Wikipedio iowiki https://io.wikipedia.org/wiki/Frontispico MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Specala Debato Uzanto Uzanto Debato Wikipedio Wikipedio Debato Arkivo Arkivo Debato MediaWiki MediaWiki Debato Shablono Shablono Debato Helpo Helpo Debato Kategorio Kategorio Debato TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk 0 1135 1118765 1082651 2026-05-04T01:52:56Z Komap 19305 -* 1118765 wikitext text/x-wiki {{Urbi |nomo = Wien |Imajo = Collage von Wien.jpg |TextodilImajo = Kelk imaji pri Wien. |Blazono = Wien 3 Wappen.svg |Flago = Flag of Wien.svg |Mapo = Austria wien.svg |Shablono_lando= {{AUT}} |Latitudo = 48°11'N |Longitudo = 16°21'E |Surfaco = 414,9 |Habitanti = {{formatnum:1982097}} |Denseso di habitantaro = 4778 |Yaro = 2023 |Urbestro = Michael Ludwig (SPÖ) |Horala_zono = +1<br><small>(UTC+2 dum la somero)</small> |Reto = www.wien.gv.at }} [[Arkivo:Ringlinien08.JPG|thumb|320px|left|Strado ''Ringstraße'' e historiala [[tramveturo]].]] '''Wien''' esas la [[chef-urbi|chefurbo]] e maxim populoza urbo di [[Austria]], ed anke un ek la 9 Austriana ''Länder'' (federita stati). Havanta {{formatnum:1982097}} habitanti en 2023, ol esas la 9ma maxim populoza urbo del [[Europana Uniono|Europan Uniono]] e la 2ma maxim granda urbo Germane-parolanta, dop [[Berlin]]. L'urbo esas sideyo por kelka internaciona organismi, exemple l'[[ONEP]]. De [[1867]] til [[1918]] ol esis la chefurbo di [[Austria-Hungaria]], e til la komenco dil [[20ma yarcento]] ol esis la maxim granda Germane-parolanta urbo del mondo. Ante la divido di Austria-Hungaria, l'urbo havis 2 milion habitanti.<ref>{{extera ligilo|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1918/12/29/98276500.pdf|titulo=Vienna after the War|editero=The New York Times|publikigita ye=1918|vidita ye=29ma di mayo 2018}}</ref> Ol surnomizesis "Urbo di Muziko" pro l'importanta kompozisti qui vivis ibe, exemple [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]]. Ol surnomizesis anke "Urbo di Sonji" pro [[Sigmund Freud]] qua vivis ibe. Lua prestijoza [[universitato]], fondita en [[1365]], esas un ek la maxim anciena en linguo Germana, e 15 ek lua docisti ganis Nobel-premii. Inquesto de 2005 dal ''Economist Intelligence Unit'' judikis la vivo-qualeso di Wien kom la maxim bona ek 127 urbi. L'urbo aceptas plu kam 6,8 milion [[Turismo|turisti]] omnayare.<ref>{{extera ligilo|url=https://b2b.wien.info/de/statistik/daten/naechtigungen-2016 |titulo="Vienna Tourist Board: Arrivals & bednights 2016"|idiomo={{de}}}}</ref> La palaco Schönbrunn e la historiala centro del urbo deklaresis [[Mondala Patrimonio|Mondala Patrimonio di la Homaro]] da [[UNESKO]], rispektive en [[1996]] ed en [[2001]]. == Historio == [[Arkivo:Nuremberg_chronicles_f_098v99r_1.png|thumb|left|320px|Wien en 1493.]] L'urbo fondesis dal Kelti kom fortifikita habiteyo an la rivero Wien dum l'[[1ma yarmilo aK]]. Dum multa yari la fluvio [[Danubio]] esis naturala frontiero inter [[Romana Imperio]] e la barbari, e ''Vindobona'' (la nuna Wien) esis defensofortreso por la Romana Imperio. Dum [[Mezepoko]] ol esis sideyo por la dinastio Babenberg. En [[1440]] ol divenis chefurbo por la [[dinastio Habsburg]]. [[Otoman imperio|Otomani]] esis haltita dufoye avan Wien: en [[1529]] li probis [[Siejo di Wien|siejar l'urbo]], ed en [[1683]] eventis [[batalio di Wien|batalio por l'urbo]]. En [[1679]] epidemio di pesto mortigis cirkume 33% de lua habitantaro. En [[1804]] dum [[Napoleonala militi]] l'urbo divenis la chefurbo dil [[Austriana Imperio|Austrian Imperio]], e restis importanta por Europana politiki, inkluzite kande en [[1814]] ol gastigis la [[Kongreso di Wien]]. L'urbo kreskis multe dum fino di la [[19ma yarcento]]. Til [[1938]] ol esis kulturala centro por [[modernismo|modernista artisti]]. [[Arkivo:Wien Besatzungszonen.png|320px|left|thumb|Okupo-zoni en Wien, de 1945 til 1955.]] [[Nacional-socialista Germania]] okupis [[Austria]] en 1938, e Wien perdis sua stando kom chefurbo por l'avantajo di [[Berlin]]. [[Soviet-Uniono|Sovietiani]] lansis atako kontre Germani ye la [[2ma di aprilo]] [[1945]], pos siejir l'urbo. Bombardi destruktis granda parto de lua substrukturo, e Wien kapitulacis du semani pos la komenco dil atako. Kande la milito finis, l'urbo dividesis en quar zoni di influo: [[Unionita Rejio|Britaniana]], [[Francia|Franca]], [[Usa]]na e [[Soviet-Unionoia|Sovietiana]]. La divido duris til mayo [[1955]], kande la Kontrato pri Austriana Stato signatesis: tale Austria riganis nedependeso. Tayare, pos yari de rikonstrukto, l'Operoteatro e la ''Burgtheater'' riapertis sua pordi a la publiko. En oktobro, Austria deklaris su neutra, e pos ta deklaro, Sovietiana trupi fine foriris de la lando. Pos la represo kontre la [[Hungara revoluciono di 1956]], Wien recevis multa fuginta Hungari. Lo sama eventis en 1968, kande ol recevis fuginta [[Chekoslovakia|Cheki e Slovaki]] pos la represo kontre la [[Printempo di Praha]]. En 1965 l'urbo selektesis por gastigar la sideyo dil [[ONEP]]. Dum la [[yari 1970ma]], la lora kancelero [[Bruno Kreisky]] inauguris la Centro Internaciona di Wien (''Vienna International Centre''), komplexo di edifici qui esas sideyo di la Kontoro dil Unionita Nacioni en Wien (UNOV). En 1995, Austria divenis membro dil [[Europana Uniono|Europan Uniono]] e signatinto di la [[Konvenciono di Schengen]]. == Geografio == [[Arkivo:Vienna_20021024.JPG|thumb|320px|Satelital imajo pri Wien.]] [[Arkivo:Donaucity_from_Danube_River_to_Northnorthwest_-_Vienna-.jpg|thumb|320px|left|La financala quartero di Wien.]] La [[reliefo]] di Wien jacas an la du rivi dil [[Danubio]], cirkondata per du boski adeste ed adweste del urbo. Lua urbala areo kovras 414,65 km², esanta la maxim vasta urbo de Austria. La maxim alta punto jacas 542 metri super la [[marala nivelo]]. La klimato di Wien esas oceanala (''Cfb'' segun la [[klimatala klasifikuro da Köppen]]), havanta varma someri kun maxima temperaturi de 24°C til 33°C, e sika e kolda vintri kun temperaturi poke infre 0°C. La mezavalora [[temperaturo]] en januaro ([[vintro]]) esas 1,2°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio ([[somero]]) esas 23,7°C. De decembro til februaro povas [[nivo|nivar]], tamen la nivo esas min frequa kam westala e sudala regioni de Austria. La mezavalora yarala [[pluvo-quanto]] esas 547,9 mm, e la maxim pluvoza monati esas julio ed agosto, kun mezavalore 66,6 mm e 66,5 mm. La pluvo-quanto diminutas dum la vintro, ma ne existas sika sezono. Wien subdividesas en 23 quarteri (''Bezirke''). L'industrii jacas precipue en l'estala e sudala quarteri. {{Panoramo|Wien_Am_Himmel_pan_z00.jpg|1000px|<center>Panoramo pri Wien.</center>}} == Transporto == [[Arkivo:VIE-Terminals.jpg|thumb|320px|Termino 1A dil aeroportuo di Wien.]] [[Arkivo:Wien_01_Donaukanal_Twin_City_Liner_a.jpg|thumb|320px|left|Bateli che ''Donaukanal''.]] [[Arkivo:Westbahnhof (40557) IMG 8375.jpg|thumb|320px|Ferovoyala termino ''Westbahnhof''.]] [[Arkivo:Wien_Linie_D_Parlament_a.jpg|thumb|320px|left|Moderna [[tramveturo]] di Wien.]] L'internaciona [[aeroportuo]] di Wien distas 18 km de lua centro, jacanta proxim l'urbeto Schwechat. En 2012, plu kam 22 milion personi uzis ol. Nun l'aeroportuo expansesas. L'aeroportuo di [[Bratislava]], [[Slovakia]], anke distas poke de Wien, ed uzesas da multa veheri. Wien ligesas a [[Rotterdam]] per la kanalo Rheno-Main (''Donaukanal''), ed al estal Europana landi per la fluvio [[Danubio]]. Ol havas la maxim granda fluviala [[portuo]] di Europa. La reto di anciena federala chosei formacas sorto di "stelo" ekiranta Wien. Kelk ek li duras mantenar la nomi di lua precipua destini, exemple ''Linzer Straße'' (liganta Wien a [[Linz]]), ''Prager Straße B3'' (liganta Wien a [[Praha]]), ''Brünner Straße B7'' (liganta Wien a [[Brno]]), ''Budapester Straße B10'', e ''Triester Straße B17''. Lo sama eventas kun l'autochosei (''Autobahnen''), qui ekiras Wien formacanta "stelo". Li surnomizesas segun la regioni a quin li iras: ''A1 Westautobahn'', ''A2 Südautobahn'', ''A4 Ostautobahn'' ed ''A22 Donauuferautobahn'', anke nomizita ''Ostautobahn''. Pro historiala motivi - la bazo dil transporto-sistemo di [[Austria-Hungaria]] esis lua chef-urbo - diversa [[ferovoyo|ferovoyala termini]] konstruktesis en Wien. Tamen, pro sua strategiala importo, omna ferovoyala stacioni dil urbo domajesis dum la [[duesma mondomilito]]. La maxim multa ek li restauresis e riprojetesis. L'anciena ''Westbahnhof'' remplasesis per nova edifico, e la ''Nordbahnhof'' ne rikonstruktesis. Nun, du granda termino-stacioni duras existar en Wien: ''Westbahnhof'' e ''Franz-Josefs-Bahnhof''. Pri publika transporto sur reli, Wien havas 5 linei di [[metroo]] (''U-Bahn Wien'') kun entote 83,3 km e 98 stacioni. L'unesma metroo-lineo inauguresis en [[1976]]. Existas anke 10 linei de suburbala treni (''S-Bahn'') kun entote 650 km e 181 stacioni, e 30 linei de [[tramveturo|tramveturi]] kun entote 176,9 km. L'unesma linei di [[omnibuso|omnibusi]] di Wien inauguresis en 1907. Nun existas 143 linei di omnibusi interne la urbo, e linei qui ligas Wien a vicina urbi, ed anke linei qui parkuras longa disti. == Turismo == {{panoramo|Vienna Wikivoyage banner.png|1000px|<center>Panoramo pri Wien.</center>}} [[Arkivo:20160612 106 Wien Vienna Wenen - Schönbrunner Schlosspark (27638009751).jpg|thumb|320px|Palaco Schönbrunn.]] En 2014, 6,2 milion turisti vizitis Wien, e ta yaro enrejistresis entote {{formatnum:13524266}} noktala resti en la hoteli. La maxim multa viziteri esis Germana, Usana, Italiana e Rusa.<ref>{{extera ligilo|titulo=Vienna in Figures 2015 |editero=Vienna City Administration |publikigita ye=julio 2015|url=https://web.archive.org/web/20160304081357/https://www.wien.gv.at/statistik/pdf/viennainfigures.pdf}}</ref><ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.gv.at/statistik/wirtschaft/tourismus/ |titulo=Tourismus – Statistiken |editero=Vienna City Administration |idiomo={{de}}}}</ref> De 2003 til 2015, ol atingis l'unesma rango pri gastigo di internaciona e nacionala kunveni pri aferi. En 2014, 202 internaciona konferi eventis en Wien. Lua maxim granda centro por konferi nomesas ''Austria Center Vienna'', havanta kapaceso por 20.000 personi e jacanta proxim la sideyo dil [[Unionita Nacioni]] en Wien. Por viziteri, l'urbo havas multa atraktivi, exemple: * La palaco Schönbrunn, antee rezideyo dil imperiestri Habsburgi havas entote 1.441 chambri, di qui 45 povas vizitesar. Lua garnituri esas en stilo [[rokoko]].<ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/sights/imperial/schoenbrunn-palace|titulo=Schönbrunn Palace|editero=Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye=28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> Avan la palaco existas granda gardeni e fonteno. * La [[zoo]] di Schönbrunn votesis 5-foye kom la maxim bona de [[Europa]].<ref name=ZOO>{{extera ligilo|titulo=Schönbrunn Zoo: Europe's best zoo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/sights/imperial/schoenbrunn-zoo|editero=Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye=28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> Ol gastigas plu kam 700 speci animala, inkluzite [[pando|pandi]] e [[polala urso|polala ursi]].<ref name=ZOO/> * La Katedralo di Santa Stefanus konsideresas simbolo dil urbo. Ol havas 4 turmi, ek qui la maxim alta esas la suda turmo, alta de 136,44 metri.<ref name=Katedralo>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/sights/st-stephens-cathedral|titulo=St. Stephen's Cathedral|editero=Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye=28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> [[Arkivo:Wien Hofburg Neue Burg Heldenplatz.jpg|thumb|320px|Palaco Hofburg.]] * La palaco Hofburg habitesis dal imperiestri Habsburgi til 1918.<ref name=HOFSBURG/> Komence ol esis kastelo konstruktita dum la 13ma yarcento, e pose transformesis en rezideyo. Nun ol esas kontoro di la Prezidanto di la Republiko, havanta importanta kolekturo pri arti.