Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 732 1958624 392768 2026-04-02T11:41:46Z Arnastjarna 114982 leiðrétti aðeins orðalag og bætti við helstu frumugerðum, bætti einnig við mynd frá commons 1958624 wikitext text/x-wiki [[File:Transverse section of bone en.svg|thumb|Þversneið af þéttvef]] '''Þéttbein''' er, eins og nafnið bendir til, þétt, en líka hart. Þéttbeinið er búið til úr örlitlum samfelldum sammiðja spólum sem nefnast beinflögur (e. lamella). Milli þessara beinflagna eru beinfrumurnar, hinar þroskuðu frumur beinvefjarins, og liggja þar í örgöngum sem nefnast lón (e. canaliculi). Flögunum er raðað í samlæga hringi utan um miðlægan gang sem kallast Haversgangur (e. Haversian canal). Margar flögur mynda saman einingu sem kallast beinungur (e. osteon). Helstu frumur sem finna má í þéttbeini eru: * Beinfrumur (e. osteocytes) - sem viðhalda beinvefnum * Beinmyndunarfrumur (e. osteoblasts) - sem mynda beinvef * Beinstofnfrumur (e. osteoprogenitor/osteogenic cells) - forverufrumur beinfruma og beinmyndunarfrumna * Beinætur (e. osteoclasts) - brjóta niður beinvef Þéttbeinið er að mestu utan til í [[bein]]inu þar sem sterkan [[vefur|vef]] þarf. {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Bein]] 1rtkwqulxh8ckt1lnmeq1ur2s9cseqf 1958625 1958624 2026-04-02T11:42:24Z Arnastjarna 114982 1958625 wikitext text/x-wiki [[File:Transverse section of bone en.svg|thumb|Þversneið af þéttvef]] '''Þéttbein''' er, eins og nafnið bendir til, þétt, en líka hart. Þéttbeinið er búið til úr örlitlum samfelldum og sammiðja spólum sem nefnast beinflögur (e. lamella). Milli þessara beinflagna eru beinfrumurnar, hinar þroskuðu frumur beinvefjarins, og liggja þar í örgöngum sem nefnast lón (e. canaliculi). Flögunum er raðað í samlæga hringi utan um miðlægan gang sem kallast Haversgangur (e. Haversian canal). Margar flögur mynda saman einingu sem kallast beinungur (e. osteon). Helstu frumur sem finna má í þéttbeini eru: * Beinfrumur (e. osteocytes) - sem viðhalda beinvefnum * Beinmyndunarfrumur (e. osteoblasts) - sem mynda beinvef * Beinstofnfrumur (e. osteoprogenitor/osteogenic cells) - forverufrumur beinfruma og beinmyndunarfrumna * Beinætur (e. osteoclasts) - brjóta niður beinvef Þéttbeinið er að mestu utan til í [[bein]]inu þar sem sterkan [[vefur|vef]] þarf. {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Bein]] qebwkhoho8d0wwhh7rwvpg5o86w09nk 0 893 1958455 1958430 2026-04-01T12:18:00Z Akigka 183 1958455 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill1|kvikmyndina [[1 apríll]]}} {{dagatal|apríl}} '''1. apríl''' er 91. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (92. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 274 dagar eru eftir af árinu. == Atburðir == * [[457]] - Hershöfðinginn [[Majoríanus]] var hylltur vestrómverskur keisari af hermönnum sínum eftir sigur á [[Alemannar|Alemönnum]] við [[Maggiore-vatn]]. * [[1240]] - [[Hákon ungi]] Hákonarson var krýndur meðkonungur föður síns í Noregi. * [[1340]] - [[Niels Ebbesen]] drap [[Geirharður 3. af Holtsetalandi|Geirharð 3.]] hertoga af [[Holtsetaland]]i í [[Randers]]. * [[1605]] - Alessandro Ottaviano de'Medici varð [[Leó 11.]] páfi. * [[1621]] - Íbúar [[Plymouth-nýlendan|Plymouth-nýlendunnar]] gerðu sinn fyrsta samning við [[indíánar|indíána]]. * [[1807]] - [[Fredrik Christopher Trampe|Trampe]] stiftamtmaður setti reglugerð um brunavarnir í Reykjavík. Bannað var að reykja pípu innanhúss og nálægt eldfimum efnum. * [[1855]] - [[Einokunarverslunin|Einkaréttur Dana]] til verslunar á Íslandi var aflagður og máttu Íslendingar eftir það versla við allar þjóðir. * [[1867]] - Fyrsta nemendafélag [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]], Bandamannafélagið, var stofnað. * [[1871]] - Fjárhagur Íslands og Danmerkur var aðskilinn og [[íslensk króna]] varð til. * [[1873]] - [[Hilmar Finsen]] varð fyrsti [[landshöfðingi]] [[Ísland]]s. Hann var áður [[stiftamtmaður]] en síðar [[borgarstjóri]] í [[Kaupmannahöfn]]. * [[1891]] - [[Wrigley]]-fyrirtækið var stofnað í Chicago í Bandaríkjunum. * [[1896]] - [[Álafoss]] hóf ullarvinnslu. * [[1905]] - [[Gullæðið í Reykjavík]] hófst þegar fullyrt var um gullfund í Vatnsmýri. * [[1924]] - [[Adolf Hitler]] var dæmdur í fimm ára fangelsi fyrir þátttöku sína í [[Bjórkjallarauppreisnin|valdarán]]stilraun í München árið 1923. Hann sat þó aðeins inni í níu mánuði. * [[1936]] - [[Alþýðutryggingalög]] gengu í gildi á Íslandi. * [[1955]] - Hátíðahöld til að minnast aldarafmælis [[Verslunarfrelsi|frjálsrar verslunar]] fóru fram á Íslandi. * [[1955]] - [[Aprílgabb]] birtist í ''[[Tíminn|Tímanum]]'' um væntanlegan fund æðstu ráðamanna heims í Reykjavík. Slíkur fundur varð ekki á dagskrá fyrr en 31 og hálfu ári síðar, [[10. október]] [[1986]]. * [[1965]] - [[Stór-Lundúnasvæðið]] var formlega skipulagt sem sýsla á Englandi. * [[1970]] - [[Richard Nixon]] undirritaði [[Public Health Cigarette Smoking Act]] sem bannaði sígarettuauglýsingar í sjónvarpi. * [[1976]] - Tölvufyrirtækið [[Apple Inc.|Apple]] var stofnað af Steve Jobs, Steve Wozniak og Ronald Wayne. * [[1976]] - [[Postverk Føroya]] tók við póstþjónustu í Færeyjum af [[Post- og Telegrafvæsnet]]. * [[1976]] - Opinbera lestarfyrirtækið [[Conrail]] var stofnað í Bandaríkjunum til að taka við rekstri 13 gjaldþrota járnbrauta. * [[1979]] - Barnastöðin Pinwheel Network breytti nafni sínu í [[Nickleodeon]] og hóf útsendingar á ýmsum kapalkerfum Warner. * [[1979]] - Austurrískir lögreglumenn handtóku lærlinginn [[Andreas Mihavecz]], lokuðu hann inni í fangaklefa og gleymdu honum svo. Hann fannst aftur fyrir tilviljun 17 dögum síðar og hafði lifað af með því að sleikja raka af veggjum klefans. * [[1981]] - Íslenska hljómsveitin [[Grýlurnar]] var stofnuð. * [[1981]] - [[Sumartími]] var tekinn upp í Sovétríkjunum. * [[1984]] - [[Marvin Gaye]], söngvari, var skotinn til bana af föður sínum. * [[1984]] - [[Kringvarp Føroya]] hóf sjónvarpsútsendingar. * [[1986]] - [[Sector Kanda]]: Kommúnistar í [[Nepal]] reyndu valdarán með því að ráðast á lögreglustöðvar í [[Katmandú]]. * [[1987]] - Taílensk-austurríski orkudrykkurinn [[Red Bull]] kom á markað í Austurríki. * [[1990]] - [[Seyðisfjörður|Seyðisfjarðarkaupstaður]] og Seyðisfjarðarhreppur vou sameinaðir undir merkjum Seyðsfjarðarkaupstaðar. * [[1991]] - Bandaríska sjónvarpsstöðin [[Comedy Central]] hóf göngu sína í kapalkerfi. * [[1992]] - [[Blóðbaðið í Bijeljina]] hófst þegar vopnaðir serbneskir hópar hófu að myrða óbreytta borgara í [[Bijeljina]] í Bosníu. * [[1995]] - [[Dialog Telekom]] hóf rekstur fyrsta [[GSM]]-nets [[Srí Lanka]]. * [[1996]] - Sveitarfélagið [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]] var myndað úr fjórum eldri sveitarfélögum. * [[1997]] - [[Hale-Bopp-halastjarnan]] náði [[sólnánd]]. * [[1997]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Pokémon (sjónvarpsþættir)|Pokémon]]'' hófu göngu sína á [[TV Tokyo]]. * [[1997]] - Borgarhverfið [[Užupis]] í [[Vilnius]] lýsti yfir sjálfstæði sem „lýðveldið Užupis“. * [[1998]] - Vefmiðillinn [[Vísir (vefmiðill)|Vísir]] stofnaður. * [[1999]] - Kanadíska fylkið [[Nunavut]] varð til úr austurhluta [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéraðanna]]. * [[2000]] - Siglingamiðstöðin [[Weymouth and Portland National Sailing Academy]] var opnuð. * [[2001]] - [[Slobodan Milošević]], fyrrverandi forseti Júgóslavíu gaf sig fram við sérsveitir lögreglu. * [[2001]] - [[Flugslysið á Hainan]]: Bandarísk njósnaflugvél lenti í árekstri við kínverska orrustuflugvél. Kínverski flugmaðurinn fannst aldrei en 10 manna áhöfn bandarísku flugvélarinnar nauðlenti í Kína, var handtekin og haldið í 10 daga. * [[2001]] - [[Hjónaband samkynhneigðra|Hjónabönd samkynhneigðra]] voru heimiluð með nýjum lögum í Hollandi. * [[2002]] - Holland lögleiddi [[aðstoð við sjálfsvíg]] fyrst landa. * [[2007]] - Íslenska fjarskiptafyrirtækið [[Míla ehf]] var stofnað. * [[2008]] - Stærsta rán í sögu Danmerkur var framið í peningageymslu í [[Glostrup]]. Ræningjarnir komust undan með 62 milljónir. * [[2009]] – [[Albanía]] og [[Króatía]] gengu í [[NATÓ]]. <onlyinclude> * [[2012]] - Flokkur [[Aung San Suu Kyi]], [[Lýðræðisbandalagið (Mjanmar)|Lýðræðisbandalagið]], vann meirihluta lausra þingsæta í aukakosningum í Mjanmar. * [[2017]] - [[Mocoa-skriðan]]: Yfir 300 fórust í [[skriða|skriðum]] í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[2020]] – Ríkisstjórn [[Jemen]] lét lausa yfir 470 fanga vegna ótta við útbreiðslu [[COVID-19]] í fangelsum landsins. * [[2022]] - Forseti Srí Lanka, [[Gotabaya Rajapaksa]], lýsti yfir neyðarástandi eftir víðtæk mótmæli vegna bágs efnahagsástands. * [[2023]] - [[Aðalvideóleigan]], síðasta videóleigan með [[VHS]] og [[DVD]] á Íslandi, hætti starfsemi. * [[2024]] - Þýskaland lögleiddi einkaneyslu á 25 grömmum á [[kannabis]]. * [[2025]] - [[Eldgosin við Sundhnúksgíga 2023–|Eldgosin við Sundhnúksgíga]]: Lítið [[eldgos]] hófst suðaustan við fjallið [[Þorbjörn (fjall)|Þorbjörn]] norðan [[Grindavík]]ur. Það hófst um morguninn en var lokið um kvöldið.</onlyinclude> == Fædd == * [[1545]] - [[Peder Claussøn Friis]], norskur fornfræðingur (d. [[1614]]).<ref>{{vefheimild |höfundur=Jørgensen, Jon Gunnar |titill=Peder Claussøn Friis |url=https://nbl.snl.no/Peder_Clauss%C3%B8n_Friis |ritverk=Norsk biografisk leksikon |dags=27. janúar 2023 |tungumál=no}}</ref> * [[1640]] - [[Georg Mohr]], danskur stærðfræðingur (d. [[1697]]). * [[1755]] - [[Jean Anthelme Brillat-Savarin]], franskur matmaður (d. [[1826]]). * [[1815]] - [[Otto von Bismarck]], [[stjórnmál]]amaður (d. [[1898]]). * [[1873]] - [[Sergei Rachmaninoff]], tónskáld, [[píanó]]leikari og stjórnandi (d. [[1943]]). * [[1920]] - [[Toshirō Mifune]], japanskur leikari (d. [[1997]]). * [[1920]] - [[Hjörtur Eldjárn Þórarinsson]], íslenskur bóndi á Tjörn í Svarfaðardal (d. [[1996]]). * [[1929]] - [[Milan Kundera]], tékkneskur rithöfundur. * [[1930]] - [[Ásta Sigurðardóttir]], íslenskur rithöfundur (d. [[1971]]).<ref>Guðmundur D. Haraldsson, ''Hjólaskautarnir breyta ekki um innræti [..]'', sótt þann 14. febrúar 2006 af [http://binhex.eu.org/files/misc/asta-sigurdardottir.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060713020202/http://binhex.eu.org/files/misc/asta-sigurdardottir.pdf |date=2006-07-13 }}.