Wikipedio iowiki https://io.wikipedia.org/wiki/Frontispico MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Specala Debato Uzanto Uzanto Debato Wikipedio Wikipedio Debato Arkivo Arkivo Debato MediaWiki MediaWiki Debato Shablono Shablono Debato Helpo Helpo Debato Kategorio Kategorio Debato TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 802 1115770 1078629 2026-04-24T15:13:45Z ThWiki1910 31363 1115770 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:LocationAmericas.png|300px|right]] '''Amerika''' esas la 2ma maxim granda [[kontinento]] de la [[Tero]], dop [[Azia]]. Ol okupas granda parto de westala misfero, e subdividesas en tri arei: [[Nord-Amerika|Nordala]], Centrala e [[Sud-Amerika|Sudala]] parti. Altralatere ulafoye on parolas nur pri Nord- e Sud-Amerika, e tatempe Central Amerika judikesas kom parto de Nord-Amerika. Anke Karibia od Antili (Granda Antili e Mikra Antili) judikesas kom aparta areo. Segun la linguala stando en Amerika, on parolas pri [[Angla linguo|Angla linguala]] Amerika ([[Usa]], [[Kanada]] ed Antili), [[Franca linguo|Franca linguala]] Amerika (Kanada, nome Quebec e New Brunswick), [[Hispana linguo|Hispan-Amerika]] e [[Portugalana linguo|Portugalan]]-Amerika (Brazilia). == [[Nord-Amerika]] == '''Stati''' <center> [[Kanada]] | [[Mexikia]] | [[Usa]] </center> ---- '''Altra loki''' <center>[[Alaska]] | [[Aleuti]] | [[Grenlando]] | [[Santa Pierre e Mikelon]] </center> ---- '''Fluvii e riveri''' <center> [[Fluvio Mississippi|Mississippi]], [[Rivero Missouri|Missouri]], [[Fluvio Yukon|Yukon]], [[Fluvio Sant-Lawrence|Sant-Lawrence]]</center> ---- '''Monti''' <center> [[Monto Mc Kinley]] | [[Monto Whitney]] | [[Monto Elbert]] | [[Monto Waddington]] </center> == [[Central Amerika]] == '''Stati''' <center> [[Bahama]] | [[Barbados]] | [[Belize]] | [[Dominikia]] | [[Dominikana Republiko]] | [[Grenada]] | [[Guatemala]] | [[Haiti]] | [[Honduras]] | [[Jamaika]] | [[Kosta Rika]] | [[Kuba]] | [[Nikaragua]] | [[Panama]] | [[Salvador]] | [[Santa Lucia]] | [[Santa Kitts e Nevis]] | [[Santa Vincent e Grenadini]] </center> ---- '''Altra loki''' <center> [[Antili]] | [[Aruba]] | [[Bermuda]] | [[Guadelupa]] | [[Hispaniola]] | [[Insuli Kaiman]] | [[Insuli Turks e Kaikos]] | [[Kuracao]] | [[Martinik]] | [[Montserrat]] | ''[[Nederlandan Antili]]'' | [[Panama-kanalo|Kanalo di Panama]] | [[Porto-Riko]] | [[Sint Maarten]] | [[Virgin Insuli Britaniana]] | [[Virgin Insuli Usana]] </center> ---- '''Mari''' <center> [[Karibiana Maro]] </center> ---- '''Monti''' <center>[[Citlatepetl]]</center> == [[Sud-Amerika]] == '''Stati''' {{Landi en Sud-Amerika}} ---- '''Altra loki''' <center> [[Galapagi]] | [[Patagonia]] </center> ---- '''Fluvii''' <center> [[Amazon]] | [[Fluvio Uruguay|Uruguay]] | [[Fluvio Paraguay|Paraguay]] | [[Fluvio Paraná|Paraná]] | [[Fluvio Orinoco]] | [[Fluvio São Francisco|São Francisco]]</center> ---- '''Monti e montari''' <center> [[Ancohuma]] | [[Aconcagua]] | [[Chimborazo]] </center> {{Kontinenti}} [[Kategorio:Amerika| ]] 01f3spjdgkec68b7n9gtet7mbudm26a 0 836 1115769 1107071 2026-04-24T15:13:26Z ThWiki1910 31363 1115769 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2004''' (MMIV per Romala algarismi) esis [[bisextila yaro]] komencinta ye [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 4ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 4ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 5ma yaro di la [[yari 2000a]]. == Eventi == === [[Kosmo]] === * [[4ma di januaro]] - Kosmosondilo ''[[Spirit]]'' decendas adsur [[Marso]]. * [[8ma di junio]] - [[Venuso]] preteriras inter [[Tero]] e [[Suno]]. * [[26ma di oktobro]] - [[Cassini-Huygens]] pasas cirkume 1.200 km di altitudo sur la surfaco di [[Titano]], la luno di [[Saturno]]. === [[Mondo]] === * [[10ma di aprilo]] - Mongoliana boxisto [[Dugarbaatarin Lhagva]] divenis mondala championo dil [[World Boxing Council|WBA]] * [[januaro]] - En norda misfero esas kolda: en [[Hong Kong]] atingesas koldeso-rekordo, cirkum [[Mediteraneo]] e [[Balkani]] falas nivo, en [[Nord-Amerika]] burasko mortigas homi, en [[Unionita Rejio]] esas "Arktika vetero". === [[Europa]] === * [[11ma di marto]] - En [[Madrid]], [[Hispania]], extremisti islamana relatanta ad al-Kaida explozas lokala treni, mortigas 191 personi e vundas cirkume 2.000 plusa homi. * [[1ma di mayo]] - [[Europana Uniono]] expansas su e recevas 10 nova membri: [[Chekia]], [[Chipro]], [[Estonia]], [[Hungaria]], [[Latvia]], [[Lituania]], [[Malta]], [[Polonia]], [[Slovakia]] e [[Slovenia]]. * [[9ma di mayo]] - Prezidanto di [[Chechenia]], [[Ahmed Kadirov]] mortas en bombo-explozo. * de [[22ma di mayo]] til [[24ma di mayo]] - Sucesoza internaciona Ido-renkontro en Bagnoles de l'Orne, [[Francia]]. La raporto esas lektebla che [[Kuriero Internaciona]] n°2/2004. * [[15ma di mayo]] - [[FIFA]] anuncas ke [[Sudafrika]] gastigos la [[Mondala Kupo di Futbalo 2010]]. * de [[16ma di julio]] til [[23ma di julio]] - Eventas Ido-konfero 2004, en [[Kiiv]], [[Ukraina]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.europa.idolinguo.com/Ukraina/Idorenkontro2004/|titulo=Raporto pri l'internaciona Ido-konfero 2004 dum la tempo inter la 16esma e 23esma di julio 2004 en l' Ukrainana chefurbo Kiiv |idiomo={{io}}|vidita ye=16ma di aprilo 2016}}</ref> * [[13ma di agosto|13ma]] til la [[29ma di agosto]] - [[Olimpiala Ludi en Athina, 2004|Olimpiala Ludi]] eventas en [[Athina]], [[Grekia]]. * [[22ma di agosto]] - Verko da [[Edvard Munch]] ''La Krio'' furtesas de arto-muzeo, en [[Oslo]], [[Norvegia]]. * [[24ma di agosto]] - En [[Rusia]] du avioni kolizionegas poka minuti pos flugeskar del [[aeroportuo]] Domodedovo. On suspektas ke la kauzo esis suocid ataki da Checheniana teroristi. * [[2ma di novembro]] - Nederlandana filmifisto [[Theo van Gogh]] mortigesas en [[Amsterdam]]. * [[21ma di novembro]] - Duesma fazo di prezidantal elekto en [[Ukraina]]. Segun rezulto, [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] vinkis, tamen suportanti dil opozanto [[Viktor Andriyovich Yushchenko|Viktor Yushchenko]] kontredicas ke l'elekti esis fraudoza. Yushchenkisti kunvenas en vasta demonstri. * [[22ma di novembro]] - En [[Ukraina]] komencas la nomizita ''[[Oranjea revoluciono]]'', kun protesti en [[Kiiv]] kontre [[elektala fraudo]]. * [[27ma di novembro]] - Parlamento di Ukraina anulas la rezulto di prezidantal elekto. * [[5ma di decembro]] - [[Ter-tremo]] dum la nokto de la 4ma til la 5ma decembro, en estal [[Francia]] e sudwestal [[Germania]] kun forteso 5.4 che la [[skalo di Richter]]. Nula viktimo e nula konstatita destrukturo. * [[14ma di decembro]] - [[Viadukto di Millau]], en [[Francia]], la maxim alta ponto del mondo, inauguresas. * [[26ma di decembro]] - En [[Ukraina]], prezidanto [[Viktor Andriyovich Yushchenko|Viktor Yushchenko]] (pro Ocidento) rielektesas, per 52 % de la voti, kontre ke [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] (pro Rusia) recevas 44%. === [[Azia]] === * [[3ma di januaro]] - [[Aviono]] [[Boeing 737]] de ''Flash Airlines'' falas en [[Reda maro]] poka minuti pos flugeskar de [[Sharm el-Sheik]], [[Egiptia]]na urbo en [[Sinai|Sinai peninsulo]]. Tota 148 personi ennave mortas. * [[10ma di februaro]] - [[Terorismo|Terorist-atako]] per bombo en [[automobilo]] produktas 50 morti en [[Baghdad]], [[Irak]]. * [[5ma di julio]] - En [[Indonezia]], eventas l'unesma elekto por prezidanto. * [[1ma di septembro]] - [[Chechenia|Chechena]] teroristi prenas 1.000 o 1.500 gajo-homi, la maxim multa pueri, en skolo en [[Beslan]]. La teroristi demandas libereso por Checheniana rebeli en [[Ingushetia]] e la nedependo di Chechenia de [[Rusia]]. La kidnapo en skolo finos per explozi e kombato inter la teroristi e la specala korpi. Entote 335 personi mortos, di qui la duimo esos pueri.<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/3/newsid_4652000/4652213.stm |titulo= 2004: Russian school siege ends in violence|vidita ye=9ma di agosto 2016|editero=BBC|idiomo= {{en}}}}</ref> * [[7ma di decembro]] - Unesma prezidanto di [[Afganistan]] pos [[Talibano|Talibana]] rejimo, [[Hamid Karzai]], juras. * [[26ma di decembro]] - Eventas [[ter-tremo]] en [[Indiana oceano]] kun forteso 9.0 segun [[skalo di Richter]], e hipocentro (centro di la ter-tremo) en profundeso di 10 km nordweste de [[Sumatra]]. En cirkuma arei rivala, plu kam {{formatnum:200000}} homi mortos (en [[Indonezia]] {{formatnum:160000}}) pro [[ondego|ondegi]] ([[cunamio|cunamii]]*). * [[31ma di decembro]] - [[Taipei 101]], lor la maxim alta [[cieloskrapero]] de la mondo til [[2010]], inaugureskas en [[Taipei]], [[Taiwan]]. === [[Afrika]] === * [[3ma di januaro]] - [[Aviono]] [[Boeing 737]] de kompanio ''Flash Airlines'' falas en [[Reda maro]] poka minuti pos flugeskar de [[Sharm el-Sheik]], [[Egiptia]]. Omna 148 personi ennave mortas. * [[8ma di aprilo]] - [[Konflikto di Darfur]] : [[Sudan]]ana guvernerio e du rebela grupi signatas humanala pakto. * [[16ma di mayo]] - Falias [[stato-stroko]] en [[Chad]] kontre prezidanto [[Idriss Déby Itno]]. === [[Nord-Amerika]] === * [[12ma di februaro]] - [[San Francisco]], [[Kalifornia]], permisas mariaji inter samasexua individui. * [[17ma di mayo]] - [[Usa]]na stato [[Massachusetts]] permisas mariaji inter samasexua individui. * [[3ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Frances'' frapas [[Florida]] e produktas 10 morti. === [[Central Amerika]] === * [[29ma di februaro]] - [[Stato-stroko]] en [[Haiti]] revokas prezidanto [[Jean-Bertrand Aristide]], qua departas ad exilo. * [[13ma di agosto]] - [[Uragano]] ''Charley'' produktas 4 morti en [[Kuba]], 1 en [[Jamaika]] e 27 en [[Florida]]. * [[7ma di septembro]] - Uragano ''Ivan'' produktas 37 morti en [[Grenada]], 5 en [[Venezuela]] e 4 en [[Dominikana Republiko]]. * [[21ma di novembro]] - Eventas la maxim forta [[ter-tremo]] en la historio di [[Dominikia]], kun forteso 6,3 che [[skalo di Richter]]. Ol produktas 1 morto, 2 vunditi ed ondego.<ref>{{extera ligilo|http://dpsninc.org/index.php/stories/31-earthquake-tsunami-of-november-21-2004 |titulo=Earthquake & Tsunami of November 21, 2004|vidita ye=1ma di junio 2022|idiomo={{en}}}}</ref> === [[Sud-Amerika]] === * [[27ma di marto]] - Forta [[ciklono]], qua nomizesos ''Catarina'', frapas la litoro di [[Santa Catarina]], [[Brazilia]]. * [[11ma di januaro]] - En [[Chili]], 4.000 pari kisas l'unu l'altru pro la rekordo inkluzonta en la [[Guinness Mondala Rekordi|Libro dil rekordi di Guinness]]. * [[31ma di oktobro]] - Unesmafoye prezidanto de sinistra, [[Tabaré Vázquez]] vinkas prezidantal elekto en [[Uruguay]]. == Naski == * [[10ma di januaro]] - [[Sofia Raffaeli]], Itala gimnastikisto * [[16ma di februaro]] - [[Samuel Akere]], Nigera futbalisto * [[26ma di februaro]] - [[Bïbisara Erxanqızı Asawbayeva|Bïbisara Asawbayeva]], Kazakstanana shakoludistino * [[11ma di marto]] - [[Barbora Palicová]], Cheka tenisistino * [[13ma di marto]] - [[Coco Gauff]], Usana tenisistino * [[30ma di marto]] - [[Joëlle Steur]], Germana tenisistino * [[23ma di aprilo]] - [[Nahia Berecoechea]], Franca tenisistino * [[7ma di mayo]] - [[Ashlyn Krueger]], Usana tenisistino * [[11ma di junio]] - [[Katrina Scott]], Usana tenisistino * [[18ma di junio]] - [[Linda Klimovičová]], Cheka tenisistino * [[21ma di junio]] - [[Yelena Anatolyevna Gerasimova|Yelena Gerasimova]], Rusa gimnastikistino * [[24ma di junio]] - [[Erika Alexandrovna Andreyeva|Erika Andreyeva]], Rusa tenisistino * [[28ma di junio]] - [[Dominika Šalková]], Cheka tenisistino * [[30ma di julio]] - [[Rudik Yurikovich Makaryan|Rudik Makaryan]], Rusiana shakoludistulo [[Arkivo:Yana Vorona 2019 FIG Artistic Gymnastics JWCH (Martin Rulsch).jpg|thumb|130px|[[Yana Gennadyevna Vorona|Yana Vorona]]]] * [[14ma di agosto]] - [[Yana Gennadyevna Vorona|Yana Vorona]], Rusa gimnastikistino * [[17ma di agosto]] - [[Alexis Blokhina]], Usana tenisistino * [[30ma di agosto]] - [[Rachel Gailis]], Usana tenisistino * [[5ma di septembro]] - [[Robin Montgomery]], Usana tenisistino * [[5ma di oktobro]] - [[Reese Brantmeier]], Usana tenisistino * [[16ma di oktobro]] - [[Mia Mack]], Germana tenisistino * [[5ma di novembro]] - [[Leya Rafisovna Garifullina|Leya Garifullina]], Rusa shakoludistino * [[8ma di novembro]] - [[Eleana Yu]], Usana tenisistino * [[16ma di novembro]] - [[Julie Štruplová]], Cheka tenisistino * [[17ma di novembro]] - [[Linda Nosková]], Cheka tenisistino * [[22ma di decembro]] - [[Dion Gallapeni]], Kosovana futbalisto == Morti == * [[1ma di januaro]] - [[Mikko Juva]], Finlandana politikisto ed arkiepiskopo (n. 1918) * [[6ma di januaro]] - [[Pierre Charles]], chefministro di Dominika (n. 1954) * [[9ma di januaro]] - [[Norberto Bobbio]], Italiana filozofo<ref>{{Extera ligilo|url=https://www1.folha.uol.com.br/folha/mundo/ult94u67732.shtml |titulo= Filósofo Norberto Bobbio morre na Itália aos 94 anos|publikigita ye=9ma di januaro 2004 |editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo= {{pt}}}}</ref> (n. 1909) [[Arkivo:Kalevi_Sorsa.jpg|thumb|130px|[[Kalevi Sorsa]]]] * [[16ma di januaro]] - [[Kalevi Sorsa]], Finlandana politikisto (n. 1930) * [[28ma di januaro]] - [[Eeva Joenpelto]], Finlandana skriptisto (n. 1921) * [[14ma di februaro]] - [[Marco Pantani]], Italiana konkurso-biciklisto (n. 1970) * [[17ma di februaro]] - [[José López Portillo]], prezidanto di Mexikia (n. 1920)<ref>{{Extera ligilo|url=https://historia-biografia.com/jose-lopez-portillo/|titulo= Historia y biografía de José López Portillo|vidita ye= 12ma di aprilo 2020|idiomo={{es}}}}</ref> * [[26ma di februaro]] - [[Boris Trajkovski]], prezidanto di Norda Macedonia (n. 1956) * [[29ma di februaro]] - [[Harold Bernard St. John]], chefministro di Barbados (n. 1931) * [[4ma di marto]] - [[Claude Nougaro]], Franca kantisto (n. 1929) * [[15ma di marto]] - [[John Pople]], Angla kemiisto, Nobel-laureato (n. 1925) * [[20ma di marto]] - Rejino [[Juliana de Nederlando]] (n. 1909) * [[28ma di marto]] - [[Peter Ustinov]], Angla aktoro (n. 1921) * [[18ma di aprilo]] - [[Kamisese Mara]], ex-prezidanto e ex-chefministro di Fidji (n. 1920) * [[5ma di mayo]] - [[Thea Beckman]], Nederlandana skriptisto (n. [[1923]]) * [[9ma di mayo]] - [[Brenda Fassie]], Sudafrikana kantistino (n. 1964) * 9ma di mayo - [[Jan Hanzl]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1920) * 9ma di mayo - [[Ahmat Abdulhamidovich Kadirov|Ahmat Kadirov]], prezidanto di Chechenia (n. 1951) * [[26ma di mayo]] - [[Nikolai Stepanovich Chernih|Nikolai Chernih]], Rusa astronomo (n. 1931) * [[27ma di mayo]] - [[Werner Tübke]], Germana piktisto (n. 1929) [[Arkivo:President Ronald Reagan holding "The Gipper" jersey at a campaign rally in Endicott, New York.jpg|thumb|130px|[[Ronald Reagan]]]] * [[5ma di junio]] - [[Ronald Reagan]], ex-aktoro e prezidanto di Usa (n. 1911) * [[10ma di junio]] - [[Ray Charles]], Usana muzikisto (n. 1930)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Ray-Charles |titulo= Ray Charles{{!}}Biography & Songs |editero=Encyclopaedia Britannica|vidita ye=1ma di aprilo 2020|idiomo={{en}}}}</ref> * 10ma di junio - [[Xenofon Zolotas]], chefministro di Grekia (n. 1904) * [[16ma di junio]] - [[Thanom Kittikachorn]], chefministro di Tailando (n. 1911) * [[17ma di junio]] - [[Sara Lidman]], Sueda skriptisto (n. 1923) * [[19ma di junio]] - [[Oscar Bento Ribas]], Angolana skriptisto (n. 1909) * [[21ma di junio]] - [[Leonel Brizola]], Braziliana politikisto (n. 1922)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Biografia de Leonel Brizola - eBiografia |url=https://www.ebiografia.com/leonel_brizola/|vidita ye=11ma di aprilo 2020|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[25ma di junio]] - [[Carlos Alberto Lacoste]], prezidanto di Arjentinia (n. 1929) * 25ma di junio - [[Fred Ramdat Misier]], prezidanto di Surinam (n. 1926) [[Arkivo:Marlon brando waterfront 1.jpg|130px|thumb|[[Marlon Brando]]]] * [[1ma di julio]] - [[Marlon Brando]], Usan aktoro (n. 1924) * [[2ma di julio]] - [[Sophia de Mello Breyner Andresen]], Portugalana skriptisto (n. 1919) * [[5ma di julio]] - [[Hugh Shearer]], chefministro di Jamaika (n. 1923) * [[6ma di julio]] - [[Thomas Klestil]], prezidanto di Austria (n. 1932) * [[10ma di julio]] - [[Maria de Lourdes Pintasilgo]], chefministro di Portugal (n. 1930) * [[19ma di julio]] - [[Zenko Suzuki]], chefministro di Japonia (n. 1911) * [[21ma di julio]] - [[Edward B. Lewis]], Usana genetikisto, Nobel-laureato (n. 1918) * [[28ma di julio]] - [[Francis Crick]], Usana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino<ref>{{Extera ligilo|titulo=Francis Crick, DNA pioneer and English gentleman, dies|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/francis-crick-dna-pioneer-and-english-gentleman-dies-7907236.html|vidita ye=25ma di agosto 2019|editero=The Independent|idiomo={{en}}}}</ref> (n. 1916) * [[1ma di agosto]] - [[Philip Abelson]], Usana fizikisto (n. 1913) * [[2ma di agosto]] - [[Henri Cartier-Bresson]], Franca fotografisto (n. 1908)<ref>{{extera ligilo|url=https://www.britannica.com/biography/Henri-Cartier-Bresson|titulo=Henri Cartier-Bresson{{!}}French photographer|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}}}</ref> * 2ma di agosto - [[Heinrich Mark]], chefministro di Estonia en exilo (n. 1911) * [[3ma di agosto]] - [[Henri Cartier-Bresson]], Franca fotografisto (n. 1908) [[Arkivo:Rick James in Lifestyles of the Rich 1984.JPG|thumb|130px|[[Rick James]]]] * [[6ma di agosto]] - [[Rick James]], Usana kantisto e kompozisto (n. 1948)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.biography.com/musician/rick-james |titulo=Rick James - Singer - Biography|vidita ye=25ma di agosto 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[12ma di agosto]] - [[Godfrey Newbold Hounsfield]], Britanian injenioro, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1912) * [[14ma di agosto]] - [[Czesław Miłosz]], Polona skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911) * [[15ma di agosto]] - [[Sune Bergström]], Sueda biokemiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1910) * [[16ma di agosto]] - [[Ivan Hlinka]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 1950) * [[17ma di agosto]] - [[Kain Tapper]], Finlandana skultisto ed akademiano (n. 1930) * [[21ma di agosto]] - [[Viktor Vasilyevich Avilov|Viktor Avilov]], Rusa aktoro (n. 1953) * [[26ma di agosto]] - [[Laura Branigan]], Usana kantistino (n. 1952) * [[8ma di septembro]] - [[Frank Thomas (animisto)|Frank Thomas]], Usan animisto e muzikisto (n. 1912) * [[15ma di septembro]] - [[Johnny Ramone]], Usana gitaristo ([[The Ramones]]) (n. 1948) * 15ma di septembro - [[Daouda Malam Wanké]], prezidanto di Nijer (n. 1946 ?) * [[5ma di oktobro]] - [[Maurice Wilkins]], Britaniana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1916) * [[8ma di oktobro]] - [[Jacques Derrida]], Franca filozofo (n. 1930) * [[10ma di oktobro]] - [[Christopher Reeve]], Usan aktoro (n. 1952) * [[29ma di oktobro]] - [[Edward Oliver LeBlanc]], chefministro di Dominika (n. 1923) [[Arkivo:Yasser-arafat-1999-2.jpg|thumb|130px|[[Yasser Arafat]]]] * [[11ma di novembro]] - [[Yasser Arafat]], prezidanto di [[Palestinana stato]] (n. 1929) * [[13ma di novembro]] - [[Ol' Dirty Bastard]], Usana kantisto di ''rap'' e muzikala produktisto (n. 1968) * [[19ma di novembro]] - [[John Robert Vane]], Britaniana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1927) * [[11ma di decembro]] - [[Jozef Lenárt]], chefministro di Chekoslovakiana politikisto (n. 1923) * [[19ma di decembro]] - [[Herbert C. Brown]], Usana kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1912) [[Arkivo:P. V. Narasimha Rao.JPG|thumb|130px|[[Pamulaparti Venkata Narasimha Rao|Narasimha Rao]]]] * [[23ma di decembro]] - [[Pamulaparti Venkata Narasimha Rao]], chefministro di India (n. 1921) * [[28ma di decembro]] - [[Susan Sontag]], Usana skriptisto (n. 1933) * [[29ma di decembro]] - [[Julius Axelrod]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1912) * [[30ma di decembro]] - [[Artie Shaw]], Usana jazo-muzikisto (n. 1910) * [[31ma di decembro]] - [[Gerard Debreu]], Franca ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1921) == Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[David J. Gross]], [[Hugh David Politzer]], [[Frank Wilczek]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Aaron Ciechanover]], [[Avram Hershko]], [[Irwin Rose]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Linda B. Buck]], [[Richard Axel]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Elfriede Jelinek]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Wangari Maathai]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Finn E. Kydland]], [[Edward C. Prescott]] == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:yari 2000a]] 8aycb56fslu1762lntcn43btvdpikh4 0 851 1115768 1106402 2026-04-24T15:13:08Z ThWiki1910 31363 1115768 wikitext text/x-wiki {{20ma yarcento}} La [[yaro]] '''1967''' (MCMLXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 967ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 67ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 8ma yaro di la [[yari 1960a]]. == Eventi == === [[Kosmo]] === * [[27ma di januaro]] - En la "Traktato pri la kosmo", [[Unionita Rejio]], [[Soviet-Uniono]] ed [[Usa]] paktas en [[Moskva]] pri pacema uzo di kosmo. * [[17ma di aprilo]] - [[Kosmoprobilo]] ''[[Surveyor 3]]'' lansesas por atingar la surfaco di la [[Luno]]. * [[20ma di aprilo]] - Probilo ''[[Surveyor 3]]'' lun-venas sur [[Luno]]. * [[23ma di aprilo]] - ''Soyuz 1'' sendesas aden [[kosmo]]. * [[14ma di junio]] - [[Usa]] lansas [[kosmonavo]] ''[[Mariner 5]]'' por explorar [[Venuso]]. * [[18ma di oktobro]] - [[Soviet-Uniono|Sovietiana]] [[kosmonavo]] ''Venera 4'' videsas sub la nubi de [[Venuso]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/18/newsid_4082000/4082373.stm|vidita ye=8ma di novembro 2016|editero=BBC|titulo=1967: Soviets glimpse beneath clouds of Venus}}</ref> * [[19ma di decembro]] - Profesoro [[John Archibald Wheeler]] uzas unesmafoye la termino ''[[nigra truo]]'' (Angle: ''black hole'') pri certena fenomeno kosmala. === [[Europa]] === * [[31ma di januaro]] - [[West-Germania]] e [[Rumania]] establisas diplomacala relati. * [[9ma di marto]] - [[Svetlana Alliluyeva]], filiino di [[Iosif Vissarionovich Stalin|Stalin]], fugas de [[Soviet-Uniono]] ad [[Usa]] tra [[India]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/9/newsid_2801000/2801709.stm |titulo=1967: Stalin's daughter defects to the West|editero=BBC|vidita ye=8ma di novembro 2016}}</ref> * [[18ma di marto]] - Petrolonavo ''[[Torrey Canyon]]'' sinkas proxim [[Kornwal]] e produktas grava ekologiala dizastro. * [[28ma di marto]] - [[Papo Paulus la 6ma]] lansas [[encikliko]] ''Populorum progressio'', qua afirmas ke ekonomio e developo mustas servar homaro, ne nur l'eliti. * [[21ma di aprilo]] - [[Stato-stroko]] en [[Grekia]]: militisti kaptas la povo. * [[24ma di aprilo]] - Kosmonauto [[Vladimir Mihailovich Komarov|Vladimir Komarov]] mortas tervenante per ''Soyuz 1''.<ref name="Komarov">{{Extera ligilo|titulo=Soviet cosmonaut is killed|url=http://www.history.com/this-day-in-history/soviet-cosmonaut-is-killed|autoro=history.com |idiomo={{en}}}}</ref> * [[3ma di septembro]] - En [[Suedia]], on unesmafoye vehis ye la dextra latero di la strado. La decido di la chanjo de la sinistra latero venis pro ke on vehis ye dextre en la vicina landi, e la plu multa vehili en Suedia havis guvern-roto ye sinistre. De 1.00 til 6.00 di sundio, 3ma di septembro, omna ne-necesa vehili esis interdikta; en [[Stockholm]] e [[Malmö]], la interdikto esis plu longa, por modifiki di intersekuri. Dum periodo pos la chanjo, la nombro di acidenti diminutis pro la presorgemeso di veturanti. * [[10ma di septembro]] - Habitanti di [[Gibraltar]] decidas - per 99,6% voti yes - restar [[Unionita Rejio|Britaniana]] kolonio. === [[Azia]] === * [[6ma di januaro]] - [[Milito di Vietnam]]: [[Usa]] lansas l'''Operaco Deckhouse Five'' an la valo di [[Mekong]]. * [[22ma di februaro]] - En [[Indonezia]], [[Suharto]] kaptas povo de [[Sukarno]]. * [[6ma di mayo]] - [[Zakir Husain]] divenas prezidanto di [[India]] kom unesma Mohamedano. * [[8ma di junio]] - En [[Sis-dia milito]] inter [[Israel]] ed Araba stati, Israelana trupi iras til [[kanalo di Suez]]. * [[5ma di junio]] - [[Israel]]ana kombato-aeroplani atakas [[Egiptia]] e komencas [[sis-dia milito]]. * [[7ma di junio]] - [[Sis-dia milito]]: [[Israel]]ana trupi eniras [[Ierusalem]]. * [[9ma di junio]] - Sis-dia milito: [[Israel]]ana trupi kaptas [[kolini di Golan]] de [[Siria]]. * [[10ma di junio]] - [[Israel]] vinkas la [[sis-dia milito]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=1967: Israel ends six-day war |vidita ye=8ma di novembro 2016|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/10/newsid_3047000/3047177.stm|editero=BBC|idiomo={{en}}}}</ref> * [[30ma di julio]] - [[Israel]] anexas [[Estal Ierusalem]]. * [[8ma di agosto]] - [[Indonezia]], [[Malaizia]], [[Filipini]], [[Singapur]] e [[Tailando]] establisas l'Asociuro di Nacioni di Sud-Esta Azia (ASEAN segun la Angla nomo, ANASE segun la Franca), por avancigar koopero inter lia guvernerii e faciligar ekonomiala integrigo inter la membri. Depose, plusa landi membreskos l'organizuro. * [[26ma di oktobro]] - En [[Iran]], shaho [[Mohammad Reza Pahlavi]] kronizesas. * [[3ma di novembro]] - [[Milito di Vietnam]]: komencas la batalio di Dak To. Ol finos ye la [[22ma di novembro]] kun vinko di [[Usa]] e [[Sud-Vietnam]]. * [[30ma di novembro]] - [[Sud-Yemen]] divenas nedependanta de [[Unionita Rejio]]. * [[5ma di decembro]] - [[Milito di Vietnam]]: Masakro di Dak Son produktas 252 mortinti. === [[Afrika]] === * [[13ma di januaro]] - Eventas militarala [[stato-stroko]] en [[Togo]], komandita da [[Gnassingbé Eyadéma]]. * [[21ma di marto]] - En [[Sierra Leone]] eventas militarala povo-kapto. * Aprilo - [[Diamanto|Diamanti]] deskovresas en [[Botswana]].<ref>[http://www.thedti.gov.za/econdb/raportt/botswanaOverview.html BOTSWANA Economic Overview]</ref> * [[14ma di aprilo]] - Prezidanto di [[Togo]] [[Nicolas Grunitzky]] revokesas per stato-stroko. * [[30ma di mayo]] - Republiko [[Biafra]] divergas de [[Nigeria]] e proklamas su nedependanta. * [[6ma di julio]] - [[Nigeria]] reaktas kontre deklaro di nedependo di [[Biafra]], e deklaras milito kontre la provinco. * [[3ma di decembro]] - En [[Sudafrika]], eventas unesma kordiala transplantaco, facita dal grupo di [[Christiaan Barnard]]. La kuracato perisos pos 18 dii. * [[21ma di decembro]] - [[Seycheli]] refuzas nedependanteskar. === [[Nord-Amerika]] === * [[27ma di januaro]] - En [[Usa]] tri [[astronauto|astronauti]] ([[Gus Grissom]], [[Edward Higgins White]] e [[Roger Chaffee]]) perisas pro fairo-acidento che ''[[Apollo 1]]''. * [[Expo 67]] en [[Montréal]] * [[4ma di aprilo]] - [[Martin Luther King]] denuncas [[Milito di Vietnam]] dum religiala servado en [[New York]]. * [[9ma di aprilo]] - Aviono [[Boeing 737]] flugas unesmafoye. * [[14ma di aprilo]] - En [[San Francisco]], {{formatnum:14000}} personi protestas kontre la [[milito di Vietnam]]. * [[15ma di aprilo]] - Granda demonstri en [[San Francisco]] e [[New York]] kontre la milito di Vietnam. * [[24ma di julio]] - [[Vive le Québec libre diskurso]] da [[Charles de Gaulle]]. * [[21ma di oktobro]] - En [[Washington DC]], cirkume {{formatnum:70000}} personi protestas kontre la milito di Vietnam, iranta a Lincoln-memorigilo. === [[Central-Amerika]] === * [[5ma di februaro]] - Komencas unesma diktatorala periodo di [[Anastasio Somoza Debayle]], til 1972. * [[27ma di februaro]] - [[Dominikia]] nedependanteskas del [[Unionita Rejio]]. === [[Sud-Amerika]] === * [[22ma di januaro|22ma]] til la [[23ma di januaro]] - Pos intensa pluvego, eventas violentoza terkrulado en la regiono konocata kom ''Serra das Araras'' en [[Rio de Janeiro (stato)|Rio de Janeiro]], [[Brazilia]]. La terkrulado destruktas plu kam 5 km de la [[Choseo Dutra]] - qua ligas [[Rio de Janeiro (urbo)|Rio de Janeiro]] a [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]] - e produktas cirkume {{formatnum:1700}} mortinti (nombro ne oficala). On trovas nur 300 korpi. To judikesas kom la maxim mala naturala katastrofo en [[Brazilia]].<ref>{{Extera ligilo |titulo=Tragédias climáticas no Brasil – 1967 – Serra das Araras|idiomo={{pt}} |url=https://www.deviante.com.br/noticias/tragedias-climaticas-no-brasil-1967-serra-das-araras/|editero=Deviante |publikigita ye=11ma di februaro}}</ref> * [[15ma di marto]] - En [[Brazilia]], [[Arthur da Costa e Silva]] divenas prezidanto. * [[18ma di marto]] - Intensa [[pluvo|pluvego]] en [[Caraguatatuba]], [[Brazilia]] efektigas granda terkruladi, qui produktas plu kam 400 mortinti. * [[29ma di julio]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.5 che [[skalo di Richter]] frapas [[Caracas]], [[Venezuela]] e produktas 236 mortinti. * [[9ma di oktobro]] - [[Ernesto Che Guevara]] mortigesas en La Higuera, [[Bolivia]].<ref name=CHE>{{Extera ligilo|titulo=1967: Che Guevara 'shot dead'|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/9/newsid_3930000/3930193.stm|editero=BBC|vidita ye=8ma di novembro 2016}}</ref> == Naski == * [[7ma di januaro]] - [[Janusz Frychel]], Polona muzikisto, kompozisto e kansonifisto * [[8ma di januaro]] - [[R. Kelly]], Usana kantisto e kompozisto [[Arkivo:Belle 08 (9779891904).jpg|thumb|130px|[[Emily Watson]]]] * [[14ma di januaro]] - [[Emily Watson]], Britanian aktorino * [[23ma di januaro]] - [[Eva Magdalena Andersson]], chefministro di Suedia * [[24ma di januaro]] - [[John Myung]], Usana muzikisto ([[Dream Theater]]) * [[28ma di januaro]] - [[Reza Mirkarimi]], Iranana cinematografisto, cenaristo e filmo-produktisto * [[5ma di februaro]] - [[Freddie Pitcher]], prezidanto di Nauru * [[9ma di februaro]] - [[Gaston Browne]], chefministro di Antigua e Barbuda * [[14ma di februaro]] - [[Manuela Maleeva]], Bulgara tenisistino * 14ma di februaro - [[Mark Rutte]], chefministro di Nederlando * [[18ma di februaro]] - [[Roberto Baggio]], Italiana futbalisto [[Arkivo:Benicio Del Toro (8073587319).jpg|thumb|130px|[[Benicio del Toro]]]] * [[19ma di februaro]] - [[Benicio del Toro]], Porto-Rikan aktoro * [[20ma di februaro]] - [[Kurt Cobain]], Usana muzikistulo ([[Nirvana]]) (m. 1994)<ref>{{extera ligilo|titulo=Kurt Cobain{{!}}Biography |url=https://www.britannica.com/biography/Kurt-Cobain|editero=Encyclopaedia Britannica|idiomo={{en}}|vidita ye=23ma di decembro 2023}}</ref> * [[24ma di februaro]] - [[Brian P. Schmidt]], Australian-Usana fizikisto, Nobel-laureato * [[3ma di marto]] - [[Alexandr Vladimirovich Volkov|Alexandr Volkov]], Rusa tenisistulo (m. 2019) * [[13ma di marto]] - [[Andres Escobar]], Kolumbiana futbalisto (m. 1994) * [[20ma di marto]] - [[Bajram Begaj]], prezidanto di Albania * [[22ma di marto]] - [[Mario Cipollini]], Italiana biciklisto * [[29ma di marto]] - [[Zdeněk Eichenmann]], Chekoslovakiana e Cheka hokeisto * [[11ma di aprilo]] - [[Irina Vladimirovna Zvereva|Irina Zvereva]], Sovietiana tenisistino * [[20ma di aprilo]] - [[Mike Portnoy]], Usana tamburisto ([[Dream Theater]]) * [[27ma di aprilo]] - Rejulo [[Willem-Alexander di Nederlando]] * [[17ma di mayo]] - [[Mohamed Nasheed]], prezidanto di Maldivi * [[19ma di mayo]] - [[Alexia (kantistino)|Alexia]], Italiana kantistino * [[29ma di mayo]] - [[Yevgeni Vasilyevich Aleinikov|Yevgeni Aleinikov]], Osetiana e Rusa sporta pafistulo * [[1ma di junio]] - [[Artur Gadowski]], Polona muzikistulo e kantistulo * [[7ma di junio]] - [[Malina Stancheva]], Bulgara kantistino * [[11ma di junio]] - [[Konstantin Valeryevich Chernishov|Konstantin Chernishov]], Rusa shakoludistulo * [[13ma di junio]] - [[Jeanine Áñez]], prezidantino di Bolivia [[Arkivo:Nicole kidman3.jpg|thumb|130px|[[Nicole Kidman]]]] * [[20ma di junio]] - [[Nicole Kidman]], Usan-Australiana cinem-aktorino * [[21ma di junio]] - [[Yingluck Shinawatra]], chefministrino di Tailando * [[1ma di julio]] - [[Pamela Anderson]], Usan aktorino * 1ma di julio - [[Marisa Monte]], Braziliana kantistino, muzikistino e kompozistino * [[7ma di julio]] - [[Nazim Adjiyev]], Kirgiziana futbalistulo * [[8ma di julio]] - [[Klaus Tschütscher]], chefministro di Liechtenstein * [[9ma di julio]] - [[David Milhous]], Usana filmo-produktisto, muntisto e muzikisto * [[12ma di julio]] - [[John Petrucci]], Usana gitaristo ([[Dream Theater]]) * 12ma di julio - [[Luis Rodolfo Abinader]], prezidanto di Dominikana Republiko * [[16ma di julio]] - [[Will Ferrell]], Usan aktoro [[Arkivo:Vin_Diesel_by_Gage_Skidmore_2.jpg|thumb|130px|[[Vin Diesel]]]] * [[18ma di julio]] - [[Vin Diesel]], Usan aktoro * [[20ma di julio]] - [[Giorgi Kvirikashvili]], chefministro di Gruzia * [[23ma di julio]] - [[Philip Seymour Hoffman]], Usan aktoro (m. 2014) * [[31ma di julio]] - [[Grzegorz Turnau]], Polona muzikisto, kantisto e kompozisto * [[18ma di agosto]] - [[Carolin Emcke]], Germana HBTI-jurnalistino e feministino * [[11ma di septembro]] - [[Sung Jae-gi]], Sud-Korean aktivisto (m. 2013) * [[12ma di septembro]] - [[Aleksandrs Šabalovs|Alexandr Shabalov]], Latva shakoludisto * [[13ma di septembro]] - [[Michael Duane Johnson]], Usan atleto * [[14ma di septembro]] - [[Valeri Vladimirovich Zaharevich|Valeri Zaharevich]], Rusa skermistulo * [[21ma di septembro]] - [[Suman Pokhrel]], Nepalana skriptisto * [[28ma di septembro]] - [[Mira Sorvino]], Usan aktorino * [[2ma di oktobro]] - [[Thomas Muster]], Austriana tenisistulo * [[11ma di oktobro]] - [[Artie Lange]], Usana cinem-aktoro * [[7ma di oktobro]] - [[Toni Braxton]], Usana kantistino ed aktorino * [[10ma di oktobro]] - [[Gavin Newsom]], Usana politikisto * [[12ma di oktobro]] - [[Saara Kuugongelwa]], chefministro di Namibia * [[22ma di oktobro]] - [[Carlos Mencia]], Honduran-Usana komediisto [[Arkivo:JuliaRoberts12.JPG|thumb|130px|[[Julia Roberts]]]] * [[28ma di oktobro]] - [[Julia Roberts]], Usan aktorino * [[5ma di novembro]] - [[Krzysztof Kiljański]], Polona kantistulo * [[15ma di novembro]] - [[Pandeli Majko]], chefministro di Albania * [[22ma di novembro]] - [[Boris Becker]], Germana tenisisto * [[28ma di novembro]] - [[Hossein Shahabi]], Iranana cinematografisto [[Arkivo:Nicolae Guta.png|thumb|130px|[[Nicolae Guță]]]] * [[3ma di decembro]] - [[Nicolae Guță]], Rumana kantisto * [[9ma di decembro]] - [[Joshua Bell]], Usana violinisto * [[17ma di decembro]] - [[Gigi D'Agostino]], Italiana disk-jokeo * [[21ma di decembro]] - [[Mihail Saakasvili]], prezidanto di Gruzia * [[23ma di decembro]] - [[Carla Bruni]], Italian kantistino, kompozistino e beleso-manekino * [[Michael Ray Charles]], Usana piktisto * [[Abatte Barihun]], Etiopiana-Israelana muzikisto == Morti == * [[3ma di januaro]] - [[Jack Ruby]], mortiginto di [[Lee Harvey Oswald]] (n. 1911) * [[10ma di januaro]] - [[Charles Ephraim Burchfield]], Usana piktisto (n. 1893) * [[14ma di januaro]] - [[Miklós Kállay]], chefministro di Hungaria (n. 1887) * [[16ma di januaro]] - [[Robert Jemison Van de Graaff]], Usana fizikistulo (n. 1901) [[Arkivo:RogerChaffee.1965.ws.jpg|130px|thumb|[[Roger Chaffee]]]] * [[27ma di januaro]] - [[Roger Chaffee]], Usan astronauto (n. 1935) * 27ma di januaro - [[Gus Grissom]], Usan astronauto (n. 1926) * 27ma di januaro - [[Edward Higgins White]], Usan astronauto (n. 1930) * [[28ma di januaro]] - [[Hugh Blair]], Usana linguisto (n. 1909) * [[1ma di februaro]] - [[Langston Hughes]], Usana poeto e skriptisto por teatro (n. 1902) * [[5ma di februaro]] - [[Violeta Parra]], Chiliana kantistino, kompozistino e piktistino (n. 1917) * [[13ma di februaro]] - [[Abelardo L. Rodríguez]], prezidanto di Mexikia (n. 1889) * [[17ma di februaro]] - [[Ciro Alegría]], Peruana skriptisto, jurnalisto e politikisto (n. 1909) [[Arkivo:J. Robert Oppenheimer at the Guest Lodge, Oak Ridge, in 1946 4.jpg|thumb|130px|<small>[[Robert Oppenheimer]]</small>]] * [[18ma di februaro]] - [[Robert Oppenheimer]], Usan atomala fizikisto, chefo dil "projeto Manhattan" (n. 1904) * [[5ma di marto]] - [[Mohamad Mosadek]], chefministro di Iran (n. 1882) * [[6ma di marto]] - [[Zoltán Kodály]], Hungara kompozisto (n. 1882) * [[18ma di marto]] - [[Marij Pregelj]], Sloveniana piktisto (n. 1913) * [[27ma di marto]] - [[Jaroslav Heyrovský]], Cheka kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1890) * [[5ma di aprilo]] - [[Hermann Joseph Muller]], Usana genetikisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1890) * [[13ma di aprilo]] - [[Luis Somoza Debayle]], prezidanto di Nikaragua (n. 1922) * [[15ma di aprilo]] - [[Totò]], Italian aktoro (n. 1898) * [[19ma di aprilo]] - [[Konrad Adenauer]], Germana politikisto (n. 1876) * [[24ma di aprilo]] - [[Vladimir Mihailovich Komarov|Vladimir Komarov]], Sovietiana kosmonauto (n. 1927)<ref name="Komarov"/> * [[14ma di mayo]] - [[Osvaldo Moles]], Braziliana jurnalisto (n. 1913) * [[15ma di mayo]] - [[Edward Hopper]], Usana piktisto (n. 1882) * [[22ma di mayo]] - [[Langston Hughes]], Usana poeto e novelisto (n. 1902) * [[7ma di junio]] - [[Dorothy Parker]], Usana skriptisto e poetino (n. 1893) * [[10ma di junio]] - [[Spencer Tracy]], Usan aktoro (n. 1900) * [[26ma di junio]] - [[Françoise Dorléac]], Franc aktorino (n. 1942) * [[29ma di junio]] - [[Jayne Mansfield]], Usan aktorino (n. 1933) [[Arkivo:Vivien Leigh Gone Wind Restored.jpg|thumb|130px|[[Vivien Leigh]]]] * [[8ma di julio]] - [[Vivien Leigh]], Britanian aktorino (n. 1913) * [[12ma di julio]] - [[Albert Boudon-Lashermes]], Franca historiisto ed erudito (n. 1882) * [[17ma di julio]] - [[John Coltrane]], Usana muzikisto (n. 1926) * [[18ma di julio]] - [[Humberto de Alencar Castello Branco]], prezidanto di Brazilia (n. 1900) * [[20ma di julio]] - [[Morris Swadesh]], Usana linguisto (n. 1909) * [[21ma di julio]] - [[Albert Lutuli]], Sudafrikan aktivisto, Nobel-laureato pri paco (n. c. 1898) * [[1ma di agosto]] - [[Richard Kuhn]], Austrian-Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1900) * [[15ma di agosto]] - [[Manuel Prado Ugarteche]], prezidanto di Peru (n. 1889) [[Arkivo:Rene_Magritte_by_Wolleh.jpg|thumb|130px|[[René Magritte]]]] * 15ma di agosto - [[René Magritte]], Belga piktisto (n. 1898)<ref>{{extera ligilo|titulo=René Magritte biographie|idiomo={{fr}} |url=https://www.rene-magritte.com/fr/biographie/}}</ref> * [[17ma di agosto]] - [[Maurice Dobb]], German ekonomikisto (n. 1900) * [[19ma di agosto]] - [[Hugo Gernsback]], Usana editero di revui di [[ciencal fiktiveso]] (n. 1884) * [[25ma di agosto]] - [[Stanley Bruce]], chefministro di Australia (n. 1883) * [[27ma di agosto]] - [[Brian Epstein]], impresario di bando ''[[The Beatles]]'' (n. 1934) * [[18ma di septembro]] - [[John Douglas Cockcroft]], Britaniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1897) * 18ma di septembro - [[Ahmad bin Yahya]], rejulo di Yemen (n. 1891) * [[19ma di septembro]] - [[Zinaida Yevgenyevna Serebryakova|Zinaida Serebryakova]], Rusa piktistino (n. 1884) * [[3ma di oktobro]] - [[Woody Guthrie]], Usana muzikisto, kantisto e kompozisto (n. 1912) * [[7ma di oktobro]] - [[Norman Angell]], Britaniana politikisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1872) * [[8ma di oktobro]] - [[Clement Attlee]], chefministro di Unionita Rejio (n. 1883)<ref>{{extera ligilo|idiomo={{en}}|titulo=Clement Attlee{{!}}Biography|url=https://www.britannica.com/biography/Clement-Attlee|editero=Encyclopaedia Britannica|vidita ye=23ma di decembro 2023}}</ref> * [[9ma di oktobro]] - [[Cyril Norman Hinshelwood]], Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1897) [[Arkivo:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|thumb|130px|[[Che Guevara]]]] * 9ma di oktobro (o la 8ma di oktobro sam yaro) - [[Che Guevara|Ernesto "Che" Guevara de la Serna]], Arjentiana politikisto, mortigita en Bolivia (n. 1928)<ref name=CHE/> * [[10ma di oktobro]] - [[Sargent Claude Johnson]], Usana piktisto (n. 1888) * [[17ma di oktobro]] - [[Ai-xin-jue-luo Pu-yi]], lasta imperiestro de Chiniana [[dinastio Qing]] (n. 1906) * [[20ma di oktobro]] - [[Shigeru Yoshida]], chefministro di Japonia (n. 1878) * [[27ma di novembro]] - [[Léon M'Ba]], prezidanto e chefa ministro di Gabon (n. 1902) * [[19ma di novembro]] - [[João Guimarães Rosa]], Braziliana skriptisto (n. 1908) * [[6ma di decembro]] - [[Óscar Diego Gestido]], prezidanto di Uruguay (n. 1901) * [[10ma di decembro]] - [[Otis Redding]], Usana kantisto (n. 1941) * [[17ma di decembro]] - [[Harold Holt]], chefministro di Australia (n. 1908) == Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Hans Albrecht Bethe]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Manfred Eigen]], [[Ronald George Wreyford Norrish]], [[George Hornidge Porter|George Porter]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Ragnar Granit]], [[Haldan Keffer Hartline]], [[George Wald]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Miguel Ángel Asturias]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: ne premiizita == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 1960a]] 5qx2fs8o5ufq077mxe1gua3gapaofsk 0 983 1115767 1011675 2026-04-24T15:12:49Z ThWiki1910 31363 1115767 wikitext text/x-wiki {{18ma yarcento}} La yaro '''1778''' (MDCCLXXVIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta en [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]], ed ordinara yaro komencinta en [[lundio]] segun [[Juliala kalendario]]. Ol esis la 778ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 78ma yaro di la [[18ma yarcento]], e la 9ma yaro di la [[yari 1770a]]. Kande 1778 komencis, Gregoriala kalendario esis 11 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923. == Eventi == === [[Europa]] === * [[3ma di julio]] - [[Prusia]] deklaras milito kontre [[Santa Romana Imperio]]. * Heredala milito di [[Bavaria]] inter [[Santa Romana Imperio]] e [[Prusia]]. === [[Afrika]] === * [[Portugal]] cedas [[Fernando Poo]] e [[Annobon]] a [[Hispania]]. === [[Nord-Amerika]] === * [[23ma di februaro]] - [[Usana nedependo-milito]]: Barono Friedrich Wilhelm von Steuben arivas en Valley Forge, [[Pensilvania]] e komencas diciplinar [[Usa]]na trupi. * [[23ma di aprilo]] - [[Usa]]na John Paul Jones kun 30 altra volontarii desembarkas en Whitehaven, [[Anglia]], e brulas l'urbo.<ref>{{Extera ligilo|titulo=John Paul Jones burns Whitehaven, England|url=http://www.history.com/this-day-in-history/john-paul-jones-burns-whitehaven-england?cmpid=Social_FBPAGE_HISTORY_20150423_172438225&linkId=13725878 |idiomo={{en}}|vidita ye=24ma di aprilo 2015|autoro=History.com}}</ref> * [[18ma di junio]] - [[Usana nedependo-milito]]: [[Britania]]na trupi abandonas [[Philadelphia]]. * [[28ma di junio]] - En la Batalio di Monmouth, Usana trupi komandita da [[George Washington]] atakas dope l'armeo komandita da Britaniana generalo Henry Clinton. * [[3ma di julio]] - En la Batalio di Wyoming - proxim la nuna Wyoming, [[Pensilvania]] - Britaniana trupi, helpita da aborijeni Iroquois, vinkas e masakras Usana trupi. * [[3ma di oktobro]] - [[James Cook]] arivas en [[Alaska]]. === [[Central Amerika]] === * [[Francia]] invadas [[Dominikia]]. * [[15ma di decembro]] - Batalio di Santa Lucia: 12 Franca navi komandita dal admiralo d'Estaing atakas sep Britaniana navi proxim l'insulo [[Santa Lucia]]. === [[Oceania]] === * [[18ma di januaro]] - En lua unesma voyajo, [[James Cook]] deskovras l'insuli [[Oahu]] e [[Kauai]] en la nuna [[Havayi]]. Ilu nomizas ol "Insuli Sandwich". == Naski == [[Arkivo:José de San Martín (retrato, c.1828).jpg|thumb|130px|[[José de San Martín]]]] * [[25ma di februaro]] - [[José de San Martín]], militisto, chefo di la nedependo di Arjentinia (m. 1850) * [[12ma di mayo]] - [[José de La Mar]], prezidanto di Peru (m. 1830) * [[17ma di junio]] - [[Gregory Blaxland]], Angla explorero di Australia (m. 1853) * [[3ma di julio]] - [[Carl Ludwig Engel]], Germana-Finlandan arkitekto, quo projetis, exemple, l'anciena centro di Helsinki (m. 1840) * [[11ma di agosto]] - [[Friedrich Ludwig Jahn]], Prusiana edukisto, "la patro di la gimnastiko" (m. 1852) [[Arkivo:B O´Higgins en billetes.jpg|thumb|130px|[[Bernardo O'Higgins]]]] * [[20ma di agosto]] - [[Bernardo O'Higgins]], militisto, chefo di la nedependo di Chili (m. 1842) * [[23ma di septembro]] - [[Mariano Moreno]], heroo di la nedependo di Arjentinia (m. 1811) * [[17ma di oktobro]] - [[Johann Nepomuk Hummel]], Germana kompozisto e pianisto (m. 1837) * [[1ma di novembro]] - Rejulo [[Gustaf la 4ma Adolf]] di Suedia (m. 1837) * [[14ma di novembro]] - [[Johann Nepomuk Hummel]], Austriana kompozisto (m. 1837) * [[6ma di decembro]] - [[Louis Joseph Gay-Lussac]], Franca kemiisto e fizikistulo (m. 1850) * [[17ma di decembro]] - [[Humphry Davy]], Angla kemiisto (m. 1829) * [[Augustinos Kapodistrias]], chefo di stato di Grekia (m. 1857) == Morti == [[Arkivo:Carl_von_Linné.jpg|thumb|130px|[[Carl von Linné]]]] * [[10ma di januaro]] - [[Carl von Linné]], Sueda botanikisto (n. 1707) * [[11ma di mayo]] - [[William Pitt, 1ma Komto de Chatham]], chefministro di Britania (n. 1708) * [[30ma di mayo]] - [[Voltaire]], Franca filozofo (n. 1694) * [[2ma di julio]] - [[Jean-Jacques Rousseau]], Franca filozofo (n. 1712) == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 1770a]] gjnnqmh7x0afixnjxoxdcqdbdbgfw3a 0 1312 1115774 1103829 2026-04-24T15:29:46Z Idisto 28999 /* Morti */Inform-adjunto 1115774 wikitext text/x-wiki {{20ma yarcento}} La [[yaro]] '''1976''' (MCMLXXVI per Romala algarismi) esis [[bisextila yaro]] komencinta ye [[jovdio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 976ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 76ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 7ma yaro di la [[yari 1970a]]. == Eventi == === [[Kosmo]] === * [[20ma di julio]] - ''[[Viking 1]]'' venas adsur [[Marso]]. * [[3ma di septembro]] - ''[[Viking 2]]'' venas adsur [[Marso]] che Utopia Planitia. === [[Mondo]] === * [[21ma di januaro]] - Eventas l'unesma komercala flugo per aeroplano [[Concorde]], de [[Paris]] a [[Rio de Janeiro (urbo)|Rio de Janeiro]]. === [[Europa]] === * [[29ma di januaro]] - Serio di bombal-explozi frapas quartero West End, en [[London]], ca dio. [[IRA]] pose asumos l'autoreso dil atako.<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/january/29/newsid_2506000/2506083.stm |titulo=1976: Explosions rock London's West End|editero=BBC|vidita ye=2ma di oktobro 2018}}</ref> * [[4ma di februaro]] - [[Vintrala Olimpiala Ludi]] komencas en [[Innsbruck]], [[Austria]]. * [[2ma di aprilo]] - [[Portugal]] aprobas lua nuna [[konstituco]]. * [[6ma di mayo]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 6.5 che [[skalo di Richter]] frapas la nordo di [[Italia]] - note l'urbo Maiano - e produktas plua kam 60 morti.<ref>{{extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/6/newsid_4899000/4899320.stm|titulo= 1976: Huge earthquake rocks Italy|editero=BBC |vidita ye=27ma di januaro 2018}}</ref> * [[20ma di junio|20ma]] til [[24ma di junio|24ma junio]] (c.) - Eventas [[Ido-konfero 1976|Ido-konfero]] en [[Saint-Nazaire]], [[Francia]]. * [[25ma di junio]] - Eventas striko en [[Polonia]] kontre augmento di preci di nutrivi. * [[10ma di julio]] - [[Katastrofo di Seveso]], en [[Italia]]: TCDD-[[dioxino]] likas en aero en [[Seveso]], [[Lombardia]], mortiganti 3.300 animali. Altra 70.000 plusa animali mustas buchesar. * [[8ma di oktobro]] - [[Thorbjörn Fälldin]] divenas chefministro di [[Suedia]]. * [[22ma di oktobro]] - Che [[Republiko Irlando]], prezidanto [[Cearbhall Ó Dálaigh]] renuncas. === [[Azia]] === * [[12ma di januaro]] - Sekureso-konsilistaro di [[Unionita Nacioni]] aceptas [[PLO]] kom membro dil UN. * [[13ma di mayo]] - [[Pol Pot]] komencas kom chefministro di [[Kambodja]]. * [[24ma di junio]] - [[Indonezia]] anexas [[Estal Timor]]. * [[2ma di julio]] - [[Nord-Vietnam]] e [[Sud-Vietnam]] unionas su kom Socialista Republiko di [[Vietnam]]. * [[28ma di julio]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 8.2 che [[skalo di Richter]] frapas [[Tangshan]], [[Popul-Republiko Chinia]]. Adminime 255.000 personi mortas. * [[9ma di septembro]] - [[Mao Zedong]] mortas, evante 82 yari.<ref name=BBC1/> * [[7ma di oktobro]] - [[Hua Guofeng]] divenas l'epigono di [[Mao Zedong]] kom chefo di la Komunista Partiso di Chinia. * [[11ma di oktobro]] - La surnomizita "la Bandacho di la Quar" - Jian Qing, vidvo di [[Mao Zedong]]; Wang Hongwen; Yao Wenyuan; e Zhang Chunqiao - arestesas en la [[Popul-Republiko Chinia]], omni akuzita pri konspiro.<ref>{{extera ligilo|url= http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/11/newsid_4712000/4712306.stm|titulo=1976: China's 'Gang of Four' arrested|editero=BBC|vidita ye=27ma di januaro 2018}}</ref> === [[Afrika]] === * [[27ma di februaro]] - [[Ocidentala Sahara]] deklaras su nedependanta. * [[29ma di junio]] - [[Seycheli]] divenas nedependanta. * [[4ma di julio]] - Che [[aeroportuo]] Entebbe, en [[Uganda]], Israelana parashutisti liberigas 103 gajo-homi de aeroplano di ''[[Air France]]'', kidnapita dum flugado de [[Tel-Aviv]] a [[Paris]]. Dum l'operaco por liberigar la gajo-homi, 33 Ugandana soldati mortigesas.