<ref name=HOFSBURG>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/sights/imperial/imperial-palace|titulo=Hofburg - Imperial Palace|editero=Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye=28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> En un ek sua ali ol gastigas la Muzeo pri [[Etnologio]], qua havas plu kam 400 mil objekti de Azia, Afrika, Oceania ed Amerika. La muzeo riinauguresis en 2017. * La Belvedero esas du baroka palaci - Alta Belvedero e Basa Belvedero - konstuktita dal princo [[Eugenius de Savoya]]. Li gastigas valoroza kolekturo pri arti, de la [[Baroko|Barok-epoko]] til l'arto moderna, nome la pikturi da [[Gustav Klimt]] gastigata che l'Alta Belvedero.<ref name=Belvedere>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/museums-exhibitions/top/belvedere |titulo=Belvedere|editero=Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye=28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> Atraktivi esas anke la gardeni dil Belvedero e la lageto konstruktita avan la palaco, qua reflektas lua imajo.<ref name=Belvedere/> * La Rotego di Wien, alta de 65 metri, situita en la [[Prater di Wien]], konstruktesis en 1897 e posibligas a la viziteri vidar panoramo pri la historiala konstrukturi dil urbo.<ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/prater/giant-ferris-wheel|titulo=Giant Ferris Wheel|editero=Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye=28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> [[Arkivo:Vienna - View of Maria Theresien-Platz and the Kunsthistorisches Museum - 6291.jpg|thumb|320px|''Kunsthistorisches Museum''.]] * La Muzeo pri Historio dil Arto (''Kunsthistorisches Museum''). Jacanta avan la placo ''Maria-Theresien-Platz'' konstruktesis en 1891 proxim l'Imperiala Palaco, e gastigas nombroza artala objekti del imperiala familio, inkluzite la maxim granda kolekturo di pikturi da [[Pieter Bruegel la olda]], ed anke pikturi da [[Diego Velázquez]], [[Rembrandt van Rijn]], [[Albrecht Dürer]] e [[Tiziano]], la pikturo "Madono an la prato" da [[Raffaelo Sanzio]], ed altri.<ref>{{extera ligilo|titulo=Kunsthistorisches Museum Wien (Art History Museum)|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/museums-exhibitions/top/kunsthistorisches-museum |editero=Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye=28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> * La Muzeo ''Albertina'' havas la maxim granda kolekturo pri grafikal arti de la mondo, inkluzite studii pri mulieri da [[Gustav Klimt]].<ref name=Albertina>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/museums-exhibitions/top/albertina |titulo=Albertina|editero=Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye=28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> Ol anke havas verki da [[Pablo Picasso]], [[Georg Baselitz]], [[Claude Monet]] e [[Oskar Kokoschka]], havanta entote 60.000 desegnuri.<ref name=Albertina/> L'''Albertina'' okupas la suda extremajo dil Imperiala Palaco. * La Muzeo pri Modern Arto (mumok) havas granda kolekturo pri arto dil 20ma e 21ma yarcenti. Verki da [[Pablo Picasso]], [[Yoko Ono]], [[Claes Oldenburg]] ed altra artisti montresas ibe.<ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/museums-exhibitions/top/museum-modern-art|titulo=mumok - Museum of Modern Art|editero= Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye= 28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> [[Arkivo:Austria - Vienna - Danube Tower view - panoramio.jpg|thumb|320px|La Turmo di Wien.]] * La Turmo di Wien - Alta de 252 metri, ol havas teraco alta de 155 metri qua posibligas panoramala vidado di 360° pri l'urbo. Ol anke havas kafeeyo alta de 170 metri dekorata kun garnituri de la yari 1960ma, qua rotacas cirkum sua propra axo.<ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/sights/from-a-to-z/danube-tower|titulo=Danube Tower|editero= Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye= 28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> * La Domo dil Maro (''Haus des Meeres'') montras fishi de aqui dolca e saloza. En granda tanki kun oceanala aquo povas videsar [[sharko|sharki]] e [[rayo|rayi]]. En la tanko nomizita "Domo dil Tropiki" povas videsar [[krokodilo|krokodili]], ed en terario montresas speci di serpenti venenoza ed anke giganta exempleri.<ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/vienna-for/families/indoor/sea-house|titulo=House of the Sea|editero= Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye= 28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> * La nova edifico dil [[Universitato]] di Wien inauguresis en 1884 dal imperiestro [[Franz Josef la 1ma di Austria-Hungaria]].<ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/sights/university-of-vienna|titulo=University of Vienna}}</ref> * La Muzeo ''Madame Tussauds'' di Wien montras 80 vaxa figuri, inkluzite imajo pri l'imperiestro [[Franz Josef la 1ma di Austria-Hungaria|Franz Josef la 1ma]] e l'imperiestrino Sissi.<ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/prater/madame-tussauds|titulo=Madame Tussauds|editero= Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye= 28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> [[Arkivo:Naturhistorisches Museum Vienna June 2006 241.jpg|thumb|320px|La Muzeo pri Naturala Historio.]] * Che bulvardo ''Ringstrasse'' jacas l'imperiala palaco, la ''Kunsthistorisches Museum'', la Muzeo pri Naturala Historio, l'Operoteatro di Wien e l'edifico dil Parlamento.<ref>{{extera ligilo|url=https://www.wien.info/en/sightseeing/ringstrasse|titulo= Vienna's Ringstrasse|editero= Must Sees - VIENNA - Now.Forever|vidita ye= 28ma di decembro 2018|idiomo={{en}}}}</ref> *[[Café Landtmann]] esas tradicionala Wienana kafeerio situita an la strado ''Ringstraße'' an l'angulo di ''Lowelstraße'' 22, en l'unesma distrikto ''Innere Stadt.'' == Referi == {{commons|Wien}} {{reflist}} {{Europana chef-urbi}} [[Kategorio:Urbi en Austria]] [[Kategorio:Wien| *]] iaexk53ci7qy8sbq01rympd1cnwc5pb 0 5664 1118764 829458 2026-05-04T00:10:22Z Joao Xavier 110 +eventi 1118764 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''218 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Scipio e Longus''', o min ofte '''yaro 536 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''218 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Duesma Punika milito]]=== * [[Hannibal]] departas kun cirkume 40 mil soldati e 50 elefanti de [[Cartagena, Hispania|Nova Kartago]] a la nordo di [[Hispania]], e trairas [[Pirenei]]. * [[Romana republiko|Roman]] armeo komandita da konsulo Publius Cornelius Scipio transportesas a Massilia (la nuna [[Marseille]]) por preventar avanco di [[Hannibal]] vers Italiana peninsulo. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 210a aK|218]] t1duvrhoxm2449i8ir5hgbpn6y1baud 0 5665 1118763 829459 2026-05-04T00:02:40Z Joao Xavier 110 +texto, evento 1118763 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''219 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Paullus e Salinator''', o min ofte '''yaro 535 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''219 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Iberia]]=== * [[Kartago|Kartagana]] generalo [[Hannibal]] siejas e konquestas urbo ''Saguntum'' en [[Iberia]], nun [[Sagunto]], en [[Valencia]], [[Hispania]]. Komencas la [[duesma Punika milito]]. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 210a aK|219]] 3wn0gctunktuyofpywnguh245a5niqd 0 5708 1118748 971023 2026-05-03T23:07:05Z Joao Xavier 110 +texto 1118748 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''260 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Asina e Duilius''', o min ofte '''yaro 494 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''260 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Sicilia]]=== * Eventas la [[Batalio di Mylae]] apud [[Sicilia]], kun decidigiva vinko da [[Romana republiko]]. == Naski == == Morti == * Rejulo [[Alexandros la 2ma di Epirus]] [[Kategorio:Yari 260a aK]] 43v5g7ubhgahxlf3xseg2jfq2vqnwe3 1118753 1118748 2026-05-03T23:26:28Z Joao Xavier 110 1118753 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''260 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Asina e Duilius''', o min ofte '''yaro 494 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''260 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Sicilia]]=== * Eventas la [[Batalio di Mylae]] apud [[Sicilia]], kun decidigiva vinko da [[Romana republiko]]. == Naski == == Morti == * Rejulo [[Alexandros la 2ma di Epirus]] [[Kategorio:Yari 260a aK|260]] duxy6u135y79y1ulzncjmc28egffdb5 0 5715 1118749 829506 2026-05-03T23:08:49Z Joao Xavier 110 +texto 1118749 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''261 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Flaccus e Crassus''', o min ofte '''yaro 493 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''261 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Imperio Seleucida]]=== * [[Antiochus la 2ma Theos]] sucedas [[Antiochus la 1ma Soter]]. == Naski == == Morti == [[Kategorio:260a yari aK]] b06z3prm2psye467fb7n451uk0ton21 1118762 1118749 2026-05-03T23:45:28Z Joao Xavier 110 1118762 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''261 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Flaccus e Crassus''', o min ofte '''yaro 493 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''261 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Imperio Seleucida]]=== * [[Antiochus la 2ma Theos]] sucedas [[Antiochus la 1ma Soter]]. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|261]] 6a5ioq3alwsn92301yk9bs5jjor0nf0 0 5716 1118761 829507 2026-05-03T23:44:58Z Joao Xavier 110 +texto 1118761 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''262 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Valerius e Otacilius''', o min ofte '''yaro 492 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''262 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Romana republiko]]=== * Romani siejas [[Kartago|Kartagana]] urbo ''[[Agrigento|Agrigentum]]'', komandita da generalo Hannibal Gisco. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|262]] gximmktjia778nnqm30cyo72u8glx6t 0 5717 1118760 971027 2026-05-03T23:40:13Z Joao Xavier 110 +texto 1118760 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''263 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Messalla e Crassus''', o min ofte '''yaro 491 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''263 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == == Naski == == Morti == * [[Filetaerus]], fondinto di dinastio Pergamon, en [[Anatolia]] (n. c. 343 aK) [[Kategorio:Yari 260a aK|263]] r31vzplbhuy1jtm0q4p4pg2blbqp3np 0 5718 1118759 829509 2026-05-03T23:37:54Z Joao Xavier 110 +texto 1118759 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''264 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Caudex e Flaccus''', o min ofte '''yaro 490 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''264 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Antiqua Roma]]=== * Komencas l'[[unesma Punika milito]], inter [[Romana republiko]] e [[Kartago]]. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|264]] iatadu8ensuk4d1ofwny6avvcuk7di4 0 5719 1118758 829510 2026-05-03T23:34:45Z Joao Xavier 110 +texto 1118758 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''265 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Gurges e Vitulus''', o min ofte '''yaro 489 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''265 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Antiqua Roma]]=== * [[Etruski|Etruska]] urbo ''Volsinii'' kaptesas da Romani. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|265]] 68yzvgyfmfygb8905fpfyjgx7xyqc2n 0 5720 1118757 971028 2026-05-03T23:31:54Z Joao Xavier 110 +texto 1118757 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''266 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Pera e Pictor''', o min ofte '''yaro 488 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''266 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == == Naski == == Morti == * Rejulo [[Mithridates la 1ma di Pontus]], fondinto dil [[rejio Pontus]] (nasko-dio nekonocata) [[Kategorio:Yari 260a aK|266]] biirbmin0zutgsjnqpm47x3wzb5ribi 0 5721 1118756 829512 2026-05-03T23:30:40Z Joao Xavier 110 +texto 1118756 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''267 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Regulus e Libo''', o min ofte '''yaro 487 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''267 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == == Naski == * Rejino [[Berenice la 2ma di Egiptia]] (m. 221 aK) == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|267]] 3u0de03i07idxsqf52bv78dlk1yvp9b 0 5722 1118751 829513 2026-05-03T23:25:52Z Joao Xavier 110 1118751 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''268 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Sophus e Russus''', o min ofte '''yaro 486 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''268 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ==[[Romana republiko]]=== * Romani fondas kolonio en ''Malventum'' qua, por superstico, li baptas ''[[Benevento|Beneventum]]'' (nam ''mal'' signifikas "mala" e ''bene'' signifikas "bona"). == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|260]] 0z6ik2c25pb0wfmvb4ccf07yyerhoz5 1118752 1118751 2026-05-03T23:26:05Z Joao Xavier 110 1118752 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''268 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Sophus e Russus''', o min ofte '''yaro 486 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''268 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Romana republiko]]=== * Romani fondas kolonio en ''Malventum'' qua, por superstico, li baptas ''[[Benevento|Beneventum]]'' (nam ''mal'' signifikas "mala" e ''bene'' signifikas "bona"). == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|260]] 5862o7j2pyg36pun0az58bw41uydjoe 1118755 1118752 2026-05-03T23:27:46Z Joao Xavier 110 1118755 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''268 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Sophus e Russus''', o min ofte '''yaro 486 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''268 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Romana republiko]]=== * Romani fondas kolonio en ''Malventum'' qua, por superstico, li baptas ''[[Benevento|Beneventum]]'' (nam ''mal'' signifikas "mala" e ''bene'' signifikas "bona"). == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|268]] 1k2bz9hre74jxxzjwvo7jkie9a1jee5 0 5723 1118750 829514 2026-05-03T23:20:38Z Joao Xavier 110 +texto 1118750 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''269 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Gallus e Pictor''', o min ofte '''yaro 485 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''269 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Sicilia]]=== * [[mercenario|Mercenarii]] de [[Kampania]], konocita kom ''Mamertini'', qua kontratesis da Agathokles, tirano de [[Siracusa|Sirakusa]], atakas Messena, (nun [[Messina]]) e persekutas Sirakusani. Hieron la 2ma de Sirakusa vinkas li proxim Mylae, la nuna [[Milazzo]]. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK]] gvz9sl9fodpzfsp6w0ft4yxejqlutys 1118754 1118750 2026-05-03T23:26:56Z Joao Xavier 110 1118754 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''269 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Gallus e Pictor''', o min ofte '''yaro 485 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''269 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Sicilia]]=== * [[mercenario|Mercenarii]] de [[Kampania]], konocita kom ''Mamertini'', qua kontratesis da Agathokles, tirano de [[Siracusa|Sirakusa]], atakas Messena, (nun [[Messina]]) e persekutas Sirakusani. Hieron la 2ma de Sirakusa vinkas li proxim Mylae, la nuna [[Milazzo]]. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 260a aK|269]] 1z7gt4tw6256ojm0pfynafjuuc6lryr 0 5749 1118746 829540 2026-05-03T22:58:58Z Joao Xavier 110 +signifiko 1118746 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''290 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Rufinus e Dentatus''', o min ofte '''yaro 464 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''290 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Antiqua Egiptia]]=== * [[Berenice la 1ma di Egiptia|Berenice]], spozino di [[Ptolemaios la 1ma Soter]], divenas rejino di [[Antiqua Egiptia]]. Ptolemaios konstruktas urbo Berenice Troglodytica, qua divenas importanta centro por komerco kun oriento. == Naski == == Morti == [[Kategorio:290a yari aK]] lnioaw0mnb7zl3kxp4vis11vzoghh9n 1118747 1118746 2026-05-03T22:59:16Z Joao Xavier 110 1118747 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''290 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Rufinus e Dentatus''', o min ofte '''yaro 464 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''290 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Antiqua Egiptia]]=== * [[Berenice la 1ma di Egiptia|Berenice]], spozino di [[Ptolemaios la 1ma Soter]], divenas rejino di [[Antiqua Egiptia]]. Ptolemaios konstruktas urbo Berenice Troglodytica, qua divenas importanta centro por komerco kun oriento. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 290a aK]] tm6ucj1ab1wwumqmitjl0nhmi0ctgcq 0 5750 1118745 829541 2026-05-03T22:54:57Z Joao Xavier 110 +texto 1118745 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''291 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Megellus e Brutus''', o min ofte '''yaro 463 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''291 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == == Naski == == Morti == * [[Menandros]] [[Antiqua Grekia|Greka]] dramatifisto (n. c. 342 aK) [[Kategorio:Yari 290a aK]] 4kbh071g3xjlcwerqy0jpxreu68tqp9 0 5751 1118744 829542 2026-05-03T22:51:55Z Joao Xavier 110 +texto 1118744 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''292 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Gurges e Scaeva''', o min ofte '''yaro 462 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''292 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Antiqua Grekia]]=== * Rejulo Lysimachus, de [[Trakia]] ed [[Anatolia]], probas expansar sua domeno trans [[Danubio]], ma lu vinkesas e kaptesas da rejulo Dromichaetes, de populo Geta. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 290a aK]] nxjjlf7g13s2xvn3dmd06zw2dxx0bus 0 5752 1118743 829543 2026-05-03T22:43:37Z Joao Xavier 110 +texto 1118743 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''293 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Cursor e Maximus''', o min ofte '''yaro 461 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''293 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Romana republiko]]=== * Kulto di [[Asklepios]], qua komencis che urbo [[Epidaurus]], introduktesas en [[Roma]], probante eliminar plago. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 290a aK]] 08n40cjv5ttwqs8d96n8hexlwwmvztn 0 5753 1118742 829544 2026-05-03T22:36:20Z Joao Xavier 110 +texto 1118742 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''294 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Megellus e Regulus''', o min ofte '''yaro 460 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''294 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Antiqua Egiptia]]=== * [[Faraono]] [[Ptolemaios la 1ma Soter]] kaptas [[Chipro]] e [[Fenicia]]na urbi [[Tiros]] e [[Sidon]]. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 290a aK]] a4mkq4gy5nioaglotrc129g1vp6cw5w 0 5754 1118741 829545 2026-05-03T22:31:42Z Joao Xavier 110 +texto 1118741 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''295 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Rullianus e Mus''', o min ofte '''yaro 459 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''295 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Romana republiko]]=== * [[19ma di agosto]] - L'unesma templo a deino [[Venus]] en [[Roma]] dedikesas da konsulo Quintus Fabius Maximus Gurges. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 290a aK]] h1nruw73xslck7r31lggx4939g24n8a 0 5755 1118740 829546 2026-05-03T22:26:48Z Joao Xavier 110 +texto 1118740 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''296 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Violens e Caecus''', o min ofte '''yaro 458 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''296 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == ===[[Romana Republiko]]=== *Templo dedikata a deino Bellona erektesas en [[Roma]]. == Naski == == Morti == [[Kategorio:Yari 290a aK]] 0ygqs9wz7j631fqk811oiohpfmsswue 0 5756 1118739 829547 2026-05-03T21:10:25Z Joao Xavier 110 +texto 1118739 wikitext text/x-wiki {{3ma yarcento aK}} La yaro '''297 aK''' esas [[yaro]] ante l'adopto di [[Juliala kalendario]]. Lor ol konocesis kom '''yaro di la konsuleso di Rullianus e Mus''', o min ofte '''yaro 457 ''Ab urbe condita'''''. La nomo ''297 aK'' uzesas por ca yaro de la komenco di [[Mezepoko]], kande ''Anno Domini'' divenis la precipua formo uzata en [[Europa]] por nomar yari. == Eventi == == Naski == == Morti == *Rejo [[Chandragupta Maurya]], dil [[imperio Maurya]] [[Kategorio:Yari 290a aK]] 67ezosud5gofixuh4p1s9ku25u5rqdm 0 45733 1118738 1105735 2026-05-03T18:01:45Z Komap 19305 alturismo ->altruismo 1118738 wikitext text/x-wiki {{specala revizo}} '''Memo''' esas «ideo, manieri, o stilo qua dissendas de persono a persono en kulturo».<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/meme Meme].</ref> Memo funcionas kom unajo por portar [[Kulturo|kultural]] idei, simboli, o praktiki qua povas esar transmisata de un mento ad altra per skribo, dico, gesti, rituali, od altra imitebla fenomeni kun mimata temo. Suportanti di la koncepto konsideras memi kom kultural analogi por [[Geno|geni]] pro ke li auto-kopias, mutaceskas, e respondas a [[Naturala selekto|selektiva presi]].<ref>[[Meme#CITEREFGraham2002|Graham 2002]]</ref> Suportanti teoriizas ke memi esas [[virusala fenomeno]] qua povas evolucionar per [[naturala selekto]] per maniero analoga ad ito di [[Evoluciono|biologial evoluciono]]. Memi facas ico per la procedo di [[genala diverseso|variado]], [[mutaco]], [[konkurenco]], e [[heredo]], singla di li influas la riprodukto-suceso di memo. Memi dissendas per la menieri qua li genitas en lia hosti. Memi qua [[fekundeso|propagas]] min fertile povas divenar [[extingo|extingota]], samtempe altri povas transvivar, dissendar, e (por le bona o le mala) [[Mutaco|mutacigar]]. Memi qua riproduktas maxim efikiva juas plu multa suceso, e kelki povas kopiar efikive mem kande li montras esar detrimentanta a la prospero di lia hosti.<ref name="Kelly">[[Meme#CITEREFKelly1994p. 360|Kelly &#x26; 1994 p. 360]] ''Tamen se ni konsideras kulturo kam lua propra auto-organizala sistemo — sistemo kun its own agenda and pressure to survive — then the history of humanity gets even more interesting. ''</ref> Studio-fako nomizita [[memetiko]] komencis dum la yari 1990a, por examinar la koncepti e transmiso di memi relatanta a [[Modeli di DNA-evoluciono|evoluciono-modelo]]. Kritiko de diversa fronti defiis la nociono ke akademio-studio povas examinar memi [[empirikala pruvo|empirikale]]. Tamen, developi en [[funcionala nevrimagino|nevrimaginado]] povas facar studio [[Empirikala pruvo|empirikala]] posibla.<ref name="mcnamara">[[Meme#CITEREFMcNamara2011|McNamara 2011]]</ref> Kelka komentanti en la socio-cienci questionas l'ideo ke onu povas signifikale kategoriizar kulturo relatante a diskreta unaji, ed esas partikulare kritikema pri la biologiala naturo di la fundamento di la teorio. Altri argumentis ke ca uzo di la termino esas la rezulto di miskompreno di l'originala propozo.<ref name="misunderstanding"><cite class="citation journal">Burman, J. T. (2012).</cite></ref> La vorto ''memo'' komencis uzesar en la libro ''The Selfish Gene''da [[Richard Dawkins]], publikigita en 1976. La propra penso di Dawkins esas kelke ambigua: ilu bonvenigis la sugesto di [[Nicholas Keynes Humphrey|N. K. Humphrey]] ke «memi devas esar konsiderata kom vivanta strukturi, ne nur metaforale» e propozis konsiderar memi kom «fizikale restanta en la cerebro».<ref name="TEP"><cite class="citation" id="CITEREFDawkins1982">Dawkins, Richard (1982), ''The Extended Phenotype'', Oxford universala imprimerio, p.&nbsp;109, [[ISBN]]&nbsp;0-19-286088-7</cite></ref> Plu tarde, lu argumentis ke ilua originala intenci, konjektebla ante lua aprobo dil opiniono di Humphrey, esis plu simpla.<ref>Dawkins' foreword to Blackmore 1999, p. xvi</ref> En la New Directors' Showcase 2013 en Cannes, l'opiniono di Dawkins pri memetiko esis intence ambigua.