</ref> * [[1932]] - [[Debbie Reynolds]], bandarísk leikkona (d. [[2016]]). * [[1940]] - [[Wangari Maathai]], kenískur líffræðingur (d. [[2011]]). * [[1949]] - [[Gil Scott-Heron]], bandarískur tónlistarmaður (d. [[2011]]). * 1949 - [[Paul Manafort]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[1950]] - [[Samuel Alito]], bandarískur hæstaréttardómari. * [[1958]] - [[Milton Queiroz da Paixão]], brasilískur knattspyrnumaður. * [[1961]] - [[Susan Boyle]], skosk söngkona. * [[1963]] - [[Joe Wright]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[1968]] - [[Alexander Stubb]], finnskur stjórnmálamaður. * [[1971]] - [[Method Man]], bandarískur tónlistarmaður. * [[1972]] - [[Björn Höcke]], þýskur stjórnmálamaður. * [[1975]] - [[Washington Stecanela Cerqueira]], brasilískur knattspyrnumaður. * [[1979]] - [[Ivano Balić]], króatískur handknattleiksmaður. * [[1980]] - [[Teitur Björn Einarsson]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[1983]] - [[Ólafur Ingi Skúlason]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[1985]] - [[Jelena Berkova]], rússnesk klámmyndaleikkona og söngkona. * [[1987]] - [[José Ortigoza]], paragvæskur knattspyrnumaður. * [[1996]] - [[Trausti Breiðfjörð Magnússon]], íslenskur stjórnmálamaður. == Dáin == * [[1132]] - [[Húgó frá Châteauneuf]], biskup í Grenoble (f. [[1052]]). * [[1204]] - [[Elinóra af Akvitaníu]], drottning Frakklands og síðar Englands. * [[1205]] - [[Amalrekur 1. Kýpurkonungur|Amalrekur 1.]], konungur Kýpur og Jerúsalem (f. [[1145]]). * [[1412]] - [[Albrekt af Mecklenburg]], Svíakonungur 1363–1389 (f. [[1336]]). * [[1441]] - [[Blanka 1. Navarradrottning|Blanka 1.]], drottning Navarra (f. 1387). * [[1637]] - [[Niwa Nagashige]], japanskur stríðsherra (f. [[1571]]). * [[1684]] - [[Roger Williams]], enskur guðfræðingur (f. [[1603]]). * [[1868]] - [[Rasoherina]], drottning Madagaskar (f. [[1814]]). * [[1922]] - [[Karl 1. Austurríkiskeisari]] (f. [[1887]]). * [[1922]] - [[Henri-Paul Motte]], franskur listmálari (f. [[1846]]). * [[1927]] - [[Eymundur Jónsson]], íslenskur járnsmiður og bóndi (f. [[1840]]). * [[1976]] - [[Max Ernst]], þýskur listmálari (f. [[1891]]). * [[1984]] - [[Marvin Gaye]], bandarískur söngvari (f. [[1939]]). * [[1990]] - [[Carlos Peucelle]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1908]]). * [[1996]] - [[Hjörtur Eldjárn Þórarinsson]], bóndi á Tjörn í Svarfaðardal (f. [[1920]]). * [[2001]] - [[Jalil Zandi]], íranskur flugmaður (f. [[1951]]). * [[2002]] - [[Jón Múli Árnason]], íslenskur útvarpsmaður og tónskáld (f. [[1921]]). * [[2013]] - [[Herdís Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1923]]). * [[2025]] - [[Val Kilmer]], bandarískur leikari (f. [[1959]]). == Hefðir == * [[Aprílgabb]] == Heimildir == <references/> {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Apríl]] cns860oj70mphkk08widfkp3q5eokrf 1958457 1958455 2026-04-01T12:38:09Z Akigka 183 /* Atburðir */ 1958457 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill1|kvikmyndina [[1 apríll]]}} {{dagatal|apríl}} '''1. apríl''' er 91. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (92. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 274 dagar eru eftir af árinu. == Atburðir == * [[457]] - Hershöfðinginn [[Majoríanus]] var hylltur vestrómverskur keisari af hermönnum sínum eftir sigur á [[Alemannar|Alemönnum]] við [[Maggiore-vatn]]. * [[1240]] - [[Hákon ungi]] Hákonarson var krýndur meðkonungur föður síns í Noregi. * [[1340]] - [[Niels Ebbesen]] drap [[Geirharður 3. af Holtsetalandi|Geirharð 3.]] hertoga af [[Holtsetaland]]i í [[Randers]]. * [[1605]] - Alessandro Ottaviano de'Medici varð [[Leó 11.]] páfi. * [[1621]] - Íbúar [[Plymouth-nýlendan|Plymouth-nýlendunnar]] gerðu sinn fyrsta samning við [[indíánar|indíána]]. * [[1807]] - [[Fredrik Christopher Trampe|Trampe]] stiftamtmaður setti reglugerð um brunavarnir í Reykjavík. Bannað var að reykja pípu innanhúss og nálægt eldfimum efnum. * [[1855]] - [[Einokunarverslunin|Einkaréttur Dana]] til verslunar á Íslandi var aflagður og máttu Íslendingar eftir það versla við allar þjóðir. * [[1867]] - Fyrsta nemendafélag [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]], Bandamannafélagið, var stofnað. * [[1871]] - Fjárhagur Íslands og Danmerkur var aðskilinn og [[íslensk króna]] varð til. * [[1873]] - [[Hilmar Finsen]] varð fyrsti [[landshöfðingi]] [[Ísland]]s. Hann var áður [[stiftamtmaður]] en síðar [[borgarstjóri]] í [[Kaupmannahöfn]]. * [[1891]] - [[Wrigley]]-fyrirtækið var stofnað í Chicago í Bandaríkjunum. * [[1896]] - [[Álafoss]] hóf ullarvinnslu. * [[1905]] - [[Gullæðið í Reykjavík]] hófst þegar fullyrt var um gullfund í Vatnsmýri. * [[1924]] - [[Adolf Hitler]] var dæmdur í fimm ára fangelsi fyrir þátttöku sína í [[Bjórkjallarauppreisnin|valdarán]]stilraun í München árið 1923. Hann sat þó aðeins inni í níu mánuði. * [[1936]] - [[Alþýðutryggingalög]] gengu í gildi á Íslandi. * [[1955]] - Hátíðahöld til að minnast aldarafmælis [[Verslunarfrelsi|frjálsrar verslunar]] fóru fram á Íslandi. * [[1955]] - [[Aprílgabb]] birtist í ''[[Tíminn|Tímanum]]'' um væntanlegan fund æðstu ráðamanna heims í Reykjavík. Slíkur fundur varð ekki á dagskrá fyrr en 31 og hálfu ári síðar, [[10. október]] [[1986]]. * [[1965]] - [[Stór-Lundúnasvæðið]] var formlega skipulagt sem sýsla á Englandi. * [[1970]] - [[Richard Nixon]] undirritaði [[Public Health Cigarette Smoking Act]] sem bannaði sígarettuauglýsingar í sjónvarpi. * [[1976]] - Tölvufyrirtækið [[Apple Inc.|Apple]] var stofnað af Steve Jobs, Steve Wozniak og Ronald Wayne. * [[1976]] - [[Postverk Føroya]] tók við póstþjónustu í Færeyjum af [[Post- og Telegrafvæsnet]]. * [[1976]] - Opinbera lestarfyrirtækið [[Conrail]] var stofnað í Bandaríkjunum til að taka við rekstri 13 gjaldþrota járnbrauta. * [[1979]] - Barnastöðin Pinwheel Network breytti nafni sínu í [[Nickleodeon]] og hóf útsendingar á ýmsum kapalkerfum Warner. * [[1979]] - Austurrískir lögreglumenn handtóku lærlinginn [[Andreas Mihavecz]], lokuðu hann inni í fangaklefa og gleymdu honum svo. Hann fannst aftur fyrir tilviljun 17 dögum síðar og hafði lifað af með því að sleikja raka af veggjum klefans. * [[1981]] - Íslenska hljómsveitin [[Grýlurnar]] var stofnuð. * [[1981]] - [[Sumartími]] var tekinn upp í Sovétríkjunum. * [[1984]] - [[Marvin Gaye]], söngvari, var skotinn til bana af föður sínum. * [[1984]] - [[Kringvarp Føroya]] hóf sjónvarpsútsendingar. * [[1986]] - [[Sector Kanda]]: Kommúnistar í [[Nepal]] reyndu valdarán með því að ráðast á lögreglustöðvar í [[Katmandú]]. * [[1987]] - Taílensk-austurríski orkudrykkurinn [[Red Bull]] kom á markað í Austurríki. * [[1990]] - [[Seyðisfjörður|Seyðisfjarðarkaupstaður]] og Seyðisfjarðarhreppur vou sameinaðir undir merkjum Seyðsfjarðarkaupstaðar. * [[1991]] - Bandaríska sjónvarpsstöðin [[Comedy Central]] hóf göngu sína í kapalkerfi. * [[1992]] - [[Blóðbaðið í Bijeljina]] hófst þegar vopnaðir serbneskir hópar hófu að myrða óbreytta borgara í [[Bijeljina]] í Bosníu. * [[1995]] - [[Dialog Telekom]] hóf rekstur fyrsta [[GSM]]-nets [[Srí Lanka]]. * [[1996]] - Sveitarfélagið [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]] var myndað úr fjórum eldri sveitarfélögum. * [[1997]] - [[Hale-Bopp-halastjarnan]] náði [[sólnánd]]. * [[1997]] - Teiknimyndaþættirnir ''[[Pokémon (sjónvarpsþættir)|Pokémon]]'' hófu göngu sína á [[TV Tokyo]]. * [[1997]] - Borgarhverfið [[Užupis]] í [[Vilnius]] lýsti yfir sjálfstæði sem „lýðveldið Užupis“. * [[1998]] - Vefmiðillinn [[Vísir (vefmiðill)|Vísir]] stofnaður. * [[1999]] - Kanadíska fylkið [[Nunavut]] varð til úr austurhluta [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéraðanna]]. * [[2000]] - Siglingamiðstöðin [[Weymouth and Portland National Sailing Academy]] var opnuð. * [[2001]] - [[Slobodan Milošević]], fyrrverandi forseti Júgóslavíu gaf sig fram við sérsveitir lögreglu. * [[2001]] - [[Flugslysið á Hainan]]: Bandarísk njósnaflugvél lenti í árekstri við kínverska orrustuflugvél. Kínverski flugmaðurinn fannst aldrei en 10 manna áhöfn bandarísku flugvélarinnar nauðlenti í Kína, var handtekin og haldið í 10 daga. * [[2001]] - [[Hjónaband samkynhneigðra|Hjónabönd samkynhneigðra]] voru heimiluð með nýjum lögum í Hollandi. * [[2002]] - Holland lögleiddi [[aðstoð við sjálfsvíg]] fyrst landa. * [[2007]] - Íslenska fjarskiptafyrirtækið [[Míla ehf]] var stofnað. * [[2008]] - Stærsta rán í sögu Danmerkur var framið í peningageymslu í [[Glostrup]]. Ræningjarnir komust undan með 62 milljónir. * [[2009]] – [[Albanía]] og [[Króatía]] gengu í [[NATÓ]]. <onlyinclude> * [[2012]] - Flokkur [[Aung San Suu Kyi]], [[Lýðræðisbandalagið (Mjanmar)|Lýðræðisbandalagið]], vann meirihluta lausra þingsæta í aukakosningum í Mjanmar. * [[2017]] - [[Mocoa-skriðan]]: Yfir 300 fórust í [[skriða|skriðum]] í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[2020]] – Ríkisstjórn [[Jemen]] lét lausa yfir 470 fanga vegna ótta við útbreiðslu [[COVID-19]] í fangelsum landsins. * [[2022]] - Forseti Srí Lanka, [[Gotabaya Rajapaksa]], lýsti yfir neyðarástandi eftir víðtæk mótmæli vegna bágs efnahagsástands. * [[2023]] - [[Aðalvídeóleigan]], síðasta vídeóleigan með [[VHS]] og [[DVD]] á Íslandi, hætti starfsemi. * [[2024]] - Þýskaland lögleiddi einkaneyslu á 25 grömmum á [[kannabis]]. * [[2025]] - [[Eldgosin við Sundhnúksgíga 2023–|Eldgosin við Sundhnúksgíga]]: Lítið [[eldgos]] hófst suðaustan við fjallið [[Þorbjörn (fjall)|Þorbjörn]] norðan [[Grindavík]]ur. Það hófst um morguninn en var lokið um kvöldið.</onlyinclude> == Fædd == * [[1545]] - [[Peder Claussøn Friis]], norskur fornfræðingur (d. [[1614]]).<ref>{{vefheimild |höfundur=Jørgensen, Jon Gunnar |titill=Peder Claussøn Friis |url=https://nbl.snl.no/Peder_Clauss%C3%B8n_Friis |ritverk=Norsk biografisk leksikon |dags=27. janúar 2023 |tungumál=no}}</ref> * [[1640]] - [[Georg Mohr]], danskur stærðfræðingur (d. [[1697]]). * [[1755]] - [[Jean Anthelme Brillat-Savarin]], franskur matmaður (d. [[1826]]). * [[1815]] - [[Otto von Bismarck]], [[stjórnmál]]amaður (d. [[1898]]). * [[1873]] - [[Sergei Rachmaninoff]], tónskáld, [[píanó]]leikari og stjórnandi (d. [[1943]]). * [[1920]] - [[Toshirō Mifune]], japanskur leikari (d. [[1997]]). * [[1920]] - [[Hjörtur Eldjárn Þórarinsson]], íslenskur bóndi á Tjörn í Svarfaðardal (d. [[1996]]). * [[1929]] - [[Milan Kundera]], tékkneskur rithöfundur. * [[1930]] - [[Ásta Sigurðardóttir]], íslenskur rithöfundur (d. [[1971]]).<ref>Guðmundur D. Haraldsson, ''Hjólaskautarnir breyta ekki um innræti [..]'', sótt þann 14. febrúar 2006 af [http://binhex.eu.org/files/misc/asta-sigurdardottir.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060713020202/http://binhex.eu.org/files/misc/asta-sigurdardottir.pdf |date=2006-07-13 }}.