<ref>{{extera ligilo |url=https://aventurasnahistoria.uol.com.br/noticias/raportagem/historia-operacao-entebbe-1976-resgate-em-uganda.phtml|titulo=OPERAÇÃO ENTEBBE: EXÉRCITO DE ISRAEL RESGATA CIVIS EM UGANDA|editero=Aventuras na Historia|vidita ye=4ma di julio 2021|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[4ma di decembro]] - [[Jean-Bédel Bokassa]] proklamas su imperiestro di [[Centrafrika]], sub la nomo [[Bokassa la 1ma]]. === [[Nord-Amerika]] === * [[1ma di aprilo]] - [[Steve Jobs]] e [[Steve Wozniak]] fondas firmo ''[[Apple Computer]]''. * [[3ma di julio]] - en [[Usa]] Supra Korto decidas ke exekuto ne esas kruela o segun konstitucionala legi negebla puniso neordinara. * [[16ma di julio]] - [[Kanada]] abolisas [[mortopuniso]]. * [[17ma di julio]] til [[1ma di agosto]] - En [[Montréal]] eventas la [[Olimpiala Ludi en Montréal, 1976|Somerala Olimpiala Ludi]]. * [[2ma di novembro]] - [[Jimmy Carter]] elektesas a [[listo di prezidanti di Usa|prezidanto di Usa]]. * [[26ma di novembro]] - Firmeto kun nomo ''[[Microsoft]]'' enrejistresas en [[Nova Mexikia]]. * [[1ma di decembro]] - [[José López Portillo]] divenas prezidanto di [[Mexikia]]. === [[Central Amerika]] === * [[4ma di februaro]] - En [[Guatemala]] e [[Honduras]] [[ter-tremo]] produktas {{formatnum:22000}} morti. * [[24ma di februaro]] - [[Kuba]] adoptas nuna [[konstituco]]. * [[27ma di junio|27ma]] til la [[28ma di junio]] - Eventas [[Somito-renkontro di G7-landi en 1976|Somito-renkontro di G-7-landi]] en [[Porto-Riko]]. * [[1ma di agosto]] - [[Trinidad e Tobago]] divenas [[republiko]]. === [[Sud-Amerika]] === * [[11ma di januaro]] - Militistala [[stato-stroko]] en [[Equador]] revokas generalo [[Guillermo Rodrígues Lara]] de povo. * [[24ma di marto]] - En [[Arjentinia]] armeo kaptas povo de [[María Estela Martínez de Perón]]. == Naski == [[Arkivo:Paz Vega 2.jpg|thumb|130px|[[Paz Vega]]]] * [[2ma di januaro]] - [[Paz Vega]], Hispan aktorino e manekinino * [[3ma di januaro]] - [[Nurbek Kasenov]], Kirgiziana boxisto * [[9ma di januaro]] - [[Radek Bonk]], Chekoslovakiana e Cheka hokeisto * [[13ma di januaro]] - [[Magno Alves]], Braziliana futbalisto * [[20ma di januaro]] - [[Nina Linta Lazarević|Nina Lazarević]], Serbian aktorino * [[21ma di januaro]] - [[Emma Bunton]], Britaniana kantistino e kompozistino * [[25ma di januaro]] - [[Michal Broš]], Cheka hokeisto [[Arkivo:211103 Katrin Jakobsdottir Nordiska sessioonen 9381 (51680881157).jpg|thumb|130px|[[Katrín Jakobsdóttir]]]] * [[1ma di februaro]] - [[Katrín Jakobsdóttir]], chefministrino di Islando * [[3ma di februaro]] - [[Isla Fisher]], Australian aktorino * [[4ma di februaro]] - [[Eduard Vyacheslavovich Gricun|Eduard Gricun]], Rusa ciklisto * [[14ma di februaro]] - [[Milan Hejduk]], Cheka hokeisto * [[12ma di marto]] - [[María Adánez]], Hispan aktorino * [[16ma di marto]] - [[Rieko Amano]], Japoniana luktistino * [[20ma di marto]] - [[Chester Bennington]], Usana kantisto, kompozisto e muzikisto (m. 2017) [[Arkivo:Reese Witherspoon 2012 cropped.jpg|thumb|130px|[[Reese Witherspoon]]]] * [[22ma di marto]] - [[Reese Witherspoon]], Usan aktorino * [[23ma di marto]] - [[Ricardo Zonta]], Brazilian automobilisto * [[24ma di marto]] - [[Serhiy Hennadiyovich Arbuzov|Serhiy Arbuzov]], provizora chefministro di Ukraina * [[26ma di marto]] - [[Mariusz Sowiński]], Polona serial ocidero * [[30ma di marto]] - [[Alexandr Yevgenyevich Haritonov (hokeisto)|Alexandr Haritonov]], Rusa hokeisto * [[1ma di aprilo]] - [[Clarence Seedorf]], Surinamana-Nederlandana futbalisto * [[2ma di aprilo]] - [[Salome Samadashvili]], Gruziana politikisto * [[13ma di aprilo]] - [[Patrik Eliáš]], Cheka hokeisto * [[18ma di aprilo]] - [[Gavin Creel]], Usan aktoro e kantisto * [[29ma di aprilo]] - [[Anggun]], Indoneziana-Franciana kantistino * [[17ma di mayo]] - [[Kamil Brabenec]], Cheka hokeisto * [[28ma di mayo]] - [[Alexei Yuryevich Nemov|Alexei Nemov]], Rusa multopla championo olimpiala pri gimnastiko [[Arkivo:Colin Farrell (28505958282).jpg|thumb|130px|[[Colin Farrell]]]] * [[31ma di mayo]] - [[Colin Farrell]], Irlandan aktoro * [[4ma di junio]] - [[Alexei Anatolyevich Navalni|Alexei Navalni]], Rusa politikisto e aktivisto kontre korupteso (m. 2024) * [[8ma di junio]] - [[Lindsay Davenport]], Usana tenisistino * [[9ma di junio]] - [[Aziza Brahim]], Sahrawiana kantistino ed aktorino * [[14ma di junio]] - [[Igor Lukšić]], chefministro di Montenegro * [[17ma di junio]] - [[Pyotr Veniaminovich Svidler|Pyotr Svidler]], Rusa shakoludistulo [[Arkivo:Patrick Vieira.jpg|thumb|130px|[[Patrick Vieira]]]] * [[23ma di junio]] - [[Patrick Vieira]], Franca futbalisto * [[2ma di julio]] - [[Ľudovít Ódor]], chefministro di Slovakia * [[5ma di julio]] - [[Nuno Gomes]], Portugalana futbalisto * [[19ma di julio]] - [[Benedict Cumberbatch]], Britaniana cinem-aktoro * [[26ma di julio]] - [[Dorjpalamin Ganhuyag]], Mongoliana luktisto * [[27ma di julio]] - [[Demis Hassabis]], Brita Nobel-laureato pri kemio en 2024 * [[1ma di agosto]] - [[Iván Duque Márquez]], prezidanto di Kolumbia * 1ma di agosto - [[Liviu-Dieter Nisipeanu]], Rumana shakoludisto * [[13ma di agosto]] - [[Saman Salur]], Iranana cinematografisto, cenaristo, filmo-produktisto e muntisto * [[15ma di agosto]] - [[Abiy Ahmed Ali]], chefministro di Etiopia, Nobel-laureato pri paco * [[18ma di agosto]] - [[Vadim Viktorovich Zvyagincev|Vadim Zvyagincev]], Rusa shakoludisto * [[20ma di agosto]] - [[Nina Linta Lazarević]], Serba aktorino * [[24ma di agosto]] - [[Kuba Badach]], Polona muzikisto, kantisto e kompozisto * [[27ma di agosto]] - [[Carlos Moyà]], Hispana tenisisto * [[8ma di septembro]] - [[Nasim Adabi]], Iranan aktorino [[Arkivo:Guga AO2001.jpg|thumb|130px|[[Gustavo Kuerten]]]] * [[10ma di septembro]] - [[Gustavo Kuerten]], Braziliana tenisisto * [[13ma di septembro]] - [[Jiří Holík (hokeisto, 1976)|Jiří Holík]], Cheka hokeisto * [[20ma di septembro]] - [[Jan Hlaváč (hokeisto)|Jan Hlaváč]], Cheka hokeisto * [[22ma di septembro]] - [[Ronaldo Luís Nazário de Lima|Ronaldo]], Braziliana futbalisto * [[27ma di septembro]] - [[Francesco Totti]], Italiana futbalisto [[Arkivo:AliciaSilverstoneJuly06 (square).jpg|130px|thumb|[[Alicia Silverstone]]]] * [[4ma di oktobro]] - [[Alicia Silverstone]], Usan aktorino * [[5ma di oktobro]] - [[Ramzan Ahmatovich Kadirov|Ramzan Kadirov]], Rusa politikisto de republiko Chechenia * [[13ma di oktobro]] - [[Nurlıbek Maşbekulı Nälibayev|Nurlıbek Nälibayev]], Kazakstanana politikisto * [[15ma di oktobro]] - [[Duško Pavasović]], Sloveniana shakoludistulo * [[26ma di oktobro]] - [[T-Seven]], Germana kantistino ([[Mr. President (bando)|Mr. President]]) * [[31ma di oktobro]] - [[Piper Perabo]], Usana televizion-aktorino * [[9ma di novembro]] - [[Jaroslav Bednář]], Chekoslovakiana e Cheka hokeisto * [[10ma di novembro]] - [[Jaroslav Hlinka]], Cheka hokeisto * [[16ma di novembro]] - [[Babo]], Mexikiana kantisto di ''[[rap]]'' ([[Cartel de Santa]]) * [[19ma di novembro]] - [[Jack Dorsey]], Usana programisto di komputeri, kreinto di ''Twitter'' * [[9ma di decembro]] - [[Yuri Sergeyevich Abramov|Yuri Abramov]], Rus atleto pri long-dista kurado e maratono * 9ma di decembro - [[Kevin Daniels]], Usan aktoro * [[17ma di decembro]] - [[Gisèle Vienne]], Franc-Austriana kompozisto di baleto, plastic-artisto e rejisisto * [[23ma di decembro]] - [[Giba]], Braziliana volebalisto * [[25ma di decembro]] - [[Armin van Buuren]], Nederlandana disk-jokeo * [[26ma di decembro]] - [[Anna-Maria Gradante]], Germana judoistino ==Morti == * [[5ma di januaro]] - [[John Aloysius Costello]], chefministro di Republiko Irlando (n. 1891) * 5ma di januaro - [[Károly Takács]], Hungara sportala pafisto (n. 1910) [[Arkivo:Zhou Enlai 3d.jpg|thumb|130px|[[Zhou Enlai]]]] * [[8ma di januaro]] - [[Zhou Enlai]], chefministro di Popul-Republiko Chinia (n. 1898) * [[10ma di januaro]] - [[Howlin' Wolf]], Usana muzikisto (n. 1910) * [[12ma di januaro]] - [[Agatha Christie]], Britaniana skriptisto<ref>{{Extera ligilo|titulo=1976: Crime writer Agatha Christie dies |editero=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/january/12/newsid_4440000/4440120.stm|vidita ye=22ma di oktobro 2017}}</ref> (n. 1890) * [[14ma di januaro]] - [[Tun Abdul Razak]], chefa ministro di Malaizia (n. 1920) * [[31ma di januaro]] - [[Evert Taube]], Sueda skriptisto, artisto, trubaduristo e kompozisto (n. 1890) * [[1ma di februaro]] - [[Werner Heisenberg]], Germana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1901) * 1ma di februaro - [[George Hoyt Whipple]], Usana mediko, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (n. 1878) * [[2ma di februaro]] - [[Zlatyu Boyadzhiev]], Bulgara piktisto (n. 1903) * [[11ma di februaro]] - [[Lee J. Cobb]], Usan aktoro (n. 1911) * [[12ma di februaro]] - [[Sal Mineo]], Usan aktoro (n. 1939) * [[13ma di februaro]] - [[John Lounsbery]], Usan animisto e cinematografisto pri animi (n. 1911) * [[20ma di februaro]] - [[René Cassin]], Franca judiciisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1887) * [[23ma di februaro]] - [[Laurence Stephen Lowry]], Angla piktisto (n. 1887) * [[28ma di februaro]] - [[Anton Rooskens]], Nederlandana piktisto (n. 1906) * 28ma di februaro - [[Zofia Stryjeńska]], Polona piktisto (n. 1891) [[Arkivo:Luchino Visconti 5.jpg|thumb|130px|[[Luchino Visconti]]]] * [[17ma di marto]] - [[Luchino Visconti]], Italiana filmifisto e teatestro (n. 1906) * [[24ma di marto]] - [[Bernard Montgomery]], Britaniana marshalo (n. 1897) * [[25ma di marto]] - [[Josef Albers]], Germana piktisto (n. 1888) * [[29ma di marto]] - [[Margaret Leiteritz]], Germana piktisto (n. 1907) * [[31ma di marto]] - [[Paul Strand]], Usana fotografisti ed filmifisti (n. 1890) * [[1ma di aprilo]] - [[Max Ernst]], Germana-Usana-Franciana piktisto (n. 1891) * [[13ma di aprilo]] - [[Sabri al-Asali]], chefministro di Siria (n. 1903) * [[14ma di aprilo]] - [[Mariano Ospina Pérez]], prezidanto di Kolumbia (n. 1891) * [[17ma di aprilo]] - [[Henrik Dam]], Dana mediko, Nobel-laureato (n. 1895) * [[24ma di aprilo]] - [[Mark Tobey]], Usana piktisto (n. 1890) * [[2ma di mayo]] - [[Zdeněk Fierlinger]], chefministro di Chekoslovakia (n. 1891) [[Arkivo:Alvar-Aalto-1976.jpg|thumb|130px||[[Alvar Aalto]]]] * [[11ma di mayo]] - [[Alvar Aalto]], Finlandan arkitekto (n. 1898) * [[26ma di mayo]] - [[Martin Heidegger]], Germana filozofo (n. 1889) * [[31ma di mayo]] - [[Jacques Monod]], Franca biokemiisto, Nobel-laureato en 1965 (n. 1910) * [[2ma di junio]] - [[Juan José Torres]], prezidanto di Bolivia (n. 1920) * [[3ma di junio]] - [[Viggo Kampmann]], chefministro di Dania (n. 1910) * [[7ma di julio]] - [[Gustav Heinemann]], prezidanto di West-Germania (n. 1899) * [[23ma di julio]] - [[Martin Wickramasinghe]], Sri-Lankana skriptisto (n. 1890) [[Arkivo:Filmregisseurs Fritz Lang ( 79 jaar ) arriveert op Schiphol, Bestanddeelnr 922-2845.jpg|thumb|130px|[[Fritz Lang]]]] * [[2ma di agosto]] - [[Fritz Lang]], Usana filmifisto (n. 1890) * [[9ma di agosto]] - [[José Lezama Lima]], Kubana skriptisto, poeto (n. 1910) * [[10ma di agosto]] - [[Karl Schmidt-Rottluff]], Germana piktisto (n. 1884) * [[22ma di agosto]] - [[Juscelino Kubitschek de Oliveira]], prezidanto di Brazilia (n. 1902) * [[24ma di agosto]] - [[Hans Brismark]], Sueda Idisto e mediko (n. 1889) * [[25ma di agosto]] - [[Eyvind Johnson]], Sueda skriptisto, Nobel-laureato (n. 1900) [[Arkivo:Mao Zedong Anefo.jpg|thumb|130px|[[Mao Zedong]]]] * [[9ma di septembro]] - [[Mao Zedong]], chefo di [[Popul-Republiko Chinia]]<ref name=BBC1>{{Extera ligilo|titulo=1976: Chairman Mao Zedong dies|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/9/newsid_3020000/3020374.stm|editero=BBC (On This Day)|vidita ye=27ma di januaro 2018}}</ref> (n. 1893) * [[10ma di septembro]] - [[Dalton Trumbo]], Usana cenaristo, skriptisto (n. 1905) * [[13ma di septembro]] - [[Camilo Ponce Henríquez]], prezidanto di Equador (n. 1912) * [[26ma di septembro]] - [[Lavoslav Ružička]], Kroatiana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1887) * [[5ma di oktobro]] - [[Lars Onsager]], Norvegiana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1903) * [[26ma di oktobro]] - [[Emiliano Di Cavalcanti]], Braziliana piktisto (n. 1897) * [[31ma di oktobro]] - [[Eileen Gray]], Irlandana konceptisto di mobli ed arkitekto (n. 1878) * [[15ma di novembro]] - [[Jean Gabin]], Franc aktoro (n. 1904) * [[18ma di novembro]] - [[Man Ray]], Usan artisto (n. 1890) * [[20ma di novembro]] - [[Trofim Denisovich Lisenko|Trofim Lisenko]], Rusa biologo ed agrokultivala ciencisto (n. 1898) [[Arkivo:André Malraux, 1974, photo41, hr.jpg|thumb|130px|[[André Malraux]]]] * [[23ma di novembro]] - [[André Malraux]], Franca skriptisto e politikisto (n. 1901) * [[30ma di novembro]] - [[Hans Cornioley]], [[Suisia|Suisa]] docisto ed Idisto (n. 1895) * [[4ma di decembro]] - [[Benjamin Britten]], Angla kompozisto (n. 1913) * 4ma di decembro - [[Tommy Bolin]], Usana muzikisto ([[Deep Purple]]) (n. 1951) * [[6ma di decembro]] - [[João Goulart]], prezidanto di Brazilia (n. 1918) * [[15ma di decembro]] - [[Grégoire Kayibanda]], prezidanto di Ruanda (n. 1924) * [[McKendree Long]], Usana piktisto (n. 1888) == Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Burton Richter]], [[Samuel Chao Chung Ting]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[William Nunn Lipscomb, Jr.]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Baruch Samuel Blumberg]], [[Daniel Carleton Gajdusek]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Saul Bellow]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Betty Williams]], [[Mairead Corrigan]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Milton Friedman]] == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 1970a]] 8x7hkq7cpd028q1s48xfy14oy1wezeb 0 1321 1115764 1107567 2026-04-24T15:11:32Z ThWiki1910 31363 1115764 wikitext text/x-wiki {{20ma yarcento}} La [[yaro]] '''1978''' (MCMLXXVIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 978ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 78ma yaro di la [[20ma yarcento]], e la 9ma yaro di la [[yari 1970a]]. ==Eventi == ===[[Mondo]] === * [[16ma di oktobro]] - [[Polonia|Polona]] kardinalo [[Karol Wojtyla]] divenas [[papo Ioannes Paulus la 2ma]]. ===[[Europa]] === * [[19ma di januaro]] - La produktado dil "Skarabeo" o "Tipo 1", [[automobilo]] de [[Volkswagen]], finas che [[West-Germania]]. * [[23ma di januaro]] - [[Suedia]] divenas l'unesma lando qua interdiktas l'uzo di [[ozono]]-destruktanta [[aerosolo|aerosoli]]. * [[3ma di marto]] - Korpo di [[Charlie Chaplin]] furtesas de tombeyo en [[Suisia]] e trovesas pos 11 semani. * [[16ma di marto]] - En [[Italia]] [[Reda Brigadi]] kaptas chefministro [[Aldo Moro]]. Ilu trovesos ye la [[9ma di mayo]], mortinta. * [[23ma di junio]] - En [[Yugoslavia]], [[Josip Broz Tito]] divenas prezidanto dumvive. * [[11ma di julio]] - [[Kamiono]] transportanta 23 toni di [[propileno]] explozas apud la kampeyo Los Alfaques, proxim [[Tarragona]], [[Hispania]]. L'explozo produktas 217 morti e plu kam 200 vunditi. * [[29ma di julio]] - Princo [[Charles de Wals]] e [[Diana Spencer]] mariajas che katedralo Saint Paul, en [[London]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/29/newsid_2494000/2494949.stm|editero=BBC|titulo=1981: Charles and Diana marry|vidita ye=18ma di oktobro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> * [[26ma di agosto]] - Italiana kardinalo Albino Luciani divenas [[papo Ioannes Paulus la 1ma]]. * [[16ma di oktobro]] - [[Polonia|Polona]] kardinalo Karol Wojtyla divenas [[papo Ioannes Paulus la 2ma]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=1978: Polish bishop is new Pope|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/16/newsid_3170000/3170452.stm|vidita ye=15ma di oktobro 2016|editero=BBC|idiomo={{en}}}}</ref> * [[20ma di novembro]] - En [[Hispania]], falias povo-kapto da militisti. * [[6ma di decembro]] - En Hispania, nova [[konstituco]] riestablisas [[demokratio]]. * [[27ma di decembro]] - En Hispania, aceptesas nova [[konstituco]] quo finas 40-yar durinta militala diktatoreso. ===[[Azia]] === * [[1ma di januaro]] - Acidento di aviono [[Boeing 747]] de ''Air India'' en [[Indiana Oceano]] produktas 213 morti. * [[11ma di februaro]] - [[Popul-Republiko Chinia]] permisas publikigo di verki da [[Aristoteles]], [[William Shakespeare]] e [[Charles Dickens]]. * [[11ma di marto]] - Palestinana teroristi ocidas 34 Israelani sur choseo inter [[Tel Aviv]] e [[Haifa]]. * [[16ma di marto]] - [[Israel]] atakas [[Libano]]. * [[18ma di marto]] - [[Zulfikar Ali Bhutto]], ex-chefo di [[Pakistan]], kondamnesas a [[mortopuniso]]. * [[20ma di aprilo]] - Aviono [[Boeing 707]] de ''Korean Airlines'' pafesas super sulo di [[Sovietia]] pos ke la pilotisto violacis Sovietian aerala spaco e respondis nek a la kontrolisti sursule, nek a l'interceptisti. Du personi mortas. * [[27ma di aprilo]] - En [[Afganistan]], [[Mohammad Takai]] kaptas la povo. Lora prezidanto [[Mohammed Daoud Khan]] asasinesas. * [[30ma di aprilo]] - Demokrata Republiko Afganistan proklamesas da [[Nur Mohammed Taraki]]. * [[24ma di junio]] - En [[Yemen]], prezidanto [[Hussein al-Ghashmi]] mortigesas. * [[16ma di septembro]] - [[Muhammad Zia-ul-Haq]] oficale asumas la povo en [[Pakistan]] kom prezidanto. * [[1ma di oktobro]] - [[Vietnam]] atakas [[Kambodja]]. * [[11ma di decembro]] - en [[Iran]] du milioni demonstras kontre la [[shaho]]. * [[22ma di decembro]] - [[Tailando]] adoptas nova [[konstituco]]. ===[[Afrika]] === * [[3ma di marto]] - [[Etiopia]] konfesas ke ol havas Kubana trupi kombatanta kontre [[Somalia]] en Ogaden. * 3ma di marto - [[Rhodesia]] atakas [[Zambia]]. * [[12ma di mayo]] - En [[Zaire]], rebeli okupas [[Kolwezi]], centro di minado en la provinco Shaba. * [[30ma di junio]] - [[Etiopia]] atakas [[Eritrea]]. * [[29ma di septembro]] - [[Pieter Willem Botha]] divenas chefministro di Sudafrika. * [[14ma di oktobro]] - en [[Kenia]] [[Daniel arap Moi]] divenas prezidanto. ===[[Nord-Amerika]] === * [[24ma di januaro]] - [[Artificala satelito]] de [[Sovietia]] kun atomala reaktoro falas en [[Kanada]]. * [[30ma di januaro]] - Nivegoza tempesti en [[Usa]] produktas 90 morti. * [[10ma di februaro]] - Polona filmifisto [[Roman Polanski]] fugas de [[Hollywood]] vers [[Francia]] pos akuzo ke il havis sexuala relato kun adolecantino evante 13 yari. * [[7ma di aprilo]] - Usana prezidanto [[Jimmy Carter]] decidas ajornar la produktado di [[neutrono-bombo]]. * [[17ma di septembro]] - Pacala pakto signatesas en [[Camp David]], inter [[Israel]] ed [[Egiptia]]. * [[25ma di septembro]] - Aviono [[Boeing 727]] proximiganta l'aeroportuo internaciona di [[San Diego]], [[Kalifornia]], e transportanta 135 personi, kolizionas super la tero kontre privata aviono Cessna 172. Amba avioni falas sur suburbi di San Diego, produktanta 144 morti, inkluzite tota individui del Boeing 727, le du del Cessna 172, ed altra 7 personi en sulo. Alra 9 homi en sulo vundesas.<ref>{{extera ligilo|titulo=ASN Aircraft accident Boeing 727-214 N533PS San Diego International Airport, CA (SAN)|url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19780925-0|idiomo={{en}}|vidita ye=6ma di januaro 2024}}</ref> ===[[Central Amerika]] === * [[10ma di januaro]] - Opozanta politikisto [[Pedro Joaquín Chamorro Cardenal]] ocidesas en [[Nikaragua]]. Protesti kontre diktatoro [[Anastasio Somoza Debayle]] kreskas en la lando. * [[4ma di februaro]] - [[Sandinismo|Sandinisti]] anuncas [[interna milito]] en [[Nikaragua]] kontre la diktatoreso di [[Anastasio Somoza Debayle]]. * [[10ma di mayo]] - [[Rodrigo Carazo Odio]] divenas prezidanto di [[Kosta Rika]] pos vinkir prezidantala elekti ye februaro. * [[8ma di agosto]] - Militarala [[stato-stroko]] en [[Honduras]] revokas prezidanto [[Juan Alberto Melgar Castro]]. * [[16ma di agosto]] - [[Silvestre Antonio Guzmán]] divenas prezidanto di [[Dominikana Republiko]]. * [[22ma di agosto]] - En Nikaragua, Sandinisti siejas la Nacionala Palaco, en [[Managua]]. * [[3ma di novembro]] - [[Dominikia]] nedependanteskas de [[Unionita Rejio]]. ===[[Sud-Amerika]] === * [[4ma di januaro]] - En [[Chili]], votanti suportas diktatoro [[Augusto Pinochet]]. * [[1ma di junio|1ma]] til la [[25ma di junio]] - Eventas la [[Mondala Kupo di Futbalo]] en [[Arjentinia]]. * [[18ma di novembro]] - En [[Guyana]], Jonestown, 913 suporteri di la sekto religiala “Templo di Populo” fondita da [[Jim Jones]] suocidas o mortigesas per [[cianido]]. De la mortinti, 276 esas pueri, venenagita dal altra partopreninti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=1978: Mass suicide leaves 900 dead |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/18/newsid_2540000/2540209.stmHYPERLINK |editero=BBC|vidita ye=17ma di oktobro 2016}}</ref> ===[[Oceania]] === * [[7ma di julio]] - [[Insuli Salomon]] nedependanteskas de [[Unionita Rejio]]. * [[1ma di oktobro]] - [[Tuvalu]] nedependanteskas del Unionita Rejio. == Naski == * [[4ma di januaro]] - [[Arash Abbasi]], Iranan aktoro, cinematografisto e cenaristo * [[7ma di januaro]] - [[Emilio Marcos Palma]], unesma homo naskinta en [[Antarktika]] [[Arkivo:Italy vs France - FIFA World Cup 2006 final - Gennaro Gattuso.jpg|thumb|130px|[[Gennaro Gattuso]]]] * [[9ma di januaro]] - [[Gennaro Gattuso]], Italiana futbalisto * [[12ma di januaro]] - [[Hannah Gadsby]], Australiana komediisto * [[20ma di januaro]] - [[Volodimir Borisovich Hroisman|Volodimir Hroisman]], chefministro di Ukraina * 20ma di januaro - [[Clayton Stanley]], Usana volebalisto * [[28ma di januaro]] - [[Gianluigi Buffon]], Italiana futbalisto * [[7ma di februaro]] - [[Ashton Kutcher]], Usan aktoro * [[10ma di februaro]] - [[Boris Leonidovich Avruh|Boris Avruh]], Rusa shakoludisto * [[14ma di februaro]] - [[Alexei Mihailovich Frosin|Alexei Frosin]], Rusa skermistulo [[Arkivo:Azis in 2018 (cropped).png|thumb|130px|[[Azis]]]] * [[7ma di marto]] - [[Azis]], Bulgara kantisto * [[9ma di marto]] - [[Ruth Marlene]], Portugalana kantistino * [[11ma di marto]] - [[Didier Drogba]], Ivoriana futbalisto * [[13ma di marto]] - [[Leoš Čermák]], Cheka hokeisto * [[18ma di marto]] - [[Jan Bulis]], Cheka hokeisto * [[3ma di aprilo]] - [[Tommy Haas]], Germana tenisistulo * [[7ma di aprilo]] - [[Uladzimir Mikalayevich Valchkow|Uladzimir Valchkow]], Bielorusa tenisistulo * [[8ma di aprilo]] - [[Hana Jalloul]], Hispaniana politikisto * [[14ma di aprilo]] - [[Angelo Dalli]], Maltana informatikisto pri artifical inteligenteso * [[19ma di aprilo]] - [[James Franco]], Usan aktoro * [[23ma di aprilo]] - [[Gezahegne Abera]], Etiopian atleto * [[8ma di mayo]] - [[Josie Maran]], Usana manekino ed aktoro * [[9ma di mayo]] - [[Daniel Franzese]], Usan aktoro [[Arkivo:Laetitia_Casta_derrière_les_murs.jpg|thumb|130px|[[Laetitia Casta]]]] * [[11ma di mayo]] - [[Laetitia Casta]], Franca manekino * [[16ma di mayo]] - [[Ali Atshani]], Iranana cinematografisto, cenaristo, filmo-produktisto e muntisto * [[22ma di mayo]] - [[Katie Price]], Angla manekino e prizentisto di televiziono * 22ma di mayo - [[Ginnifer Goodwin]], Usan aktoro * [[23ma di mayo]] - [[Otryadin Gündegmaa]], Mongoliana sport-pafistino * [[9ma di junio]] - [[Miroslav Klose]], Germana futbalisto * [[20ma di junio]] - [[Frank Lampard]], Angla futbalisto * [[21ma di junio]] - [[Andreea Bănică]], Rumana kantistino * [[24ma di junio]] - [[Emppu Vuorinen]], Finlandana gitaristo ([[Nightwish]]) [[Arkivo:Jüri Ratas 2017-05-25.jpg|thumb|130px|[[Jüri Ratas]]]] * [[2ma di julio]] - [[Jüri Ratas]], chefministro di Estonia * [[9ma di julio]] - [[Gulnara Iskanderovna Galkina-Samitova|Gulnara Galkina-Samitova]], Rusa atletino pri 3000-metra obstaklo-kurado * [[23ma di julio]] - [[Loghman Khaledi]], Iranana cinematografisto, cenaristo, filmo-produktisto e muntisto * [[25ma di julio]] - [[Louise Brown]], unesma persono naskinta pro uzo di [[epruvetala koncepto]] * [[29ma di julio]] - [[Marcin Różalski]], Poloniana MMA-kombatisto * [[11ma di agosto]] - [[Bahman Kiarostami]], Iranana cinematografisto, filmo-muntisto ed operacisto * [[23ma di agosto]] - [[Alexei Petrovich Bondarenko|Alexei Bondarenko]], Rusa gimnastikistulo [[Arkivo:Kobe_Bryant_(24967836125).jpg|thumb|130px|[[Kobe Bryant]]]] * 23ma di agosto - [[Kobe Bryant]], Usana basketbalisto (m. 2020) * [[24ma di agosto]] - [[Natalya Sergeyevna Kudryavceva|Natalya Kudryavceva]], Rusa gimnastikistino (m. 2015) * [[12ma di septembro]] - [[Bartek Dzikowski]], Polona muzikistulo e kantistulo * [[25ma di septembro]] - [[Irakli Kobakhidze]], chefministro di Gruzia * [[27ma di septembro]] - [[Ani Lorak]], Ukrainana kantistino * [[2ma di oktobro]] - [[Ayumi Hamasaki]], Japona kantistino ed aktorino * [[3ma di oktobro]] - [[Victoria Stiles]], Usana filmo-produktistino e fardizistino * [[27ma di oktobro]] - [[Vanessa-Mae]], Singapurana muzikistino [[Arkivo:Lázaro Ramos.jpg|thumb|130px|[[Lázaro Ramos]]]] * [[1ma di novembro]] - [[Lázaro Ramos]], Brazilian aktoro * [[3ma di novembro]] - [[Sergei Movsesian]], Armena shakoludisto * [[4ma di novembro]] - [[Jan Hamáček (politikisto)|Jan Hamáček]], Cheka politikisto * [[11ma di novembro]] - [[Alexei Vladimirovich Dyachenko|Alexei Dyachenko]], Rusa skermistulo * 11ma di novembro - [[Nikolai Vyacheslavovich Kryukov|Nikolai Kryukov]], Rusa gimnastikistulo * 11ma di novembro - [[Ludmilla Radchenko]], Rusa manekino [[Arkivo:Santiago Peña.jpg|thumb|130px|[[Santiago Peña]]]] * [[16ma di novembro]] - [[Santiago Peña]], prezidanto di Paraguay * [[17ma di novembro]] - [[Rachel McAdams]], Kanadan aktorino * [[25ma di novembro]] - [[Taís Araújo]], Brazilian aktorino di televiziono e cinemo * [[27ma di novembro]] - [[Radek Štěpánek]], Cheka tenisistulo * [[30ma di novembro]] - [[Clay Aiken]], Usan aktoro, kantisto e politikal aktivisto * 30ma di novembro - [[Gael García Bernal]], Mexikian aktoro * 30ma di novembro - [[Episkopo Foma (Mosolov)|Foma (Mosolov)]], episkopo di Rusa Ortodoxa Eklezio * [[2ma di decembro]] - [[Nelly Furtado]], Kanadana kantistino * [[15ma di decembro]] - [[Toni Valtonen]], Finlandana MMA-luktisto * [[19ma di decembro]] - [[Alexei Katulevski]], Kirgizistanana boxisto * [[21ma di decembro]] - [[Pyotr Valeryevich Abramov|Pyotr Abramov]], Rusa aktoro ==Morti == * [[13ma di januaro]] - [[Hubert Horatio Humphrey Jr.]], ex-viceprezidanto di Usa e senatano por Minnesota (n. 1911) [[Arkivo:1925 kurt gödel.png|thumb|130px|[[Kurt Gödel]]]] * [[14ma di januaro]] - [[Kurt Gödel]], Austrian-Usana matematikisto (n. 1906) * [[18ma di januaro]] - [[John Lyng]], chefministro di Norvegia (n. 1905) * [[11ma di februaro]] - [[Harry Martinson]], Sueda skriptisto, Nobel-laureato (n. 1904) * [[24ma di februaro]] - [[Alma Thomas]], Usana piktistino (n. 1891) * [[19ma di marto]] - [[Gaston Julia]], Franca matematikisto (n. 1893) * [[21ma di marto]] - [[Cearbhall Ó Dálaigh]], prezidanto di Republiko Irlando (n. 1911) * [[16ma di aprilo]] - [[Philibert Tsiranana]], prezidanto di Madagaskar (n. 1912) * [[24ma di aprilo]] - [[Federico Chávez Careaga]], prezidanto di Paraguay (n. 1882) * 24ma di aprilo - [[Engelbert Pigal]], Austriana linguisto (n. 1899) * [[28ma di aprilo]] - [[Makhosini Dlamini]], chefministro di Swazilando (la nuna Eswatini) (n. 1914) * [[1ma di mayo]] - [[Aram Hachaturyan]], Armeniana kompozisto (n. 1903) [[Arkivo:Aldo Moro.jpg|thumb|130px|[[Aldo Moro]]]] * [[9ma di mayo]] - [[Aldo Moro]], chefministro di Italia (n. 1916) * [[13ma di mayo]] - [[Sisavang Vatthana]], rejo di Laos (n. 1907) * [[15ma di mayo]] - [[Robert Menzies]], chefministro di Australia (n. 1894) * [[30ma di mayo]] - [[Tetsu Katayama]], chefministro di Japonia (n. 1887) * [[7ma di junio]] - [[Ronald George Wreyford Norrish]], Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1897) * [[8ma di junio]] - [[Valéria Dienes]], Hungara filozofo, psikologiisto e tradukisto (n. 1879) * [[22ma di junio]] - [[Jens Otto Krag]], chefministro di Dania (n. 1914) * [[7ma di julio]] - [[Francisco Mendes]], ''[[Chico Té]]'', chefa ministro di Guinea-Bisau (n. 1939) * [[30ma di julio]] - [[Umberto Nobile]], Italian injenioro (n. 1885) [[Arkivo:Paulus VI, by Fotografia Felici, 1969.jpg|thumb|130px|[[Papo Paulus la 6ma|Paulus la 6ma]]]] * [[6ma di agosto]] - [[Papo Paulus la 6ma]] (n. 1897) * [[21ma di agosto]] - [[Nicolaas Johannes Diederichs]], prezidanto di Sudafrika (n. 1903) * [[22ma di agosto]] - [[Jomo Kenyatta]], chefministro e prezidanto di [[Kenia]]<ref>{{Extera ligilo|titulo=1978: Kenya's founding father dies|editero=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/august/22/default.stm |vidita ye=4ma di agosto 2016}}</ref> (n. de 1891 til 1897) * [[7ma di septembro]] - [[Keith Moon]], Britaniana muzikisto ([[The Who]]) (n. 1946) * [[10ma di septembro]] - [[Ronnie Peterson]], Sueda automobilisto (n. 1944) * [[15ma di septembro]] - [[Willy Messerschmitt]], Germana injenioro, projektisto di aeroplani (n. 1898) * [[26ma di septembro]] - [[Karl Manne Georg Siegbahn]], Sueda fizikisto, Nobel-laureato (n. 1886) * [[28ma di septembro]] - [[Papo Ioannes Paulus la 1ma]] (n. 1912) * [[9ma di oktobro]] - [[Jacques Brel]], Belga kantisto (n. 1929) * [[17ma di oktobro]] - [[Giovanni Gronchi]], prezidanto di Italia (n. 1887) * [[21ma di oktobro]] - [[Anastas Ivanovich Mikoyan|Anastas Mikoyan]], Sovietiana politikisto (n. 1895) * [[8ma di novembro]] - [[Norman Rockwell]], Usan artisto (n. 1894) * [[15ma di novembro]] - [[Margaret Mead]], kultur-antropologo (n. 1901) * [[18ma di novembro]] - [[Jim Jones]], Usana predikisto ([[suocido]]) (n. 1931) [[Arkivo:Giorgio_de_Chirico_(portrait).jpg|thumb|130px|<small>[[Giorgio de Chirico]]</small>]] * [[20ma di novembro]] - [[Giorgio de Chirico]], Italiana piktistulo (n. 1888) * [[27ma di novembro]] - [[Harvey Milk]], Usana politikisto (n. 1930) * [[8ma di decembro]] - [[Golda Meir]], chefministro di Israel (n. 1898) * [[10ma di decembro]] - [[Ed Wood, Jr.]], Usana filmifisto (n. 1924) * 10ma di decembro - [[Emilio Portes Gil]], prezidanto di Mexikia (n. 1880) * [[11ma di decembro]] - [[Vincent du Vigneaud]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1901) * 11ma di decembro - [[Raúl Alberto Lastiri]], prezidanto di Arjentinia (n. 1915) * [[27ma di decembro]] - [[Houari Boumédiènne]], prezidanto di Aljeria (n. 1932) * [[Henry Meulen]], Britanian ekonomikisto ed Idisto (n. 1882) * [[Leo Michelson]], Latvian-Usana piktisto (n. 1887) ==Nobel-premiiziti == * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Pyotr Leonidovich Kapica|Pyotr Kapica]], [[Arno Allan Penzias]], [[Robert Woodrow Wilson]] * [[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Peter D. Mitchell]] * [[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Werner Arber]], [[Daniel Nathans]], [[Hamilton O. Smith]] * [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Isaac Bashevis Singer]] * [[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Anwar Sadat|Mohamed Anwar Al-Sadat]] e [[Menachem Begin]] * [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Herbert Simon]] ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 1970a]] f4bal5q3869tqxd88pgnnxs21gtvwor 0 1717 1115763 1094449 2026-04-24T15:11:12Z ThWiki1910 31363 1115763 wikitext text/x-wiki {{septembro}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''18ma di septembro''' esas la 261ma [[dio]] di la yaro (262ma en [[bisextila yaro|bisextila yari]]) segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 104 dii til la fino di la yaro. ---- ==Dio == ==Eventi == * [[1454]] - [[Rejio Polonia|Polona]] armeo vinkesas da plu mikra, tamen plu profesionala, armeo di [[Germana kavalieri]]. * [[1502]] - [[Cristoforo Colombo]] exploras la nuna [[Kosta Rika]]. * [[1810]] - [[Chili]] proklamas nedependo del [[Hispana imperio]]. * [[1840]] - Urbo [[Auckland]] fondesas en [[Nova-Zelando]]. * [[1850]] - Parlamento di [[Usa]] aprobas lego qua obligas arestar e retrosendar fuganta [[sklaveso|sklavi]] a lia originala stati. * [[1851]] - Usana [[jurnalo]] ''[[The New York Times]]'' fondesas. * [[1863]] - En [[Finlando kom autonomio|autonomiala Finlando]] caro [[Alexandr la 2ma di Rusia|Alexandr la 2ma]] inauguras duesma kunveno di sociala klasi di la lando (dieto). Unesma esabis en [[1809]]. * [[1924]] - Finas militarala interveno Usana en la [[Dominikana Republiko]].<ref>{{Citez jurnalo od edituro‎|autoro=Silvio Torres-Saillant, Ramona Hernández|titulo=The Dominican Americans|editero=Greenwood Publishing Group|url=https://books.google.com.br/books?id=Z6Wvv6d4ZO8C&pg=PA28&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |pagini=28 |publikigita ye=1998 |isbn=9780313298394}}</ref> * [[1931]] - [[Incidento di Mukden]]: en [[Mukden]], [[Mandjuria]], eventas explozo che ferovoyala lineo apartenanta a Japonian entraprezo, qua produktas nur mikra domaji. Tamen, Japoniani akuzos Chiniani pri l'atento, ed uzos ica pretexto por invadar Mandjuria.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.britannica.com/event/Mukden-Incident|titulo=Mukden Incident{{!}} Summary |editero=Britannica.com|vidita ye=3ma di novembro 2018}}</ref> * [[1938]] - En renkontro inter [[Neville Chamberlain]] de [[Unionita Rejio]] ed [[Édouard Daladier]] de [[Francia]] restas klara ke la du landi ne eniros milito kontre [[Germania]] por defensar [[Chekoslovakia]]. * [[1939]] - [[Duesma mondomilito]]: [[Polonia]]na prezidanto [[Ignacy Mościcki]] fugas vers [[Rumania]]. * [[1946]] - [[Brazilia]] adoptas nova [[konstituco]], pos finar la diktatoreso di [[Getúlio Vargas]]. * [[1950]] - Che l'urbo [[Sao Paulo (urbo)|Sao Paulo]] eventas l'unesma [[televiziono|televiziono-brodkasto]] di [[Brazilia]], kun l'inauguro di la televiziono-kanalo ''TV Tupi''.<ref>{{Extera ligilo|titulo=TELEVISÃO - Tudo sobre TV|url=http://www.tudosobretv.com.br/histortv/tv50.htm |vidita ye=19ma di septembro 2020|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[1952]] - [[Finlando]] amortisas, do parsaldas la lasta parto di milito-kompenso a [[Sovietia]]. * [[1961]] - Chefsekretario dil [[UN]] [[Dag Hammarskjöld]] mortas en aeroplan-acidento en [[Nord-Rhodezia]], nuna [[Zambia]]. * [[1981]] - Parlamento di [[Francia]] aprobas fino di [[mortopuniso]]. * [[2014]] - [[Plebicito]] pri la nedependo di [[Skotia]] eventas. Per {{formatnum:1914187}} No-voti kontre {{formatnum:1852828}} Yes-voti, la habitanti rejektas la nedependo.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Escócia decide contra a independência e fica no Reino Unido|url=http://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2014/09/19/maioria-dos-32-distritos-apurados-e-contra-a-separacao-da-escocia.htm|editero=UOL |vidita ye=19ma di septembro 2014}}</ref> * [[2015]] - Bateleto kun ekmigranti qui fugis de [[Libia]] ad [[Italia]] sinkas che [[Mediteraneo]]. Sep personi dronas su e 95 salvesas da pasanta [[petrolonavo]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Naufrágio de bote com imigrantes no Mediterrâneo mata 7 |url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2015/09/18/naufragio-de-bote-com-imigrantes-no-mediterraneo-mata-7.htm |editero=UOL |vidita ye=18ma di septembro 2015|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[2017]] - [[Hispania]] ekpulsas [[Nord-Korea]]na ambasadisto.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Espanha expulsa embaixador norte-coreano|url=https://www.publico.pt/2017/09/18/mundo/noticia/espanha-expulsa-embaixador-nortecoreano-1785892|editero=Público|vidita ye=18ma di septembro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * 2017 - [[Uragano]] ''Maria'' frapas [[Dominikia]], domajas 70% til 80% del edifici e produktas adminime 7 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Furacão Maria perde força, mas deixa danos "severos" em Porto Rico e 9 mortos nas Antilhas|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/09/20/furacao-maria-perde-forca-mas-deixa-danos-severos-em-porto-rico-e-9-mortos-nas-antilhas.htm|editero=UOL|vidita ye=18ma di septembro 2017}}</ref> ==Naski == * [[1765]] - [[Papo Gregorius la 16ma]] (m. 1846) * [[1766]] - [[John Dalton]], Angla fizikisto, kemiisto e meteorologiisto (m. 1844) * [[1786]] - Rejulo [[Christian la 8ma di Dania]] (m. 1848) * [[1819]] - [[Léon Foucault]], Franca fizikisto ed astronomo (m. 1868) * [[1844]] - [[Cassius Marcellus Coolidge]], Usana piktisto (m. 1934) * [[1858]] - [[Pedro Nel Ospina Vázquez]], prezidanto di Kolumbia (m. 1927) * [[1872]] - [[Augusts Kirhenšteins]], Latviana politikisto (m. 1963) * [[1874]] - [[Oskari Mantere]], chefministro di Finlando (m. 1942) * [[1876]] - [[James Scullin]], chefministro di Australia (m. 1953) * [[1895]] - [[John George Diefenbaker]], chefministro di Kanada (m. 1979) * [[1900]] - [[Seewoosagur Ramgoolam]], chefministro di Maurico (m. 1985)<ref>{{Extera ligilo|url=https://prabook.com/web/seewoosagur.ramgoolam/1344217|titulo=Seewoosagur Ramgoolam |editero=Prabook |vidita ye=2ma di novembro 2018}}</ref> * [[1902]] - [[Peter S. Pezzati]], Usana piktisto (m. 1993) * [[1905]] - Greta Gustafsson alias [[Greta Garbo]], Sueda aktorino (m. 1990) * [[1907]] - [[Edwin McMillan]], Usana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1991) * [[1933]] - [[Jerzy Połomski]], Polona kantistulo (m. 2022) * [[1939]] - [[Jorge Sampaio]], prezidanto di Portugal (m. 2021) * [[1940]] - [[Abbas El Fassi]], chefministro di Maroko * [[1944]] - [[Jan Balun]], Chekoslovakiana hokeisto * [[1951]] - [[Dee Dee Ramone]], Usana muzikisto e kompozisto ([[The Ramones]]) (m. 2002) * [[1954]] - [[Steven Pinker]], Kanadan-Usana psikologiisto * 1954 - [[Einar Már Guðmundsson]], Islandana skriptisto * 1954 - [[Philip Joseph Pierre]], chefministro di Santa Lucia<ref>{{extera ligilo|publikigita ye=28ma di julio 2021|titulo=Swearing In Ceremony of Prime Minister Philip Joseph Pierre (July 28, 2021)|url=https://www.youtube.com/watch?v=pE_RfRBAKOI}}</ref> * [[1960]] - [[Joshua Angrist]], Israelan-Usan ekonomikisto, Nobel-laureato<ref>{{Extera ligilo|titulo=Angrist, Joshua David - Full record view - Libraries Australia Search|url=http://nla.gov.au/anbd.aut-an35816925}}</ref> * [[1961]] - [[James Gandolfini]], Usan aktoro (m. 2013) * [[1971]] - [[Anna Yuryevna Netrebko|Anna Netrebko]], Rusa kantistino * 1971 - [[Lance Armstrong]], Usana biciklisto ==Morti == * [[96]] - imperiestro [[Domitianus]] di [[Romana imperio]] (n. 51) * [[1180]] - rejulo [[Louis la 7ma di Francia]] (n. 1120) * [[1598]] - [[Toyotomi Hideyoshi]], shoguno (regnanto) di Japonia (n. 1537) * [[1753]] - [[Hristofor Žefarović]], Serba piktisto (n. 1690) * [[1783]] - [[Leonhard Euler]], Suisa matematikisto (n. 1707) * [[1807]] - [[Franciszek Smuglewicz]], Polona-Lituana piktisto (n. 1745) * [[1872]] - rejulo [[Karl la 15ma di Suedia]] (n. 1826) * [[1894]] - [[Rafael Núñez Moledo]], prezidanto di Kolumbia (n. 1825) * [[1896]] - [[Hippolyte Fizeau]], Franca fizikisto (n. 1819) * [[1911]] - [[Pyotr Stolypin]], chefministro di Rusa imperio (n. 1862) * [[1939]] - [[Gwen John]], Walsana piktistino (n. 1876) * 1939 - [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], Polona piktisto (n. 1885) * [[1948]] - [[Uzeyir Hajibeyov]], Azerbaijanana kompozisto (n. 1885) * [[1958]] - [[Olaf Gulbransson]], Norvegiana piktisto e desegnisto (n. 1873) * [[1961]] - [[Dag Hammarskjöld]], chefo di [[Unionita Nacioni]] en aeronavo-acidento (n. 1905) * [[1962]] - [[Ahmad bin Yahya]], rejulo di Yemen (n. 1891) * [[1967]] - [[John Douglas Cockcroft]], Britaniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1897) * [[1970]] - [[Jimi Hendrix]], Usana ''rock''-muzikisto<ref>{{Extera ligilo|titulo=1970: Rock legend Hendrix dies after party|editero=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/18/newsid_3528000/3528692.stm|vidita ye=1ma di januaro 2017}}</ref> (n. 1942) * [[1973]] - [[Théo Lefèvre]], chefministro di Belgia (n. 1914) * [[1987]] - [[Américo Thomaz]], prezidanto di Portugal (n. 1894) * [[1988]] - [[Lyyli Heinänen]], Fin astronomino ed Esperantistino (n. 1902) ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Septembro]] qgrobid0euoq8nyspzerc1jmlhxbale 0 1776 1115762 1105741 2026-04-24T15:10:54Z ThWiki1910 31363 1115762 wikitext text/x-wiki {{Februaro}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''27ma di februaro''' esas la 58ma dio di la yaro segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 307 dii til la fino di la yaro (308 en [[bisextila yaro|bisextila yari]]). ---- == Dio == * Nacionala dio en [[Dominikana Republiko]]. == Eventi == * [[380]] - Segun l'Edikto di [[Thesaloniki]], [[Theodosius la 1ma]] e la kunimperiestri Gratianus e [[Valentinianus la 2ma]] dekretas ke omna Romani mustas konvertar su a triunala [[Kristanismo]], ed oficale refuzas Arianismo, implicite judikata kom [[herezio]]. * [[906]] - Eventas batalio di [[Fritzlar]] en [[Frankonia]]. Duko Konrad, la Olda, vinkas komtii de Babenberg, ma perisas dum batalio. * [[907]] - Abaoji, chefo di kunfederuro dil populo Khitan, proklamas su kom imperiestro ed establisas la dinastio Liao. Ilu okupas teritorii norde de [[Chinia]], inkluzite parti de la provinci [[Henan]] e [[Shanxi]]. * [[1425]] - En [[Rusia]] [[Vasili la 2ma di Moskva|Vasili la 2ma]] divenas granda-princo di [[Moskva]]. * [[1477]] - [[Universitato]] di [[Uppsala]] fondesas en [[Suedia]]. * [[1531]] - [[Luteranismo|Luterana]] princi che [[Santa Romana imperio]] formacas federo, konocata Germane kom ''Schmalkaldischer Bund''. * [[1812]] - [[Milito pri nedependo di Arjentinia]]: [[Manuel Belgrano]] unesmafoye levas la standardo di [[Arjentinia]]. * [[1829]] - [[Granda Kolumbia]] vinkas Peru en la batalio di Tarqui. * [[1844]] - [[Dominikana Republiko]] nedependanteskas de [[Haiti]]. * [[1861]] - Turbo en [[Warszawa]] protestas kontre [[Rusa imperio|Rusa]] dominaco sur [[Polonia]]. Rus armeo fusilagas la turbo. * [[1892]] - [[Rudolf Diesel]] patentas l'unesma [[dizel-motoro]]. * [[1933]] - ''Reichstag'', [[parlamento]] di Germania, brulesas. Nacional-socialisti akuzas Marinus van der Lubbe, [[Nederlando|Nederlandana]] [[komunismo|komunist]] aktivisto, kom responsinto, e deklaras ke komunisti konspiris kontre Germana guvernerio. * [[1938]] - Rejulo [[Carol la 2ma di Rumania]] impozas nova [[konstituco]] a la lando. * [[1965]] - Kun l'aprobo dil prezidanto [[Lyndon B. Johnson]], [[Usa]] intenseskas ataki kontre [[Nord-Vietnam]]. * [[1967]] - [[Dominikia]] divenas nedependanta de [[Unionita Rejio]]. * [[1976]] - [[Ocidentala Sahara]] deklaras su nedependanta. * [[1982]] - Finas masakro da [[Siria]]n armeo che urbo [[Hama]], pos sedicio organizita dal Mohamedana Frateso kontre guvernerio di [[Hafez al-Assad]]: 1000 Siriana soldati, e posible 2000 o plusa civili mortas. * [[1989]] - Komencas populala revolto en [[Venezuela]], konocata kom ''El Caracazo'', kontre politiki da [[Carlos Andrés Pérez]] por l'ekonomio. * [[1991]] - [[Milito di Gulfo]] finas per armistico. * [[1997]] - [[Ter-tremo]] frapas [[Pakistan]] e produktas 60 morti. * [[1999]] - En [[Nigeria]], [[Olusegun Obasanjo]] elektesas prezidanto. * 1999 - Colin Prescot ed Andy Elson flugas per varmeg-aerala [[balono]] til 233 hori 55 minuti, kande li entraprezis flugor cirkum la [[mondo]]. * [[2010]] - Forta [[ter-tremo]] (8.8 che [[skalo di Richter]]) frapas [[Chili]] e mortigas plu kam 140 homi. Ye la sama dio, anke eventas ter-tremi en [[Arjentinia]] (6.1 che skalo di Richter) e [[Japonia]] (7.3 che skalo di Richter). * [[2015]] - Boris Nemtsov, politikisto opozante a la guvernerio di [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]], mortigesas en [[Moskva]], [[Rusia]], per quar pafi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2015/02/27/politico-da-oposicao-boris-nemtsov-e-morto-a-tiros-em-moscou.htm |titulo=Político da oposição Boris Nemtsov é morto a tiros em Moscou |editero=UOL|idiomo={{pt}}|vidita ye=27ma di februaro 2015}}</ref> * 2015 - Chambro di deputati di [[Italia]] agnoskas [[Palestinana stato]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/ansa/2015/02/27/deputados-italianos-aprovam-reconhecimento-da-palestina.htm |titulo=Deputados italianos aprovam reconhecimento da Palestina |idiomo={{pt}}|vidita ye=27ma di februaro 2015|editero=UOL}}</ref> * [[2016]] - Suocidant-atako en la provinco di Kunar, [[Afganistan]], mortigas adminime 10 personi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-35677171 |titulo=Afghanistan blast near market kills at least 10|editero=BBC|vidita ye=27ma di februaro 2016|idiomo={{en}}}}</ref> == Naski == * [[272]] (posible ca dio) - [[Konstantinus la 1ma]], Romana imperiestro (m. 337) * [[1831]] - [[Nikolai Ge]], Rusa piktisto (m. 1894) * [[1861]] - [[Rudolf Steiner]], Austriana filozofo (m. 1925) * [[1863]] - [[Joaquín Sorolla]], Hispana piktisto (m. 1923) * 1863 - [[George Herbert Mead]], Usana psikologo, sociologo e filozofo (m. 1931) * [[1872]] - [[Alexandru Vaida-Voevod]], chefministro di Rumania (m. 1950) * [[1878]] - [[Boris Vladimirski]], Rusa-Sovietiana piktisto (m. 1950) * [[1881]] - [[Sveinn Björnsson]], chefministro di Islando (m. 1952) * [[1902]] - [[John Steinbeck]], Usana skriptisto, Nobel-laureato (m. 1968) * 1902 - [[Lucio Costa]], Brazilian arkitekto (m. 1998) * 1902 - [[Ľudovít Fulla]], Sloveniana piktisto (m. 1980) * [[1913]] - [[Kazimierz Sabbat]], Polona politikisto (m. 1989) * [[1915]] - [[Czesław Byszewski]], Polona voc-aktoro e radio-prizentisto (m. 1997) * 1915 - [[Olavi Virta]], Finlandana kantisto ed aktoro (m. 1972) * [[1923]] - [[Dexter Gordon]], Usana jazo-muzikistulo (m. 1990) * [[1926]] - [[David Hunter Hubel]], Kanadana neurociencisto, Nobel-laureato (m. 2013) * [[1929]] - [[Djalma Santos]], Braziliana futbalisto (m. 2013) * [[1932]] - [[Elizabeth Taylor]], Britanian aktorino (m. 2011) * [[1934]] - [[Ralph Nader]], Usan advokato ed aktivisto sociala * [[1942]] - [[Robert Howard Grubbs]], Usana kemiisto, Nobel-laureato * [[1953]] - [[Ian Khama]], prezidanto di Botswana * [[1971]] - [[Zaal Udumashvili]], Gruziana politikisto * [[1987]] - [[Zorigtbaatarin Enhzorig]], Mongoliana boxisto * [[1989]] - [[Stephen Kiprotich]], Ugandan atleto * [[1990]] - [[Kim Young-gwon]], Sud-Koreana futbalisto * [[1996]] - [[Imran Rizvanovich Bukuyev|Imran Bukuyev]], Rusa MMA-luktisto == Morti == * [[1844]] - [[Domingo Nieto y Márquez]], prezidanto di Peru (n. 1803) * [[1874]] - [[Carlos Manuel de Céspedes del Castillo]], heroo di Kubana nedependo, prezidanto di la republiko (n. 1819) * [[1887]] - [[Alexandr Porfiryevich Borodin|Alexandr Borodin]], Rusa kompozisto e kemiisto (n. 1833) * [[1894]] - [[Hilarión Daza]], prezidanto di Bolivia (n. 1840) * [[1936]] - [[Ivan Petrovich Pavlov|Ivan Pavlov]], Rusa fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1849) * [[1989]] - [[Konrad Lorenz]], Austriana zoologiisto, Nobel-laureato (n. 1903) * [[1998]] - [[George Herbert Hitchings]], Usana ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1905) * [[2009]] - [[Manea Manescu]], chefministro di Rumania (n. 1916) * [[2011]] - [[Moacyr Scliar]], Braziliana skriptisto (n. 1937) * 2011 - [[Necmettin Erbakan]], chefministro di Turkia (n. 1926) * [[2015]] - [[Leonard Nimoy]], Usan aktoro (n. 1931) * [[2017]] - [[Carlos Humberto Romero]], prezidanto di Salvador (n. 1924) * [[2019]] - [[France-Albert René]], prezidanto di Seycheli (n. 1935)<ref>{{Extera ligilo|titulo= Our Leaders - Parti Lepep Parti Lepep|url=http://www.partilepep.com/our-party/our-leaders|vidita ye= 6ma di novembro 2016|idiomo={{en}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo|titulo=France Albert Rene, former President of Seychelles, dies at age 83|editero=www.seychellesnewsagency.com|url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/10572/France+Albert+Rene%2C+former+President+of+Seychelles%2C+dies+at+age+ |idiomo={{en}}}}</ref> * [[2023]] - [[Gérard Latortue]], chefministro di Haiti (n. 1934)<ref>[https://apnews.com/article/politics-united-states-government-obituaries-caribbean-jean-bertrand-aristide-338c275d819a4b759753c2becf6a91d0 Gérard Latortue, former interim Haitian premier, dies at 88]</ref> * [[2025]] - [[Gene Hackman]], Usan aktoro (n. [[1930]]) == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Februaro]] b42vu24npo0rci55zd9xsaz3k2s4l9k 0 1931 1115775 1010912 2026-04-24T15:31:06Z Idisto 28999 /* Morti */Inform-adjunto 1115775 wikitext text/x-wiki {{Septembro}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''10ma di septembro''' esas la 253ma [[dio]] di la yaro (254ma en [[bisextila yaro|bisextila yari]]) segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 112 dii til la fino di la yaro. ---- ==Dio == * Mondala Dio por Preventar [[Suocido]]. * Dio dil Puero, en [[Honduras]]. ==Eventi == * [[422]] - [[Papo Celestinus la 1ma|Celestinus la 1ma]] divenas [[papo]]. * [[1721]] - [[Granda Nordala milito]] finas, kande [[Rusa imperio]] e [[Suedia]] paktas pri paco en [[Uusikaupunki]], [[Finlando]] tra la [[pakto di Nystad]]. Suedia ne plus esas granda povo vicina a [[Baltiko]], e perdas [[Estonia]] por Rusia. * [[1823]] - [[Simón Bolívar]] divenas prezidanto di [[Peru]]. * [[1840]] - [[Unionita Rejio|Britanian]] ed [[Otoman imperio|Otoman]] armei bombardas [[Beirut]]. * [[1923]] - [[Irlando]] divenas membro di la [[Ligo di la Nacioni]]. * [[1939]] - [[Duesma mondomilito]]: [[Kanada]] deklaras milito kontre [[nacional-Socialista Germania]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.mta.ca/library/courage/canadasroleinwwii.html|titulo=Canada's Role in WWII|vidita ye=7ma di septembro 2017}}</ref> * [[1944]] - [[Duesma mondomilito]]: [[Sovietia]] vinkas [[Bulgaria]]. * [[1951]] - [[Unionita Rejio]] komencas boikoto ekonomiala kontre [[Iran]]. * [[1961]] - Eventas grava acidento dum la Italiana ''Grand Prix'' en [[Monza]], la maxim grava di irga ''Grand Prix''. La vehilo di konkursanto Wolfgang von Trips livas la konkurso-voyo e frapas spektantaro-platformo: von Trips e 15 spektanti esas ocidata. La konkurso ne haltigesas, supozeble pro faciligar la sokurso di la vunditi. La vinkanto di la konkurso esas Usano Phil Hill, membro, quale von Trips, di la Ferrari-esquado. * [[1967]] - Habitanti di [[Gibraltar]] decidas durar [[Unionita Rejio|Britaniana]] teritorio vice divenar parto di [[Hispania]]. * [[1974]] - [[Guinea-Bisau]] divenas nedependanta de [[Portugal]]. * [[1979]] - [[Agostinho Neto]], prezidanto di [[Angola]], mortas. [[José Eduardo dos Santos]] asumas la povo. * [[1980]] - [[Zhao Ziyang]] divenas chefministro di Popul-Republiko Chinia. * [[1989]] - [[Hungaria]] apertas sua westala frontiero por ke Est-Germani povez transirar adweste. * [[2002]] - [[Suisia]] divenas membro dil [[Unionita Nacioni]]. * [[2003]] - [[Anna Lindh]], ministrino di exteral aferi di [[Suedia]], poniardagesas da Mijailo Mijailovic. El mortos la sequanta dio. * [[2016]] - Atento per automobili kun bombi en [[Baghdad]], [[Irak]], produktas 13 morti e plua kam 30 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2016/09/10/atentados-em-bagda-deixam-13-mortos.htm|titulo=Atentados em Bagdá deixam 13 mortos|editero=UOL|vidita ye=10ma di septembro 2016|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[2017]] - Forta tempesti en [[Livorno]], [[Italia]], produktas adminime 5 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Tempestades deixam cinco mortos na Itália|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2017/09/10/tempestades-deixam-cinco-mortos-na-italia.htm|editero=UOL |vidita ye=10ma di septembro 2017}}</ref> ==Naski == * [[1487]] - [[Papo Julius la 3ma]] (m. 1555) * [[1659]] - [[Henry Purcell]], Angla kompozisto (m. 1695) * [[1709]] - [[Georg Wilhelm Steller]], Germana botanikisto e zoologiisto (m. 1746) * [[1771]] - [[Mungo Park]], Skota [[deskovristo]] (m. 1806) * [[1797]] - [[Carl Gustaf Mosander]], Sueda kemiisto (m. 1858) * [[1807]] - [[Friedrich Gauermann]], Austriana piktisto (m. 1862) * [[1839]] - [[Charles Sanders Peirce]], Usana filozofo (m. 1914) * [[1882]] - [[Károly Huszár]], chefministro e chefo di stato di Hungaria (m. 1941) * [[1887]] - [[Giovanni Gronchi]], prezidanto di Italia (m. 1978) * [[1892]] - [[Arthur Holly Compton]], Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1962) * [[1904]] - [[Juan José Arévalo]], prezidanto di Guatemala (m. 1990) * [[1908]] - [[Carel Weight]], Angla piktisto (m. 1997) * [[1912]] - [[Basappa Danappa Jatti]], Indiana politikisto (m. 2002) * [[1932]] - [[Félix Malloum]], prezidanto di Chad (m. 2009) * [[1933]] - [[Yevgeni Vasilyevich Hrunov|Yevgeni Hrunov]], Sovietian astronauto (m. 2000) * 1933 - [[Karl Lagerfeld]], Germana modisto (m. 2019) * [[1940]] - [[Roy Ayers]], Usana muzikisto * [[1941]] - [[Stephen Jay Gould]], Usana paleontologiisto (m. 2002) * [[1958]] - [[Siobhan Fahey]], Irlandana kantistino ([[Bananarama]], Shakespears Sister) * [[1968]] - [[Guy Ritchie]], [[Unionita Rejio|Britaniana]] filmifisto * [[1976]] - [[Gustavo Kuerten]], Braziliana tenisisto * [[1989]] - [[Alexa Glatch]], Usana tenisistino * [[1998]] - [[Anna Vladimirovna Blinkova|Anna Blinkova]], Rusiana tenisistino ==Morti == * [[954]] - [[Louis la 4ma di Francia|Louis la 4ma]], rejulo di [[Westal Francia]] (n. 920 o 921) * [[1167]] - Rejino [[Matilda di Anglia]] (n. 1102) * [[1382]] - Rejulo [[Lajos la 1ma di Hungaria|Lajos la 1ma]] di [[Hungaria]] e [[Polonia]] (m. 1326) * [[1797]] - [[Mary Wollstonecraft]], Angla filozofo e skriptisto (n. 1759) * [[1816]] - [[José María Arrubla Martínez]], prezidanto dil Unionita Provinci di Nova-Granada (Kolumbia) (n. 1780) * [[1862]] - [[Carlos Antonio López]], prezidanto di Paraguay (n. 1792) * [[1889]] - Princo [[Charles la 3ma di Monako]] (n. 1818) * [[1975]] - [[George Paget Thomson]], Angla fizikisto, Nobel-laureato (n. 1892) * [[1976]] - [[Dalton Trumbo]], Usana cenaristo, skriptisto (n. 1905) * [[1978]] - [[Ronnie Peterson]], Sueda automobilisto (n. 1944) * [[1979]] - [[Agostinho Neto]], prezidanto di Angola (n. 1922) * [[1983]] - [[Felix Bloch]], Suisa fizikisto, Nobel-laureato (n. 1905) * 1983 - [[Balthazar Johannes Vorster]], chefministro di Sudafrika (n. 1915) * [[2006]] - Rejulo [[Taufa'ahau Tupou la 4ma]] di Tonga (n. 1918) * [[2020]] - [[Diana Rigg]], Angla cinem-aktorino (n. 1938)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-54106509|titulo=Dame Diana Rigg: Actress dies aged 82|editero=BBC News|vidita ye=10ma di septembro 2020}}</ref> * [[2021]] - [[Charles Konan Banny]], chefa ministro di Ivora Rivo (n. 1942)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Former I. Coast PM dies of coronavirus|url=https://www.modernghana.com/news/1103745/former-i-coast-pm-dies-of-coronavirus.html|editero=Modern Ghana}}</ref> * 2021 - [[Jorge Sampaio]], prezidanto di Portugal (n. 1939)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.reuters.com/world/europe/jorge-sampaio-who-showed-teeth-portuguese-presidential-powers-dies-81-2021-09-10/|titulo=Jorge Sampaio, who showed extent of Portuguese presidential powers, dies at 81|autoro= Reuters|publikigita ye=10ma di septembro 2021|editero=www.reuters.com}}</ref> ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Septembro]] jfjgcjgigrc5g8tp8s7svhtt1ly9fr2 0 1980 1115761 1102761 2026-04-24T15:10:36Z ThWiki1910 31363 1115761 wikitext text/x-wiki {{Novembro}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''3ma di novembro''' esas la 307ma [[dio]] di la yaro (308ma en [[bisextila yaro|bisextila yari]]) segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 58 dii til la fino di la yaro. ---- ==Dio == ==Eventi == * [[361]] - Imperiestro [[Konstantinus la 2ma]] mortas pro [[febro]]. En lua mortolito, ilu deklaras lua kuzulo [[Julianus]] kom lua sucedanto. * [[907]] - [[Wang Jian]] fondas [[rejio Shu]], qua duros til 925. * [[1493]] - [[Cristoforo Colombo]] deskovras [[Dominikia]]. * [[1534]] - [[Papo Paulus la 3ma|Paulus la 3ma]] divenas papo. * [[1903]] - [[Panama]] nedependanteskas de [[Kolumbia]] helpita da [[Usa]]. * [[1916]] - [[Katar]] divenas protektorato dil [[Unionita Rejio]]. * [[1918]] - [[Austria-Hungaria]] signatas armistico kun [[Unionita Rejio]], [[Francia]] e lua federiti, e [[monarkio]] di Habsburg finas.<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/deutschewelle/2016/11/03/1918-acordo-de-cessar-fogo-marca-fim-do-imperio-austro-hungaro.htm|titulo=1918: Acordo de cessar-fogo marca fim do Império Austro-húngaro |editero=UOL|autoro=DW|vidita ye=3ma di novembro 2016}}</ref> * 1918 - [[Polonia]] deklaras nedependo de [[Rusia]]. * [[1936]] - [[Franklin Delano Roosevelt]] rielektesas prezidanto di [[Usa]]. * [[1952]] - [[Carlos Ibáñez del Campo]] elektesas prezidanto di [[Chili]]. * [[1967]] - [[Milito en Vietnam]]: komencas la batalio di Dak To. Ol finos ye la [[22ma di novembro]] per vinko di [[Usa]] e [[Sud-Vietnam]] * [[1978]] - [[Dominikia]] nedependanteskas de [[Unionita Rejio]]. * [[1986]] - [[Federita Stati Mikronezia]] nedependanteskas de [[Usa]]. * [[1986]] - Revuo [[Libano|Libanana]] ''Ash-Shiraa'' revelas ke [[Usa]] vendis armi ad [[Iran]] kambie liberigo di sep kaptiti Usana en [[Libano]].<ref>{{Extera ligilo |surnomo=Cave |nomo=George |titulo=Why Secret 1986 U.S.-Iran "Arms for Hostages" Negotiations Failed | editero= Washington Report on Middle Eastern Affairs|url=http://www.wrmea.com/backissues/0994/9409008.htm}}</ref> * [[1992]] - [[Bill Clinton]] vinkas [[George Bush]] lor elekto por prezidanteso. * [[2001]] - Boxisto [[Konstantin Borisovich Czyu|Konstantin Czyu]] divenas itere championo dil [[International Boxing Federation]] (IBF) en kategorio ad 63,5 kg. * [[2011]] - [[Spaconavo|Spaconavi]] [[Popul-Republiko Chinia|Chiniana]] ''Shenzhou 8'' e ''Tiangong 1'' interjuntesas en spaco.<ref>{{Extera ligilo|editero=Elpais.com |titulo=China realiza su primera maniobra de acoplamiento espacial|idiomo={{es}}| url=http://www.elpais.com/articulo/sociedad/China/realiza/primera/maniobra/acoplamiento/espacial/elpepusoc/20111103elpepusoc_2/Tes}}</ref> * [[2015]] - Guvernerio di [[Hispania]] anuncas la kapto ed enkarcerigo, en [[Madrid]], di tri [[Maroko|Marokani]] suspektata esar teroristi di [[Islamana Stato]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/deutschewelle/2015/11/03/espanha-prende-tres-suspeitos-de-ligacao-com-ei.htm |titulo=Espanha prende três suspeitos de ligação com EI |editero=UOL|vidita ye=3ma di novembro 2015 |idiomo={{pt}}}}</ref> * [[2016]] - Adminime 30 civili ocidesas pro bombardo da [[NATO]] en Kunduz, [[Afganistan]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Bombardeio da Otan no Afeganistão mata 30 civis|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2016/11/03/bombardeio-da-otan-no-afeganistao-mata-30-civis.htm |editero=UOL|vidita ye=3ma di novembro 2016|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[2017]] - Urbi Deir ez-Zor en [[Siria]], e Al Qaim en [[Irak]], deklaresas liberigita de [[Islamana Stato]] ye la sama dio.