dagiti Elemento: Ti Nababa Unay a Pangyuna|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|isbn=0-19-284099-1}} *{{cite book|last=Emsley|first=J|year=2003|title=Dagiti Pangipatakderan a Muton ti Katutubo: Ti A-Z Pagsurotan dagiti Elemento|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|isbn=0-19-850340-7}} *{{cite book|last=Gray|first=T|year=2009|title=Dagiti Elemento: Ti Nailadawan a Panagsukimat kadagiti Amin a Naamammoan nga Atomo iti Law-ang|publisher=Black Dog & Leventhal Publishers Inc|isbn=1-57912-814-9}} *{{cite book|last=Scerri|first=ER|year=2007|title=Ti Periodiko a Lamisaan, Ti Saritana ken Ti Its Kaimudinganna|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|isbn=}} *{{cite book|last=Strathern|first=P|year=2000|title=Ti Tagtagainep ni Mendeleyev: Ti Panagsukimat kadagiti Elemento|publisher=Hamish Hamilton Ltd|isbn=0-241-14065-X}} == Dagiti akinruar a silpo == {{Commons-nailinia}} *[http://periodicvideos.com/ Dagiti mabuya para iti tunggal maysa nga elemento] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141226135042/http://www.periodicvideos.com/ |date=2014-12-26 }} babaen ti Unibersidad iti Nottingham [[Kategoria:Dagiti kimiko nga elemento]] [[Kategoria:Kimika]] [[Kategoria:Nangruna nga artikulo]] sm8w2j6onht3x0hm63fvhh3bnlkbqbo Jennifer Lopez 0 68396 405901 399901 2026-06-12T14:08:28Z CommonsDelinker 133 Sinukatan ti TIFF_2019_jlo_(1_of_1)-2_(48696671561)_(cropped).jpg iti [[File:2019_TIFF_premiere_of_Hustlers,_Jennifer_Lopez_(48696671561)_(cropped).jpg]] (babaen ni [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] gapu ta: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:F 405901 wikitext text/x-wiki {{Infobox tao/Wikidata | image = 2019 TIFF premiere of Hustlers, Jennifer Lopez (48696671561) (cropped).jpg | caption = Ni Lopez idi 2019 | fetchwikidata = ALL | refs = yes | spouse = {{Plainlist| *{{pannakiasawa|Ojani Noa|1997|1998|end=div}} *{{pannakiasawa|[[Cris Judd]]|2001|2003|end=div}} *{{pannakiasawa|[[Marc Anthony]]|2004|2014|end=div}} }} }} '''Jennifer Lynn Lopez'''<ref name=Cartlidge-book /> {{Kabibiag|NAILINIA}}, ammo pay iti birngasna a kas '''J.Lo''', ket maysa nga Amerikana nga aktres, kumakanta, sumasala, agdesdesinio iti moda, produser, ken negosiante. Idi 1991, nagrugrugia nagparparang ni Lopez a kas maysa a sumasala iti ''[[In Living Color]]'', ken nagtultuloy a naggigian dita aginggana idi nangikeddeng a mapan iti pagsapulanna a kas maysa nga aktres idi 1993. Para iti immuna a bida a papelna a kas ni [[Selena]] iti [[Selena (pelikula)|biopiko iti isu met laeng a nagan]] idi 1997, nakaawat ni Lopez iti maysa a nominsaion ti [[Dagiti Gungguna ti Nabalitokan a GloboGolden Globe Awards|Nabalitokan a Globo]] ken nagbalin a ti immuna a Latin nga aktres a nakasapul iti sumurok a [[Doliar ti Estados Unidos|$1]] a riwriw para iti pelikula. Nagbida isuna iti ''[[Anaconda (pelikula)|Anaconda]]'' (1997) ken ''[[Out of Sight]]'' (1998), ken kanungpalan a nagbalin a ti kangatuan ti bayad a Latin nga aktres iti Hollywood.<ref>{{cite magazine|title=Solid as a Rock|magazine=Vibe|date=Hulio 2003|page=96|url=https://books.google.com/books?id=3yYEAAAAMBAJ|accessdate=Agosto 25, 2017|publisher=Eldridge Industries}}{{Natay a silpo|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Dagiti nagibasaran == {{Reflist|refs= <ref name=Cartlidge-book>{{cite book|url=https://archive.org/details/jenniferlopez0000cart|url-access=registration| title=Jennifer Lopez|first=Cherese |last=Cartlidge|page=[https://archive.org/details/jenniferlopez0000cart/page/13 13]| publisher=Lucent Books|year=2012|isbn=978-1420507553|quote=Jennifer Lynn Lopez's parents, David and Guadalupe, were both born in Ponce, the second-largest city in Puerto Rico. They immigrated as children to the United States with their families...}}</ref> }} == Dagiti akinruar a silpo == {{Commonscat-inline}} * {{Opisial a website|http://jenniferlopez.com}} * {{AllMusic|artist|mn0000317865}} * {{AllMovie name|144649}} * {{IMDb name|182}} {{Kontrol ti autoridad}} {{bio-pungol}} {{Kabibiag|KATEGORIA|Lopez, Jennifer}} scxp2dl97us7ijxdjty1k00nud3n2jt