</ref> * [[1932]] - [[Debbie Reynolds]], bandarísk leikkona (d. [[2016]]). * [[1940]] - [[Wangari Maathai]], kenískur líffræðingur (d. [[2011]]). * [[1949]] - [[Gil Scott-Heron]], bandarískur tónlistarmaður (d. [[2011]]). * 1949 - [[Paul Manafort]], bandarískur stjórnmálamaður. * [[1950]] - [[Samuel Alito]], bandarískur hæstaréttardómari. * [[1958]] - [[Milton Queiroz da Paixão]], brasilískur knattspyrnumaður. * [[1961]] - [[Susan Boyle]], skosk söngkona. * [[1963]] - [[Joe Wright]], bandarískur körfuknattleiksmaður. * [[1968]] - [[Alexander Stubb]], finnskur stjórnmálamaður. * [[1971]] - [[Method Man]], bandarískur tónlistarmaður. * [[1972]] - [[Björn Höcke]], þýskur stjórnmálamaður. * [[1975]] - [[Washington Stecanela Cerqueira]], brasilískur knattspyrnumaður. * [[1979]] - [[Ivano Balić]], króatískur handknattleiksmaður. * [[1980]] - [[Teitur Björn Einarsson]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[1983]] - [[Ólafur Ingi Skúlason]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[1985]] - [[Jelena Berkova]], rússnesk klámmyndaleikkona og söngkona. * [[1987]] - [[José Ortigoza]], paragvæskur knattspyrnumaður. * [[1996]] - [[Trausti Breiðfjörð Magnússon]], íslenskur stjórnmálamaður. == Dáin == * [[1132]] - [[Húgó frá Châteauneuf]], biskup í Grenoble (f. [[1052]]). * [[1204]] - [[Elinóra af Akvitaníu]], drottning Frakklands og síðar Englands. * [[1205]] - [[Amalrekur 1. Kýpurkonungur|Amalrekur 1.]], konungur Kýpur og Jerúsalem (f. [[1145]]). * [[1412]] - [[Albrekt af Mecklenburg]], Svíakonungur 1363–1389 (f. [[1336]]). * [[1441]] - [[Blanka 1. Navarradrottning|Blanka 1.]], drottning Navarra (f. 1387). * [[1637]] - [[Niwa Nagashige]], japanskur stríðsherra (f. [[1571]]). * [[1684]] - [[Roger Williams]], enskur guðfræðingur (f. [[1603]]). * [[1868]] - [[Rasoherina]], drottning Madagaskar (f. [[1814]]). * [[1922]] - [[Karl 1. Austurríkiskeisari]] (f. [[1887]]). * [[1922]] - [[Henri-Paul Motte]], franskur listmálari (f. [[1846]]). * [[1927]] - [[Eymundur Jónsson]], íslenskur járnsmiður og bóndi (f. [[1840]]). * [[1976]] - [[Max Ernst]], þýskur listmálari (f. [[1891]]). * [[1984]] - [[Marvin Gaye]], bandarískur söngvari (f. [[1939]]). * [[1990]] - [[Carlos Peucelle]], argentínskur knattspyrnumaður (f. [[1908]]). * [[1996]] - [[Hjörtur Eldjárn Þórarinsson]], bóndi á Tjörn í Svarfaðardal (f. [[1920]]). * [[2001]] - [[Jalil Zandi]], íranskur flugmaður (f. [[1951]]). * [[2002]] - [[Jón Múli Árnason]], íslenskur útvarpsmaður og tónskáld (f. [[1921]]). * [[2013]] - [[Herdís Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1923]]). * [[2025]] - [[Val Kilmer]], bandarískur leikari (f. [[1959]]). == Hefðir == * [[Aprílgabb]] == Heimildir == <references/> {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Apríl]] 8dbgidzhd879ow8nnqvw7j1580ewgge 0 994 1958463 1958431 2026-04-01T13:01:15Z Akigka 183 /* Fædd */ 1958463 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2001''' ('''MMI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var fyrsta ár [[21. öldin|21. aldarinnar]], samkvæmd [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. == Atburðir == ===Janúar=== [[Mynd:Gujarat_Earthquake_Relief_by_RSS_Volunteers.jpg|thumb|right|Jarðskjálftinn í Gujarat.]] * [[1. janúar]] - Nafni Kalkútta á Indlandi var formlega breytt í [[Kolkata]]. * [[6. janúar]] - [[Árið helga 2000|Árinu helga 2000]] lauk formlega þegar [[Jóhannes Páll 2.]] páfi lokaði [[hurðin helga|hurðinni helgu]]. * [[10. janúar]] ** [[Wikipedia]] hóf göngu sína sem hluti af [[Nupedia]]. Fimm dögum síðar varð hún sérstakur vefur. ** [[Þjóðbúningaráð]] var stofnað á Íslandi. ** [[Alríkisviðskiptastofnun Bandaríkjanna]] samþykkti samruna [[America Online]] og [[Time Warner]]. * [[13. janúar]] - 800 létust þegar jarðskjálfti reið yfir [[El Salvador]]. * [[14. janúar]] - [[AFL Starfsgreinafélag Austurlands]] var stofnað. * [[15. janúar]] - [[Wikipedia]] var opnuð almenningi. * [[20. janúar]] ** [[George W. Bush]] tók við af [[Bill Clinton]] sem forseti [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]]. ** Vantrauststillaga gegn forseta Filippseyja, [[Joseph Estrada]], var samþykkt og varaforsetinn, [[Gloria Macapagal-Arroyo]], tók við. * [[23. janúar]] - Fimm manneskjur kveiktu í sér á [[Tiananmentorg]]i í Beijing. * [[24. janúar]] - [[Borgaraflokkurinn (Pólland)|Borgaraflokkurinn]] var stofnaður í Póllandi. * [[26. janúar]] - Þúsundir fórust þegar jarðskjálfti reið yfir [[Gujarat]] á Indlandi. ===Febrúar=== [[Mynd:FMD_note.jpg|thumb|right|Skilti sem varar fólk við að fara um heiðarlönd í Norður-Yorkshire vegna gin- og klaufaveikinnar í Bretlandi.]] * [[1. febrúar]] ** Síðdegisþáttur Bylgjunnar, [[Reykjavík síðdegis]], fór í loftið. ** [[Abdel Basset al-Megrahi]], líbískur hryðjuverkamaður, var dæmdur í lífstíðarfangelsi fyrir að sprengja farþegaþotu frá [[Pan American World Airways|PanAm]] yfir [[Lockerbie]] í [[Skotland]]i árið [[1988]] með þeim afleiðingum að 270 manns fórust. * [[5. febrúar]] - [[Tom Cruise]] og [[Nicole Kidman]] tilkynntu að þau væru skilin. * [[6. febrúar]] - [[Ariel Sharon]], formaður [[Likud-flokkurinn|Likud-flokksins]], vann forsætisráðherrakosningarnar í [[Ísrael]]. * [[9. febrúar]] - Bandaríski kafbáturinn ''[[USS Greenville]]'' sökkti óvart japanska fiskiskipinu ''[[Ehime-Maru]]'' með þeim afleiðingum að 9 úr áhöfn skipsins fórust. * [[12. febrúar]] - Geimkönnunarfarið ''[[NEAR Shoemaker]]'' lenti á loftsteini. * [[12. febrúar]] - Bandarískur dómstóll komst að þeirri niðurstöðu að tónlistardeiliforritinu [[Napster]] bæri að loka. * [[13. febrúar]] - [[Jarðskjálfti]], 6,6 stig á [[Richterskvarði|Richterskvarða]] reið yfir [[El Salvador]]. Að minnsta kosti 400 manns létu lífið. * [[18. febrúar]] - Bandaríski alríkislögreglumaðurinn [[Robert Hanssen]] var handtekinn fyrir njósnir fyrir Rússa. * [[20. febrúar]] - [[Gin- og klaufaveiki]]faraldur gekk yfir Bretland. Veikin breiddist hratt út og hafði víðtækar afleiðingar fyrir landbúnað um alla Evrópu. * [[20. febrúar]] - Sænska gervihnettinum [[Odin (gervihnöttur)|Odin]] var skotið á loft frá Síberíu. * [[25. febrúar]] - Leiðtogi [[EZLN]] í Mexíkó, [[Marcos undirherforingi]], hóf göngu til Mexíkóborgar til stuðnings réttindum frumbyggja. * [[26. febrúar]] - [[Nice-sáttmálinn]] var undirritaður af 15 aðildarríkjum Evrópusambandsins. * [[28. febrúar]] - [[Great Heck-lestarslysið]]: Tvær járnbrautarlestar og bíll rákust saman í [[Norður-Yorkshire]] á Bretlandi sem leiddi til dauða 10 manna. ===Mars=== [[Mynd:Puente_hintze_ribeiro.jpg|thumb|right|Hintze Ribeiro-brúin hrunin.]] * [[4. mars]] - [[Hintze Ribeiro-slysið]]: Gömul steinsteypt brú í [[Entre-os-Rios]], Portúgal, hrundi með þeim afleiðingum að 59 létust. * [[5. mars]] - [[Talíbanar|Talíbanastjórnin]] í [[Afganistan]] lét sprengja merk [[Búddalíkneskin í Bamyan]] í tætlur vegna þess að þau væru óguðleg. Þessum verknaði var mótmælt um víða veröld. * [[6. mars]] - Tvær bandarískar konur fórust þegar tveggja hreyfla vél þeirra hrapaði í hafið skammt vestur af [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]]. * [[7. mars]] - Sprenging í flugeldaverksmiðju í [[Fanglin]] í Kína varð tugum barna að bana. Börnin voru neydd til að búa til flugelda í skólanum. * [[7. mars]] - Sjö manns voru dæmd fyrir [[peningaþvætti]] í Héraðsdómi Reykjavíkur. Þetta var í fyrsta skipti sem dæmt var eftir lögum um peningaþvætti á Íslandi. * [[10. mars]] - Samtökin [[Free Software Foundation Europe]] voru stofnuð. * [[17. mars]] - [[Kosning um framtíð Reykjavíkurflugvallar]] fór fram í Reykjavík. Aðeins 37% borgarbúa tóku þátt þannig að kosningin var ekki bindandi. Naumur meirihluti vildi að flugvöllurinn yrði fluttur. * [[20. mars]] - Stærsti fljótandi olíuborpallur heims, ''[[Petrobras 36]]'', sökk við strendur Brasilíu. * [[23. mars]] - Rússneska geimstöðin [[Mír (geimstöð)|Mír]] hrapaði til jarðar í Kyrrahafið úti fyrir ströndum [[Nýja Sjáland]]s. * [[23. mars]] - Glímusambandið [[World Wrestling Federation]] keypti keppinaut sinn, [[World Championship Wrestling]], fyrir 7 milljón Bandaríkjadali. * [[24. mars]] - Fyrsta útgáfa [[Mac OS X]] („Cheetah“) kom á markað. * [[25. mars]] - [[Schengen-samstarfið]] tók gildi á [[Norðurlöndin|Norðurlöndunum]]. * [[25. mars]] - [[Uppreisnin í Makedóníu 2001]]: [[Makedóníuher]] hóf aðgerðir gegn uppreisnarsveitum albanskra aðskilnaðarsinna, [[Þjóðfrelsisherinn (Makedónía)|Þjóðfrelsishersins]]. ===Apríl=== [[Mynd:ISS-02_Soyuz_TM-32_Taxi_crewmembers.jpg|thumb|right|Dennis Tito, Talgat Musabajev og Júrí Batúrín um borð í ''Sojús TM-32''.]] * [[1. apríl]] - [[Bandaríkin|Bandarísk]] njósnaflugvél lenti í árekstri við [[Kína|kínverska]] orrustuflugvél. Kínverski flugmaðurinn fannst aldrei en 10 manna áhöfn bandarísku flugvélarinnar nauðlenti í Kína, var handtekin og haldið í 10 daga. * [[1. apríl]] - [[Slobodan Milošević]], fyrrverandi forseti Júgóslavíu gaf sig fram við sérsveitir lögreglu. * [[1. apríl]] - [[Hjónaband samkynhneigðra|Hjónabönd samkynhneigðra]] voru heimiluð með nýjum lögum í Hollandi. * [[3. apríl]] - Fyrstu [[tveggja hæða strætisvagn]]arnir hófu að ganga í Kaupmannahöfn. * [[6. apríl]] - Síðasta eintak danska dagblaðsins ''[[Aktuelt]]'' kom út. * [[7. apríl]] - Gervitunglinu ''[[2001 Mars Odyssey]]'' var skotið á loft. * [[11. apríl]] - [[Bob Dylan]] sagði frá því að hann hefði verið giftur Carol Dennis frá 1986 til 1992 en haldið því leyndu. * [[25. apríl]] - Fyrrum forseti Filippseyja, [[Joseph Estrada]], var handtekinn og ákærður fyrir fjárdrátt. * [[27. apríl]] - 17 létust þegar herlögregla skaut á mótmælendur í [[Kabylie]] í Alsír. * [[28. apríl]] - Bandaríkjamaðurinn [[Dennis Tito]] varð fyrsti ferðamaðurinn í geimnum þegar hann fór með ''[[Sojús TM-32]]''. ===Maí=== [[Mynd:Syriapope286.jpg|thumb|right|Jóhannes Páll 2. páfi í Sýrlandi.]] * [[6. maí]] - [[Jóhannes Páll 2.]] páfi heimsótti mosku í [[Damaskus]] í Sýrlandi, fyrstur páfa í sögunni. * [[7. maí]] - Serbneskir þjóðernissinnar réðust á hóp fólks sem hugðist leggja hornstein að endurbyggingu [[Ferhadija-moskan|Ferhadija-moskunnar]] í [[Banja Luka]] í [[Bosnía og Hersegóvína|Bosníu og Hersegóvínu]]. * [[11. maí]] - Íslenska vefritið ''[[Baggalútur (vefrit)|Baggalútur]]'' hóf göngu sína. * [[12. maí]] - Eistland sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001]] með laginu „Everybody“. Framlag Íslands var lagið „[[Angel (TwoTricky)|Angel]]“. * [[13. maí]] - Kosningabandalag undir forystu [[Silvio Berlusconi]] sigraði þingkosningar á Ítalíu. * [[22. maí]] - [[Plútóstirni]]ð [[28978 Ixion]] var uppgötvað. * [[24. maí]] - [[Temba Tsheri]] varð yngstur til að ná tindi [[Everestfjall]]s, 16 ára. * [[24. maí]] - [[Versalaslysið]]: Hluti þriðju hæðar samkomusalarins Versala í Jerúsalem hrundi með þeim afleiðingum að 24 brúðkaupsgestir létust. * [[25. maí]] - [[Erik Weihenmayer]] varð fyrsta blinda manneskjan til ad ná tindi [[Everestfjall]]s. * [[25. maí]] - [[Handklæðisdagur]]inn var fyrst haldinn hátíðlegur. * [[29. maí]] - Íbúar [[Borgundarhólmur|Borgundarhólms]] samþykktu í atkvæðagreiðslu að sameina öll fimm sveitarfélög eyjarinnar í eitt. ===Júní=== [[Mynd:Kathmandu_palace.jpg|thumb|right|Konungshöllin í Katmandú í Nepal.]] * [[1. júní]] - [[Konunglegu fjöldamorðin í Nepal]]: [[Dipendra prins]] myrti tíu meðlimi konungsfjölskyldunnar og framdi síðan sjálfsmorð. * [[1. júní]] - [[Sjálfsmorðssprengja|Sjálfsmorðssprengjumaður]] á vegum [[Hamas]] myrti 21 á diskóteki í [[Tel Avív]] í Ísrael. * [[3. júní]] - [[Alejandro Toledo]] var kjörinn forseti Perú. * [[7. júní]] - [[Tony Blair]] var endurkjörinn forsætisráðherra [[Bretland]]s. * [[11. júní]] - [[Timothy McVeigh]] var tekinn af lífi fyrir [[sprengjutilræðið í Oklahóma]]. * [[13. júní]] - Pólski stjórnmálaflokkurinn [[Lög og réttlæti]] var stofnaður. * [[15. júní]] - [[Samvinnustofnun Sjanghaí]] var stofnuð. * [[18. júní]] - Norska olíufyrirtækið [[Statoil]] var skráð í [[Kauphöllin í