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-41856330</ref> * [[2020]] - Eventas prezidantal elekto en [[Usa]]. [[Joe Biden]] vinkas [[Donald Trump]], nome per voti sendita anticipe da elekteri qui timis [[COVID-19]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://edition.cnn.com/politics/live-news/trump-biden-election-results-11-07-20/index.html |titulo=Joe Biden elected president |editero=CNN|publikigita ye=7ma di novembro 2020|idiomo={{en}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo |url=https://www.bbc.co.uk/news/election-us-2020-54836636 |titulo=US Election 2020: Joe Biden wins the presidency |editero=BBC News |publikigita ye=7ma di novembro 2020}}</ref> * [[2023]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 5.6 che [[skalo di Richter]] frapas provinco Karnali, en [[Pakistan]], e produktas adminime 132 morti e destruktas multa domi. ==Naski == * [[39]] - [[Lucanus]], Romana skriptisto (m. 65) * [[1560]] - [[Annibale Carracci]], Italiana piktisto (m. 1609) * [[1619]] - [[Willem Kalf]], Nederlandana piktisto (m. 1693) * [[1780]] - [[Francisco Xavier de Luna Pizarro]], Peruana sacerdoto e politikisto (m. 1855) * [[1801]] - [[Vincenzo Bellini]], Italiana kompozisto (m. 1835) * [[1804]] - [[Constantin Hansen]], Dana piktisto (m. 1880) * [[1848]] - [[Francis Davis Millet]], Usana piktisto (m. 1912) * [[1852]] - [[Mucuhito]], imperiestro di Japonia (m. 1912) * [[1871]] - [[Hanns Heinz Ewers]], Germana skriptisto, aktoro e filozofo (m. 1943) * [[1877]] - [[Carlos Ibáñez del Campo]], prezidanto di Chili (m. 1960) * [[1887]] - [[Samuil Yakovlevich Marshak|Samuil Marshak]], Rusa skriptisto (m. 1964) * [[1893]] - [[Edward Adelbert Doisy]], Usana biokemiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 1986) * [[1901]] - [[André Malraux]], Franca skriptisto (m. 1976) * [[1905]] - [[Lois Mailou Jones]], Usana piktistino (m. 1998) * [[1908]] - [[Giovanni Leone]], prezidanto e chefministro di Italia (m. 2001) * [[1912]] - [[Alfredo Stroessner]], diktatoro di Paraguay (m. 2006) * [[1921]] - [[Charles Bronson]], Usan aktoro (m. 2003) * [[1926]] - [[Valdas Adamkus]], prezidanto di Lituania * [[1927]] - [[Odvar Nordli]], chefministro di Norvegia (m. 2018)<ref>[https://books.google.com/books?id=H3vjdU-v4isC&pg=PA701&dq=Odvar+Nordli+1927&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjrnJfgzpzUAhWBFiwKHSNYDMcQ6AEIKjAD#v=onepage&q=Odvar%20Nordli%201927&f=false Profile of Odvar Nordli]</ref> * [[1928]] - [[Osamu Tezuka]], Japoniana manga-artisto (m. 1989) * [[1931]] - [[Monica Vitti]], Italian aktorino (m. 2022) * [[1932]] - [[Albert Reynolds]], chefministro di Republiko Irlando (m. 2014) * [[1933]] - [[Amartya Sen]], Indiana ekonomikisto, Nobel-laureato * 1933 - [[Ken Berry]], Usana televizion-aktoro (m. 2018) * [[1945]] - [[Gerd Müller]], Germana futbalisto (m. 2021) * [[1950]] - [[James Edward Rothman]], Usana biologiisto, Nobel-laureato * [[1957]] - [[Dolph Lundgren]], Sueda aktoro * [[1960]] - [[Karch Kiraly]], Usana volebalisto * [[1964]] - [[Brenda Fassie]], Sudafrikana kantistino (m. 2004) * [[1969]] - [[Petteri Orpo]], chefministro di Finlando * [[1975]] - [[Alexander De Croo]], chefministro di Belgia * [[1978]] - [[Sergei Movsesian]], Armena shakoludisto * [[1997]] - [[Lale Gül]], Nederlandana skriptisto * [[2001]] - [[Hailey Baptiste]], Usana tenisistino ==Morti == * [[361]] - Imperiestro [[Konstantinus la 2ma]] de Romana imperio (n. 317) * [[1853]] - [[Juan Álvarez Mendizábal]], chefministro di Hispania (n. 1790) * [[1864]] - [[Antônio Gonçalves Dias]], Braziliana poeto (n. 1823) * [[1884]] - [[Menyhért Lónyay]], chefministro di Hungaria (n. 1822) * [[1896]] - [[John Maggs]], Britaniana piktisto (n. 1819) * [[1919]] - [[Masatake Terauchi]], chefministro di Japonia (n. 1852) * [[1929]] – [[Jan Baudouin de Courtenay]], Polona linguisto ed Esperantisto (n. 1845) * [[1931]] - [[Juan Zorrilla de San Martín]], Uruguayana poeto (n. 1855) * [[1933]] - [[Pierre Paul Émile Roux]], Franca mediko e bakteriologiisto (n. 1853) * [[1940]] - [[Manuel Azaña]], prezidanto di Hispania (n. 1880) * [[1950]] - [[Kuniaki Koiso]], chefministro di Japonia (n. 1880) * [[1954]] - [[Henri Matisse]], Franca piktisto (n. 1869) * [[1957]] - [[Wilhelm Reich]], Germana psikiatriisto (n. 1897) * [[1962]] - [[Leo Götz]], Germana piktisto (n. 1883) * [[1971]] - [[Thawi Bunyaket]], chefministro di Tailando (n. 1904) * [[1975]] - [[Tajuddin Ahmad]], chefministro di Bangladesh (m. 1925) * [[1989]] - [[Timoci Bavadra]], chefministro di Fidji (n. 1934) * [[1996]] - [[Jean-Bédel Bokassa]], prezidanto di Centrafrika (n. 1921) * [[2002]] - [[Lonnie Donegan]], Britaniana muzikisto, kantisto e kompozisto (n. 1931) * [[2006]] - [[Paul Mauriat]], Franca muzikisto (n. 1925) * [[2010]] - [[Viktor Stepanovich Chernomirdin|Viktor Chernomirdin]], chefministro di Rusia (n. 1931) * [[2017]] - [[Abdur Rahman Biswas]], prezidanto di Bangladesh (n. 1926) * [[2023]] - [[Elizangela]], Braziliana kantistino ed aktorino (n. 1954)<ref>{{extera ligilo|titulo=Elizangela morre aos 68 anos; atriz estava afastada da TV desde 2019|url=https://noticiasdatv.uol.com.br/noticia/celebridades/elizangela-morre-de-infarto-aos-68-anos-atriz-estava-afastada-da-tv-desde-2019-110951|idiomo={{pt}} |editero=UOL|publikigita ye=3ma di novembro 2023}}</ref> * [[2024]] - [[Ed de Noorlander]], Nederlandan atleto (n. 1945) * [[2024]] - [[Quincy Jones]], Usana muzikisto, kompozisto, kantisto e muzikala produktisto (n. 1933)<ref>{{extera ligilo|titulo=Das big bands a Michael Jackson: como Quincy Jones revolucionou a música |url=https://www.uol.com.br/toca/noticias/2024/11/04/da-bossa-nova-a-michael-jackson-como-quincy-jones-revolucionou-a-musica.htm|editero=UOL |idiomo={{pt}}|publikigita ye=4ma di novembro 2024}}</ref> ==Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Novembro]] re89qe8yr7uyvxir56cfi13zpwyusal 0 1995 1115766 1083863 2026-04-24T15:12:23Z ThWiki1910 31363 1115766 wikitext text/x-wiki {{Novembro}} Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di [[yaro]]. La '''21ma di novembro''' esas la 325ma [[dio]] di la yaro (326ma en [[bisextila yaro|bisextila yari]]) segun [[Gregoriala kalendario]]. Restas 40 dii til la fino di la yaro. ---- == Dio == == Eventi == * [[1620]] - Cirkume cent [[Anglia|Angla]] separatisti (“pilgrimisti”), deskontenta kun Angla eklezio, voyajas ad Amerika ([[Nov Anglia]]) per la batelo ''Mayflower'' Li fondas kolonio en [[Plymouth]], [[Massachusetts]]. La sequanta yaro li celebras la Danko-dio ed invitas anke indijeni qui helpis koloniani transvivar en nova loko. * [[1789]] - [[Nordal Karolina]] divenas la 12ma [[stati di Usa|Usana stato]]. * [[1905]] - Famoza formulo E = mc² de [[Albert Einstein]] publikigesas unesmafoye. * [[1920]] - [[Sangoza sundio (1920)|Sangoza Sundio (''Bloody Sunday'')]] en [[Irlando]]: plu kam 30 personi mortigesas pos l'asasino di 14 de 18 [[Unionita Rejio|Britaniana]] spionisti. * [[1969]] - Eventas unesma kontakto per ''[[Arpanet]]'', preirinto de [[Interreto]]. * [[1979]] - En [[Islamabad]] [[Pakistan]] ambasadeyo di Usa atakesas. Quar homi mortas. * [[1995]] - Eventas granda [[ter-tremo]] qua afektas de nordal [[Afrika]] til [[Israel]]. * 1995 - Pos pakto signatita en [[Dayton, Ohio]], l'[[interna milito]] en [[Bosnia e Herzegovina]] finas.<ref>{{Extera ligilo|titulo=1995: Balkan leaders agree to peace|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/21/newsid_2549000/2549809.stm|editero=BBC|vidita ye=19ma di oktobro 2016}}</ref> * [[2002]] - [[Bulgaria]], [[Estonia]], [[Latvia]], [[Lituania]], [[Romania]], [[Slovakia]] e [[Slovenia]] membreskas [[NATO]]. * [[2004]] - Eventas la duesma fazo di prezidantal elekto en [[Ukraina]]. Segun rezulto, [[Viktor Fyodorovich Yanukovich|Viktor Yanukovich]] vinkis, ma suportanti di Viktor Yushchenko objecionas ke la elekto esis fraudoza. Yushchenkani kunvenas en vasta demonstri. * 2004 - Eventas la maxim forta [[ter-tremo]] en la historio di [[Dominikia]], kun forteso 6,3 che [[skalo di Richter]]. Ol produktas 1 morto, 2 vunditi ed ondego.<ref>{{extera ligilo|http://dpsninc.org/index.php/stories/31-earthquake-tsunami-of-november-21-2004 |titulo=Earthquake & Tsunami of November 21, 2004|vidita ye=1ma di junio 2022|idiomo={{en}}}}</ref> * [[2009]] - Mineyo di [[karbono]] explozas en Heilongjiang, [[Popul-Republiko Chinia]], e 104 personi mortas. * [[2019]] - [[Benjamin Netanyahu]], chefministro di [[Israel]], akuzesas pri fraudo, suborno e fido-rupto.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nbcnews.com/news/world/israeli-pm-netanyahu-indicted-charges-bribery-fraud-breach-trust-n1084831 |titulo=Benjamin Netanyahu indicted on charges of bribery, fraud and breach of trust |editero=NBC News|publikigita ye=21ma di novembro 2019|idiomo={{en}}}}</ref> * [[2022]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 5.6 che [[skalo di Richter]] frapas [[Java]], [[Indonezia]] e produktas adminime 252 morti.<ref>{{extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2022/11/22/sobe-no-de-mortos-apos-terremoto-na-indonesia.ghtml|titulo=Vai a 252 o nº de mortos após terremoto na Indonésia|editero=G1 |publikigita ye=22ma di novembro 2022|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[2023]] - [[Interna milito di Sudan (depos 2023)|Interna milito di Sudan]]: adminime 40 civili mortas e plu kam 50 plusa homi vundesas pos ke [[Sudan]]an avioni bombardas la proximeso di la 20ma Infantriala Diviziono en [[Darfur]]. * [[2024]] - [[Internaciona kriminala korto]] lansas arest-impero kontre [[Israel]]ana chefministro [[Benjamin Netanyahu]], Israelana ministro pri defenso Yoav Gallant, e [[Mohammed Deif]], militala chefo di [[Hamas]], pro milito-krimini e krimini kontre la homaro dum la [[milito Israel-Hamas]].<ref>{{Extera ligilo|idiomo={{pt}}|titulo=Tribunal Penal Internacional emite mandado de prisão para Netanyahu e líder do Hamas por crimes de guerra|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/2024/11/21/tribunal-penal-internacional-expede-mandado-de-prisao-para-netanyahu-e-lider-do-hamas-por-crimes-de-guerra.ghtml|publikigita ye=21ma di novembro 2024-11-21|editero=G1}}</ref> == Naski == * [[1694]] - [[Voltaire]], Franca filozofo (m. 1778) * [[1854]] - [[Papo Benedictus la 15ma]] (m. 1922) * [[1857]] - [[Manuel Estrada Cabrera]], prezidanto di Guatemala (m. 1924) * [[1864]] - [[Per Ahlberg]], Sueda Esperantisto, Idisto e Novialisto (m. 1945) * [[1868]] - [[Federico Tinoco Granados]], prezidanto di Kosta Rika (m. 1931) * [[1869]] - [[Kazimierz Stabrowski]], Polona piktisto (m. 1929) * [[1893]] - [[Władysław Strzemiński]], Polona-Bielorusa piktisto (m. 1952) * [[1898]] - [[René Magritte]], Belga piktisto (m. 1967)<ref>{{extera ligilo|url=https://www.thehistoryofart.org/rene-magritte/fr/biographie/ |titulo=René Magritte biographie|idiomo={{fr}}}}</ref> * [[1902]] - [[Isaac Bashevis Singer]], Usana skriptisto (m. 1991) * [[1907]] - [[Aaron Bohrod]], Usana piktisto (m. 1992) * [[1913]] - [[Tomie Ohtake]], Braziliana piktistino e skultistino (m. 2015) * [[1914]] - [[Henri Laborit]], Franca biologiisto e filozofo (m. 1995) * 1914 - [[Abd al-Karim Qasim]], chefministro di Irak (m. 1963) * [[1945]] - [[Goldie Hawn]], Usan aktorino * [[1948]] - [[Michel Suleiman]], prezidanto di Libano * [[1950]] (o la 3ma di decembro sam yaro) - [[Alberto Juantorena]], Kuban atleto * [[1960]] - [[Andrei Uladzimiravich Kabiakow|Andrei Kabiakow]], chefministro di Bielorusia * [[1965]] - [[Björk Guðmundsdóttir]], Islandana kantisto * [[1977]] - [[Tobias Sammet]], Germana power metal kantisto ([[Edguy]], [[Avantasia]]) * [[1980]] - [[Nikolai Valeryevich Dubov|Nikolai Dubov]], Rusa programisto komputerala * [[1986]] - [[Xavi Torres]], Hispana futbalisto * [[1988]] - [[Patrícia Mamona]], Portugalan atletino * [[1991]] - [[Almaz Ayana]], Etiopian atletino == Morti == * [[1555]] - [[Georg Agricola]], Germana ciencisto (n. 1494) * [[1695]] - [[Henry Purcell]], Angla kompozisto (n. 1659) * [[1811]] - [[Heinrich von Kleist]], Germana poeto (n. 1777) * [[1874]] - [[Marià Fortuny]], Kataluniana piktisto (n. 1838) * [[1909]] - [[Peder Severin Krøyer]], Dana piktisto (n. 1851) * [[1912]] - [[Máximo Tajes]], prezidanto di Uruguay (n. 1852) * [[1914]] - [[Peter Alfred Schou]], Dana piktisto (n. 1844) * [[1916]] - Imperiestro [[Franz Josef la 1ma di Austria-Hungaria]] (n. 1830) * [[1927]] - [[Laurits Tuxen]], Dana piktisto e skultisto (n. 1853) * [[1969]] - [[Edward Frederick Mutesa]], prezidanto di Uganda (n. 1924) * [[1970]] - [[Chandrashekhara Venkata Raman]], Indiana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1888) * [[1992]] - [[Kaysone Phomvihane]], Laosana politikisto (n. 1920) * [[1996]] - [[Abdus Salam]], Pakistanana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1926) * [[2006]] - [[Pierre Amine Gemayel]], prezidanto di Libano (n. 1972) * 2006 - [[Hassan Gouled Aptidon]], prezidanto di Djibuti (n. 1916) == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Dio di yaro]] [[Kategorio:Novembro]] n1uz60sahrig9t7hcdwnm8wtsizznxl 0 2435 1115765 1009490 2026-04-24T15:12:05Z ThWiki1910 31363 1115765 wikitext text/x-wiki {{15ma yarcento}} La yaro '''1493''' (MCDXCIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[mardio]] segun [[Juliala kalendario]]. Ol esis la 493ma [[yaro]] di la duesma yarmilo, la 93ma yaro di la [[15ma yarcento]], e la 4ma yaro di la [[yari 1490a]]. == Eventi == * [[15ma di marto]] - Pos deskovrir [[Amerika]], [[Cristoforo Colombo]] departas vers [[Hispania]]. * [[mayo]] - [[Papo Alexander la 6ma]] dekretas ke la teritorii 400 km weste de [[Kabo Verda]] esus domeni de [[Hispania]]. * [[21ma di oktobro]] - [[Cristoforo Colombo]] deskovras la nuna [[Virgin Insuli Britaniana]] en lua duesma voyajo ad [[Amerika]]. * [[3ma di novembro]] - [[Cristoforo Colombo]] deskovras [[Dominikia]]. * [[19ma di novembro]] - Cristoforo Colombo deskovras [[Porto-Riko]]. Ilu nomizas ol insulo ''San Juan Bautista''. == Naski == * [[6ma di januaro]] - [[Olaus Petri]], [[Suedia|Sueda]] religiala puriginto (m. 1552) == Morti == * [[novembro]] - [[Martin Alonzo Pinzón]], [[Hispania|Hispana]] navigero (n. c. 1441) * [[Tupac Yupanqui]], imperiestro dil [[imperio Inkao]]. [[Kategorio:Yari 1490a]] 53x3tvwyphh7id9owvmex6p6july5mi 0 2715 1115735 935848 2026-04-24T14:46:46Z ThWiki1910 31363 1115735 wikitext text/x-wiki {{Por altra senco|la samnoma urbo en [[Minnesota]]|[[Roseau, Minnesota]]}} {{Urbi | nomo= Roseau | Flago= | Blazono= | Imajo = Roseau from the plane from Guadeloupe.jpg | TextodilImajo = Aeral imajo pri Roseau. | Mapo = Do-map.png | Shablono_lando= {{DMA}} | Regiono= | Tipodisubdividuro = | Regiono2 = | Fondita ye = | Fondita da = | Urbestro= | Latitudo= 15°18' N | Longitudo= 61°23' W | Altitudo= 0 | Surfaco= | Habitanti = {{formatnum:14725}} | Yaro= 2011 | Denseso di habitantaro = | Chefurbo = | Disto = | Horala_zono = -4 | Reto= }} [[Arkivo:RoseauWide..jpg|eta|250px|left|Panoramo pri Roseau.]] '''Roseau''' esas la chef-urbo e maxim populizita urbo di [[Dominikia]]. Segun statistiki dil yaro 2011, ol havis {{formatnum:14725}} habitanti. [[Kategorio:Dominikia]] peyfoqli8rzhkcf3ie9auyr92ouoaac 0 2716 1115733 1115258 2026-04-24T14:45:05Z ThWiki1910 31363 1115733 wikitext text/x-wiki {{Landi | Nomo = Dominikia | Lokala_nomo = Commonwealth of Dominica | Flago = Flag of Dominica.svg | Blazono = Coat of arms of Dominica.svg | Imajo_mapo = LocationDominica.png | Chefurbo = [[Roseau]] | Habitanti_chefurbo = {{formatnum:14725}} <small>kontado</small> (2011) | Precipua_urbo = [[Roseau]] | Oficala_lingui = [[Angla linguo|Angla]] | Guvernerio = [[Republiko]] | Nomo_listo_chefo_stato = Listo di prezidanti di Dominikia | Titulo_chefo_stato = Prezidanto | Chefo_di_stato = [[Sylvanie Burton]] | Nomo_listo_chefo_guverno= Listo pri chefministri di Dominikia | Titulo_chefo_guverno = Chefministro | chefo_guverno = [[Roosevelt Skerrit]] | Surfaco = 754 | Rango_surfaco = 184 | Surfaco_aquo = 1,6 | Habitanti = {{formatnum:74656}} | Rango_habitanti = 201 | Yaro = 2023 | Denseso di habitantaro = | Reto_kodexo = .dm | Nomo_himno = ''Isle of Beauty, Isle of Splendour'' | Pekunio = [[Dolaro di Estal Karibia]] }} '''Dominikia''' o '''Dominika''' esas [[Insulo|insulala]] [[lando]] en [[Karibia]]. Jacanta sud-sudeste de [[Guadelupa]] e nordweste de [[Martinik]], lua tota surfaco esas 750 km². == Historio == {{PA|Historio di Dominikia}} L'unesma habitanti di Dominikia esis l'indijeni ''Karib''. L'insulo nomesis da [[Cristoforo Colombo]] qua deskovris ol ye sundio ([[Latina linguo|Latine]]: ''dominica''), ye la [[3ma di novembro]] [[1493]]. Hispani ne sucesis koloniigar l'insulo, ed en [[1635]] [[Francia]] reklamacis ol kom lua teritorio. Lore, Franca misioneri divenis l'unesma [[Europa]]ni habiteri dil teritorio. Lua situo inter [[Martinik]] e [[Guadelupa]] faciligis Franca administrado e koloniigo. [[Arkivo:Agostino_Brunias_-_Linen_Market,_Dominica_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|left|280px|Merkato di linajo en Dominikia, c. 1770.]] En [[1763]], konseque de la [[Sep-yara milito]], l'insulo divenis [[Unionita Rejio|Britaniana]] posedajo. En [[1778]], dum la [[Usana nedependo-milito|milito pri la nedependo di Usa]], Francia muntis sucesoza invado kun la koopero di lokala habitanti. Tamen, en [[1783]] per la kontrato di Paris, Francia retrodonis l'insulo al [[Unionita Rejio]]. En 1763 Britaniani establisis legifala Asemblitaro, qua reprezentis nur blanka habitanti. En [[1831]] tre negra habitanti komencis partoprenar l'Asemblitaro. En [[1838]] pos l'aboliso di [[sklaveso]] Dominikia divenis l'unika Britaniana kolonio ube negri kontrolis legifantaro. Dum la [[20ma yarcento]] pos l'[[Unesma mondomilito]] komencis kreskar politikala koncio en la regiono di Karibia pri autonomeso e nedependo. Dominika administresis kom parto de la [[Federuro di Westal Indii]] de [[1958]] til [[1962]], e pose kom stato asociita al Unionita Rejio en [[1967]]. Fine, ol nedependanteskis ye la [[3ma di novembro]] [[1978]]. == Politiko == [[Arkivo:Roseau - Parliament (8760066930).jpg|thumb|left|280px|La Domo dil Asemblitaro en Dominikia]] Dominikia esas [[parlamentala republiko]]. La [[prezidanto]] esas la [[chefo di stato]] di la lando, ed elektesas dal parlamento por 5 yari. La [[chefo di guvernerio]] esas la [[chefministro]]. La nuna [[konstituco]] aprobesis en [[1978]] e modifikesis en [[1983]] e [[1984]]<ref>[http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/Dominica/dominica78.html Dominica:Constitution]</ref> La [[legifala povo]] havas unika chambro, la Domo dil Asemblitaro (''House of Assembly'') kun 32 membri, di qui 21 elektesas direte dal populo, e 9 esas senatani qui elektesas dal prezidanto (di qui 5 indikesas dal chefministro e 4 dal chefo di la opozantaro). L'altra du membri del Asemblitaro esas la Prezidanto di la Asemblitaro e la generala prokuratoro. La deputati elektesas por 5-yara mandato, ma la chefministro povas dissolvar la parlamento. La [[judiciala povo]] inspiresas en la ''Common Law'' Angla. Existas tri judiciala korti en la lando ed un Supra Korto, ma on povas facar apelo a la Korto di Apeli de Estal Karibia e, fine, a la Tribunalo di Karibia. La sideyo di la Korto di Apeli de Estal Karibia esas en [[Santa Lucia]], ma adminime 1 ek la 16 judiciisti mustas esar de Dominika, e prezidar la Supra Korto. == Geografio == [[Arkivo:Dominica.JPG|thumb|320px|Mapo pri Dominikia kun urbi, chosei e nacionala parki]] [[Arkivo:Cabritts National Park, Dominica - panoramio.jpg|thumb|left|320px|Peizajo che nacionala parko Cabritts]] [[Arkivo:Scotts_Head,_Dominica_021.jpg|thumb|320px|left|Scotts Head en Dominikia]] Dominikia esas un ek l'insuli de la Mikra Antili. Ol kovresas da abundanta pluvala foresto, ube jacas la duesma maxim granda termala lago de la mondo, ''Boiling Lake''. L'insulo havas multa kaskadi e fluveti. An regiono Calibishie, nord-este del insulo, existas multa plaji sabloza. L'insulo havas multa arei protektita, exemple [[nacionala parko]] ''Morne Trois Pitons'', kun boski tropikala e peizaji kreita da volkanal agado. Ca parko deklaresis Mondala Patrimonio di la Homaro en 1995. La du maxim importanta zoni habitata esas la chef-urbo [[Roseau]], kun {{formatnum:14725}} habitanti en 2011, e Portsmouth, kun {{formatnum:4167}} habitanti ye la sam yaro. La [[klimato]] dil insulo esas [[tropikala klimato|tropikala]], moderata da nord-estala venti e da pluvi. La monti dil insulo modifikas la fluo di la venti e la temperaturi. La mezavalora [[temperaturo]] en januaro esas 26°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en junio (somero en nordala misfero) esas 32°C. Dominika esas vundebla a [[uragano|uragani]], exemple ''David'', uragano kategorio 5 qua frapis ol en 1979, ed uragano ''Maria'', qua frapis ol en 2017 e produktis 30 morti e serioza domaji en lua substrukturo. La maxim multa fluvii e riveri dil insulo originas de pluvi portata da venti [[alizeo|alizei]]. Pluvi esas frequa dum tota yaro, malgre varianta segun zono. Este de la lando, la [[pluvo-quanto]] yarala povas superirar 5.000 milimetri. Altralatere, weste de la lando la mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1800 milimetri. En Roseau, la mezavalora [[humedeso]] diala varias de 70% til 90%. == Ekonomio == {{PA|Ekonomio di Dominikia}} En [[2008]] Dominikia havis un ek la min granda [[KLP]] per persono de la stati di Estal Karibia.<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2295.htm (Dominica 07/08) www.state.gov]</ref><ref>[http://siteresources.worldbank.org/INTOECS/Resources/Dominica.AAG.pdf World Bank:Dominica at a glance]</ref> Lando preske havis financala krizo en [[2003]]ed en [[2004]], ma l'[[ekonomio]] kreskis cirkum 3.5% en [[2005]] e 4% en [[2006]] danko a [[turismo]]. [[Banano]] ed altra agrokultivala produkturi dominacas l'ekonomio di la lando. La precipua regioni habitata jacas an la litoro. == Demografio == [[Arkivo:Dominica demography.png|thumb|320px|Demografio di Dominika, 1961-2003]] [[Arkivo:Roseau_Virgin_Ln_-_Our_Lady_of_Fair_Haven_Cathedral_-_panoramio.jpg|320px|left|thumb|Katedralo di Nia Damo, en Dominika.]] Segun statistiki de ''The World Factbook'' por 2021, Dominika havis {{formatnum:74656}} habitanti.<ref name=CIA/> La maxim multa (86,6%) esas negri. Mestici esas 9,1%, indijeni esas 2,9%, altri 1,3%, e 0,2% sen specigo, segun statistiki de 2001.<ref name=CIA>{{extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica/|publikigo=The World Factbook|titulo=Dominica|editero=CIA|vidita ye=11ma di septembro 2023}}</ref> L'oficala linguo di la lando esas l'[[Angla linguo|angla]]. La Franca kreolo de Dominikia anke parolesas.<ref name=CIA/> La [[religio]] kun maxim granda nombro di adepti esas [[katolikismo]] (52,7%, segun statistiki de 2001). Protestanti esas 29,7%, Rastafariani esas 1,1%, [[Testi di Jehova]] esas 1,3%, altri esas 4,3%, nula 9,4%, e 1,4% ne informis.<ref name=CIA/> La maxim granda urbo esas [[Roseau]]. Altra importanta urbo esas Portsmouth. == Kulturo == L'indijeni Arawak e Karib influis la kulturo di Dominikia. Nun prezervesas 15 km²-a teritorio este de la lando, ube la cetera Karibi vivas. [[Muziko]] e [[danso]] anke esas importanta en la kulturo di Dominika. En 1973 la muziko di la lando ganis evidenteso kande Gordon Henderson fondis la muzikala grupo ''Exile One'' e kreis la ritmo surnomizita "Cadence-lypso". To kreis la moderna "muziko kreola". Quale altra ex-kolonii Britaniana en Karibia, la maxim populara [[sporto]] di Dominikia esas [[kriketo]]. ''Netball'', [[basketbalo]], [[rugbio]]*, [[teniso]] e [[futbalo]] anke ganabas populareso. En la dio di la nedependo, eventas festi kun kreola muziko, qua havas [[Afrika]]na e [[Kuba]]na influi. == Referi == {{reflist}} {{Stati en Karibia}} [[Kategorio:Dominikia|*]] 31df7i4j7m8vzfnvfrjluovbgavg4oq 1115771 1115733 2026-04-24T15:20:52Z ThWiki1910 31363 1115771 wikitext text/x-wiki {{Landi | Nomo = Dominikia | Lokala_nomo = Commonwealth of Dominica | Flago = Flag of Dominica.svg | Blazono = Coat of arms of Dominica.svg | Imajo_mapo = LocationDominica.png | Chefurbo = [[Roseau]] | Habitanti_chefurbo = {{formatnum:14725}} <small>kontado</small> (2011) | Precipua_urbo = [[Roseau]] | Oficala_lingui = [[Angla linguo|Angla]] | Guvernerio = [[Republiko]] | Nomo_listo_chefo_stato = Listo di prezidanti di Dominikia | Titulo_chefo_stato = Prezidanto | Chefo_di_stato = [[Sylvanie Burton]] | Nomo_listo_chefo_guverno= Listo pri chefministri di Dominikia | Titulo_chefo_guverno = Chefministro | chefo_guverno = [[Roosevelt Skerrit]] | Surfaco = 754 | Rango_surfaco = 184 | Surfaco_aquo = 1,6 | Habitanti = {{formatnum:74656}} | Rango_habitanti = 201 | Yaro = 2023 | Denseso di habitantaro = | Reto_kodexo = .dm | Nomo_himno = ''Isle of Beauty, Isle of Splendour'' | Pekunio = [[Dolaro di Estal Karibia]] }} '''Dominikia'''<ref name="linguo">[https://groups.google.com/g/linguo/c/zFg_Vg0utoE Sugesto de la grupo "Linguo" ye la [[19ma di aprilo]] [[2026]]]</ref> o '''Dominika''' esas [[Insulo|insulala]] [[lando]] en [[Karibia]]. Jacanta sud-sudeste de [[Guadelupa]] e nordweste de [[Martinik]], lua tota surfaco esas 750 km². == Historio == {{PA|Historio di Dominikia}} L'unesma habitanti di Dominikia esis l'indijeni ''Karib''. L'insulo nomesis da [[Cristoforo Colombo]] qua deskovris ol ye sundio ([[Latina linguo|Latine]]: ''dominica''), ye la [[3ma di novembro]] [[1493]]. Hispani ne sucesis koloniigar l'insulo, ed en [[1635]] [[Francia]] reklamacis ol kom lua teritorio. Lore, Franca misioneri divenis l'unesma [[Europa]]ni habiteri dil teritorio. Lua situo inter [[Martinik]] e [[Guadelupa]] faciligis Franca administrado e koloniigo. [[Arkivo:Agostino_Brunias_-_Linen_Market,_Dominica_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|left|280px|Merkato di linajo en Dominikia, c. 1770.]] En [[1763]], konseque de la [[Sep-yara milito]], l'insulo divenis [[Unionita Rejio|Britaniana]] posedajo. En [[1778]], dum la [[Usana nedependo-milito|milito pri la nedependo di Usa]], Francia muntis sucesoza invado kun la koopero di lokala habitanti. Tamen, en [[1783]] per la kontrato di Paris, Francia retrodonis l'insulo al [[Unionita Rejio]]. En 1763 Britaniani establisis legifala Asemblitaro, qua reprezentis nur blanka habitanti. En [[1831]] tre negra habitanti komencis partoprenar l'Asemblitaro. En [[1838]] pos l'aboliso di [[sklaveso]] Dominikia divenis l'unika Britaniana kolonio ube negri kontrolis legifantaro. Dum la [[20ma yarcento]] pos l'[[Unesma mondomilito]] komencis kreskar politikala koncio en la regiono di Karibia pri autonomeso e nedependo. Dominika administresis kom parto de la [[Federuro di Westal Indii]] de [[1958]] til [[1962]], e pose kom stato asociita al Unionita Rejio en [[1967]]. Fine, ol nedependanteskis ye la [[3ma di novembro]] [[1978]]. == Politiko == [[Arkivo:Roseau - Parliament (8760066930).jpg|thumb|left|280px|La Domo dil Asemblitaro en Dominikia]] Dominikia esas [[parlamentala republiko]]. La [[prezidanto]] esas la [[chefo di stato]] di la lando, ed elektesas dal parlamento por 5 yari. La [[chefo di guvernerio]] esas la [[chefministro]]. La nuna [[konstituco]] aprobesis en [[1978]] e modifikesis en [[1983]] e [[1984]]<ref>[http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/Dominica/dominica78.html Dominica:Constitution]</ref> La [[legifala povo]] havas unika chambro, la Domo dil Asemblitaro (''House of Assembly'') kun 32 membri, di qui 21 elektesas direte dal populo, e 9 esas senatani qui elektesas dal prezidanto (di qui 5 indikesas dal chefministro e 4 dal chefo di la opozantaro). L'altra du membri del Asemblitaro esas la Prezidanto di la Asemblitaro e la generala prokuratoro. La deputati elektesas por 5-yara mandato, ma la chefministro povas dissolvar la parlamento. La [[judiciala povo]] inspiresas en la ''Common Law'' Angla. Existas tri judiciala korti en la lando ed un Supra Korto, ma on povas facar apelo a la Korto di Apeli de Estal Karibia e, fine, a la Tribunalo di Karibia. La sideyo di la Korto di Apeli de Estal Karibia esas en [[Santa Lucia]], ma adminime 1 ek la 16 judiciisti mustas esar de Dominika, e prezidar la Supra Korto. == Geografio == [[Arkivo:Dominica.JPG|thumb|320px|Mapo pri Dominikia kun urbi, chosei e nacionala parki]] [[Arkivo:Cabritts National Park, Dominica - panoramio.jpg|thumb|left|320px|Peizajo che nacionala parko Cabritts]] [[Arkivo:Scotts_Head,_Dominica_021.jpg|thumb|320px|left|Scotts Head en Dominikia]] Dominikia esas un ek l'insuli de la Mikra Antili. Ol kovresas da abundanta pluvala foresto, ube jacas la duesma maxim granda termala lago de la mondo, ''Boiling Lake''. L'insulo havas multa kaskadi e fluveti. An regiono Calibishie, nord-este del insulo, existas multa plaji sabloza. L'insulo havas multa arei protektita, exemple [[nacionala parko]] ''Morne Trois Pitons'', kun boski tropikala e peizaji kreita da volkanal agado. Ca parko deklaresis Mondala Patrimonio di la Homaro en 1995. La du maxim importanta zoni habitata esas la chef-urbo [[Roseau]], kun {{formatnum:14725}} habitanti en 2011, e Portsmouth, kun {{formatnum:4167}} habitanti ye la sam yaro. La [[klimato]] dil insulo esas [[tropikala klimato|tropikala]], moderata da nord-estala venti e da pluvi. La monti dil insulo modifikas la fluo di la venti e la temperaturi. La mezavalora [[temperaturo]] en januaro esas 26°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en junio (somero en nordala misfero) esas 32°C. Dominika esas vundebla a [[uragano|uragani]], exemple ''David'', uragano kategorio 5 qua frapis ol en 1979, ed uragano ''Maria'', qua frapis ol en 2017 e produktis 30 morti e serioza domaji en lua substrukturo. La maxim multa fluvii e riveri dil insulo originas de pluvi portata da venti [[alizeo|alizei]]. Pluvi esas frequa dum tota yaro, malgre varianta segun zono. Este de la lando, la [[pluvo-quanto]] yarala povas superirar 5.000 milimetri. Altralatere, weste de la lando la mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1800 milimetri. En Roseau, la mezavalora [[humedeso]] diala varias de 70% til 90%. == Ekonomio == {{PA|Ekonomio di Dominikia}} En [[2008]] Dominikia havis un ek la min granda [[KLP]] per persono de la stati di Estal Karibia.<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2295.htm (Dominica 07/08) www.state.gov]</ref><ref>[http://siteresources.worldbank.org/INTOECS/Resources/Dominica.AAG.pdf World Bank:Dominica at a glance]</ref> Lando preske havis financala krizo en [[2003]]ed en [[2004]], ma l'[[ekonomio]] kreskis cirkum 3.5% en [[2005]] e 4% en [[2006]] danko a [[turismo]]. [[Banano]] ed altra agrokultivala produkturi dominacas l'ekonomio di la lando. La precipua regioni habitata jacas an la litoro. == Demografio == [[Arkivo:Dominica demography.png|thumb|320px|Demografio di Dominika, 1961-2003]] [[Arkivo:Roseau_Virgin_Ln_-_Our_Lady_of_Fair_Haven_Cathedral_-_panoramio.jpg|320px|left|thumb|Katedralo di Nia Damo, en Dominika.]] Segun statistiki de ''The World Factbook'' por 2021, Dominika havis {{formatnum:74656}} habitanti.<ref name=CIA/> La maxim multa (86,6%) esas negri. Mestici esas 9,1%, indijeni esas 2,9%, altri 1,3%, e 0,2% sen specigo, segun statistiki de 2001.<ref name=CIA>{{extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica/|publikigo=The World Factbook|titulo=Dominica|editero=CIA|vidita ye=11ma di septembro 2023}}</ref> L'oficala linguo di la lando esas l'[[Angla linguo|angla]]. La Franca kreolo de Dominikia anke parolesas.<ref name=CIA/> La [[religio]] kun maxim granda nombro di adepti esas [[katolikismo]] (52,7%, segun statistiki de 2001). Protestanti esas 29,7%, Rastafariani esas 1,1%, [[Testi di Jehova]] esas 1,3%, altri esas 4,3%, nula 9,4%, e 1,4% ne informis.<ref name=CIA/> La maxim granda urbo esas [[Roseau]]. Altra importanta urbo esas Portsmouth. == Kulturo == L'indijeni Arawak e Karib influis la kulturo di Dominikia. Nun prezervesas 15 km²-a teritorio este de la lando, ube la cetera Karibi vivas. [[Muziko]] e [[danso]] anke esas importanta en la kulturo di Dominika. En 1973 la muziko di la lando ganis evidenteso kande Gordon Henderson fondis la muzikala grupo ''Exile One'' e kreis la ritmo surnomizita "Cadence-lypso". To kreis la moderna "muziko kreola". Quale altra ex-kolonii Britaniana en Karibia, la maxim populara [[sporto]] di Dominikia esas [[kriketo]]. ''Netball'', [[basketbalo]], [[rugbio]]*, [[teniso]] e [[futbalo]] anke ganabas populareso. En la dio di la nedependo, eventas festi kun kreola muziko, qua havas [[Afrika]]na e [[Kuba]]na influi. == Referi == {{reflist}} {{Stati en Karibia}} [[Kategorio:Dominikia|*]] 9uvkmojy6l7z5h8mem34wdh4loz967v 1115772 1115771 2026-04-24T15:21:08Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Dominika]] a [[Dominikia]] 1115771 wikitext text/x-wiki {{Landi | Nomo = Dominikia | Lokala_nomo = Commonwealth of Dominica | Flago = Flag of Dominica.svg | Blazono = Coat of arms of Dominica.svg | Imajo_mapo = LocationDominica.png | Chefurbo = [[Roseau]] | Habitanti_chefurbo = {{formatnum:14725}} <small>kontado</small> (2011) | Precipua_urbo = [[Roseau]] | Oficala_lingui = [[Angla linguo|Angla]] | Guvernerio = [[Republiko]] | Nomo_listo_chefo_stato = Listo di prezidanti di Dominikia | Titulo_chefo_stato = Prezidanto | Chefo_di_stato = [[Sylvanie Burton]] | Nomo_listo_chefo_guverno= Listo pri chefministri di Dominikia | Titulo_chefo_guverno = Chefministro | chefo_guverno = [[Roosevelt Skerrit]] | Surfaco = 754 | Rango_surfaco = 184 | Surfaco_aquo = 1,6 | Habitanti = {{formatnum:74656}} | Rango_habitanti = 201 | Yaro = 2023 | Denseso di habitantaro = | Reto_kodexo = .dm | Nomo_himno = ''Isle of Beauty, Isle of Splendour'' | Pekunio = [[Dolaro di Estal Karibia]] }} '''Dominikia'''<ref name="linguo">[https://groups.google.com/g/linguo/c/zFg_Vg0utoE Sugesto de la grupo "Linguo" ye la [[19ma di aprilo]] [[2026]]]</ref> o '''Dominika''' esas [[Insulo|insulala]] [[lando]] en [[Karibia]]. Jacanta sud-sudeste de [[Guadelupa]] e nordweste de [[Martinik]], lua tota surfaco esas 750 km². == Historio == {{PA|Historio di Dominikia}} L'unesma habitanti di Dominikia esis l'indijeni ''Karib''. L'insulo nomesis da [[Cristoforo Colombo]] qua deskovris ol ye sundio ([[Latina linguo|Latine]]: ''dominica''), ye la [[3ma di novembro]] [[1493]]. Hispani ne sucesis koloniigar l'insulo, ed en [[1635]] [[Francia]] reklamacis ol kom lua teritorio. Lore, Franca misioneri divenis l'unesma [[Europa]]ni habiteri dil teritorio. Lua situo inter [[Martinik]] e [[Guadelupa]] faciligis Franca administrado e koloniigo. [[Arkivo:Agostino_Brunias_-_Linen_Market,_Dominica_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|left|280px|Merkato di linajo en Dominikia, c. 1770.]] En [[1763]], konseque de la [[Sep-yara milito]], l'insulo divenis [[Unionita Rejio|Britaniana]] posedajo. En [[1778]], dum la [[Usana nedependo-milito|milito pri la nedependo di Usa]], Francia muntis sucesoza invado kun la koopero di lokala habitanti. Tamen, en [[1783]] per la kontrato di Paris, Francia retrodonis l'insulo al [[Unionita Rejio]]. En 1763 Britaniani establisis legifala Asemblitaro, qua reprezentis nur blanka habitanti. En [[1831]] tre negra habitanti komencis partoprenar l'Asemblitaro. En [[1838]] pos l'aboliso di [[sklaveso]] Dominikia divenis l'unika Britaniana kolonio ube negri kontrolis legifantaro. Dum la [[20ma yarcento]] pos l'[[Unesma mondomilito]] komencis kreskar politikala koncio en la regiono di Karibia pri autonomeso e nedependo. Dominika administresis kom parto de la [[Federuro di Westal Indii]] de [[1958]] til [[1962]], e pose kom stato asociita al Unionita Rejio en [[1967]]. Fine, ol nedependanteskis ye la [[3ma di novembro]] [[1978]]. == Politiko == [[Arkivo:Roseau - Parliament (8760066930).jpg|thumb|left|280px|La Domo dil Asemblitaro en Dominikia]] Dominikia esas [[parlamentala republiko]]. La [[prezidanto]] esas la [[chefo di stato]] di la lando, ed elektesas dal parlamento por 5 yari. La [[chefo di guvernerio]] esas la [[chefministro]]. La nuna [[konstituco]] aprobesis en [[1978]] e modifikesis en [[1983]] e [[1984]]<ref>[http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/Dominica/dominica78.html Dominica:Constitution]</ref> La [[legifala povo]] havas unika chambro, la Domo dil Asemblitaro (''House of Assembly'') kun 32 membri, di qui 21 elektesas direte dal populo, e 9 esas senatani qui elektesas dal prezidanto (di qui 5 indikesas dal chefministro e 4 dal chefo di la opozantaro). L'altra du membri del Asemblitaro esas la Prezidanto di la Asemblitaro e la generala prokuratoro. La deputati elektesas por 5-yara mandato, ma la chefministro povas dissolvar la parlamento. La [[judiciala povo]] inspiresas en la ''Common Law'' Angla. Existas tri judiciala korti en la lando ed un Supra Korto, ma on povas facar apelo a la Korto di Apeli de Estal Karibia e, fine, a la Tribunalo di Karibia. La sideyo di la Korto di Apeli de Estal Karibia esas en [[Santa Lucia]], ma adminime 1 ek la 16 judiciisti mustas esar de Dominika, e prezidar la Supra Korto. == Geografio == [[Arkivo:Dominica.JPG|thumb|320px|Mapo pri Dominikia kun urbi, chosei e nacionala parki]] [[Arkivo:Cabritts National Park, Dominica - panoramio.jpg|thumb|left|320px|Peizajo che nacionala parko Cabritts]] [[Arkivo:Scotts_Head,_Dominica_021.jpg|thumb|320px|left|Scotts Head en Dominikia]] Dominikia esas un ek l'insuli de la Mikra Antili. Ol kovresas da abundanta pluvala foresto, ube jacas la duesma maxim granda termala lago de la mondo, ''Boiling Lake''. L'insulo havas multa kaskadi e fluveti. An regiono Calibishie, nord-este del insulo, existas multa plaji sabloza. L'insulo havas multa arei protektita, exemple [[nacionala parko]] ''Morne Trois Pitons'', kun boski tropikala e peizaji kreita da volkanal agado. Ca parko deklaresis Mondala Patrimonio di la Homaro en 1995. La du maxim importanta zoni habitata esas la chef-urbo [[Roseau]], kun {{formatnum:14725}} habitanti en 2011, e Portsmouth, kun {{formatnum:4167}} habitanti ye la sam yaro. La [[klimato]] dil insulo esas [[tropikala klimato|tropikala]], moderata da nord-estala venti e da pluvi. La monti dil insulo modifikas la fluo di la venti e la temperaturi. La mezavalora [[temperaturo]] en januaro esas 26°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en junio (somero en nordala misfero) esas 32°C. Dominika esas vundebla a [[uragano|uragani]], exemple ''David'', uragano kategorio 5 qua frapis ol en 1979, ed uragano ''Maria'', qua frapis ol en 2017 e produktis 30 morti e serioza domaji en lua substrukturo. La maxim multa fluvii e riveri dil insulo originas de pluvi portata da venti [[alizeo|alizei]]. Pluvi esas frequa dum tota yaro, malgre varianta segun zono. Este de la lando, la [[pluvo-quanto]] yarala povas superirar 5.000 milimetri. Altralatere, weste de la lando la mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1800 milimetri. En Roseau, la mezavalora [[humedeso]] diala varias de 70% til 90%. == Ekonomio == {{PA|Ekonomio di Dominikia}} En [[2008]] Dominikia havis un ek la min granda [[KLP]] per persono de la stati di Estal Karibia.<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2295.htm (Dominica 07/08) www.state.gov]</ref><ref>[http://siteresources.worldbank.org/INTOECS/Resources/Dominica.AAG.pdf World Bank:Dominica at a glance]</ref> Lando preske havis financala krizo en [[2003]]ed en [[2004]], ma l'[[ekonomio]] kreskis cirkum 3.5% en [[2005]] e 4% en [[2006]] danko a [[turismo]]. [[Banano]] ed altra agrokultivala produkturi dominacas l'ekonomio di la lando. La precipua regioni habitata jacas an la litoro. == Demografio == [[Arkivo:Dominica demography.png|thumb|320px|Demografio di Dominika, 1961-2003]] [[Arkivo:Roseau_Virgin_Ln_-_Our_Lady_of_Fair_Haven_Cathedral_-_panoramio.jpg|320px|left|thumb|Katedralo di Nia Damo, en Dominika.]] Segun statistiki de ''The World Factbook'' por 2021, Dominika havis {{formatnum:74656}} habitanti.<ref name=CIA/> La maxim multa (86,6%) esas negri. Mestici esas 9,1%, indijeni esas 2,9%, altri 1,3%, e 0,2% sen specigo, segun statistiki de 2001.<ref name=CIA>{{extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica/|publikigo=The World Factbook|titulo=Dominica|editero=CIA|vidita ye=11ma di septembro 2023}}</ref> L'oficala linguo di la lando esas l'[[Angla linguo|angla]]. La Franca kreolo de Dominikia anke parolesas.<ref name=CIA/> La [[religio]] kun maxim granda nombro di adepti esas [[katolikismo]] (52,7%, segun statistiki de 2001). Protestanti esas 29,7%, Rastafariani esas 1,1%, [[Testi di Jehova]] esas 1,3%, altri esas 4,3%, nula 9,4%, e 1,4% ne informis.<ref name=CIA/> La maxim granda urbo esas [[Roseau]]. Altra importanta urbo esas Portsmouth. == Kulturo == L'indijeni Arawak e Karib influis la kulturo di Dominikia. Nun prezervesas 15 km²-a teritorio este de la lando, ube la cetera Karibi vivas. [[Muziko]] e [[danso]] anke esas importanta en la kulturo di Dominika. En 1973 la muziko di la lando ganis evidenteso kande Gordon Henderson fondis la muzikala grupo ''Exile One'' e kreis la ritmo surnomizita "Cadence-lypso". To kreis la moderna "muziko kreola". Quale altra ex-kolonii Britaniana en Karibia, la maxim populara [[sporto]] di Dominikia esas [[kriketo]]. ''Netball'', [[basketbalo]], [[rugbio]]*, [[teniso]] e [[futbalo]] anke ganabas populareso. En la dio di la nedependo, eventas festi kun kreola muziko, qua havas [[Afrika]]na e [[Kuba]]na influi. == Referi == {{reflist}} {{Stati en Karibia}} [[Kategorio:Dominikia|*]] 9uvkmojy6l7z5h8mem34wdh4loz967v 0 3449 1115760 1094069 2026-04-24T15:08:40Z ThWiki1910 31363 1115760 wikitext text/x-wiki {{Landi | Nomo = Santa Lucia | Lokala_nomo = Saint Lucia<br />Sainte-Lucie | Flago = Flag of Saint Lucia.svg | Blazono = Coat_of_arms_of_Saint_Lucia.svg | Imajo_mapo = LocationSaintLucia.png | Chefurbo = [[Castries]] | Habitanti_chefurbo = {{formatnum:70000}} (2013) | Precipua_urbo = [[Castries]] | Oficala_lingui = [[Angla linguo|Angla]], [[Franca kreola linguo di Santa Lucia]] | Guvernerio = [[Monarkio]] | Nomo_listo_chefo_stato = Britaniana komunitato | Titulo_chefo_stato = Rejo | Chefo_di_stato = [[Charles la 3ma di Unionita Rejio|Charles la 3a]] | Generala guvernisto = [[Errol Charles]] | Nomo_listo_chefo_guverno = Listo pri chefministri di Santa Lucia | Titulo_chefo_guverno = Chefministro | chefo_guverno = [[Philip Joseph Pierre]] | Surfaco = 616 | Rango_surfaco = 191 | Surfaco_aquo = 1,6 | Habitanti = {{formatnum:178015}}<ref name="UN_WPP">{{Extera ligilo |url=https://esa.un.org/unpd/wpp/DataQuery/ |titulo=World Population Prospects: The 2017 Revision |type=custom data acquired via website |editero=United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division |vidita ye=10ma di septembro 2017}}</ref> | Rango_Habitanti = 181 | Yaro = 2016 | Denseso di habitantaro = 300 | Reto_kodexo = .lc | Nomo_himno = ''Sons and Daughters of Saint Lucia'' | Pekunio = [[Dolaro di estal Karibia]] }} '''Santa Lucia''' esas stato che [[Karibiana Maro]], konsistanta ek insulo Santa Lucia. Ol jacas nord-nordweste de [[Santa Vincent e Grenadini]], norde de [[Barbados]] e sude de [[Martinik]]. L'insulo olim nominesis '''Iouanalao''' e pose '''Hewanorra''', nomi donita, rispektive, dal indijeni [[populo Arawak|Arawak]] e [[populo Karib|Karib]]. == Historio == {{PA|Historio di Santa Lucia}} L'unesma habitanti konocita de Santa Lucia esis l'indijeni [[populo Arawak|Arawak]], qui esis pacema. Li probable originis de la nordo di [[Sud-Amerika]], ulatempe inter la yari 200 e 400. Posible altra populi habitis l'insulo ante li. Multa ek la bona ceramikaji del Arawak trovesis en arkeologiala siti dil insulo. L'indijeni [[populo Karib|Karib]], plu atakema, arivis cirkume la yaro 800, mortigis viri Arawak ed asimilis la mulieri Arawak en lia tribui. Li nomisis l'insulo ''Hewanarau'' o ''Hewanorra'' (loko ube existas [[iguano|iguani]]).<ref>{{Citez jurnalo od edituro‎|autoro=Jolien Harmsen, Guy Ellis e Robert Devaux|titulo=A History of St Lucia|publikigita ye=2014|editero=Lighthouse Road|loko==Vieux Fort|isbn=9789769534001}}</ref> [[Cristoforo Colombo]] deskovris l'insulo en [[1502]], ye la festo-dio di Santa Lucia (la [[13ma di decembro]]), e nominis ol pro to. Tamen, lu ne koloniigis ol. Dum la yari 1550a, [[Francia|Franca]] [[pirato]] François le Clerc ofte vizitis l'insulo. [[Anglia|Angli]] arivis unesmafoye dum la komenco di la [[17ma yarcento]], ma faliis en lia unesma esforci por koloniigar l'insulo: en [[1605]] Angla navo ''Olive Branch'' adportis 67 kolonigiisti al insulo, e 5 semani pose nur 19 transvivabis, pro morbi e pro l'atako dal indijeni Karib. En [[1643]], [[Francia|Franci]] establisis l'unesma kolonieto en l'insulo. Li signatis pakto kun le Karib en [[1660]], e komencis kultivar [[sukrokano]] en vasta plantacerii. [[Arkivo:Bataille_de_Sainte_Lucie_1778.jpg|thumb|left|320px|Ye la [[15ma di decembro]] [[1778]] eventis la batalio di Santa-Lucia, kande 12 Franca navi komandita dal admiralo d'Estaing atakis sep Britaniana navi.]] Dum la [[18ma yarcento]], [[Francia]] e [[Britania]] luktis diversa foyi pri la kontrolo di Santa Lucia. Dum [[sep-yara milito]], [[Britania]] okupis l'insulo, ma retrodonis ol a Francia en [[1763]]. Kande Franci okupis l'insuli, li probis uzar indijeni kom [[sklaveso|sklavi]] en la plantacerii. Multa indijeni mortis pro morbi adportita dal Europani, nome [[variolo]]. Multa [[Afrika]]na sklavi anke mortis, pro la severa laborala standi en la plantacerii. Kande eventis la [[Franca revoluciono]], revolucionala tribunalo instalesis en l'insulo. En [[1794]], lora guvernisto dil insulo deklaris [[sklaveso]] abolisita. Pokatempe pose, [[Britania]]ni itere invadis l'insulo, ma ye la [[21ma di februaro]] [[1795]] eventis revolto di lokala habitanti kontre Britaniani. La sequanta yaro Britaniani brulis [[Castries]], ma nur en [[1803]] li ganis kompleta kontrolo dil insulo. Unionita Rejio e Francia duris disputar la dominaco super Santa Lucia til [[1814]], kande Britaniani definitive aquiris ol. De [[1958]] til [[1962]], Santa Lucia apartenis a la [[Federuro di Westal Indii]]. En [[1953]], universala votado adoptesis. En [[1967]], l'insulo recevis autonomio ed, ye la [[22ma di februaro]] [[1979]] ol nedependanteskis de [[Unionita Rejio]]. [[John George Melvin Compton|John Compton]] esis l'unesma chefministro di la nedependanta lando. [[Kenny Davis Anthony]] esis chefministro di la lando de [[1997]] til [[2006]]. En novembro [[2011]] il itere rielektesis chefministro. == Politiko == [[Arkivo:St Lucia Parliament.jpg|thumb|left|320px|Parlamentani de Santa Lucia.]] [[Arkivo:Philip_J_Pierre_Christmas_2020_(cropped).png|thumb|200px|[[Philip Joseph Pierre]], chefministro di St. Lucia.]] Santa Lucia esas [[konstituco|konstitucala]] [[monarkio]]. Rejo [[Charles la 3ma di Unionita Rejio]] reprezentesas da [[Cyril Errol Charles|Errol Charles]], generala guvernisto. La [[chefo di guvernerio]] esas la [[chefministro]], qua ordinare esas la chefo di la partiso kun maxim granda nombro di reprezentanti en la parlamento. La [[legifala povo]] konsistas ek duchambra [[parlamento]]. La basa chambro esas la Chambro di Deputati, kun 17 membri qui elektesas dal populo por 5 yari. La [[Senato]] havas 11 membri, qui elektesas da la deputati. La strukturo di [[judiciala povo]] konsistas distriktala korti ed un alta korto. La [[konstituco]] di Santa Lucia adoptesis ye la [[22ma di februaro]] [[1979]],<ref>https://web.archive.org/web/20131209103807/http://www.stluciaparliament.com/the-constitution-of-saint-lucia</ref> kande ol nedependanteskis. Santa Lucia ne havas [[armeo]]. Ol esas membro di [[CARICOM]], dil Organizuro di Estal Karibiana Stati, e di [[La Francophonie]]. == Geografio == [[Arkivo:At_the_top_of_Pigeon_Island.jpg|thumb|320px|Gros Islet e la bayo Rodney, vidita de Pigeon Island.]] [[Arkivo:Gros Piton and Petit Piton in Saint Lucia.JPG|thumb|left|320px|L'urbo Soufrière e la monti ''Gros Piton'' e ''Petit Piton''.]] Santa Lucia esas [[insulo]] longa de 43,5 km e larja de 22,5 km, havanta entote 616 km² di surfaco totala e 158 km di [[litoro]]. Lua maxim alta [[monto]] esas Mount Gimie, kun 950 [[metro|metri]] di [[altitudo]], formacita per [[volkano|volkanala]] roki. Du altra monti, nomizita ''Pitons'', formacas notora agnosk-marko di la lando. Multa fluveti naskas en alta regioni e fluas tra fertila tereni. Cirkume 8% de la teritorio di Santa Lucia kultivesas. La maxim populoza urbo esas la chef-urbo, [[Castries]]. Altra importanta urbi esas Gros Islet, Vieux Fort e Soufrière. La [[klimato]] dil insulo esas [[tropikala klimato|tropikala]], ma kun influo de nordala [[alizeo|alizei]]. La sika sezono eventas de [[decembro]] til la 31ma di [[mayo]] e la [[pluvo]]za de junio til novembro. La mezavalora diala [[temperaturo]] esas 29[[Celsius|°C]] e la noktala esas 18&nbsp;°C. Yarala mezavalora [[pluvo-quanto]] esas 2.000 mm. Recente, en [[2010]] [[uragano]] ''Tomas'' frapis l'insulo, efektigis domaji en la plantacerii di [[kokosiero|kokosieri]] e produktis 7 morti. Tamen, poka uragani frapas Santa Lucia, se komparita ad altra insuli en [[Karibia]]. == Ekonomio == [[Arkivo:St._Lucia_Export_Treemap.png|thumb|280px|[[Petrolo]] e lua produkturi reprezentas 1/3 del exportaci.]] [[Arkivo:St. Lucia, Karibik - The Port of Castries - panoramio.jpg|thumb|left|280px|Navi por pasajeri an la portuo di [[Castries]].]] {{PA|Ekonomio di Santa Lucia}} L'[[Unionita Nacioni]] klasifikas Santa Lucia kom "developanta lando". La sektoro di servadi reprezentas 82,8% de la [[TNP]]. L'[[industrio]] reprezentas 14,2%, e l'agokultivo reprezentas 2,9%. Edukita labor-povo e bona transporto-sistemo, [[portuo]], komuniko e furniso di [[aquo]] atraktabas extera kolokado por la sektori di [[turismo]], [[banko|banki]], ed enmagazinigado e transporto di [[petrolo]]. Tamen, kun ekonomiala retrakto en [[Usa]] e [[Kanada]], turismo dekadis forte en 2009. L'industriala produkturo esas variata, e la guvernerio probas rivivigar l'industrio di [[banano]]. Santa Lucia uzas [[dolaro di Estal Karibia]] kom monetaro, quale altra 5 landi e du teritorii de la regiono, [[Anguila]] e [[Montserrat]]. == Demografio == [[Arkivo:Saint Lucia demography.png|thumb|280px|Habitantaro di Santa Lucia, de 1965 til 2003.]] [[Arkivo:AnseLaReye catholic church.jpg|thumb|280px|left|Katolika kirko en Anse-La-Raye.]] Segun statistiki de ''The World Factbook'' por julio 2021, Santa Lucia havis {{formatnum:166367}} habitanti.<ref name=CIA>{{Extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-lucia/#people-and-society |titulo=Saint Lucia - The World Factbook|editero=CIA|vidita ye=22ma di agosto 2021|idiomo={{en}}}}</ref> La maxim multa - 85,3% - esas decendanti de Afrikani. Mestici esas 10,9%, est-Indiani esas 2,2%, altri esas 1,6%, e ne existas informi pri 0,1% de la habitantaro.<ref name=CIA/> La habitantaro di la lando kreskis 0,3% en 2021,<ref name=CIA/>, ed eventas multa ekmigro. Lua habitanti ekmigras precipue vers Angla-parolanta landi: en l'[[Unionita Rejio]] rezidas cirkume 10.000 Santaluciani e 30.000 decendanti. En Usa, rezidas 14.000. L'[[Angla linguo]] esas oficala. La [[Franca kreola linguo di Santa Lucia]] ("Kwéyòl", anke konocata kom "Patwa") parolesas da 95% de la habitanti. Segun statistiko pri [[religio]] de la yaro 2010, 61,5% de la habitantaro esis [[katolikismo|katolika]], rezulto de Franca influo. [[Protestantismo|Protestanti]] esas 25,5% (inkluzinte 10,4% Adventisti de la 7ma Dio, 8,9% Pentekostalisti*, 2,2% Baptisti, 1,6% Anglikani, 1,5% membri de la Kirko di Deo, e 0,9% altra Protestanti). Altra kristani esas 3,4% (inkluzinte 2,3% Evangeliani, e 1,1% Testi di Jehova). Rastafariani esas 1,9%, altra religii praktikesas da 0,4%, e 5,9% praktikis nula religio. Ne savesas la religio di 1,4% de la habitanti.<ref name=CIA/> Distrikto [[Castries]], kun {{formatnum:80573}} habitanti segun la demografiala kontado di 2012, esas la maxim populoza dil insulo. == Kulturo == [[Arkivo:Beausejour_Stadium_Cricket_St_Lucia.jpg|thumb|280px|[[Kriketo]]-[[stadio]] ''Beauséjour'', proxim Gros Islet.]] [[Arkivo:Day250castriesreduxd.jpg|thumb|left|320px|Festivalo di [[jazo]] en [[Castries]], Santa Lucia.]] En populara kulturo, la lando havas [[karnavalo]] ante la [[karesmo]], simile al karnavalo de [[Trinidad e Tobago]]. Santa Lucia anke gastigas [[jazo]]-festivalo omnayare. Simile ad altra Karibiana landi, ''[[soca]]'', ''[[zouk]]'' e ''[[reggae]]'' esas la maxim populara ritmi. Santa Lucianana skriptisto [[Derek Walcott]] recevis la [[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Nobel-premio]] pri [[Literaturo]] en [[1992]]. Un ek lua civitani anke recevis la [[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Nobel-premio]] pri [[ekonomiko]]: [[William Arthur Lewis]], en [[1979]]. Lua koquoarto mixas West-Afrikana, Europana (nome Franca ed Angla) ed Est-Indiana influi, simile a la koquoarto de [[Dominikia]], [[Santa Vincent e Grenadini]], e [[Trinidad e Tobago]]. [[Futbalo]] e [[kriketo]] esas la du maxim populara sporti en Santa Lucia. En 2004, kriketo-ludisti Darren Sammy e Nadine George divenis, rispektive, Sportistulo dil Yaro e Sportistino dil Yaro. ==Referi == {{reflist}} {{stati en Karibia}} [[Kategorio:Santa Lucia|*]] 62yvlpxm7k2x0j7ssn2yzjhexazqrim 14 3768 1115741 1093972 2026-04-24T14:49:09Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Dominika]] a [[Kategorio:Dominikia]] 1093972 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Dominica}} [[Kategorio:Landi en Nord-Amerika]] [[Kategorio:Karibia]] sktgs46ckij6rgos80ctf0ceqd35p96 0 6978 1115699 1083500 2026-04-24T14:24:18Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1115699 wikitext text/x-wiki {{Urbi | nomo= Novosibirsk | Flago= Flag_of_Novosibirsk.svg | Blazono= Coat_of_Arms_of_Novosibirsk.svg | Imajo = NSK_Montage_2017.png | TextodilImajo = Kelk imaji pri Novosibirsk. | Mapo = Map_of_Russia_-_Novosibirsk_Oblast_(2008-03).svg | DetalozaMapo = Outline_Map_of_Novosibirsk_Oblast.svg | DetalozaMapoX = .69 | DetalozaMapoY = .44 | DetalozaMapoEtiketo =<br>Novosibirsk | Shablono_lando= {{RUS}} | Fondita ye = | Fondita da = | Urbestro= | Latitudo= 55°03' N | Longitudo= 82°57' E | Altitudo= 150 | Surfaco= 505,62 | Habitanti = {{formatnum:1602915}} | Yaro= 2017 | Denseso di habitantaro = 3170,2 | Chefurbo = | Disto = | Horala_zono = +7 | Reto= }} [[Arkivo:Novosibirsk_Glavny_Station_07-2016_img3.jpg|thumb|320px|left|Staciono di [[Transsiberia fervoyo]] en Novosibirsk.]] '''Novosibirsk''' esas la 3ma maxim populoza urbo di [[Rusia]] dop [[Moskva]] e [[Sankt-Peterburg]], e la maxim populoza urbo di [[Siberia]], chef-urbo di [[provinco Novosibirsk]]. Segun statistiki de 2017, ol havis {{formatnum:1602915}} habitanti. Lua tota [[surfaco]] esas 505,62 km². Novosibirsk esas l'administrala centro di la federala distrikto Siberia e dil ''oblast'' Novosibirsk. L'urbo extensas sur l'amba rivi dil [[fluvio Ob]], proxim granda rezervuyo aquala, qua furnisas elektro al urbo e a la vicina regioni. Lua precipua industrii esas [[metalifado]] e mashino-fabrikado. L'urbo ank esas importanta centro por transporto di komercaji. == Historio == [[Arkivo:NowoSibirsk1895.png|thumb|320px|left|Novonikolayevsk en 1895.]] L'urbo fondesis 1893<ref name="Established">{{extera ligilo|titulo=Official website of Novosibirsk.|url=https://web.archive.org/web/20090819104258/http://www.novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/history/|publikigita ye= 19ma di agosto 2009|idiomo={{ru}}}}</ref> kom la futura sito di ponto che la [[Transsiberia fervoyo]] por transirar la [[fluvio Ob]]. Unesme ol nomizesis Novonikolayevsk, honore ambe Santa Nikolaus e la [[caro]] [[Nikolai la 2ma di Rusia]]. La ponto kompleteskis en 1897, e l'urbo divenis lokala centro por transporto. L'importo dil urbo augmentis kande ferovoyo de Turkestan a Siberia kompleteskis dum la 20ma yarcento.