<ref name="Hits">[https://www.youtube.com/watch?v=GFn-ixX9edg Saatchi & Saatchi New Directors' Showcase 2013]</ref> == Etimologio == ''Memo'' originale divenis de [[Angla]] ''meme''. L'Angla ''meme'' esas plukurtigito (formacita cirkum Angla ''gene'', «geno») di ''mimeme'' (de [[Anciena Grekiana]] <span lang="el">μίμημα</span> <small>pronounced&nbsp;</small><small></small><span class="IPA" titulo="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[míːmɛːma]</span> ''mīmēma'', «imitajo», de <span lang="el">μιμεῖσθαι</span> ''mimeisthai'', «imitar», de <span lang="el">μῖμος</span> ''mimos'', «mimo»)<ref>''The American Heritage Dictionary of the English Language'': Fourth Edition, 2000</ref> inventita da Britaniana evoluciono-biologiisto [[Richard Dawkins]] en ''The Selfish Gene'' (1976)<ref name="cream"><cite class="citation" id="CITEREFDawkins1989">Dawkins, Richard (1989), [https://books.google.com/?id=WkHO9HI7koEC&pg=PA192 ''The Selfish Gene''] (2a editajo</cite></ref><ref>[https://books.google.com/books?id=YphlBwpbJCUC&pg=PA16 Varieties of meaning]</ref> kom koncepto por diskuto pri principi [[Evoluciono|evolucionala]] pri explikar la dissendo di idei e kulturala fenomeni. Exempli di memi donita en la libro esas melodii, [[difuzofrazo|difuzofrazi]], modo, e la teknologii di konstruktar arki. [[Kenneth Pike]] inventis la relatanta termino ''emic ed etic'', generaligis l'ideo linguistika di [[fonemo]], [[morfemo]] e [[tagmemo]] (quale indikita da [[Leonard Bloomfield]]), karakterizis li kam interna ed extera vidado pri manieri ed extensis la koncepto a [[tagmemo|tagmemala]] teorio di homala manieri (kulminita en ''Language in Relation to a Unified Theory of the Structure of Human Behaviour'', 1954). == Origini == [[Arkivo:Richard_dawkins_lecture.jpg|alt=|left|thumb|280px|[[Richard Dawkins]] inventis la vorto ''memo'' en ilua 1976 libro ''The Selfish Gene''.]] La vorto ''memo'' inventesis en la libro ''The Selfish Gene'' da [[Richard Dawkins]], de 1976. Dawkins citis lo kom inspiro de la laboro di genetikisto [[L. L. Cavalli-Sforza]], antropologiisto F. T. Cloak<ref>Cultural microevolution, 1966. </ref> ed etologiisto J. M. Cullen.<ref>Is a cultural ethology possible? </ref> Dawkins skribis ke evoluciono ne dependas sur la specifika bazo kemiala di genetiko, ma vice nur sur l'existo di auto-kopianta unaji di transmiso—kaze di biologiala evoluciono, la geno. Por Dawkins, la memo exemplizis altra auto-kopianta unajo kun potenciala signifiko pri explikar homala manierii e kulturo-evoluciono. Quankam Dawkins inventis la termino «meme» e developis memo-teorio, la posibleso ke idei esis subjekto a la sama preso di evoluciono kam esis biologiala atributi esis diskutita en la tempo di Darwin. T. H. Huxley pretendis ke «L'esforco por existo kontenas tam multe en la intelektala kam en la fizikala mondo. Un teorio esas ke speci di penso, e lua yuro por existar esas koextensiva per lua povo pri rezistar extingo per lua rivali.»<ref><cite class="citation journal">Huxley, T. H. "The coming of age of 'The origin of species'". ''(1880) Science''. 1, 15-17.</cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=The+coming+of+age+of+%27The+origin+of+species%27&rft.aunomo=T.+H.&rft.ausurnomo=Huxley&rft.genre=article&rft.jtitulo=%281880%29+Science&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=1%2C+15-17.">&nbsp;</span></ref> [[Arkivo:Kilroy_was_here_(re-drawn).gif|right|thumb|''Kilroy was here'' («Kilroy esis hike») esas [[Graffiti|graffito]] qua divenis populara en 1940, ed existis sub diversa nomi en landi diferanta, ilustras quale memo povas esar modifikata per kopiado.<ref><cite class="citation web">[http://articles.latimes.com/2000/mar/05/books/bk-5402 "Kilroy Was Here - Los Angeles Times"]. articles.latimes.com. 2000-03-05<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>]] Dawkins uzis la termino por referar ad irga ento kulturala qua ula observanto forsan konsideras kom [[auto-kopio|kopianto]]. Lu kredis ke onu povas vidar multa enti kulturala kam kopianti, ed indikis a melodii, modi e lerninta talenti kam exempli. Memi ordinare esas kopiata per expozo a homi, qua evolucionis kam efikanta kopianti di informo e manieri. Pro ke homi ne sempre kopias memi perfekte, e pro ke li forsan refinar, kombinar od altre modifikar li kun altra memi krear nova memi, li povas chanjar tra tempo. Dawkins ligis la procedo per qua memi transvivar e chanjar per la [[kulturo-evoluciono]] a la naturala selekto di geni en biologiala [[Evolution|evoluciono]].<ref name="selfish">[[Meme#CITEREFDawkins1989|Dawkins 1989]]<span>, p.</span>&nbsp;<span>352</span></ref> Dawkins definis la ''memo'' kom unajo di kulturo-transmiso, od unajo di imitado e kopiado, ma plu tarde defini diferis. La manko di koheranta, rigoroza, e preciza kompreno di quo ordinare bezonas por un unajo di kulturo-transmiso restas problemo en debati pro [[memetiko]].<ref name="machine">[[Meme#CITEREFBlackmore1999|Blackmore 1999]]</ref> Kontraste, la koncepto di genetiko ganis konkreta pruvo kun la [[DNA|deskovro]] di la [[DNA|biologiala funcioni]] di [[DNA]]. Memo-transmiso bezonas fisikala moyeno, tala quala *fotoni, sonondi, tusho, gusto o flaro pro ke memi nur povas esar transmisata per la senti. Dawkins remarkis ke en socio kun kulturo, persono ne bezonas havar decendanti por restas influoza pri l'agi di individuo, mili di yari pos lia morto:<blockquote class="">Or se vu kontributas a la kulturo di la mondo, se vu havas bona ideo...olu povas durar vivar, integre, longe pos vua geni esos dissolvita en la komuna genaro. [[Sokrates|Socrates]] povas o ne povas havar un geno o du vivanta en la mondo cadie, kam [[George C. Williams (biologist)|G.C. Williams]] remarkis, ma qua sucias? La memo-komplexioni di Socrates, [[Leonardo da Vinci|Leonardo]], [[Nikolaus Kopernikus|Copernicus]] e [[Guglielmo Marconi|Marconi]] ankore vivas.<ref name="The Selfish Gene 30th Anniversary Edition section on survival"><cite class="citation book">Dawkins, Richard (2006). </cite></ref></blockquote> == Memo-vivocirklo: transmiso, reteno == Memi, analoga a geni, diferas per lia apteso por esar kopiata; sucesanta memi duras e dissendas, kande la neapta stagnas ed esas obliviata. Pro to memi qua esas plu efikiva pri kopiado e transvivo esas selektota en la memaro. Memi unesme bezonas reteno. Plu longe memo restas en lua hosti, plu alta esas lua propago-chanci. Kande hosto uzas memo, la vivo di memo plulongigas.<ref><cite class="citation web">Heylighen, Francis. </cite></ref> La riuzo di la neurala spaco qua hostagas ula memo-kopiuro hostagar diferanta memi esas la maxim granda minaco ad ita memo-kopiuro.<ref><cite class="citation web">R. Evers, John. </cite></ref> Memo qua plulongigas lua hosti ordinare igas lu transvivar plu longe. Kontree, memo qua minlongigas lua hosti tendencas desaparar plu rapide. Tamen, pro ke hosti esas mortiva, reteno ne suficas perpetuigar memo longe; memi anke bezonas transmiso. Vivo-formi povas transmisar informo vertikale (de patro a filio, per kopio di geni) e horizontale (per virusi ed altra moyeni). Memi povas esar kopiata vertikale o horizontale en un biologiala generaciono. Li anke povas jacar dormanta dum longa tempo-periodi. Memi riproduktas per kopiar de un nervaro ad altra, o per komuniko od [[imito]]. Imito ofte inkluzas la kopio di [[Observo|observita]] manieri di altra individuo. Komuniko povas esar direta o nedireta, kande memi transmisas de un individuo ad altra per kopio registragita en senanma fonto, tala quala libro o [[Particiono|muzikala particiono]]. Adam McNamara sugestis ke memi pro to povas esar klasifikata kom od interna od extera memi (i-memi od e-memi).<ref name="mcnamara">[[Meme#CITEREFMcNamara2011|McNamara 2011]]</ref> Kelka komentanti ligis la transmiso di memi a la dissendo di [[Infekto|kontagii]].<ref>[[Meme#CITEREFBlackmore1998|Blackmore 1998]]; "The term 'contagion' is often associated with memetics. </ref> Socio-kontagii tala quala [[modo-efekto|fenomeneti]], [[histerio-kontagio|histerio]], [[krimino-imito]], e [[suocido-imito]] exemplizas memi vidata kom la kontagioza ideo-imito. Observanti distingas l'imito kontagioza di memi de instinte kontagioza fenomeni tala quala ocito e rido, qua li konsideras inata (vice sociale lernata) manieri.<ref name="defmeme">[[Meme#CITEREFBlackmore1998|Blackmore 1998]] </ref> [[Aaron Lynch]] deskriptis sep generala shabloni di memo-transmiso, o «mento-kontagio»:<ref name="lynch">[[Meme#CITEREFLynch1996|Lynch 1996]]</ref> # ''Patreso-quanteso'': ideo qua influas la quanto di filii onu havas. Filii respondas partikulare recevive al idei de lia patri, e pro to idei qua direte o nedirete kurajigas plu altra naskoprocento kopios li ipsa ye plu alta procento kam li qua senkurajigar plu alta naskoprocento. # ''Patreso-efikiveso'': ideo qua augmentas la proporciono di filii qua adoptos idei de lia patri. Kulturala [[separatismo]] exemplizas praktiko en qua onu povas expektar plu alta procento of memo-kopio—pro ke la memo por separo krear barilo de expozo ad idei konkurencanta. # ''Prozelitismo'': idei ordinare donata ad altru transe onua propra filii. Idei qua kurajigas la [[prozelitismo]] di memo, kam videbla en multa movadi religioza o politikala, povas kopiar memi horizontale per donanta generaciono, dissendas plu rapide kam patro-a-filio-memo-transmiso. # ''Konservala'': idei qua influas li qua tenas oli por durar tenar li dum longa tempo. Idei qua kurajas longeso en lia hosti, o livas lia hosti partikulare rezistanta kontre abandono o rempleso ca idei, plubonigas la memo-konservebleso e donas protektado kontre la konkurenco o prozeliteso di altra memi. # ''Adversativa'': idei qua influas li qua tenas oli por atakar o fushas idei konkurencanta e/o li qua tenas oli. Kopiuri adversativa povas donar avantajo por memo-transmiso kande la memo ispa kurajas atakiveso kontre altra memi. # ''Konociva'': idei perceptate kom konvinkanta a le maxim multa en la populo qua renkontrar oli. Konocive transmisita memi dependas grave sur tufo di altra idei e traiti konociva ja vaste teninda en la populo, e pro to ordinare dissendas plu pasive kam altra formi di memo-transmiso. Memi qua dissendas per konociva transmiso ne kuntas kom auto-kopianta. # ''Motivizanta'': idei ke homi adoptas pro ke li perceptas ula auto-intereso por adoptas li. Propre dicanta, motivizante transmisinta memi ne auto-propagas, ma ca transmiso-modo ofte eventas en asocio kun memi auto-kopiinta en la modi efikante patrala, prozelita e konservanta. == Memi kom diskreta unaji == Dawkins iniciale definis ''memo'' kom substantivo qua «konduktar l'unajo-ideo di kulturo-transmiso, od ''imito''-unajo».<ref name="selfish">[[Meme#CITEREFDawkins1989|Dawkins 1989]]<span>, p.</span>&nbsp;<span>352</span></ref> John S. Wilkins retenis la memo-nociono kam kerno di kulturo-imito kande emfazas la memo-aspekto evolucionala, definis la memo kom «la maxim mikra unajo di socio-kultural' infomo relatanta a selekto-procedo qua havas favoroza o nefavoroza selekto-influo qua ecesas lua *endogenoza tendenceso por chanjar».<ref name="wilkins"><cite class="citation" id="CITEREFWilkins1998">Wilkins, John S. (1998), [https://web.archive.org/web/20091201161123/http://jom-emit.cfpm.org/ "What's in a Meme?]</cite></ref> La memo kom unajo provizas komoda moyeni pri diskutar «penso-peco kopiita de persono a persono», senregarde sive penso kontenas altri interne, o formacas parto di plu granda memo. Memo povas konsistar ek un vorto, o memo povas konsistar ek integra parolado en qua ta vorto unesme eventis. Ica formacas analogio dil ideo di geno kom un unajo di auto-kopianta informo trovata sur la auto-kopianta [[kromosomo]]. Kande la memo-dicerno kom «unajo» konduktas lia naturo pri kopiar kom diskreta, nevidebla enti, olu ne implikas ke pensi ulmaniere divenas [[limitizo (fiziko)|limitizita]] o ke idei «[[Atomo|atomala]]» existas ke ne povas esar dissekata aden plu mikra peci. Memo ne havas donita grandeso. [[Susan Blackmore]] skribas ke melodii di la simfonii da [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] esas komune uzata ilustrar la desfacileso inkluzanta pri deslimitizas memi kam diskreta unaji. Elu remarkis ke samtempe l'unesma quar noti di [[La kinesma sinfonio da Beethoven|la kinesma simfonio da Beethoven]] (<span class="unicode haudio"><span class="fn">[[File:Loudspeaker.svg|link=File:Beet5mov1bars1to5.ogg|11x11px|About this sound]]&nbsp;[[Media:Beet5mov1bars1to5.ogg|listen]]</span>&nbsp;<small class="metadata audiolinkinfo" style="cursor:help;">([[Wikipedia:Media help|help]]·[[:File:Beet5mov1bars1to5.ogg|info]])</small></span>) formacas memo vaste kopianta kom unajo nedependanta, onu anke povas koncernar l'integra simfonio kom nur un memo.