New York|Kauphöllina í New York]]. * [[19. júní]] - Eldflaug sem bilaði lenti á knattspyrnuvelli í norðurhluta [[Írak]] með þeim afleiðingum að 23 létust og 11 særðust. * [[20. júní]] - [[Andrea Yates]], sem þjáðist af [[fæðingarþunglyndi]], drekkti 5 börnum sínum til að bjarga þeim frá [[Satan]]. * [[20. júní]] - Herforinginn [[Pervez Musharraf]] skipaði sjálfan sig forseta Pakistan. * [[21. júní]] - Lengsta [[járnbrautarlest]] heims, 682 flutningavagnar með járngrýti, ók milli Newman og Port Hedland í Ástralíu. * [[23. júní]] - Harður jarðskjálfti skók suðurhluta [[Perú]]. [[Flóðbylgja]]n sem fylgdi í kjölfarið varð 74 að bana. * [[28. júní]] - Stjórn Serbíu og Svartfjallalands framseldi [[Slobodan Milošević]] til [[Alþjóðlegi stríðsglæpadómstóllinn fyrir fyrrverandi Júgóslavíu|Alþjóðlega stríðsglæpadómstólsins fyrir fyrrverandi Júgóslavíu]]. ===Júlí=== [[Mynd:Genova-G8_2001-Incidenti_a_Corso_Torino.jpg|thumb|right|Mótmælin á fundi 8 helstu iðnríkja heims í Genúa.]] * [[1. júlí]] - [[Strætó bs.]] var stofnað með sameiningu Strætisvagna Reykjavíkur og Almenningsvagna. * [[1. júlí]] - Ný stúka var vígð við [[Hásteinsvöllur|Hásteinsvöll]] í Vestmannaeyjum. * [[2. júlí]] - Fyrsta sjálfvirka [[gervihjarta]]ð var grætt í [[Robert Tools]] í Bandaríkjunum. * [[7. júlí]] - [[Uppþotin í Bradford]] hófust eftir að félagar í [[National Front]] stungu mann af asískum uppruna utan við krá í [[Bradford]]. * [[16. júlí]] - [[Bandaríska alríkislögreglan]] handtók [[Dmítrí Skljarov]] fyrir meint brot gegn [[Digital Millennium Copyright Act]]. * [[18. júlí]] - 60 vagna járnbrautarlest fór út af teinunum í göngum í [[Baltimore]] í Bandaríkjunum. Eldur kviknaði og stóð í marga daga og varð til þess að miðborg Baltimore lokaðist. * [[19. júlí]] - Breski stjórnmálamaðurinn [[Jeffrey Archer]] var dæmdur í 4 ára fangelsi fyrir að bera ljúgvitni. * [[20. júlí]] - Gríðarleg mótmæli áttu sér stað þegar fundur [[8 helstu iðnríki heims|8 helstu iðnríkja heims]] hófst í Genúa á Ítalíu. Einn mótmælandi, [[Carlo Giuliani]], var skotinn til bana af lögreglumanni. * [[23. júlí]] - Málamiðlunartillaga til að bjarga [[Kýótóbókunin]]ni var samþykkt á loftslagsráðstefnu í Bonn. * [[23. júlí]] - [[Þing Indónesíu]] setti forsetann [[Abdurrahman Wahid]] af vegna vanhæfni og spillingar. * [[24. júlí]] - [[Tamíltígrar]] réðust á [[Bandaranaike-flugvöllur|Bandaranaike-flugvöll]]. * [[24. júlí]] - [[Simeon Saxe-Coburg-Gotha]], síðasti keisari [[Búlgaría|Búlgaríu]], varð 48. forsætisráðherra landsins. * [[25. júlí]] - Veitingastaðurinn [[Friðrik V (veitingastaður)|Friðrik V]] var stofnaður á Akureyri. * [[25. júlí]] - „Ræningjadrottningin“ [[Phoolan Devi]] var myrt í Nýju-Delí. * [[25. júlí]] - [[Rauð rigning]] féll í [[Kerala]] á Indlandi. * [[28. júlí]] - [[Alejandro Toledo]] varð forseti Perú. ===Ágúst=== [[File:ABC Tampa.ogv|right|thumb|Sjónvarpsfrétt um Tampa-málið.]] * [[1. ágúst]] - Dómari við hæstarétt [[Alabama]] lét setja upp minnismerki um [[boðorðin tíu]] í dómshúsinu sem leiddi til málshöfðunar um að fjarlægja það. * [[2. ágúst]] - [[Alþjóðadómstóllinn]] í Hag dæmdi [[Radislav Krstic]] í 46 ára fangelsi fyrir [[fjöldamorðin í Srebrenica]]. *[[3. ágúst]]- [[5. ágúst]] - Fyrsti [[Innipúkinn]] fer fram, tónlistarhátíð í Reykjavík. * [[6. ágúst]] - [[Eldsvoðinn í Erwadi]]: 28 geðsjúklingar sem voru hlekkjaðir fastir létu lífið þegar eldur kom upp í trúarstofnun í [[Tamil Nadu]]. * [[9. ágúst]] - Palestínumaður réðist á [[Sbarro]]-veitingastað í Jerúsalem og myrti 15 manns. * [[10. ágúst]] - Skæruliðar [[UNITA]] réðust á járnbrautarlest í [[Angóla]] og myrtu 252 farþega. * [[13. ágúst]] - [[Ohrid-samkomulagið]] var undirritað af albönskum uppreisnarmönnum og stjórnvöldum í Makedóníu. * [[18. ágúst]] - Leikhópurinn [[Vesturport]] var stofnaður með uppsetningu á leikritinu ''[[Diskópakk]]'' (''Disco Pigs'') eftir [[Enda Walsh]] á horni [[Vesturgata|Vesturgötu]] og Norðurstígs í [[Gamli Vesturbærinn|Gamla Vesturbænum]]. * [[25. ágúst]] - Bandaríska söngkonan [[Aaliyah]] og átta aðrir létust þegar yfirhlaðin flugvél þeirra hrapaði skömmu eftir flugtak frá Bahamaeyjum. * [[25. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] Noregs gekk að eiga [[Mette-Marit af Noregi|Mette-Marit Tjessem Høiby]] í [[Oslóardómkirkja|Oslóardómkirkju]]. * [[26. ágúst]] - Norska flutningaskipið ''[[Tampa]]'' bjargaði 438 flóttamönnum við [[Jólaeyja|Jólaeyju]] í Kyrrahafi. * [[27. ágúst]] - Forsætisráðherra Ástralíu [[John Howard]] neitaði flutningaskipinu ''Tampa'' um leyfi til að leggja að höfn. * [[30. ágúst]] - Aðskilnaðarsinnar frá [[Bougainville]] undirrituðu friðarsamkomulag við ríkisstjórn [[Papúa Nýja-Gínea|Papúu Nýju-Gíneu]]. * [[31. ágúst]] - [[Heimsráðstefna gegn kynþáttahyggju]] hófst í Durban í Suður-Afríku. ===September=== [[Mynd:National_Park_Service_9-11_Statue_of_Liberty_and_WTC_fire.jpg|thumb|right|Tvíburaturnarnir í New York brenna.]] * [[3. september]] - Norðurírskir sambandssinnar hófu [[Holy Cross-mótmælin|mótmæli]] við kaþólskan stúlknaskóla í [[Belfast]]. * [[4. september]] - Skemmtigarðurinn [[Tokyo DisneySea]] var opnaður í Japan. * [[5. september]] - Bandaríska sjónvarpsþáttaröðin ''[[The Amazing Race]]'' hóf göngu sína. * [[9. september]] - Leiðtogi afganska [[Norðurbandalagið (Afganistan)|Norðurbandalagsins]], [[Ahmad Shah Massoud]], var myrtur af sjálfsmorðssprengjumanni. * [[9. september]] - 68 dóu úr [[metanól]]eitrun í [[Pärnu]] í Eistlandi. * [[10. september]] - [[Antônio da Costa Santos]], borgarstjóri [[Campinas]] í Brasilíu, var myrtur. * [[11. september]] - [[Hryðjuverkin 11. september 2001]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]: [[Al-Kaída]] rændi fjórum farþegaþotum og flaug á byggingar í New York og Virginíu. 2973 létu lífið í árásunum. * [[12. september]] - Aðildarríki [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalagsins]] samþykktu einróma að grípa til 5. greinar stofnsáttmálans í kjölfar [[Hryðjuverkin 11. september 2001|hryðjuverka]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], sem kveður á um að árás á eitt þeirra sé árás á þau öll. * [[12. september]] - Ástralska flugvélagið [[Ansett Australia]] fór í stöðvun. * [[12. september]] - Hrun varð á hlutabréfamörkuðum um allan heim vegna árásanna 11. september. * [[13. september]] - Borgaralegt flug hófst aftur í Bandaríkjunum eftir árásirnar 11. september. * [[17. september]] - Mesta stigafall í sögu [[Dow Jones-vísitalan|Dow Jones-vísitölunnar]] varð á fyrsta viðskiptadegi [[bandaríska kauphöllin|bandarísku kauphallarinnar]] eftir [[hryðjuverkin 11. september 2001|11. september]]. * [[18. september]] - [[Miltisbrandsárásirnar 2001]]: Bréf með miltisbrandsgróum voru send til sjónvarpsfréttastofanna [[ABC News]], [[CBS News]], [[NBC News]] og dagblaðanna ''[[New York Post]]'' og ''[[National Enquirer]]''. * [[20. september]] - [[George W. Bush]] lýsti yfir „[[stríðið gegn hryðjuverkum|stríði gegn hryðjuverkum]]“ í ávarpi til [[Bandaríkjaþing]]s. * [[21. september]] - Góðgerðatónleikarnir [[America: A Tribute to Heroes]] voru sendir út af 35 sjónvarpsstöðvum. * [[27. september]] - [[Blóðbaðið í Zug]]: Friedrich Leibacher myrti 14 og framdi síðan sjálfsmorð í [[Zug]] í Sviss. ===Október=== [[Mynd:Drop_on_Rhino.jpg|thumb|right|[[Rhino-aðgerðin]]: Bandarískar herþyrlur varpa 200 fallhlífarhermönnum út yfir Afganistan.]] * [[1. október]] - Skæruliðar réðust á þinghúsið í [[Srinagar]] í Kasmír og myrtu 38. * [[1. október]] - Mikil sprenging varð í [[Áburðarverksmiðjan í Gufunesi|Áburðarverksmiðjunni í Gufunesi]]. Eldur kom upp en engan sakaði. Talið er að skammhlaup í gömlum rafmagnstöflum hafi valdið sprengingunni. * [[1. október]] - [[Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum]] var stofnuð við Háskóla Íslands. * [[2. október]] - Bandaríska sjónvarpsþáttaröðin ''[[Nýgræðingar]]'' hóf göngu sína á NBC. * [[2. október]] - Svissneska flugfélagið [[Swissair]] hætti öllu flugi. * [[4. október]] - 78 létust þegar [[Siberia Airlines flug 1812]] fórst á leið frá [[Tel Aviv]] til [[Novosibirsk]]. * [[7. október]] - [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|Stríðið í Afganistan]]: [[Bandaríkin]] réðust inn í [[Afganistan]]. * [[8. október]] - [[Arnold Schwarzenegger]] var kosinn ríkisstjóri Kaliforníu. * [[8. október]] - [[Linate-slysið]]: 118 létust þegar tvær flugvélar rákust saman yfir [[Linate-flugvöllur|Linate-flugvelli]] í Mílanó. * [[9. október]] - Sjónvarpsþáttaröðin ''[[Sjálfstætt fólk (sjónvarpsþáttur)|Sjálfstætt fólk]]'' hóf göngu sína á Stöð 2. * [[9. október]] - [[Miltisbrandsárásirnar 2001]]: Önnur bréfasending með miltisbrandi var send af stað. * [[10. október]] - Verslunarmiðstöðin [[Smáralind]] var opnuð í Kópavogi. * [[11. október]] - [[Polaroid Corporation]] sótti um gjaldþrotaskipti. * [[16. október]] - Bandaríska sjónvarpsþáttaröðin ''[[Smallville]]'' hóf göngu sína á [[The WB]]. * [[17. október]] - Ferðamálaráðherra Ísraels [[Rehavam Ze'evi]] var myrtur í hryðjuverkaárás. * [[19. október]] - [[SIEV X]]: Bátur með 421 flóttamann um borð fórst um 70 km sunnan við [[Java|Jövu]]. Yfir 300 manns drukknuðu. * [[23. október]] - [[Tímabundni írski lýðveldisherinn]] hóf að afvopnast. * [[25. október]] - Microsoft sendi frá sér stýrikerfið [[Windows XP]]. * [[26. október]] - [[George W. Bush]] undirritaði [[Patriot-lögin]]. ===Nóvember=== [[Mynd:Flight_587_NOAA_Photo_of_Crash_Site.jpg|thumb|right|Staðurinn þar sem American Airlines flug 587 hrapaði í Queens-hverfinu í New York.]] * [[2. nóvember]] - [[Glocal Forum]] um borgarsamstarf var stofnað. * [[4. nóvember]] - Fellibylurinn [[Michelle (fellibylur)|Michelle]] gekk yfir Kúbu og olli miklu tjóni. * [[7. nóvember]] - Belgíska flugfélagið [[Sabena]] varð gjaldþrota. * [[10. nóvember]] - [[Alþýðulýðveldið Kína]] gerðist aðili að [[Alþjóðaviðskiptastofnun]]inni. * [[10. nóvember]] - [[Apple Inc.]] setti tónlistarspilarann [[iPod]] á markað. * [[10. nóvember]] - Yfir 900 manns létust í aurskriðum í [[Alsír]]. * [[11. nóvember]] - Kvikmyndin ''[[Mávahlátur]]'' var valin besta íslenska kvikmyndin á [[Edduverðlaunin 2001|Edduverðlaunahátíðinni]]. * [[11. nóvember]] - Blaðamennirnir [[Pierre Billaud]], [[Johanne Sutton]] og [[Volker Handloik]] létust í árás á bílalest sem þeir ferðuðust með í Afganistan. * [[12. nóvember]] - 260 létust þegar [[American Airlines flug 587]] hrapaði í [[Queens]] í New York. * [[12. nóvember]] - [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|Stríðið í Afganistan]]: Her [[Talíbanar|Talíbana]] hörfaði frá [[Kabúl]]. * [[12. nóvember]] - Ein af elstu kirkjum Svíþjóðar, [[gamla kirkjan í Södra Råda]], brann. * [[13. nóvember]] - [[Doha-viðræðurnar]] á vegum [[Alþjóða viðskiptastofnunin|Alþjóða viðskiptastofnunarinnar]] hófust. * [[23. nóvember]] - [[Netglæpasáttmálinn]] var undirritaður í Búdapest. * [[27. nóvember]] - [[Lofthjúpur]] úr [[vetni]] var uppgötvaður með [[Hubble-geimsjónaukinn|Hubble-geimsjónaukanum]] á plánetunni [[Ósíris (reikistjarna)|Ósíris]]. * [[27. nóvember]] - [[Anders Fogh Rasmussen]] varð forsætisráðherra Danmerkur. * [[30. nóvember]] - Bandaríski raðmorðinginn [[Gary Ridgway]] var handtekinn. ===Desember=== [[Mynd:Crisis_20_diciembre_2001.jpg|thumb|right|Uppþot í Argentínu 20. desember.]] * [[Desember]] - [[Alþjóðanefnd um íhlutun og fullveldi ríkja]] gaf út skýrslu um [[verndarábyrgð]]. * [[2. desember]] - Bandaríska orkufyrirtækið [[Enron]] óskaði eftir gjaldþrotaskiptum. * [[2. desember]] - [[Kreppan mikla í Argentínu]]: Ríkisstjórn Argentínu frysti allar innistæður í 12 mánuði sem leiddi til [[uppþotin í Argentínu í desember 2001|uppþota]]. * [[13. desember]] - Fimm hryðjuverkamenn [[Árásin á Indlandsþing 2001|réðust á indverska þinghúsið]] og skutu þar níu til bana. * [[15. desember]] - [[Skakki turninn í Písa]] var opnaður almenningi eftir 11 ára viðgerðir. * [[18. desember]] - [[Samkeppniseftirlitið]] framkvæmdi húsleit hjá olíufélögunum fjórum: Ker hf. (áður Olíufélagið hf.), Olíuverzlun Íslands hf., Skeljungur hf. og Bensínorkan ehf. sem leiddi að dómsmáli um [[samráð olíufélaganna]]. * [[19. desember]] - Metlofþrýstingur, 1085,6 [[paskal|hektópasköl]], mældist í [[Mongólía|Mongólíu]]. * [[21. desember]] - Ný kvikmyndalög tóku gildi á Íslandi og [[Kvikmyndamiðstöð Íslands]] var stofnuð. * [[21. desember]] - Ríkisstjórn [[Argentína|Argentínu]] lýsti yfir [[gjaldfall]]i. * [[22. desember]] - Borgaraleg starfstjórn undir forsæti [[Hamid Karzai]] tók við völdum í Afganistan. * [[22. desember]] - [[Richard Reid]] reyndi að kveikja í [[American Airlines flug 63|American Airlines flugi 63]] með sprengiefni sem hann hafði falið í skóm sínum. * [[29. desember]] - 291 lést í [[Eldsvoðinn í Mesa Redonda|eldsvoða í Mesa Redonda-verslunarmiðstöðinni]] í [[Líma]], Perú. ===Ódagsettir atburðir=== * Sænsk-norska hljómsveitin [[Kikki, Bettan & Lotta]] var stofnuð. * [[Frumtöluskítandi björninn]] birtist fyrst á Internetinu. * [[Iglesia del Pueblo Guanche]] var stofnuð á Kanaríeyjum. * Bandarísku samtökin [[Creative Commons]] voru stofnuð. * Sænski sjónvarpsþátturinn ''[[Doktor Mugg]]'' hóf göngu sína á TV4. * Bandaríska hljómsveitin [[The Killers]] var stofnuð. * Ungliðahreyfing Samfylkingarinnar, [[Hallveig (ungliðahreyfing)|Hallveig]], var stofnuð. * Hugtakið [[BRIC]]-lönd var fyrst notað af hagfræðingnum Jim O'Neill. * Sænska hljómsveitin [[The Tough Alliance]] var stofnuð. * Bandaríska hljómsveitin [[The Postal Service]] var stofnuð. * Sænska hljómveitin [[Lo-Fi-Fnk]] var stofnuð. * Bandaríska hljómsveitin [[Audioslave]] var stofnuð. * Bandaríska hljómsveitin [[My Chemical Romance]] var stofnuð. * Norska hljómsveitin [[Wig Wam]] var stofnuð. * Þýska hljómsveitin [[Wir sind Helden]] var stofnuð. * [[Áslandsskóli]] hóf starfsemi í Hafnarfirði. * Íslenska fjárfestingafyrirtækið [[Klakki|Exista]] var stofnað. ==Fædd== * [[6. apríl]] - [[Oscar Piastri]], ástralskur akstursíþróttamaður. * [[18. apríl]] - [[PinkPantheress]], bresk söngkona. * [[25. apríl]] - [[Júlíus Viggó Ólafsson]], íslenskur stjórnmálamaður. * [[29. apríl]] - [[JJ (söngvari)|JJ]], austurrískur söngvari. * [[5. júní]] - [[Sveindís Jane Jónsdóttir]], íslensk knattspyrnukona. * [[25. júní]] - [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], íslensk kraftlyftingakona. * [[8. ágúst]] - [[Karólína Lea Vilhjálmsdóttir]], íslensk knattspyrnukona. * [[19. ágúst]] - [[Guðjón Ernir Hrafnkelsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[1. október]] - [[Mason Greenwood]], enskur knattspyrnumaður. * [[13. október]] - [[Hákon Rafn Valdimarsson]], íslenskur knattspyrnumaður. * [[15. október]] - [[Ye Quan]], kanadísk-suðurkóreskur ísdansari. * [[12. desember]] - [[Gústi B]], íslenskur tónlistarmaður. * [[15. desember]] - [[Diljá Pétursdóttir]], íslensk tónlistarkona. * [[18. desember]] - [[Billie Eilish]], bandarísk tónlistarkona. * [[30. desember]] - [[Daniil]], íslenskur rappari. ==Dáin== * [[5. janúar]] - [[G.E.M. Anscombe]], enskur heimspekingur (f. [[1919]]). * [[7. febrúar]] - [[Dale Evans]], bandarískur rithöfundur, tónlistarkona og kvikmyndastjarna (f. [[1912]]). * [[8. febrúar]] - [[Ivo Caprino]], norskur kvikmyndagerðarmaður (f. [[1920]]). [[Mynd:ClaudeShannon_MFO3807.jpg|thumb|right|Claude Shannon]] * [[24. febrúar]] - [[Claude Shannon]], bandarískur stærðfræðingur (f. [[1916]]). * [[13. mars]] - [[Henry Lee Lucas]], bandarískur raðmorðingi (f. [[1936]]). * [[1. apríl]] - [[Jalil Zandi]], íranskur flugmaður (f. [[1951]]). * [[15. apríl]] - [[Jörundur Þorsteinsson (formaður Fram)|Jörundur Þorsteinsson]], knattspyrnudómari og formaður Knattspyrnufélagsins Fram (f. [[1924]]). * [[7. maí]] - [[Joseph Greenberg]], bandarískur málfræðingur (f. [[1915]]). * [[11. maí]] - [[Douglas Adams]], breskur rithöfundur (f. [[1952]]). * [[1. júní]] - [[Birendra]], konungur Nepals (f. [[1945]]). * [[4. júní]] - [[Dipendra konungur Nepals]] (f. [[1971]]). * [[11. júní]] - [[Timothy McVeigh]], bandarískur fjöldamorðingi (f. [[1968]]). * [[27. júní]] - [[Tove Jansson]], finnskur rithöfundur (f. [[1914]]). * [[27. júní]] - [[Jack Lemmon]], bandarískur leikari (f. [[1925]]). * [[14. október]] - [[David Lewis]], bandarískur heimspekingur (f. [[1941]]). * [[9. nóvember]] - [[Giovanni Leone]], ítalskur stjórnmálamaður (f. [[1908]]). * [[26. nóvember]] - [[Gísli Jónsson (íslenskufræðingur)|Gísli Jónsson]], íslenskufræðingur (f. [[1925]]). * [[29. nóvember]] - [[George Harrison]], breskur gítarleikari (f. [[1943]]). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Eric A Cornell]], [[Wolfgang Ketterle]], [[Carl E Wieman]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[William S. Knowles]], [[Ryoji Noyori]], [[K. Barry Sharpless]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Leland H. Hartwell]], [[R. Timothy Hunt]], [[Paul M. Nurse]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[V.S. Naipaul]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Sameinuðu Þjóðirnar]], [[Kofi Annan]] * [[Nóbelsverðlaun í hagfræði|Hagfræði]] - [[George A. Akerlof]], [[A. Michael Spence]], [[Joseph E. Stiglitz]] [[Flokkur:2001]] [[Flokkur:2001-2010]] jovycvbzglhpdi9vb560jsei9azlki0 0 3903 1958575 1956942 2026-04-02T01:38:02Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1958575 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Egil Skallagrimsson 17c manuscript.jpg|thumb|200px|[[Egill Skallagrímsson]]]] '''Egils saga''', eða '''Egla''' er ein elsta [[Íslendingasögur|Íslendingasagan]]. [[Aðalpersóna]] hennar er [[Egill Skallagrímsson]], [[10. öldin|10. aldar]] [[höfðingi]], vígamaður, sjóræningi og [[ljóðskáld]]. Egla kom fyrst út í prentaðri útgáfu árið [[1782]]. Sagan er ekki síst þekkt fyrir þann mikla forna skáldskap sem hún hefur að geyma. Mörg afrit af [[handrit]]i Eglu hafa verið rituð eftir [[13. öldin]]a en einungis tvö þeirra, frá [[19. öldin|19. öld]], eru varðveitt í [[Landsbókasafn Íslands-Háskólabókasafn|Landsbókasafninu]]. Eldri afrit en frá árinu [[1700]] eru geymd í erlendum bókaskemmum. Egils saga er ólík öðrum [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]] að því leyti að hún gerist að mestu annars staðar en á [[Ísland]]i. Sagan hefst í Noregi þar sem segir frá Kveldúlfi afa Egils, [[Skalla-Grímur Kveld-Úlfsson|Skallagrími]] föður hans og [[Þórólfur Kveld-Úlfsson|Þórólfi]] föðurbróður hans. Eftir víg Þórólfs fóru þeir feðgar til Íslands. Kveldúlfur andaðist í hafi en Skallagrímur varð einn fyrsti landnámsmaðurinn. Egill fæddist og ólst upp á [[Borg á Mýrum]], þar sem hann varð strax í æsku mikið skáld og bardagamaður. Egill ferðaðist víða um [[Norðurlönd]]in, [[Eystrasaltslönd]]in og [[England]]. Hann átti í deilum við jafnt merka sem ómerka menn. Hann var einn fárra [[víkingar|víkinga]] sem náði háum aldri og í sögulok deyr hann á [[Mosfell (Mosfellsdal)|Mosfelli]] hjá stjúpdóttur sinni Þórdísi. Þá var komið undir lok [[10. öldin|10. aldar]]. Með hinstu orðum sínum<ref>[https://www.laeknabladid.is/2005/07/nr/2067 Læknablaðið]- Heitar laugar á Íslandi til forna</ref> minntist Egill á [[Sundlaugar á Íslandi|laug]] þegar hann mælti: „Vil eg fara til laugar“.<ref>[https://www.snerpa.is/net/isl/egils.htm Egils saga] á Snerpu</ref> Ef trúa má þeirri frásögn að hann hafi sjö ára að aldri orðið andstæðing sínum í knattleik að bana er ekki ósennilegt að hann eigi Íslandsmet sem yngsti manndrápari Íslandssögunnar og er á hann minnst í þessu tilliti í Íslandsmetabók. == Höfundur Egils sögu == Segja má að höfundaleysi sé eitt höfuðeinkenna Íslendingasagna, fræðimönnum til þónokkurrar armæðu, og þar er Egils saga ekki undanskilin. Lengi hafa fræðimenn þó talið, að [[Snorri Sturluson]] hafi verið höfundur sögunnar. Fyrstur manna til þess að bendla Snorra við Egils sögu var danski bókmenntafræðingurinn [[Svend Grundtvig]] og kastaði hann þeirri hugmynd fram í byrjun 19. aldar. Árið 1904 birti [[Björn M. Ólsen]] ritgerð um höfund Egils sögu í Aarböger og taldi hann sterkar líkur á því að Snorri hafi með réttu verið höfundur sögunnar. Þá taldi [[Sigurður Nordal]] prófessor og fyrrum sendiherra, að Egils saga hafi verið rituð af Snorra einhvern tímann á árunum 1220-1235 á meðan hann dvaldi í Reykholti, ólíkt skoðun Bjarnar M. Ólsen sem taldi að Snorri hafi skrifað söguna á meðan hafði bú að [[Borg á Mýrum]] fyrir árið 1206. == Eitt og annað == * [[Jón Grunnvíkingur]] var til þess fenginn að leggja mat á Íslendingasögur, hvort þýða skyldi á [[Danska|dönsku]] og prenta síðan. Hann sagði um Eglu: ''Má translaterast, en ei þrykkjast. Nóta, hversu svívirðilega Agli fórst við sinn merkilega vin og Wohltäter [velgjörðamann], Arinbjörn''.