<ref name="all">[https://web.archive.org/web/20080211122744/http://allsiberia.com/novosibirsk/ AllSiberia]</ref> Kande la ponto kompleteskis, Novosibirsk havis 7.800 habitanti. En 1907 ja esis 47 mil personi. En 1905 inauguresis lua unesma banko, ed en 1915 ol ja havis 5 banki. Ol anke divenis un ek la maxim prosperoza industriala e komercala urbi de Siberia. Cirkume 1917, l'urbo ja havis 7 Ortodoxa kirki. Pos la komenco dil [[interna milito]] Rusa, l'urbo subisis epidemii di [[tifo]] e [[kolero]], qui viktimigis mili di personi. == Geografio == [[Arkivo:Бургинский_мост_с_воздуха.jpg|thumb|left|320px|La ponto ''Bugrinsk'', super la [[fluvio Ob]].]] La [[reliefo]] di Novosibirsk esas plana, jacanta an la granda planajo di [[Siberia]], okupanta amba rivi dil [[fluvio Ob]]. Sude del urbo jacas la platajo Priobskoye. La maxim alta punto jacas metri super la [[marala nivelo]]. La klimato dil urbo esas humida kontinentala (''Dfb'' segun la [[klimatala klasifikuro da Köppen]]), la dominacanta klimato di Siberia, kun limpida cielo e konjelanta venti dum la vintro. La mezavalora [[temperaturo]] en januaro ([[vintro]]) esas -16,5°C ma povas falar til -30°C e mem -35°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio ([[somero]]) esas 19,4°C e povas superirar 35°C dum kelka dii. La mezavalora yarala [[pluvo-quanto]] esas 460 mm, e la maxim pluvoza monato esas julio, kun mezavalore 66 mm. == Transporto == [[Arkivo:Tram,_Novosibirsk_4.jpg|thumb|left|320px|Tramveturo di Novosibirsk]] L'urbo esas importanta haltopinto che la [[Transsiberia fervoyo]] e la nordala termino di la fervoyo Turkestan-Siberia. L'[[aeroportuo]] Tomachevo ligas Novosibirsk ad altra Rusa urbi ed anke a Europa ed Azia. Anke existas la mikra aeroportuo Yeltsovka. La [[metroo]] di Novosibirsk inauguresis en 1986, esanta l'unesma sistemo di metroo en Siberia. Ol konsistas ek du linei kun entote 15,9 km e 13 stacioni. Un ek la linei trairas la fluvio Ob per ponto. Ultre la metroo, l'urbala sistemo di transporto konsistas ek linei di [[troleobuso|troleobusi]], [[tramveturo|tramveturi]], [[autobuso|autobusi]] e ''Marshrutkas'' (buseti). == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Distrikti di provinco Novosibirsk|*]] [[Kategorio:Novosibirsk|*]] aetrl2itvtxhi8m9i7ycedszgij0wsu 0 7820 1115658 915122 2026-04-24T12:45:03Z ThWiki1910 31363 1115658 wikitext text/x-wiki {{Linguo |Nomo_en_Ido = Islandana |Nomo_linguo = íslenska |Parolata_en= [[Islando]] |Regioni_di_mondo = [[Islando]] |Tota_parolanti = 290.000 |Rango = |Klasifiko_en_familio = [[Indo-Europana linguaro|Indo-Europana]]<br />&nbsp;[[Germana lingui]]<br />&nbsp;&nbsp;Nordala grupo<br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''Islandana''' |Ube_esas_oficala = Islando |Akademio = Íslensk málstöð |Iso1 = is |Iso2 = isl |mapo = [[Imajo:Icelandic Text Extract.jpg|300px]] |mapo_paroli = |Videz_anke = [[Indo-Europana linguaro]] }} '''Islandana''' esas Germana linguo parolata en [[Islando]]. {{revizo}} == Historio == Ante l'introdukto di skriburo en Islando ed en altra nordala landi ([[Suedia]], [[Dania]], [[Norvegia]]) on kompozis longa e komplexa poemi, qui sequis konkreta normi. L'autori, qui kompozis e recitis ta verki, nomesas ''skalden'' relatita a ta poemi, qui nomesas ''skald''. Le ''skalden'' skribabis granda parto di la historio di ta landi. La nuna gramatikala reguli de la linguo esas la kontinueso di la linguo parolita dal anciena kolonigiisti, e montras granda influo de la linguo parolata en la sud-westo di Norvegia. Fakte, dum l'unesma 200 yari ne existis notinda diferi inter l'anciena Nordala linguo e l'anciena Islandana. La kulturala ligili inter la du nacioni forteskis til la [[14ma yarcento]], kande kreesis [[Kalmar-uniono]] inter [[Dania]], [[Suedia]] e [[Norvegia]], qua originis separo inter Islando e Norvegia. Dum la [[16ma yarcento]], l'Islandani tradukis la [[Biblo]] ed altra religiala texti a l'Islandana. La Norvegiani adoptis Dana kom oficala linguo di lua eklezio kande eventis la [[Protestanta Reformo]]. Dana okupeso en Islando ne influis en l'evoluo dil skribita Islandana linguo, qua uzabis en singladia komuniki dil habitantaro. Dana nun uzesis por oficala komuniki, quale eventis kun l'Angla dum l'Usana okupeso. Quankam en [[1944]] l'Islandana Konstituco ne establis l'Islandana kom oficala linguo dil Stato, ol konsideresas ''de facto'' la linguo di la lando, e delore esas l'unika linguo permisita en oficala komunikadi od en publika edikti. Dum la nedependo-proceso l'Islandani defensis lia linguo. La suportanti di la pura ed originala linguo vinkis, ed on vakuigis la linguo de l'influo linguala e di vorti prenita de la [[Dana linguo]]. La purigo esis preske kompleta. Nuntempe duras la developo di vorti pure Islandana por la ciencala fenomeni recente deskovrita. L'Islandani esas extreme konservema pri lingual aferi e tre rebela por aceptar vorti de altra lingui. Vice prenar vorti de altra lingui, li kreas nova vorti. Exemple, ''heiðursmerki'' signifikas 'medalio' ed kompozesas de ''heiður'' ('honoro'), ''merki'' ('standardo', 'flago)', 'komputero' esas (''tal'' + ''völva'' =) ''tölva'', vortope "nombro-manciilo" (komparez: karto-manciar), *'hakero' (iruptero) esas logikoze ''tölvaréfur'', "komputoro-foxo". Altra moyeno esas revivigar anciena vorti e donar a li nova signifiki. Pluse, l'exterlandani qui aquiras Islandana nacioneso mustas havar nova Islandana nomo. Exemple se on nomesas Jakob e lua patro nomesas Petro, la Islandana nomo esos Jakob Pétursson. === Evoluciono dil linguo === Dum la majoritato di l'ocidentala Europana lingui reduktis lua flexiono, note en deklinado di nomi, l'Islandana mantenis flexiva gramatiko quale la Latina, la klasika Greka o la Germanika. Skribita Islandana chanjis poke pos la [[Vikingo|Vikinga epoko]]. Pro to, e pro la similesi inter moderna ed anciena gramatiki, la parolanti nune povas lektar sen desfacileso l'originala sagi e le ''edda'' skribita 800 yari ante nun, malgre existas nekorelato inter l'ortografio e la fonetiko (historiala ortografio). L'anciena formo di la linguo konocesas kom anciena Islandala ma egaligas a l'anciena Nordala. On povas establisar du etapi di developo dil linguo segun la pronunco: * Anciena Islandala, til la yaro [[1540]]. * Moderna Islandala, de la yaro 1540 til nun, kun la traduko di la [[Nova Testamento]]. Moderna Islandana havis chanji pro la fonetikal altero qua afektis omna [[Germana lingui]]. De lore, l'anciena vokali di l'anciena Norvegiana markata kun akut acento transformis aden diftongi, tale: * a = [a] > á = [au] * e = [ε] > é = [jε] * o = [ɔ] > ó = [ou] == Linguistikala deskripto == To qua maxime chanjis en la moderna Islandana, esas fonologika sistemo, note vokali. Depos la [[12ma yarcento]] existas ecelanta deskripti pri la fonologiala sistemo dil anciena Islandana en la "Unesma gramatikala traktato". En ol konstatesas ke l'Islanadana havis 9 qualitativa vokala unaji, havanta totale 26 vokala fonemi, qua povis esar orala, nasala, kurta o longa. Pri oklusiva konsonanti, l'Islandana prizentas kontrasto inter aspirata e neaspirata, vice voca e senvoca, quale majoritato di Europana lingui. Anke existas komuna pre-aspirata senvoca klusili. Quankam, frikativa konsonanti e sonoranta fonemi prizentas kontrasto di longeso por plura fonemi, ecepte sonora konsonanti senvoca. {{Indo-Europana linguaro}} [[Kategorio:Islandana linguo|*]] dkj9b7k60qovd2u3ibuthg6s0kd70q6 0 8142 1115676 995324 2026-04-24T13:17:35Z ThWiki1910 31363 1115676 wikitext text/x-wiki {{Linguo| |Nomo_en_Ido = Japoniana |Nomo_linguo = 日本語 - Nihongo |Parolata_en= [[Japonia]], [[Republiko Chinia|Taiwan]], [[Palau]] insulo, [[Peru]], [[Brazilia]], [[Usa]] (en [[Hawaii]]), [[Guam]] ed altra stati |Regioni_di_mondo = [[Azia]] |Tota_parolanti = 127 milioni (1ma e 2ma linguo) |Rango = |Klasifiko_en_familio = Aziana linguaro<br />&nbsp;&nbsp; [[Altaika linguaro]]<br />&nbsp;&nbsp;&nbsp; Japoniana |Ube_esas_oficala = [[Japonia]] e Angaur insulo ([[Palau]]) |Akademio = Guverno di Japonia |Iso1 = ja |Iso2 = jap |mapo = [[Arkivo:Japanese dialects-en.png|300px]] |mapo_paroli = Japoniana dialekti. |Videz_anke = [[Altaika linguaro]] }} '''Japoniana''' o '''Japona'' esas [[linguo]] parolata da plua kam 130 milion personi, precipue en [[Japonia]], ma anke en altra regioni ube vivas enmigranti. En la vorto-ordino normala di la linguo Japoniana, la verbo esas la fino di frazo. L'Ida frazo "Hundo vidas manjo" en la Japoniana ordino esas "Hundo manjo vidas." La frazo en Japoniana esus, "Inu ga tabemono o miru." Japoniana esas skribata per quar skribsistemi: Chiniala simboli, du silabala sistemi, e la Romana alfabeto. [[Arkivo:Japanese (standard) vowels.png]] [[Kategorio:Japoniana linguo|*]] 5ov7ipajhe4x1d0fxbyw95srbh9wlgj 1115677 1115676 2026-04-24T13:17:47Z ThWiki1910 31363 1115677 wikitext text/x-wiki {{Linguo| |Nomo_en_Ido = Japoniana |Nomo_linguo = 日本語 - Nihongo |Parolata_en= [[Japonia]], [[Republiko Chinia|Taiwan]], [[Palau]] insulo, [[Peru]], [[Brazilia]], [[Usa]] (en [[Hawaii]]), [[Guam]] ed altra stati |Regioni_di_mondo = [[Azia]] |Tota_parolanti = 127 milioni (1ma e 2ma linguo) |Rango = |Klasifiko_en_familio = Aziana linguaro<br />&nbsp;&nbsp; [[Altaika linguaro]]<br />&nbsp;&nbsp;&nbsp; Japoniana |Ube_esas_oficala = [[Japonia]] e Angaur insulo ([[Palau]]) |Akademio = Guverno di Japonia |Iso1 = ja |Iso2 = jap |mapo = [[Arkivo:Japanese dialects-en.png|300px]] |mapo_paroli = Japoniana dialekti. |Videz_anke = [[Altaika linguaro]] }} '''Japoniana''' o '''Japona''' esas [[linguo]] parolata da plua kam 130 milion personi, precipue en [[Japonia]], ma anke en altra regioni ube vivas enmigranti. En la vorto-ordino normala di la linguo Japoniana, la verbo esas la fino di frazo. L'Ida frazo "Hundo vidas manjo" en la Japoniana ordino esas "Hundo manjo vidas." La frazo en Japoniana esus, "Inu ga tabemono o miru." Japoniana esas skribata per quar skribsistemi: Chiniala simboli, du silabala sistemi, e la Romana alfabeto. [[Arkivo:Japanese (standard) vowels.png]] [[Kategorio:Japoniana linguo|*]] 3fnj0z95gxgzclhgibm15l083jmakn2 0 15109 1115776 1023644 2026-04-24T15:55:45Z InternetArchiveBot 30866 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1115776 wikitext text/x-wiki Ye [[9 di septembro]], [[2004]], esis evento pensita esar granda explozo en la duesma granda norda provindo di [[Ryanggang]] (량강도) en [[Nord-Korea]]. La kauzo di la explozo esas subjekto di multa spekulado. La suspektita explozo jacis proxime a la urbeto di [[Yongjo-ri]] en la komtio di [[Kimhyeongjik]] (김형직군) en Ryanggang. [[Usa]]na satelito fotografis nubo ek pulvo qua extensis 3.5 ~ 4 kilometri. Ye [[13 di septembro]] la ministro di exterlandana aferi di Nord-Korea, [[Baek Namsun]], dicis ke ol esis acidento qua eventis dum la konstruktajo di [[digo]] da elektro. Pro ke la 9 di septembro esas anke la aniversario di la formaco di la lando, multi pensis ke forsan la nubo esis demonstradi di la militala povo di Nord-Korea. 9 di septembro, 2004 esis la 56ma aniversario di la fondo di Nord-Korea. == Extera ligili == (en l'angla) * [https://web.archive.org/web/20050325154306/http://story.news.yahoo.com/news?tmpl=story&cid=578&e=2&u=/nm/20040912/ts_nm/korea_north_dc Yahoo! News: U.S. Says N. Korea Blast Probably Not Nuclear] * [http://www.freerepublic.com/focus/f-news/1213865/posts Free Republic: Gov't Confirms 'Non-Nuclear' N. Korean Explosion] * [http://news.bbc.co.uk/2/low/world/asia-pacific/3648794.stm BBC News: N. Korea blast 'was not nuclear'] * [http://news.bbc.co.uk/2/low/world/asia-pacific/3648988.stm BBC News: UK demands N. Korea explain blast] * [http://news.bbc.co.uk/2/low/world/asia-pacific/3650702.stm BBC News: N. Korea allows blast site visit] * [http://news.bbc.co.uk/2/low/world/asia-pacific/3653990.stm BBC News: N. Korea 'will talk' says UK envoy] * [http://www.kuro5hin.org/story/2004/9/12/17288/0278 Nuclear Test in North Korea?] (komentado sugestante ke la explozo fakte esis nukleala) * [http://www.chron.com/cs/CDA/ssistory.mpl/headline/world/2799732 HoustonChronicle.com: North Korea: Talks depend on South] * [https://web.archive.org/web/20040923120030/http://english.chosun.com/w21data/html/news/200409/200409170025.html Digital Chosunilbo: Signs Indicate No Explosion Occurred in N. Korea's Kim Hyong-jik County] * [http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2004-09/17/content_375526.htm China Daily: No explosion at all] * [https://web.archive.org/web/20080609103733/http://www.kcna.co.jp/item/2004/200409/news09/28.htm#6 KCNA Blasts U.S. for Overturning Groundwork of Six-party Talks] [[Kategorio:Historio di Nord-Korea]] 6ax3umqumk2f1fw6zssjx19nkkx2ny8 10 17137 1115743 1088528 2026-04-24T14:50:29Z ThWiki1910 31363 1115743 wikitext text/x-wiki <br clear="all" /> <div align="center"> {| class="toccolours" cellspacing="0" |- align="center" bgcolor=#FFEFD5 ! [[Listo pri nedependanta stati|Suverena stati]] e [[Listo pri nesuverena teritorii|Nesuverena teritorii]] che [[Karibia]] |- align="center" style="font-size: 90%;" | [[Antigua e Barbuda]] | [[Bahama]] | [[Barbados]] | [[Dominikia]] | [[Dominikana Republiko]] | [[Grenada]] | [[Haiti]] | [[Jamaika]] | [[Kuba]] | [[Santa Kitts e Nevis]] | [[Santa Lucia]] | [[Santa Vincent e Grenadini]] | [[Trinidad e Tobago]] |- align="left" style="font-size: 80%;" |'''Nesuverena teritorii''': [[Anguila]] | [[Aruba]] | [[Virgin Insuli Britaniana]] | [[Guadelupa]] | [[Insuli Kaiman]] | [[Kuracao]] | [[Martinik]] | [[Montserrat]] | [[Navassa]] | [[Porto-Riko]] | [[Sint Maarten]] | [[Insuli Turks e Kaikos]] | [[Virgin Insuli Usana]] |- align="left" style="font-size: 80%;" |'''Anciena [[Nederlandan Antili]]''', nun parto de [[Nederlando]]: [[Bonaire]] | [[Saba]] | [[Sint Eustatius]] |}</div><noinclude>[[Kategorio:Geografiala shabloni|{{PAGENAME}}]]</noinclude> tjw9ize87to7dkf75k8jt665ieqgpix 0 17150 1115759 1104890 2026-04-24T15:06:31Z ThWiki1910 31363 1115759 wikitext text/x-wiki {{Provinci stati kantoni | OficalaNomo = Aruba | Flago = Flag_of_Aruba.svg | Blazono = Coat of arms of Aruba.svg | Mapo = Aruba_in_its_region.svg | Chefurbo = [[Oranjestad]] | MaximGrandaUrbo = | TipoSubdividuro = | Oficalalingui = [[Nederlandana linguo|Nederlandana]], [[Papiamento]] | Guberniestro = Alfonso Boekhoudt | Surfaco = 193 | Rango_surfaco = | Surfaco_aquo = | Habitanti = {{formatnum:123702}}<ref name=CIA/> | Rango_habitanti = 188 | Yaro = 2023 | Denseso di habitantaro = 624 | Horo = -4:00 | TNP = US$ 3,4 miliardi (2019) | Internet = https://www.government.aw/ }} '''Aruba''' esas [[insulo]] en [[Karibia]] ed un ek la nacioni qui formacas [[rejio Nederlando]]. Ol distas 29 km norte de [[Venezuela]]na teritorio. '''Bazala fakti pri Aruba.''' == Historio == Dum la [[prehistorio]] di Aruba, existis adminime du periodi: arkaika, e nov-Aborijena o ceramik-epoko. L'arkaik okupo duris adminime dum l'[[unesma yarmilo]], e dum ta epoko, populi transvivis de chasado, peskado e kolektado. Ta populi ne praktikis nek [[agrokultivo]] nek ceramiko, e polisis petri por facar lami, chizeli e hakili. On kredas ke ca populi ja habitis Aruba ante 2000 aK. Li desaparis posible cirkume yaro 950, poke pos l'arivo di aborijeni [[populo Arawak|Arawak ''Caquetío'']], veninta de [[Sud-Amerika]]. L'unesma Europani qui vidis l'insulo esis [[Amerigo Vespucci]] ed [[Alonso de Ojeda]], qui postulis ol por [[Hispana imperio]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://web.archive.org/web/20190728181637/https://www.aruba.com/us/our-island/history-and-culture/history |titulo=Aruba History |vidita ye=28ma di julio 2019}}</ref>. Amba viri deskriptis Aruba kom "insulo di giganti", pro la staturo dil indijeni ''Caquetío''. Lia deskripto pri l'insulo stimulis lua posa koloniigo. En 1508, Alonso de Ojeda divenis l'unesma guberniestro dil insulo. Inter 1513 e 1513, Aruba, [[Bonaire]] e [[Kuracao]] despopulizesis. Hispana kapitano Diego Salazar transferis l'aborijeni por koaktita laboro an la kontinento. Multa ek li mortis dum transporto, altri en mineyi ed altri pro epidemio di [[variolo]] en 1518. Ante 1634, la tri insuli esis parto di Hispana provinco Venezuela. Multa insuli che Karibia ne esis profitoza por Hispani, tamen li esis utila por [[pirato|pirati]]. Hispani portis [[kapro|kapri]], [[mutono|mutoni]], [[asno|asni]] ed altra animali ad Aruba. Dum la 17ma yarcento, [[Nederlando|Nederlandani]] kreis lua Kompanio di Westal Indii, e decidis explotar [[salo]] e kultivar [[sukrokano]] (lor monopolo de Portugalani, e pose de Hispani) en Karibia. Li konquestis Aruba en 1636, e kontrolis ol dum preske du yarcenti, til ke Britaniani okupis ol dum [[Napoleonala militi]]. Britanian okupo finis erste en 1816. En 1927, petrolo-kompanio Royal Dutch Shell kreis komercala brancho proxim [[Oranjestad]], ed en 1928 ol konstruktis petrolo-refinerio ibe, por distilar Venezuelana [[petrolo]]. Dum la [[duesma mondomilito]], Arubana portui divenis importanta por suplear fuelo por la Federiti en Europa. == Politiko == Aruba esas konstitucanta [[monarkio]] del [[rejio Nederlando]], kun interna autonomio, ecepte pri exteral aferi e defenso. La monarko Nederlandana nominas la guberniestro di Aruba por 6-yara mandato. La chefo di guvernerio esas la chefa ministro, nun [[Evelyn Wever-Croes]]. Lua parlamento havas 1 chambro kun 21 membri. Lua membri elektesas direte dal populo por 4-yara mandato. == Geografio == [[Arkivo:Aruba_map.png|thumb|250px|Mapo di Aruba.]] [[Arkivo:Arikok_NP.jpg|thumb|320px|left|[[Kaktuso|Kaktusi]] che Nacionala parko Arikok.]] La [[reliefo]] di Aruba esas plana, kun basa kolini e [[plajo|plaji]] kun plaji di blanka sablo weste e sude del insulo. Lua maxim alta punto esas monto Jamanota, kun 188 metri super la [[marala nivelo]]. Aruba distas 77 kilometri weste de [[Kuracao]] e 29 km norde de la rivo di [[Venezuela]]. La dominacanta klimato di Aruba esas [[miarida klimato|miarida]] e varma dum tota yaro. La mezavalora yarala [[temperaturo]] varias poke e moderesas pro la suflo dil [[alizeo|alizei]], esanta inter 26,7 °C e 29,2°C en Oranjestad. La [[vejetantaro]] esas adaptata a la skarsa [[pluvo-quanto]], e konsistas ek [[kaktuso|kaktusi]], espinoza arbusti e sempreverda planti. L'insulo ne havas fluvii o lagi importanta. La pluvoza sezono iras de la duimo di septembro til la duimo di januaro. La mezavalora yarala [[pluvo-quanto]] esas 470 milimetri en Oranjestad, ma povas esar infre 150 mm kande la klimato afektesas dal [[El-Ninyo]], o superirar 1000 mm kande [[La-Ninya]] afektas la klimato. == Ekonomio == {{PA|Ekonomio di Aruba}} == Demografio == [[Arkivo:Aruba-demography.png|thumb|320px|Demografio di Aruba, 1961-2003]] [[Arkivo:ARUBA-oranjestad-hafen-1.jpg|thumb|320px|left|[[Oranjestad]].]] Segun statistiki de ''The World Factbook'' por 2023, Aruba havis {{formatnum:123702}} habitanti.<ref name=CIA/> La maxim multa (66%) esas Arubaani, segun statistiki por 2010. Kolumbiani esas 9,1%, Nederlandani esas 4,3%, Dominikiani 4,1%, Venezuelani 3,2%, Kuracaoani 2,2%, Haitiani 1,5%, Surinameani 1,2%, Peruani 1,1%, Chiniani 1,1%, e 6,2% esas altra etnii.<ref name=CIA/> L'oficala lingui dil insulo esas [[Papiamento-linguo|Papiamento]], parolata kom matrala linguo da 69,4% de la habitantaro en 2010 e [[Nederlandana linguo|Nederlandana]], parolata da 6,1% de la habitantaro ye la sam yaro. Hispana parolesas da 13,7%, Angla da 7,1%, Chiniana da 1,5¨%, altri da 1,7%, e 0,4% ne informis.<ref name=CIA>{{Extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/|titulo=Aruba - The World Factbook|editero=CIA|vidita ye=17ma di januaro 2024|idiomo={{en}}}}</ref> Segun la sama statistiki, la [[religio]] kun la maxim granda nombro di adepti en Aruba esas [[katolikismo]]: 75,3% de la habitantaro. Protestanti esas 4,9% (inkluzanta Metodisti, Adventisti, Anglikani ed altri), [[testi di Jehova]] esas 1,7%, altra religii praktikesas da 12%, nula religio da 5,5%, e 0,5% ek la habitanti ne informis pri religio.<ref name=CIA/> == Kulturo == == Referi == {{reflist}} {{Stati en Karibia}} [[Kategorio:Aruba| ]] [[Kategorio:Nederlandan Antili]] [[Kategorio:Nederlando]] [[Kategorio:Karibia]] rtldy4zg39ss3uv61c3dk6li7304nuu 0 17563 1115758 986906 2026-04-24T15:05:20Z ThWiki1910 31363 1115758 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo= {{PAGENAME}} | Imajo= [[Arkivo:CristobalColon.jpg|180px|Cristoforo Colombo]] | Profesiono= navigisto | Shablono_lando= {{ITA}} | Naskodio= [[8 di januaro]] [[1451]] | Nask-urbo= [[Genova]] [[Italia]] | Mort-dio = [[20 di mayo]] [[1506]] | Mort-urbo = [[Valladolid]] [[Hispania]] }} '''Cristoforo Colombo''' ([[1451]] til [[1506]]) esis [[Italia]]na navigisto e la duesma deskovrinto di [[Amerika]], dop [[Leifr Eríksson]]. Tamen, l'exakta dato di arivo di Eríksonn (c. la yaro 1000) esas nekonocata. Colombo arivis en [[Karibia]] ye la [[12ma di oktobro]] [[1492]]. Lua nomo en [[Italiana linguo|Italiana]] esas ''Cristoforo Colombo'', ed en la [[Hispana linguo|Hispana]], esas ''Cristóbal Colón''. ==Unesma voyajo== Depos 1485 il esforcis obtenar pekuniala moyeni por la projeto, por trovar nova voyo ad [[Azia]], fine ganante konkordo kun [[Ferdinandus la 2ma di Aragon]] e lua spozino [[Isabel la 1ma di Kastilia]] e Leon|Kastilia]]. Ye la [[3ma di agosto]] [[1492]] la expediciono komencis: tri navi departis de Hispania: ''Santa Maria'' esis longa de 36 m e grava de 200 tuni, havinta 30 navani; la altra du navi esis ''Pinta'' e ''Niña''. Ye la 12ma di oktobro li deskovris insulo di nuntempa [[Bahama]], e renkontris [[indijeno|indijeni]], qui esis pacoza. Ye la 28ma di oktobro li atingis la nord-esto di nuntempa [[Kuba]], e li exploris la marbordo. Li exploris la norda marbordo dil insulo [[Hispaniola]] en januaro 1493, ube li renkontris enemikala indijeni, e du maristi de Colombo esis ocidata. Pose, li komencis retrovoyajo a Hispania, ed arivis ye la [[15ma di marto]] [[1493]]. Colombo durante kredis ke ilu deskovris regiono di Azia. ==Duesma voyajo== Ye la 24ma di septembro 1493, Colombo departis de [[Cádiz]] ye la komenco di duesma voyajo vers la Nova Mondo. Esis 17 navi, portanta 1200 koloniisti. Ye la 2ma di novembro, la navi atingis [[Dominikia]] e pose [[Guadelupa]], quan Colombo exploris de la 4ma til la 10ma di novembro. Pose il atingis [[Porto-Riko]]. Ye la 22 di novembro ilu atingis [[Hispaniola]], e trovis la fortreso establisita dum la unesma vizito destruktita da indijeni; kadavri di la Hispana koloniisti jacis en la ruinaji. Ye la norda marbordo di Hispaniola il establisis nova kolonio, nomizita ''La Isabela''. == Triesma voyajo== Segun [[Bartolomé de las Casas]], la skopo di la triesma voyajo esis verifikar l'existo di [[kontinento]] qua la rejulo [[João la 2ma di Portugal]] insinuis existar weste de [[Kabo Verda]]. Ye la [[30ma di mayo]] [[1498]], Colombo departis de Sanlúcar, Hispania, kun 6 navi, di qui 3 sendesis direte a [[Hispaniola]] e l'altra tri, komandita da Colombo, iris sude por explorar quo existis en la regiono, inkluzite se existis aceso a kontinental Azia. Colombo unesme vizitis l'insulo [[Porto Santo]], ube lua spozino naskabis, pose vizitis [[Madeira]], ube ilu renkontris Portugalana kapitano João Gonçalves da Camara, pose navigis vers [[Kanarii]] e [[Kabo Verda]]. Dum lua navigado adweste, ilu trovis l'[[equatorala kalmeski]], e fine ye la [[31ma di julio]] ilu vidis l'insulo [[Trinidad]] e parto de kontinentala [[Sud-Amerika]]. {{DEFAULTSORT:Colombo, Cristoforo}} [[Kategorio:Hispana exploreri]] [[Kategorio:Deskovristi]] [[Kategorio:Historio di Amerika]] hwqwjy9resc8gby2hp4zv8apc9zumrd 0 20242 1115757 895526 2026-04-24T15:04:40Z ThWiki1910 31363 1115757 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:CIA map Central America & Caribbean.png|thumb|220px|Centr-Amerika e Karibiana Maro.]] '''Karibiana''' '''Maro''' esas [[Tropiko di Kankro|tropikala]] [[maro]] en l'[[ocidentala misfero]], en [[Oceano Atlantiko]] ed en [[Karibia]]. Ol jacas inter [[Mexiko]] e [[Centr-Amerika]] weste, e [[Sud-Amerika]] sude. Norde ed este jacas la [[Granda Antili]] ([[Kuba]], [[Jamaika]] e [[Porto-Riko]]) e la "Mikra Antili" ([[St Kitts-Nevis]], [[Dominikia]], [[Martinik]], ec). Karibiana Maro esas un del maxim granda mari en la mondo: lua tota surfaco esas 2.754.000 km². Lua maxim profunda punto jacas inter Kuba e Jamaika e havas 7.686 m. {{Stati en Karibia}} [[Kategorio:Mari]] [[Kategorio:Oceano Atlantiko]] [[Kategorio:Central Amerika]] [[Kategorio:Karibia| ]] ltpelduq5001ts8sn7nkf8ff89k5wec 0 20873 1115756 1086295 2026-04-24T15:04:10Z ThWiki1910 31363 1115756 wikitext text/x-wiki {{Ekonomio | Lando = Santa Lucia | Prepoziciono = di | Internaciona_organizuri= [[MOK]], [[Caricom]], OECS | Pekunio = dolaro di Estal Karibia | TNP = {{formatnum:2344}} milioni | TNP_yaro = 2021 | TNP_rango = 195ma<ref>https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/real-gdp-purchasing-power-parity/country-comparison</ref> | TNP_kresko = 12,23% | TNP_persono = US$ 13 000 | TNP_sektori_yaro = [[agrokultivo]] 2,9%, [[industrio]] 14,2%, [[servadi]] 82,8% | Laboro-povo = {{formatnum:99900}} (2021) | Laboro-povo_okupo = agrokultivo 21,7%, industrio 24,7%, servadi 53,6% (2002) | Chomeso = 16,91% (2021) | Povreso = 25% | Povreso_yaro = 2016 | Inflaciono = 2,41 | Yaro_inflaciono = 2021 | Revenuo = 398,2 milioni (2017) | Spenso = 392,8 milioni (2017) | Exportaci = {{formatnum:890724}} mil | Yaro_exportaci = 2021 | Exportaci_produkturi = kruda [[petrolo]], [[biro]], [[juvelo|juveli]], [[banano]], rafinita petrolo, [[rumo]] (2019) | Parteneri_exportaci = [[Usa]] 29%, [[Uruguay]] 16%, [[Barbados]] 8%, [[Trinidad e Tobago]] 5,5%, [[Unionita Rejio]] 6%, [[Dominikia]] 6%, [[Guyana]] 5%, [[Francia]] 5% (2019) | Importaci = {{formatnum:846484}} mil | Yaro_importaci = 2021 | Importaci_produkturi = | Parteneri_importaci = [[Kolumbia]] 46%, [[Usa]] 30%, [[Trinidad e Tobago]] 5% (2019) | Referi_CIA = <ref name=CIA>{{extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-lucia#economy |editero=CIA|titulo=Saint Lucia - The World Factbook|vidita ye=8ma di aprilo 2023}}</ref> | Extera_debo = 570,6 milioni | Extera_debo_yaro = 2017 }} [[Arkivo:STLUC-castries-hafen-stadt.jpg|250px|left|thumb|[[Castries]], chef-urbo di Santa Lucia.]] [[Turismo]] esas la precipua [[ekonomio|ekonomial]] agado di [[Santa Lucia]] e la precipua fonto di employi. Lua revenui korespondas a 65% de la [[TNP]] di la lando.<ref name=CIA/> Segun statistiki pri la yaro 2007, l'insulo recevis preske {{formatnum:900000}} turisti. [[Industrio]] (nome stofi e muntado di [[elektroniko|elektronikal]] equipuri) ed [[agrokultivo]] (nome [[banano]], [[mango]], [[avokado]] e kokoso) ank esas importanta ekonomial agadi. La lando anke atraktas exteral aferi e kolokadi, nome por la sektori [[banko|bankala]] e [[turismo|turistala]], qui kreskis forte dum la yaro [[2006]]. La lando esas vundebla ad extera shoki ed influi, exemple la diminuto di la demando di banani, fluktuo di turistala arivi, naturala kalamitati, e la dependo di exterlanda [[petrolo]]. Plue, la granda publika debajo – 77% de la TNP em 2012 – e la granda sumi bezonata por pagar l’interesti de ca debo diminutas la kapaceso pri konfrontar extera krizi.<ref name=CIA/> ==Referi== {{reflist}} [[Kategorio:Ekonomio segun lando|Santa Lucia]] [[Kategorio:Santa Lucia]] b45az0tmu86gd8fylnyeifzoa1n79n6 0 21037 1115778 901021 2026-04-24T16:23:02Z Idisto 28999 1115778 wikitext text/x-wiki {{Biografio |Nomo = Bob Dylan |Imajo = [[Arkivo:Joan Baez Bob Dylan crop.jpg|180px]] |Profesiono = [[muziko|kompozisto]], muzikisto e kantisto di [[rock]] |Shablono_lando = {{USA}} |Naskodio = [[24 di mayo]] [[1941]] |Nask-urbo = [[Duluth, Minnesota|Duluth]], [[Minnesota]] |Mort-dio = |Mort-urbo = }} '''Bob Dylan''' esas [[Usa]]na kantisto, kompozisto e muzikisto di [[folk-muziko|folk]] e [[rock]]. Ilu naskis en [[judaismo|judala]] familio en [[1941]]. Evante 8 yari ilu lernis plear [[piano]]. Kande ilu esis adolecanto, ilu revis divenar [[rock]]-muzikisto, quale [[Elvis Presley]], [[Carl Perkins]] o [[Jerry Lee Lewis]]. En [[1962]] ilu kompozis un ek lua maxim famoza muziki: ''Blowin' in the Wind'', qua divenis [[pacifismo|pacifista]] himno. En 2016 ilu recevis [[Nobel-premio]] pri literaturo.<ref>https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2016/dylan-facts.html</ref> == Referi == {{Reflist}} {{Nobel-laureati pri literaturo}} {{DEFAULTSORT:Dylan, Bob}} [[Kategorio:Usana kompozisti]] [[Kategorio:Usana kantisti]] [[Kategorio:Usana muzikisti]] 4ag1lgrustvx3v0b2ygbotuiyb8htpo 1115780 1115778 2026-04-24T16:25:35Z Idisto 28999 /* Referi */Kategorio 1115780 wikitext text/x-wiki {{Biografio |Nomo = Bob Dylan |Imajo = [[Arkivo:Joan Baez Bob Dylan crop.jpg|180px]] |Profesiono = [[muziko|kompozisto]], muzikisto e kantisto di [[rock]] |Shablono_lando = {{USA}} |Naskodio = [[24 di mayo]] [[1941]] |Nask-urbo = [[Duluth, Minnesota|Duluth]], [[Minnesota]] |Mort-dio = |Mort-urbo = }} '''Bob Dylan''' esas [[Usa]]na kantisto, kompozisto e muzikisto di [[folk-muziko|folk]] e [[rock]]. Ilu naskis en [[judaismo|judala]] familio en [[1941]]. Evante 8 yari ilu lernis plear [[piano]]. Kande ilu esis adolecanto, ilu revis divenar [[rock]]-muzikisto, quale [[Elvis Presley]], [[Carl Perkins]] o [[Jerry Lee Lewis]]. En [[1962]] ilu kompozis un ek lua maxim famoza muziki: ''Blowin' in the Wind'', qua divenis [[pacifismo|pacifista]] himno. En 2016 ilu recevis [[Nobel-premio]] pri literaturo.<ref>https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2016/dylan-facts.html</ref> == Referi == {{Reflist}} {{Nobel-laureati pri literaturo}} {{DEFAULTSORT:Dylan, Bob}} [[Kategorio:Usana kompozisti]] [[Kategorio:Usana kantisti]] [[Kategorio:Usana muzikisti]] [[Kategorio:Folk-muziko]] il1do5oe6520w254dm5vnauvqf97uww 0 21495 1115723 1086481 2026-04-24T14:40:32Z ThWiki1910 31363 1115723 wikitext text/x-wiki {{Ekonomio | Lando = Dominikia | Prepoziciono = da | Internaciona_organizuri= [[MOK]], [[Caricom]] | Pekunio = Dolaro di Estal Karibia | TNP = {{formatnum:787.7}} milioni | TNP_yaro = 2021 | TNP_rango = 210ma<ref>https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/real-gdp-purchasing-power-parity/country-comparison</ref> | TNP_kresko = 6,68% (2021) | TNP_persono = {{formatnum:10900}} (2021) | TNP_sektori_yaro = [[agrokultivo]] 22,3%, [[industrio]] 12,6%, [[servadi]] 65,1% (2017) | Laboro-povo = {{formatnum:25000}} (2000) | Laboro-povo_okupo = agrokultivo 40%, industrio 32%, servadi 28% (2002 | Chomeso = 23% (2000) | Povreso = 29%% | Povreso_yaro = 2009 | Inflaciono = -0,73 | Yaro_inflaciono = 2020 | Revenuo = 227,8 milioni (2017) | Spenso = 260,4 milioni (2017) | Exportaci = {{formatnum:104959}} mil | Yaro_exportaci = 2021 | Exportaci_produkturi = | Parteneri_exportaci = [[Saudi-Arabia]] 47%, [[Katar]] 5% (2019) | Importaci = {{formatnum:302}} milioni | Yaro_importaci = 2021 | Importaci_produkturi = | Parteneri_importaci = [[Usa]] 57%, [[Nigeria]] 11%, [[Popul-Republiko Chinia]] 6%, [[Italia]] 5% (2019) | Referi_CIA = <ref name=CIA>{{extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica#economy |titulo=Dominica - The World Factbook|editero=CIA|vidita ye=8ma di aprilo 2023}}</ref> | Extera_debo = 288,6 milioni | Extera_debo_yaro = 2017 }} [[Arkivo:Street Roseau.JPG|280px|left|eta|[[Roseau]] – chef-urbo di Dominikia]] L'[[ekonomio]] di [[Dominikia]] dependas forte de [[agrokultivo]] (nome [[banano]]) e de [[turismo]]. Produktado e komerco di banani employas, direte o nedirete, plu kam 1/3 de la laboro-povo. Pro ke Dominikia havas volkanal origino e poka plaji, la developo di [[turismo]] esas plu lenta kam olta di lua Karibiana vicini dum recenta yari, lua guvernerio stimulis sektori di [[ekoturismo]], informatiko, komuniko ed eduko<ref name=CIA /> por diversigar lua ekonomio. Lua alta monti, foresti, aquofali, lagi, termala fonti e loki por [[plunjado]] atraktabas multa vizitanti, qui anke povas arivar per krozeri. ==Referi== {{reflist}} [[Kategorio:Ekonomio di Dominikia|*]] sfqqdjpg35yxdx3d6hia1kt24xvzwht 1115724 1115723 2026-04-24T14:40:44Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Ekonomio di Dominika]] a [[Ekonomio di Dominikia]] 1115723 wikitext text/x-wiki {{Ekonomio | Lando = Dominikia | Prepoziciono = da | Internaciona_organizuri= [[MOK]], [[Caricom]] | Pekunio = Dolaro di Estal Karibia | TNP = {{formatnum:787.7}} milioni | TNP_yaro = 2021 | TNP_rango = 210ma<ref>https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/real-gdp-purchasing-power-parity/country-comparison</ref> | TNP_kresko = 6,68% (2021) | TNP_persono = {{formatnum:10900}} (2021) | TNP_sektori_yaro = [[agrokultivo]] 22,3%, [[industrio]] 12,6%, [[servadi]] 65,1% (2017) | Laboro-povo = {{formatnum:25000}} (2000) | Laboro-povo_okupo = agrokultivo 40%, industrio 32%, servadi 28% (2002 | Chomeso = 23% (2000) | Povreso = 29%% | Povreso_yaro = 2009 | Inflaciono = -0,73 | Yaro_inflaciono = 2020 | Revenuo = 227,8 milioni (2017) | Spenso = 260,4 milioni (2017) | Exportaci = {{formatnum:104959}} mil | Yaro_exportaci = 2021 | Exportaci_produkturi = | Parteneri_exportaci = [[Saudi-Arabia]] 47%, [[Katar]] 5% (2019) | Importaci = {{formatnum:302}} milioni | Yaro_importaci = 2021 | Importaci_produkturi = | Parteneri_importaci = [[Usa]] 57%, [[Nigeria]] 11%, [[Popul-Republiko Chinia]] 6%, [[Italia]] 5% (2019) | Referi_CIA = <ref name=CIA>{{extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica#economy |titulo=Dominica - The World Factbook|editero=CIA|vidita ye=8ma di aprilo 2023}}</ref> | Extera_debo = 288,6 milioni | Extera_debo_yaro = 2017 }} [[Arkivo:Street Roseau.JPG|280px|left|eta|[[Roseau]] – chef-urbo di Dominikia]] L'[[ekonomio]] di [[Dominikia]] dependas forte de [[agrokultivo]] (nome [[banano]]) e de [[turismo]]. Produktado e komerco di banani employas, direte o nedirete, plu kam 1/3 de la laboro-povo. Pro ke Dominikia havas volkanal origino e poka plaji, la developo di [[turismo]] esas plu lenta kam olta di lua Karibiana vicini dum recenta yari, lua guvernerio stimulis sektori di [[ekoturismo]], informatiko, komuniko ed eduko<ref name=CIA /> por diversigar lua ekonomio. Lua alta monti, foresti, aquofali, lagi, termala fonti e loki por [[plunjado]] atraktabas multa vizitanti, qui anke povas arivar per krozeri. ==Referi== {{reflist}} [[Kategorio:Ekonomio di Dominikia|*]] sfqqdjpg35yxdx3d6hia1kt24xvzwht 0 24119 1115718 1023939 2026-04-24T14:37:20Z ThWiki1910 31363 1115718 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Flag of Dominica.svg|eta|200px|Standardo di Dominikia]] La [[prezidanto]] esas la [[chefo di stato]] di [[Dominikia]]. Segun la [[konstituco]], lu elektesas dal parlamento por 5-yara periodo. Yen la listo pri prezidanti di Dominikia depos [[1978]]. {|class="wikitable" |-bgcolor="cccccc" ! Nomo ! Komenco dil ofico ! Fino dil ofico |- | [[Louis Cools-Lartigue]] || [[3ma di novembro]] [[1978]] || [[16ma di januaro]] [[1979]] |- | [[Fred Degazon]] || [[16ma di januaro]] [[1979]] || [[25ma di februaro]] [[1980]] |- | [[Jenner Armour]] || [[21ma di junio]] [[1979]] || [[25ma di februaro]] [[1980]] |- | [[Aurelius Marie]] || [[25ma di februaro]] [[1980]] || [[19ma di decembro]] [[1983]] |- | [[Clarence Augustus Seignoret]] || [[19ma di decembro]] [[1983]] || [[25ma di oktobro]] [[1993]] |- | [[Crispin Anselmo Sorhaindo]] || [[25ma di oktobro]] [[1993]] || [[5ma di oktobro]] [[1998]] |- | [[Vernon Shaw]] || [[6ma di oktobro]] [[1998]] || [[1ma di oktobro]] [[2003]] |- | [[Nicholas Liverpool]] || [[2ma di oktobro]] [[2003]] || [[17ma di septembro]] [[2012]] |- | [[Eliud Williams]]<ref>http://dominicanewsonline.com/news/homepage/news/breaking-news-eliud-williams-sworn-in-as-president-of-dominica/</ref> || [[17ma di septembro]] [[2012]] || [[2ma di oktobro]] [[2013]] |- | [[Charles Savarin]] || [[2ma di oktobro]] [[2013]] || [[2ma di oktobro]] [[2023]] |- | [[Sylvanie Burton]] || [[2ma di oktobro]] [[2023]] || nun |} == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Prezidanti di Dominikia|*]] 5zj23n1ycex6p3j89m66qe6jpc5cdbc 1115721 1115718 2026-04-24T14:38:22Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Listo di prezidanti di Dominika]] a [[Listo di prezidanti di Dominikia]] 1115718 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Flag of Dominica.svg|eta|200px|Standardo di Dominikia]] La [[prezidanto]] esas la [[chefo di stato]] di [[Dominikia]]. Segun la [[konstituco]], lu elektesas dal parlamento por 5-yara periodo. Yen la listo pri prezidanti di Dominikia depos [[1978]]. {|class="wikitable" |-bgcolor="cccccc" ! Nomo ! Komenco dil ofico ! Fino dil ofico |- | [[Louis Cools-Lartigue]] || [[3ma di novembro]] [[1978]] || [[16ma di januaro]] [[1979]] |- | [[Fred Degazon]] || [[16ma di januaro]] [[1979]] || [[25ma di februaro]] [[1980]] |- | [[Jenner Armour]] || [[21ma di junio]] [[1979]] || [[25ma di februaro]] [[1980]] |- | [[Aurelius Marie]] || [[25ma di februaro]] [[1980]] || [[19ma di decembro]] [[1983]] |- | [[Clarence Augustus Seignoret]] || [[19ma di decembro]] [[1983]] || [[25ma di oktobro]] [[1993]] |- | [[Crispin Anselmo Sorhaindo]] || [[25ma di oktobro]] [[1993]] || [[5ma di oktobro]] [[1998]] |- | [[Vernon Shaw]] || [[6ma di oktobro]] [[1998]] || [[1ma di oktobro]] [[2003]] |- | [[Nicholas Liverpool]] || [[2ma di oktobro]] [[2003]] || [[17ma di septembro]] [[2012]] |- | [[Eliud Williams]]<ref>http://dominicanewsonline.com/news/homepage/news/breaking-news-eliud-williams-sworn-in-as-president-of-dominica/</ref> || [[17ma di septembro]] [[2012]] || [[2ma di oktobro]] [[2013]] |- | [[Charles Savarin]] || [[2ma di oktobro]] [[2013]] || [[2ma di oktobro]] [[2023]] |- | [[Sylvanie Burton]] || [[2ma di oktobro]] [[2023]] || nun |} == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Prezidanti di Dominikia|*]] 5zj23n1ycex6p3j89m66qe6jpc5cdbc 0 24121 1115711 1009609 2026-04-24T14:33:29Z ThWiki1910 31363 1115711 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Flag of Dominica.svg|thumb|250px|Standardo di Dominikia]] La '''[[chefministro]]''' esas la [[chefo di guvernerio]] di [[Dominikia]]. Yen listo pri chefministri di Dominikia de 1960 til nun. === Chefministri ante la nedependo (1960 til 1978) === {| class="wikitable" width="80%" style="text-align:center" ! # ! colspan=2 | Chefministro ! colspan=2 | Guvernisteso ! Partiso |- ! 1 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | width=200px | '''[[Franklin Baron]]''' <br/> <small>(1923-2004)</small> | [[1ma di januaro]] [[1960]] | [[21ma di januaro]] [[1961]] | ''Dominica United People's Party'' |- ! 2 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Edward Oliver LeBlanc]]''' <br/> <small>(1923-2004)</small> | [[21ma di januaro]] [[1961]] | [[27ma di julio]] [[1974]] | ''Dominica Labour Party'' |- ! 3 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Patrick John]]''' <br/> <small>(1938-2021)</small> | [[28ma di julio]] [[1974]] | [[25ma di junio]] [[1979]] | ''Dominica Labour Party'' |} === Chefministri pos la nedependo (1978 til nun) === {| class="wikitable" width="80%" style="text-align:center" ! # ! colspan=2 | Chefministro ! colspan=2 | Guvernisteso ! Partiso |- ! (3) | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Patrick John]]''' <br/> <small>(1938-2021)</small> | [[3ma di novembro]] [[1978]] | [[25ma di junio]] [[1979]] | ''Dominica Labour Party'' |- ! 4 | [[Arkivo:Eugenia_Charles_at_the_United_Nations.jpg|60px]] | '''[[Eugenia Charles]]''' <br/> <small>(1919-2005)</small> | [[21ma di julio]] [[1980]] | [[14ma di junio]] [[1995]] | ''Dominica Freedom Party'' |- ! 5 | [[Arkivo:Edison_James_visits_EU_(cropped).jpg|60px]] | '''[[Edison Chenfil James|Edison James]]''' <br/> <small>(1943)</small> | [[14ma di junio]] [[1995]] | [[3ma di februaro]] [[2000]] | ''United Workers' Party'' |- ! 6 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Rosie Douglas]]''' <br/> <small>(1941-2000)</small> | [[3ma di februaro]] [[2000]] | [[1ma di oktobro]] [[2000]] | ''Dominica Labour Party'' |- ! 7 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Pierre Charles]]''' <br/> <small>(1954-2004)</small> | [[3ma di oktobro]] [[2000]] | [[6ma di januaro]] [[2004]] | ''Dominica Labour Party'' |- ! 8 | [[Arkivo:RooseveltSkerrit.jpg|60px]] | '''[[Roosevelt Skerrit]]''' <br/> <small>(1972)</small> | [[8ma di januaro]] [[2004]] | nun | ''Dominica Labour Party'' |} == Videz anke == * [[Generala guvernisti di Dominika]] * [[Dominikia]] [[Kategorio:Chefministri di Dominikia|*]] 5mg73y4vo2jfbsqoez4cw4slqipuge4 1115712 1115711 2026-04-24T14:33:39Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Listo pri chefministri di Dominika]] a [[Listo pri chefministri di Dominikia]] 1115711 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Flag of Dominica.svg|thumb|250px|Standardo di Dominikia]] La '''[[chefministro]]''' esas la [[chefo di guvernerio]] di [[Dominikia]]. Yen listo pri chefministri di Dominikia de 1960 til nun. === Chefministri ante la nedependo (1960 til 1978) === {| class="wikitable" width="80%" style="text-align:center" ! # ! colspan=2 | Chefministro ! colspan=2 | Guvernisteso ! Partiso |- ! 1 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | width=200px | '''[[Franklin Baron]]''' <br/> <small>(1923-2004)</small> | [[1ma di januaro]] [[1960]] | [[21ma di januaro]] [[1961]] | ''Dominica United People's Party'' |- ! 2 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Edward Oliver LeBlanc]]''' <br/> <small>(1923-2004)</small> | [[21ma di januaro]] [[1961]] | [[27ma di julio]] [[1974]] | ''Dominica Labour Party'' |- ! 3 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Patrick John]]''' <br/> <small>(1938-2021)</small> | [[28ma di julio]] [[1974]] | [[25ma di junio]] [[1979]] | ''Dominica Labour Party'' |} === Chefministri pos la nedependo (1978 til nun) === {| class="wikitable" width="80%" style="text-align:center" ! # ! colspan=2 | Chefministro ! colspan=2 | Guvernisteso ! Partiso |- ! (3) | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Patrick John]]''' <br/> <small>(1938-2021)</small> | [[3ma di novembro]] [[1978]] | [[25ma di junio]] [[1979]] | ''Dominica Labour Party'' |- ! 4 | [[Arkivo:Eugenia_Charles_at_the_United_Nations.jpg|60px]] | '''[[Eugenia Charles]]''' <br/> <small>(1919-2005)</small> | [[21ma di julio]] [[1980]] | [[14ma di junio]] [[1995]] | ''Dominica Freedom Party'' |- ! 5 | [[Arkivo:Edison_James_visits_EU_(cropped).jpg|60px]] | '''[[Edison Chenfil James|Edison James]]''' <br/> <small>(1943)</small> | [[14ma di junio]] [[1995]] | [[3ma di februaro]] [[2000]] | ''United Workers' Party'' |- ! 6 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Rosie Douglas]]''' <br/> <small>(1941-2000)</small> | [[3ma di februaro]] [[2000]] | [[1ma di oktobro]] [[2000]] | ''Dominica Labour Party'' |- ! 7 | [[Arkivo:No image.png|60px]] | '''[[Pierre Charles]]''' <br/> <small>(1954-2004)</small> | [[3ma di oktobro]] [[2000]] | [[6ma di januaro]] [[2004]] | ''Dominica Labour Party'' |- ! 8 | [[Arkivo:RooseveltSkerrit.jpg|60px]] | '''[[Roosevelt Skerrit]]''' <br/> <small>(1972)</small> | [[8ma di januaro]] [[2004]] | nun | ''Dominica Labour Party'' |} == Videz anke == * [[Generala guvernisti di Dominika]] * [[Dominikia]] [[Kategorio:Chefministri di Dominikia|*]] 5mg73y4vo2jfbsqoez4cw4slqipuge4 0 28193 1115755 1034444 2026-04-24T15:02:40Z ThWiki1910 31363 1115755 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Free Trade Areas.PNG|thumb|280px|Mapo prizentas la precipua plurlatera kontrati pri libera komerco de la mondo.]] '''Kontrato pri libera komerco''' esas regionala o bilaterala [[komerco|komercala]] [[kontrato]] kun skopo ampligar la merkato por komercaji e servadi inter partoprenanta landi. Fundamentale ol konsistas ek l'elimino di [[doganotaxo|doganotaxi]] por produkturi komercata inter ta landi. La kreo di kontrato pri libera komerco judikesas kom la duesma etapo di procedi pri ekonomiala uniono. Diferanta de [[dogan-uniono]], en kontrati pri libera komerco ne bezonesas komuna exterala dogano-taxo. Por evitar l'eludo di [[imposto|imposti]], la landi kreas ed uzas atesti pri origino, ed establisas la minima grado di lokala material adportaji e lokala transformi quin mustas adicionesar ad ula produkturo por konsiderar su kom nacionala o regionala. Se la produkto ne havas ta minima grado, ol konsideresas exterlanda produkto, submisita a dogano-taxi. ==Kelka kontrati pri libera komerco == * [[Centr-Europana Kontrato pri Libera Komerco]], inter [[Albania]], [[Bosnia e Herzegovina]], [[Kroatia]], [[Norda Makedonia]], [[Moldavia]], [[Montenegro]], [[Serbia]] e [[Kosovo]]. * [[Kontrato pri Libera Komerco di Nord-Amerika]] ([[NAFTA]]), inter [[Usa]], [[Kanada ]] e [[Mexikia]]. * [[Karibiana Komunitato]] (CARICOM), inter [[Antigua e Barbuda]], [[Bahama]], [[Barbados]], [[Belize]], [[Dominikia]], [[Grenada]], [[Guyana]], [[Haiti]], [[Jamaika]], [[Montserrat]], [[St Kitts-Nevis]], [[St Lucia]], [[St Vincent e Grenadini]], [[Surinam]], e [[Trinidad e Tobago]]. * [[Europan Asociuro por Libera Komerco]] (EALK; en [[Angla linguo|Angle]] ''EFTA''), inter [[Islando]], [[Liechtenstein]], [[Norvegia]] e [[Suisia]]. [[Kategorio:Ekonomiko]] btmakt0ty4p2f2fq2nrqeg6sn2y7mh5 0 29144 1115782 937358 2026-04-24T16:29:49Z Idisto 28999 Kategorio 1115782 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo= Carole King | Imajo= [[Arkivo:CaroleKingHWOFDec2012.jpg|180px]] | Profesiono= [[muziko|kantistino]], kompozistino e [[piano|pianistino]] | Shablono_lando= {{USA}} | Naskodio= [[9ma di februaro]] [[1942]] | Nask-urbo= [[New York]], [[Nova-York (stato)|Nova-York]], [[Usa]] | Mort-dio = | Mort-urbo = }} '''Carole King''' (n. '''Carol Klein''' en [[1942]]) esas [[Usa]]na [[muziko|kantisto]], kompozisto e [[piano|pianisto]] di [[folk-muziko|folko]], [[Pop]] e [[jazo]]. {{DEFAULTSORT:King, Carole}} [[Kategorio:Usana kantisti]] [[Kategorio:Usana kompozisti]] [[Kategorio:Usana muzikisti]] [[Kategorio:Folk-muziko]] c3od95lzovwz5edih9j8kgbsm07rk07 14 29532 1115684 487781 2026-04-24T13:25:51Z ThWiki1910 31363 1115684 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Japoniani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Japonia]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Japonia]] 2u5qtklvxhpgi3odfbvz0rhe6ep060f 14 29536 1115685 487798 2026-04-24T13:26:27Z ThWiki1910 31363 1115685 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kompozisti segun nacionaneso]] [[Kategorio:Japoniana muzikisti|kompozisti]] d14dh3dmkv49yrc6rrdlnixw8w5m5qn 0 34289 1115754 1052543 2026-04-24T14:59:22Z ThWiki1910 31363 1115754 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:International Olympic Committee logo 2021.svg|thumb|border|280px|Simbolo dil Internaciona Olimpiala Komitato.]] L''''Internaciona Olimpiala Komitato''', '''IOK''' ([[Franca linguo|France]]: '''Comité international olympique, CIO'''; [[Angla linguo|Angle]]: '''International Olympic Committee, IOC''') esas internaciona korporaciono sen profitala skopo, kreita ye la [[23ma di junio]] [[1894]] en [[Suisia]] dal barono [[Pierre de Coubertin]], por organizar la moderna [[Olimpiala Ludi]] de kande le unesma eventis en [[1896]]. Lua unesma prezidanto esis Demetrios Vikelas. Nun, IOK organizas la moderna [[Olimpiala Ludi]] e l'Olimpiala Ludi dil Yunaro, qui eventas dum somero e dum vintro, ye singla quaresma yaro. IOK esas proprietanto di omna yuri asociita a l'Olimpiala simboli: la standardo, la himno, l'olimpiala devizo, l'olimpiala juro e la ludi. IOK kontrolas la yuro pri transmiso di la Ludi, l'anunci ed altra agadi segun l'Olimpiala charto. Ye singla quaresma yaro ol anke selektas l'urbo qua esos eventeyo por la Ludi. Nun ol konsistas ek 107 membri aktiva, 33 honorumala membri, e 206 Olimpiala komitati nacionala. Lua sideyo jacas an urbo [[Lausanne]], [[Suisia]]. Lua nuna prezidanto, depos 2013, esas German advokato [[Thomas Bach]]. == Listo di nacionala Olimpiala Komitati alfabetale ordinita == [[Arkivo:Siege_cio.jpg|thumb|280px|Sideyo dil Internaciona Olimpiala Komitato en [[Lausanne]], [[Suisia]].]] [[Arkivo:Albert_Meyer_4_Olympia_1896.jpg|thumb|280px|L'unesma membri dil Internaciona Olimpiala Komitato (1896).