<ref name="machine">[[Meme#CITEREFBlackmore1999|Blackmore 1999]]</ref> La nepoveso pinglagar traito ideal' o kultural' a quantizebla unaji importanta esas vaste agnoskanta kom problemo por memetiko. Tamen esis argumentinta ke la traci di memetiko-procedo povas esar quantizanta per imaginanta tekniki qua mezuras chanji en la konekteso-profili inter cerebro-regioni.»<ref name="mcnamara">[[Meme#CITEREFMcNamara2011|McNamara 2011]]</ref> Blackmore renkontras tala kritiki per remarkigar ke memi komparas kun geni en ica regardo: kande [[geno]] ne havas partikulara grandeso, ni nek povas we referas omna [[Fenotipo|fenotiala]] traito direte a partikulara geno, lo havas valoro pro ke lo cirkondas ita unajo importanta di heredinta expresuro-subjekto pri evolucionala preseso. Por ilustrar, lu notis ke evoluciono selektas por la geno traiti tala quala okulo-koloro; lo ne selektas l'individuala *nuklido en strio di [[DNA]]. Memi havas komparinda rolo pri komprenas l'evoluciono di imitinta manieri.<ref name="machine">[[Meme#CITEREFBlackmore1999|Blackmore 1999]]</ref> La libro de 1981 ''Genes, Mind, and Culture: The Coevolutionary Process'' («Geni, mento, e kulturo: La procedo koevolucionala») da [[Charles J. Lumsden]] ed [[E. O. Wilson]] propozis la teorio ke geni e kulturo koevolucionar, e ke la fundamentala unaji biologiala di kulturo mustas korespondas a neuronala reti qua funcionas kom tuberi di semantika [[memoro]]. Li inventis lia propra vorto, «[[kulturgeno]]», qua nultempe popularigis. Coauthor Wilson plu tarde agnoskis la termino ''memo'' kom la maxim bona etiketo por l'unajo fundamentala di kulturala heredajo en lua libro de 1998 <span>[[Consilience: The Unity of Knowledge]] («Konsento: L'uneso di savo»),</span> qua parlaborar adsur la rolo fundamentala di memi pri unigar la [[Naturala cienci|natural']] e [[Sociala cienco|sociala]] cienci.<ref>[[Meme#CITEREFWilson1998|Wilson 1998]]</ref> == Influuri evolutionala sur memi == Dawkins remarkis la tri kondicioni qua mustas existar pro evoluciono eventar:<ref name="conscious">[[Meme#CITEREFDennett1991|Dennett 1991]]</ref> # varieso, o l'introdukto di nova chanji por exinganta elementi; # heredeso o kopieso, o la kapaceso krear kopiuri di elementi; # diferenciala «konveno», o l'okaziono por un elemento esar plu o min konveno por la medio kam altri. Dawkins emfazas ke la evoluciono-procedo naturale eventas irgekande ca kondicioni koexistas, ed ita evoluciono ne nur aplikas al organal' elementi tala quala geni. Lu koncernas memi kam anke havas la havajo bezonanta por evoluciono, e pro to vidas memo-evoluciono kam ne simple analoga a genetiko-evoluciono, ma kam reala fenomeno-subjekto a la lego di [[Natural selection|selekto naturala]]. Dawkins remarkis ke kam diversa idei iras de un [[generaciono]] a la sequanta, li povas o plubonigar o retraktar de la transviveso di la homi qua obtenas ica idei, od influas la transvivo dil idei ipsa. Exemple, ula kulturo povas developar unika desegnuri e metodi di frabriko di [[Utensilo|utensili]] qua donas olu konkurencanta avantaji sur altra kulturo. Singla utensilo-degenuro do agas kelke simila a [[geno]] biologiala ke kelka populi havas lo ed altri ne, e la funciono di la memo nemediata efektigas l'asisto di la desegnuro en futura generacioni. Konkordante kun la tezo ke en evoluciono onu povas koncernar organismi simple kam apta «hosti» por geni kopianta, Dawkins argumentas ke onu povas vidar homi kom «hosti» por kopiar memi. Do, sucesoza memo forsan o ne forsan bezonas provizar irga bonfaco a lua hosti.<ref name="conscious">[[Meme#CITEREFDennett1991|Dennett 1991]]</ref> Difere a genetiko-evoluciono, memetiko-evoluciono povas montrar [[Darwin-ismo|Darwin-ismal']] e [[Lamarck-ismo|Lamarck-ismala]] traiti. Kulturala memi havos la karakterizi di heredajo Lamarck-ismala kande hosto aspiras pri kopiar la donanta memo per dedukto sive per exakte kopiar lo. Exemple, la kazo di la transmiso di simpla tanelto tala quala martelagas klovo, talento qua lernanto imitas per spektar demonstro sen necese imitas singla diskreta movo modelizita da la docanto en la demonstro, stroko por stroko.<ref>[[Meme#CITEREFDawkins2004|Dawkins 2004]]</ref> [[Susan Blackmore]] distingas la difero inter la du modi di heredo en la memo-evoluciono, karakterizas la modo Darwin-ismala kom «kopias l'instrukto» e la Lamarck-ismala kom «kopias la produkturo.»<ref name="machine">[[Meme#CITEREFBlackmore1999|Blackmore 1999]]</ref> Memi-tufi, o ''[[Memero|memeri]]'' (anke konocata kom ''memo-komplexi''), tala quala kultural' o politikala doktrini e sistemi, anke povas importar en la acepteso di nova memi. Memari kontenas grupi di memi qua kopias kune e koadaptas.<ref name="machine">[[Meme#CITEREFBlackmore1999|Blackmore 1999]]</ref> Memi qua fitas en sucesanta memaro forsan ganos aceptado per «dorsportas» sur la suceso di la memaro. Exemple, John D. Gottsch diskutis la transmiso, mutaco e selekto di religio-memari e la teismo-memi kontenis.<ref>[https://web.archive.org/web/20110503212926/http://cfpm.org/jom-emit/2001/vol5/gottsch_jd.html "Mutation, Selection, And Vertical Transmission Of Theistic Memes In Religious Canons"] in ''Journal of Memetics - Evolutionary Models of Information Transmission'', tomo 5, editajo 1, 2001.</ref> Teismo-memi esis diskutita inkluzar la «interditkto di sezuala praktiki aberacanta tala quala incesteso, adultereso, homoesexualeso, bestialeso, kastreso, e religio-interdikto», ke forsan augmentis vertikala transmiso di la religioza patro-memaro. Simila memi pro to esas inkluzanta en la majoritato di la religio-memari, e gravigis dum tempo; li divenis «kanono neviolacebla» o pozis [[Dogmato|dogmataro]], eventuale deskovrar lia voyo aden [[lego]] sekulara. Ico anke povas referar kam la propagado di [[Taboo|tabu]]. == Memetiko == La diciplino di memetiko, qua datizas del mezo dil yari 1980ma, provizas proximesko a [[modeli di DNA-evoluciono|modeli evolucionala]] di kultural' [[informo-transfero]] kreita sur la koncepto di la memo. [[memetikisto|Memetikisti]] propozis ke same kam la funciono di memi esas analoge a [[Geno|geni]], memetiko funcionas analoge a [[genetiko]]. Memetiko provas aplikar ciencala metodi konvencionala (tala quala li uzata en [[populo-genetiko]] ed [[epidemiologio]]) explikar ja existanta shablini e transmiso di [[Kulturo|kultural']] idei. La precipua kritiko di memetiko inkluzas la pretendeso ke memetiko ignoras fondita avanigi pri altra faki di kulturala studio, tala quala [[sociologio]], [[kulturala antropologio]], [[konociva psikologio]], e [[sociala psikologio]]. Questioni restas sive o ne la memo-koncepto inkluzas kom [[Filozofio di la cienco|valide refutebla]] ciencala teorio. Ca vido koncernas memetiko kom teorio en lua infanteso: [[protocienco]] a suportanti, o [[pseudocienco]] a kelka minvaloriganti. == Kritiko di memo-teorio == Ul objeciono kontre la studio dil memi-evoluciono en generala termini (quankam ne kontre la memi-existo) implikas a perceptita aperturo en la geno/memo analogeso: l'akumuliva evoluciono di geni dependanta sur biologiala selekto-preso nek tro granda nek tro mikra relatante a mutaco-rapideso. Ne existas ula kauzo pensar ke la sama balanco existos en la selekto-preso por memi.<ref>[[Meme#CITEREFSterelnyGriffiths1999|Sterelny &#x26; Griffiths 1999]]; p.333</ref> Luis Benitez-Bribiesca M.D., kritikanto kontre memetiko, nomas la teorio «[[dogmato]] [[pseudocienco|pseudociencala]]» ed «ideo danjeroza qua posturas minaco kontre la serioza studio di [[koncio]] e [[socio-kulturala evoluciono|kulturala evoluciono]]». Kam faktala kritiko, Benitez-Bribiesca apuntas a la manko di «kodexo-skribo» por memi (analoga a la DNA di geni), ed al ecesiva frajileso di la mekanismo di memo-mutaco (di ideo iranta de un cerebro ad altra), quo duktus a basa kopio-exakteso ed alta mutaco-rapideso, igas l'evoluciono-procedo kaosoza.<ref><cite class="citation" id="CITEREFBenitez_Bribiesca2001">Benitez Bribiesca, Luis (januaro 2001), [https://web.archive.org/web/20180920145421/http://www.redalyc.org/pdf/339/33905206.pdf "Memetics: A dangerous idea"] (PDF), ''Interciencia: Revista de Ciencia y Technologia de América'', Venezuela: Asociación Interciencia, '''26''' (1): 29-31, ISSN&nbsp;[//www.worldcat.org/issn/0378-1844 0378-1844]<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">2010-02-11</span></span>, <q>If the mutation rate is high and takes place over short periods, as memetics predict, instead of selection, adaptation and survival a chaotic disintegration occurs due to the accumulation of errors.</q></cite><cite class="citation" id="CITEREFBenitez_Bribiesca2001"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=Memetics%3A+A+dangerous+idea&rft.aunomo=Luis&rft.ausurnomo=Benitez+Bribiesca&rft.publikigita ye=2001-01&rft.genre=article&rft_id=http%3A%2F%2Fredalyc.org%2Fpdf%2F339%2F33905206.pdf&rft.issn=0378-1844&rft.issue=1&rft.jtitulo=Interciencia%3A+Revista+de+Ciencia+y+Technologia+de+Am%C3%A9rica&rft.pagini=29-31&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=26">&nbsp;</span></ref> Britaniana filozofo politikala [[John Gray (filozofo)|John Gray]] karakterizis la memetiko-teorio di religio di Dawkins kom «sensenca» e «ne mem teorio... la lasta en sucedo di nesaja metafori Darwin-ismala», komparebla ad [[Inteligenta desegno]] en lua valoro kom cienco.<ref><cite class="citation news">Gray, John (2008-03-15). </cite></ref> Altra kritiko venas de teoriisti [[Semiotiko|semiotikala]] tala quala Deacon<ref><cite class="citation journal">Deacon, Terrence. </cite></ref> e Kull.<ref><cite class="citation journal">Kull, Kalevi (2000). </cite></ref> Ica vido koncernas la koncepto di «memo» kam primativigita koncepto di [[signo (semiotiko)|«signo»]]. La memo do esas deskriptita en memetiko kam signo mankanta [[Signo (semiotiko)|triala]] naturo. Semantikisti povas koncernas memo kam signo «degeneranta», qua nur inkluzas lua povo pri esar kopianta. Do, en la maxim vasta senco, la kopi-objekti esas memi, konsierante la traduk-objekti ed interpreto esas signi. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B;''[[Wikipedia:Please clarify|<span titulo="This last paragraph could be better explained. I'm familiar with the subject but was confused. &quot;Triadic nature&quot; &quot;degenerate sign&quot; the article would benefit from clarification of these terms. This may not be the proper place to put this but I don't know, if there is a discussion page for this article. (February 2009)">clarification needed</span>]]''&#x5D;</sup> Fracchia e Lewontin koncernas memetiko kom ribaptanta e nesuficanta.<ref><cite class="citation" id="CITEREFFracchiaR_C_Lewontin2005">Fracchia, Joseph; R C Lewontin (February 2005), "The price of metaphor", ''History and theory'', Weleyan University, '''44''' (44): 14-29, doi:[[doi:10.1111/j.1468-2303.2005.00305.x|10.1111/j.1468-2303.2005.00305.x]], ISSN&nbsp;[//www.worldcat.org/issn/0018-2656 0018-2656], JSTOR&nbsp;[//www.jstor.org/stable/3590779 3590779], <q>The selectionist paradigm requires the reduction of society and culture to inheritance systems that consist of randomly varying, individual units, some of which are selected, and some not; and with society and culture thus reduced to inheritance systems, history can be reduced to "evolution." </q></cite></ref> Evolucionala biologiisto [[Ernst Mayr]] desaprobis la geno-apogata vido ed uzo di la termino «memo» di Dawkins, astertinta lo esas «nenecesa sinonimo» por «[[Konceptajo|koncepto]]», rezonas ke koncepti ne esas restrikto ad individuo od a generaciono, forsan persistar dum longa tempo-periodi, e forsan evolucionos.