<ref>[http://www.timarit.is/?issueID=429711&pageSelected=5&lang=0 Morgunblaðið 1990]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Heimildir == <references/> == Tenglar == {{Wikisource|Egils saga|Egils sögu}} {{Wikivitnun}} * [https://www.heimskringla.no/wiki/Egils_saga_Skalla-Grímssonar Egils saga Skalla-Grímssonar] * [https://www.snerpa.is/net/isl/egils.htm Egils saga] * [https://sagadb.org/egils_saga Egils saga, ásamt þýðingum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071227020309/http://www.sagadb.org/egils_saga |date=2007-12-27 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1787442 ''Sverðin þrjú''; grein í Morgunblaðinu 1993] * [http://baekur.is/bok/000099863/Sagan_af_Agli Sagan af Agli Skallagrímssyni gefin út í Hrappsey 1782] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220630073938/http://baekur.is/bok/000099863/Sagan_af_Agli |date=2022-06-30 }} * [https://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=6537466 Torfi Tulinius, Um margræðni í Egils sögu, Skírnir, 1. tölublað (01.04.1994), Blaðsíða 109 ] {{Íslendingasögur}} {{Stubbur|bókmenntir|Ísland}} [[Flokkur:Íslendingasögur]] jdt9d4wo3hq09fsca3rxdgwlnm709ud 0 4080 1958490 1905108 2026-04-01T15:12:15Z Berserkur 10188 1958490 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1571]]|[[1572]]|[[1573]]|[[1574]]|[[1575]]|[[1576]]|[[1577]]| [[1561–1570]]|[[1571–1580]]|[[1581–1590]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]| }} [[Mynd:Helsingor Kronborg.jpg|thumb|right|[[Krónborgarhöll]].]] [[Mynd:KatharinavonMedici.jpg|thumb|right|[[Katrín af Medici]].]] Árið '''1574''' ('''MDLXXIV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Ferming]]ar teknar upp fyrir tilstilli [[Guðbrandur Þorláksson|Guðbrands Þorlákssonar]] [[Hólabiskupar|Hólabiskups]]. * [[Konungsbréf]] gefið út um að [[Alþingi]] skyldi flutt frá [[Þingvellir|Þingvöllum]] í [[Kópavogur|Kópavog]]. Af því varð þó ekki. === Fædd === * [[Jón lærði Guðmundsson]], fræðimaður (d. [[1658]]). * [[Björn Jónsson á Skarðsá]], annálaritari (d. [[1655]]). * [[Kristín Guðbrandsdóttir]], húsfreyja í Ögri (d. [[1652]]). === Dáin === == Erlendis == * [[29. janúar]] - [[Áttatíu ára stríðið]] - Spánverjar misstu 15 skip og 1.200 menn í sjóorrustu við Hollendinga og Englendinga undan ströndum Hollands. * [[23. febrúar]] - [[Frönsku trúarbragðastríðin|Fimmta trúarbragðastríðið]] gegn [[húgenottar|húgenottum]] hófst í [[Frakkland]]i. * [[2. mars]] - Svíar misstu um 1.000 hermenn við að reyna að endurheimta Wesenberg-kastala í Eistlandi frá Rússum. * [[30. maí]] - Hinrik af Anjou, nýlega kjörinn konungur [[Pólland]]s, varð [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] þegar [[Karl 9. Frakkakonungur|Karl 9.]] bróðir hans lést. Móðir þeirra, [[Katrín af Medici]], stýrði ríkinu þar til Hinrik sneri aftur frá Póllandi. * [[13. september]] - [[Ottómanveldið]] náði yfirhöndum í [[Túnis]] sem var á valdi [[Heilaga rómverska ríkið heilaga rómverska ríkisins]]. * [[22. nóvember]] - [[Juan Fernández-eyjar]] í Kyrrahafi voru uppgötvaðar af Spánverjanum Juan Fernández. * [[27. desember]] [[Múrad III]] varð soldán Ottómanveldisins eftir að hafa drepið 4 bræður sína. ===Ódagsett=== * Borgin [[Ufa]] var reist að skipan [[Ívan grimmi|Ívans grimma]] sem virki til að verja verslunarleið yfir [[Úralfjöll]]in frá Kazan. * Bygging [[Krónborgarhöll|Krónborgarhallar]] við [[Eyrarsund]] hófst. === Fædd === * [[6. maí]] - [[Innósentíus 10.]] páfi (d. 1655 ). * [[13. ágúst]] - [[Samuel de Champlain]], franskur landkönnuður (d. [[1635]]) * [[14. október]] - [[Anna af Danmörku]], drottning Skotlands og síðar Englands, kona [[Jakob 1. Englandskonungur|Jakobs 6.]] (Jakobs 1.) (d. [[1519]]). === Dáin === * [[21. apríl]] - [[Kosímó I]] [[stórhertogi]] af [[Toskana]] (f. [[1519]]). * [[30. maí]] - [[Karl 9. Frakkakonungur]] (f. [[1550]]). * [[27. júní]] - [[Giorgio Vasari]] [[Ítalía|ítalskur]] listmálari, arkitekt og ævisagnaritari (f. [[1511]]). [[Flokkur:1574]] [[Flokkur:1571-1580]] n8fmic18xngohcjlayz41gi3xwbemvd 0 4516 1958500 1144812 2026-04-01T16:09:33Z Berserkur 10188 vantar heimildir 1958500 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Diagram human cell nucleus multilang.svg|thumb|Skýringarmynd.]] {{heimildir}} '''Kjarnakorn''' (fræðiheiti: Nucleolus) fyrirfinnast í [[Frumukjarni|kjarna]] [[fruma|frumna]] og eru einskonar próteinsmiðja hennar. Í þeim eru örsmá korn sem nefnast [[netkorn]] eða ríbósóm, í þeim er [[amínósýrur|amínósýrum]] raðað saman í [[prótín]]. Mönnum er alls kostar ljóst hvaða hlutverki það gegnir, en þeir hallast helst að því að þetta örsmáa frumulíffæri gegni því mikilvæga hlutverki við að smíða prótín í frumuna. {{heimild vantar}} {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Frumulíffæri]] 39gxfi6g0xhytwxqaykuuqx2wowmqlm 0 5708 1958560 1656220 2026-04-01T22:25:05Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958560 wikitext text/x-wiki {{hreingerning|Vantar allar heimildir}} Felmturskast er helsta einkenni '''felmtursröskunar'''. Þau eru alvarleg og algeng tímabil (fjögur eða fleiri í viku) kvíða þar sem sá sem verður fyrir þeim telur að eitthvað hræðilegt sé að fara að gerast, s.s. að hann sé að fá [[hjartaáfall]]. Felmturskast er oft svo alvarlegt og án nokkurar augsjáanlegrar sálfræðilegrar ástæðu að sumir læknar töldu þau áður fyrr í raun merki um að eitthvað annað væri í rauninni að. Margir þeir sem upplifa felmtursköst hraða sér á spítala þegar þeir upplifa þau þar sem þeir eru þess fullvissir að eitthvað hræðilegt sé að fara að gerast og þeir telja ástæðuna vera líkamlega, s.s. hjartaáfall. Tíðni felmtursröskunar er 1 - 2% af hundraði og þau eiga sér þau eigi sér stað hjá öllum aldurshópum, þrátt fyrir að vera algengust hjá yngri aldurshópum (milli tvítugs og fertugs). Felmtursraskanir eru um tvisvar sinnum algengari hjá konum en körlum. Felmtursköst geta haft mikil áhrif á þolandann sem og þá sem nálægt honum eru. == Einkenni felmturskasta == Felmtursköst fela oft í sér eftirfarandi: * [[Mæði]] og erfiðleika við að anda * Ákafa tilfinningu um að eitthvað hræðilegt sé að fara að gerast * Aukinn hjartslátt * Verki fyrir brjósti * Tilfinningu um að vera undankomulaus * Mikinn kvíða og ákafa hræðslutilfinningu * Hraðan púls * Dofa eða tilfinningaleysis * Breytingu á hitastigi líkamans (s.s. kuldahroll) * Þvala húð * Velgju og meltingarleg óþægindi (s.s. krampa í meltingarfærum) * Svitaköst, skjálfta * Tilfinningu að hafa ekki stjórn á aðstæðum * Svima, ógleði og tilfinningu um yfirlið * Erfiðleika með að kyngja == Ástæður == Það eru þrjár megin kenningar um ástæður felmtursraskana: efnafræðileg ferli í heilanum, oföndun og sálfræðileg svörun. Kenningar um efnafræðileg ferli er studdar þeirri staðreynd að ákveðin efni, s.s. [[Natrín|natríum]] valda felmtursköstum. Þeir sem þjást af felmtursröskun þurfa smærri skammta af natríumi en þeir sem ekki þjást af henni. Annað [[lyf]], þríhringja geðdeyfðarlyfið impramín (eða Tofranil) deyfir felmturskast. Þessi staðreynd rennir nokkrum stoðum undir kenninguna um efnafræðileg ferli heilans sem orsakavald felmtursraskana. Oföndunarkenningin byggir á þeirri staðreynd að oföndun getur valdið nokkurs konar felmturskasti. Hugmyndin er sú að fólk með felmtursröskun geti ofandað án þess að gera sér grein fyrir því og að sú oföndun komi felmturskastinu af stað. Menn greinir hins vegar á hvort þetta geti verið ástæðan fyrir sumum felmtursköstum eða öllum. Kenningin um sálfræðilega afturverkun byggir á þeirri staðreynd að þeir sem þjást af felmtursröskunum er oft meira umhugað um heilsuna en öðrum og að þeir séu því uppteknari af líkamlegri svörun sinni, sérstaklega þeirri sem tengd er felmtursröskuninni. Kenningin er sú, líkt og í [[almenn kvíðaröskun|almennri kvíðaröskun]], að þeir oftúlki líkamlega svörun og hún auki á eða valdi felmturskastinu. == Meðferð == Algengustu meðferðirnar eru lyfjameðferð og [[hugræn atferlismeðferð]]. Atferlismeðferð hefur gefið góða raun og tilkoma sýndarveruleika er líkleg til að auka enn á gagnsemi hennar. Anxiolytic lyf, líkt og benzodiazepines, hafa ekki sama gagn og þau gera í almennri kvíðaröskun. Þríhringja geðdeyfðarlyfið impramín hefur mikið verið notað en hefur óþægilegar aukaverkanir. Paroxetine (eða Seroxat) sem er lyf sem líkist hinu vel þekkta þunglyndislyfi Prozac, er árangursríkara og hefur færri aukaverkanir. Hugrænar meðferðir byggjast á því að sýna þolendum að einkennin sem hafa svo alvarlegar afleiðingar fyrir þá eru auðveldlega skýranleg, s.s. að aukinn hjartsláttur sé ekki merki um hjartaáfall eða annað jafn alvarlegt. Oft er einnig sýnt fram á hvernig oföndun getur komið af stað kasti (að sjálfsögðu er einstaklingurinn látinn anda aftur í poka þar til kastið er liðið). Þessi einfalda sýnikennsla virðist skila árangri við að minnka einkenni. [[Flokkur:Geðröskun]] [[Flokkur:Kvíðaraskanir]] l6wfms9fsyfafakuxr89v2qn1fzl8vx 0 6293 1958545 1950282 2026-04-01T21:32:51Z Akigka 183 1958545 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} [[Mynd:Edda.jpg|thumb|Titilsíða Snorra-Eddu úr handritinu ÍB 299 4to frá 1764. Þar má meðal annars sjá [[Óðinn|Óðin]], [[Huginn og Muninn|Hugin og Munin]], [[Heimdallur|Heimdall]] og [[Sleipnir|Sleipni]].]] '''''Snorra-Edda''''' er íslensk miðaldahandbók og kennslubók í [[Dróttkvæði|dróttkvæðagerð]] og [[Skáldskapur|skáldskaparfræðum]]. ''Snorra-Edda'' hefur lengi verið talin ein mikilvægasta heimildin um [[Norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og [[norræn trú|fornan átrúnað]]. Almennt er talið að [[Ísland|íslenski]] sagnaritarinn, skáldið og stjórnmálamaðurinn [[Snorri Sturluson]] hafi samið verkið, enda segir svo í formála verksins í elsta varðveitta handritinu, sem nefnd er Uppsalabók Eddu, eða ''Codex Upsaliensis'' (DG 11): {{tilvitnun|Bók þessi heitir Edda. Hana hefir saman setta Snorri Sturluson eptir þeim hætti sem hér er skipat. Er fyrst frá Ásum ok Ymi, þar næst Skáldskaparmál ok heiti margra hluta, síðast Háttatal er Snorri hefir ort um Hákon konung ok Skúla hertuga.|Texti ''Snorra-Eddu'' á Heimskringla.no<ref>https://heimskringla.no/wiki/Edda_Snorra_Sturlusonar</ref>}} Um uppruna orðsins „edda“ er lítið vitað en því er stundum haldið fram að það merki „langamma“. Þá væri merkingin forn eða gamall skáldskapur. Fátt virðist hins vegar benda til þess að orðið „edda“ hafi í raun merkt langamma til forna og þeirri skýringu ber því að taka með fyrirvara.<ref>{{vísindavefurinn|70425|Hvaða merkir orðið edda í eddukvæðum og hvað eru til mörg þannig kvæði?|höfundur=Jón Gunnar Þorsteinsson|dags=2023}}</ref><ref>{{vísindavefurinn|59822|Merkir edda virkilega langamma?|höfundur=Ármann Jakobsson|dags=3.5.2023}}</ref> [[Eddukvæði]] koma fyrir í ''Snorra-Eddu'', ''[[Sæmundar-Edda|Sæmundar-Eddu]]'' og nokkrum [[fornaldarsögur Norðurlanda|fornaldarsögum]].<ref>{{vísindavefurinn|74506|Hvað er Eldri-Edda, Sæmundaredda og Edda hin minni?