<br>Desinistre addextre, stacante: Gebhardt (Germania), Guth-Jarkovsky (Bohemia), Kemeny (Hungaria), Balck (Suedia); sidante: Coubertin (Francia), Vikelas (Grekia - chefo dil komitato), Butovsky (Rusia).]] Nun, 206 Olimpiala Komitati esas membri de ol, quankam [[Kuwait]] suspensesis en [[2010]]. La maxim recenta membro esas [[Sud-Sudan]], qua admisesis ye la [[2ma di agosto]] [[2015]]. {|bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="2" cellspacing="0" border="0" style="font-size: 95%; border: 1px solid #AAAAAA; border-collapse: collapse;" |-bgcolor="#8899FF" || '''Abreviuro<br />CIO''' || ''Kodexo<br />ISO'' || '''Standardo e nomo di la lando''' || '''Nacionala Olimpala komitato''' |-bgcolor="#CCDDFF" || AFG || (lo sama) || {{AFG}} || Nacionala Olimpala komitato di Afganistan |-bgcolor="#DDEEFF" || ALB || (lo sama) || {{ALB}} || Nacionala Olimpala komitato di Albania |-bgcolor="#CCDDFF" || ALG || (lo sama) || {{DZA}} || Olimpiala komitato di Aljeria |-bgcolor="#DDEEFF" || AND || (lo sama) || {{AND}} || Nacionala Olimpala komitato di Andora |-bgcolor="#CCDDFF" || ANG || (lo sama) || {{AGO}} || Nacionala Olimpala komitato di Angola |-bgcolor="#DDEEFF" || ANT || "ATG" ||{{ATG}} || Nacionala Olimpala komitato di Antigua e Barbuda |-bgcolor="#CCDDFF" || ARG || (lo sama) || {{ARG}} || Nacionala Olimpala komitato di Arjentinia |-bgcolor="#DDEEFF" || ARM || (lo sama) || {{ARM}} || Nacionala Olimpala komitato di Armenia |-bgcolor="#CCDDFF" || ARU || (lo sama) || {{ABW}} || Olimpiala komitato di Aruba |-bgcolor="#DDEEFF" || ASA || "ASM" ||{{ASM}} || Nacionala Olimpala komitato di Usana Samoa |-bgcolor="#CCDDFF" || AUS || (lo sama) || {{AUS}} || Olimpiala komitato di Australia |-bgcolor="#DDEEFF" || AUT || (lo sama) || {{AUT}} || Nacionala Olimpala komitato di Austria |-bgcolor="#CCDDFF" || AZE || (lo sama) || {{AZE}} || Nacionala Olimpala komitato di Azerbaijan |-bgcolor="#DDEEFF" || BAH || "BHS" ||{{BHS}} || Nacionala Olimpala komitato di Bahama |-bgcolor="#CCDDFF" || BAN || (lo sama) || {{BGD}} || Nacionala Olimpala komitato di Bangladesh |-bgcolor="#DDEEFF" || BAR || (lo sama) || {{BRB}} || Nacionala Olimpala komitato di Barbados |-bgcolor="#CCDDFF" || BDI || "BUR" ||{{BDI}} || Nacionala Olimpala komitato di Burundi |-bgcolor="#DDEEFF" || BEL || (lo sama) || {{BEL}} || Olimpiala Interfederala komitato di Belgia |-bgcolor="#CCDDFF" || BEN || (lo sama) || {{BEN}} || Nacionala Olimpala komitato di Benin |-bgcolor="#DDEEFF" || BER || (lo sama) || {{BMU}} || Nacionala Olimpala komitato di Bermuda |-bgcolor="#CCDDFF" || BHU || (lo sama) || {{BTN}} || Nacionala Olimpala komitato di Bhutan |-bgcolor="#DDEEFF" || BIH || (lo sama) || {{BIH}} || Nacionala Olimpala komitato di Bosnia e Herzegovina |-bgcolor="#CCDDFF" || BIZ || (lo sama) || {{BLZ}} || Nacionala Olimpala komitato di Belize |-bgcolor="#DDEEFF" || BLR || (lo sama) || {{BLR}} || Nacionala Olimpala komitato di Bielorusia |-bgcolor="#CCDDFF" || BOL || (lo sama) || {{BOL}} || Nacionala Olimpala komitato di Bolivia |-bgcolor="#DDEEFF" || BOT || (lo sama) || {{BWA}} || Nacionala Olimpala komitato di Botswana |-bgcolor="#CCDDFF" || BRA || (lo sama) || {{BRA}} || Nacionala Olimpala komitato di Brazilia |-bgcolor="#DDEEFF" || BRN || "BHR" ||{{BHR}} || Olimpiala komitato di Bahrein |-bgcolor="#CCDDFF" || BRU || "BRN" ||{{BRN}} || Nacionala Olimpala komitato di Brunei |-bgcolor="#DDEEFF" || BUL || "BGR" ||{{BGR}} || Nacionala Olimpala komitato di Bulgaria |-bgcolor="#CCDDFF" || BUR || (lo sama) || {{BFA}} || Nacionala Olimpala e Sportala komitato di Burkina Faso |-bgcolor="#DDEEFF" || CAF || (lo sama) || {{CAF }} || Nacionala Olimpala e Sportala komitato di Centrafrika |-bgcolor="#CCDDFF" || CAM || "KHM" ||{{KHM}} || Nacionala Olimpala komitato di Kambodja |-bgcolor="#DDEEFF" || CAN || (lo sama) || {{CAN}} || Olimpiala komitato di Kanada |-bgcolor="#CCDDFF" || CAY || (lo sama) || {{CYM}} || Nacionala Olimpala komitato di Insuli Kaiman |-bgcolor="#DDEEFF" || CGO || "COG" ||{{COG }} || Nacionala Olimpala e Sportala komitato di Republiko Kongo |-bgcolor="#CCDDFF" || CHA || "TCD" ||{{TCD}} || Olimpiala e Sportala komitato di Chad |-bgcolor="#DDEEFF" || CHI || "CHL" ||{{CHL}} || Nacionala Olimpala komitato di Chili |-bgcolor="#CCDDFF" || CHN || "CHI" ||{{CHN}} || Olimpiala komitato di Chinia |-bgcolor="#DDEEFF" || CIV || (lo sama) || {{CIV}} || Nacionala Olimpala komitato di Ivora Rivo |-bgcolor="#CCDDFF" || CMR || (lo sama) || {{CMR}} || Nacionala Olimpala e Sportala komitato di Kamerun |-bgcolor="#DDEEFF" || COD || (lo sama) || {{COD}} || Olimpiala komitato di Demokratial Republiko Kongo |-bgcolor="#CCDDFF" || COK || (lo sama) || {{COK}} || Nacionala Olimpala e Sportala komitato di Insuli Cook (CISNOC) |-bgcolor="#DDEEFF" || COL || (lo sama) || {{COL}} || Nacionala Olimpala komitato di Kolumbia |-bgcolor="#CCDDFF" || COM || (lo sama) || {{COM}} || Nacionala Olimpala komitato di Komori |-bgcolor="#DDEEFF" || CPV || (lo sama) || {{CPV}} || Nacionala Olimpala komitato di Kabo Verda |-bgcolor="#CCDDFF" || CRC || "CRI" ||{{CRI}} || Nacionala Olimpala komitato di Kosta Rika |-bgcolor="#DDEEFF" || CRO || "HRV" ||{{HRV}} || Nacionala Olimpala komitato di Kroatia |-bgcolor="#CCDDFF" || CUB || (lo sama) || {{CUB}} || Nacionala Olimpala komitato di Kuba |-bgcolor="#DDEEFF" || CYP || (lo sama) || {{CYP}} || Nacionala Olimpala komitato di Chipro |-bgcolor="#CCDDFF" || CZE || (lo sama) || {{CZE }} || Olimpiala komitato di Chekia |-bgcolor="#DDEEFF" || DEN || (lo sama) || {{DEN}} || Nacionala Olimpala komitato di Dania |-bgcolor="#CCDDFF" || DJI || (lo sama) || {{DJI}} || Nacionala Olimpala komitato di Djibuti |-bgcolor="#DDEEFF" || DMA || (lo sama) || {{DMA}} || Nacionala Olimpala komitato di Dominikia |-bgcolor="#CCDDFF" || DOM || (lo sama) || {{DOM}} || Nacionala Olimpala komitato di Dominikana Republiko |-bgcolor="#DDEEFF" || ECU || (lo sama) || {{ECU}} || Nacionala Olimpala komitato di Equador |-bgcolor="#CCDDFF" || EGY || (lo sama) || {{EGY}} || Nacionala Olimpala komitato di Egiptia |-bgcolor="#DDEEFF" || ERI || (lo sama) || {{ERI}} || Nacionala Olimpala komitato di Eritrea |-bgcolor="#CCDDFF" || ESA || "SLV" ||{{SLV}} || Nacionala Olimpala komitato di Salvador |-bgcolor="#DDEEFF" || ESP || (lo sama) || {{ESP}} || Olimpiala komitato di Hispania |-bgcolor="#CCDDFF" || EST || (lo sama) || {{EST}} || Nacionala Olimpala komitato di Estonia |-bgcolor="#DDEEFF" || SWZ || (lo sama) || {{SWZ}} || Nacionala Olimpala komitato di Eswatini |-bgcolor="#DDEEFF" || ETH || (lo sama) || {{ETH}} || Olimpiala komitato di Etiopia |-bgcolor="#CCDDFF" || FIJ || "FJI" ||{{FJI}} || Nacionala Olimpala komitato di Fidji |-bgcolor="#DDEEFF" || FIN || (lo sama) || {{FIN}} || Nacionala Olimpala komitato di Finlando |-bgcolor="#CCDDFF" || FRA || (lo sama) || {{FRA}} || Nacionala Olimpala e Sportala komitato di Francia |-bgcolor="#DDEEFF" || FSM || (lo sama) || {{MIC}} || Nacionala Olimpala komitato di Federata Stati di Mikronezia |-bgcolor="#CCDDFF" || GAB || (lo sama) || {{GAB}} || Olimpiala komitato di Gabon |-bgcolor="#DDEEFF" || GAM || "GMB" ||{{GMB}} || Nacionala Olimpala komitato di Gambia |-bgcolor="#CCDDFF" || GBR || (lo sama) || {{GBR}} || Nacionala Olimpala komitato dil Unionita Rejio |-bgcolor="#DDEEFF" || GBS || "GNB" ||{{GNB}} || Nacionala Olimpala komitato di Guinea Bisau |-bgcolor="#CCDDFF" || GEO || (lo sama) || {{GEO}} || Nacionala Olimpala komitato di Gruzia |-bgcolor="#DDEEFF" || GEQ || "GNQ" ||{{GNQ}} || Nacionala Olimpala komitato di Equatorala Guinea |-bgcolor="#CCDDFF" || GER || "DEU" ||{{DEU}} || Nacionala Olimpala komitato di Germania |-bgcolor="#DDEEFF" || GHA || (lo sama) || {{GHA}} || Olimpiala komitato di Ghana |-bgcolor="#CCDDFF" || GRE || "GRC" ||{{GRC}} || Nacionala Olimpala komitato di Grekia |-bgcolor="#DDEEFF" || GRN || (lo sama) || {{GRD}} || Olimpiala komitato di Grenada |-bgcolor="#CCDDFF" || GUA || "GTM" ||{{GTM}} || Nacionala Olimpala komitato di Guatemala |-bgcolor="#DDEEFF" || GUI || "GIN" ||{{GIN}} || Nacionala Olimpala e sportala komitato di Guinea |-bgcolor="#CCDDFF" || GUM || (lo sama) || {{GUM}} || Nacionala Olimpala komitato di Guam |-bgcolor="#DDEEFF" || GUY || (lo sama) || {{GUY}} || Nacionala Olimpala komitato di Guyana |-bgcolor="#CCDDFF" || HAI || "HTI" ||{{HTI}} || Olimpiala komitato di Haiti |-bgcolor="#DDEEFF" || HKG || (lo sama) || {{HKG}} || Nacionala Olimpala komitato di Hong Kong |-bgcolor="#CCDDFF" || HON || "HND" || {{HND}} || Nacionala Olimpala komitato di Honduras |-bgcolor="#DDEEFF" || HUN || (lo sama) || {{HUN}} || Nacionala Olimpala komitato di Hungaria |-bgcolor="#CCDDFF" || INA || "IDN" ||{{IDN}} || Nacionala Olimpala komitato di Indonezia |-bgcolor="#DDEEFF" || IND || (lo sama) || {{IND}} || Nacionala Olimpala komitato di India |-bgcolor="#CCDDFF" || IRI || "IRN" ||{{IRN}} || Nacionala Olimpala komitato di Iran |-bgcolor="#DDEEFF" || IRL || (lo sama) || {{IRL}} || Nacionala Olimpala komitato di la Republiko di Irlando |-bgcolor="#CCDDFF" || IRQ || (lo sama) || {{IRQ}} || Nacionala Olimpala komitato di Irak |-bgcolor="#DDEEFF" || ISL || (lo sama) || {{ISL}} || Nacionala Olimpala komitato di Islando |-bgcolor="#CCDDFF" || ISR || (lo sama) || {{ISR}} || Nacionala Olimpala komitato di Israel |-bgcolor="#DDEEFF" || ISV || "VIR" ||{{VIR}} || Olimpiala komitato di Virgin Insuli Usana |-bgcolor="#CCDDFF" || ITA || (lo sama) || {{ITA}} || Nacionala Olimpala komitato di Italia |-bgcolor="#DDEEFF" || IVB || "VGB" || {{VGB}} || Nacionala Olimpala komitato di Virgin Insuli Britaniana |-bgcolor="#CCDDFF" || JAM || (lo sama) || {{JAM}} || Nacionala Olimpala komitato di Jamaika |-bgcolor="#DDEEFF" || JOR || (lo sama) || {{JOR}} || Nacionala Olimpala komitato di Jordania |-bgcolor="#CCDDFF" || JPN || (lo sama) || {{JAP}} || Nacionala Olimpala komitato di Japonia |-bgcolor="#DDEEFF" || KAZ || (lo sama) || {{KAZ}} || Nacionala Olimpala komitato di Kazakstan |-bgcolor="#CCDDFF" || KEN || (lo sama) || {{KEN}} || Nacionala Olimpala komitato di Kenia |-bgcolor="#DDEEFF" || KGZ || (lo sama) || {{KGZ}} || Nacionala Olimpala komitato di Kirgizistan |-bgcolor="#CCDDFF" || KIR || (lo sama) || {{KIR}} || Nacionala Olimpala komitato di Kiribati |-bgcolor="#DDEEFF" || KOR || (lo sama) || {{KOR}} || Nacionala Olimpala komitato di Sud-Korea |-bgcolor="#CCDDFF" || KOS || (lo sama) || {{KOS}} || Olimpiala komitato di Kosovo |-bgcolor="#DDEEFF" || KSA || "SAU" ||{{SAU}} || Nacionala Olimpala komitato di Saudi-Arabia |-bgcolor="#CCDDFF" || KUW || "KWT" ||{{KWT}} || Nacionala Olimpala komitato di Kuwait |-bgcolor="#DDEEFF" || LAO || (lo sama) || {{LAO}} || Nacionala Olimpala komitato di Laos |-bgcolor="#CCDDFF" || LAT || "LVA" ||{{LVA}} || Nacionala Olimpala komitato di Latvia |-bgcolor="#DDEEFF" || LBA || "LBY" ||{{LBY}} || Nacionala Olimpala komitato di Libia |-bgcolor="#CCDDFF" || LBR || (lo sama) || {{LBR}} || Nacionala Olimpala komitato di Liberia |-bgcolor="#DDEEFF" || LCA || (lo sama) || {{LCA}} || Nacionala Olimpala komitato di Santa Lucia |-bgcolor="#CCDDFF" || LES || "LSO" ||{{LSO}} || Nacionala Olimpala komitato di Lesoto |-bgcolor="#DDEEFF" || LIB || "LBN" ||{{LBN}} || Nacionala Olimpala komitato di Libano |-bgcolor="#CCDDFF" || LIE || (lo sama) || {{LIE}} || Nacionala Olimpala komitato di Liechtenstein |-bgcolor="#DDEEFF" || LTU || (lo sama) || {{LTU}} || Nacionala Olimpala komitato di Lituania |-bgcolor="#CCDDFF" || LUX || (lo sama) || {{LUX}} || Nacionala Olimpala komitato di Luxemburgia |-bgcolor="#DDEEFF" || MAD || "MDG" ||{{MDG}} || Olimpiala komitato di Madagaskar |-bgcolor="#CCDDFF" || MAR || "CNOM" || {{MAR}} || Nacionala Olimpala komitato di Maroko |-bgcolor="#DDEEFF" || MAS || "MYS" ||{{MYS}} || Nacionala Olimpala komitato di Malaizia |-bgcolor="#CCDDFF" || MAW || "MWI" ||{{MWI}} || Nacionala Olimpala komitato di Malawi |-bgcolor="#DDEEFF" || MDA || (lo sama) || {{MDA}} || Nacionala Olimpala komitato di Moldova |-bgcolor="#CCDDFF" || MDV || (lo sama) || {{MDV}} || Nacionala Olimpala komitato di Maldivi |-bgcolor="#DDEEFF" || MEX || (lo sama) || {{MEX}} || Nacionala Olimpala komitato di Mexikia |-bgcolor="#CCDDFF" || MGL || "MNG" ||{{MNG}} || Nacionala Olimpala komitato di Mongolia |-bgcolor="#DDEEFF" || MHL || (lo sama) || {{MHL}} || Nacionala Olimpala komitato di Insuli Marshall |-bgcolor="#CCDDFF" || MKD || (lo sama) || {{MKD}} || Nacionala Olimpala komitato di Macedonia |-bgcolor="#DDEEFF" || MLI || (lo sama) || {{MLI}} || Nacionala Olimpala komitato di Mali |-bgcolor="#CCDDFF" || MLT || (lo sama) || {{MLT}} || Nacionala Olimpala komitato di Malta |-bgcolor="#DDEEFF" || MNE || (lo sama) || {{MNE}} || Nacionala Olimpala komitato di Montenegro |-bgcolor="#CCDDFF" || MON || "MCO" ||{{MCO}} || Olimpiala komitato di Monako |-bgcolor="#DDEEFF" || MOZ || (lo sama) || {{MOZ}} || Nacionala Olimpala komitato di Mozambik |-bgcolor="#CCDDFF" || MRI || "MUS" ||{{MUS}} || Nacionala Olimpala komitato di Maurico |-bgcolor="#DDEEFF" || MTN || "MRT" ||{{MRT}} || Olimpiala komitato di Mauritania |-bgcolor="#CCDDFF" || MYA || "MMR" ||{{MMR}} || Nacionala Olimpala komitato di Myanmar |-bgcolor="#DDEEFF" || NAM || (lo sama) || {{NAM}} || Nacionala Olimpala komitato di Namibia |-bgcolor="#CCDDFF" || NCA || "NIC" ||{{NIC}} || Nacionala Olimpala komitato di Nikaragua |-bgcolor="#DDEEFF" || NED || "NLD" ||{{NLD}} || Nacionala Olimpala komitato di Nederlando |-bgcolor="#CCDDFF" || NEP || (lo sama) || {{NPL}} || Nacionala Olimpala komitato di Nepal |-bgcolor="#DDEEFF" || NGR || "NGA" ||{{NGA}} || Nacionala Olimpala komitato di Nigeria |-bgcolor="#CCDDFF" || NIG || "NER" ||{{NER}} || Nacionala Olimpiala e Sportala komitato di Niger |-bgcolor="#DDEEFF" || NOR || (lo sama) || {{NOR}} || Nacionala Olimpala komitato di Norvegia |-bgcolor="#CCDDFF" || NRU || (lo sama) || {{NRU}} || Nacionala Olimpala komitato di Nauru |-bgcolor="#DDEEFF" || NZL || (lo sama) || {{NZL}} || Nacionala Olimpala komitato di Nov-Zelando |-bgcolor="#CCDDFF" || OMA || "OMN" ||{{OMN}} || Nacionala Olimpala komitato di Oman |-bgcolor="#DDEEFF" || PAK || (lo sama) || {{PAK}} || Nacionala Olimpala komitato di Pakistan |-bgcolor="#CCDDFF" || PAN || (lo sama) || {{PAN}} || Nacionala Olimpala komitato di Panama |-bgcolor="#DDEEFF" || PAR || "PRY" ||{{PRY}} || Nacionala Olimpala komitato di Paraguay |-bgcolor="#CCDDFF" || PER || (lo sama) || {{PER}} || Nacionala Olimpala komitato di Peru |-bgcolor="#DDEEFF" || PHI || "PHL" ||{{PHL}} || Nacionala Olimpala komitato di Filipini |-bgcolor="#CCDDFF" || PLE || "PSE" ||{{PLE}} || Nacionala Olimpala komitato dil [[Stato di Palestina]] |-bgcolor="#DDEEFF" || PLW || (lo sama) || {{PLW}} || Nacionala Olimpala komitato di Palau |-bgcolor="#CCDDFF" || PNG || (lo sama) || {{PNG}} || Nacionala Olimpala komitato di Papua-Nova-Guinea |-bgcolor="#DDEEFF" || POL || (lo sama) || {{POL}} || Nacionala Olimpala komitato di Polonia |-bgcolor="#CCDDFF" || POR || "PRT" ||{{PRT}} || Nacionala Olimpala komitato di Portugal |-bgcolor="#DDEEFF" || PRK || (lo sama) || {{PRK}} || Nacionala Olimpala komitato di Nord-Korea |-bgcolor="#CCDDFF" || PUR || "PRI" ||{{PRI}} || Nacionala Olimpala komitato di Porto-Riko |-bgcolor="#DDEEFF" || QAT || (lo sama) || {{QAT}} || Nacionala Olimpala komitato di Katar |-bgcolor="#CCDDFF" || ROM || "ROU" ||{{ROU}} || Nacionala Olimpala komitato di Rumania |-bgcolor="#DDEEFF" || RSA || "ZAF" ||{{ZAF}} || Nacionala Olimpala komitato di Sudafrika |-bgcolor="#CCDDFF" || RUS || (lo sama) || {{RUS}} || Nacionala Olimpala komitato di Rusia |-bgcolor="#DDEEFF" || RWA || (lo sama) || {{RWA}} || Nacionala Olimpala e Sportala komitato di Rwanda |-bgcolor="#CCDDFF" || SAM || "WSM" ||{{WSM}} || Nacionala Olimpala komitato di Samoa |-bgcolor="#DDEEFF" || SEN || (lo sama) || {{SEN}} || Nacionala Olimpala e Sportala komitato di Senegal |-bgcolor="#CCDDFF" || SEY || "SYC" ||{{SYC}} || Nacionala Olimpala komitato di Seycheli |-bgcolor="#DDEEFF" || SIN || "SGP" ||{{SGP}} || Nacionala Olimpala komitato di Singapur |-bgcolor="#CCDDFF" || SKN || "KNA" ||{{KNA}} || Nacionala Olimpala komitato di Santa Kitts e Nevis |-bgcolor="#DDEEFF" || SLE || (lo sama) || {{SLE}} || Nacionala Olimpala komitato di Sierra Leone |-bgcolor="#CCDDFF" || SLO || "SGP" ||{{SLV}} || Olimpiala komitato di Slovenia |-bgcolor="#DDEEFF" || SMR || (lo sama) || {{SMR}} || Nacionala Olimpala komitato di San Marino |-bgcolor="#CCDDFF" || SOL || "SLB" ||{{SLB}} || Nacionala Olimpala komitato di Insuli Salomon |-bgcolor="#DDEEFF" || SOM || (lo sama) || {{SOM}} || Nacionala Olimpala komitato di Somalia |-bgcolor="#CCDDFF" || SRB || (lo sama) || {{SRB}} || Nacionala Olimpala komitato di Serbia |-bgcolor="#DDEEFF" || SRI || "LKA" ||{{LKA}} || Nacionala Olimpala komitato di Sri Lanka |-bgcolor="#CCDDFF" || STP || (lo sama) || {{STP }} || Nacionala Olimpala komitato di San-Tome-e-Principe |-bgcolor="#DDEEFF" || SUD || "SDN" ||{{SDN}} || Nacionala Olimpala komitato di Sudan |-bgcolor="#CCDDFF" || SUD || "SSD" ||{{SSD}} || Nacionala Olimpala komitato di Sud-Sudan |-bgcolor="#DDEEFF" || SUI || "CHE" ||{{CHE}} || Suisa Olimpiala Asociuro |-bgcolor="#CCDDFF" || SUR || (lo sama) || {{SUR}} || Nacionala Olimpala komitato di Surinam |-bgcolor="#DDEEFF" || SVK || (lo sama) || {{SVK}} || Olimpiala komitato di Slovakia |-bgcolor="#CCDDFF" || SWE || (lo sama) || {{SWE}} || Olimpiala komitato di Suedia |-bgcolor="#CCDDFF" || SYR || (lo sama) || {{SYR}} || Nacionala Olimpala komitato di Siria |-bgcolor="#DDEEFF" || TAN || "TZA" ||{{TZA}} || Nacionala Olimpala komitato di Tanzania |-bgcolor="#CCDDFF" || TGA || "TON" ||{{TON}} || Nacionala Olimpala komitato di Tonga |-bgcolor="#DDEEFF" || THA || (lo sama) || {{THA}} || Nacionala Olimpala komitato di Tailando |-bgcolor="#CCDDFF" || TJK || (lo sama) || {{TJK}} || Nacionala Olimpala komitato di Tajikistan |-bgcolor="#DDEEFF" || TKM || (lo sama) || {{TKM}} || Nacionala Olimpala komitato di Turkmenistan |-bgcolor="#CCDDFF" || TLS || (lo sama) || {{TLS}} || Nacionala Olimpala komitato di Estal Timor |-bgcolor="#DDEEFF" || TOG || "TGO" ||{{TGO}} || Nacionala Olimpala komitato di Togo |-bgcolor="#CCDDFF" || TPE || "TWN" ||{{TWN}} || Olimpiala komitato di Taiwan |-bgcolor="#DDEEFF" || TRI || "TTO" ||{{TTO}} || Nacionala Olimpala komitato di Trinidad-Tobago |-bgcolor="#CCDDFF" || TUN || (lo sama) || {{TUN}} || Nacionala Olimpala komitato di Tunizia |-bgcolor="#DDEEFF" || TUR || (lo sama) || {{TUR}} || Nacionala Olimpala komitato di Turkia |-bgcolor="#CCDDFF" || TUV || (lo sama) || {{TUV}} || Nacionala Olimpala komitato di Tuvalu |-bgcolor="#DDEEFF" || UAE || "ARE" ||{{ARE}} || Nacionala Olimpala komitato di Unionita Araba Emirii |-bgcolor="#CCDDFF" || UGA || (lo sama) || {{UGA}} || Nacionala Olimpala komitato di Uganda |-bgcolor="#DDEEFF" || UKR || (lo sama) || {{UKR}} || Nacionala Olimpala komitato di Ukraina |-bgcolor="#CCDDFF" || URU || "URY" ||{{URY}} || Olimpiala komitato di Uruguay |-bgcolor="#DDEEFF" || USA || (lo sama) || {{USA}} || Nacionala Olimpala komitato di Usa |-bgcolor="#CCDDFF" || UZB || (lo sama) || {{UZB}} || Nacionala Olimpala komitato di Uzbekistan |-bgcolor="#DDEEFF" || VAN || "VUT" ||{{VUT}} || Nacionala Olimpala komitato di Vanuatu |-bgcolor="#CCDDFF" || VEN || (lo sama) || {{VEN}} || Nacionala Olimpala komitato di Venezuela |-bgcolor="#DDEEFF" || VIE || "VNM" ||{{VNM}} || Nacionala Olimpala komitato di Vietnam |-bgcolor="#CCDDFF" || VIN || "VCT " ||{{VCT}} || Nacionala Olimpala komitato di Santa Vincent e Grenadini |-bgcolor="#DDEEFF" || YEM || (lo sama) || {{YEM}} || Nacionala Olimpala komitato di Yemen |-bgcolor="#CCDDFF" || ZAM || "ZMB" ||{{ZMB}} || Nacionala Olimpala komitato di Zambia |-bgcolor="#DDEEFF" || ZIM || "ZWE" ||{{ZWE}} || Nacionala Olimpala komitato di Zimbabwe |} == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Olimpiala Ludi]] avwq4h4q0tcsy0djie6kfbsnlhzw4zg 0 34521 1115753 968490 2026-04-24T14:58:58Z ThWiki1910 31363 1115753 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Location Caricom.svg|thumb|280px|Membri di Karibiana Komunitato.]] [[Arkivo:Flag_of_CARICOM.svg|thumb|left|280px|Standardo di Karibiana Komunitato.]] '''Karibiana Komunitato''' ([[Nederlandana linguo|Nederlandane]] '''Caribische Gemeenschap''', [[Angliana linguo|Angle]] '''Caribbean Community''', [[Franciana linguo|France]] '''Communauté des Antilles''', [[Hispaniana linguo|Hispane]] '''Comunidad del Caribe''') konocata segun l'Angla abreviuro '''Caricom''', esas [[kontrato]] por [[libera komerco]] signatita da 15 landi e teritorii en [[Karibia]] por fortigar l'[[ekonomio|ekonomiala]] uniono inter lua membri. La kontrato signatesis ye la [[4ma di julio]] [[1973]], komence da [[Jamaika]], [[Barbados]], [[Guyana]] e [[Trinidad e Tobago]]. Nune altra plena membri esas [[Antigua e Barbuda]], [[Bahama]], [[Belize]], [[Dominikia]], [[Grenada]], [[Haiti]], [[Montserrat]], [[Santa Kitts e Nevis]], [[Santa Lucia]], [[St Vincent e Grenadini]] e [[Surinam]]. [[Kategorio:Karibia]] [[Kategorio:Ekonomiko]] [[Kategorio:Central Amerika]] kbnxcofx4i6oqwbr4xcxu49v3i8334k 0 35962 1115783 1008506 2026-04-24T16:35:11Z Idisto 28999 Kategorio 1115783 wikitext text/x-wiki {{Muzikala grupi | Nomo = The Irish Rovers | Imajo = ne havas imajo en Commons | Shablono_lando = {{CAN}} | Genero = Folk* | Periodo_di_aktiveso = [[1963]] - aktualeso | Membri = George Millar<br />Joe Millar<br />Wilcil McDowell<br />Kevin McKeown<br />John Reynolds<br />Wallace Hood<br />Sean O'Driscoll | Ex-Membri = Jimmy Ferguson<br />Will Millar<br | Web = [http://www.irishrovers.info/ www.irishrovers.info] }} '''The Irish Rovers''' esas Kanadana muzikala grupo di Irlandana [[folk-muziko|folk*-muziko]], kreita en [[1963]] en [[Toronto]]. == Diskografio == * ''The First of The Irish Rovers'' (1966) * ''The Unicorn'' (1967) * ''All Hung Up'' (1968) * ''The Life of The Rover'' (1969) * ''On The Shores of Americay'' (1971) * ''The Best of The Irish Rovers'' (1972) * ''The Irish Rovers Live'' (1972) * ''Tales To Warm Your Mind'' (1973) * ''Emigrate! Emigrate!'' (1973) * ''Greatest Hits'' (1974) * ''Children of The Unicorn'' (1976) * ''Tall Ships And Salty Dogs'' (1979) * ''The Rovers'' (1980) * ''No More Bread + Butter'' (1981) * ''Party Album'' (1982) * ''It Was A Night Like This'' (1982) * ''Twentieth Anniversary'' (1984) * ''Party With The Rovers'' (1985) * ''Hardstuff'' (1989) * ''Silver Anniversary'' (1989) * ''The Boys Come Rolling Home'' (1992) * ''Celebrate! The First 30 Years'' (1994) * ''Celtic Collection: The Next Thirty Years'' (1995) * ''The Irish Rovers' Gems'' (1996) * ''Come Fill Up Your Glasses'' (1998) * ''Songs of Christmas'' (1999) * ''Down By The Lagan Side'' (2000) * ''Live in Concert'' (2003) * ''Another Round'' (2002) * ''40 Years A-Rovin''' (2005) * ''Still Rovin'''' (2007) * ''Gracehill Fair''' (2010) * ''Home in Ireland''' (2011) * ''Merry Merry Time of Year''' (2011) * ''Drunken Sailor''' (2012) * ''50 Years''' (2014) * ''Songs for the Wee Folk''' (2015) * ''50th Anniversary, LIVE on St. Patrick's Day''' (2016) * ''The Unicorn, The Continuing Story''' (2017) * ''Up Among the Heather, The Scottish Album''' (2019) * ''Saints And Sinners''' (2020) [[Kategorio:Muzikala grupi|Irish Rovers]] h71dp2fmofa2t146kfplaxuf5bfak93 1115784 1115783 2026-04-24T16:36:05Z Idisto 28999 /* Diskografio */Kategorio 1115784 wikitext text/x-wiki {{Muzikala grupi | Nomo = The Irish Rovers | Imajo = ne havas imajo en Commons | Shablono_lando = {{CAN}} | Genero = Folk* | Periodo_di_aktiveso = [[1963]] - aktualeso | Membri = George Millar<br />Joe Millar<br />Wilcil McDowell<br />Kevin McKeown<br />John Reynolds<br />Wallace Hood<br />Sean O'Driscoll | Ex-Membri = Jimmy Ferguson<br />Will Millar<br | Web = [http://www.irishrovers.info/ www.irishrovers.info] }} '''The Irish Rovers''' esas Kanadana muzikala grupo di Irlandana [[folk-muziko|folk*-muziko]], kreita en [[1963]] en [[Toronto]]. == Diskografio == * ''The First of The Irish Rovers'' (1966) * ''The Unicorn'' (1967) * ''All Hung Up'' (1968) * ''The Life of The Rover'' (1969) * ''On The Shores of Americay'' (1971) * ''The Best of The Irish Rovers'' (1972) * ''The Irish Rovers Live'' (1972) * ''Tales To Warm Your Mind'' (1973) * ''Emigrate! Emigrate!'' (1973) * ''Greatest Hits'' (1974) * ''Children of The Unicorn'' (1976) * ''Tall Ships And Salty Dogs'' (1979) * ''The Rovers'' (1980) * ''No More Bread + Butter'' (1981) * ''Party Album'' (1982) * ''It Was A Night Like This'' (1982) * ''Twentieth Anniversary'' (1984) * ''Party With The Rovers'' (1985) * ''Hardstuff'' (1989) * ''Silver Anniversary'' (1989) * ''The Boys Come Rolling Home'' (1992) * ''Celebrate! The First 30 Years'' (1994) * ''Celtic Collection: The Next Thirty Years'' (1995) * ''The Irish Rovers' Gems'' (1996) * ''Come Fill Up Your Glasses'' (1998) * ''Songs of Christmas'' (1999) * ''Down By The Lagan Side'' (2000) * ''Live in Concert'' (2003) * ''Another Round'' (2002) * ''40 Years A-Rovin''' (2005) * ''Still Rovin'''' (2007) * ''Gracehill Fair''' (2010) * ''Home in Ireland''' (2011) * ''Merry Merry Time of Year''' (2011) * ''Drunken Sailor''' (2012) * ''50 Years''' (2014) * ''Songs for the Wee Folk''' (2015) * ''50th Anniversary, LIVE on St. Patrick's Day''' (2016) * ''The Unicorn, The Continuing Story''' (2017) * ''Up Among the Heather, The Scottish Album''' (2019) * ''Saints And Sinners''' (2020) [[Kategorio:Muzikala grupi|Irish Rovers]] [[Kategorio:Folk-muziko]] pxkr7cg7np9mwida36ecpnrxbaf1z9w 0 36745 1115752 1104443 2026-04-24T14:58:37Z ThWiki1910 31363 1115752 wikitext text/x-wiki {{21ma yarcento}} La [[yaro]] '''2017''' (MMXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye [[sundio]] segun [[Gregoriala kalendario]]. Ol esis la 17ma [[yaro]] di la triesma yarmilo, la 17ma yaro di la [[21ma yarcento]], e la 8ma yaro di la [[yari 2010a]]. == Eventi == * Segun statistiki, 2017 esis la maxim sekura yaro por civil aviacado: de januaro til decembro eventis nur 10 acidenti kun civila avioni, qui produktis entote 144 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.telegraph.co.uk/travel/comment/2017-was-the-safest-year-in-aviation-history/|editero=The Telegraph|titulo=2017 was the safest year in aviation history - but which was the deadliest?|publikigita ye=2ma di januaro 2018|vidita ye=2ma di januaro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> Ta statistiki ne konsideras l'acidenti kun milital avioni.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2018/01/02/2017-o-ano-mais-seguro-para-aviacao-civil.htm|titulo=2017: o ano mais seguro para Aviação Civil|editero=UOL|vidita ye=2ma di januaro 2018}}</ref> * Segun [[NASA]] e [[NOAA]] ta yaro esis un ek la 3 maxim varma de la historio,<ref>{{Extera ligilo|url = https://www.scientificamerican.com/article/2017-ranked-among-three-hottest-years-ever/|titulo=2017 Ranked Among Three Hottest Years Ever|editero=SCIENTIFIC AMERICAN|publikigita ye=18ma di januaro 2018|vidita ye=20ma di januaro 2018}}</ref> e la maxim varma sen l'influo di [[El-Ninyo]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=2017 foi um dos três anos mais quentes da história|url= https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/deutschewelle/2018/08/02/2017-foi-um-dos-tres-anos-mais-quentes-da-historia.htm|editero=UOL|vidita ye=2ma di agosto 2018}}</ref> * En [[junio]] la habitantaro di la Tero superiras 7,6 miliardi di personi, segun l'[[Unionita Nacioni]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.unmultimedia.org/radio/portuguese/2017/06/populacao-mundial-atingiu-76-bilhoes-de-habitantes/#.Wkv6ynlG0ps |titulo=População mundial atingiu 7,6 bilhões de habitantes|editero=Rádio Nações Unidas|publikigita ye=21ma di junio 2017|vidita ye=2ma di januaro 2018|idiomo={{Pt}}}}</ref> === [[Januaro]] === * [[1ma di januaro]] - Ye 1:30 kloki (lokala horo) en [[Istanbul]], [[Turkia]], viro pafas kontre personi en noktala klubo e ocidas adminime 39 personi e vundas 63 plusa homi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/deutschewelle/2017/01/01/ataque-em-istambul-no-reveillon-deixa-dezenas-de-mortos.htm|titulo=Ataque em Istambul no réveillon deixa dezenas de mortos|autoro= DW|editero=UOL|vidita ye=1ma di decembro 2016|idiomo={{pt}}}}</ref> * 1ma di januaro - Fairo che navo qua navigis kun 250 turisti ennave de [[Jakarta]] til l'insulo Tidung, en [[Indonezia]], mortigas adminime 23 personi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2017/01/01/incendie-a-bord-dun-bateau-en-indonesie-23-morts-17-disparus-officiel.htm|titulo=Incendie à bord d'un bateau en Indonésie: 23 morts, 17 disparus (officiel)|editero=UOL|vidita ye=1ma di januaro 2017|idiomo={{Fr}}}}</ref> * 1ma di januaro - [[António Guterres]] asumas kom chef-sekretario dil [[Unionita Nacioni]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=António Guterres inicia 2017 fazendo um apelo à paz|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/radioonu/2017/01/01/antonio-guterres-inicia-2017-fazendo-um-apelo-a-paz.htm|editero=UOL|vidita ye=1ma di januaro 2017}}</ref> * 1ma di januaro - [[Norvegia]] oficale adoptas la separo inter la [[Luterana eklezio]] e la Stato.<ref>{{Extera ligilo|url= http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2017/01/01/separacao-entre-igreja-e-estado-entra-em-vigor-hoje-na-noruega.htm|titulo=Separação entre Igreja e Estado entra em vigor hoje na Noruega|editero=UOL|vidita ye=1ma di januaro 2017}}</ref> * [[2ma di januaro]] - Atento per automobilo-bombo en [[Baghdad]], [[Irak]], produktas adminime 35 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://publico.uol.com.br/mundo/noticia/ataque-em-bagdad-mata-pelo-menos-dez-pessoas-1756767|titulo=Ataque em Bagdad mata pelo menos 35 pessoas|editero=UOL|vidita ye=2ma di januaro 2017}}</ref> * [[6ma di januaro]] - En [[Usa]], viro pafas kontre personi an l'[[aeroportuo]] di [[Fort Lauderdale, Florida]], [[Usa]], mortigas 5 personi e vundas plusa 8 homi. La suspektito pri la pafado esis veterano de la [[milito di Irak]] e kuracesis pro psikiatriala problemi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/01/06/suspeito-de-tiroteio-na-florida-e-veterano-do-iraque-e-estava-sob-tratamento-psiquiatrico.htm|titulo=Suspeito de tiroteio na Flórida é veterano do Iraque e estava sob tratamento psiquiátrico|editero=UOL|vidita ye=6ma di januaro 2017}}</ref> * [[12ma di januaro]] - [[Barack Obama]] anuncas la fino di la politiko surnomizita "humida pedi, sika pedi", qua posibligis a [[Kuba]]ni, qui eniris nelegale en [[Usa]], rezidar en lua teritorio e divenar Usana civitani.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jan/12/obama-ends-cuba-immigration-policy-wet-foot-dry-foot|titulo=Obama ends 'wet foot, dry foot' policy for Cuban immigrants |editero=The Guardian|publikigita ye=12ma di januaro 2017|vidita ye=13ma di januaro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[13ma di januaro]] - [[Kolumbia]]na guvernerio e la [[gerilo|gerilera]]* grupo ''Ejército de Liberación Nacional'' - ELN - komencas negociar pri la fino di la militeto.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2017/01/13/colombia-e-eln-iniciam-no-equador-conversas-para-por-fim-ao-conflito-armado.htm|titulo=Colômbia e ELN iniciam no Equador conversas para pôr fim ao conflito armado|publikigita ye=13ma di januaro 2017|vidita ye=14ma di januaro 2017|editero=UOL|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[18ma di januaro]] - Quar [[Ter-tremo|ter-tremi]] kun fortesi di adminime 5.2 che la [[skalo di Richter]] frapas la centro di [[Italia]] e produktas 1 morto.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/reuters/2017/01/18/fortes-terremotos-atingem-regiao-central-da-italia-bloqueada-por-neve-uma-pessoa-morre.htm|titulo=Fortes terremotos atingem região central da Itália bloqueada por neve; uma pessoa morre|editero=UOL|vidita ye=18ma di januaro 2017}}</ref> * [[21ma di januaro]] - Ekreligo di [[treno]] proxim la staciono Kuneri en [[Andhra Pradesh]], [[India]], produktas adminime 39 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.abc.net.au/news/2017-01-22/passenger-train-derails-in-eastern-india-killing-dozens/8201698|titulo=Passenger train in India derails killing at least 39|editero=ABC News|vidita ye=22ma di januaro 2017}}</ref> * [[23ma di januaro]] - [[Donald Trump]] signatas dekreto per quo [[Usa]] abandonas la Kontrato Transpacifika pri Libera Komerco, signatita da 12 landi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2017/01/23/us/politics/tpp-trump-trade-nafta.html?_r=0 |titulo=Trump Abandons Trans-Pacific Partnership, Obama’s Signature Trade Deal|editero=The New York Times|publikigita ye=23ma di januaro 2017|vidita ye=25ma di januaro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[25ma di januaro]] - En [[Usa]], prezidanto Donald Trump aprobas konstrukto di murego an la frontiero kun [[Mexikia]].<ref>{{Extera ligilo |url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/01/25/o-mexico-pagara-pelo-muro-de-um-jeito-ou-de-outro-diz-casa-branca.htm |titulo=Trump aprova construção de muro na fronteira com México|editero=UOL|vidita ye=25ma di januaro 2017}}</ref> * [[27ma di januaro]] - Donald Trump signatas dekreto qua interdiktas l'eniro di refujanti e civitani de 7 [[islamo|Islamala]] landi - [[Irak]], [[Siria]], [[Iran]], [[Sudan]], [[Libia]], [[Somalia]] ed [[Yemen]] - en [[Usa]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Trump Bars Refugees and Citizens of 7 Muslim Countries|url=https://www.nytimes.com/2017/01/27/us/politics/trump-syrian-refugees.html |vidita ye=29ma di januaro 2017|editero=The New York Times|idiomo={{en}}}}</ref> * [[30ma di januaro]] - En [[Arjentinia]], prezidanto [[Mauricio Macri]] signatas dekreto qua limitizas l'enmigro ed aceleras deporti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Macri endurece lei para restringir migração e agilizar deportações na Argentina|editero=Opera Mundi|vidita ye=30ma di januaro 2017|url=http://operamundi.uol.com.br/conteudo/geral/46282/macri+endurece+lei+de+migracoes+para+restringir+entrada+e+permanencia+de+estrangeiros+na+argentina.shtml|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[Januaro]] til [[marto]] - Forta [[pluvo|pluvi]] efektigas granda inundadi en multa regioni di [[Peru]]. Segun statistiki de la guvernerio di la lando, til la [[19ma di marto]] l'inundadi produktabis 72 morti, dum ke plu kam 72.000 personi perdis lia domi, multa brutaro mortis e multa plantacerii subisis enorma domaji.<ref>{{Extera ligilo|url=http://cnnespanol.cnn.com/2017/03/19/peru-ya-son-mas-de-70-muertos-por-inundaciones/|titulo=Perú: Ya son más de 70 muertos por lluvias e inundaciones|editero=CNN en Español|vidita ye=19ma di marto 2017|idiomo={{es}}}}</ref> === [[Februaro]] === * [[1ma di februaro]] - La [[parlamento]] dil [[Unionita Rejio]] aprobas "[[Brekiro]]". * [[12ma di februaro]] - En [[Rumania]], mili di personi protestas en l'urbi [[București]], [[Cluj-Napoca]], [[Sibiu]], [[Iași]] e [[Timișoara]] kontre la [[korupto]] e demandas la renunco di la guvernerio.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.foxnews.com/world/2017/02/12/romania-13th-day-govt-protests-draw-tens-thousands.html|titulo=Romania: 13th day of govt protests draw tens of thousands|editero=Fox News|vidita ye=12ma di februaro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[13ma di februaro]] - Adminime 13 personi mortigesas e 82 plusa homi vundesas pro bombal atako da [[talibano|talibanani]] en [[Lahore]], [[Pakistan]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.lefigaro.fr/international/2017/02/13/01003-20170213ARTFIG00200-pakistan-un-attentat-a-la-bombe-fait-plusieurs-morts-a-lahore.php|titulo=Pakistan : un attentat à la bombe fait plusieurs morts à Lahore |editero=Le Monde|publikigita ye=13ma di februaro 2017 |vidita ye=14ma di februaro 2017}}</ref> * [[19ma di februaro]] - Eventas l'unesma votado por prezidanto en [[Equador]] por selektar la sucedanto di [[Rafael Vicente Correa]]. Lenín Moreno konkursos kontre Guillermo Lasso pri la duesma prezidantala baloto la [[2ma di aprilo]] sam yaro.<ref>{{Extera ligilo|url=http://internacional.elpais.com/internacional/2017/02/19/america/1487517563_758291.html|titulo=El candidato de Correa encabeza el escrutinio con dudas sobre la segunda vuelta|editero=El País.com|publikigita ye=20ma di februaro 2017|vidita ye=4ma di marto 2017|idiomo={{es}}}}</ref> === [[Marto]] === * [[9ma di marto]] - La prezidantino di [[Sud-Korea]], [[Park Geun-hye]], revokesas da la Nacional Asemblitaro pro akuzo pri [[korupto]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=South Korea Removes President Park Geun-hye|url=https://www.nytimes.com/2017/03/09/world/asia/park-geun-hye-impeached-south-korea.html?_r=0|editero=The New York Times|publikigita ye=9ma di marto 2017|vidita ye=11ma di marto 2017}}</ref> * [[10ma di marto]] - La Konstitucala korto di [[Sud-Korea]] mantenas la revoko di la prezidantino [[Park Geun-hye]] pro akuzo pri korupto da la Nacional Asemblitaro. Du personi mortigesas dum la protesti kontre l'akuzo.<ref>{{Extera ligilo|titulo=South Korea: Court upholds President Park Geun-hye's impeachment; protests erupt|url=http://edition.cnn.com/2017/03/09/asia/south-korea-park-guen-hye-impeachment-upheld/|publikigita ye=10ma di marto 2017|editero=CNN|vidita ye=12ma di marto 2017}}</ref> * [[17ma di marto]] - Adminime 26 refujinti de [[Somalia]] mortigesas pro explozo di bombo en la navo ube li voyajis, proxim stretajo [[Bab-el-Mandeb]], [[Yemen]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.lavanguardia.com/internacional/20170317/42947502751/mueren-26-refugiados-somalies-yemen-impactar-bomba-barco.html|titulo=Mueren 26 refugiados somalíes en el Yemen tras impactar una bomba en su barco|editero=La Vanguardia|vidita ye=17ma di marto 2017|idiomo={{es}}}}</ref> * [[19ma di marto]] - Ca dio, la guvernerio di [[Peru]] publikigas statistiki pri la konsequi di granda inundadi en multa regioni di la lando pro pluvegi, komencinta ye fino di decembro 2016 e fininta ca dio. L'inudadi efektigis granda destrukto en plantacerii e domi, mortigis multa brutaro e domestik animali, produktis 72 morti, e plua kam 72.000 plusa homi perdis lia domi.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Perú: Ya son más de 70 muertos por lluvias e inundaciones|url=http://cnnespanol.cnn.com/2017/03/19/peru-ya-son-mas-de-70-muertos-por-inundaciones/|editero=CNN en Español|vidita ye=19ma di marto 2017|idiomo={{es}}}}</ref> * [[22ma di marto]] - En [[London]], viro aceleras automobilo kontre pediranti an la ponto di Westminster e mortigas du personi. Pose ilu kolizionas la vehilo kontre l'eniro di Britaniana [[parlamento]], ube ilu mortigas policisto per [[kultelo]]frapi. Fine ilu mortigesas per pafado da altra policisti. La guvernerio dil [[Unionita Rejio]] konsideras l'atako "terorista agado".<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.bbc.com/news/uk-39355108|titulo=London attack: What we know so far|publikigita ye=22ma di marto 2017|editero=BBC|idiomo={{en}}}}</ref> * [[23ma di marto]] til [[aprilo]] - [[Ciklono]] ''Debbie'' formacesas proxim [[Papua-Nova-Guinea]], frapas [[Australia]] dum la sequanta dii ed efektigas torentala pluvi e severa inundadi. On kalkulas ke la [[sukro|sukra]] industrio de [[Queensland]] subisis perdaji di 150 milion [[dolaro di Australia|Australiana dolari]], e 35% de la plantacerii di [[sukrokano]] en Proserpine e 20% de la plantecerii di sukrokano che regiono Mackay perdesas.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Queensland cyclone: Debbie damage to cost local sugar industry $150 million|url=http://www.couriermail.com.au/news/queensland/queensland-cyclone-debbie-damage-to-cost-local-sugar-industry-150-million/news-story/c6fef2826cb0ccf58625e4c39df5c31b|editero=The Courier Mail|vidita ye=1ma di aprilo 2017}}</ref> * [[28ma di marto]] - La Parlamento di [[Skotia]] aprobas, per 69 yes-voti kontre 59 no-voti, la kunvoko di nova plebicito pri la nedependo de l'[[Unionita Rejio]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://edition.cnn.com/2017/03/28/europe/scottish-indy-vote/ |titulo=Lo Parlament d'Escòcia a aprovat la convocacion d’un segond referendum d'independéncia|editero=Jornalet|publikigita ye=29ma di marto 2017|vidita ye=30ma di marto 2017|idiomo={{oc}}}}</ref> === [[Aprilo]] === * [[1ma di aprilo]] - [[Reda Kruco]] di [[Kolumbia]] anuncas ke la forta pluvi en la lando efektigis terglitadi en l'urbo Mocoa qui produktis plu kam 200 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/04/01/deslizamentos-de-terra-matam-na-colombia.htm|titulo=Deslizamentos de terra matam mais de 200 na Colômbia|editero=UOL |vidita ye=1ma di aprilo 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[3ma di aprilo]] - Atento per bombo an la [[metropoliteno]]* di [[Sankt Petersburg]], [[Rusia]] ocidas adminime 14 personi e vundas dozeni. Civitano de [[Kirgizistan]] esas suspektito pri l'atako.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.telegraph.co.uk/news/2017/04/03/saintpetersburg-bombing-casualties-explosion-metro-train/|titulo=St Petersburg Metro explosion: Suspect named as Kyrgyz-born Russian citizen after at least 14 killed by underground blast|editero=Daily Mail|publikigita ye=4ma di aprilo 2017}}</ref> * [[4ma di aprilo]] - Atako per kemial armi en la provinco Idlib, [[Siria]], produktas plu kam 80 morti.<ref>{{Extera ligilo|url= http://www.bbc.com/news/world-middle-east-39488539 |titulo=Syria conflict: 'Chemical attack' in Idlib kills 58|editero=BBC |publikigita ye=4ma di aprilo 2017|vidita ye=6ma di aprilo 2017|idiomo={{en}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url= https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2017/04/06/ministro-turco-diz-que-autopsias-confirmam-uso-de-armas-quimicas-na-siria.htm|titulo=Ministro turco diz que autópsias confirmam uso de armas químicas na Síria|editero=UOL|publikigita ye=6ma di aprilo 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[9ma di aprilo]] - Du atenti per bombi kontre kirki [[Kristanismo|Kristana]] en l'urbi [[Alexandria]] e Tanta, [[Egiptia]], dum la mesi por celebrar la [[Palmosundio]], mortigas plu kam 44 personi e vundas plua kam 100 altra homi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/04/09/explosoes-matam-fieis-em-igrejas-no-egito-a-poucos-dias-de-visita-do-papa.htm |titulo=Explosões matam fiéis em igrejas no Egito a poucos dias de visita do papa|editero=UOL|vidita ye=9ma di aprilo 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[10ma di aprilo]] - Quar [[Ter-tremo|ter-tremi]] kun fortesi di adminime 5.2 che la [[skalo di Richter]] frapas la centro di [[Italia]] e produktas 1 morto.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/reuters/2017/01/18/fortes-terremotos-atingem-regiao-central-da-italia-bloqueada-por-neve-uma-pessoa-morre.htm|titulo=Fortes terremotos atingem região central da Itália bloqueada por neve; uma pessoa morre|editero=UOL|vidita ye=18ma di januaro 2017}}</ref> * [[20ma di aprilo]] - Atento per bombo che avenuo ''Champs-Élysées'' en [[Paris]] mortigas un policisto e la suspektito.<ref>{{Extera ligilo|url=http://g1.globo.com/mundo/noticia/tiros-em-paris-deixam-feridos-diz-tv.ghtml|titulo=iroteio na Champs-Élysées, em Paris, deixa policial e atirador mortos|editero=G1|publikigita ye=20ma di aprilo 2017|vidita ye=21ma di aprilo 2017}}</ref> * [[21ma di aprilo]] - En la provinco Balkh, [[Afganistan]], atako per bombo da [[Talibano|Talibani]] kontre bazo del armeo Afgana mortigas adminime 50 soldati.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/deutschewelle/2017/04/21/ataque-do-taliba-mata-dezenas-de-soldados-afegaos.htm|titulo=Ataque do Talibã mata dezenas de soldados afegãos |editero=UOL Notícias|idiomo={{pt}}|vidita ye=21ma di aprilo 2017}}</ref> * [[23ma di aprilo]] - En [[Francia]], eventas l'unesma votado por sucedar la prezidanto [[François Hollande]]. [[Marine Le Pen]] ed [[Emmanuel Macron]] konkursos la balot-votado ye la [[7ma di mayo]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Macron e Le Pen vão ao 2º turno na França; adversários assumem derrota|url=http://www1.folha.uol.com.br/mundo/2017/04/1877896-macron-e-le-pen-vao-ao-2-turno-na-franca-mostra-resultado-preliminar.shtml|editero=Folha de São Paulo|vidita ye=23ma di aprilo 2017|idiomo={{fr}}}}</ref> === [[Mayo]] === * [[5ma di mayo]] - Atako da militanti de la grupo [[Boko Haram]] proxim la [[lago Chad]] mortigas 9 soldati. En kontreatako, l'armeo di [[Chad]] mortigas cirkume 40 gerileri* de Boko Haram.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Boko Haram attack in Chad kills nine troops, 40 jihadists|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/boko-haram-attack-in-chad-kills-nine-troops-40-jihadists/articleshow/58539890.cms|editero=The Times of India|vidita ye=5ma di mayo 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[7ma di mayo]] - [[Emmanuel Macron]] vinkas la duesma baloto de la prezidantal elekti en [[Francia]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Centrista Emmanuel Macron vence eleições na França|url=http://www1.folha.uol.com.br/mundo/2017/05/1881903-centrista-emmanuel-macron-vence-eleicoes-na-franca.shtml|vidita ye=7ma di mayo 2017|editero=Folha de S.Paulo|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[22ma di mayo]] - En [[Manchester]], [[Anglia]], suocidant atako per bombo dum muzikala spektaklo dal Usana kantistino [[Ariana Grande]] produktas adminime 22 morti e 50 vunditi che la stadio ''Manchester Arena''.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2017/may/22/manchester-arena-police-explosion-ariana-grande-concert-england |titulo=At least 22 dead, 50 injured, in suicide bomb attack at Manchester Arena |editero=The Guardian|vidita ye=23ma di mayo 2017}}</ref> * [[25ma di mayo|25ma]] til la [[27ma di mayo]] - [[musono|Musonala]] [[pluvo|pluvegi]] en [[Sri Lanka]] efektigas severa inundadi e terglitadi, qui produktas plu kam 100 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://floodlist.com/asia/sri-lanka-monsoon-rain-flood-may-2017|titulo=Updated: Sri Lanka - Major Floods and Landslides - Death Toll Rises to Over 100|editero=Floodlist.com |vidita ye=27ma di mayo 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[26ma di mayo]] - Teroristi pafas kontre autobuso qua transportabas [[Kristanismo kopta|Kristani Kopta]] en Minya, [[Egiptia]] e produktas adminime 28 morti, di qui 2 pueri.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-4544554/23-shot-dead-bus-carrying-Coptic-Christians-Egypt.html|titulo=Egyptian planes bomb Libyan jihadi training camps after at least 28 people, including children, were killed when masked gunmen opened fire on a bus carrying Coptic Christians|editero=Daily Mail|vidita ye=26ma di mayo 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[27ma di mayo]] - [[Marcin Różalski]] divenis championo dil [[Konfrontacja Sztuk Walki|KSW]] (MMA) en kategorio pezoza. * [[29ma di mayo]] - Forta tempesto e ventego en [[Moskva]] produktas 11 morti.<ref>{{Extera ligilo|url= https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2017/05/29/tempestade-deixa-11-mortos-e-dezenas-de-feridos-em-moscou.htm |titulo=Tempestade deixa 11 mortos e dezenas de feridos em Moscou|editero=UOL|vidita ye=29ma di mayo 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[31ma di mayo]] - Atento per bombo en automobilo mortigas 80 personi e vundas plusa 320 homi en [[Kabul]], [[Afganistan]]. L'explozo eventis proxim l'ambasadeyo di [[Germania]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Ataque com carro-bomba mata 80 e fere 320 em região de embaixadas em Cabul|url= https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/05/31/forte-explosao-atinge-bairro-diplomatico-de-cabul-ao-menos-50-podem-ter-morrido.htm|editero=UOL|vidita ye=31ma di mayo 2017}}</ref> === [[Junio]] === * [[3ma di junio]] - Ataki en du diferanta loki de [[London]] (la ponto di London e la Borough Market), [[Anglia]], produktas 7 morti ed adminime 48 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Pela 3ª vez no ano, atentados levam terror a Inglaterra e matam 7 pessoas|url= https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/06/04/pela-3-vez-no-ano-atentandos-levam-terror-a-inglaterra-e-matam-7-pessoas.htm|editero=UOL|publikigita ye=3ma di junio 2017|vidita ye=4ma di junio 2017}}</ref> * [[5ma di junio]] - [[Montenegro]] membreskas [[NATO]]. * [[7ma di junio]] - Du suocidant atenti en [[Tehran]] kontre la Parlamento di [[Iran]] e kontre la mauzoleo dil Ayatolo [[Ruhollah Khomeini]] mortigas adminime 12 personi e vundas 39 plusa homi. L'[[Islamana Stato]] asumas l'autoresi dil ataki.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jun/07/shootings-iranian-parliament-khomeini-shrine|titulo=Iran: 12 dead in twin suicide attacks on parliament and shrine in Tehran |editero=The Guardian|publikigita ye=7ma di junio 2016|idiomo={{en}}}}</ref> * [[11ma di junio]] - Eventas plebicito en [[Porto-Riko]] pri lua politikala stando. Nur 23% de Portorikan elekteri votas, di qui 97% suportas l'ideo pri divenar [[Stati di Usa|stato]] di [[Usa]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2017/06/11/us/puerto-ricans-vote-on-the-question-of-statehood.html?_r=0 |titulo=23% of Puerto Ricans Vote in Referendum, 97% of Them for Statehood |editero=The New York Times|publikigita ye=12ma di junio 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[12ma di junio]] - [[Ricardo Alberto Martinelli]], ex-prezidanto di [[Panama]], arestesas en [[Miami]], [[Usa]], pro akuzi pri espionado kontre lua opozanti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40256569|titulo=Detienen en Estados Unidos al expresidente de Panamá, Ricardo Martinelli, solicitado por la justicia de su país|editero=BBC|publikigita ye=13ma di junio 2017|vidita ye=20ma di junio 2017|idiomo={{es}}}}</ref> * [[14ma di junio]] - Fairo che la 24-etaja edifico ''Grenfell Tower'' en [[London]], [[Anglia]], mortigas adminime 17 personi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/uk-news/live/2017/jun/14/grenfell-tower-major-fire-london-apartment-block-white-city-latimer-road |titulo=Met confirms 17 dead with further fatalities expected from Grenfell blaze - as it happened|editero=The Guardian|vidita ye=15ma di junio 2016|idiomo={{en}}}}</ref> * [[15ma di junio]] - [[Suedia|Sueda]]-[[Brazilia]]na supersonala aviono ''Gripen E'' flugas unesmafoye.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Novo caça da FAB, Gripen E realiza primeiro voo|url=http://airway.uol.com.br/novo-caca-da-fab-gripen-ng-realiza-primeiro-voo/|vidita ye=15ma di junio 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[17ma di junio]] - Incendio en foresto che la regiono Pedrógão Grande, centre de [[Portugal]] produktas adminime 57 morti e multa plusa homi desaparinta. Ol judikesas kom la maxim devastanta incendio forestala de la historio di Portugal.<ref>{{Extera ligilo|url=http://expresso.sapo.pt/sociedade/2017-06-18-57-mortos.-Reacoes-explicacoes-duvidas-videos-imagens-reportagem--a-maior-tragedia-dos-ultimos-tempos|titulo=57 mortos. Reações, explicações, dúvidas, vídeos, imagens, reportagem : “a maior tragédia dos últimos tempos”|editero=Expresso.pt|vidita ye=18ma di junio 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[18ma di junio]] - [[Ondego]] frapas la vilajo Nuugaatsiaq, an la litoro di [[Grenlando]], e destruktas adminime 11 domi. Du personi vundesas grave e 4 plusa homi desaparas. L'antea dio eventabis [[ter-tremo]] kun forteso 4 che la [[skalo di Richter]] ed epicentro en insulo weste de la lando.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Tsunami deixa feridos, destrói casas e provoca evacuação na Groenlândia|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/06/18/tsunami-deixa-feridos-destroi-casas-e-provoca-evacuacao-na-groenlandia.htm|editero=UOL|vidita ye=18ma di junio 2017}}</ref> * [[24ma di junio]] - Terglitado en la [[provinco Sichuan]], [[Popul-Republiko Chinia]], dronas adminime 62 domi, e 120 personi judikesas kom desaparita.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Deslizamento de terra deixa pelo menos 120 desaparecidos na China|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2017/06/24/deslizamento-de-terra-deixa-pelo-menos-120-desaparecidos-na-china.htm |editero=UOL|vidita ye=24ma di junio 2017}}</ref> === [[Julio]] === * [[8ma di julio]] - La renkontro di statestri de [[G20]] finas en [[Hamburg]], [[Germania]]. Ek la statestri, 19 konkordis ke la "pakto di Paris" kontre la klimatala chanjo esas nerenversebla.<ref>{{Extera ligilo|url=http://edition.cnn.com/2017/07/08/europe/g20-merkel-trump-communique/index.html|titulo=G20 closes with rebuke to Trump's climate change stance|editero=CNN.com |publikigita ye= 8ma di julio 2017|vidita ye=9ma di julio 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[9ma di julio]] - La chefministro di [[Irak]], [[Haider al-Abadi]], deklaras vinko kontre l'[[Islamana Stato]] pos 9-monata batalio en [[Mosul]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.washingtonpost.com/world/iraqs-prime-minister-arrives-in-mosul-to-declare-victory-over-isis/2017/07/09/75c421e0-6197-11e7-80a2-8c226031ac3f_story.html|titulo=Iraqi forces declare victory over Islamic State in Mosul, but fighting continues|editero=The Washington Post|vidita ye=9ma di julio 2017}}</ref> * [[12ma di julio]] - Grandega (cirkume 6.000 km²) glacio-monto separas de [[Antarktika]]. Lua surfaco esas plua granda kam landi quale [[Brunei]], [[Luxemburgia]] o [[Kabo Verda]]. Ciencisti timas ke to produktos elevo di la [[marala nivelo]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.publico.pt/2017/07/12/ciencia/noticia/icebergue-gigante-da-antarctida-desprendeuse-confirmam-ciencistas-1778810|titulo=Icebergue gigante desprendeu-se na Antárctida |editero=Público|vidita ye=12ma di julio 2017}}</ref> * [[18ma di julio]] - Rebeli proklamas la stato 'Malorossiya' (Mikra Rusia), o Populala Republiko di Donetsk en l'[[Ukraina]]na teritorii Donetsk e Luhansk. [[Rusia]] negas suporto a la rebeli.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.dw.com/en/little-russia-ukraine-separatists-proclaim-new-state/a-39732807|titulo=Little Russia: Ukraine separatists proclaim new state|editero=DW |vidita ye=18ma di julio 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[19ma di julio]] - La Senato di [[Chili]] aprobas lego qua posibligas [[aborto]] kande existas sexuala violaco, risko pri morto di la muliero, o la feto ne esas viv-kapabla.<ref>{{Extera ligilo|url=https://internacional.elpais.com/internacional/2017/07/19/america/1500467758_055931.html|titulo=El Senado chileno aprueba la despenalización del aborto en tres casos |vidita ye=21ma di julio 2017|editero=EL PAÍS|idiomo={{es}}}}</ref> * [[28ma di julio]] - La Defenso-Ministerio di [[Japonia]] anuncas ke [[Nord-Korea]] probabis jetajo qua povas atingar emi distanta plua kam 1.000 km.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Coreia do Norte lança novo míssil balístico|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/deutschewelle/2017/07/28/coreia-do-norte-lanca-novo-missil-balistico.htm|editero=UOL|vidita ye=28ma di julio 2017}}</ref> === [[Agosto]] === * [[2ma di agosto]] - Ciencisti anuncas ke unesmafoye divenis posibla reparar [[geno|geni]] qui efektigas [[kordio|kordiala morbo]] heredebla che homala [[embriono|embrioni]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/saude/ultimas-noticias/afp/2017/08/02/pesquisadores-corrigem-genes-defeituosos-em-embrioes-humanos-pela-primeira-vez.htm |titulo=Pesquisadores corrigem genes defeituosos em embriões humanos pela primeira vez|editero=UOL|publikigita ye=2ma di agosto 2017|vidita ye=3ma di agosto 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[5ma di agosto]] - [[Sekureso-Konsilistaro dil Unionita Nacioni]] aprobas sancioni pri komerco e koloko kontre [[Nord-Korea]] pro lua testi kun nukleara projektili.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-40838582|titulo=North Korea: UN backs fresh sanctions over missile tests |editero=BBC News|publikigita ye=5ma di agosto 2017|vidita ye=5ma di agosto 2017}}</ref> * [[12ma di agosto]] - En [[Virginia]], [[Usa]], eventas konflikti inter membri de la [[Ku Klux Klan]] ed altra rasisti, e grupi qui kombatas [[rasismo]]. Dum demonstro di grupo kontre rasismo, viro lansas automobilo kontre la turbo, mortigas muliero e vundas plusa 19 personi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://edition.cnn.com/2017/08/12/us/charlottesville-white-nationalists-rally/index.html |titulo=Virginia governor to white nationalists: 'Go home ... shame on you'|editero=CNN.com|publikigita ye=13ma di agosto 2017 |vidita ye=13ma di agosto 2017}}</ref> * [[17ma di agosto]] - En la centro di [[Barcelona]], [[Katalunia]], viro aceleras lokacita furgoneto kontre pediranti che la ''rambla'' (voyo por pediranti), mortigas 13 personi e vundas plua kam 100 plusa homii, di qui 15 vundesas grave. [[Islamana Stato]] asumas l'autoreso dil atento.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.lavanguardia.com/sucesos/20170817/43611025471/atentado-barcelona-rambla.html |titulo=Un atropello masivo deja 13 muertos y un centenar de heridos en un atentado en la Rambla de Barcelona|vidita ye=17ma di agosto 2017|editero=La Vanguardia|idiomo={{es}}}}</ref> * [[22ma di agosto]] - Batelo kun 58 personi ennave naufrajas en [[rivero Xingu]], [[Brazilia]], e produktas 23 morti.<ref>{{Extera ligilo |titulo=Sobreviventes são localizados, e buscas são encerradas após naufrágio no Pará|url=http://www1.folha.uol.com.br/cotidiano/2017/08/1913206-sobrevivente-e-localizado-e-buscas-sao-encerradas-apos-naufragio-no-para.shtml|editero=Folha de S. Paulo|vidita ye=27ma di agosto 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[24ma di agosto]] - En [[Brazilia]], batelo kun 124 personi ennnave qua vojajis de [[Itaparica]] vers [[Salvador (Bahia)|Salvador]] naufrajas, e produktas adminime 18 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.correiobraziliense.com.br/app/noticia/brasil/2017/08/25/internas_polbraeco,620609/naufragio-na-bahia-tem-18-vitimas-confirmadas-marinha-retoma-buscas.shtml|titulo=Naufrágio na Bahia tem 18 vítimas confirmadas; Marinha retoma buscas hojepublikigita ye=25ma di agosto 2017 |vidita ye=27ma di agosto 2017|editero=Correio Braziliense|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[31ma di agosto]] til la [[5ma di septembro]] - [[Ido-konfero 2017|Ido-konfero]] en [[České Budějovice]], [[Chekia]]. * [[agosto]] - Intensa [[monsono|musonala]] pluvi eventas en [[India]], [[Nepal]], [[Pakistan]] e [[Bangladesh]]. Segun statistiki, til la [[31ma di agosto]] l'inundadi submersabis 3.097 vilaji en [[Uttar Pradesh]], destruktabis plua kam 24.000 [[hektaro|hektari]] di plantacerii<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.elconfidencial.com/mundo/2017-09-02/no-solo-houston-2-000-muertos-asia-africa_1436540/|titulo=No es solo Houston: las inundaciones dejan más de 2.000 muertos en Asia y África|editero=El Confidencial|vidita ye=8ma di septembro 2017|idiomo={{es}}}}</ref> e produktabis plua kam 1.200 morti en la quar landi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/world/2017/aug/31/south-asia-floods-fears-death-toll-rise-india-pakistan-mumbai-building-collapses|titulo=South Asia floods: Mumbai building collapses as monsoon rains wreak havoc |editero=The Guardian|publikigita ye=31ma di agosto 2017|vidita ye=8ma di septembro 2017}}</ref> L'inundadi ja judikesas kom la maxim mala de la yardeko.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2017/09/07/world/asia/bihar-india-monsoon-floods.html?mcubz=3|titulo=They Thought the Monsoons Were Calm. Then Came the Deadly Floods.