<ref name="pNASmayr"><cite class="citation journal">Mayr, Ernst (1997). </cite></ref> == Aplikaji == Opinioni diferas pri quale maxim bone aplikar la koncepto di memi en «propra» diciplinala trabaro. Un vido koncernas memi kom provizas utila filozofio-perspektivo qua examinas kulturo-evoluciono. Suportanti di ca vido (tala quala [[Susan Blackmore]] e [[Daniel Dennett]]) argumentas ke konsiderante kulturo-developi de la vido di memo—''quale se'' memi ipsa respondas presar maximigar lia propra kopiado e transvivo—povas sequar ad utila envidi e donas valoroza predici aden quale kulturo developas dum tempo. Altra tala quala Bruce Edmonds e Robert Aunger fokigis sur la bezono provizar empirikala sulo por memetiko divenar utila e respektanta [[cienco-bifurki|cienco-diciplino]].<ref>See <cite class="citation" id="CITEREFEdmonds2002">Edmonds, Bruce (September 2002), [https://web.archive.org/web/20110503212951/http://cfpm.org/jom-emit/2002/vol6/edmonds_b_letter.html "Three Challenges for the Survival of Memetics"], ''Journal of Memetics - Evolutionary Models of Information Transmission'', '''6''' (2)<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">2009-02-03</span></span></cite><cite class="citation" id="CITEREFEdmonds2002"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=Three+Challenges+for+the+Survival+of+Memetics&rft.aunomo=Bruce&rft.ausurnomo=Edmonds&rft.publikigita ye=2002-09&rft.genre=article&rft_id=http%3A%2F%2Fcfpm.org%2Fjom-emit%2F2002%2Fvol6%2Fedmonds_b_letter.html&rft.issue=2&rft.jtitulo=Journal+of+Memetics+-+Evolutionary+Models+of+Information+Transmission&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=6">&nbsp;</span></ref><ref>[[Meme#CITEREFAunger2000|Aunger 2000]] </ref> Triesma proximesko, deskriptita da Joseph Poulshock, kom «radikala memetiko» volas pozar memi ye la centro di [[eliminiva materialismo|materialismala]] [[mento-teorio]] e di [[persono-identeso]].<ref>[[Meme#CITEREFPoulshock2002|Poulshock 2002]] </ref> Eminenta exploristo en [[evoluciono-psikologio]] ed [[antropologio]], inkluzante [[Scott Atran]], [[Dan Sperber]], [[Pascal Boyer]], [[John Tooby]] ed altri, argumentas ke la posibleso di la nekonkordeso inter [[modulaleso di mento]] e memetiko. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<span titulo="This claim needs references to reliable sources. (December 2010)">citation needed</span>''&#x5D;</sup> En lia vidi, la menti strukturizas ula aspekti komunikebla di la produktita idei, e lia komunikebla aspekti ordinare efektigas od ekvokas idei en altra menti per influo (por relate richa strukturi genitita de ofta basa fideleso-enpozo) e ne kopio od imito di alta fideleso. Atran diskutis komuniko envolvanta religio-kredi kom kazo en punto. En un experimentaro ilu questionis religiozi subskribar papero-peco la signifiko di la [[dek komanduri|Dek komanduri]]. Malgre la propra expekti-konsento di la subjekti, interpreti di la komanduri montris vasta rangi di variado, kun mikra pruvo di konsento. En altra experimento, subjekti kun autismo e subjekti sen autismo interpretis dicuri ideologial' e religial' (exemple, «Lasez milo de flori florifar» od «Ad omno existas sezono»). Homi kun autismo montris granda tendenco por proxime parafrazar ed iterar kontenajo del origino-enuncuro (exemple: «Ne trachez flori ante li florifas»). Kontroli ofte deduktis vasta rango di kulturala signifiki kun mikra kopiinta kontenajo (exemple: «Sequez la fluo» od «Omni devas havar egala okaziono»). Nur la subjekti kun autismo—qua mankas la grado di interferala kapaceso normale asociis kun aspekto di [[teorio di mento]]—arivis proxima por funcionar kom «memo-mashini».<ref>[[Meme#CITEREFAtran2002|Atran 2002]]</ref> En ilua libro ''The Robot's Rebellion'', [[Keith Stanovich|Stanovich]] uzas la koncpeti di memi e memari por deskriptar programo di konocala reformo quan lu relatas kom «rebeleso». Precize, Stanovich argumentas ke la memo-uzo kom deskriptanto por unaji kultural' esas bonfacanta pro ke lo servas emfazar traiti di transmiso ed aquiro qua esas paralela a la studio di [[epidemiologio]]. Ca havaji igas saliajo la kelkafoye parazita naturo di aquirita memi, e tam tala rezulto ke indivudui devas esar motivizata por reflektive aquirar memi uzanta quon lu nomas procedo di «[[batelo di Neurath]]».<ref><cite class="citation book">Stanovich, Keith E. (2004). </cite></ref> == Religio == Quankam socio-ciencisti tala quala [[Max Weber]] serchis komprenar ed explikar [[religio]] ye termini di kulturala atributo, Richard Dawkins imperis rianalizo di religio en termini dil evoluciono di auto-kopianta ideo ''aparte de'' ula rezultanta avanigi biologiala li povas atribuar. Ilu argumentis ke la rolo di chefkopianto en kulturo-evoluciono ne adheras a geni, ma a la penso di memo-kopiado de persono a persono per imito. Ci respondas a presi selektiva qua o povas o ne povas efikas biologiala riprodukto o transvivo.<ref name="selfish">[[Meme#CITEREFDawkins1989|Dawkins 1989]]<span>, p.</span>&nbsp;<span>352</span></ref> En elua libro ''The Meme Machine'' («La tempo-voyajilo»), [[Susan Blackmore]] koncernis religii kom partikulara memi tenaca. Multa di la traiti qua esas komuna a la religii maxim larje praktikata provizas esencal' avantaji en evoluciono-kuntexto, lu skribis. Exemple, religii qua predikas la valoro di [[kredo]] super [[Evidentajo|pruvi]] de omnadia experienco o [[raciono]] inokulas socii kontre multa di la maxim bazala utensili homi ofte uzas por evaluar lia idei. Per ligar [[alturismo]] a religio-admiso, religio-memi povas proliferar plu rapide pro ke homi perceptas ke li povas rekoltar sociala tam bone kam personala premii. La longeso di religio-memi plubonigas per lia dokumentizo en veneracata [[religio-texto|religio-texti]].<ref name="machine">[[Meme#CITEREFBlackmore1999|Blackmore 1999]]</ref> [[Aaron Lynch]] referis la robusteso di religio-memi en homo-kulturo a la fakto ke tala memi enkorpigas plura transmiso-modi di memo. Religio-memi tramsmisas la generacioni de patro a filio e trans un generaciono per la memo-kambio di [[proselitismo]]. Maxim multa homi partenos la religio instruktita a li da lia patri dum lia tota vivi. Multa religio-traiti kontenas adversal' elementi, exemple punisanta [[apostateso]], o demonigas la [[nekredanto|nekredanti]]. En ''Thought Contagion'' Lynch identigas la transmiso-memi en [[Kristanismo]] kom partikulare povoza en skopo. Kredani vidas la konverto di nekredani tam religio-devo e kam ago di alutrismo. La promiso di la [[celo]] a kredani e la minaco dil [[inferno]] a la ne kredani provizas forta incito por membri sustenar lia kredo. Lynch asertas ke kredo en la [[Krucago di Iesu]] en Kristanismo ampligas singla di lua altra kopio-avantaji per l'obligiteso kredani havas por lia [[salvonto (Kristanismo)|salvonto]] por sakrifiko sur la kruco. L'imajo di la krucago riaparas en religiala [[Sakramento|sakramenti]], e la prolifero di simboli di la kruco en domi e kirki potente plufortigar la larja abundo di Kristana memi.<ref name="lynch">[[Meme#CITEREFLynch1996|Lynch 1996]]</ref> Quankam religio-memi proliferis en la homo-kulturi, la moderna cienco-socio esis relate rezistanta a kredi religioza. Robertson (2007)<ref name="Robertson2007"><cite class="citation" id="CITEREFRobertson.2C_Lloyd_Hawkeye2007">Robertson, Lloyd Hawkeye (2007), "Reflections on the use of spirituality to privilege religion in scientific discourse: Incorporating considerations of self", ''Journal of Religion and Health'', '''46''' (3): 449-461, doi:[[doi:10.1007/s10943-006-9105-y|10.1007/s10943-006-9105-y]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFRobertson.2C_Lloyd_Hawkeye2007"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=Reflections+on+the+use+of+spirituality+to+privilege+religion+in+scientific+discourse%3A+Incorporating+considerations+of+self&rft.au=Robertson%2C+Lloyd+Hawkeye&rft.publikigita ye=2007&rft.genre=article&rft_id=info%3Adoi%2F10.1007%2Fs10943-006-9105-y&rft.issue=3&rft.jtitulo=Journal+of+Religion+and+Health&rft.pagini=449-461&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=46">&nbsp;</span></ref> asertis ke se evoluciono esus plurapidigata per kondicioni di propagativa desfacileso,<ref name="Dennett1995"><cite class="citation" id="CITEREFDennett1995">Dennett, Daniel C. (1995), ''Darwin's Dangerous Idea: Evolution and the meanings of life'', New York: Simon and Schuster</cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Daniel+C.&rft.ausurnomo=Dennett&rft.btitulo=Darwin%27s+Dangerous+Idea%3A+Evolution+and+the+meanings+of+life&rft.publikigita ye=1995&rft.genre=book&rft.place=New+York&rft.pub=Simon+and+Schuster&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span></ref> do ni expektus renkontrar varianti di religio-memi, fondita en generala populi, montrata a cienco-socii. Uzanta adiro memala, Robertson deskonstruktis du probi por privilejo religioze tenanta spiritaleso en cienco-diskurso. Avantaji di adiro memala kam komparita a plu tradicionala «modernigo» e «furniso-letero» ci kompernanta l'evoluciono e propago di religio esis explorita. == Memetikala expliki di rasismo == En ''Cultural Software: A Theory of Ideology'' («Kulturala programaro: Teorio pri ideologio»), [[Jack Balkin]] argumentis ke memetiko-procedi povas explikar multa di la maxim familiara traiti di pensi [[Ideologio|ideologial']]. Ilua teorio pri «kulturala programaro» mantenis ke memi de [[naraco|naraci]], reti sociala, modeli metaforal' e [[Metonimio|metonimial']], e divereso di diferanta strukturi mentala. Balkin mantenis ke la sama strukturo uzata por genitar idei pri libera dico o libera marketi anke servas por genitar kredi rasismala. Por Balkin, sive memi divenas nociva o desadaptiva dependas sur la medio-kontexto en qua li existas prefere kam en irga specala fonto o maniero por lia origino. Balkin deskriptis rasismala kredi kam memi di «fantazio» qua divenas nociva o nejusta «ideologii» kande diversa homi kunvenas, kam komerco o konkurenco.<ref>[[Meme#CITEREFBalkin1998|Balkin 1998]]</ref> == Arkitekturo-memi == En [[A Theory of Architecture]] («Teorio di arkitekturo»), [[Nikos Salingaros]] dicas pri memi kom «libere propaganta tufi di informo» qua povas esar bonfacanta o malfacanta. Ilu kontrastas memi a [[shablono-linguo|shabloni]] e vera savo, karakterizas memi kom «multe simpligata versioni di shabloni» e kam «nerezoninta asorto ad ula vidal' o mnemonika prototipi».<ref>Nikos Salingaros: ''Theory of Architecture'', chapter 12: ''Architectural memes in a universe of information'', ISBN 3-937954-07-4, Umbau-Verlag, 2006, 2008, pages 243 and 260</ref> Referas a Dawkins, Salingaros emfazas ke li povas esar transmisata por lia propra traiti komunikiva, qua «la plu simpla li esas, la plu rapida li povas proliferar», e ke la memi maxim sucesanta «venas kun granda rekurso psikologiala».<ref>Salingaros, 2008. pp. 243-245.</ref> Arkitekturo-memi, segun Salingaros, povas havar destruktiva povo. «Imaji deskriptanta en arkitekturo-revui representas edifici qua ne posible povas esar akomodanta ad uzo singladie divenas fixigata en nia memori, do ni reminincas li senkonciante.»<ref name="Sal08">Salingaros, 2008. p. 249.</ref> Lu listigas diversa arkitekturo-memi qua cirkulis depos 1920 e qua, en lua vido, duktis samtempa arkitekturo diveninta poke desligita de la homala bezoni. Li mankas konekto e signifiko, pro to impedas «la kreo di vera konekti bezonata por nia kompreno di la mondo». Lu vidas li kam nule diferanta de [[antishablono|anti-shabloni]] en programaro-desegno - kom solvuri qua esas falsa ma malgre to esas riutiligita.<ref>Salingaros, 2008. p. 259.</ref> == Interreto-kulturo == «Interreto-memo» esas koncepto qua dissendas rapide de persono a persono per l'[[Interreto]], multe per Interreto-apogita [[retposto]], [[blogo|blogi]], [[Forumi (Interreto)|forumi]], [[imajoforumo|imajoforumi]] kam [[4chan]], [[servado di reto sociala|servadi di reto sociala]] kam [[Facebook]], [[Instagram]] o [[Twitter]], [[quik mesajado]], e [[servado di filmeto-transmiso|servadi di filmeto-transmiso]] kam [[YouTube]] e [[Twitch.tv]].<ref name="usatoday"><cite class="citation news">Schubert, Karen (2003-07-31). </cite></ref> En 2013 Richard Dawkins karakterizis Interreto-memo kom deliberante alterata da homo-kreiveso, distingita del ideo originala di Dawkins implikanta mutaco per hazarda chanjo e tipo di selekto Darwin-ismala.