|höfundur=Jón Gunnar Þorsteinsson|dags=7.7.2023}}</ref> == Innihald == Snorra-Edda skiptist í fjóra hluta: [[Prologus Snorra-Eddu|Prologus]], [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Prologus er formáli sem er einskonar heimspekilegur inngang að verkinu. Heiðin trúarbrögð eru rakin til fornrar dýrkunar á náttúrunni og norrænu goðin talin afkomendur Priams [[Trója|Trójukonungs]] sem teknir voru í guðatölu eftir að þeir fluttust til Norðurlanda. Gylfaginning er í samtalsformi milli þriggja ása og Gylfa Svíþjóðarkonungs sem var dulbúinn sem förumaður og nefndur [[Gangleri]]. Í svörum ásanna við spurningum Gylfa er ítarlegt yfirlit yfir norrænar goðsagnir allt frá sköpun heimsins til tortímingar hans í [[Ragnarök|ragnarökum]]. Skáldskaparmál hefjast með samtali [[Bragi|Braga]], guðs skáldskaparins, og [[Ægir|Ægis]], sjávarguðsins, og segir Bragi frá ýmsum goðsögnum. En kaflinn snýst síðan yfir í skýringar og yfirlit yfir [[Skáldskaparmál|skáldskaparmálið]], þ.e. kenningar og heiti. Fjöldamörg dæmi um notkun kenninga og heita úr kvæðum norskra og íslenskra skálda frá ýmsum tímum eru þar. Einnig er skotið inn frásögnum úr goðsögnum og hetjusögnum til skýringar á uppruna kenninga. Háttatal er þrískipt kvæði, 102 [[Vísa|vísur]] sem sýna eiga hina ýmsu bragarhætti. Talið er Snorri hafi orti kvæðið sjálfur og í fyrsta þriðjungi þess lofar hann [[Hákon gamli|Hákon Hákonarson Noregskonung]], í öðrum þriðjungi [[Skúli jarl Bárðarson|Skúla jarl]] og í síðasta þriðjunginum þá báða fyrir sigursæld í orrustum og örlæti við fylgismenn sína. == Tilurð == Þó ekkert sé vitað með vissu er talið af allflestum fræðimönnum <ref>Heimir Pálsson The Uppsala Edda, 2012 VIKING SOCIETY FOR NORTHERN RESEARCH UNIVERSITY COLLEGE LONDON bls. Lxviii ISBN 978-0-903521-85-7]</ref> að Snorri hafi samið verkið eftir að hann kom frá Noregi [[1220]]. Sennilegast hefur hann þá fyrst ort Háttatal um þá Hákon konung og Skúla jarl, en bætt síðan við Skáldskaparmálum, Gylfaginningu og Prologus. Snorra-Edda var handbók fyrir þau skáld sem vildu kveða að fornum hætti og vildu nota rétt heiti og kenningar Það er greinilegt að Snorri hefur haft aðgang að erlendum bókum bæði í [[guðfræði]] og skáldskaparmennt, en notar hugtök þaðan á frjálslegan hátt. Kaflarnir Gylfaginning og Skáldskaparmál eru skrifuð á svipuðan hátt og algengt var með evrópskum námsbókum á síðari hluta 12. aldar; spurningar og svör milli lærisveina og meistara. <ref>https://www.arnastofnun.is/is/konungsbok-snorra-eddu-gks-2367-4to-skinnhandrit-14-old KONUNGSBÓK SNORRA-EDDU - GKS 2367 4to Skinnhandrit - 14. öld</ref> == Handrit == Sjö handrit af Snorra-Eddu hafa varðveist. Ekkert þeirra er algjörlega óskemmt og engin tvö þessara handrita innihalda nákvæmlega sama efnið því að verkið var í stöðugri þróun og endursköpun eins og algengt er um kennslubækur. Fjögur aðalhandrit Snorra-Eddu eru til, þrjár skinnbækur frá 14. öld: [[Konungsbók Snorra-Eddu|Konungsbók]] (''Codex Regius'' GKS 2367 4°), [[Uppsala-Edda|Uppsalabók]] (''Codex Upsaliensis'' DG 11), [[Ormsbók Snorra-Eddu|Ormsbók]] (''Codex Wormianus'' AM 242 fol), og [[Trektarbókin|Trektarbók]] (''Codex Trajectinus'' MSS 1374), sem er pappírsuppskrift frá því um 1600 eftir glötuðu handriti frá 13. öld. Öll þessi handrit nema Trektarbókin innihalda viðbótarefni auk [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]].. Í Konungsbókinni fylgja [[Jómsvíkingadrápa]] og Málsháttakvæði á eftir meginhlutum Snorra-Eddu. Í Uppsala-Eddu er Skáldskaparmálum skipt í tvo hluta með lista yfir skáld ([[Skáldatal]]), [[Sturlungar|Ættartala Sturlunga]] og listi yfir lögsögmenn (Lǫgsǫgumannatal). Að auki, á milli Skáldskaparmála og Háttatals, eru þrjár [[Dróttkvæði|dróttkvæðar]] [[Þula|þulur]] í Uppsala-Eddu, önnur málfræðiritgerðin og listi yfir vísur úr Háttatali. Háttatal fylgir ekki heldur strax á eftir Skáldskaparmálum í Ormsbók. Fjórar málfræðiritgerðir koma á eftir Skáldskaparmálum. Ekkert vantar í þennan hluta handritsins, en á eftir honum koma þrír brotakenndir textar á níu blaðsíðum: Háttatal, [[Rígsþula]] og svo kölluð Orms-Eddu-brot sem eru þrjú skinnblöð sem innihalda viðbætur við Skáldskaparmál sem eingöngu má finna í Ormsbók. Auk þess eru til þrjú handritabrot, AM 748; AM 757 a 4to; og AM 738 II 4to, AM le ß fol. === Uppsala-Edda === {{aðalgrein|Uppsala-Edda}} Þetta handrit er talið vera skráð um 1300-1325 og er varðveitt í Háskólabókasafninu í [[Uppsalir|Uppsölum]] í Svíþjóð. Uppsala Eddan varðveitir mjög styttan texta, miðað við önnur varðveitt handrit. Það er einungis í þessu handriti sem heitið „Gylfaginning“ er notað. Handrit Uppsala-Eddu er skrifað á 56 skinnblöð, það er að segja 120 blaðsíður. Þetta er eina handrit Snorra Eddu sem varðveist hefur þar sem vantar hvorki í upphaf né enda. Þrjú blöð eru þó illa skemmd þar sem stór göt skapa að eyður í textanum. ==== Konungsbók ==== {{aðalgrein|Konungsbók Snorra-Eddu}} Konungsbókin er umfangsmesta handritið og fræðimenn telja það vera það sem næst upprunalegu handriti. Frá 1973 til 1997 var fjöldi íslenskra handrita skilað frá Danmörku til Íslands, þar á meðal Konungsbókin árið 1985, er hún nú er varðveitt af [[Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum]]. Talið er að hún hafi verið rituð á áttunda áratugi 13. aldar og er skrifuð á 45 skinnblöð. Handritið hefur varðveist í góðu ástandi en sennilega vantar átta blöð. Í ''Konungsbók'' er ''Prologus'' verulega skertur þar sem vantar heilt blað fremst í handritið auk þess sem eyður eru víða í textanum.Lítið er vitað um sögu handritsins frá upphafi. [[Brynjólfur Sveinsson|Brynjólfur biskup Sveinsson]] í Skálholti eignaðist það árið 1643 og sendi það síðar [[Friðrik 3. Danakonungur|Friðriki 3. Danakonungi]] að gjöf: þaðan kemur nafnið Konungsbókin (Codex Regius). <ref>{{Kilde www|url=https://worldinwords.is/handrit/GKS-2365-4to|tittel=Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum - Codex regius (GKS 2365 4to)|besøksdato=2025-07-14}}</ref> === Ormsbók === {{aðalgrein|Ormsbók Snorra-Eddu}} Ormsbók hefur, auk Snorra-Eddu, að geyma fjórar [[Fyrsta málfræðiritgerðin|málfræðiritgerðir]] sem einfaldlega eru kallaðar fyrsta, önnur, þriðja og fjórða málfræðiritgerðin <ref>{{vísindavefurinn|1502|Hvernig var fyrsta málfræðiritgerðin?|höfundur=Guðrún Kvaran|dags=17. apríl 2001}}</ref>. Þær eru í aldursröð í handritinu, hvort sem tilviljun hefur ráðið því eða ekki, sú fyrsta er elst og sú fjórða er yngst. Ekki er vitað hver er höfundur málfræðiritgerðanna. Auk málfræðiritgerðanna og Snorra-Eddu er í handritinu einnig að finna eina varðveitta eintak [[Rígsþula|Rígsþulu]], auk annarra smávægilegri verka og athugasemda. Talið er að handritið hafi verið skrifað í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]] [[Benediktsregla|Benediktsreglunnar]] á [[Norðurland|Norðurlandi]] um [[1350]]. <ref> Johansson, Karl G. "Studier i Codex Wormianus: Skrifttradition ogch avskriftsverksamhet vid ett isländsk skriptorium under 1300-talet" , Nordistica Gothoburgensia 1997 bls 11-18</ref> Handritið fékk [[Árni Magnússon]] árið 1706 frá Christian Worm, sonarsyni Ole Worm, sem handritið dregur nafn af. Ole Worm var prófessor í læknisfræði við Hafnarháskóla en jafnframt forgöngumaður um norrænar fornfræða- og rúnarannsóknir. Í starfi sínu við háskólann var hann leiðbeinandi margra íslenskra stúdenta í Kaupmannahöfn og átti í bréfaskiptum við þá eftir að þeir sneru heim til Íslands aftur. Handritið fékk hann árið [[1628]] frá lærdómsmanninum séra [[Arngrímur Jónsson lærði|Arngrími Jónssyni]], eins og áritun á forsíðunni gefur til kynna: ''Olai Wormii – Dono Arngrimi Jonæ Islandi''. Ole Worm jók við handritið með pappírsviðbótum. Í dag er það hluti af handritasafni [[Den Arnamagnæanske Samling|Arnamagnæanska stofnunarinnar]] í [[Kaupmannahöfn]] í [[Danmörk|Danmörku]]. === Trektarbók === {{aðalgrein|Trektarbókin}} Trektarbók Snorra-Eddu er pappírshandrit, afrituð af skinnhandriti sem nú er horfið, um 1600. Af meginhandritum Eddu er Trektarbók yngst en samt er hún eina handritið sem geymir verkið í því formi sem talið er upphaflegast, án þess að nokkru hafi verið sleppt eða bætt við. Jafnframt varðveitir hún fornlegri rithætti en önnur handrit. Á 17. öld barst handritið til Kaupmannahafnar og var um hríð í eigu Ole Worms prófessors. Síðan komst bókin í hendur þýska fræðimannsins Christians Rave sem gaf hana Háskólabókasafninu í Utrecht árið 1643. Þar hefur handritið verið varðveitt alla tíð síðan.<ref> Bart Jaski, June 2025 Universiteit Utrecht https://www.uu.nl/en/special-collections/collections/manuscripts/modern-manuscripts/the-codex-trajectinus-of-the-prose-edda </ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{Wikiheimild|Snorra Edda|Snorra Eddu}} * Heimir Pálsson, (2003) ''Snorra-Edda''. Mál og menning * Heimir Pálsson sá um útgáfuna. (2013) Snorri Sturluson. ''Uppsala-Edda''. Uppsalahandritið DB 11 4to. Snorrastofa * Finnur Jónsson. (1931) ''Edda Snorra Sturlusonar''. Udgivet efter håndskrifterne af kommissionen for det arnamagnæanske legat. Gyldendalske Boghandel og Nordisk Forlag * Jon Gunnar Jørgensen, Ritstjóri. (2009) ''Snorres Edda - i europeisk og islandsk kontekst'', Snorrastofa, {{norræn goðafræði}} [[Flokkur:Norræn goðafræði]] [[Flokkur:Íslenskar bókmenntir]] [[Flokkur:Snorra-Edda]] rwsmbb32gh3j0eejnb9f8l2n11jibnt 1958546 1958545 2026-04-01T21:36:38Z Akigka 183 /* Uppsala-Edda */ 1958546 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} [[Mynd:Edda.jpg|thumb|Titilsíða Snorra-Eddu úr handritinu ÍB 299 4to frá 1764. Þar má meðal annars sjá [[Óðinn|Óðin]], [[Huginn og Muninn|Hugin og Munin]], [[Heimdallur|Heimdall]] og [[Sleipnir|Sleipni]].]] '''''Snorra-Edda''''' er íslensk miðaldahandbók og kennslubók í [[Dróttkvæði|dróttkvæðagerð]] og [[Skáldskapur|skáldskaparfræðum]]. ''Snorra-Edda'' hefur lengi verið talin ein mikilvægasta heimildin um [[Norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og [[norræn trú|fornan átrúnað]]. Almennt er talið að [[Ísland|íslenski]] sagnaritarinn, skáldið og stjórnmálamaðurinn [[Snorri Sturluson]] hafi samið verkið, enda segir svo í formála verksins í elsta varðveitta handritinu, sem nefnd er Uppsalabók Eddu, eða ''Codex Upsaliensis'' (DG 11): {{tilvitnun|Bók þessi heitir Edda. Hana hefir saman setta Snorri Sturluson eptir þeim hætti sem hér er skipat. Er fyrst frá Ásum ok Ymi, þar næst Skáldskaparmál ok heiti margra hluta, síðast Háttatal er Snorri hefir ort um Hákon konung ok Skúla hertuga.|Texti ''Snorra-Eddu'' á Heimskringla.no<ref>https://heimskringla.no/wiki/Edda_Snorra_Sturlusonar</ref>}} Um uppruna orðsins „edda“ er lítið vitað en því er stundum haldið fram að það merki „langamma“. Þá væri merkingin forn eða gamall skáldskapur. Fátt virðist hins vegar benda til þess að orðið „edda“ hafi í raun merkt langamma til forna og þeirri skýringu ber því að taka með fyrirvara.<ref>{{vísindavefurinn|70425|Hvaða merkir orðið edda í eddukvæðum og hvað eru til mörg þannig kvæði?|höfundur=Jón Gunnar Þorsteinsson|dags=2023}}</ref><ref>{{vísindavefurinn|59822|Merkir edda virkilega langamma?|höfundur=Ármann Jakobsson|dags=3.5.2023}}</ref> [[Eddukvæði]] koma fyrir í ''Snorra-Eddu'', ''[[Sæmundar-Edda|Sæmundar-Eddu]]'' og nokkrum [[fornaldarsögur Norðurlanda|fornaldarsögum]].<ref>{{vísindavefurinn|74506|Hvað er Eldri-Edda, Sæmundaredda og Edda hin minni?