|editero=The New York Times|idiomo={{en}}|publikigita ye=7ma di septembro 2017|vidita ye=8ma di septembro 2017}}</ref> === [[Septembro]] === * [[1ma di septembro]] - La Supra Korto di [[Kenia]] anulas la rezulto dil elekti qui eventabis ye la [[11ma di agosto]] 2017 e vinkabis da [[Uhuru Kenyatta]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www1.folha.uol.com.br/mundo/2017/08/1909170-presidente-do-quenia-e-reeleito-para-novo-mandato-de-cinco-anos.shtml|titulo=Presidente do Quênia é reeleito para novo mandato de cinco anos|editero=Folha Online|publikigita ye=11ma di agosto 2017|vidita ye=2ma di septembro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref><ref>{{Extera ligilo|url=http://www1.folha.uol.com.br/mundo/2017/09/1915034-suprema-corte-do-quenia-anula-eleicoes-e-determina-nova-votacao.shtml |titulo=Suprema Corte do Quênia anula eleições e determina nova votação|editero=Folha Online|publikigita ye=1ma di septembro 2017|vidita ye=2ma di septembro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[6ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Irma'', la maxim forta de la historio di [[Karibia]], frapas [[Antigua e Barbuda]], [[Saint-Barthélemy]] e [[Saint-Martin]], ed efektigas severa inundadi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.telegraph.co.uk/news/2017/09/06/hurricane-irma-latest-live-news-strongest-ever-atlantic-storm/|titulo=Hurricane Irma: Strongest ever Atlantic storm causes 'major damage' in Caribbean - latest news |editero=The Telegraph|vidita ye=6ma di septembro 2017}}</ref> * [[8ma di septembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 8,2 che la [[skalo di Richter]] frapas la stati [[Tabasco]] e [[Chiapas]] en [[Mexikia]], e produktas adminime 15 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www1.folha.uol.com.br/mundo/2017/09/1916791-terremoto-de-magnitude-8-atinge-o-mexico-alerta-de-tsunami-e-emitido.shtml |titulo=Forte terremoto atinge o México, gera tsunami e deixa ao menos 15 mortos|editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=8ma di septembro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[10ma di septembro]] - Forta tempesti en [[Livorno]], [[Italia]], produktas adminime 5 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Tempestades deixam cinco mortos na Itália|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2017/09/10/tempestades-deixam-cinco-mortos-na-italia.htm|editero=UOL |vidita ye=10ma di septembro 2017}}</ref> * [[15ma di septembro]] - Finas la 13-yara misiono di la [[kosmoprobilo]] ''[[Cassini-Huygens]]'', kun l'eniro di la navo che l'[[atmosfero]] di [[Saturno]].<ref name="Cassini">{{Extera ligilo | url=http://saturn.jpl.nasa.gov/interactive/missiontimeline/ | titulo=Cassini Solstice Mission: Cassini Mission Timeline |autoro=NASA |editero=Jet Propulsion Laboratory}}</ref> * [[18ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Maria'' frapas [[Dominikia]], domajas 70% til 80% del edifici e produktas adminime 7 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Furacão Maria perde força, mas deixa danos "severos" em Porto Rico e 9 mortos nas Antilhas|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/09/20/furacao-maria-perde-forca-mas-deixa-danos-severos-em-porto-rico-e-9-mortos-nas-antilhas.htm|editero=UOL|vidita ye=18ma di septembro 2017}}</ref> * 18ma di septembro - [[Hispania]] ekpulsas [[Nord-Korea]]na ambasadisto.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.publico.pt/2017/09/18/mundo/noticia/espanha-expulsa-embaixador-nortecoreano-1785892|titulo=Espanha expulsa embaixador norte-coreano|editero=Público|vidita ye=18ma di septembro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[19ma di septembro]] - [[Ter-tremo]] kun [[epicentro]] proxim urbo [[Puebla]] e forteso 7.1 che [[skalo di Richter]] frapas [[Mexikia]] e produktas adminime 224 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Forte terremoto atinge a Cidade do México no aniversário do tremor de 1985|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/09/19/terremoto-cidade-do-mexico.htm |editero=UOL|publikigita ye=19ma di septembro 2017|vidita ye=20ma di septembro 2017}}</ref> * [[19ma di septembro|19ma]] e [[20ma di septembro]] - [[Uragano]] ''Maria'' frapas Franca insuli [[Martinik]] e [[Guadelupa]] e produktas grava domaji ed inundadi. Ol esas uragano "kategorio 5", la maxim forta de la skalo di uragani, kun venti di 265 km/h.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Dominica lo ha “perdido todo” por la devastación del huracán María|url=http://www.lavanguardia.com/internacional/20170919/431411361965/dominica-perdido-todo-huracan-maria-puerto-rico.html|editero=La Vanguardia|publikigita ye=19ma di septembro 2017|vidita ye=20ma di septembro 2017|idiomo={{es}}}}</ref> La sequanta dio, ol frapas [[Virgin Insuli Usana]] e [[Porto-Riko]],<ref>{{Extera ligilo|titulo=Emergency crews in Puerto Rico set out on darkened streets|url=http://edition.cnn.com/2017/09/20/americas/hurricane-maria-caribbean-islands/index.html|editero=CNN.com|vidita ye=20ma di septembro 2017}}</ref> qua subisas plua kam 50 miliardi [[dolaro di Usa|dolari]] en domaji.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.elvocero.com/economia/impacto-multibillonario-de-mar-a/article_5f364bf0-a176-11e7-892a-ff1a85c871da.html|titulo=Impacto multibillonario de María |editero=El Vocero|publikigita ye=25ma di septembro 2017|vidita ye=2ma di oktobro 2017}}</ref> Segun statistiki revizata en decembro 2017, la quanto di morti nur en Porto-Riko pro konsequi dil uragano, inkluzite la morteso en hospitali ube mankis elektro, esis adminime 1.052 personi.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/interactive/2017/12/08/us/puerto-rico-hurricane-maria-death-toll.html|titulo=Official Toll in Puerto Rico: 62. Actual Deaths May Be 1,052.|editero=The New York Times|vidita ye=9ma di decembro 2017}}</ref> * [[25ma di septembro]] - En plebicito, [[Kurdistan]]ani votas pri nedependo de [[Irak]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-kurd-referendum/iraqi-kurds-shrug-off-threats-to-stage-independence-referendum-idUSKCN1C00CV|titulo=Iraqi Kurds shrug off threats to stage independence referendum|vidita ye=25ma di septembro 2017|editero=Reuters|idiomo={{en}}}}</ref> === [[Oktobro]] === * [[Oktobro]] - Pro la sikeso klimatala, [[Kalifornia]] subisas granda forestala incendii, qui mortigabis adminime 29 personi e destruktabis mili di domi ed altra edifici til la 12ma di oktobro.<ref>{{Extera ligilo|url=http://abcnews.go.com/US/26-dead-horrific-california-wildfires-hundreds-missing/story?id=50383162|titulo=At least 29 dead in horrific California wildfires, hundreds missing|editero=ABC News|vidita ye=12ma di oktobro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[1ma di oktobro]] - Eventas [[plebicito]] pri la [[nedependo]] di [[Katalunia]] malgre ke la [[Hispania|Hispana]] guvernerio konsideris ol nelegala. Adminime 844 personi vundesas pro policala represo dum la votado.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Confrontos em plebiscito na Catalunha deixam centenas de feridos, dizem autoridades|url= https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/10/01/confronto-com-policia-na-catalunha-deixa-pelo-menos-38-feridos-segundo-governo-catalao.htm |editero=UOL |publikigita ye=1ma di oktobro 2017|vidita ye=2ma di oktobro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * 1ma di oktobro - Viro pafas de la 32ma etajo del Hotelo Mandalay Bay en [[Las Vegas]], [[Nevada]], [[Usa]], dum noktala spektaklo di muziko ''[[country]]''.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/10/02/ao-menos-2-morrem-apos-atirador-abrir-fogo-em-festival-de-musica-em-las-vegas.htm|titulo=Ao menos 20 morrem após atirador abrir fogo em festival de música em Las Vegas|editero=UOL|vidita ye=2ma di oktobro 2017}}</ref> La pafi mortigas 58 personi e vundas plua kam 500 plusa homi.<ref name=Nevada>{{Extera ligilo|titulo=Sem antecedentes criminais, atirador de Las Vegas matou 58 com 'chuva de tiros' |url= https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/10/02/autor-de-maior-ataque-em-massa-dos-eua-nao-tinha-antecedentes-criminais-veja-perfil.htm|editero=UOL|vidita ye=2ma di oktobro 2017}}</ref> Segun la polico, la pafero evis 64 yari, vivis en domo por retretiti, e havis nula kriminal antecedenti.<ref name=Nevada/> * [[4ma di oktobro|4ma]] til la [[9ma di oktobro]] - Tropikala tempesto ''Nate'' frapas [[Kosta Rika]], [[Nikaragua]], e [[Honduras]], efektigas granda inundadi, e segun informi ye la 7ma di oktobro, produktis adminime 24 morti en la tri landi.<ref name=CNN>{{Extera ligilo|url=http://edition.cnn.com/2017/10/06/us/tropical-storm-nate-forecast/index.html|titulo=New Orleans, Gulf Coast brace for Hurricane Nate|editero=CNN|vidita ye=7ma di oktobro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> Ye la 6ma di oktobro ''Nate'' pluforteskas e divenas [[uragano]] "kategorio 1".<ref name=CNN/> Ye la 8ma di oktobro ol frapas [[Usa]], unesme en [[Biloxi, Mississipi]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://edition.cnn.com/2017/10/07/us/hurricane-nate-forecast/index.html|titulo=Hurricane Nate makes second US landfall|editero=CNN|publikigita ye=8ma di oktobro 2017|vidita ye=12ma di oktobro 2017}}</ref> * [[12ma di oktobro]] - [[Usa]] ed [[Israel]] anuncas ke li ekiros [[UNESKO]] ye la 31ma di decembro 2017.<ref>{{Extera ligilo|titulo=EUA anunciam que vão deixar Unesco em dezembro|url=http://www1.folha.uol.com.br/mundo/2017/10/1926552-eua-anunciam-que-vao-deixar-unesco-em-dezembro.shtml|editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=12ma di oktobro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[14ma di oktobro]] - Kamiono-bombo explozas proxim la hotelo ''Safari'', an la centrala quartero di [[Mogadishu]], [[Somalia]], e mortigas entote 512 personi<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/11/30/com-512-mortos-ataque-de-caminhao-bomba-na-somalia-torna-se-o-3-maior-da-historia.htm |titulo=Com 512 mortos, ataque de caminhão-bomba na Somália torna-se o 3° maior da história |editero=UOL|vidita ye=30ma di novembro 2017}}</ref> e vundas plua kam plusa 300 homi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://epoca.globo.com/tempo/noticia/2017/10/cai-noite-na-somalia-500-vitimas-no-pior-atentado-ao-pais-nesta-decada.html|titulo=Cai a noite na Somália: mais de 600 vítimas no pior atentado ao país esta década|editero=Época|publikigita ye=16ma di oktobro 2017|vidita ye=17ma di oktobro 2017}}</ref> * [[16ma di oktobro]] - [[Tempesto]] ''Ophelia'' frapas [[Irlando]] e [[Britania]] per venti di plu kam 100 km/h, atinganta plu kam 150 km/h en kelka momenti. Ol esas la maxim forta estala [[uragano]] ulafoye enrejistrita. * [[17ma di oktobro]] - [[Raqqa]], en [[Siria]], deklaresas komplete liberigiata del [[Islamana Stato]]. * [[19ma di oktobro]] - En [[Centrafrika]], membri de la milico kontre-Kristana ''Anti-Balaka'' lansas atako dum l'[[auroro]] kontre l'urbo Pombolo, e mortigas 50 personi, di qui 40 civili.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.dn.pt/lusa/interior/cinquenta-pessoas-morreram-hoje-num-ataque-em-pombolo-na-republica-centro-africana-8857712.html|titulo=Cinquenta pessoas morreram hoje num ataque em Pombolo, na República Centro-Africana|editero=DN - Lusa|publikigita ye=19ma di oktobro 2017|vidita ye=20ma di oktobro 2017 |idiomo={{pt}}}}</ref> * [[27ma di oktobro]] - [[Katalunia]] deklaras lua nedependo de [[Hispania]]<ref>{{Extera ligilo|publikigita ye=27ma di oktobro 2017 |titulo=Catalonia declares independence from Spain as political crisis deepens |url=http://edition.cnn.com/2017/10/27/europe/catalonia-independence-spain/index.html |editero=CNN |vidita ye=27ma di oktobro 2017}}</ref>. [[Mariano Rajoy]], chefministro Hispana, anuncas la revoko dil parlamento di Kataluniana e la kunvoko di nov elekti en decembro, en reakto kontre la deklaro di nedependo.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Rajoy anuncia destituição de Parlamento catalão e convoca novas eleições em dezembro |url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/10/27/conselho-de-ministros-espanhol-aprova-aplicacao-de-medidas-que-suprimem-autonomia-catala.htm|editero=UOL|publikigita ye=27ma di oktobro 2017|vidita ye=28ma di oktobro 2017}}</ref> * [[28ma di oktobro]] - Du bomba automobili explozas en [[Mogadishu]], [[Somalia]] e produktas adminime 25 morti. La terorista grupo ''Al-Shabaab'' asumas l'autoreso dil ataki. L'unesma automobilo explozis avan la hotelo ''Nassa-Hablood'', proxim la prezidantala palaco.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Sobe para 25 o número de mortos em atentado jihadista em hotel na Somália|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2017/10/29/sobe-para-25-o-numero-de-mortos-em-atentado-jihadista-em-hotel-na-somalia.htm|editero=UOL|vidita ye=29ma di oktobro 2017}}</ref> * [[29ma di oktobro]] - Tempesto ''Herwart'' frapas [[Chekia]] e [[Polonia]] per venti di 180 km/h, efektigas inundadi e destruktado di domi, e produktas 5 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.express.co.uk/news/weather/872724/Storm-Hewart-live-hurricane-winds-central-europe-weather-Germany-Czech-Republic |titulo=Storm Herwart LIVE: Five dead as hurricane-force winds BATTER central Europe - Latest|editero=Sunday Express|vidita ye=29ma di oktobro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[31ma di oktobro]] - Che [[Manhattan]] viro lansas kamioneto kontre ciklisti e pediranti e mortigas 8 personi, di qui 5 esas [[Arjentinia]]na turisti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.dn.pt/arquivo/diario-de-noticias/halloween-sangrento-terror-mata-oito-junto-ao-one-world-trade-center-8886946.html|titulo=Halloween sangrento. Nova Iorque sofre o primeiro atentado com vítimas mortais após o 11 de Setembro|editero=Diário de Notícias|publikigita ye=31ma di oktobro 2017|vidita ye=1ma di novembro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> === [[Novembro]] === * [[2ma di novembro]] - Nova speco di [[orangutano]] deskovresas en [[Indonezia]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-41848816 |titulo=New great ape species identified in Indonesia|editero=BBC|vidita ye=4ma di novembro 2017|publikigita ye=2ma di novembro 2017 |idiomo={{en}}}}</ref> * [[3ma di novembro]] - L'urbi Deir ez-Zor en [[Siria]], e Al Qaim en [[Irak]] deklaresas liberigita del [[Islamana Stato]] dum la sama dio.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-41856330</ref> * [[4ma di novembro]] - La chefministro di [[Libano]] [[Saad Hariri]] renuncas ed akuzas [[Iran]] pri interferi en la politikal aferi de [[Proxim Oriento]].<ref>{{Extera ligilo|url=Primeiro-ministro do Líbano renuncia e acusa Irã|titulo=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/ansa/2017/11/04/primeiro-ministro-do-libano-renuncia-e-acusa-ira.htm|editero=UOL|vidita ye=4ma di novembro 2017}}</ref> * 4ma di novembro - [[Tifono]] ''Damrey'' frapas [[Vietnam]], destruktas plua kam 40 mil domi e produktas adminime 27 morti.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Passagem do tufão Damrey pelo Vietnã deixa 27 mortos|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/afp/2017/11/05/passagem-do-tufao-damrey-pelo-vietna-deixa-27-mortos.htm|editero=UOL|vidita ye=5ma di novembro 2017}}</ref> * [[11ma di novembro]] - Cirkume 750 mil personi demonstras en [[Barcelona]] pri la liberigo di la chefi dil movado pri nedependo di [[Katalunia]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.milenio.com/internacional/cataluna-marcha-libertad-presos_politicos-independencia-barcelona-milenio_0_1064893625.html|titulo=Con marcha, catalanes exigen liberación de independentistas|editero=Milenio.com |vidita ye=11ma di novembro 2017|idiomo={{es}}}}</ref> * [[12ma di novembro]] - [[Ter-tremo]] kun forteso 7.3 che la [[skalo di Richter]] frapas [[Iran]] e produktas plua kam 400 morti e plua kam 7.000 plusa homi vundita.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/bbc/2017/11/13/terremoto-na-fronteira-ira-iraque-e-o-mais-mortifero-de-2017.htm|titulo=Terremoto na fronteira entre Irã e Iraque já é o que mais matou em 2017|editero=UOL|autoro= BBC|publikigita ye=13ma di novembro 2017|vidita ye=13ma di novembro 2017}}</ref> * [[14ma di novembro|14ma]] til la [[15ma di novembro]] - Dum la nokto di la 14ma di novembro, militisti de [[Zimbabwe]] asemblas trupi proxim [[Harare]] e la sequanta dio li kaptas la prezidanto [[Robert Mugabe]] en lua domo ed arestas ilu.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Zimbabwe in turmoil after apparent coup|url=http://edition.cnn.com/2017/11/14/africa/zimbabwe-military-chief-treasonable-conduct/index.html|autoro=David McKenzie, Brent Swails and Angela Dewan,|editero=CNN|vidita ye=15ma di novembro 2017}}</ref><ref>{{Extera ligilo|titulo=Zimbabwe's Robert Mugabe confined to home as army takes control|url=https://www.theguardian.com/world/live/2017/nov/15/zimbabwe-army-control-harare-coup-robert-mugabe-live|editero=The Guardian|vidita ye=15ma di novembro 2017}}</ref> * [[15ma di novembro]] - [[Submara navo]] [[Arjentinia]]na ''ARA San Juan'' desaparas pos departar de [[Ushuaia]] vers [[Mar del Plata]], kun 44 personi en nave.<ref>[http://agenciabrasil.ebc.com.br/internacional/noticia/2017-11/submarino-argentino-com-44-tripulantes-esta-desaparecido-no-atlantico Submarino argentino com 44 tripulantes está desaparecido no Atlântico Sul] EBC - Agência Brasil</ref><ref>{{Extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/submarino-argentino-militar-que-estava-desaparecido-e-localizado.ghtml |titulo=Argentina segue buscas a submarino que desapareceu com 44 tripulantes a bordo|editero=G1/Globo.com}}</ref> La kruo dil submara navo deklaresos mortinta ye la 5ma di decembro sam yaro.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.terra.com.br/noticias/mundo/america-latina/argentina-reconhece-morte-de-toda-tripulacao-de-submarino,5afcb06ffed914bb13852a9476c89a994y9rgngi.html|editero=Terra|titulo=Argentina reconhece morte de toda tripulação de submarino|idiomo={{pt}}}}</ref> * [[24ma di novembro]] - Atako per bombi e pafado en Bir al-Abed, an la peninsulo [[Sinai]], [[Egiptia]], mortigas adminime 235 personi e vundas plua kam 100 plusa homi.<ref>{{Extera ligilo|titulo=Egypt: Hundreds dead as mosque attackers gun down fleeing worshipers|url=http://www.cnn.com/2017/11/24/africa/egypt-sinai-mosque-attack/index.html|vidita ye=24ma di novembro 2017|editero=CNN|publikigita ye=24ma di novembro 2017}}</ref> === [[Decembro]] === * [[6ma di decembro]] - [[Usa]] anuncas oficale ke agnoskas [[Ierusalem]] kom chef-urbo di [[Israel]] e transferos lua ambasadeyo al urbo.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-42259443|titulo=Jerusalem is Israel's capital - Trump |publikigita ye=6ma di decembro 2017|editero=BBC News|vidita ye=6ma di decembro 2017}}</ref> * [[9ma di decembro]] - [[Irak]]an armeo anuncas ke la lando libereskis komplete del [[Islamana Stato]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://edition.cnn.com/2017/12/09/middleeast/iraq-isis-military-liberated/index.html|titulo=Iraq is 'fully liberated' from ISIS, its military says |publikigita ye=9ma di decembro 2017|editero=CNN|vidita ye=10ma di decembro 2017}}</ref> * [[11ma di decembro]] - Judiciisto revokas demando dil Usana prezidanto [[Donald Trump]] e posibligas [[transsexualo|transsexuala personi]] engajor [[Usa]]n armeo pos la 1ma di januaro [[2018]].<ref>{{Extera ligilo|titulo=Transgender people allowed enlist in US army from January|url=https://www.irishtimes.com/news/world/us/transgender-people-allowed-enlist-in-us-army-from-january-1.3324220 |editero=The Irish Times|publikigita ye=12ma di decembro 2017|vidita ye=2ma di januaro 2018}}</ref> * [[17ma di decembro]] - Suocidant atako kontre [[Metodismo|Metodista]] kirko en [[Quetta]], [[Pakistan]], mortigas 8 personi e vundas plusa altra 33 homi.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/12/pakistan-quetta-church-hit-suicide-attack-171217082230934.html|titulo=Pakistan: Quetta church hit in suicide attack|editero=Al Jazeera|vidita ye=17ma di decembro 2017| idiomo={{en}}}}</ref> * [[18ma di decembro]] - [[Sebastian Kurz]], de la partiso kristana demokrata ''Österreichische Volkspartei'' divenas kancelero di [[Austria]], kun la suporto dil partiso di extrema-dextra ''Freiheitliche Partei Österreichs'', FPÖ. Unesmafoye en plua kam 10 yari, politikala koalisuro inkluzas partiso konsiderata nov-[[Naziismo|Naziista]].<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.nytimes.com/2017/12/18/world/europe/austria-chancellor-kurz.html|titulo=Austria’s New Government: A Mix of Far-Right, Pro-Europe and Youth|editero=The New York Times|vidita ye=20ma di decembro 2017|publikigita ye=18ma di decembro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[21ma di decembro]] - En la regionala elekti di [[Katalunia]], tri partisi favorebla a la nedependo de [[Hispania]] (''Junts per Cataluya'', ''Esquerra Republicana de Catalunya-Catalunya Sí'', e ''Candidatura d'Unitat Popular-Crida Constituent'' obtenas kune 70 ek la 135 sidili de Kataluniana parlamento.<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/efe/2017/12/21/separatistas-conquistam-maioria-absoluta-no-parlamento-da-catalunha.htm|titulo=Separatistas conquistam maioria absoluta no parlamento da Catalunha |editero=UOL|vidita ye=21ma di decembro 2017}}</ref> * [[22ma di decembro]] - Tropikala [[tempesto]] ''Tembin'' frapas la sudo di [[Filipini]], note l'insulo [[Mindanao]], e produktas plua kam 130 morti.<ref>{{Extera ligilo|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/passagem-da-tempestade-tropical-tembin-pelas-filipinas-deixa-30-mortos.ghtml|titulo=Passagem de tempestade tropical pelas Filipinas deixa mais de 130 mortos|editero=G1|vidita ye=23ma di decembro 2017}}</ref> * [[26ma di decembro]] - Eventas prezidantal elekti en [[Liberia]]. [[George Weah]], opozanto a la prezidantino [[Ellen Johnson-Sirleaf]] vinkas, per 61,5% ek la voti.<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.necliberia.org/results2017/|titulo=NEC Liberia - 2017 Election Results |editero=National Elections Commission|vidita ye=29ma di decembro 2017}}</ref> * [[28ma di decembro]] - Suocidant atento per bombo proxim l'agenterio di novaji ''Afghan Voice'' e la kulturala centro ''Tebyan'' en [[Kabul]] produktas 41 morti e 84 plusa homi vundita. L'[[Islamana Stato]] revendikas l'autoreso dil atento.<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.irishtimes.com/news/world/middle-east/isis-claims-suicide-attack-in-kabul-which-kills-at-least-40-1.3339577 |titulo=Isis claims suicide attack in Kabul which kills at least 40|editero=The Irish Times|vidita ye=28ma di decembro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[29ma di decembro]] - En [[Kairo]], [[Egiptia]], viro pafas kontre personi exter [[Kopta eklezio|Kopta kirko]] e produktas 9 morti. L'asaltinto mortigesos pose, dum pafado.<ref>{{Extera ligilo|url=http://abcnews.go.com/International/wireStory/officials-police-killed-attack-cairo-church-52040678 |titulo=Egypt says 10 killed in attack outside Cairo church|editero=ABC News|vidita ye=29ma di decembro 2017}}</ref> * [[30ma di decembro]] - Segun informi, du personi mortas dum protesti en [[Tehran]] kontre la politikala chefi di [[Iran]], [[ayatolo Khamenei]] e la prezidanto [[Hassan Rouhani]], e kontre l'ekonomiala stando di la lando, kun alta [[inflaciono]].<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.telegraph.co.uk/news/2017/12/30/iranian-students-clash-police-tehran-protests-enter-third-day/ |titulo=Two reportedly killed after Iranian forces 'open fire on protestors' as demonstrations continue for third day |editero=Daily Telegraph|publikigita ye=31ma di decembro 2017|vidita ye=31ma di decembro 2017}}</ref> == Naski == == Morti == * [[6ma di januaro]] - [[Octavio Lepage]], provizora prezidanto di Venezuela (n. 1923) [[Arkivo:Mário Soares (2003) square.jpg|thumb|130px|[[Mário Soares]]]] * [[7ma di januaro]] - [[Mário Soares]], prezidanto di Portugal (n. 1924)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Ex-presidente português Mário Soares morre aos 92 anos|url=http://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/01/07/ex-presidente-portugues-mario-soares-morre-aos-92-anos.htm|editero=UOL|vidita ye=7ma di januaro 2017}}</ref> * [[8ma di januaro]] - [[Akbar Hashemi Rafsanjani]], prezidanto di Iran<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.nytimes.com/2017/01/08/world/middleeast/ayatollah-rafsanjani-dead.html|titulo=Ayatollah Ali Akbar Hashemi Rafsanjani, Ex-President of Iran, Dies at 82|publikigita ye= 8ma di januaro 2017|vidita ye=9ma di januaro 2017|editero=New York Times|idiomo={{en}}}}</ref> (n. 1934) * 8ma di januaro - [[James Mancham]], unesma prezidanto di Seycheli (n. 1939) * [[9ma di januaro]] - [[Zygmunt Bauman]], Polona sociologo<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.bbc.com/news/world-europe-38568257|titulo=Renowned sociologist Zygmunt Bauman dies in Leeds|editero=BBC|publikigita ye=10ma di januaro 2017|vidita ye=10ma di januaro 2018}}</ref> (n. 1925) * [[10ma di januaro]] - [[Roman Herzog]], prezidanto di Germania<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.usatoday.com/story/news/world/2017/01/10/former-german-president-roman-herzog-dies/96383574/|titulo=Former German President Roman Herzog dies at 82|editero=USA Today|publikigita ye=10ma di januaro 2017}}</ref> (n. 1934) * 10ma di januaro - [[Oliver Smithies]], Britanian-Usana genetikisto, Nobel-laureato (n. 1925) * [[14ma di januaro]] - [[Zhou Youguang]], Chiniana linguisto (n. 1906) * [[16ma di januaro]] - [[Eugene Cernan]], Usan astronauto (n. 1934)<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.terra.com.br/ciencia/espaco/ultimo-homem-a-pisar-na-lua-gene-cernan-morre-aos-82-anos,a17b58d4bfea0a07942035975e84c4258h008p9f.html|titulo=Último homem a pisar na Lua, Eugene Cernan morre aos 82 anos|editero=Terra.com.br|vidita ye=16ma di januaro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> [[Arkivo:John Hurt.jpg|thumb|130px|[[John Hurt]]]] * [[25ma di januaro]] - [[John Hurt]], Angla aktoro (n. 1940) * 25ma di januaro - [[Mary Tyler Moore]], Usan aktorino (n. 1936)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-38751628 |titulo=Muere la actriz Mary Tyler Moore, leyenda de la televisión en Estados Unidos y referente del movimiento feminista|editero=BBC.com|publikigita ye=25ma di januaro 2017 |vidita ye=31ma di agosto 2019|idiomo={{es}}}}</ref> * [[28ma di januaro]] - [[Lennart Nilsson]], Sueda fotografisto e ciencisto (n. 1922) * [[1ma di februaro]] - [[Étienne Tshisekedi]], chefa ministro di Zaire (n. 1932) * [[7ma di februaro]] - [[Sotsha Dlamini]], chefa ministro di Swazilando (la nuna Eswatini) (n. 1940) * 7ma di februaro - [[Smail Hamdani]], chefa ministro di Aljeria (n. 1930) * [[8ma di februaro]] - [[Peter Mansfield]], Angla fizikisto, Nobel-laureato (n. 1933) [[Arkivo:Al Jarreau (2006).jpg|thumb|130px|[[Al Jarreau]]]] * [[12ma di februaro]] - [[Al Jarreau]], Usana kantisto (n. 1940)<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/reuters/2017/02/12/cantor-al-jarreau-morre-aos-76-anos.htm|titulo=Cantor Al Jarreau morre aos 76 anos|editero=UOL |vidita ye=12ma di februaro 2017}}</ref> * [[16ma di februaro]] - [[Josef Augusta (hokeisto)|Josef Augusta]], Chekoslovakiana hokeisto (n. 2017) * [[21ma di februaro]] - [[Kenneth Joseph Arrow]], Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1921) * [[25ma di februaro]] - [[Bill Paxton]], Usan aktoro (n. 1955) * [[27ma di februaro]] - [[Carlos Humberto Romero]], prezidanto di Salvador (n. 1924) * [[2ma di marto]] - [[Benjamin Jack Benoliel]], Usan-Nederlandana kompozisto (n. 1943) * [[3ma di marto]] - [[René Préval]], chefministro e prezidanto di Haiti (n. 1943)<ref name=Reutersdies>{{Extera ligilo|url=http://www.reuters.com/article/us-haiti-preval-idUSKBN16A2C7|titulo=Ex-Haitian President Preval dies, first to peacefully hand over power|autoro= Makini Brice and Joseph Guyler Delva|editero=Reuters|publikigita ye=3ma di marto 2017|vidita ye=3ma di marto 2017|idiomo={{en}}}}</ref> [[Arkivo:Oláh György előadása 8299 cropped.JPG|thumb|130px|[[George Andrew Olah|George Oláh]]]] * [[8ma di marto]] - [[George Andrew Olah]], Hungara-Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1927) * [[17ma di marto]] - [[Laurynas Stankevičius]], chefministro di Lituania (n. 1935) * 17ma di marto - [[Derek Walcott]], skriptisto de Santa Lucia, Nobel-laureato (n. 1930)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Derek Walcott, Caribbean poet and Nobel laureate, dies|url=http://edition.cnn.com/2017/03/17/americas/derek-walcott-obit/|editero=CNN.com |vidita ye=18ma di marto 2017}}</ref> * [[18ma di marto]] - [[Chuck Berry]], Usana kantisto, kompozisto e muzikisto<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.billboard.com/articles/news/7728700/chuck-berry-dead|titulo=Chuck Berry, a Founding Father of Rock 'n' Roll, Dies at 90|editero=Billboard|vidita ye=18ma di marto 2017|idiomo={{en}}}}</ref> (n. 1926) * [[29ma di marto]] - [[Alexei Alexeyevich Abrikosov]], Rusa fizikisto, Nobel-laureato (n. 1928) * [[31ma di marto]] - [[James Rosenquist]], Usana pitkisto (n. 1933) * [[1ma di aprilo]] - [[Yevgeni Alexandrovich Yevtushenko|Yevgeni Yevtushenko]], Sovietiana-Rusa poeto (n. 1933)<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.russofile.ru/articles/article_135.php#G03|titulo=Раздел второй Основные даты жизни и творчества Е. А. Евтушенко (1932-1996 гг.) ["Section Two Key dates in the life and creativity of E. A. Evtushenko (1932-1996 biennium] |editero=russofile.ru|idiomo={{ru}}}}</ref> * [[24ma di aprilo]] - [[Robert Maynard Pirsig]], Usana skriptisto (n. 1928)<ref>{{Extera ligilo|autoro=Reuters|idiomo={{en}}|url= https://www.theguardian.com/books/2017/apr/25/robert-pirsig-zen-and-the-art-of-motorcycle-maintenance-author-dies-aged-88 |titulo=«Robert Pirsig: Zen and the Art of Motorcycle Maintenance author dies aged 88.»|editero=''The Guardian''|vidita ye=28ma di aprilo 2017}}</ref> * [[2ma di mayo]] - [[A. R. Penck]], Germana piktisto e skultisto (n. 1939) * [[5ma di mayo]] - [[Ely Ould Mohamed Vall]], prezidanto di Mauritania (n. 1953) [[Arkivo:Koivisto-1983.jpg|thumb|130px|[[Mauno Koivisto]]]] * [[12ma di mayo]] - [[Mauno Koivisto]], chefministro e prezidanto di Finlando (n. 1923)<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.tpk.fi/Public/default.aspx?contentid=361853&culture=fi-FI |titulo=Presidentti Mauno Koivisto 1923-2017|vidita ye=20ma di mayo 2017|idiomo={{fi}}}}</ref> * [[18ma di mayo]] - [[Chris Cornell]], Usana muzikisto e kantisto ([[Soundgarden]], [[Audioslave]]) (n. 1964) * 18ma di mayo - [[Jacque Fresco]],<ref name=venusp>{{Extera ligilo|autoro= Proyecto Venus|titulo=An Open Letter from Roxanne Meadows: Jacque died peacefully on the morning of May 18, 2017 at 101 years of age.|url=https://www.thevenusproject.com/|vidita ye=20ma di mayo 2017|idiomo={{en}}}}</ref> Usana industriala desgnero, skriptisto, inventero, futuristo e fondinto di la ''Venus Project'' (n. 1916) * [[23ma di mayo]] - [[Roger Moore]], Angla cinem-aktoro<ref>{{Extera ligilo|titulo=Sir Roger Moore dead: James Bond actor and British icon dies aged 89|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/roger-moore-dead-james-bond-actor-dies-died-pretenders-aged-89-a7751516.html|vidita ye=23ma di mayo 2017|editero=The Independent}}</ref> (n. 1927) * [[27ma di mayo]] - [[Gregg Allman]], Usana muzikisto, kantisto e kompozisto ([[The Allman Brothers Band]]) (n. 1947) * [[29ma di mayo]] - [[Manuel Noriega]], militisto e chefo di Panama (n. 1934) * 29ma di mayo - [[Konstantinos Mitsotakis]], chefministro di Grekia (n. 1918) * [[2ma di junio]] - [[John Giheno]], chefministro di Papua-Nova-Guinea (n. 1949) * [[9ma di junio]] - [[Adam West]], Usan aktoro<ref>{{Extera ligilo|url=https://omelete.uol.com.br/series-tv/noticia/morre-adam-west/ |titulo=Morre Adam West, o Batman da série de TV, aos 88 anos|editero=UOL |publikigita ye=10ma di junio 2016|idiomo={{pt}}}} </ref>(n. 1928) * [[14ma di junio]] - [[Renate Holland-Moritz]], Germana filmo-kritikisto, jurnalisto e skriptisto (n. 1935) [[Arkivo:HelmutKohl.PNG|thumb|130px|[[Helmut Kohl]]]] * [[16ma di junio]] - [[Helmut Kohl]], kancelero di Germania<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.publico.pt/2017/06/16/mundo/noticia/morreu-helmut-kohl-o-homem-que-uniu-a-alemanha-1775884|titulo=Morreu Helmut Kohl, o homem que uniu a Alemanha|editero=Público |vidita ye=16ma di junio 2017}}</ref> (n. 1930) * [[17ma di junio]] - [[Baldwin Lonsdale]], prezidanto di Vanuatu<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.publico.pt/2017/06/17/mundo/noticia/presidente-de-vanuatu-morre-de-ataque-cardiaco-aos-67-anos-1775996|titulo=Presidente de Vanuatu morre de ataque cardíaco aos 67 anos |editero=Público|vidita ye=17ma di junio 2017}}</ref> (n. 1950) * [[19ma di junio]] - [[Annikki Tähti]], Finlandana kantistino ed aktorino (n. 1929) * [[22ma di junio]] - [[Quett Joni Masire]], prezidanto di Botswana (n. 1925) * [[26ma di junio]] - [[Habib Thiam]], chefministro di Senegal (n. 1933) * [[30ma di junio]] - [[Simone Veil]], Franca politikisto (n. 1927) * [[3ma di julio]] - [[Paolo Villaggio]], Italiana komikisto e cinem-aktoro (n. 1932) * [[9ma di julio]] - [[Ilya Glazunov]], Rusa piktisto (n. 1930) * [[13ma di julio]] - [[Liu Xiaobo]], Chiniana politikal aktivisto, Nobel-laureato pri paco<ref>{{Extera ligilo|titulo=Morre o Nobel da Paz chinês Liu Xiaobo|url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2017/07/13/morre-o-nobel-da-paz-chines-liu-xiaobo.htm|editero=UOL|vidita ye=13ma di julio 2017}}</ref> (n. 1955) [[Arkivo:Martin Landau 02 (7560095728).jpg|thumb|130px|[[Martin Landau]]]] * [[15ma di julio]] - [[Martin Landau]], Usan aktoro (n. 1928)<ref>{{Extera ligilo|autoro= Mike Barnes|titulo=Martin Landau, Oscar Winner for 'Ed Wood,' Dies at 89|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/martin-landau-dead-ed-wood-811318 |vidita ye=16ma di julio 2017|editero=The Hollywood Reporter|publikigita ye=16ma di julio 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * [[20ma di julio]] - [[Chester Bennington]], Usana kantisto, kompozisto e muzikisto ([[Linkin Park]], Dead by Sunrise)<ref name=ElPais>{{Extera ligilo|url=https://elpais.com/cultura/2017/07/20/actualidad/1500575039_153934.html |titulo=Hallado muerto el vocalista de Linkin Park Chester Bennington|editero=El País|publikigita ye= 21ma di julio 2017|vidita ye=23ma di julio 2017}}</ref> (n. 1976) * [[21ma di julio]] - [[Hrvoje Šarinić]], chefministro di Kroatia (n. 1935) * [[27ma di julio]] - [[Sam Shepard]], Usana skriptisto por cinemo, aktoro e filmifisto (n. 1943) * [[28ma di julio]] - [[Lyudmila Ivanovna Chernih|Lyudmila Chernih]], Rusa astronomino (n. 1935) * [[29ma di julio]] - [[Redha Malek]], chefa ministro di Aljeria (n. 1931) * [[30ma di julio]] - [[Anton Vratuša]], chefministro di Slovenia (n. 1915) [[Arkivo:San Sebastian Film Festival Jeanne Moreau.jpg|thumb|130px|[[Jeanne Moreau]]]] * [[31ma di julio]] - [[Jeanne Moreau]], Franc aktorino<ref>{{Extera ligilo|url=http://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2017/07/1905865-jeanne-moreau-marcou-a-arte-do-cinema-para-sempre.shtml|titulo=Jeanne Moreau marcou a arte do cinema para sempre|editero=Folha de S. Paulo|vidita ye=1ma di agosto 2017|publikigita ye=31ma di julio 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> (n. 1928) * [[6ma di agosto]] - [[Betty Cuthbert]], Australian atletino (n. 1938) * [[19ma di agosto]] - [[Brian Aldiss]], Britaniana skriptisto (n. 1925) * [[20ma di agosto]] - [[Jerry Lewis]], Usana komediisto e cinem-aktoro<ref>{{Extera ligilo|titulo=Morre aos 91 anos Jerry Lewis, um dos maiores comediantes da história|url=http://www1.folha.uol.com.br/ilustrada/2017/08/1911462-ator-e-comediante-jerry-lewis-morre-aos-91-anos.shtml|editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=20ma di agosto 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> (n. 1926) * [[21ma di agosto]] - [[Bajram Rexhepi]], chefministro di Kosovo (n. 1954) * [[28ma di agosto]] - [[Tsutomu Hata]], chefministro di Japonia<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2017/08/28/national/politics-diplomacy/former-prime-minister-tsutomu-hata-dies-82/#.WkVh13lG0ps |titulo=Tsutomu Hata, known for brief stint as prime minister, dies at 82|editero=The Japan Times|publikigita ye=28ma di agosto 2017|vidita ye=28ma di decembro 2017}}</ref> (n. 1935) * [[2ma di septembro]] - [[Štefan Planinc]], Sloveniana piktisto (n. 1925) [[Arkivo:Nico 2006 Tucson Wiki.png|thumb|130px|[[Nicolaas Bloembergen]]]] * [[5ma di septembro]] - [[Nicolaas Bloembergen]], Nederlandan-Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1920) * [[6ma di septembro]] - [[Kate Millett]], Usana feministo ed aktivisto (n. [[1934]]) * [[11ma di septembro]] - Tuanku [[Abdul Halim]], chefo di stato (''Yang di-Pertuan Agong'') di Malaizia (n. 1927) * [[24ma di septembro]] - [[Gisèle Casadesus]], Franc aktorino (n. 1914) * [[2ma di oktobro]] - [[Tom Petty]], Usana muzikisto ([[Tom Petty and the Heartbreakers]]) (n. 1950) * [[3ma di oktobro]] - [[Jalal Talabani]], prezidanto e chefministro di Irak (n. 1933) * [[4ma di oktobro]] - [[Liam Cosgrave]], chefministro di Republiko Irlando (n. 1920)<ref name=Extra-ie2017-19-06a>{{Extera ligilo|url= https://rip.ie/showdn.php?dn=332811/LiamCOSGRAVE/Rathfarnham/Dublin |titulo=Liam Cosgrave to have ‘limited State funeral’ as per family's wishes|editero=Extra.ie|autoro= Sandra Murphy |publikigita ye=6ma di oktovro2017|vidita ye=7ma di oktobro 2017}}</ref> * [[6ma di oktobro]] - [[Ralphie May]], Usan aktoro e komediisto (n. 1972) * [[9ma di oktobro]] - [[Armando Calderón Sol]], prezidanto di Salvador (n. 1948) * [[11ma di oktobro]] - [[Clifford Husbands]], generala guvernisto di Barbados (n. 1926) * [[13ma di oktobro]] - [[Albert Zafy]], prezidanto di Madagaskar (n. 1927) * [[16ma di oktobro]] - [[Daphne Caruana Galizia]], Maltana jurnalistino (n. 1964) * [[17ma di oktobro]] - [[Danielle Darrieux]], Franc aktorino (n. 1917) * [[22ma di oktobro]] - [[George Redburn Young]], Australiana muzikisto e kompozisto (n. 1946) [[Arkivo:Fats_Domino_1977.jpg|thumb|130px|[[Fats Domino]]]] * [[24ma di oktobro]] - [[Fats Domino]], Usana kantisto (n. 1928)<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/music/2017/oct/25/fats-domino-new-orleans-rock-n-roll-pioneer-dies-aged-89|titulo=Fats Domino, rock'n'roll pioneer, dies aged 89 |editero=The Guardian|publikigita ye=24ma di oktobro 2017|vidita ye=28ma di oktobro 2017|idiomo={{en}}}}</ref> * 24ma di oktobro - [[Robert Guillaume]], Usana televizion-aktoro (n. 1927) * [[27ma di oktobro]] - [[Katalin Szőke]], Hungara natistino (n. 1935) * [[3ma di novembro]] - [[Abdur Rahman Biswas]], prezidanto di Bangladesh (n. 1926) * [[11ma di novembro]] - [[Kirti Nidhi Bista]], chefministro di Nepal (n. 1927) * [[18ma di novembro]] - [[Youssouf Ouédraogo]], chefa ministro di Burkina Faso (n. 1952) [[Arkivo:Jana Novotna (cropped).JPG|thumb|130px|[[Jana Novotná]]]] * [[19ma di novembro]] - [[Jana Novotná]], Cheka tenisistino<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.bbc.com/sport/tennis/42049507 |titulo=Jana Novotna: Former Wimbledon champion dies at age of 49|editero=BBC|publikigita ye=19ma di novembro 2017|vidita ye=24ma di novembro 2017}}</ref> (n. 1968) * 19ma di novembro - [[Charles Manson]], Usana kriminero e chefo di sekto (n. 1934)<ref>{{Extera ligilo|titulo=Charles Manson, leader of murderous '60s cult, dead at 83|url=http://edition.cnn.com/2017/11/20/us/charles-manson-dead/index.html|editero=CNN.com|vidita ye=26ma di novembro 2017|publikigita ye=19ma di novembro 2017}}</ref> * [[25ma di novembro]] - [[Rance Howard]], Usana cinem- e televizion-aktoro (n. 1928) * [[29ma di novembro]] - [[Jerry Fodor]], Usana filozofo (n. 1935) * [[4ma di decembro]] - [[Ali Abdullah Saleh]], prezidanto di Yemen (n. 1942) * [[5ma di decembro]] - Rejulo [[Mihai la 1ma di Rumania]] (n. 1921) [[Arkivo:Johnny hallyday (2003).jpg|thumb|130px|[[Johnny Hallyday]]]] * [[6ma di decembro]] - [[Johnny Hallyday]], Franca kantisto ed aktoro<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.lci.fr/people/en-direct-mort-de-johnny-hallyday-pas-funerailles-nationales-mais-ceremonie-obseques-eglise-madeleine-paris-michel-drucker-2072601.html|titulo=EN DIRECT - Mort de Johnny Hallyday : hommages, souvenirs, témoignages... le jour d'après|editero=LCI.fr|vidita ye=7ma di decembro 2017|idiomo={{fr}}}}</ref> (n. 1943)<ref>{{Extera ligilo|url=http://www.lepoint.fr/culture/johnny-hallyday-est-mort-06-12-2017-2177546_3.php|titulo=Johnny Hallyday : le monstre sacré nous a quittés|editero=Le Point |publikigita ye=6ma di decembro 2017|vidita ye=7ma di decembro 2017|idiomo={{fr}}}}</ref> * [[18ma di decembro]] - [[Kim Jong-hyun]], Sudkoreana kantisto (n. 1990) * [[21ma di decembro]] - [[Bruce McCandless II]], Usan astronauto (n. 1937) * [[24ma di decembro]] - [[Heather Menzies]], Kanadan aktorino (n. 1949) * [[28ma di decembro]] - [[Rose Marie]], Usana cinem- e televizion-aktorino (n. 1923) == Nobel-premiiziti == *[[Listo di Nobel-laureati pri fiziko|Fiziko]]: [[Kip Thorne]], [[Rainer Weiss]], [[Barry Barish]]<ref>{{Extera ligilo|url=http://www1.folha.uol.com.br/ciencia/2017/10/1923839-nobel-de-fisica-para-vai-para-deteccao-das-ondas-gravitacionais.shtml |titulo=Nobel de Física vai para ciencistas que detectaram ondas gravitacionais|editero=Folha de S.Paulo|vidita ye=3ma di oktobro 2017}}</ref> *[[Listo di Nobel-laureati pri kemio|Kemio]]: [[Jacques Dubochet]], [[Joachim Frank]], [[Richard Henderson]] *[[Listo di Nobel-laureati pri fiziologio o medicino|Fiziologio o Medicino]]: [[Michael Rosbash]], [[Michael Warren Young]], [[Jeffrey Connor Hall]]<ref>{{Extera ligilo|url=http://www1.folha.uol.com.br/ciencia/2017/10/1923523-descoberta-sobre-o-relogio-biologico-rende-nobel-de-fisiologia-ou-medicina.shtml |titulo=Nobel de fisiologia ou medicina vai para pesquisas sobre relógio biológico|editero=Folha de S.Paulo|publikigita ye=2ma di oktobro 2017|vidita ye=3ma di oktobro 2017|idiomo={{pt}}}}</ref> *[[Listo di Nobel-laureati pri literaturo|Literaturo]]: [[Kazuo Ishiguro]]<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.theguardian.com/books/2017/oct/05/kazuo-ishiguro-wins-the-nobel-prize-in-literature|titulo=Kazuo Ishiguro wins the Nobel prize in literature 2017 |editero=The Guardian|publikigita ye=6ma di oktobro 2017|vidita ye=30ma di januaro 2018}}</ref> *[[Listo di Nobel-laureati pri paco|Paco]]: [[Internaciona Kampanio pri l'Aboliso di Nuklear Armi]]<ref>{{Extera ligilo|titulo=Campanha Internacional para a Abolição das Armas Nucleares ganha Nobel da Paz 2017|url=https://g1.globo.com/mundo/noticia/ican-ganha-nobel-da-paz-2017.ghtml|editero=G1|publikigita ye=6ma di oktobro 2017|vidita ye=30ma di januaro 2018}}</ref> *[[Listo di Nobel-laureati pri ekonomiko|Ekonomiko]]: [[Richard Thaler]]<ref>{{Extera ligilo|url=https://noticias.r7.com/economia/richard-h-thaler-ganha-o-premio-nobel-de-economia-09102017|titulo=Richard H. Thaler ganha o prêmio Nobel de Economia|editero=R7|publikigita ye=9ma di oktobro 2017|vidita ye=30ma di januaro 2018|idiomo={{pt}}}}</ref> == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Yari 2010a]] 68ap81ounogjrzgs5912ge4533qegu4 14 36761 1115719 857898 2026-04-24T14:37:42Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Prezidanti di Dominika]] a [[Kategorio:Prezidanti di Dominikia]] 857898 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Dominika]] [[Kategorio:Politikisti|Dominika]] sqef3pj32nlrgbffvhxhrdaxf7rkcud 1115739 1115719 2026-04-24T14:48:17Z ThWiki1910 31363 1115739 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Dominikia]] [[Kategorio:Politikisti|Dominikia]] 5x3d9c0ofbaxmpgpw4r3ixvz5kw40mi 14 36762 1115716 1009668 2026-04-24T14:35:52Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Chefministri di Dominika]] a [[Kategorio:Chefministri di Dominikia]] 1009668 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Prime ministers of Dominica}} [[Kategorio:Dominika]] [[Kategorio:Politikisti|Dominika]] ei2kclhud7v3ue0y1sagtxdjfjogskl 1115736 1115716 2026-04-24T14:47:15Z ThWiki1910 31363 1115736 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Prime ministers of Dominica}} [[Kategorio:Dominikia]] [[Kategorio:Politikisti|Dominikia]] fhhoce8lvp7u8cmzpmokovkjg0g0vdt 0 37254 1115728 913866 2026-04-24T14:42:47Z ThWiki1910 31363 1115728 wikitext text/x-wiki L'unesma habitanti di [[Dominikia]] esis l'indijeni ''Karib''. L'insulo nomesis da [[Cristoforo Colombo]] qua deskovris ol ye sundio ([[Latina linguo|Latine]]: ''dominica''), la [[3ma di novembro]] [[1493]]. Hispani ne sucesis koloniigar l'insulo, ed en [[1635]] [[Francia]] reklamacis ol kom lua teritorio. Lore, Franca misioneri divenis l'unesma [[Europa]]ni habiteri dil teritorio. Lua situeso, inter [[Martinik]] e [[Guadelupa]] faciligis Franca administrado e koloniigo. [[Arkivo:Agostino_Brunias_-_Linen_Market,_Dominica_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|left|250px|Merkato di linajo en Dominikia (c. 1770)]] En [[1763]] kom rezulto de la [[Sep-yara milito]] l'insulo divenis [[Unionita Rejio|Britaniana]] posedo. En [[1778]], dum la [[milito pri la nedependo di Usa]], Francia muntis sucesoza invado kun la koopero di lokala habitanti. Tamen, en [[1783]] per la kontrato di Paris, Francia retrodonis l'insulo al [[Unionita Rejio]]. En 1763 Britaniani establisis legifala asemblajo, qua reprezentis nur blanka habitanti. En [[1831]] tre negra habitanti komencis partoprenar l'asemblajo. En [[1838]] pos l'aboliso di [[sklaveso]] Dominikia divenis l'unika Britaniana kolonio ube negri kontrolis legifantaro. [[Arkivo:Flag of Dominica.svg|300px|right|eta|Standardo di Dominikia]] Dum la [[20ma yarcento]] pos l'[[Unesma mondomilito]] komencis kreskar politikala koncio en la regiono di Karibia pri autonomeso e nedependo. Dominikia administresis kom parto de la [[Federuro di Westal Indii]] de [[1958]] til [[1962]], e pose kom stato asociita al Unionita Rejio en [[1967]]. Fine, ol divenis nedependanta ye la [[3ma di novembro]] [[1978]]. {{Historio di Amerika}} [[Kategorio:Historio di Dominikia|*]] rr7vnrn4yyd1y300p8ct5lkwzz6o1hx 1115729 1115728 2026-04-24T14:43:13Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Historio di Dominika]] a [[Historio di Dominikia]] 1115728 wikitext text/x-wiki L'unesma habitanti di [[Dominikia]] esis l'indijeni ''Karib''. L'insulo nomesis da [[Cristoforo Colombo]] qua deskovris ol ye sundio ([[Latina linguo|Latine]]: ''dominica''), la [[3ma di novembro]] [[1493]]. Hispani ne sucesis koloniigar l'insulo, ed en [[1635]] [[Francia]] reklamacis ol kom lua teritorio. Lore, Franca misioneri divenis l'unesma [[Europa]]ni habiteri dil teritorio. Lua situeso, inter [[Martinik]] e [[Guadelupa]] faciligis Franca administrado e koloniigo. [[Arkivo:Agostino_Brunias_-_Linen_Market,_Dominica_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|left|250px|Merkato di linajo en Dominikia (c. 1770)]] En [[1763]] kom rezulto de la [[Sep-yara milito]] l'insulo divenis [[Unionita Rejio|Britaniana]] posedo. En [[1778]], dum la [[milito pri la nedependo di Usa]], Francia muntis sucesoza invado kun la koopero di lokala habitanti. Tamen, en [[1783]] per la kontrato di Paris, Francia retrodonis l'insulo al [[Unionita Rejio]]. En 1763 Britaniani establisis legifala asemblajo, qua reprezentis nur blanka habitanti. En [[1831]] tre negra habitanti komencis partoprenar l'asemblajo. En [[1838]] pos l'aboliso di [[sklaveso]] Dominikia divenis l'unika Britaniana kolonio ube negri kontrolis legifantaro. [[Arkivo:Flag of Dominica.svg|300px|right|eta|Standardo di Dominikia]] Dum la [[20ma yarcento]] pos l'[[Unesma mondomilito]] komencis kreskar politikala koncio en la regiono di Karibia pri autonomeso e nedependo. Dominikia administresis kom parto de la [[Federuro di Westal Indii]] de [[1958]] til [[1962]], e pose kom stato asociita al Unionita Rejio en [[1967]]. Fine, ol divenis nedependanta ye la [[3ma di novembro]] [[1978]]. {{Historio di Amerika}} [[Kategorio:Historio di Dominikia|*]] rr7vnrn4yyd1y300p8ct5lkwzz6o1hx 14 37406 1115731 1095480 2026-04-24T14:43:30Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Historio di Dominika]] a [[Kategorio:Historio di Dominikia]] 1095480 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|History of Dominica}} [[Kategorio:Dominika]] [[Kategorio:Historio segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Historio di Nord-Amerika segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Historio di Karibia segun lando|Dominika]] mq8n1ziejzxslomqwfy7mj87nog4i9r 1115738 1115731 2026-04-24T14:48:04Z ThWiki1910 31363 1115738 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|History of Dominica}} [[Kategorio:Dominikia]] [[Kategorio:Historio segun lando|Dominikia]] [[Kategorio:Historio di Nord-Amerika segun lando|Dominikia]] [[Kategorio:Historio di Karibia segun lando|Dominikia]] o0qx7gzc0s1iael9u8a1xmi2s2ud3tg 14 38581 1115643 878062 2026-04-24T12:21:42Z ThWiki1910 31363 1115643 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Composers from the Czech Republic}} [[Kategorio:Kompozisti segun nacionaneso]] [[Kategorio:Chekiana muzikisti|kompozisti]] nk5d2wyxoinqucovwpbm1s2l4y830j4 0 39835 1115779 882729 2026-04-24T16:24:27Z Idisto 28999 Kategorio 1115779 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo = Leadbelly | Imajo = [[Arkivo:Leadbelly with Accordeon.jpg| 180px]] | Profesiono = [[muziko|muzikisto]], kompozisto e kantisto | Shablono_lando = {{USA}} | Naskodio = [[20 di januaro]] [[1888]] | Nask-urbo = [[Mooringsport]], [[Louisiana]] | Mort-dio = [[6 di decembro]] [[1949]] | Mort-urbo = [[New York]], [[Nova-York (stato)|Nova-York]] }} '''Huddie William Ledbetter''', maxim konocita kom '''Lead Belly''' ([[1888]] til [[1949]]) esis [[Usa]]na muzikisto, kantisto e kompozisto di [[folk-muziko]]. {{DEFAULTSORT:Leadbelly}} [[Kategorio:Usana muzikisti]] [[Kategorio:Usana kantisti]] [[Kategorio:Folk-muziko]] 2w41k50cv52on5d2bedbyoxtvzc09nl 0 41682 1115715 1009667 2026-04-24T14:35:29Z ThWiki1910 31363 1115715 wikitext text/x-wiki {{Politikisto | Nomo = Roosevelt Skerrit | Imajo = [[Arkivo:Roosevelt Skerrit.jpg|180px]] | Shablono_lando = {{DMA}} | Politikala_titulo = Chefministro | Guvernisteso = de la [[8ma di januaro]] [[2004]] til nun | Precedanto1 = [[Osborne Riviere]] | Sucedanto1 = | Naskodio = [[8ma di junio]] [[1972]] | Nask-urbo = [[Roseau]], [[Dominikia]] | Mort-dio = | Mort-urbo = | Spozo = | Partiso = ''Dominican Labour Party'' | Profesiono = docisto e politikisto }} '''Roosevelt Skerrit''', docisto e politikisto n. ye la [[8ma di junio]] [[1972]], esas [[chefministro]] di [[Dominikia]]. Il guvernas depos la [[8ma di januaro]] [[2004]]. {{Tabelo di sucedo | Precedanto = [[Osborne Riviere]] | Nomo di listo = Listo pri chefministri di Dominikia | Titulo di listo = Chefministro di Dominikia | Komenco = [[2004]] | Fino = nun | Sucedanto = ne havas}} {{DEFAULTSORT:Skerrit, Roosevelt}} [[Kategorio:Chefministri di Dominikia]] kt0vcjrqajmr165jhpb2io2dyyzqhv1 14 42478 1115642 878065 2026-04-24T12:21:10Z ThWiki1910 31363 1115642 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Chekiani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Chekia]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Chekia]] 0p1qprxf57y8jlhq5f3l3y6u3a3bgii 0 42943 1115785 1035691 2026-04-24T18:57:20Z Niegodzisie 26223 /* Albumi di ateliero */ 1115785 wikitext text/x-wiki {{Muzikala grupi |Nomo = Foo Fighters |Imajo = Foo_Fighters_2007.jpg |Shablono_lando = {{USA}} |Periodo_di_aktiveso = [[1994]] til nun |Genero = alternative rock, post-grunge, [[hard rock]] |Membri = Dave Grohl, Pat Smear, Nate Mendel, [[Taylor Hawkins]], [[Chris Shiflett]]. Pasinta membri: William Goldsmith, Franz Stahl |Web = http://foofighters.com }} '''Foo Fighters''' esas [[rock]]-bando kreita en [[1994]] en [[Seattle]], [[Washington (stato)|Washington]]. == Albumi di ateliero == * ''Foo Fighters'' (1995) * ''The Colour and the Shape'' (1997) * ''There Is Nothing Left to Lose'' (1999) * ''One by One'' (2002) * ''In Your Honor'' (2005) * ''Echoes, Silence, Patience & Grace'' (2007) * ''Wasting Light'' (2011) * ''Sonic Highways'' (2014) * ''Concrete and Gold'' (2017) * ''Medicine at Midnight'' (2021) * ''But Here We Are'' (2023) * ''Your Favorite Toy'' (2026) [[Kategorio:Alternative metal-bandi]] [[Kategorio:Post-grunge-bandi]] [[Kategorio:Hard rock-bandi]] [[Kategorio:Usana muzik-bandi]] 8d2dgh29lzlcnvbqk0j9dyd01slbs3k 0 43067 1115781 882924 2026-04-24T16:27:48Z Idisto 28999 Kategorio 1115781 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo = Melissa Lou Etheridge | Imajo = [[Arkivo:MelissaEtheridgeHWOFSept2011.jpg|180px]] | Profesiono= [[muziko|kantistino]], kompozistino e muzikistino | Shablono_lando= {{USA}} | Naskodio = [[29ma di mayo]] [[1961]] | Nask-urbo = [[Leavenworth, Kansas]] | Mort-dio = | Mort-urbo = }} '''Melissa Lou Etheridge''' (n. ye la [[29ma di mayo]] [[1961]]) esas [[Usa]]na [[muziko|kantisto]], kompozisto e muzikisto di [[folk-muziko]]. {{DEFAULTSORT:Etheridge, Melissa}} [[Kategorio:Usana kantisti]] [[Kategorio:Folk-muziko]] m98j81at0oj9ejrlxkx0mq4pwuwb55j 0 49712 1115777 948572 2026-04-24T16:18:58Z Idisto 28999 1115777 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:Tanita Tikaram - 2013.jpg|eta|218x218ra|Tanita Tikaram en 2013]] '''Tanita Tikaram''' (n. [[12ma di agosto|12 agosto]] [[1969]]) esas [[Unionita Rejio|britaniana]] kantistino e kansonifero en la jenri ''[[pop]]'' e ''[[folk-muziko]]''. El atingis suceso per la kansoni "[[Twist in My Sobriety]]" e "Good Tradition", amba de elua debut-albumo di 1988, ''[[Ancient Heart]]''. Tanita Tikaram naskis en [[Münster]], [[Germania]], kom la filiino di [[Fidji|fidjiana]]-[[India|indiana]] britaniana armeo-soldato, Pramod Tikaram, e [[Malaizia|malaiziana]] matro, Fatimah Rohani. Pro la militala kariero di sua patro el pasis sua frua yari en Germania, ante translojar a [[Basingstoke]] en [[Hampshire]], [[Anglia]] kande el esis adolecanto. El translojis a la distrikto [[Primrose Hill]] en [[London]] kande el divenis famoza. [[Kategorio:Britaniana muzikisti|Tikaram, Tanita]] {{DEFAULTSORT:Tikaram, Tanita}} j9vt1ob6mxzcebe4v0c319zt7ricl6g 0 51329 1115789 1094505 2026-04-25T09:13:23Z ~2026-25192-60 46128 https://youtube.com/@h2oremix88?si=X4dJx_VTuoi2khxD 1115789 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:2023 Facebook icon.svg|thumb|250px|Logotipo di Facebook.]] [[Arkivo:Aerial_view_of_Facebook_campus_in_Menlo_Park,_September_2019.JPG|thumb|left|320px|Sideyo di la kompanio ''Meta Platforms, Inc.'', proprietanto di Facebook, en [[Menlo Park, Kalifornia]].]] '''Facebook''' es sociala reto en la [[interreto]]. Ol fondesis ye la [[4ma di februaro]] [[2004]] da la studento [[Mark Zuckerberg]] en [[USA]]. Che Facebook omna uzanto povas krear personala pagino kun texti e imaji gratuite. La uzanto kreas profilo kun sua personala preferi e partigar ti informi kun altra uzanti qui povas divenar lua amiki. Ye la komenco dil yaro [[2018]] Facebook havis plu kam 2,5 miliardi aktiva uzanti. La firmo ''[[Meta (firmo)|Meta Platforms, Inc.]]'', olim ''Facebook Inc.'', havas sua sideyo en [[Menlo Park, Kalifornia]]. Facebook esas populara loko en la [[interreto]] por sociala kontakti ed aktivesi. La reto esas anke komunikilo pro ke la uzanti anke povas babilar per Facebook. La firmo ''Meta'' anke proprietas la sociala reti [[Instagram]] e [[WhatsApp]]. Quankam Facebook esas gratuita, la firmo havas granda profito