<ref name="Wired20130620"><cite class="citation web">Solon, Olivia (June 20, 2013). </cite></ref> == Memo-mapi == Un tekniko di memo-mapigo reprezenas l'evoluciono e transmiso di memo tra tempo e spaco.<ref name="Paull2009"><cite class="citation" id="CITEREFPaull.2C_John2009">Paull, John (2009), [http://orgprints.org/15752/1/15752.pdf "Meme Maps: A Tool for Configuring Memes in Time and Space"] (PDF), ''European Journal of Scientific Research'', '''31''' (1): 11-18.</cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=Meme+Maps%3A+A+Tool+for+Configuring+Memes+in+Time+and+Space&rft.au=Paull%2C+John&rft.publikigita ye=2009&rft.genre=article&rft_id=http%3A%2F%2Forgprints.org%2F15752%2F1%2F15752.pdf&rft.issue=1&rft.jtitulo=European+Journal+of+Scientific+Research&rft.pagini=11-18&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=31">&nbsp;</span></ref> Tala memo-mapo uzas figuro-8 diagramo ([[analemo]]) por mapigar la gesto (en la plu basa ringo), nasko (ye la sufoko-punto), e la developo (en la plu alta ringo) di la selektata memo. Tala memo-mapi esas neskalara, kun tempo mapigita adsur la y-axo e spaco adsur la x-axo [[transekto]]. Onu povas lektar la tempala progreso di la mapigita memo de sudo a la nordo sur tala memo-mapo. Paull publikigis laborita exempo uzata la «memo organala» (quale en [[organala farmo|organala agrokultivo]]).<ref name="Paull2009"/> == Anke videz == == Noti == <div class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em; column-width: 30em; list-style-type: decimal;"> <references /></div> == Referi == * <cite class="citation" id="CITEREFAtran2002">[[Scott Atran|Atran, Scott]] (2002), ''In gods we trust: the evolutionary landscape of religion'', Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-19-514930-0|0-19-514930-0]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFAtran2002"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Scott&rft.ausurnomo=Atran&rft.btitulo=In+gods+we+trust%3A+the+evolutionary+landscape+of+religion&rft.publikigita ye=2002&rft.genre=book&rft.isbn=0-19-514930-0&rft.place=Oxford+%5BOxfordshire%5D&rft.pub=Oxford+University+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFAtran2001">[[Scott Atran|Atran, Scott]] (2001), [https://web.archive.org/web/20151013184430/http://sitemaker.umich.edu/satran/files/human_nature_01.pdf "The Trouble with Memes"] (PDF), ''Human Nature'', '''4''' (12)</cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=The+Trouble+with+Memes&rft.aunomo=Scott&rft.ausurnomo=Atran&rft.publikigita ye=2001&rft.genre=article&rft_id=http%3A%2F%2Fsitemaker.umich.edu%2Fsatran%2Ffiles%2Fhuman_nature_01.pdf&rft.issue=12&rft.jtitulo=Human+Nature&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=4">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFAunger2000">Aunger, Robert (2000), ''Darwinizing culture: the status of memetics as a science'', Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-19-263244-2|0-19-263244-2]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFAunger2000"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Robert&rft.ausurnomo=Aunger&rft.btitulo=Darwinizing+culture%3A+the+status+of+memetics+as+a+science&rft.publikigita ye=2000&rft.genre=book&rft.isbn=0-19-263244-2&rft.place=Oxford+%5BOxfordshire%5D&rft.pub=Oxford+University+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFAunger2002">Aunger, Robert (2002), ''The electric meme: a new theory of how we think'', New York: Free Press, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-7432-0150-7|0-7432-0150-7]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFAunger2002"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Robert&rft.ausurnomo=Aunger&rft.btitulo=The+electric+meme%3A+a+new+theory+of+how+we+think&rft.publikigita ye=2002&rft.genre=book&rft.isbn=0-7432-0150-7&rft.place=New+York&rft.pub=Free+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFBalkin1998">Balkin, J. M. (1998), ''Cultural software: a theory of ideology'', New Haven, Conn: Yale University Press, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-300-07288-0|0-300-07288-0]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFBalkin1998"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=J.+M.&rft.ausurnomo=Balkin&rft.btitulo=Cultural+software%3A+a+theory+of+ideology&rft.publikigita ye=1998&rft.genre=book&rft.isbn=0-300-07288-0&rft.place=New+Haven%2C+Conn&rft.pub=Yale+University+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFBloom1997">[[Howard Bloom|Bloom, Howard S.]] (1997), ''The Lucifer Principle: A Scientific Expedition into the Forces of History'', Boston: Atlantic Monthly Press (editita februaro di 1997), p.&nbsp;480, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-87113-664-3|0-87113-664-3]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFBloom1997"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Howard+S.&rft.ausurnomo=Bloom&rft.btitulo=The+Lucifer+Principle%3A+A+Scientific+Expedition+into+the+Forces+of+History&rft.publikigita ye=1997&rft.genre=book&rft.isbn=0-87113-664-3&rft.pagini=480&rft.place=Boston&rft.pub=Atlantic+Monthly+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFBlackmore1998">[[Susan Blackmore|Blackmore, Susan]] (1998), [https://web.archive.org/web/20210226124815/http://www.baillement.com/texte-blakemore.pdf «Imitation and the definition of a meme»] (PDF), ''Journal of Memetics - Evolutionary Models of Information Transmission''</cite><cite class="citation" id="CITEREFBlackmore1998"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=Imitation+and+the+definition+of+a+meme&rft.aunomo=Susan&rft.ausurnomo=Blackmore&rft.publikigita ye=1998&rft.genre=article&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.baillement.com%2Ftexte-blakemore.pdf&rft.jtitulo=Journal+of+Memetics+-+Evolutionary+Models+of+Information+Transmission&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFBlackmore1999">[[Susan Blackmore|Blackmore, Susan J.]] (1999), ''The meme machine'', Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press (editita 1999-04-08), p.&nbsp;288, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-19-850365-2|0-19-850365-2]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFBlackmore1999"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Susan+J.&rft.ausurnomo=Blackmore&rft.btitulo=The+meme+machine&rft.publikigita ye=1999&rft.genre=book&rft.isbn=0-19-850365-2&rft.pagini=288&rft.place=Oxford+%5BOxfordshire%5D&rft.pub=Oxford+University+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> [dorso di komerco-papero ISBN 0-9658817-8-4 (1999), ISBN 0-19-286212-X (2000)] * <cite class="citation" id="CITEREFBrodie1996">[[Richard Brodie (programmer)|Brodie, Richard]] (1996), ''Virus of the mind: the new science of the meme'', Seattle, Wash: Integral Press, p.&nbsp;251, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-9636001-1-7|0-9636001-1-7]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFBrodie1996"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Richard&rft.ausurnomo=Brodie&rft.btitulo=Virus+of+the+mind%3A+the+new+science+of+the+meme&rft.publikigita ye=1996&rft.genre=book&rft.isbn=0-9636001-1-7&rft.pagini=251&rft.place=Seattle%2C+Wash&rft.pub=Integral+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation">[[Richard Dawkins|Dawkins, Richard]] (1989), «11. </cite><cite class="citation">Memes: the new replicators», ''The Selfish Gene'' (2a ed., nova ed.</cite><cite class="citation">), Oxford: Oxford University Press, p.&nbsp;368, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-19-217773-7|0-19-217773-7]]</cite><cite class="citation"></cite> * <cite class="citation" id="CITEREFDawkins2004">[[Richard Dawkins|Dawkins, Richard]] (2004), ''[[A Devil's Chaplain: Reflections on Hope, Lies, Science, and Love]]'', Boston: Mariner Books, p.&nbsp;263, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-618-48539-2|0-618-48539-2]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFDawkins2004"></cite> * <cite class="citation" id="CITEREFDawkins2015">[[Richard Dawkins|Dawkins, Richard]] (2015), «Memes», ''[[Brief Candle in the Dark: My Life in Science]]'' (unesma ed.</cite><cite class="citation" id="CITEREFDawkins2015">), London: [[Bantam Press]] ([[Transworld Publishers]]), p.&nbsp;404-408, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-59307-256-1|978-0-59307-256-1]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFDawkins2015"></cite> * <cite class="citation" id="CITEREFDennett2006">[[Daniel Dennett|Dennett, Daniel C.]] (2006), ''Breaking the Spell (Religion as a Natural Phenomenon)'', Viking (Penguin), [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-670-03472-X|0-670-03472-X]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFDennett2006"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Daniel+C.&rft.ausurnomo=Dennett&rft.btitulo=Breaking+the+Spell+%28Religion+as+a+Natural+Phenomenon%29&rft.publikigita ye=2006&rft.genre=book&rft.isbn=0-670-03472-X&rft.pub=Viking+%28Penguin%29&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFDennett1991">[[Daniel Dennett|Dennett, Daniel]] (1991), ''Consciousness Explained'', Boston: Little, Brown and Co., [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-316-18065-3|0-316-18065-3]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFDennett1991"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Daniel&rft.ausurnomo=Dennett&rft.btitulo=Consciousness+Explained&rft.publikigita ye=1991&rft.genre=book&rft.isbn=0-316-18065-3&rft.pub=Boston%3A+Little%2C+Brown+and+Co.&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFDistin2005">Distin, Kate (2005), ''The selfish meme: a critical reassessment'', Cambridge, UK: Cambridge University Press, p.&nbsp;238, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-521-60627-6|0-521-60627-6]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFDistin2005"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Kate&rft.ausurnomo=Distin&rft.btitulo=The+selfish+meme%3A+a+critical+reassessment&rft.publikigita ye=2005&rft.genre=book&rft.isbn=0-521-60627-6&rft.pagini=238&rft.place=Cambridge%2C+UK&rft.pub=Cambridge+University+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFFarnish2009">Farnish, Keith (2009), ''Time's Up! An Uncivilized Solution To A Global Crisis'', Totnes: Green Books, p.&nbsp;256, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-900322-48-X|1-900322-48-X]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFFarnish2009"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Keith&rft.ausurnomo=Farnish&rft.btitulo=Time%27s+Up%21+An+Uncivilized+Solution+To+A+Global+Crisis&rft.publikigita ye=2009&rft.genre=book&rft.isbn=1-900322-48-X&rft.pagini=256&rft.place=Totnes&rft.pub=Green+Books&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFGraham2002">Graham, Gordon (2002), ''Genes: a philosophical inquiry'', New York: Routledge, p.&nbsp;196, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-415-25257-1|0-415-25257-1]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFGraham2002"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Gordon&rft.ausurnomo=Graham&rft.btitulo=Genes%3A+a+philosophical+inquiry&rft.publikigita ye=2002&rft.genre=book&rft.isbn=0-415-25257-1&rft.pagini=196&rft.place=New+York&rft.pub=Routledge&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * [[Keith Henson|Henson, H. Keith]]: [http://www.kuro5hin.org/story/2006/4/17/194059/296 "Evolutionary Psychology, Memes and the Origin of War."] * <cite class="citation journal">[[Keith Henson|Henson, H. Keith]] (2002). </cite><cite class="citation journal">[http://human-nature.com/nibbs/02/cults.html «Sex, Drugs, and Cults.] [http://human-nature.com/nibbs/02/cults.html An evolutionary psychology perspective on why and how cult memes get a drug-like hold on people, and what might be done to mitigate the effects»]. </cite><cite class="citation journal">''The Human Nature Review''. '''2''': 343-355.</cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=Sex%2C+Drugs%2C+and+Cults.+An+evolutionary+psychology+perspective+on+why+and+how+cult+memes+get+a+drug-like+hold+on+people%2C+and+what+might+be+done+to+mitigate+the+effects&rft.aunomo=H.