per la vendo de la personala datumi di sua membri ad altra firmi. Pro to Facebook kritikesas ofte pro la delikto kontre la protekto de personala datumi di sua membri. Facebook anke divenis influanta instrumento por politikala kampanii da politikisti, politikala organizuri ed altra organizuri. ==Facebook ed Ido== [[Arkivo:MarkZuckerberg-crop.jpg|thumb|250px|Mark Zuckerberg, fondinto di Facebook.]] Facebook esas anke populara instrumento por propagar [[Ido]]. Che Facebook esas plura aktiva grupi de Idisti. La maxim granda grupo ''Ido'', havis 385 membri ye la [[24ma di aprilo]] [[2020]]. == Videz anke == * [[Face book]] * [[The Social Network]] * [[Datumi-divulgo Facebook e Cambridge Analytica]] == https://youtube.com/@h2oremix88?si=S6kgxqvzyqjh8qrj == * [https://www.facebook.com/ Retosituo de Facebook] * [https://web.archive.org/web/20250501135235/https://techgurkha.com/how-to-see-when-you-joined-facebook/ Grupo] ''Ido'' che Facebook [[Kategorio:Social amas-komunikili]] [[Kategorio:Virtuala socii]] 518vgujv5pfl6l79t5cgvnculwaapfo 1115790 1115789 2026-04-25T09:13:36Z Quinlan83 27016 Desfacita redakti da [[Special:Kontributaji/~2026-25192-60|~2026-25192-60]] ([[User_talk:~2026-25192-60|Debato]]), e rekuperita la lasta redakto da [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 1094505 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:2023 Facebook icon.svg|thumb|250px|Logotipo di Facebook.]] [[Arkivo:Aerial_view_of_Facebook_campus_in_Menlo_Park,_September_2019.JPG|thumb|left|320px|Sideyo di la kompanio ''Meta Platforms, Inc.'', proprietanto di Facebook, en [[Menlo Park, Kalifornia]].]] '''Facebook''' es sociala reto en la [[interreto]]. Ol fondesis ye la [[4ma di februaro]] [[2004]] da la studento [[Mark Zuckerberg]] en [[USA]]. Che Facebook omna uzanto povas krear personala pagino kun texti e imaji gratuite. La uzanto kreas profilo kun sua personala preferi e partigar ti informi kun altra uzanti qui povas divenar lua amiki. Ye la komenco dil yaro [[2018]] Facebook havis plu kam 2,5 miliardi aktiva uzanti. La firmo ''[[Meta (firmo)|Meta Platforms, Inc.]]'', olim ''Facebook Inc.'', havas sua sideyo en [[Menlo Park, Kalifornia]]. Facebook esas populara loko en la [[interreto]] por sociala kontakti ed aktivesi. La reto esas anke komunikilo pro ke la uzanti anke povas babilar per Facebook. La firmo ''Meta'' anke proprietas la sociala reti [[Instagram]] e [[WhatsApp]]. Quankam Facebook esas gratuita, la firmo havas granda profito per la vendo de la personala datumi di sua membri ad altra firmi. Pro to Facebook kritikesas ofte pro la delikto kontre la protekto de personala datumi di sua membri. Facebook anke divenis influanta instrumento por politikala kampanii da politikisti, politikala organizuri ed altra organizuri. ==Facebook ed Ido== [[Arkivo:MarkZuckerberg-crop.jpg|thumb|250px|Mark Zuckerberg, fondinto di Facebook.]] Facebook esas anke populara instrumento por propagar [[Ido]]. Che Facebook esas plura aktiva grupi de Idisti. La maxim granda grupo ''Ido'', havis 385 membri ye la [[24ma di aprilo]] [[2020]]. == Videz anke == * [[Face book]] * [[The Social Network]] * [[Datumi-divulgo Facebook e Cambridge Analytica]] == Extera ligili == * [https://www.facebook.com/ Retosituo de Facebook] * [https://web.archive.org/web/20250501135235/https://techgurkha.com/how-to-see-when-you-joined-facebook/ Grupo] ''Ido'' che Facebook [[Kategorio:Social amas-komunikili]] [[Kategorio:Virtuala socii]] l9ci82831yj9l2wew8cv7rcemgngm0l 1115791 1115790 2026-04-25T09:14:54Z ~2026-25192-60 46128 /* https://youtube.com/@h2oremix88?si=QtChqr5RchAKiahz */https://youtube.com/@h2oremix88?si=xWog8mqrhuL7dw2I 1115791 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:2023 Facebook icon.svg|thumb|250px|Logotipo di Facebook.]] [[Arkivo:Aerial_view_of_Facebook_campus_in_Menlo_Park,_September_2019.JPG|thumb|left|320px|Sideyo di la kompanio ''Meta Platforms, Inc.'', proprietanto di Facebook, en [[Menlo Park, Kalifornia]].]] '''Facebook''' es sociala reto en la [[interreto]]. Ol fondesis ye la [[4ma di februaro]] [[2004]] da la studento [[Mark Zuckerberg]] en [[USA]]. Che Facebook omna uzanto povas krear personala pagino kun texti e imaji gratuite. La uzanto kreas profilo kun sua personala preferi e partigar ti informi kun altra uzanti qui povas divenar lua amiki. Ye la komenco dil yaro [[2018]] Facebook havis plu kam 2,5 miliardi aktiva uzanti. La firmo ''[[Meta (firmo)|Meta Platforms, Inc.]]'', olim ''Facebook Inc.'', havas sua sideyo en [[Menlo Park, Kalifornia]]. Facebook esas populara loko en la [[interreto]] por sociala kontakti ed aktivesi. La reto esas anke komunikilo pro ke la uzanti anke povas babilar per Facebook. La firmo ''Meta'' anke proprietas la sociala reti [[Instagram]] e [[WhatsApp]]. Quankam Facebook esas gratuita, la firmo havas granda profito per la vendo de la personala datumi di sua membri ad altra firmi. Pro to Facebook kritikesas ofte pro la delikto kontre la protekto de personala datumi di sua membri. Facebook anke divenis influanta instrumento por politikala kampanii da politikisti, politikala organizuri ed altra organizuri. ==https://youtube.com/@h2oremix88?si=QtChqr5RchAKiahz== [[Arkivo:MarkZuckerberg-crop.jpg|thumb|250px|Mark Zuckerberg, fondinto di Facebook.]] Facebook esas anke populara instrumento por propagar [[Ido]]. Che Facebook esas plura aktiva grupi de Idisti. La maxim granda grupo ''Ido'', havis 385 membri ye la [[24ma di aprilo]] [[2020]]. == Videz anke == * [[Face book]] * [[The Social Network]] * [[Datumi-divulgo Facebook e Cambridge Analytica]] == Extera ligili == * [https://www.facebook.com/ Retosituo de Facebook] * [https://web.archive.org/web/20250501135235/https://techgurkha.com/how-to-see-when-you-joined-facebook/ Grupo] ''Ido'' che Facebook [[Kategorio:Social amas-komunikili]] [[Kategorio:Virtuala socii]] re6jn72y3s2muk6i56qy7o5xf1fqt15 1115792 1115791 2026-04-25T09:17:19Z ~2026-25192-60 46128 /* https://youtube.com/@tiloofficial?si=QkzsHF5GI7lC_W_6 */https://youtube.com/@tiloofficial?si=fQ7TBFs_eQxsExlL 1115792 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:2023 Facebook icon.svg|thumb|250px|Logotipo di Facebook.]] [[Arkivo:Aerial_view_of_Facebook_campus_in_Menlo_Park,_September_2019.JPG|thumb|left|320px|Sideyo di la kompanio ''Meta Platforms, Inc.'', proprietanto di Facebook, en [[Menlo Park, Kalifornia]].]] '''Facebook''' es sociala reto en la [[interreto]]. Ol fondesis ye la [[4ma di februaro]] [[2004]] da la studento [[Mark Zuckerberg]] en [[USA]]. Che Facebook omna uzanto povas krear personala pagino kun texti e imaji gratuite. La uzanto kreas profilo kun sua personala preferi e partigar ti informi kun altra uzanti qui povas divenar lua amiki. Ye la komenco dil yaro [[2018]] Facebook havis plu kam 2,5 miliardi aktiva uzanti. La firmo ''[[Meta (firmo)|Meta Platforms, Inc.]]'', olim ''Facebook Inc.'', havas sua sideyo en [[Menlo Park, Kalifornia]]. Facebook esas populara loko en la [[interreto]] por sociala kontakti ed aktivesi. La reto esas anke komunikilo pro ke la uzanti anke povas babilar per Facebook. La firmo ''Meta'' anke proprietas la sociala reti [[Instagram]] e [[WhatsApp]]. Quankam Facebook esas gratuita, la firmo havas granda profito per la vendo de la personala datumi di sua membri ad altra firmi. Pro to Facebook kritikesas ofte pro la delikto kontre la protekto de personala datumi di sua membri. Facebook anke divenis influanta instrumento por politikala kampanii da politikisti, politikala organizuri ed altra organizuri. ==https://youtube.com/@h2oremix88?si=QtChqr5RchAKiahz== [[Arkivo:MarkZuckerberg-crop.jpg|thumb|250px|Mark Zuckerberg, fondinto di Facebook.]] Facebook esas anke populara instrumento por propagar [[Ido]]. Che Facebook esas plura aktiva grupi de Idisti. La maxim granda grupo ''Ido'', havis 385 membri ye la [[24ma di aprilo]] [[2020]]. ==https://youtube.com/@tiloofficial?si=QkzsHF5GI7lC_W_6== * [[Face book]] * [[The Social Network]] * [[Datumi-divulgo Facebook e Cambridge Analytica]] == Extera ligili == * [https://www.facebook.com/ Retosituo de Facebook] * [https://web.archive.org/web/20250501135235/https://techgurkha.com/how-to-see-when-you-joined-facebook/ Grupo] ''Ido'' che Facebook [[Kategorio:Social amas-komunikili]] [[Kategorio:Virtuala socii]] 0s0zowkklb0pbb4d669mbzdd1pnpcgp 1115793 1115792 2026-04-25T09:17:29Z Quinlan83 27016 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-25192-60|~2026-25192-60]] ([[User talk:~2026-25192-60|talk]]) to last version by Quinlan83: reverting vandalism 1094505 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:2023 Facebook icon.svg|thumb|250px|Logotipo di Facebook.]] [[Arkivo:Aerial_view_of_Facebook_campus_in_Menlo_Park,_September_2019.JPG|thumb|left|320px|Sideyo di la kompanio ''Meta Platforms, Inc.'', proprietanto di Facebook, en [[Menlo Park, Kalifornia]].]] '''Facebook''' es sociala reto en la [[interreto]]. Ol fondesis ye la [[4ma di februaro]] [[2004]] da la studento [[Mark Zuckerberg]] en [[USA]]. Che Facebook omna uzanto povas krear personala pagino kun texti e imaji gratuite. La uzanto kreas profilo kun sua personala preferi e partigar ti informi kun altra uzanti qui povas divenar lua amiki. Ye la komenco dil yaro [[2018]] Facebook havis plu kam 2,5 miliardi aktiva uzanti. La firmo ''[[Meta (firmo)|Meta Platforms, Inc.]]'', olim ''Facebook Inc.'', havas sua sideyo en [[Menlo Park, Kalifornia]]. Facebook esas populara loko en la [[interreto]] por sociala kontakti ed aktivesi. La reto esas anke komunikilo pro ke la uzanti anke povas babilar per Facebook. La firmo ''Meta'' anke proprietas la sociala reti [[Instagram]] e [[WhatsApp]]. Quankam Facebook esas gratuita, la firmo havas granda profito per la vendo de la personala datumi di sua membri ad altra firmi. Pro to Facebook kritikesas ofte pro la delikto kontre la protekto de personala datumi di sua membri. Facebook anke divenis influanta instrumento por politikala kampanii da politikisti, politikala organizuri ed altra organizuri. ==Facebook ed Ido== [[Arkivo:MarkZuckerberg-crop.jpg|thumb|250px|Mark Zuckerberg, fondinto di Facebook.]] Facebook esas anke populara instrumento por propagar [[Ido]]. Che Facebook esas plura aktiva grupi de Idisti. La maxim granda grupo ''Ido'', havis 385 membri ye la [[24ma di aprilo]] [[2020]]. == Videz anke == * [[Face book]] * [[The Social Network]] * [[Datumi-divulgo Facebook e Cambridge Analytica]] == Extera ligili == * [https://www.facebook.com/ Retosituo de Facebook] * [https://web.archive.org/web/20250501135235/https://techgurkha.com/how-to-see-when-you-joined-facebook/ Grupo] ''Ido'' che Facebook [[Kategorio:Social amas-komunikili]] [[Kategorio:Virtuala socii]] l9ci82831yj9l2wew8cv7rcemgngm0l 1115794 1115793 2026-04-25T09:18:22Z ~2026-25192-60 46128 /* https://youtube.com/@tiloofficial?si=AvraLVHBkeZAoA9O */https://youtube.com/@tiloofficial?si=jzDJk7rm5S-4FbfO 1115794 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:2023 Facebook icon.svg|thumb|250px|Logotipo di Facebook.]] [[Arkivo:Aerial_view_of_Facebook_campus_in_Menlo_Park,_September_2019.JPG|thumb|left|320px|Sideyo di la kompanio ''Meta Platforms, Inc.'', proprietanto di Facebook, en [[Menlo Park, Kalifornia]].]] '''Facebook''' es sociala reto en la [[interreto]]. Ol fondesis ye la [[4ma di februaro]] [[2004]] da la studento [[Mark Zuckerberg]] en [[USA]]. Che Facebook omna uzanto povas krear personala pagino kun texti e imaji gratuite. La uzanto kreas profilo kun sua personala preferi e partigar ti informi kun altra uzanti qui povas divenar lua amiki. Ye la komenco dil yaro [[2018]] Facebook havis plu kam 2,5 miliardi aktiva uzanti. La firmo ''[[Meta (firmo)|Meta Platforms, Inc.]]'', olim ''Facebook Inc.'', havas sua sideyo en [[Menlo Park, Kalifornia]]. Facebook esas populara loko en la [[interreto]] por sociala kontakti ed aktivesi. La reto esas anke komunikilo pro ke la uzanti anke povas babilar per Facebook. La firmo ''Meta'' anke proprietas la sociala reti [[Instagram]] e [[WhatsApp]]. Quankam Facebook esas gratuita, la firmo havas granda profito per la vendo de la personala datumi di sua membri ad altra firmi. Pro to Facebook kritikesas ofte pro la delikto kontre la protekto de personala datumi di sua membri. Facebook anke divenis influanta instrumento por politikala kampanii da politikisti, politikala organizuri ed altra organizuri. ==Facebook ed Ido== [[Arkivo:MarkZuckerberg-crop.jpg|thumb|250px|Mark Zuckerberg, fondinto di Facebook.]] Facebook esas anke populara instrumento por propagar [[Ido]]. Che Facebook esas plura aktiva grupi de Idisti. La maxim granda grupo ''Ido'', havis 385 membri ye la [[24ma di aprilo]] [[2020]]. == Videz anke == * [[Face book]] * [[The Social Network]] * [[Datumi-divulgo Facebook e Cambridge Analytica]] ==https://youtube.com/@tiloofficial?si=AvraLVHBkeZAoA9O == * [https://www.facebook.com/ Retosituo de Facebook] * [https://web.archive.org/web/20250501135235/https://techgurkha.com/how-to-see-when-you-joined-facebook/ Grupo] ''Ido'' che Facebook [[Kategorio:Social amas-komunikili]] [[Kategorio:Virtuala socii]] 3u21bp1a4d3zxb8oddhx2o2nuajsc9j 1115795 1115794 2026-04-25T09:18:44Z Quinlan83 27016 Restored revision 1115793 by [[Special:Contributions/Quinlan83|Quinlan83]] ([[User talk:Quinlan83|talk]]): Restore (TwinkleGlobal) 1115795 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:2023 Facebook icon.svg|thumb|250px|Logotipo di Facebook.]] [[Arkivo:Aerial_view_of_Facebook_campus_in_Menlo_Park,_September_2019.JPG|thumb|left|320px|Sideyo di la kompanio ''Meta Platforms, Inc.'', proprietanto di Facebook, en [[Menlo Park, Kalifornia]].]] '''Facebook''' es sociala reto en la [[interreto]]. Ol fondesis ye la [[4ma di februaro]] [[2004]] da la studento [[Mark Zuckerberg]] en [[USA]]. Che Facebook omna uzanto povas krear personala pagino kun texti e imaji gratuite. La uzanto kreas profilo kun sua personala preferi e partigar ti informi kun altra uzanti qui povas divenar lua amiki. Ye la komenco dil yaro [[2018]] Facebook havis plu kam 2,5 miliardi aktiva uzanti. La firmo ''[[Meta (firmo)|Meta Platforms, Inc.]]'', olim ''Facebook Inc.'', havas sua sideyo en [[Menlo Park, Kalifornia]]. Facebook esas populara loko en la [[interreto]] por sociala kontakti ed aktivesi. La reto esas anke komunikilo pro ke la uzanti anke povas babilar per Facebook. La firmo ''Meta'' anke proprietas la sociala reti [[Instagram]] e [[WhatsApp]]. Quankam Facebook esas gratuita, la firmo havas granda profito per la vendo de la personala datumi di sua membri ad altra firmi. Pro to Facebook kritikesas ofte pro la delikto kontre la protekto de personala datumi di sua membri. Facebook anke divenis influanta instrumento por politikala kampanii da politikisti, politikala organizuri ed altra organizuri. ==Facebook ed Ido== [[Arkivo:MarkZuckerberg-crop.jpg|thumb|250px|Mark Zuckerberg, fondinto di Facebook.]] Facebook esas anke populara instrumento por propagar [[Ido]]. Che Facebook esas plura aktiva grupi de Idisti. La maxim granda grupo ''Ido'', havis 385 membri ye la [[24ma di aprilo]] [[2020]]. == Videz anke == * [[Face book]] * [[The Social Network]] * [[Datumi-divulgo Facebook e Cambridge Analytica]] == Extera ligili == * [https://www.facebook.com/ Retosituo de Facebook] * [https://web.archive.org/web/20250501135235/https://techgurkha.com/how-to-see-when-you-joined-facebook/ Grupo] ''Ido'' che Facebook [[Kategorio:Social amas-komunikili]] [[Kategorio:Virtuala socii]] l9ci82831yj9l2wew8cv7rcemgngm0l 0 51570 1115796 1073930 2026-04-25T09:20:02Z ~2026-25192-60 46128 /* https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=gRBE5KHd0v9XLsAe */https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=ojUZNhZk0e0lWSWP 1115796 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:YouTube 2024.svg|280px|eta|dekstra|La simbolo di YouTube]] '''YouTube''' esas retsituo en la [[interreto]] e forumo por [[video|videi]]. YouTube fondesis ye la yaro [[2005]] kom portalo por videi. La fonderi esis [[Chad Hurley]], [[Steve Chen]] e [[Jawed Karim]]. YouTube esas un de la maxim populara [[interreto]]-situi. La proprietero di YouTube esas la firmo ''YouTube,LLC'' qua apartenas a la [[interreto]]-firmo [[Google]]. YouTube havas su sideyo en [[San Bruno]] ([[Kalifornia]]). Sur YouTube oni trovas filmi, muziko-videi, parti de la programo di [[televiziono]] e per la uzanti ipsa facita videi e filmi. Omna enregistrigita uzanto povas che YouTube prizentar sua videi. YouTube financas su per reklamo e havas yarala revenuo di cirkume 15 miliardi [[Dolaro di Usa|dolari]] (2019). La anunco che YouTube esas senkusta e oni enregistrigas su per konto che [[Google]]. ==https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=gRBE5KHd0v9XLsAe== La retsituo esas en 76 lingui, ma til nun ne en [[Ido]]. Tamen esas videbla multa videi en o pri [[Ido]]. Plura Idisti enmetas videi adsur YouTube. ==Externa ligili== * [https://www.youtube.com/ Retsituo di YouTube] [[Kategorio:Social amas-komunikili]] s55jh74y976h71kjd9y0sss7rhbie6l 1115797 1115796 2026-04-25T09:21:06Z ~2026-25192-60 46128 /* https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=hBoadR9FFs6BnkE2 */https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=xvaO9LTjsygc4fTb 1115797 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:YouTube 2024.svg|280px|eta|dekstra|La simbolo di YouTube]] '''YouTube''' esas retsituo en la [[interreto]] e forumo por [[video|videi]]. YouTube fondesis ye la yaro [[2005]] kom portalo por videi. La fonderi esis [[Chad Hurley]], [[Steve Chen]] e [[Jawed Karim]]. YouTube esas un de la maxim populara [[interreto]]-situi. La proprietero di YouTube esas la firmo ''YouTube,LLC'' qua apartenas a la [[interreto]]-firmo [[Google]]. YouTube havas su sideyo en [[San Bruno]] ([[Kalifornia]]). Sur YouTube oni trovas filmi, muziko-videi, parti de la programo di [[televiziono]] e per la uzanti ipsa facita videi e filmi. Omna enregistrigita uzanto povas che YouTube prizentar sua videi. YouTube financas su per reklamo e havas yarala revenuo di cirkume 15 miliardi [[Dolaro di Usa|dolari]] (2019). La anunco che YouTube esas senkusta e oni enregistrigas su per konto che [[Google]]. ==https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=gRBE5KHd0v9XLsAe== La retsituo esas en 76 lingui, ma til nun ne en [[Ido]]. Tamen esas videbla multa videi en o pri [[Ido]]. Plura Idisti enmetas videi adsur YouTube. ==https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=hBoadR9FFs6BnkE2== * [https://www.youtube.com/ Retsituo di YouTube] [[Kategorio:Social amas-komunikili]] 63wmndd09yrbvw5iejfg9at4ocmd0nn 1115798 1115797 2026-04-25T09:21:59Z ~2026-25192-60 46128 https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=MSn8hFf8TU4WG5xk 1115798 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:YouTube 2024.svg|280px|eta|dekstra|La simbolo di YouTube]] '''YouTube Trần Phong''' esas retsituo en la [[interreto]] e forumo por [[video|videi]]. YouTube fondesis ye la yaro [[2005]] kom portalo por videi. La fonderi esis [[Chad Hurley]], [[Steve Chen]] e [[Jawed Karim]]. YouTube esas un de la maxim populara [[interreto]]-situi. La proprietero di YouTube esas la firmo ''YouTube,LLC'' qua apartenas a la [[interreto]]-firmo [[Google]]. YouTube havas su sideyo en [[San Bruno]] ([[Kalifornia]]). Sur YouTube oni trovas filmi, muziko-videi, parti de la programo di [[televiziono]] e per la uzanti ipsa facita videi e filmi. Omna enregistrigita uzanto povas che YouTube prizentar sua videi. YouTube financas su per reklamo e havas yarala revenuo di cirkume 15 miliardi [[Dolaro di Usa|dolari]] (2019). La anunco che YouTube esas senkusta e oni enregistrigas su per konto che [[Google]]. ==https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=gRBE5KHd0v9XLsAe== La retsituo esas en 76 lingui, ma til nun ne en [[Ido]]. Tamen esas videbla multa videi en o pri [[Ido]]. Plura Idisti enmetas videi adsur YouTube. ==https://youtube.com/@phongvinahousemix?si=hBoadR9FFs6BnkE2== * [https://www.youtube.com/ Retsituo di YouTube] [[Kategorio:Social amas-komunikili]] 3z7iqi0nzyikrpquxcycpi6swogxf2k 1115799 1115798 2026-04-25T09:43:14Z WikiBayer 25705 Desfacita redakti da [[Special:Kontributaji/~2026-25192-60|~2026-25192-60]] ([[User_talk:~2026-25192-60|Debato]]), e rekuperita la lasta redakto da [[User:Tegel|Tegel]] 1069280 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:YouTube 2024.svg|280px|eta|dekstra|La simbolo di YouTube]] '''YouTube''' esas retsituo en la [[interreto]] e forumo por [[video|videi]]. YouTube fondesis ye la yaro [[2005]] kom portalo por videi. La fonderi esis [[Chad Hurley]], [[Steve Chen]] e [[Jawed Karim]]. YouTube esas un de la maxim populara [[interreto]]-situi. La proprietero di YouTube esas la firmo ''YouTube,LLC'' qua apartenas a la [[interreto]]-firmo [[Google]]. YouTube havas su sideyo en [[San Bruno]] ([[Kalifornia]]). Sur YouTube oni trovas filmi, muziko-videi, parti de la programo di [[televiziono]] e per la uzanti ipsa facita videi e filmi. Omna enregistrigita uzanto povas che YouTube prizentar sua videi. YouTube financas su per reklamo e havas yarala revenuo di cirkume 15 miliardi [[Dolaro di Usa|dolari]] (2019). La anunco che YouTube esas senkusta e oni enregistrigas su per konto che [[Google]]. ==YouTube ed Ido== La retsituo esas en 76 lingui, ma til nun ne en [[Ido]]. Tamen esas videbla multa videi en o pri [[Ido]]. Plura Idisti enmetas videi adsur YouTube. ==Externa ligili== * [https://www.youtube.com/ Retsituo di YouTube] [[Kategorio:Social amas-komunikili]] rt6we8wzzlznshjlvsyz75jnzcgxfkd 0 51941 1115751 1104863 2026-04-24T14:57:24Z ThWiki1910 31363 1115751 wikitext text/x-wiki {{Provinci stati kantoni | OficalaNomo = Lando Kuracao<br>Land Curaçao ({{nl}})<br>País Kòrsou (papiamento) | Flago = Flag of Curaçao.svg | Blazono = Coat of arms of Curaçao.svg | Imajo = The colorful buildings of the Handelskade in Willemstad, Curaçao.jpg | TextodilImajo = Quartero ''Handelskade'' en Willemstad, [[Kuracao]]. | TipoSubdividuro = Konstitucinta naciono | Lando = {{NLD}} | Chefurbo = [[Willemstad]] | MaximGrandaUrbo = [[Willemstad]] | TituloGuvernisto = [[Listo pri monarki di Nederlando|Monarko]]<br>Guberniestro<br>Chefa ministro | Guvernisto = [[Willem-Alexander di Nederlando|Willem-Alexander]]<br>Lucille George-Wout<br>Gilmar Pisas | Surfaco = 444 | Habitanti = {{formatnum:192077}} | Yaro = 2023 | Denseso di habitantaro= 348 | Oficalalinguo = [[Papiamento]], [[Nederlandana linguo|Nederlandana]], [[Angla linguo|Angla]] | Horo = -4 | Datostato = 10ma di oktobro 2010<br><small>(dissolvo di [[Nederlandan Antili]])</small> | Internet = http://www.gobiernu.cw/ | TNP = US$ 3,5 miliardi (2021) | Mapo = Curacao in its region.svg }} '''Kuracao''' esas insulo che [[Karibia]] e konstitucinta naciono di [[Rejio Nederlando]], distanta 65 km norde de la litoro di [[Venezuela]]. De 1954 til 2010 ol esis parto di [[Nederlandan Antili]], e de 2010 til nun ol esas lando di Rejio Nederlando. Ol havas sua propra [[parlamento]] e [[chefministro]]. == Historio == [[Arkivo:Petroglyphs_(30393572753).jpg|thumb|left|320px|Petroglifi* de 1500 yari ante nun proxim groto Hato.]] L'unesma habitanti dil insulo esis indijeni Arawak e Caquetío. Lia ancestri ekmigris de [[Sud-Amerika]] centi de yari ante l'arivo dil Europani. L'unesma Europani qui vidis l'insulo esis membri di [[Hispania|Hispana]] expediciono komandita da [[Alonso de Ojeda]], en 1499. Hispani sklavigis le Arawak e le Caquetío, tamen li havis poka intereso pri koloniigar Kuracao. Lia koloniigo duris til la 16ma yarcento, e dum ca epoko, l'originala habitanti dil insulo transferesis a [[Hispaniola]]. Hispani adportis kavali, mutoni, kapri, porki e bovi al insulo, sive de Europa, sive de lia kolonii en la kontinento. En 1634, [[Nederlando]] nedependanteskis de [[Hispana imperio]], pos l'[[ok-yara milito]]. Admiralo Johann van Walbeeck invadis l'insulo, e Hispana trupi ibe kapitulacis. Cirkume 30 Hispani e multa aborijeni deportesis vers [[Venezuela]]. Cirkume 30 familii Taíno darfis habitar l'insulo. Depos 1662, Kuracao divenis centro por Nederlandana komerco di [[sklaveso|sklavi]]. Cirkume ta epoko, [[Judo|Judi]] Sefarad fuginta depos ke Nederlandani ekpulsesis de Nord-estala regiono di [[Brazilia]], establisis su en Kuracao e kontributis por formacar lua socio e kulturo e developar lokala ekonomio. Multa Nederlandani e Judi pluricheskis per komerco di sklavi, e konstruktis granda edifici en [[Willemstad]], qui nun esas Mondala Patrimonio di la Homaro, segun [[UNESKO]]. En 1795 eventis granda revolto di sklavi, komandita da Tula Rigaud, Louis Mercier, Bastian Karpata, and Pedro Wakao. Til 4 mil sklavi partoprenis la revolto, e plu kam 1000 partoprenis en pafo-kombati. Pos 1 monato, la revolto supresesis. Pro la proximeso kun Sud-Amerika, existis interagi kulturala e komercala kun lora [[vicerejio Nova-Granada]]. Kelka Kuracaoani, exemple Manuel Piar e Luís Brión, partoprenis la militi pri nedependo di Venezuela e Kolumbia, e [[Simón Bolívar]] ed altra refujinti rigrupigis en Kuracao. Dum la 19ma yarcento, Britaniani atakis Kuracao multafoye, nome en 1800, 1804, e de 1807 til 1815. Nederlandani abolisis [[sklaveso]] en l'insulo en 1863, e to modifikis multe l'ekonomio dil insulo, kun l'adopto di salariata laborado. Multa habitanti di Kuracao migris ad altra insuli, exemple [[Kuba]], por laborar en plantacerii di [[sukrokano]]. Altri lugis tereni del anciena plantacerii ube ante li ante esis sklavi, e pagis la lugo kun granda parto di la produktado. Ta sistemo duris til la komenco dil 20ma yarcento. Historiale, [[Nederlandana linguo]] ne parolesis multe en l'insulo exter kolonial administrado, ma lua uzo dum la fino dil 19ma e komenco dil 20ma yarcenti augmentis. Studiinti di Kuracao, Aruba e Bonaire studiis precipue [[Hispana linguo]] til la komenco dil 19ma yarcento, kande Britaniani okupis la 3 insuli. En 1815, pos restauro di Nederlandana dominaco, docado di Hispana linguo durigis. Dum la fino dil 19ma yarcento facesis esforci por docar ambe la Nederlandana e papiamento. L'ekonomio dil insulo modifikesis multe pos la deskovro di [[petrolo]] en [[Venezuela]]na baseno di [[lago Maracaibo]]. Kompanii Exxon e Shell obtenis koncesiono por explotar petrolo, e refinerii konstruktesis en Aruba e Kuracao. En 1929, 250 Venezuelani komandita da rebelo Rafael Simón Urbina kaptis la fuorto di Kuracao e spoliis armi, municioni e la trezoro dil insulo. == Geografio == [[Arkivo:Curacao.JPG|thumb|320px|Mapo pri Kuracao.]] [[Arkivo:Curacao_Dushi_(34800928041).jpg|left|320px|thumb|Aeral imajo pri litoro di Kuracao]] La [[topografio]] di Kuracao esas kolinoza, e lua maxim alta punto, ''Christoffelberg'', havas 372 metri di [[altitudo]]. L'insulo havas multa fonti de varma aquo, uzata en hidroterapio. Fore la sudala rivo existas plata insuleto, nomizita "Klein Curaçao", kun entote 1,7 km², nehabitata. La [[klimato]] di Kuracao esas miarida (''Bsh'' segun la [[klimatala klasifikuro da Köppen]]), kun sika sezono iranta de januaro til septembro, e pluvoza sezono de oktobro til decembro. L'insulo havas poka [[biodiverseso]]. == Ekonomio == [[Turismo]], internaciona komerco, servadi navala, rafino di [[petrolo]], enmagazinigado di petrolo e karbono, ed internaciona financala servadi esas la maxim importanta ekonomial agadi en Kuracao. Ensemble kun [[Sint Maarten]], l'insulo uzas la ''guilder'' di Nederlandan Antili kom monetaro. == Demografio == [[Arkivo:Curaçao population.svg|thumb|280px|Habitantaro di Kuracao, 1960-2015]] [[Arkivo:Cathedral in Willemstad, Curaçao.jpg|thumb|left|280px|Katolika katedralo en [[Willemstad]]]] Segun statistiki de ''The World Factbook'' por julio 2021, Kuracao havis {{formatnum:151885}} habitanti.<ref name=CIA/> Segun statistiki por la yaro 2011, la maxim multa (75,4%) esas Kuracaoani. [[Nederlando|Nederlandani]] esas 6%, Dominikiani esas 3,6%, Kolumbiani esas 3%, Bonaireani, Sint-Eustatiani e Sabaani esas 1,5%, [[Haiti]]ani esas 1,2%, Surinameani esas 1,2%, Venezuelani esas 1,1%, Arubaani esas 1,1%, altri esas 5%, e 0,9% esas nekonocata.<ref name=CIA/> L'oficala lingui dil insulo esas: [[Papiamento-linguo|Papiamento]], parolata rispektive da 79,9% ek la habitantaro; [[Nederlandana linguo|Nederlandana]], parolata da 8%; e l'[[Angla linguo|Angla]] parolata da 3,1% ek la habitantaro. La [[Hispana linguo|Hispana]] parolesas da 5,6% ek la habitantaro, 2,9% parolas altra lingui, e ne savesas la linguo parolata da 0,3% de la habitantaro.<ref name=CIA/> Segun la sama statistiki, la maxim praktikata religio en Kuracao esas [[katolikismo]]: 72,8% ek la habitantaro. Pentekostalisti esas 6,6%, protestanti esas 3,2%, Adventisti esas 3%, Testi di Jehova esas 2%, Evangeliani esas 1,9%, altra religii esas 3,8%, sen religio esas 6%, e 0,6% ne informis pri religio en 2011.<ref name=CIA>{{extera ligilo|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/curacao/#people-and-society|titulo=Curaçao - The World Factbook|editero=CIA|vidita ye=23ma di junio 2021}}</ref> == Referi == {{Reflist}} {{Stati en Karibia}} [[Kategorio:Kuracao| ]] [[Kategorio:Nederlandan Antili]] [[Kategorio:Nederlando]] [[Kategorio:Karibia]] sp6m730axclta6m8sdxorslx4nfw90k 14 52455 1115664 967366 2026-04-24T12:50:21Z ThWiki1910 31363 1115664 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kompozisti segun nacionaneso]] [[Kategorio:Islandana muzikisti|kompozisti]] eorudoousv4p71qpxklg5am475mg315 0 53280 1115750 1114403 2026-04-24T14:56:33Z ThWiki1910 31363 1115750 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:2024 Summer Olympics text logo.svg|thumb|320px|Logotipo* dil Olimpiala Ludi en Paris, 2024.]] L''''Olimpiala Ludi en Paris, 2024''', od oficale la '''33ma Olimpiala Ludi''', esas internaciona [[sporto|plursporta]] konkurso qua eventis de la [[26ma di julio]] til la [[11ma di agosto]] [[2024]] en [[Paris]], [[Francia]], kun kelk eventi komencinta ye la 24ma di julio. Lor la [[Olimpiala Ludi|Somerala Olimpiala Ludi]] eventis triesmafoye en Paris, dum la cent-yara aniversario dil [[Olimpiala Ludi]] di [[1924]].<ref>{{extera ligilo|titulo=Bach Says Paris and LA Mayors Are 'Optimistic' About Agreement After Initial Discussions - GamesBids.com|url=https://gamesbids.com/eng/featured/bach-says-paris-and-la-mayors-are-optimistic-about-agreement-after-initial-discussions/|editero=gamesbids.com}}</ref> La konkursi eventis en Paris ed en altra 16 urbi en kontinentala Francia, ed ank en Teahupoʻo, urbeto en [[Tahiti]], insulo qua apartenas a [[Franca Polinezia]]. Ultre Paris, [[futbalo]]-partii ank eventis en [[Nantes]], [[Lyon]], [[Saint-Étienne]], [[Bordeaux]], [[Nice]] e [[Marseille]]. Entote esis 329 eventi de 32 sporti, kun la partopreno di {{formatnum:10714}} atleti de 206 Olimpiala komitati. La Ludi kustis cirkume 9 miliard [[Euro|Euri]]<ref name=UOL>{{extera ligilo|titulo=Paris-2024 cria Olimpíadas da 'nova era': econômica, engajada e política|url=https://www.uol.com.br/esporte/olimpiadas/ultimas-noticias/2024/08/12/paris-2024-cria-olimpiadas-da-nova-era-economica-engajada-e-cultural.htm|editero=UOL|idiomo={{pt}}|publikigita ye=12ma di agosto 2024}}</ref>. Cirkume 95% del eventeyi esis konstrukturi ja existanta<ref name=UOL/>, o tempala konstrukturi. Poka nova konstrukturi bezonesis: nova centro por aquala sporti konstruktita proxim [[stadio]] ''Stade de France'', e nova ludeyo por [[basketbalo]] e lukto por 7500 spektanti en Porte de la Chapelle. Ultre to, konstruktesis Olimpiala vilaji por gastigar l'atleti en L'Île-Saint-Denis, Saint-Denis e Saint-Ouen-sur-Seine. [[Usa]] e [[Popul-Republiko Chinia]] obtenis la sama quanto di ora medalii: 40. Tamen, Usa recevis plusa arjenta e bronza medalii kam Chinia. [[Japonia]] rangizesis en la 3ma plaso, obteninta 20 ora medalii, [[Australia]] obtenis 18 ora medalii, e [[Francia]] la hosto, obtenis 16 ora medalii. Unesmafoye en la historio [[Dominikia]], [[Santa Lucia]], [[Kabo Verda]] ed [[Albania]] ganis Olimpiala medalii - Dominikia e Santa Lucia ganis ora. Ank unesmafoye en lia Olimpiala historio, [[Guatemala]] e [[Botswana]] ganis ora medalii. L'esquado di refujinti anke ganis lua unesma medalio en la historio - bronza, pri [[boxo]]. La Ludi esis la debuto di [[brek-danso]] kom Olimpial evento. Konkursi pri [[surfo]] eventis duesmafoye en la historio di la ludi, unesmafoye en [[Olimpiala Ludi en Tokyo, 2020|Tokyo, 2021]]. == Selekto dil urbo == [[Arkivo:Anneaux Olympiques Place Hôtel Ville Esplanade Libération - Paris IV (FR75) - 2021-08-23 - 1.jpg|thumb|320px|Olimpiala ringi avan ''Hôtel de Ville'' en Paris.]] {|class=wikitable align=left |-style="background:#efefef;" ! colspan="3" | Kandidata urbi por Olimpiala Ludi di 2024 |-style="background:#efefef;" | '''Urbo''' | '''Lando''' |'''1ma votado''' |- | [[Paris]] | {{FRA}} | '''Selektita por gastigar la Ludi en 2024''' |- | [[Los Angeles]] | {{USA}} | '''Selektita por gastigar la Ludi en 2028''' |- | [[Hamburg]] | {{DEU}} | rowspan=3| '''abandonis postulo''' |- | [[Roma]] | {{ITA}} |- | [[Budapest]] | {{HUN}} |} Komence, [[Paris]], [[Hamburg]], [[Budapest]], [[Roma]] e [[Los Angeles]] esis kandidati por gastigar la Ludi di 2024. La selekto-proceso lenteskis pro politikala necertesi e senkurajigiva kusti. [[Hamburg]] abandonis sua postulo ye la 29ma di novembro 2015, pos plebicito. [[Roma]] abandonis sua postulo ye la 21ma di septembro 2016 e mencionis fiskala problemi. Ye la 22ma di februaro, [[Budapest]] anke abandonis sua postulo, pos ke peticiono kontre la postulo recevis plusa signaturi kam la bezonita por ula plebicito. Ye la 9ma di junio 2017, l'[[Internaciona Olimpiala Komitato]] kunsidis en [[Lausanne]], [[Suisia]], e decidis diskutar en la renkontro quin gastigus la Ludi di 2024 e 2028, e se esus posibla selektar l'urbi por la du en la sama renkontro. Pos decidar favorebla pri la posibleso di selektar la du sideyi, ye la 13ma di septembro 2017, decidesis unanime ke Paris esus eventeyo, ed anke ke [[Olimpiala Ludi en Los Angeles, 2028|Los Angeles]] esos eventeyo por l'[[Olimpiala Ludi]] di [[2028]]. == Arivo dil Olimpiala torcho, unesma konkursi, e saboto di transporto-sistemo == [[Arkivo:Carcassonne,_Relais_de_la_flamme_olympique_Paris_2024_(112).jpg|thumb|320px|Du personi transportanta l'Olimpiala torcho en [[Carcassone]].]] [[Arkivo:Paris Gare du Nord crowds.jpg|thumb|320px|left|Hordo che ferovoyala staciono ''Gare du Nord'' pos saboto-atako kontre ferovoyala sistemo.]] Quale eventabas omnafoye depos 1928, l'Olimpiala torcho acendesis en Olympia, [[Grekia]]. Ol eniris Franca teritorio ye la 8ma di mayo 2024 en [[Marseille]]. Pose ol transportesis tra diversa urbi en kontinentala Francia, ed anke tra altra urbi che transmara departmenti Franca<ref>{{extera ligilo|url=https://ge.globo.com/olimpiadas/noticia/2024/07/24/tocha-olimpica-2024-do-que-e-feita-trajeto-e-design-veja-fotos.ghtml |titulo=Tocha Olímpica 2024: do que é feita, trajeto e design; veja fotos|editero=GE|idiomo={{pt}}|publikigita ye=24ma di julio 2024}}</ref> dum 67 dii, til l'aperto-ceremonio. Ol arivis en Paris ye la 26ma di julio. La konkursi di 4 sporti komencis ante l'aperto-ceremonio: [[futbalo]] por viri e por mulieri, [[handbalo]] por viri e por mulieri, [[rugbio por 7 ludisti|rugbio* por 7 ludisti]] ed [[arkpafado]]. Konkursi pri futbalo e handbalo komencis ante, nam on bezonas adminime 66 hori inter du partii por ke ludisti povas repozar<ref name=ESPN>{{extera ligilo|url=https://www.espn.com.br/olimpiadas/artigo/_/id/13940067/por-que-olimpiadas-tem-esportes-comecando-antes-da-cerimonia-de-abertura|titulo=Por que Olimpíadas têm esportes começando antes da cerimônia de abertura?|editero=ESPN|idiomo={{pt}}|publikigita ye=23ma di julio 2024}}</ref>. Pri futbalo por viri esas 16 nacionala squadi konkursanta, kontre ke pri futbalo por mulieri esas 12 nacionala esquadi konkursanta.<ref name=ESPN/> L'unesma futbalo-partio di la Ludi komencis ye la 24ma di julio, inter [[Arjentinia]] e [[Maroko]]. Marokani vinkis per 2 goli kontre 1, pos polemiki: invado dil agro da Marokana suporteri pos la duesma golo Arjentiniana, interupto di la partio, nuligo di la duesma golo Arjentiniana, e durigo di la partio pos du hori<ref>{{extera ligilo|url=https://www.cnnbrasil.com.br/esportes/olimpiadas/paris-2024-argentina-perde-para-o-marrocos-em-jogo-marcado-por-confusao-bizarra/|titulo=Paris 2024: Argentina perde para o Marrocos em jogo marcado por confusão e desorganização |editero=CNN|idiomo={{pt}}|publikigita ye=24ma di julio 2024}}</ref>. Dum la matino dil 26ma di julio, dil dil inauguro-ceremonio, eventis serio di saboto-ataki incendiala kontre ferovoyala sistemo Franca, qua ne rezultis morti, ma afektis plu kam 800 mil uzeri di treno-sistemo, inkluzite [[treno di granda rapideso|TGV-sistemo]]<ref>{{extera ligilo |url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/07/26/france-rail-disruptions-scnf-olympics/|titulo=Arson attacks target France’s high speed trains hours before Olympics|editero=The Washington Post|idiomo={{en}}|publikigita ye=24ma di julio 2024}}</ref>. Antee, ye la 8ma di mayo, dio kande la torcho arivis en Marseille, lokala policistaro deskovris 4 incendial aparati che ferovoyala lineo inter [[Aix-en-Provence]] e Marseille. == Aperto-ceremonio == [[Arkivo:U_S_Olympic_Team_participates_in_2024_Opening_Ceremonies_in_Paris_(8554767).jpg|thumb|320px|Rezidanti che ''Île de la Cité'' observas la parado di bateli sur Seine.]] [[Arkivo:Vasque_Olympique_Jardin_Tuileries_-_Paris_I_(FR75)_-_2024-07-27_-_19.jpg|thumb|left|320px|Balono kun l'Olimpiala kaldrono.]] L'aperto-ceremonio komencis ye 19:30 kloki, GMT+2 (somero-tempo en Francia), la 26ma di julio 2024. Lor duesmafoye en la historio l'aperto-ceremonio eventis exter stadio - unesmafoye esis en 2018, dum l'Olimpiala Ludi di la Yunaro en [[Buenos Aires]]. L'oficala protokolo eventis en tempala "stadieto" konstruktita sur placo Trocadéro. On kalkulis ke cirkume 320 mil personi an la rivi di Seine asistis la parado di 80 bateli qui transportis l'atleti. Granda parto di la ceremonio eventis sub pluvo. Multa elementi di la ceremonio enrejistresis ante, por prizentado sur [[televiziono]] o [[komputatoro]], exemple video* qua montris humuristo [[Jamel Debbouze]] eniranta [[stadio]] ''Stade de France'' komplete vakua, nam la ceremonio eventus exter la stadio. Ibe, ilu renkontris ex-futbalisto [[Zinedine Zidane]], qua duktis l'Olimpiala torcho sequita da tri pueri, qui reprezentis yari 1900, 1924 e 2024, la trifoye kande Paris gastigis la Ludi. Altr aspekto di la ceremonio enrejistrita hori ante esis kande [[Lady Gaga]] kantis ''Mon truc en plumes''. Pos ke el kantis, el dicis: ''Bonsoir, bienvenue à Paris''. La paradi di nacional atleti eventis sur bateli e bateleti naviginta sur [[Seine]], inter ponti ''Pont d'Austerlitz'' e ''Pont d'Iéna''. La 6-kilometra parado-voyo sur Seine emfazis kultural aspekti di la ceremonio ed imaji di Parisana rikonocmarki. Kelka bateli transportis du o plusa delegitari nacionala, kontre ke granda delegitari - exemple l'Usana e la Franca - transportesis sola en singla bateli. Franca kantistino Axelle Saint-Cirel kantis ''La Marseillaise'' dum l'aperto-ceremonio. La "vivanta pikturo" (France: ''tableau vivant'') reprezentis anciena Greka deo Dionizios, ed esis multe kritikita pro simulachar [[Supeo santa]] kun partopreno di ''drag queens''. Politikisti, religiala chefi ed altra individui kritikis ca "vivanta pikturo", exemple [[judo|juda]] komentisto Eli David, qua adjetivigis ol kom "shaminda insulto kontre [[Iesu Kristo]] e [[kristanismo]]". Diversa Olimpiala championi Franca duktis l'Olimpiala torcho til Gardeno ''Tuileries'', ube [[Teddy Riner]] e [[Marie-José Pérec]] recevis ol. Le du duktis du torchi til l'Olimpiala kaldrono, ed acendesis ol samatempe. La kaldrono suspensesis da balono plenigita per [[helio]], alta de 30 metri e semblanta varm-aera balono konstruktita da [[fratuli Montgolfier]] dum la 18ma yarcento. Dum la dio, la balono levesas, restanta ligata a la sulo, e dum la nokto ol abasesas. Kanadana kantistino [[Céline Dion]], akompanita da pianisto, kantis ''Hymne a l'amour'', originale enrejistrita da [[Édith Piaf]] en 1950. == Kelka eventi e rezulti == [[Arkivo:XGames-Chiba-2022_2022-04-24_0776.jpg|thumb|320px|[[Yuto Horigome]]]] [[Arkivo:2019-09-07 - Archery World Cup Final - Mixed Recurve - Photo 07.jpg|thumb|320px|left| [[Kim Woo-jin]]]] Dum la finala konkurso pri [[planko-sketado]] kategorio ''street'' por mulieri, ye la 28ma di julio, [[Japonia]]nini [[Coco Yoshizawa]] e [[Liz Akama]] ganis rispektive l'ora ed l'arjenta medalii. [[Rayssa Leal]], de [[Brazilia]], ganis la bronza.<ref>{{extera ligilo|url=https://esporte.ig.com.br/olimpiadas/2024-07-28/rayssa-leal-brilha-conquista-bronze-skate-street-paris.html|titulo=Com emoção! Rayssa Leal brilha no fim e conquista o bronze no skate street em Paris|editero=IG |idiomo={{pt}}|publikigita ye=28ma di julio 2024}}</ref> En la finalo di la sama kategorio por viri, eventinta ye la 29ma di julio, Japoniano [[Yuto Horigome]] ganis la ora, Usano [[Jagger Eaton]] ganis l'arjenta, ed Usano [[Nyjah Huston]] ganis la bronza<ref>{{extera ligilo|url=https://www.lance.com.br/olimpiadas/quem-e-yuto-horigome-skatista-que-garantiu-o-ouro-na-ultima-manobra-nas-olimpiadas.html|titulo=Quem é Yuto Horigome, skatista que garantiu o ouro na última manobra nas Olimpíadas|editero=Lance!|idiomo={{pt}}|publikigita ye=29ma di julio 2024}}</ref>. [[Sud-Korea]]ni ganis entote 7 medalii pri [[arkpafado]], de qui 5 ora, 1 arjenta ed 1 bronza, en la 5 konkursi disputita: individuala por viri, individuala por mulieri, maskulala esquado, feminala esquado e mixita esquado.<ref>{{extera ligilo|titulo=Análise: O domínio da Coreia no Tiro com Arco em Paris 2024|url=https://koreanmagazinebr.com/analise-o-dominio-da-coreia-no-tiro-com-arco-em-paris-2024/|editero=Korean Magazine BR|idiomo={{pt}}|publikigita ye=6ma di agosto 2024}}</ref> Pos la rezulti di lua partopreno en Paris, Sud-Koreano [[Kim Woo-jin]] kolektis entote 5 ora medalii pri arkpafado en Olimpiala Ludi, de qui 1 en [[Olimpiala Ludi en Rio de Janeiro, 2016|Rio de Janeiro]], 1 en [[Olimpiala Ludi en Tokyo, 2020|Tokyo]], e 3 en Paris. [[Arkivo:오예진 선수.jpg|thumb|250px|[[Oh Ye-jin]]]] [[Arkivo:Sheng_Lihao_(2024)_01.png|thumb|250px|left|[[Sheng Lihao]]]] La konkursi pri [[sporta pafado]] eventis che la Nacionala Centro pri Pafado (France: ''Centre National de Tir''), an urbo [[Châteauroux]]. Esis entote 15 kategorii - 6 por viri, 6 por mulieri e 3 por mixita esquadi - e 340 pafisti, 170 mulieri e 170 viri. [[Popul-Republiko Chinia]] ganis la ora en 5 ek li: 10-metra pafado kun pistolo per kompresita aero por viri, 10-metra pafado per kompresit-aera riflo por viri<ref name=Lihao/>, 25-metra pafado per rapida pistolo por viri, 50-metra pafado per riflo en 3 pozicioni por viri, e 10-metra pafado kun riflo por mixita esquadi. Chiniano [[Sheng Lihao]], qua ganabis 1 arjenta medalio dum l'Olimpiala Ludi en Tokyo, ganis du ora en Paris<ref name=Lihao>{{extera ligilo|url=https://www.bbc.com/sport/olympics/articles/cd1j0jv039xo|titulo=China's Sheng wins second gold in Paris |editero=BBC|publikigita ye=29ma di julio 2024|idiomo={{en}}}}</ref>. [[Sud-Korea]]nini [[Oh Ye-jin]], Yang Ji-in e Ban Hyo-jin ganis ora medalii rispektive pri 10-metra pafado kun pistolo per kompresita aero, 25-metra per rapida pistolo, e 10-metra pafado per kompresit-aera riflo. [[Oh Ye-jin]] obtenis puntizo 243.2, qua esis Olimpiala rekordo, pafanta kun pistolo per kompresita aero<ref>{{Extera ligilo|url=https://www.thestar.com/sports/olympics-and-paralympics/roommates-but-not-rivals-two-south-korean-shooters-win-olympic-gold-and-silver/article_c1192bad-81ec-5541-bfec-0796bfd3f167.html |titulo=Oh Ye Jin of South Korea smashes an Olympic shooting record to win gold in Paris|editero=The Toronto Star|publikigita ye=28ma di julio 2024|vidita ye= 28ma di julio 2024}}</ref>. [[Adriana Ruano]] ganis l'unesma ora medalio por [[Guatemala]] pri pafado kontre pladi.<ref>{{Extera ligilo|idiomo={{es}}|url=https://cnnespanol.cnn.com/2024/07/31/adriana-ruano-oliva-gana-primera-medalla-oro-olimpica-guatemala-orix/|titulo=Adriana Ruano Oliva gana la primera medalla de oro olímpica en la historia de Guatemala|vidita ye=31ma di julio 2024|autoro=Uriel Blanco|publikigita ye=31ma di julio 2024|editero=CNN}}</ref> [[Suisia]]nino [[Chiara Leone]] ganis l'ora por 50-metra pafado per riflo en 3 pozicioni. La konkursi pri [[badmintono]] eventis de la 27ma di julio til la 5ma di agosto che stadio ''Port de la Chapelle'', anke konocata kom ''Adidas Arena'', kun la partopreno di 171 ludisti. Esis 5 kategorii: ''singla'' por viri, ''singla'' por mulieri, ''duopla'' por viri, ''duopla'' por mulieri, e mixit esquadi. Ludisti de [[Popul-Republiko Chinia]] ganis du ora medalii - duopli por mulieri, e mixit esquadi -, e du arjenta - singli por mulieri e duopli por mulieri. [[Viktor Axelsen]], de [[Dania]], ganis l'ora en la kategorio ''singla'' por viri, e [[An Se-young]] ganis l'ora en la kategorio ''singla'' por mulieri. [[Arkivo:Paris2024 - TT - 28 Evenepoel.jpg|thumb|320px|[[Remco Evenepoel]] dum konkurso pri biciklagado kontrehorloja.]] [[Arkivo:OG2024-dressage-Jessica-von-Bredow-Wernd-gold-medal.jpg|thumb|left|320px|[[Jessica von Bredow-Werndl]] (GER) e ''TSF Dalera BB'' pos recevir ora medalio pri individuala dresado.]] Quar konkursi pri [[biciklagado]] komencis ye l'[[esplanado]] ''Esplanade des Invalides'': la konkursi pri biciklagado kontrehorloja por viri e por mulieri finis ye la ponto Alexander la 3ma, kontre ke la konkursi pri biciklagado en stradi finis ye la placo ''Trocadéro''. En la du konkursi por viri, [[Belgia|Belgo]] [[Remco Evenepoel]] ganis la ora. Du Franci, [[Valentin Madouas]] e [[Christophe Laporte]] ganis rispektive arjenta e la bronza medalii en la biciklagado en stradi. En la konkurso kontrehorloja por viri, [[Filippo Ganna]] ganis l'arjenta e [[Wout van Aert]]. Pri biciklagado en stradi por mulieri, Usanino [[Kristen Faulkner]] ganis la ora, Nederlandanino [[Marianne Vos]] ganis l'arjenta, e [[Lotte Kopecky]], de [[Belgia]], ganis la bronza. Pri biciklagado kontrehorloja por mulieri, [[Grace Brown]] de [[Australia]] ganis l'ora, Britanianino [[Anna Henderson]] ganis l'arjenta, ed Usanino [[Chloé Dygert]] ganis la bronza. La konkursi pri [[kavalkado]] eventis che [[palaco di Versailles]], en l'[[Versailles|urbo samnoma]], inter la 27ma di julio e la 6ma di agosto. Ca yaro, mulieri e viri konkursis kune en 6 kategorii: individuala dresado, esquada dresado, individuala konkurso, esquada konkurso, individuala saltado ed esquada saltado. Exemple, en l'individuala konkurso, [[Michael Jung]] de [[Germania]] ganis l'ora, [[Christopher Burton]] de [[Australia]] ganis l'arjenta, e [[Laura Collett]], del [[Unionita Rejio]], ganis la bronza. Pri l'individuala dresado, [[Jessica von Bredow-Werndl]] kun kavalino ''TSF Dalera BB'' ganis la ora, [[Isabell Werth]] kun kavalino ''Wendy'' ganis l'arjenta, e Britanianino [[Charlotte Fry]], kun kavalulo ''Glamourdale'' ganis la bronza<ref>{{extera ligilo|url=https://www.eurodressage.com/2024/08/04/germanys-von-bredow-werndl-and-dalera-wins-second-individual-gold-2024-olympics|titulo=Germany’s von Bredow-Werndl and Dalera Wins Second Individual Gold at 2024 Olympics|editero=Eurodressage|idiomo={{en}}|publikigita ye=4ma di agosto 2024}}</ref>. Entote, Germania ganis ora en 4 ek la 6 kategorii: individuala dresado, esquada dresado, individuala konkurso, ed individuala saltado. [[Arkivo:Roland-Garros 2012-IMG 3831.jpg|thumb|320px|Stadio Suzanne-Lenglen, en Roland Garros.]] [[Arkivo:Grand Palais (Paris, FRA) 2019.jpg|left|thumb|320px|Palaco ''Grand Palais''.]] La konkursi pri [[boxo]] eventis che stadio Suzanne-Lenglen, parto de la sporto-komplexo por teniso ''Roland Garros''. Partoprenis entote 284 boxisti, de qui la duimo esis mulieri. Viri konkursis en 7 kategorii - infre 51 kg, infre 57 kg, infre 63,5 kg, infre 71 kg, infre 80 kg, infre 92 kg, e plu kam 92 kg -, kontre ke mulieri konkursis en 6 kategorii - infre 50 kg, infre 54 kg, infre 57 kg, infre 60 kg, infre 66 kg, ed infre 75 kg. [[Uzbekistan]] ganis 5 ek la 7 ora medalii pri boxo por viri, ecepte en la kategorio infre 63,5 kg (ganita da [[Erislandy Álvarez]], de [[Kuba]]), ed en la kategorio infre 80 kg (ganita da [[Olexandr Hizhiak]], de [[Ukraina]]). Pri boxo por mulieri, [[Wu Yu]] e [[Chang Yuan]], de [[Popul-Republiko Chinia]], ganis ora medalii rispektive en la kategorii infre 50 kg ed infre 54 kg. En la kategorio infre 57 kg, [[Lin Yu-ting]], de [[Taiwan]], ganis la ora. La konkursi pri [[tae-kwon-do]] eventis che palaco ''Grand Palais'', de la 7ma til la 10ma di agosto. Esis 8 kategorii, de qui 4 por viri e 4 por mulieri. [[Sud-Korea]] ganis du ora medalii: da [[Kim Yu-Jin]], en la kategorio infre 57 kg por mulieri; e da [[Park Tae-Joon]], en la kategorio infre 58 kg por viri. [[Uzbekistan]] anke ganis du medalii: ora da [[Ulugbek Rashitov]], en la kategorio infre 68 kg por viri; ed arjenta da [[Svetlana Osipova]], en la kategorio plu kam 67 kg por mulieri. [[Arkivo:Teahupoo1.jpg|thumb|320px|left|Ondo en Teahupoʻo.]] [[Arkivo:Paris Parc des Princes 1.jpg|thumb|320px|Stadio ''Parc des Princes''.]] La konkursi pri [[surfo]] eventis en Teahupoʻo, [[Tahiti]], [[Franca Polinezia]], loko famoza pro sua giganta ondi. Ibe eventis konkursi por viri e por mulieri. La finala konkursi eventis ye la 31ma di julio. Pri surfo por viri, Franco [[Kauli Vaast]] ganis la ora, Australiano [[Jack Robinson]] ganis l'arjenta, e Braziliano [[Gabriel Medina]] ganis la bronza. Pri surfo por mulieri, Usanino [[Caroline Marks]] ganis la ora, Brazilianino [[Tatiana Weston-Webb]] ganis l'arjenta, e [[Johanne Defay]] de Francia ganis la bronza. La bronza medalio pri futbalo por viri disputesis ye la 8ma di agosto che stadio ''Stade de la Beaujoire'', en [[Nantes]], inter [[Egiptia]] e [[Maroko]]. Maroko vinkis la partio per 6 goli kontre 0. L'ora medalio disputesis ye la 9ma di agosto che stadio ''Parc des Princes'', en [[Paris]], inter [[Francia]] e [[Hispania]]. Hispania ganis l'ora medalio pos vinkir Francia per 5 goli kontre 3. Ye la sama dio, disputesis la bronza medalio pri futbalo por mulieri, che stadio ''Parc Olympique Lyonnais'' en Décines-Charpieu, urbo an la metropolala regiono di [[Lyon]]. [[Germania]] vinkis Hispania per 1 golo kontre 0, e grantis la bronza medalio. Ye la 10ma di agosto eventis la disputo pri ora medalio, inter [[Usa]] e [[Brazilia]], anke che stadio ''Parc des Princes''. Usanini vinkis Brazilianini per 1 golo kontre 0, e ganis kinesmafoye en lua historio la ora medalio. [[Arkivo:Paris2024_-_Triathlon_-_02_-_Pont_Alexandre_III.jpg|thumb|320px|left|Loko por la konkurso pri triatlo*, apud ponto Alexander la 3ma.]] [[Arkivo:Volleyball_at_the_2024_Summer_Olympics_–_Men's_Japan_vs_Germany_05.jpg|thumb|320px|Preliminara voleibalo-partio por viri, Japonia kontre Germania.]] La konkursi pri [[triatlo]] eventis de la 31ma di julio til la 5ma di agosto, kun la partopreno di entote 110 atleti, de qui 55 viri e 55 mulieri. Viri e mulieri anke konkursis kom mixita esquadi. Triatlo* konsistis ek 1,5-kilometra [[natado]], 40-kilometra [[biciklo]]-kurado, e 10-kilometra kurado. La disputi pri natado eventis sur l'aqui di [[Seine]], tamen ca parto preske eliminesis, pro problemi pri kontamino dil aquo. Mem pos la liberigo di natado en Seine, kelk atleti infektesis per [[bakterio]] ''[[escherichia coli]]''<ref>{{extera ligilo|url=https://www.cnnbrasil.com.br/esportes/olimpiadas/triatletas-sao-hospitalizados-apos-nadarem-no-rio-sena-belgica-desiste-de-prova/|titulo=Triatletas são hospitalizados após nadarem no rio Sena; Bélgica desiste de prova|idiomo={{pt}}|editero=CNN|publikigita ye=4ma di agosto 2024}}</ref>. Pri triatlo* por viri, Britaniano [[Alex Yee]] ganis l'ora, Novazelandano [[Hayden Wilde]] ganis l'arjenta, e Franco [[Léo Bergère]] ganis la bronza. Pri triatlo* por mulieri, [[Cassandre Beaugrand]] de Francia ganis l'ora, [[Julie Derron]] de Suisia ganis l'arjenta, e [[Beth Potter]] del Unionita Rejio ganis la bronza. Pri triatlo* por mixita esquado, Germana ganis l'ora, Usa ganis l'arjenta, ed Unionita Rejio ganis la bronza. La preliminara partii di [[handbalo]] eventis che eventeyo ''Paris Expo Porte de Versailles'', e la finala fazo eventis che stadio ''[[Pierre Mauroy]]'', en [[Lille]]. Entote 24 esquadi, de qui 12 maskula e 12 femina konkursis dum preliminari. En la finala partii di la turniro por viri, [[Hispania]] vinkis [[Slovenia]] per 23 punti kontre 22 e ganis la bronza, e [[Dania]] vinkis [[Germania]] per 39 punti kontre 26, e ganis la ora. En la finala partii di la turniro por mulieri, [[Dania]] vinkis [[Suedia]] per 30 punti kontre 25 e ganis la bronza, e [[Norvegia]] vinkis [[Francia]] per 29 punti kontre 21, e ganis la ora. Ultre handbalo, ''Paris Expo Porte de Versailles'' ank esis loko por [[voleibalo]]-partii en interna korto, por konkursi pri [[pezo-levo]] e tablo-teniso. Voleibalo-partii eventis de la 27ma di julio til la 10ma di agosto (por viri) e la 11ma di agosto (por mulieri). Pri voleibalo por viri, [[Francia|Franca]] esquado ganis l'ora, [[Polonia|Polona]] esquado ganis l'arjenta, ed [[Usa]]na esquado ganis la bronza. Pri voleibalo por mulieri, [[Italia]] ganis l'ora, [[Usa]] ganis l'arjenta, e [[Brazilia]] ganis la bronza. == Medalii ganita == Yen listo di la landi qui recevis adminime 1 bronza medalio en [[Paris]] en [[2024]].<ref>{{extera ligilo|titulo=Quadro de Medalhas {{!