+Keith&rft.ausurnomo=Henson&rft.publikigita ye=2002&rft.genre=article&rft_id=http%3A%2F%2Fhuman-nature.com%2Fnibbs%2F02%2Fcults.html&rft.jtitulo=The+Human+Nature+Review&rft.pagini=343-355&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=2">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFHeylighenChielens2009">[[Francis Heylighen|Heylighen, Francis]]; Chielens, K. (2009), Meyers, B., ed., [https://web.archive.org/web/20210224212950/http://pespmc1.vub.ac.be/Papers/Memetics-Springer.pdf «Encyclopedia of Complexity and Systems Science»] (PDF), ''Encyclopedia of Complexity and Systems Science by Robert a Meyers'', Springer, [[Bibcode]]:[[bibcode:2009ecss.book.....M|2009ecss.book.]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFHeylighenChielens2009">[[bibcode:2009ecss.book.....M|....]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFHeylighenChielens2009">[[bibcode:2009ecss.book.....M|M]], [[Digital object identifier|doi]]:[[doi:10.1007/978-0-387-30440-3|10.1007/978-0-387-30440-3]], [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-387-75888-6|978-0-387-75888-6]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFHeylighenChielens2009"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=Encyclopedia+of+Complexity+and+Systems+Science&rft.au=Chielens%2C+K.&rft.aunomo=Francis&rft.ausurnomo=Heylighen&rft.publikigita ye=2009&rft.genre=article&rft_id=http%3A%2F%2Fpespmc1.vub.ac.be%2FPapers%2FMemetics-Springer.pdf&rft_id=info%3Abibcode%2F2009ecss.book.....M&rft_id=info%3Adoi%2F10.1007%2F978-0-387-30440-3&rft.isbn=978-0-387-75888-6&rft.jtitulo=Encyclopedia+of+Complexity+and+Systems+Science+by+Robert+a+Meyers&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal">&nbsp;</span><span> </span><code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;contribution=</code> * <cite class="citation" id="CITEREFIngold2000">[[Tim Ingold|Ingold, T]] (2000), «The poverty of selectionism», ''Anthropology Today'', '''16''' (3): 1, [[Digital object identifier|doi]]:[[doi:10.1111/1467-8322.00022|10.1111/1467-8322.00022]].</cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=The+poverty+of+selectionism&rft.aunomo=T&rft.ausurnomo=Ingold&rft.publikigita ye=2000&rft.genre=article&rft_id=info%3Adoi%2F10.1111%2F1467-8322.00022&rft.issue=3&rft.jtitulo=Anthropology+Today&rft.pagini=1&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=16">&nbsp;</span> * [[Francis Heylighen|Heylighen, Francis]], (1992) : «Selfish Memes and the Evolution of Cooperation», ''Journal of Ideas'' tomo 2, no. 4, p, 77-84. * Jan, Steven: ''[https://web.archive.org/web/20150105022128/https://www.ashgate.com/default.aspx?pagini=637&calctitulo=1&title_id=8553&edition_id=9264 The Memetics of Music: A Neo-Darwinian View of Musical Structure and Culture]'' (Aldershot: Ashgate, 2007) * <cite class="citation" id="CITEREFKelly1994">Kelly, Kevin (1994), ''Out of control: the new biology of machines, social systems and the economic world'', Boston: Addison-Wesley, p.&nbsp;360, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-201-48340-8|0-201-48340-8]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFKelly1994"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Kevin&rft.ausurnomo=Kelly&rft.btitulo=Out+of+control%3A+the+new+biology+of+machines%2C+social+systems+and+the+economic+world&rft.publikigita ye=1994&rft.genre=book&rft.isbn=0-201-48340-8&rft.pagini=360&rft.place=Boston&rft.pub=Addison-Wesley&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFLynch1996">[[Aaron Lynch|Lynch, Aaron]] (1996), ''Thought contagion: how belief spreads through society'', New York: BasicBooks, p.&nbsp;208, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-465-08467-2|0-465-08467-2]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFLynch1996"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Aaron&rft.ausurnomo=Lynch&rft.btitulo=Thought+contagion%3A+how+belief+spreads+through+society&rft.publikigita ye=1996&rft.genre=book&rft.isbn=0-465-08467-2&rft.pagini=208&rft.place=New+York&rft.pub=BasicBooks&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFMcNamara2011">McNamara, Adam (2011), «Can we measure memes?»</cite><cite class="citation" id="CITEREFMcNamara2011">, ''Frontiers in Evolutionary Neuroscience'', '''3''', [[Digital object identifier|doi]]:[[doi:10.3389/fnevo.2011.00001|10.3389/fnevo.2011.00001]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFMcNamara2011"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=Can+we+measure+memes%3F&rft.aunomo=Adam&rft.ausurnomo=McNamara&rft.publikigita ye=2011&rft.genre=article&rft_id=info%3Adoi%2F10.3389%2Ffnevo.2011.00001&rft.jtitulo=Frontiers+in+Evolutionary+Neuroscience&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.volume=3">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFMillikan2004">[[Ruth Garrett Millikan|Millikan, Ruth G.]] (2004), ''Varieties of meaning: the 2002 Jean Nicod lectures'', [[Cambridge, Massachusetts]]: [[MIT Press]], p.&nbsp;242, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-262-13444-6|0-262-13444-6]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFMillikan2004"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Ruth+G.&rft.ausurnomo=Millikan&rft.btitulo=Varieties+of+meaning%3A+the+2002+Jean+Nicod+lectures&rft.publikigita ye=2004&rft.genre=book&rft.isbn=0-262-13444-6&rft.pagini=242&rft.place=Cambridge%2C+Massachusetts&rft.pub=MIT+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFPostUnderwoodSchloss2002">Post, Stephen Garrard; Underwood, Lynn G; Schloss, Jeffrey P Garrard (2002), ''Altruism & Altruistic Love: Science, Philosophy, & Religion in Dialogue'', Oxford University Press US, p.&nbsp;500, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-19-514358-2|0-19-514358-2]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFPostUnderwoodSchloss2002"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Stephen+Garrard&rft.ausurnomo=Post&rft.au=Schloss%2C+Jeffrey+P+Garrard&rft.au=Underwood%2C+Lynn+G&rft.btitulo=Altruism+%26+Altruistic+Love%3A+Science%2C+Philosophy%2C+%26+Religion+in+Dialogue&rft.publikigita ye=2002&rft.genre=book&rft.isbn=0-19-514358-2&rft.pagini=500&rft.pub=Oxford+University+Press+US&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * Moritz, Elan. (1995): «Metasystems, Memes and Cybernetic Immortality,» in: Heylighen F., Joslyn C. & Turchin V. (edito), ''The Quantum of Evolution. Toward a theory of metasystem transitions'', (Gordon e Breach Science Publishers, New York) (specala edituro di ''World Futures: the journal of general evolution'', tomo 45, p.&nbsp;155-171). * <cite class="citation" id="CITEREFPoulshock2002">Poulshock, Joseph (2002), «The Problem and Potential of Memetics», ''Journal of Psychology and Theology'', Rosemead School of Psychology, Gale Group (2004), p.&nbsp;68+</cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.atitulo=The+Problem+and+Potential+of+Memetics&rft.aunomo=Joseph&rft.ausurnomo=Poulshock&rft.publikigita ye=2002&rft.genre=article&rft.jtitulo=Journal+of+Psychology+and+Theology&rft.pagini=68%2B&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFRussell1921">[[Bertrand Russell|Russell, Bertrand]] (1921), ''The Analysis of Mind'', London: George Allen & Unwin.</cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Bertrand&rft.ausurnomo=Russell&rft.btitulo=The+Analysis+of+Mind&rft.publikigita ye=1921&rft.genre=book&rft.place=London&rft.pub=George+Allen+%26+Unwin.&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFSterelnyGriffiths1999">Sterelny, Kim; Griffiths, Paul E. (1999), ''Sex and death: an introduction to philosophy of biology'', Chicago: University of Chicago Press, p.&nbsp;456, [[ISBN]]&nbsp;0-226-77304-3</cite><cite class="citation" id="CITEREFSterelnyGriffiths1999"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Kim&rft.au=Griffiths%2C+Paul+E.&rft.ausurnomo=Sterelny&rft.btitulo=Sex+and+death%3A+an+introduction+to+philosophy+of+biology&rft.publikigita ye=1999&rft.genre=book&rft.isbn=0-226-77304-3&rft.pagini=456&rft.place=Chicago&rft.pub=University+of+Chicago+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFVeszelszki2013">Veszelszki, Ágnes (2013), ''«Promiscuity of Images. ''</cite><cite class="citation" id="CITEREFVeszelszki2013">''Memes from an English-Hungarian Contrastive Perspective», in: Benedek, András − Nyíri, Kristóf (edito''</cite><cite class="citation" id="CITEREFVeszelszki2013">''): How To Do Things With Pictures: Skill, Practice, Performance (serio Visual Learning, tomo 3)'', Frankfurt: Peter Lang, p.&nbsp;115−127, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-3-631-62972-7|978-3-631-62972-7]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFVeszelszki2013"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=%C3%81gnes&rft.ausurnomo=Veszelszki&rft.btitulo=%22Promiscuity+of+Images.+Memes+from+an+English-Hungarian+Contrastive+Perspective%22%2C+in%3A+Benedek%2C+Andr%C3%A1s+%88%92+Ny%C3ri%2C+Krist%C3%B3f+%28eds.%29%3A+How+To+Do+Things+With+Pictures%3A+Skill%2C+Practice%2C+Performance+%28series+Visual+Learning%2C+vol.+3%29&rft.publikigita ye=2013&rft.genre=book&rft.isbn=978-3-631-62972-7&rft.pagini=115%88%92127&rft.place=Frankfurt&rft.pub=Peter+Lang&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> * <cite class="citation" id="CITEREFWilson1998">[[E. O. Wilson|Wilson, Edward O.]] (1998), ''Consilience: the unity of knowledge'', New York: Knopf, p.&nbsp;352, [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-679-45077-7|0-679-45077-7]]</cite><cite class="citation" id="CITEREFWilson1998"></cite><span class="Z3988" titulo="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AMeme&rft.aunomo=Edward+O.&rft.ausurnomo=Wilson&rft.btitulo=Consilience%3A+the+unity+of+knowledge&rft.publikigita ye=1998&rft.genre=book&rft.isbn=0-679-45077-7&rft.pagini=352&rft.place=New+York&rft.pub=Knopf&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span> == Extera ligili == * [http://www.lse.ac.uk/collections/LSEPublicLecturesAndEvents/pdf/20060316-Darwn@LSE.pdf Dawkins' speech on the 30th anniversary of the publication of ''The Selfish Gene''], Dawkins 2006 * [http://www.susanblackmore.co.uk/Articles/cas01.html "Evolution and Memes: The human brain as a selective imitation device"]: artiklo da [[Susan Blackmore]]. * <cite class="citation news">[[Mike Godwin|Godwin, Mike]]. </cite><cite class="citation news">[http://www.wired.com/wired/archive/2.10/godwin.if_pr.html "Meme, Counter-meme"]. ''[[Wired (revuo)|Wired]]''<span class="reference-accessdate">. </span></cite><cite class="citation news"><span class="reference-accessdate">Obtenita <span class="nowrap">2009-11-05</span></span>.</cite> * [https://web.archive.org/web/20110810103732/http://cfpm.org/jom-emit/ Journal of Memetics], jurnalo pri memetiko publikigita de 1997 til 2005 * [http://www.ted.com/index.php/talks/susan_blackmore_on_memes_and_temes.html Susan Blackmore: Memes and "temes"], TED Talks februaro di 2008 * [https://web.archive.org/web/20140116102644/http://www.uni-konstanz.de/FuF/Philo/Philosophie/philosophie/files/meme.pdf Christopher von Bülow: ''Article Meme''], tradukita de: [[Jürgen Mittelstraß]] (ed.), ''Enzyklopädie Philosophie und Wissenschaftstheorie'', 2nd edn, vol. 5, Stuttgart/Weimar: Metzler 2013 [[Kategorio:Kultural antropologio]] [[Kategorio:Filozofio di mento]] qsf6vjqfco6ip2w33unwiykjyv7kg2i 14 87840 1118767 1073622 2026-05-04T09:28:27Z EmausBot 5504 Korektis duopla ridirekto a[[Kategorio:Germaniana muzikala grupi]] 1118767 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Germaniana muzikala grupi]] 17e4tdy85vjm0j3xsj1z0oqq66ffo9k 14 87841 1118766 1073612 2026-05-04T09:28:17Z EmausBot 5504 Korektis duopla ridirekto a[[Kategorio:Germaniana muzikala grupi]] 1118766 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Germaniana muzikala grupi]] 17e4tdy85vjm0j3xsj1z0oqq66ffo9k 14 89710 1118769 1078286 2026-05-04T09:28:47Z EmausBot 5504 Korektis duopla ridirekto a[[Kategorio:Nederlandana muzikala grupi]] 1118769 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Nederlandana muzikala grupi]] a9pn2i30oz1s1zpls1r808ure4ov6fh 14 112846 1118768 1117225 2026-05-04T09:28:37Z EmausBot 5504 Korektis duopla ridirekto a[[Kategorio:Industriala rock-bandi]] 1118768 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[:Kategorio:Industriala rock-bandi]] iuvhs6fnoymelk45xumfpjajm96w2kk