}} Olimpíadas 2024|url=https://www.uol.com.br/esporte/olimpiadas/quadro-de-medalhas/|idiomo={{pt}}|editero=UOL|aktualigita ye=11ma di agosto 2024}}</ref> [[Arkivo:Course en ligne masculine de cyclisme sur route aux JO d'été de 2024 12.jpg|thumb|320px|Ciklisti che avenuo ''Simón Bolívar''.]] [[Arkivo:OG2024-equestrian-sports-stands.jpg|thumb|320px|Tempala stadio konstruktita en Versailles por la konkursi pri kavalkado.]] [[Arkivo:Épreuve_Aviron_Jeux_Olympiques_2024_Stade_Nautique_Vaires_Marne_-_Vaires-sur-Marne_(FR77)_-_2024-07-28_-_97.jpg|thumb|320px|Navigala Centro Vaires–Torcy, en Vaires-sur-Marne.]] [[Arkivo:140201 Velodrome.jpg|thumb|320px|Nacionala [[Velodromo]] ''Saint-Quentin-en-Yvelines''.]] [[Arkivo:P1050976_Paris_XV_pte_de_Versailles_entrée_parc_des_expositions_esplanade_du_9.11.1989_rwk.JPG|thumb|320px|''Paris Expo Porte de Versailles''.]] [[Arkivo:Handball_at_the_2024_Summer_Olympics_–_Men's_Germany_vs_Slovenia_-_2024-08-04_-_01.jpg|thumb|320px|Mi-finala partio di handbalo por viri, Germania kontre Slovenia.]] {{Totalo di medalii}} |- | 1 ||{{USA}}|| 40 || 44 || 42 || 126 |- | 2 ||{{CHN}}|| 40 || 27 || 24 || 91 |- | 3 ||{{JPN}}|| 20 || 12 || 13 || 45 |- | 4 ||{{AUS}}|| 18 || 19 || 16 || 53 |- | 5 ||{{FRA}}|| 16 || 26 || 22 || 64 |- | 6 ||{{NLD}}|| 15 || 7 || 12 || 34 |- | 7 ||{{GBR}}|| 14 || 22 || 29 || 65 |- | 8 ||{{KOR}}|| 13 || 9 || 10 || 30 |- | 9 ||{{ITA}}|| 12 || 13 || 15 || 40 |- | 10 ||{{DEU}}|| 12 || 13 || 8 || 33 |- | 11||{{NZL}}|| 10 || 7 || 3 || 20 |- | 12||{{CAN}}|| 9 || 7 || 11 || 27 |- | 13||{{UZB}}|| 8 || 2 || 3 || 13 |- | 14||{{HUN}}|| 6 || 7 || 6 || 19 |- | 15||{{ESP}}|| 5 || 4 || 9 || 18 |- | 16||{{SWE}}|| 4 || 4 || 3 || 11 |- | 17||{{KEN}}|| 4 || 2 || 5 || 11 |- | 18||{{NOR}}|| 4 || 1 || 3 || 8 |- | 19||{{IRL}}|| 4 || 0 || 3 || 7 |- | 20||{{BRA}}|| 3 || 7 || 10 || 20 |- | 21||{{IRN}}|| 3 || 6 || 3 || 12 |- | 22||{{UKR}}|| 3 || 5 || 4 || 12 |- | 23||{{ROU}}|| 3 || 4 || 2 || 9 |- | 24||{{GEO}}|| 3 || 3 || 1 || 6 |- | 25||{{BEL}}|| 3 || 1 || 6 || 10 |- | 26||{{BGR}}|| 3 || 1 || 3 || 7 |- | 27||{{SRB}}|| 3 || 1 || 1 || 5 |- | 28||{{CSK}}|| 3 || 0 || 2 || 5 |- | 29||{{DEN}}|| 2 || 2 || 5 || 9 |- | 30||{{AZE}}|| 2 || 2 || 3 || 7 |- | 30||{{HRV}}|| 2 || 2 || 3 || 7 |- | 32||{{CUB}}|| 2 || 1 || 5 || 8 |- | 33||{{BHR}}|| 2 || 1 || 1 || 4 |- | 34||{{SVN}}|| 2 || 1 || 0 || 3 |- | 35||{{TWN}}|| 2 || 0 || 5 || 7 |- | 36||{{AUS}}|| 2 || 0 || 3 || 5 |- | 37||{{HKG}}|| 2 || 0 || 2 || 4 |- | 37||{{PHL}}|| 2 || 0 || 2 || 4 |- | 39||{{DZA}}|| 2 || 0 || 1 || 3 |- | 39||{{IDN}}|| 2 || 0 || 1 || 3 |- | 41||{{ISR}}|| 1 || 5 || 1 || 7 |- | 42||{{POL}}|| 1 || 4 || 5 || 9 |- | 43||{{KAZ}}|| 1 || 3 || 3 || 7 |- | 44||{{JAM}}|| 1 || 3 || 2 || 6 |- | 44||{{ZAF}}|| 1 || 3 || 2 || 6 |- | 44||{{THA}}|| 1 || 3 || 2 || 6 |- | 47||{{ETH}}|| 1 || 3 || 0 || 4 |- | 48||{{CHE}}|| 1 || 2 || 5 || 8 |- | 49||{{ECU}}|| 1 || 2 || 2 || 5 |- | 50||{{PRT}}|| 1 || 2 || 1 || 4 |- | 51||{{GRC}}|| 1 || 1 || 6 || 8 |- | 52||{{ARG}}|| 1 || 1 || 1 || 3 |- | 52||{{EGY}}|| 1 || 1 || 1 || 3 |- | 52||{{TUN}}|| 1 || 1 || 1 || 3 |- | 55||{{BWA}}|| 1 || 1 || 0 || 2 |- | 55||{{CHL}}|| 1 || 1 || 0 || 2 |- | 55||{{LCA}}|| 1 || 1 || 0 || 2 |- | 55||{{UGA}}|| 1 || 1 || 0 || 2 |- | 59||{{DOM}}|| 1 || 0 || 2 || 3 |- | 60||{{GTM}}|| 1 || 0 || 1 || 2 |- | 60||{{MCO}}|| 1 || 0 || 1 || 2 |- | 62||{{DMA}}|| 1 || 0 || 0 || 1 |- | 62||{{PAK}}|| 1 || 0 || 0 || 1 |- | 64||{{TUR}}|| 0 || 3 || 5 || 8 |- | 65||{{MEX}}|| 0 || 3 || 2 || 5 |- | 66||{{ARM}}|| 0 || 3 || 1 || 4 |- | 66||{{COL}}|| 0 || 3 || 1 || 4 |- | 68||{{PRK}}|| 0 || 2 || 4 || 6 |- | 68||{{KGZ}}|| 0 || 2 || 4 || 6 |- | 70||{{LTU}}|| 0 || 2 || 2 || 4 |- | 71||{{IND}}|| 0 || 1 || 5 || 6 |- | 72||{{MDV}}|| 0 || 1 || 3 || 4 |- | 73||{{KOS}}|| 0 || 1 || 1 || 2 |- | 74||{{CYP}}|| 0 || 1 || 0 || 1 |- | 74||{{FJI}}|| 0 || 1 || 0 || 1 |- | 74||{{JOR}}|| 0 || 1 || 0 || 1 |- | 74||{{MNG}}|| 0 || 1 || 0 || 1 |- | 74||{{PAN}}|| 0 || 1 || 0 || 1 |- | 79||{{TJK}}|| 0 || 0 || 3 || 3 |- | 80||{{ALB}}|| 0 || 0 || 2 || 2 |- | 80||{{GRD}}|| 0 || 0 || 2 || 2 |- | 80||{{MYS}}|| 0 || 0 || 2 || 2 |- | 80||{{PRI}}|| 0 || 0 || 2 || 2 |- | 84||{{CPV}}|| 0 || 0 || 1 || 1 |- | 84||{{CIV}}|| 0 || 0 || 1 || 1 |- | 84||{{KAT}}|| 0 || 0 || 1 || 1 |- | 84||{{PER}}|| 0 || 0 || 1 || 1 |- | 84||Refujinti|| 0 || 0 || 1 || 1 |- | 84||{{SGP}}|| 0 || 0 || 1 || 1 |- | 84||{{SVK}}|| 0 || 0 || 1 || 1 |- | 84||{{ZMB}}|| 0 || 0 || 1 || 1 |} == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Olimpiala Ludi]] 9cuxdf61b3pww0klj9lkm0swt3h6rin 14 55213 1115671 984028 2026-04-24T12:59:28Z ThWiki1910 31363 1115671 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kompozisti segun nacionaneso]] [[Kategorio:Rumaniana muzikisti|kompozisti]] ldqkmio1rt2v3ysyx5arnzz6b4m6qjg 0 62617 1115714 1009608 2026-04-24T14:34:41Z ThWiki1910 31363 1115714 wikitext text/x-wiki {{Politikisto |Nomo = Mary Eugenia Charles |Imajo = [[Arkivo:Eugenia_Charles_at_the_United_Nations.jpg|180px]] |Politikala_titulo = Chefministro |Shablono_lando= {{DMA}} |Guvernisteso= de la [[21ma di julio]] [[1980]] til la [[14ma di junio]] [[1995]] |Precedanto1= [[Oliver Seraphin]] |Sucedanto1= [[Edison Chenfil James|Edison James]] |Naskodio = [[15ma di mayo]] [[1919]] |Nask-urbo= Pointe Michel, [[Dominikia]] |Mort-dio = [[6ma di septembro]] [[2005]] |Mort-urbo = [[Fort-de-France]], [[Martinik]] |Spozo= |Profesiono= advokato e politikisto |Partiso= ''Freedom Party'' }} '''Mary Eugenia Charles''', advokato e politikisto n. ye la [[15ma di mayo]] [[1919]] til la [[6ma di septembro]] [[2005]], esis [[chefministro]] di [[Dominikia]] de 1980 til 1995. {{Tabelo di sucedo | Precedanto = [[Oliver Seraphin]] | Nomo di listo = Listo pri chefministri di Dominikia | Titulo di listo = Chefministro di Dominikia | Komenco = [[1980]] | Fino = [[1995]] | Sucedanto = [[Edison Chenfil James|Edison James]]}} {{DEFAULTSORT:Charles, Mary Eugenia}} [[Kategorio:Chefministri di Dominikia]] mt1j9xyq0p19rs6jp2c3zgchokn37q1 0 64351 1115749 1014747 2026-04-24T14:53:45Z ThWiki1910 31363 1115749 wikitext text/x-wiki '''Karibiana Futbalala Uniono''', abreviita '''CFU''', esas l'oficala Amerikana [[futbalo]]-asociuro e regionala membro di [[CONCACAF]], qua apartenas a la mondala futbal-asociuro [[FIFA]]. CFU fondesis en [[1978]]. ==Membri== Segun datumi de 2023 la CFU havas 31 membri – landi de [[Central Amerika]] (samatempe [[Porto-Riko]] es kandidato por la membreso en [[UNCAF]]). {| class="wikitable" |- ! Lando ! Federuro ! Membresko<br />di CONCACAF |- | {{AIA}} || [[Anguilana Federuro pri Futbalo|Anguilla Football Association]] (AFA) || 1994 |- | {{ATG}} || [[Futbalala Asociuro di Antigua e Barbuda|Antigua and Barbuda Football Association]] (ABFA) || 1961-1973 |- | {{ABW}} || [[Arubana Federuro pri Futbalo|Arubaanse Voetbal Bond]] (AVB) || 1986 |- | {{BHS}} || [[Bahamana Asociuro pri Futbalo|Bahamas Football Association]] (BFA) || 1981 |- | {{BRB}} || [[Barbadosana Asociuro pri Futbalo|Barbados Football Association]] (BFA) || 1967 |- | {{BMU}} || [[Bermudana Asociuro pri Futbalo|Bermuda Football Association]] (BFA) || 1967 |- | {{BOE}} || [[Futbalala Federuro di Bonaire|Federashon Futbòl Boneriano]] (FFB) || 2014 |- | {{VGB}} || [[Futbalala Asociuro di Virgin Insuli Britaniana|British Virgin Islands Football Association]] (BVIFA) || 1996 |- | {{CYM}} || [[Futbalala Asociuro di Insuli Kaiman|Cayman Islands Football Association]] (CIFA) || 1988 |- | {{CUB}} || [[Futbalala Asociuro di Kuba|Asociación de Fútbol de Cuba]] (AFC) || 1961 |- | {{CUW}} || [[Kuracaana Federuro pri Futbalo|Federashon Futbòl Kòrsou]] (FFK) || 1961 |- | {{DMA}} || [[Dominikiana Asociuro pri Futbalo|Dominica Football Association]] (DFA) || 1990 |- | {{DOM}} || [[Futbalala Federuro di Dominikana Republiko|Federación Dominicana de Fútbol]] (FDF) || 1964 |- | {{GUF}} || [[Futbalala Ligo di Franca Guyana|Ligue de Football de la Guyane]] (LFG) || 2013 |- | {{GRD}} || [[Grenadana Asociuro pri Futbalo|Grenada Football Association]] (GFA) || 1978 |- | {{GLP}} || [[Guadelupana Ligo pri Futbalo|Ligue Guadeloupéenne de Football]] (LGF) || 2013 |- | {{GUY}} || [[Guyanana Federuro pri Futbalo|Guyana Football Federation]] (GFF) || 1969-1971 |- | {{HTI}} || [[Haitana Federuro pri Futbalo|Fédération Haïtienne de Football (FHF), Federasyon Foutbòl Ayisyen (FFA)]] || 1961 |- | {{JAM}} || [[Jamaikana Federuro pri Futbalo|Jamaica Football Federation]] (JFF) || 1963 |- | {{MTQ}} || [[Futbalala Ligo di Martinik|Ligue de football de la Martinique]] (LFM) || 2013 |- | {{MSR}} || [[Montserratana Asociuro pri Futbalo|Montserrat Football Association]] (MFA) || 1994 |- | {{PRI}} || [[Porto-Rikana Federuro pri Futbalo|Federación Puertorriqueña de Fútbol]] (FPF) || 1964 |- | {{KNA}} || [[Futbalala Asociuro di Santa Kitts e Nevis|St. Kitts and Nevis Football Association]] (SKNFA) || 1990 |- | {{LCA}} || [[Futbalala Asociuro di Santa Lucia|Saint Lucia Football Association]] (SLFA) || 1986 |- | {{SMN}} || [[Futbalala Komitato di Saint-Martin|Comité de Football des Îles du Nord]] (CFIN) || 2013 |- | {{VCT}} || [[Futbalala Federuro di Santa Vincent e Grenadini|Saint Vincent and the Grenadines Football Federation]] (SVGFF) || 1986 |- | {{SMA}} || [[Futbalala Federuro di Sint Maarten|Voetbalbond van Sint Maarten]] (SMSA) || 1998 |- | {{SUR}} || [[Surinamana Asociuro pri Futbalo|Surinaamse Voetbal Bond]] (SVB) || 1961 |- | {{TTO}} || [[Futbalala Asociuro di Trinidad e Tobago|Trinidad and Tobago Football Association]] (TTFA) || 1964 |- | {{TCA}} || [[Futbalala Asociuro di Insuli Turks e Kaikos|Turks and Caicos Islands Football Association]] (TCIFA) || 1994 |- | {{VIR}} || [[Futbalala Federuro di Virgin Insuli Usana|U.S. Virgin Islands Soccer Federation]] (USVISA) || 1987 |} <!-- == Referi == {{reflist}} --> [[Kategorio:Organizuri pri futbalo]] fxux65mriauw1njky67abutk3d798x7 0 64353 1115748 1014754 2026-04-24T14:53:22Z ThWiki1910 31363 1115748 wikitext text/x-wiki [[Arkivo:CONCACAF member associations map.svg|thumb|300px|CONCACAF sur mapo dil mondo.]] [[Arkivo:Concacaf logo.svg|eta|Emblemo di CONCACAF.]] '''Federuro di Nord-Amerikana, Central-Amerikana e Karibiana Asociuri pri Futbalo''', abreviita '''CONCACAF''', esas l'oficala Amerikana [[futbalo]]-asociuro, qua apartenas a la mondala futbal-asociuro [[FIFA]]. Regionala membri di CONCACAF es tri futbal-asociuri: [[NAFU]], [[UNCAF]] e [[CFU]]. CONCACAF fondesis en [[1961]]. ==Membri== Segun datumi de 2023 la CONCACAF havas 41 membri. {| class="wikitable" |- ! Lando ! Federuro ! Membresko |- | {{AIA}} || [[Anguilana Federuro pri Futbalo|Anguilla Football Association]] (AFA) || 1994 |- | {{ATG}} || [[Futbalala Asociuro di Antigua e Barbuda|Antigua and Barbuda Football Association]] (ABFA) || 1961-1973 |- | {{ABW}} || [[Arubana Federuro pri Futbalo|Arubaanse Voetbal Bond]] (AVB) || 1986 |- | {{BHS}} || [[Bahamana Asociuro pri Futbalo|Bahamas Football Association]] (BFA) || 1981 |- | {{BRB}} || [[Barbadosana Asociuro pri Futbalo|Barbados Football Association]] (BFA) || 1967 |- | {{BLZ}} || [[Futbalala Federuro di Belize|Football Federation of Belize]] (FFB) || 1986 |- | {{BMU}} || [[Bermudana Asociuro pri Futbalo|Bermuda Football Association]] (BFA) || 1967 |- | {{BOE}} || [[Futbalala Federuro di Bonaire|Federashon Futbòl Boneriano]] (FFB) || 2014 |- | {{VGB}} || [[Futbalala Asociuro di Virgin Insuli Britaniana|British Virgin Islands Football Association]] (BVIFA) || 1996 |- | {{CYM}} || [[Futbalala Asociuro di Insuli Kaiman|Cayman Islands Football Association]] (CIFA) || 1988 |- | {{CUB}} || [[Futbalala Asociuro di Kuba|Asociación de Fútbol de Cuba]] (AFC) || 1961 |- | {{CUW}} || [[Kuracaana Federuro pri Futbalo|Federashon Futbòl Kòrsou]] (FFK) || 1961 |- | {{DMA}} || [[Dominikiana Asociuro pri Futbalo|Dominica Football Association]] (DFA) || 1990 |- | {{DOM}} || [[Futbalala Federuro di Dominikana Republiko|Federación Dominicana de Fútbol]] (FDF) || 1964 |- | {{GUF}} || [[Futbalala Ligo di Franca Guyana|Ligue de Football de la Guyane]] (LFG) || 2013 |- | {{GRD}} || [[Grenadana Asociuro pri Futbalo|Grenada Football Association]] (GFA) || 1978 |- | {{GLP}} || [[Guadelupana Ligo pri Futbalo|Ligue Guadeloupéenne de Football]] (LGF) || 2013 |- | {{GTM}} || [[Nacionala Futbalala Federuro di Guatemala|Federación Nacional de Fútbol de Guatemala]] (FENAFUTG) || 1961 |- | {{GUY}} || [[Guyanana Federuro pri Futbalo|Guyana Football Federation]] (GFF) || 1969-1971 |- | {{HTI}} || [[Haitana Federuro pri Futbalo|Fédération Haïtienne de Football (FHF), Federasyon Foutbòl Ayisyen (FFA)]] || 1961 |- | {{HND}} || [[Nacionala Autonoma Federuro pri Futbalo di Honduras|Federación Nacional Autónoma de Fútbol de Honduras]] (FENAFUTH) || 1961 |- | {{JAM}} || [[Jamaikana Federuro pri Futbalo|Jamaica Football Federation]] (JFF) || 1963 |- | {{CAN}} || [[Kanadana Asociuro pri Futbalo|Canadian Soccer Association]] (CSA) || 1961 |- | {{CRI}} || [[Kosta-Rikana Federuro pri Futbalo|Federación Costarricense de Fútbol]] (FCRF) || 1961 |- | {{MTQ}} || [[Futbalala Ligo di Martinik|Ligue de football de la Martinique]] (LFM) || 2013 |- | {{MEX}} || [[Mexikiana Federuro pri Futbalo|Federación Mexicana de Fútbol Asociación]] (FMF) || 1961 |- | {{MSR}} || [[Montserratana Asociuro pri Futbalo|Montserrat Football Association]] (MFA) || 1994 |- | {{NIC}} || [[Nikaraguana Federuro pri Futbalo| Federación Nicaragüense de Fútbol]] (FENIFUT) || 1961 |- | {{PAN}} || [[Panamana Federuro pri Futbalo|Federación Panameña de Fútbol]] (FEPAFUT) || 1961 |- | {{PRI}} || [[Porto-Rikana Federuro pri Futbalo|Federación Puertorriqueña de Fútbol]] (FPF) || 1964 |- | {{SLV}} || [[Salvadorana Federuro pri Futbalo|Federación Salvadoreña de Fútbol]] (FESFUT) || 1961 |- | {{KNA}} || [[Futbalala Asociuro di Santa Kitts e Nevis|St. Kitts and Nevis Football Association]] (SKNFA) || 1990 |- | {{LCA}} || [[Futbalala Asociuro di Santa Lucia|Saint Lucia Football Association]] (SLFA) || 1986 |- | {{SMN}} || [[Futbalala Komitato di Saint-Martin|Comité de Football des Îles du Nord]] (CFIN) || 2013 |- | {{VCT}} || [[Futbalala Federuro di Santa Vincent e Grenadini|Saint Vincent and the Grenadines Football Federation]] (SVGFF) || 1986 |- | {{SMA}} || [[Futbalala Federuro di Sint Maarten|Voetbalbond van Sint Maarten]] (SMSA) || 1998 |- | {{SUR}} || [[Surinamana Asociuro pri Futbalo|Surinaamse Voetbal Bond]] (SVB) || 1961 |- | {{TTO}} || [[Futbalala Asociuro di Trinidad e Tobago|Trinidad and Tobago Football Association]] (TTFA) || 1964 |- | {{TCA}} || [[Futbalala Asociuro di Insuli Turks e Kaikos|Turks and Caicos Islands Football Association]] (TCIFA) || 1994 |- | {{USA}} || [[Usana Federuro pri Futbalo|United States Soccer Federation]] (USSF) || 1961 |- | {{VIR}} || [[Futbalala Federuro di Virgin Insuli Usana|U.S. Virgin Islands Soccer Federation]] (USVISA) || 1987 |} == Prezidanti di CONCACAF == * [[Ramón Coll Jaumet]] ({{CRI}}) – 1961-1968 * [[Joaquín Soria Terrazas]] ({{MEX}}) – 1969-1990 * [[Jack Warner (futbal-agisto)|Jack Warner]] ({{TTO}}) – 1990-2011 * [[Lisle Austin]] ({{BRB}}) – 2011 (5 dii) * [[Alfredo Hawit]] ({{HND}}) – 2011-2012 * [[Jeffrey Webb (futbal-agisto)|Jeffrey Webb]] ({{CYM}}) – 2012-2015 * [[Alfredo Hawit]] ({{HND}}) – 2015-2016 * [[Victor Montagliani]] ({{CAN}}) – 2016- <!-- == Referi == {{reflist}} --> [[Kategorio:Organizuri pri futbalo]] g0h03dp3jwovkkrpmq9ifn4775fyfdu 0 64369 1115744 1014779 2026-04-24T14:51:49Z ThWiki1910 31363 1115744 wikitext text/x-wiki '''Dominica Football Association''' (DFA)<ref name="io">Propra nomi relatanta a [[Dominikia]] e [[Angla linguo]] esas originala, do ili '''ne''' esas plene lektebla en [[Ido]].</ref> o '''Dominikiana Asociuro pri Futbalo'''<ref name="dfa">{{Extera ligilo|idiomo={{en}}|titulo=DFA|vidita ye=9ma di aprilo 2023|editero=www.dominicafa.com|url=https://www.dominicafa.com/}}</ref> es landala asociuro pri futbalo en [[Dominika]]. L'organizuro fondesis en [[1970]]. Lo es membro di [[FIFA]] de 1994 e di [[CONCACAF]] de 1990/94. Prezidanto dil DFA es [[Glen Etienne]], e nacionala entreneri: [[Rajesh Latchoo]] (virala esquado) e [[Rosilia Registe]] (mulierala esquado). == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Organizuri pri futbalo]] 3xylu3whnlaxf14zfhbdfjn92fh3hl0 1115745 1115744 2026-04-24T14:51:59Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Dominikana Asociuro pri Futbalo]] a [[Dominikiana Asociuro pri Futbalo]] 1115744 wikitext text/x-wiki '''Dominica Football Association''' (DFA)<ref name="io">Propra nomi relatanta a [[Dominikia]] e [[Angla linguo]] esas originala, do ili '''ne''' esas plene lektebla en [[Ido]].</ref> o '''Dominikiana Asociuro pri Futbalo'''<ref name="dfa">{{Extera ligilo|idiomo={{en}}|titulo=DFA|vidita ye=9ma di aprilo 2023|editero=www.dominicafa.com|url=https://www.dominicafa.com/}}</ref> es landala asociuro pri futbalo en [[Dominika]]. L'organizuro fondesis en [[1970]]. Lo es membro di [[FIFA]] de 1994 e di [[CONCACAF]] de 1990/94. Prezidanto dil DFA es [[Glen Etienne]], e nacionala entreneri: [[Rajesh Latchoo]] (virala esquado) e [[Rosilia Registe]] (mulierala esquado). == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Organizuri pri futbalo]] 3xylu3whnlaxf14zfhbdfjn92fh3hl0 1115747 1115745 2026-04-24T14:52:23Z ThWiki1910 31363 1115747 wikitext text/x-wiki '''Dominica Football Association''' (DFA)<ref name="io">Propra nomi relatanta a [[Dominikia]] e [[Angla linguo]] esas originala, do ili '''ne''' esas plene lektebla en [[Ido]].</ref> o '''Dominikiana Asociuro pri Futbalo'''<ref name="dfa">{{Extera ligilo|idiomo={{en}}|titulo=DFA|vidita ye=9ma di aprilo 2023|editero=www.dominicafa.com|url=https://www.dominicafa.com/}}</ref> es landala asociuro pri futbalo en [[Dominikia]]. L'organizuro fondesis en [[1970]]. Lo es membro di [[FIFA]] de 1994 e di [[CONCACAF]] de 1990/94. Prezidanto dil DFA es [[Glen Etienne]], e nacionala entreneri: [[Rajesh Latchoo]] (virala esquado) e [[Rosilia Registe]] (mulierala esquado). == Referi == {{reflist}} [[Kategorio:Organizuri pri futbalo]] ch8k05666cqzjh7w12bx48wrvv8l14y 0 78355 1115734 1052749 2026-04-24T14:46:01Z ThWiki1910 31363 1115734 wikitext text/x-wiki '''.dm''' esas [[statala domeno di maxim alta nivelo]] pri [[Interreto|interretala]] retoloki di [[Dominikia]]. Oficale ol lansesis ye 3ma di septembro 1991. [[Kategorio:Statala domeni di maxim alta nivelo|d]] [[Kategorio:Dominikia]] ljaf7uw0dwdi3pnjswygq6y95kegdss 14 94283 1115726 1086482 2026-04-24T14:40:59Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Ekonomio di Dominika]] a [[Kategorio:Ekonomio di Dominikia]] 1086482 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Dominika]] [[Kategorio:Ekonomio segun lando|Dominika]] eyssvlogw0h7s5936jx9uteiydpd77a 1115737 1115726 2026-04-24T14:47:47Z ThWiki1910 31363 1115737 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Dominikia]] [[Kategorio:Ekonomio segun lando|Dominikia]] tb7j4wa5y3no5ukvmvforyx78u4g1ss 14 94939 1115674 1087767 2026-04-24T13:15:36Z ThWiki1910 31363 1115674 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Altaika linguaro]] [[Kategorio:Izolita lingui]] [[Kategorio:Lingui di Japonia]] qqm1fs3366zgmcr4bk7rwgj3i1u2agg 14 96138 1115662 1090429 2026-04-24T12:48:59Z ThWiki1910 31363 1115662 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Islandani|okupeso]] mjo5syfef3r53hayydy1s5futs1qi3q 14 97723 1115692 1093100 2026-04-24T14:22:06Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Socio di Dominika]] a [[Kategorio:Socio di Dominikia]] 1093100 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Dominika]] [[Kategorio:Socio segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Socio di Nord-Amerika segun lando|Dominika]] ig5f5y5138aecdgswfqofgxf8wjus9x 1115740 1115692 2026-04-24T14:48:33Z ThWiki1910 31363 1115740 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Dominikia]] [[Kategorio:Socio segun lando|Dominikia]] [[Kategorio:Socio di Nord-Amerika segun lando|Dominikia]] 7hee4mxknq35356tu3r141xz9wbp3hq 14 98005 1115691 1093413 2026-04-24T14:21:42Z ThWiki1910 31363 1115691 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Genro segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Genro en Nord-Amerika segun lando|Dominika]] 8hlbblis1p6mqj8gcn1l0lsdopc4eou 1115697 1115691 2026-04-24T14:24:18Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Genro en Dominika]] a [[Kategorio:Genro en Dominikia]] 1115691 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Genro segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Genro en Nord-Amerika segun lando|Dominika]] 8hlbblis1p6mqj8gcn1l0lsdopc4eou 14 98006 1115687 1093414 2026-04-24T14:20:28Z ThWiki1910 31363 1115687 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Genro en Dominika]] [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Viri segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Viri en Nord-Amerika|Dominika]] 5dikcghggq1omwntkse1xlt1wmlwl5r 1115694 1115687 2026-04-24T14:23:01Z ThWiki1910 31363 1115694 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Genro en Dominikia]] [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Viri segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Viri en Nord-Amerika|Dominika]] 5rz3dkxdskjght7l4iqsu0gnkzjhj2t 1115700 1115694 2026-04-24T14:24:55Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Viri en Dominika]] a [[Kategorio:Viri en Dominikia]] 1115694 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Genro en Dominikia]] [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Viri segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Viri en Nord-Amerika|Dominika]] 5rz3dkxdskjght7l4iqsu0gnkzjhj2t 14 98007 1115690 1093415 2026-04-24T14:21:25Z ThWiki1910 31363 1115690 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Genro en Dominika]] [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Mulieri segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Mulieri en Nord-Amerika|Dominika]] 9y2jb9zihphr7grd0uyiulauwk943bf 1115695 1115690 2026-04-24T14:23:19Z ThWiki1910 31363 1115695 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Genro en Dominikia]] [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Mulieri segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Mulieri en Nord-Amerika|Dominika]] 3v7mdz9or771v3k58dkihf8gh2ih8c7 1115702 1115695 2026-04-24T14:25:17Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Mulieri en Dominika]] a [[Kategorio:Mulieri en Dominikia]] 1115695 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Genro en Dominikia]] [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Mulieri segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Mulieri en Nord-Amerika|Dominika]] 3v7mdz9or771v3k58dkihf8gh2ih8c7 14 98008 1115688 1093416 2026-04-24T14:20:48Z ThWiki1910 31363 1115688 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Sexualeso segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Sexualeso en Nord-Amerika segun lando|Dominika]] 5yjxeh3n7prds4uup0l8lqpj3i6prd2 1115708 1115688 2026-04-24T14:27:29Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Sexualeso en Dominika]] a [[Kategorio:Sexualeso en Dominikia]] 1115688 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Sexualeso segun lando|Dominika]] [[Kategorio:Socio di Dominikia]] [[Kategorio:Sexualeso en Nord-Amerika segun lando|Dominika]] 5yjxeh3n7prds4uup0l8lqpj3i6prd2 14 98009 1115696 1093417 2026-04-24T14:23:52Z ThWiki1910 31363 1115696 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:HBTI segun lando|Dominikia]] [[Kategorio:Sexualeso en Dominika]] [[Kategorio:Genro en Dominikia]] [[Kategorio:HBTI en Nord-Amerika segun lando|Dominikia]] kdwxgu6shph9qhw9rha3wo5oh0h4zrd 1115705 1115696 2026-04-24T14:25:57Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:HBTI en Dominika]] a [[Kategorio:HBTI en Dominikia]] 1115696 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:HBTI segun lando|Dominikia]] [[Kategorio:Sexualeso en Dominika]] [[Kategorio:Genro en Dominikia]] [[Kategorio:HBTI en Nord-Amerika segun lando|Dominikia]] kdwxgu6shph9qhw9rha3wo5oh0h4zrd 1115707 1115705 2026-04-24T14:27:13Z ThWiki1910 31363 1115707 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:HBTI segun lando|Dominikia]] [[Kategorio:Sexualeso en Dominikia]] [[Kategorio:Genro en Dominikia]] [[Kategorio:HBTI en Nord-Amerika segun lando|Dominikia]] 7isnuv6x6pqmh1cr9dxxfdn0z9godp5 14 99090 1115667 1095833 2026-04-24T12:55:43Z ThWiki1910 31363 1115667 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Rumania]] [[Kategorio:Rumaniana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Rumania]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Rumania]] ig3bkucf1cmizpw0jm4ct0fu78gzgjy 14 99097 1115665 1095842 2026-04-24T12:52:20Z ThWiki1910 31363 1115665 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Latinida lingui]] [[Kategorio:Lingui di Rumania]] [[Kategorio:Lingui di Moldova]] [[Kategorio:Lingui di Transdnistria]] q2x4f08itsxk6cputvlcb45e3duq9va 14 99112 1115668 1095861 2026-04-24T12:56:59Z ThWiki1910 31363 1115668 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Vivant arto en Rumania]] [[Kategorio:Rumana-linguala muziko|Rumania]] 1ytj2vrw317nigpr95p2galcq7pchvj 14 102708 1115683 1101875 2026-04-24T13:25:16Z ThWiki1910 31363 1115683 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Aziani segun okupeso]] [[Kategorio:Aziani segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Japoniani|okupeso]] f7ij2hfjcf3eo79l3kvx6f1de9s7mvd 14 111453 1115630 1114729 2026-04-24T12:10:00Z ThWiki1910 31363 1115630 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Chekoslovakia]] [[Kategorio:Arto segun olima lando|Chekoslovakia]] [[Kategorio:Arto segun lando|Chekoslovakia]] [[Kategorio:Arto en Europa segun lando|Chekoslovakia]] 1od3tm7rp46wt1uuhiu5fqoy3psu9ua 14 111464 1115632 1114744 2026-04-24T12:11:20Z ThWiki1910 31363 1115632 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Arto en Chekoslovakia]] [[Kategorio:Amuzo en Chekoslovakia]] [[Kategorio:Vivant arto segun lando|Chekoslovakia]] [[Kategorio:Vivant arto en Europa segun lando|Chekoslovakia]] mgmuom3iadm0y1sekcz64n98yxiz156 14 111465 1115639 1114745 2026-04-24T12:19:14Z ThWiki1910 31363 1115639 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Arto en Chekia]] [[Kategorio:Amuzo en Chekia]] [[Kategorio:Vivant arto segun lando|Chekia]] [[Kategorio:Vivant arto en Europa segun lando|Chekia]] jbbrp7le6adi3lxpceki7jo80lvsnes 14 111466 1115646 1114746 2026-04-24T12:25:57Z ThWiki1910 31363 1115646 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Arto en Slovakia]] [[Kategorio:Amuzo en Slovakia]] [[Kategorio:Vivant arto segun lando|Slovakia]] [[Kategorio:Vivant arto en Europa segun lando|Slovakia]] l8lgteqfgqkmxthuu9f8avvsi9o6l8c 0 111992 1115686 1115601 2026-04-24T13:43:44Z Idisto 28999 1115686 wikitext text/x-wiki '''Rozalla''', nasko-nomo '''Rozalla Miller''' (n. [[Ndola]], la [[18ma di marto]] [[1964]]) esas [[Zimbabwe|Zimbabwana]] kantisto. Rozalla naskis en [[Zambia]], ma el translojis a Zimbabwe kande el evis 16. Ibe el divenis pop-kantisto. Ye evo 34 el translojis a [[London]].En 1991 el havis granda mondo-vasta suceso per la dans-kansono "Everybody's free (to feel good)", precipue en [[Europa]]. [[Kategorio:Zimbabwana kantisti]] [[Kategorio:Eurodanso]] q9xeecjwc1b8esrg5eku5p1qlze16a0 2 112002 1115788 1115623 2026-04-24T22:00:00Z Maris Dreshmanis 46112 Update babel to lv|ru-4 (remove en-3, de-1) 1115788 wikitext text/x-wiki {{#babel:lv|ru-4}} == Maris Dreshmanis == Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata. * '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,400+ edits * '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (27 national registries + ESCO, 57,000+ occupation entries, 26,991 Wikidata items, 152,000+ multilingual labels across 53 languages) * '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 27 source languages [[Category:Wikipedians]] 1tm661nfud90u9uzogktjy8qwfpriv4 14 112004 1115629 2026-04-24T12:08:26Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Chekoslovakia]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]]' 1115629 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Chekoslovakia]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]] qwkuj74ykpirav2f8bxi5f0hyp2dr7t 14 112005 1115631 2026-04-24T12:10:29Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Chekoslovakia]] [[Kategorio:Chekoslovakiana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Chekoslovakia]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Chekoslovakia]]' 1115631 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Chekoslovakia]] [[Kategorio:Chekoslovakiana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Chekoslovakia]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Chekoslovakia]] 3g4tx6v0f8sgetcc6y30mv8k2w5e2md 14 112006 1115633 2026-04-24T12:11:41Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Vivant arto en Chekoslovakia]] [[Kategorio:Cheka-linguala muziko|Chekoslovakia]] [[Kategorio:Slovaka-linguala muziko|Chekoslovakia]]' 1115633 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Vivant arto en Chekoslovakia]] [[Kategorio:Cheka-linguala muziko|Chekoslovakia]] [[Kategorio:Slovaka-linguala muziko|Chekoslovakia]] qm3wiapn1854tnqvl306dlpsa7mcumr 14 112007 1115634 2026-04-24T12:12:19Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Chekoslovakiani|okupeso]]' 1115634 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Chekoslovakiani|okupeso]] j8er8bhc7qht7c0psqfvzs159y2e162 14 112008 1115635 2026-04-24T12:13:10Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Chekoslovakiani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Chekoslovakia]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Chekoslovakia]]' 1115635 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Chekoslovakiani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Chekoslovakia]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Chekoslovakia]] 0qp3pyti2d9r1wrq4gych542yuffubi 14 112009 1115636 2026-04-24T12:13:42Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kompozisti segun nacionaneso]] [[Kategorio:Chekoslovakiana muzikisti|kompozisti]]' 1115636 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kompozisti segun nacionaneso]] [[Kategorio:Chekoslovakiana muzikisti|kompozisti]] nek60s6ukrnkugbuvgbdnj5fdn8h0td 14 112010 1115637 2026-04-24T12:17:40Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Chekia]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]]' 1115637 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Chekia]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]] qfmo0h3e5xepxmsc3h4975mymu9jyv1 14 112011 1115638 2026-04-24T12:18:32Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Chekia]] [[Kategorio:Chekiana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Chekia]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Chekia]]' 1115638 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Chekia]] [[Kategorio:Chekiana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Chekia]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Chekia]] dkequa0206neypwyajxshqw3ikw4l3z 14 112012 1115640 2026-04-24T12:19:45Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Vivant arto en Chekia]] [[Kategorio:Cheka-linguala muziko|Chekia]]' 1115640 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Vivant arto en Chekia]] [[Kategorio:Cheka-linguala muziko|Chekia]] in6d1msiclz2pmqw9stjlpmwkbaqsu2 14 112013 1115641 2026-04-24T12:20:21Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Chekiani|okupeso]]' 1115641 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Chekiani|okupeso]] g4xr30137kq3ajdpbu8s5y3tfo0v64c 14 112014 1115644 2026-04-24T12:24:17Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Slovakia]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]]' 1115644 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Slovakia]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]] etx46sziuc35qt05r29m25qn26ui63j 14 112015 1115645 2026-04-24T12:25:12Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Slovakia]] [[Kategorio:Slovakiana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Slovakia]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Slovakia]]' 1115645 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Slovakia]] [[Kategorio:Slovakiana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Slovakia]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Slovakia]] mb3py6ckhhdwitypsz1i989a73mn5ps 14 112016 1115647 2026-04-24T12:26:16Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Vivant arto en Slovakia]] [[Kategorio:Slovaka-linguala muziko|Slovakia]]' 1115647 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Vivant arto en Slovakia]] [[Kategorio:Slovaka-linguala muziko|Slovakia]] ldjfwygaeqgcrgm106u4463op2nryh0 14 112017 1115648 2026-04-24T12:26:55Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Slovakiani|okupeso]]' 1115648 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Slovakiani|okupeso]] 9ehmgdz1jjg8ueqqwm4ee3v8qv12mqx 14 112018 1115649 2026-04-24T12:27:37Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Slovakiani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Slovakia]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Slovakia]]' 1115649 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Slovakiani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Slovakia]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Slovakia]] h0nupc8f1eje8568ytkuzj0lz5kjgkg 14 112019 1115650 2026-04-24T12:28:07Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kompozisti segun nacionaneso]] [[Kategorio:Slovakiana muzikisti|kompozisti]]' 1115650 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kompozisti segun nacionaneso]] [[Kategorio:Slovakiana muzikisti|kompozisti]] 4y8ilxp25557kp1wx7h4m95ht0aoq6s 14 112020 1115651 2026-04-24T12:39:29Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Islando]] [[Kategorio:Kulturo segun lando|Islando]] [[Kategorio:Kulturo di Europa segun lando|Islando]]' 1115651 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Islando]] [[Kategorio:Kulturo segun lando|Islando]] [[Kategorio:Kulturo di Europa segun lando|Islando]] hptrqf0kzs7v2wq2eo6rx93mzjw0zl7 14 112021 1115652 2026-04-24T12:40:05Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Islando]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]]' 1115652 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Islando]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]] 51yawiejza90tkq1bog6tgi7f25ivuy 14 112022 1115653 2026-04-24T12:40:57Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Islando]] [[Kategorio:Arto segun lando|Islando]] [[Kategorio:Arto en Europa segun lando|Islando]]' 1115653 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Islando]] [[Kategorio:Arto segun lando|Islando]] [[Kategorio:Arto en Europa segun lando|Islando]] tp04qy5nrr6hj2ftatpwda4grky4v38 14 112023 1115654 2026-04-24T12:41:41Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Islando]] [[Kategorio:Islandana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Islando]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Islando]]' 1115654 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Islando]] [[Kategorio:Islandana populara kulturo]] [[Kategorio:Amuzo segun lando|Islando]] [[Kategorio:Amuzo en Europa segun lando|Islando]] k0s77tets68x6cbk6z0doz8nl8nzb1t 14 112024 1115655 2026-04-24T12:42:26Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Arto en Islando]] [[Kategorio:Amuzo en Islando]] [[Kategorio:Vivant arto segun lando|Islando]] [[Kategorio:Vivant arto en Europa segun lando|Islando]]' 1115655 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Arto en Islando]] [[Kategorio:Amuzo en Islando]] [[Kategorio:Vivant arto segun lando|Islando]] [[Kategorio:Vivant arto en Europa segun lando|Islando]] cd9lt8saa81125235jtiozszeqiffdr 14 112025 1115656 2026-04-24T12:43:16Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '{{Commons|Languages of Iceland}} [[Kategorio:Lingui segun lando|Islando]] [[Kategorio:Lingui di Europa segun lando|Islando]] [[Kategorio:Kulturo di Islando]]' 1115656 wikitext text/x-wiki {{Commons|Languages of Iceland}} [[Kategorio:Lingui segun lando|Islando]] [[Kategorio:Lingui di Europa segun lando|Islando]] [[Kategorio:Kulturo di Islando]] tt82w8jsa2rqwhswwgf1q6az9u52h23 14 112026 1115657 2026-04-24T12:43:55Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Germanala lingui]] [[Kategorio:Lingui di Islando]]' 1115657 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Germanala lingui]] [[Kategorio:Lingui di Islando]] knfhs2ew29homhdyfp9t5af0q5ox7l8 14 112027 1115659 2026-04-24T12:45:54Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Islandana linguo|kulturo]] [[Kategorio:Kulturo segun linguo]]' 1115659 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Islandana linguo|kulturo]] [[Kategorio:Kulturo segun linguo]] 0pw8so536vzvh5caplykft1c7rqszv4 14 112028 1115660 2026-04-24T12:47:05Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Muziko segun linguo]] [[Kategorio:Islandana-linguala kulturo|muziko]]' 1115660 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Muziko segun linguo]] [[Kategorio:Islandana-linguala kulturo|muziko]] 2plg1pzn6oaii9evvq9w45jo37hka9z 14 112029 1115661 2026-04-24T12:48:03Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Vivant arto en Islando]] [[Kategorio:Islandana-linguala muziko|Islando]]' 1115661 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Vivant arto en Islando]] [[Kategorio:Islandana-linguala muziko|Islando]] k7ak3gaj0r1ktgdpjyinnkozze7p183 14 112030 1115663 2026-04-24T12:49:45Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Islandani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Islando]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Islando]]' 1115663 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Islandani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Islando]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Islando]] i6938pf7hgj023dl165amigyhar81z3 14 112031 1115666 2026-04-24T12:54:38Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Kulturo di Rumania]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]]' 1115666 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Kulturo di Rumania]] [[Kategorio:Populara kulturo segun lando]] hagl2yc41z8egz30oklg5wcgv0epqng 14 112032 1115669 2026-04-24T12:58:11Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Rumaniani|okupeso]]' 1115669 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Europani segun okupeso]] [[Kategorio:Personi segun nacionaneso ed okupeso]] [[Kategorio:Rumaniani|okupeso]] 82q408em5bn3skb0iwqlgnt3dlq0wtu 14 112033 1115670 2026-04-24T12:58:51Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Rumaniani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Rumania]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Rumania]]' 1115670 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Rumaniani segun okupeso|muzikisti]] [[Kategorio:Muziko di Rumania]] [[Kategorio:Muzikisti segun nacionaneso|Rumania]] er4rogb4w2w7j7r2xt4cheonc4w2ibm 14 112034 1115672 2026-04-24T13:11:06Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '{{Commons|Languages of Japan}} [[Kategorio:Lingui segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Lingui di Azia segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Kulturo di Japonia]]' 1115672 wikitext text/x-wiki {{Commons|Languages of Japan}} [[Kategorio:Lingui segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Lingui di Azia segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Kulturo di Japonia]] hcx0fyqjq4qndt88li83me7drl1ons5 14 112035 1115673 2026-04-24T13:11:55Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Altaika linguaro]] [[Kategorio:Izolita lingui]] [[Kategorio:Lingui di Japonia]]' 1115673 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Altaika linguaro]] [[Kategorio:Izolita lingui]] [[Kategorio:Lingui di Japonia]] qqm1fs3366zgmcr4bk7rwgj3i1u2agg 1115675 1115673 2026-04-24T13:16:54Z ThWiki1910 31363 Ridirektas a [[Kategorio:Japoniana linguo]] 1115675 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kategorio:Japoniana linguo]] [[Kategorio:Japoniana linguo]] sie9h8qt45tni5xtf19b4aqjwozrf9l 1115680 1115675 2026-04-24T13:20:38Z ThWiki1910 31363 1115680 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Kategorio:Japoniana linguo]] akkw6fodz52jjmsgy0rl381rpemnm68 14 112036 1115678 2026-04-24T13:18:31Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Japoniana linguo|kulturo]] [[Kategorio:Kulturo segun linguo]]' 1115678 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Japoniana linguo|kulturo]] [[Kategorio:Kulturo segun linguo]] 4k2t86utkctgkcp56anml3n3o4y5oht 14 112037 1115679 2026-04-24T13:19:30Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Muziko segun linguo]] [[Kategorio:Japoniana-linguala kulturo|muziko]]' 1115679 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Muziko segun linguo]] [[Kategorio:Japoniana-linguala kulturo|muziko]] kfs52doja15edok9woj3lslgzzpb5u3 14 112038 1115681 2026-04-24T13:22:35Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Arto en Japonia]] [[Kategorio:Amuzo en Japonia]] [[Kategorio:Vivant arto segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Vivant arto en Azia segun lando|Japonia]]' 1115681 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Arto en Japonia]] [[Kategorio:Amuzo en Japonia]] [[Kategorio:Vivant arto segun lando|Japonia]] [[Kategorio:Vivant arto en Azia segun lando|Japonia]] nzn57i3no9h3a3uv70ymu19ai13qs5v 14 112039 1115682 2026-04-24T13:23:17Z ThWiki1910 31363 Pagino kreesis kun '[[Kategorio:Vivant arto en Japonia]] [[Kategorio:Japoniana-linguala muziko|Japonia]]' 1115682 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Vivant arto en Japonia]] [[Kategorio:Japoniana-linguala muziko|Japonia]] c4tm0dqiv3bhf31t1o0v0oxol3br1mm 0 112040 1115689 2026-04-24T14:21:20Z ~2026-24984-99 46116 Pagino kreesis kun '{{Biografio | Nomo = Riyad Mahrez | Imajo = Algérie - Arménie - 20140531 - Riyad Mahrez (cropped).jpg | Profesiono = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ALG}} | Naskodio = [[21ma di februaro]] [[1991]] | Nask-urbo = Sarcelles, [[Francia]] | Mort-dio = | Mort-urbo = }} '''Riyad Mahrez''' (n. ye la [[21ma di februaro]] [[1991]]) esas [[Algeria]]na [[Futbalo|futbalisto]]. Ilu ludas como flankala atakanto por l'[[Saudi Pro League]] klubo ''Al-Ahli Saudi FC'' e po...' 1115689 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo = Riyad Mahrez | Imajo = Algérie - Arménie - 20140531 - Riyad Mahrez (cropped).jpg | Profesiono = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = {{ALG}} | Naskodio = [[21ma di februaro]] [[1991]] | Nask-urbo = Sarcelles, [[Francia]] | Mort-dio = | Mort-urbo = }} '''Riyad Mahrez''' (n. ye la [[21ma di februaro]] [[1991]]) esas [[Algeria]]na [[Futbalo|futbalisto]]. Ilu ludas como flankala atakanto por l'[[Saudi Pro League]] klubo ''Al-Ahli Saudi FC'' e por la nacionala esquado Algeria. == Kariero == === Komenco === Mahrez komencis su futbol-kariero en [[Francia]] en malgrand klubaji. Pli tarde ilu joynis [[Le Havre AC|Le Havre]], ube ilu developis sua teknikal kapabli e atraktis la atento de grand klubaji. === Leicester City === En [[2014]] ilu transferis a [[Leicester City F.C.|Leicester City]]. En la sezono [[2015–16]] ilu estis un de la plej importanta ludanti, helpante la klubo ganar la [[Premier League]]. Ilu recevis la premio PFA Player of the Year. === Manchester City === En [[2018]] ilu transferis a [[Manchester City F.C.|Manchester City]], ube ilu venkis multa trofei, inkluzive: * [[Premier League]] * [[Piala FA]] * [[Community Shield FA]] * [[Liga Champions UEFA]] (sezono 2022–23) === Al-Ahli === En [[2023]] ilu transferis a [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] en Saudi Arabia e kontinue ludas en alta nivelo en la Saudi Pro League. == Nacionala teamo == Mahrez reprezentas [[Algeria]] en internacionala futbalo. Ilu estis tre importanta membro de la teamo qui venkis la [[Africa Cup of Nations]] en [[2019]]. == Lud-stilo == Mahrez esas konocata por sua driblado, bona bali-kontrolo, kreativa ataki e kapablo scorer de flankaji. {{DEFAULTSORT:Mahrez, Riyad}} [[Kategorio:Algeriana futbalisti]] [[Kategorio:Leicester City F.C. ludisti]] [[Kategorio:Manchester City F.C. ludisti]] [[Kategorio:Al-Ahli Saudi FC ludisti]] [[Kategorio:Naskinta en 1991]] [[Kategorio:Vivanti homi]] r8n0th5b9k9v2v00lqyhe03585mo96r 1115704 1115689 2026-04-24T14:25:41Z ~2026-24984-99 46116 1115704 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo = Riyad Mahrez | Imajo = File:Algérie - Arménie - 20140531 - Riyad Mahrez (cropped).jpg | Profesiono = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = Algeria | Naskodio = [[21ma di februaro]] [[1991]] | Nask-urbo = Sarcelles, [[Francia]] | Mort-dio = | Mort-urbo = }} '''Riyad Mahrez''' (n. ye la [[21ma di februaro]] [[1991]]) esas [[Algeria]]na [[Futbalo|futbalisto]]. Ilu ludas como flankala atakanto por l'[[Saudi Pro League]] klubo ''Al-Ahli Saudi FC'' e por la nacionala esquado Algeria. == Kariero == === Komenco === Mahrez komencis su futbol-kariero en [[Francia]] en malgrand klubaji. Pli tarde ilu joynis [[Le Havre AC|Le Havre]], ube ilu developis sua teknikal kapabli e atraktis la atento de grand klubaji. === Leicester City === En [[2014]] ilu transferis a [[Leicester City F.C.|Leicester City]]. En la sezono [[2015–16]] ilu estis un de la plej importanta ludanti, helpante la klubo ganar la [[Premier League]]. Ilu recevis la premio PFA Player of the Year. === Manchester City === En [[2018]] ilu transferis a [[Manchester City F.C.|Manchester City]], ube ilu venkis multa trofei, inkluzive: * [[Premier League]] * [[Piala FA]] * [[Community Shield FA]] * [[Liga Champions UEFA]] (sezono 2022–23) === Al-Ahli === En [[2023]] ilu transferis a [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] en Saudi Arabia e kontinue ludas en alta nivelo en la Saudi Pro League. == Nacionala teamo == Mahrez reprezentas [[Algeria]] en internacionala futbalo. Ilu estis tre importanta membro de la teamo qui venkis la [[Africa Cup of Nations]] en [[2019]]. == Lud-stilo == Mahrez esas konocata por sua driblado, bona bali-kontrolo, kreativa ataki e kapablo scorer de flankaji. {{DEFAULTSORT:Mahrez, Riyad}} [[Kategorio:Algeriana futbalisti]] [[Kategorio:Leicester City F.C. ludisti]] [[Kategorio:Manchester City F.C. ludisti]] [[Kategorio:Al-Ahli Saudi FC ludisti]] [[Kategorio:Naskinta en 1991]] [[Kategorio:Vivanti homi]] 0luxn4hud2fg56kiiib2j2u8t196w9g 1115710 1115704 2026-04-24T14:29:28Z ~2026-24984-99 46116 1115710 wikitext text/x-wiki {{Biografio | Nomo = Riyad Mahrez | Imajo = [[Arkivo:Algérie - Arménie - 20140531 - Riyad Mahrez (cropped).jpg|180px]] | Profesiono = [[Futbalo|Futbalisto]] | Shablono_lando = Algeria | Naskodio = [[21ma di februaro]] [[1991]] | Nask-urbo = Sarcelles, [[Francia]] | Mort-dio = | Mort-urbo = }} '''Riyad Mahrez''' (n. ye la [[21ma di februaro]] [[1991]]) esas [[Algeria]]na [[Futbalo|futbalisto]]. Ilu ludas como flankala atakanto por l'[[Saudi Pro League]] klubo ''Al-Ahli Saudi FC'' e por la nacionala esquado Algeria. == Kariero == === Komenco === Mahrez komencis su futbol-kariero en [[Francia]] en malgrand klubaji. Pli tarde ilu joynis [[Le Havre AC|Le Havre]], ube ilu developis sua teknikal kapabli e atraktis la atento de grand klubaji. === Leicester City === En [[2014]] ilu transferis a [[Leicester City F.C.|Leicester City]]. En la sezono [[2015–16]] ilu estis un de la plej importanta ludanti, helpante la klubo ganar la [[Premier League]]. Ilu recevis la premio PFA Player of the Year. === Manchester City === En [[2018]] ilu transferis a [[Manchester City F.C.|Manchester City]], ube ilu venkis multa trofei, inkluzive: * [[Premier League]] * [[Piala FA]] * [[Community Shield FA]] * [[Liga Champions UEFA]] (sezono 2022–23) === Al-Ahli === En [[2023]] ilu transferis a [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] en Saudi Arabia e kontinue ludas en alta nivelo en la Saudi Pro League. == Nacionala teamo == Mahrez reprezentas [[Algeria]] en internacionala futbalo. Ilu estis tre importanta membro de la teamo qui venkis la [[Africa Cup of Nations]] en [[2019]]. == Lud-stilo == Mahrez esas konocata por sua driblado, bona bali-kontrolo, kreativa ataki e kapablo scorer de flankaji. {{DEFAULTSORT:Mahrez, Riyad}} [[Kategorio:Algeriana futbalisti]] [[Kategorio:Leicester City F.C. ludisti]] [[Kategorio:Manchester City F.C. ludisti]] [[Kategorio:Al-Ahli Saudi FC ludisti]] [[Kategorio:Naskinta en 1991]] [[Kategorio:Vivanti homi]] oj3pwewlznwthxeracho5yorwhfov2c 14 112041 1115693 2026-04-24T14:22:06Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Socio di Dominika]] a [[Kategorio:Socio di Dominikia]] 1115693 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Socio di Dominikia]] fx3rwe1t0awbc72a6p6e7ztzce2ygzu 14 112042 1115698 2026-04-24T14:24:18Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Genro en Dominika]] a [[Kategorio:Genro en Dominikia]] 1115698 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Genro en Dominikia]] hxlhmmc2tl4c2hyjsdxd3281zgcyun6 14 112043 1115701 2026-04-24T14:24:55Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Viri en Dominika]] a [[Kategorio:Viri en Dominikia]] 1115701 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Viri en Dominikia]] qdhyf93xsqtj6azov1gu4l35calzomc 14 112044 1115703 2026-04-24T14:25:17Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Mulieri en Dominika]] a [[Kategorio:Mulieri en Dominikia]] 1115703 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Mulieri en Dominikia]] 7yzwniw8a3rjupxgelogy5z5vu25jwa 14 112045 1115706 2026-04-24T14:25:57Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:HBTI en Dominika]] a [[Kategorio:HBTI en Dominikia]] 1115706 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:HBTI en Dominikia]] 548wvsitv8hhmjs83yzrf87mx9gzf72 14 112046 1115709 2026-04-24T14:27:29Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Sexualeso en Dominika]] a [[Kategorio:Sexualeso en Dominikia]] 1115709 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Sexualeso en Dominikia]] 3izw0x89semqbyf00y1efm9u7c4nw29 0 112047 1115713 2026-04-24T14:33:39Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Listo pri chefministri di Dominika]] a [[Listo pri chefministri di Dominikia]] 1115713 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Listo pri chefministri di Dominikia]] es281w5j7kmwets3g6f1eilamg4n0qy 14 112048 1115717 2026-04-24T14:35:52Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Chefministri di Dominika]] a [[Kategorio:Chefministri di Dominikia]] 1115717 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Chefministri di Dominikia]] ojj1tci93eynv5n9w6r7glbjuidcsof 14 112049 1115720 2026-04-24T14:37:42Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Prezidanti di Dominika]] a [[Kategorio:Prezidanti di Dominikia]] 1115720 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Prezidanti di Dominikia]] f28goyvywzbvvcf8ca8erbt978s7686 0 112050 1115722 2026-04-24T14:38:22Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Listo di prezidanti di Dominika]] a [[Listo di prezidanti di Dominikia]] 1115722 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Listo di prezidanti di Dominikia]] 4hcs6hrlgav8vt5hxz4er3f9ir5ogmr 0 112051 1115725 2026-04-24T14:40:44Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Ekonomio di Dominika]] a [[Ekonomio di Dominikia]] 1115725 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ekonomio di Dominikia]] 2c0uc2pjwtd2x2c0jkge6pb2ibc4l0x 14 112052 1115727 2026-04-24T14:40:59Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Ekonomio di Dominika]] a [[Kategorio:Ekonomio di Dominikia]] 1115727 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Ekonomio di Dominikia]] qcw2tfvxvggrjrcr6a5hmqxonweq8y3 0 112053 1115730 2026-04-24T14:43:13Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Historio di Dominika]] a [[Historio di Dominikia]] 1115730 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Historio di Dominikia]] pchdrqm4r3tur358yxztsc1x2gfflq7 14 112054 1115732 2026-04-24T14:43:30Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Historio di Dominika]] a [[Kategorio:Historio di Dominikia]] 1115732 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Historio di Dominikia]] 6nmir81qx2wgaaktircyyrfkg19xk4k 14 112055 1115742 2026-04-24T14:49:09Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Kategorio:Dominika]] a [[Kategorio:Dominikia]] 1115742 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Dominikia]] 9rfo2vxnqo6rbcafxxsjmidua6ooavc 0 112056 1115746 2026-04-24T14:51:59Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Dominikana Asociuro pri Futbalo]] a [[Dominikiana Asociuro pri Futbalo]] 1115746 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Dominikiana Asociuro pri Futbalo]] ah9tkquhhfmnhojomblj0kbfvz68ldn 0 112057 1115773 2026-04-24T15:21:08Z ThWiki1910 31363 ThWiki1910 movis la pagino [[Dominika]] a [[Dominikia]] 1115773 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Dominikia]] qsv98tcfah45cn1u41u0cch5i18tpfn 0 112058 1115786 2026-04-24T19:57:11Z Idisto 28999 Pagino kreesis kun '[[File:Dalton and Cleo Trumbo (1947 HUAC hearings).png|eta|Dalton e Cleo Trumbo dum audo da DUAK (1947)]] '''James Dalton Trumbo''' ([[Pronunco|pron]].: ''delton-trambo''; n. [[Montrose]] ([[Kolorado]]), la [[9ma di decembro]] [[1905]] – m. [[Los Angeles]], la [[10ma di septembro]] [[1976]]) esis [[Usa|Usana]] cenaristo e skriptisto. Il refuzis en 1947 atestar dum audo di la [[Komitato di la Domo pri anti-Usana Aktivesi]] (DUAK) qua exploris la komunistal influi en la...' 1115786 wikitext text/x-wiki [[File:Dalton and Cleo Trumbo (1947 HUAC hearings).png|eta|Dalton e Cleo Trumbo dum audo da DUAK (1947)]] '''James Dalton Trumbo''' ([[Pronunco|pron]].: ''delton-trambo''; n. [[Montrose]] ([[Kolorado]]), la [[9ma di decembro]] [[1905]] – m. [[Los Angeles]], la [[10ma di septembro]] [[1976]]) esis [[Usa|Usana]] cenaristo e skriptisto. Il refuzis en 1947 atestar dum audo di la [[Komitato di la Domo pri anti-Usana Aktivesi]] (DUAK) qua exploris la komunistal influi en la filmindustrio. Trumbo registragesis sur la nigra listo di [[Hollywood]] dum 13 yari, periodo en qua il skribis cenari sub pseudonimo o per kovro di altra skriptisti. Talamaniere Trumbo ganis du [[premio Oskar|Akademio Premii]] en la yari 1950. En 1960 la nigra listo desaparis. {{DEFAULTSORT:Trumbo, Dalton}} [[Kategorio:Usana skriptisti]] 3r1i9rkxc4nywf6jqg95qflyyt2oguc 1115787 1115786 2026-04-24T20:00:14Z Idisto 28999 1115787 wikitext text/x-wiki [[File:Dalton and Cleo Trumbo (1947 HUAC hearings).png|eta|Dalton e Cleo Trumbo dum audo da DUAK (1947)]] '''James Dalton Trumbo''' ([[Pronunco|pron]].: ''delton-trambo''; n. [[Montrose]] ([[Kolorado]]), la [[9ma di decembro]] [[1905]] – m. [[Los Angeles]], la [[10ma di septembro]] [[1976]]) esis [[Usa|Usana]] cenaristo e skriptisto. Il refuzis en 1947 atestar dum audo di la [[Komitato di la Domo pri anti-Usana Aktivesi]] (DUAK) qua exploris la komunistal influi en la filmindustrio. Trumbo registragesis sur la [[nigra listo di Hollywood]] dum 13 yari, periodo en qua il skribis cenari sub pseudonimo o per kovro di altra skriptisti. Talamaniere Trumbo ganis du [[premio Oskar|Akademio Premii]] en la yari 1950. En 1960 la nigra listo desaparis. {{DEFAULTSORT:Trumbo, Dalton}} [[Kategorio:Usana skriptisti]] [[Kategorio:Makartismo]] 5lh72h55lw08a14h78iay9hm9rqhp4x