|höfundur=Jón Gunnar Þorsteinsson|dags=7.7.2023}}</ref> == Innihald == Snorra-Edda skiptist í fjóra hluta: [[Prologus Snorra-Eddu|Prologus]], [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Prologus er formáli sem er einskonar heimspekilegur inngang að verkinu. Heiðin trúarbrögð eru rakin til fornrar dýrkunar á náttúrunni og norrænu goðin talin afkomendur Priams [[Trója|Trójukonungs]] sem teknir voru í guðatölu eftir að þeir fluttust til Norðurlanda. Gylfaginning er í samtalsformi milli þriggja ása og Gylfa Svíþjóðarkonungs sem var dulbúinn sem förumaður og nefndur [[Gangleri]]. Í svörum ásanna við spurningum Gylfa er ítarlegt yfirlit yfir norrænar goðsagnir allt frá sköpun heimsins til tortímingar hans í [[Ragnarök|ragnarökum]]. Skáldskaparmál hefjast með samtali [[Bragi|Braga]], guðs skáldskaparins, og [[Ægir|Ægis]], sjávarguðsins, og segir Bragi frá ýmsum goðsögnum. En kaflinn snýst síðan yfir í skýringar og yfirlit yfir [[Skáldskaparmál|skáldskaparmálið]], þ.e. kenningar og heiti. Fjöldamörg dæmi um notkun kenninga og heita úr kvæðum norskra og íslenskra skálda frá ýmsum tímum eru þar. Einnig er skotið inn frásögnum úr goðsögnum og hetjusögnum til skýringar á uppruna kenninga. Háttatal er þrískipt kvæði, 102 [[Vísa|vísur]] sem sýna eiga hina ýmsu bragarhætti. Talið er Snorri hafi orti kvæðið sjálfur og í fyrsta þriðjungi þess lofar hann [[Hákon gamli|Hákon Hákonarson Noregskonung]], í öðrum þriðjungi [[Skúli jarl Bárðarson|Skúla jarl]] og í síðasta þriðjunginum þá báða fyrir sigursæld í orrustum og örlæti við fylgismenn sína. == Tilurð == Þó ekkert sé vitað með vissu er talið af allflestum fræðimönnum <ref>Heimir Pálsson The Uppsala Edda, 2012 VIKING SOCIETY FOR NORTHERN RESEARCH UNIVERSITY COLLEGE LONDON bls. Lxviii ISBN 978-0-903521-85-7]</ref> að Snorri hafi samið verkið eftir að hann kom frá Noregi [[1220]]. Sennilegast hefur hann þá fyrst ort Háttatal um þá Hákon konung og Skúla jarl, en bætt síðan við Skáldskaparmálum, Gylfaginningu og Prologus. Snorra-Edda var handbók fyrir þau skáld sem vildu kveða að fornum hætti og vildu nota rétt heiti og kenningar Það er greinilegt að Snorri hefur haft aðgang að erlendum bókum bæði í [[guðfræði]] og skáldskaparmennt, en notar hugtök þaðan á frjálslegan hátt. Kaflarnir Gylfaginning og Skáldskaparmál eru skrifuð á svipuðan hátt og algengt var með evrópskum námsbókum á síðari hluta 12. aldar; spurningar og svör milli lærisveina og meistara. <ref>https://www.arnastofnun.is/is/konungsbok-snorra-eddu-gks-2367-4to-skinnhandrit-14-old KONUNGSBÓK SNORRA-EDDU - GKS 2367 4to Skinnhandrit - 14. öld</ref> == Handrit == Sjö handrit af Snorra-Eddu hafa varðveist. Ekkert þeirra er algjörlega óskemmt og engin tvö þessara handrita innihalda nákvæmlega sama efnið því að verkið var í stöðugri þróun og endursköpun eins og algengt er um kennslubækur. Fjögur aðalhandrit Snorra-Eddu eru til, þrjár skinnbækur frá 14. öld: [[Konungsbók Snorra-Eddu|Konungsbók]] (''Codex Regius'' GKS 2367 4°), [[Uppsala-Edda|Uppsalabók]] (''Codex Upsaliensis'' DG 11), [[Ormsbók Snorra-Eddu|Ormsbók]] (''Codex Wormianus'' AM 242 fol), og [[Trektarbókin|Trektarbók]] (''Codex Trajectinus'' MSS 1374), sem er pappírsuppskrift frá því um 1600 eftir glötuðu handriti frá 13. öld. Öll þessi handrit nema Trektarbókin innihalda viðbótarefni auk [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]].. Í Konungsbókinni fylgja [[Jómsvíkingadrápa]] og Málsháttakvæði á eftir meginhlutum Snorra-Eddu. Í Uppsala-Eddu er Skáldskaparmálum skipt í tvo hluta með lista yfir skáld ([[Skáldatal]]), [[Sturlungar|Ættartala Sturlunga]] og listi yfir lögsögmenn (Lǫgsǫgumannatal). Að auki, á milli Skáldskaparmála og Háttatals, eru þrjár [[Dróttkvæði|dróttkvæðar]] [[Þula|þulur]] í Uppsala-Eddu, önnur málfræðiritgerðin og listi yfir vísur úr Háttatali. Háttatal fylgir ekki heldur strax á eftir Skáldskaparmálum í Ormsbók. Fjórar málfræðiritgerðir koma á eftir Skáldskaparmálum. Ekkert vantar í þennan hluta handritsins, en á eftir honum koma þrír brotakenndir textar á níu blaðsíðum: Háttatal, [[Rígsþula]] og svo kölluð Orms-Eddu-brot sem eru þrjú skinnblöð sem innihalda viðbætur við Skáldskaparmál sem eingöngu má finna í Ormsbók. Auk þess eru til þrjú handritabrot, AM 748; AM 757 a 4to; og AM 738 II 4to, AM le ß fol. === Uppsala-Edda === {{aðalgrein|Uppsala-Edda}} Þetta handrit er talið vera skráð um 1300-1325 og er varðveitt í Háskólabókasafninu í [[Uppsalir|Uppsölum]] í Svíþjóð. Uppsala Eddan varðveitir mjög styttan texta, miðað við önnur varðveitt handrit. Það er einungis í þessu handriti sem heitið „Gylfaginning“ er notað. Handrit Uppsala-Eddu er skrifað á 56 skinnblöð, það er að segja 120 blaðsíður. Þetta er eina handrit Snorra Eddu sem varðveist hefur þar sem vantar hvorki í upphaf né enda. Þrjú blöð eru þó illa skemmd þar sem stór göt skapa að eyður í textanum. === Konungsbók === {{aðalgrein|Konungsbók Snorra-Eddu}} Konungsbókin er umfangsmesta handritið og fræðimenn telja það vera það sem næst upprunalegu handriti. Frá 1973 til 1997 var fjöldi íslenskra handrita skilað frá Danmörku til Íslands, þar á meðal Konungsbókin árið 1985, er hún nú er varðveitt af [[Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum]]. Talið er að hún hafi verið rituð á áttunda áratugi 13. aldar og er skrifuð á 45 skinnblöð. Handritið hefur varðveist í góðu ástandi en sennilega vantar átta blöð. Í ''Konungsbók'' er ''Prologus'' verulega skertur þar sem vantar heilt blað fremst í handritið auk þess sem eyður eru víða í textanum.Lítið er vitað um sögu handritsins frá upphafi. [[Brynjólfur Sveinsson|Brynjólfur biskup Sveinsson]] í Skálholti eignaðist það árið 1643 og sendi það síðar [[Friðrik 3. Danakonungur|Friðriki 3. Danakonungi]] að gjöf: þaðan kemur nafnið Konungsbókin (Codex Regius). <ref>{{Kilde www|url=https://worldinwords.is/handrit/GKS-2365-4to|tittel=Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum - Codex regius (GKS 2365 4to)|besøksdato=2025-07-14}}</ref> === Ormsbók === {{aðalgrein|Ormsbók Snorra-Eddu}} Ormsbók hefur, auk Snorra-Eddu, að geyma fjórar [[Fyrsta málfræðiritgerðin|málfræðiritgerðir]] sem einfaldlega eru kallaðar fyrsta, önnur, þriðja og fjórða málfræðiritgerðin <ref>{{vísindavefurinn|1502|Hvernig var fyrsta málfræðiritgerðin?|höfundur=Guðrún Kvaran|dags=17. apríl 2001}}</ref>. Þær eru í aldursröð í handritinu, hvort sem tilviljun hefur ráðið því eða ekki, sú fyrsta er elst og sú fjórða er yngst. Ekki er vitað hver er höfundur málfræðiritgerðanna. Auk málfræðiritgerðanna og Snorra-Eddu er í handritinu einnig að finna eina varðveitta eintak [[Rígsþula|Rígsþulu]], auk annarra smávægilegri verka og athugasemda. Talið er að handritið hafi verið skrifað í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]] [[Benediktsregla|Benediktsreglunnar]] á [[Norðurland|Norðurlandi]] um [[1350]]. <ref> Johansson, Karl G. "Studier i Codex Wormianus: Skrifttradition ogch avskriftsverksamhet vid ett isländsk skriptorium under 1300-talet" , Nordistica Gothoburgensia 1997 bls 11-18</ref> Handritið fékk [[Árni Magnússon]] árið 1706 frá Christian Worm, sonarsyni Ole Worm, sem handritið dregur nafn af. Ole Worm var prófessor í læknisfræði við Hafnarháskóla en jafnframt forgöngumaður um norrænar fornfræða- og rúnarannsóknir. Í starfi sínu við háskólann var hann leiðbeinandi margra íslenskra stúdenta í Kaupmannahöfn og átti í bréfaskiptum við þá eftir að þeir sneru heim til Íslands aftur. Handritið fékk hann árið [[1628]] frá lærdómsmanninum séra [[Arngrímur Jónsson lærði|Arngrími Jónssyni]], eins og áritun á forsíðunni gefur til kynna: ''Olai Wormii – Dono Arngrimi Jonæ Islandi''. Ole Worm jók við handritið með pappírsviðbótum. Í dag er það hluti af handritasafni [[Den Arnamagnæanske Samling|Arnamagnæanska stofnunarinnar]] í [[Kaupmannahöfn]] í [[Danmörk|Danmörku]]. === Trektarbók === {{aðalgrein|Trektarbókin}} Trektarbók Snorra-Eddu er pappírshandrit, afrituð af skinnhandriti sem nú er horfið, um 1600. Af meginhandritum Eddu er Trektarbók yngst en samt er hún eina handritið sem geymir verkið í því formi sem talið er upphaflegast, án þess að nokkru hafi verið sleppt eða bætt við. Jafnframt varðveitir hún fornlegri rithætti en önnur handrit. Á 17. öld barst handritið til Kaupmannahafnar og var um hríð í eigu Ole Worms prófessors. Síðan komst bókin í hendur þýska fræðimannsins Christians Rave sem gaf hana Háskólabókasafninu í Utrecht árið 1643. Þar hefur handritið verið varðveitt alla tíð síðan.<ref> Bart Jaski, June 2025 Universiteit Utrecht https://www.uu.nl/en/special-collections/collections/manuscripts/modern-manuscripts/the-codex-trajectinus-of-the-prose-edda </ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{Wikiheimild|Snorra Edda|Snorra Eddu}} * Heimir Pálsson, (2003) ''Snorra-Edda''. Mál og menning * Heimir Pálsson sá um útgáfuna. (2013) Snorri Sturluson. ''Uppsala-Edda''. Uppsalahandritið DB 11 4to. Snorrastofa * Finnur Jónsson. (1931) ''Edda Snorra Sturlusonar''. Udgivet efter håndskrifterne af kommissionen for det arnamagnæanske legat. Gyldendalske Boghandel og Nordisk Forlag * Jon Gunnar Jørgensen, Ritstjóri. (2009) ''Snorres Edda - i europeisk og islandsk kontekst'', Snorrastofa, {{norræn goðafræði}} [[Flokkur:Norræn goðafræði]] [[Flokkur:Íslenskar bókmenntir]] [[Flokkur:Snorra-Edda]] rabfvx5kw5vizrmtn5zv3y4kvt5lniu 1958547 1958546 2026-04-01T21:38:18Z Akigka 183 /* Handrit */ 1958547 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} [[Mynd:Edda.jpg|thumb|Titilsíða Snorra-Eddu úr handritinu ÍB 299 4to frá 1764. Þar má meðal annars sjá [[Óðinn|Óðin]], [[Huginn og Muninn|Hugin og Munin]], [[Heimdallur|Heimdall]] og [[Sleipnir|Sleipni]].]] '''''Snorra-Edda''''' er íslensk miðaldahandbók og kennslubók í [[Dróttkvæði|dróttkvæðagerð]] og [[Skáldskapur|skáldskaparfræðum]]. ''Snorra-Edda'' hefur lengi verið talin ein mikilvægasta heimildin um [[Norræn goðafræði|norræna goðafræði]] og [[norræn trú|fornan átrúnað]]. Almennt er talið að [[Ísland|íslenski]] sagnaritarinn, skáldið og stjórnmálamaðurinn [[Snorri Sturluson]] hafi samið verkið, enda segir svo í formála verksins í elsta varðveitta handritinu, sem nefnd er Uppsalabók Eddu, eða ''Codex Upsaliensis'' (DG 11): {{tilvitnun|Bók þessi heitir Edda. Hana hefir saman setta Snorri Sturluson eptir þeim hætti sem hér er skipat. Er fyrst frá Ásum ok Ymi, þar næst Skáldskaparmál ok heiti margra hluta, síðast Háttatal er Snorri hefir ort um Hákon konung ok Skúla hertuga.|Texti ''Snorra-Eddu'' á Heimskringla.no<ref>https://heimskringla.no/wiki/Edda_Snorra_Sturlusonar</ref>}} Um uppruna orðsins „edda“ er lítið vitað en því er stundum haldið fram að það merki „langamma“. Þá væri merkingin forn eða gamall skáldskapur. Fátt virðist hins vegar benda til þess að orðið „edda“ hafi í raun merkt langamma til forna og þeirri skýringu ber því að taka með fyrirvara.<ref>{{vísindavefurinn|70425|Hvaða merkir orðið edda í eddukvæðum og hvað eru til mörg þannig kvæði?|höfundur=Jón Gunnar Þorsteinsson|dags=2023}}</ref><ref>{{vísindavefurinn|59822|Merkir edda virkilega langamma?|höfundur=Ármann Jakobsson|dags=3.5.2023}}</ref> [[Eddukvæði]] koma fyrir í ''Snorra-Eddu'', ''[[Sæmundar-Edda|Sæmundar-Eddu]]'' og nokkrum [[fornaldarsögur Norðurlanda|fornaldarsögum]].<ref>{{vísindavefurinn|74506|Hvað er Eldri-Edda, Sæmundaredda og Edda hin minni?|höfundur=Jón Gunnar Þorsteinsson|dags=7.7.2023}}</ref> == Innihald == Snorra-Edda skiptist í fjóra hluta: [[Prologus Snorra-Eddu|Prologus]], [[Gylfaginning]]u, [[Skáldskaparmál]] og [[Háttatal]]. Prologus er formáli sem er einskonar heimspekilegur inngang að verkinu. Heiðin trúarbrögð eru rakin til fornrar dýrkunar á náttúrunni og norrænu goðin talin afkomendur Priams [[Trója|Trójukonungs]] sem teknir voru í guðatölu eftir að þeir fluttust til Norðurlanda. Gylfaginning er í samtalsformi milli þriggja ása og Gylfa Svíþjóðarkonungs sem var dulbúinn sem förumaður og nefndur [[Gangleri]]. Í svörum ásanna við spurningum Gylfa er ítarlegt yfirlit yfir norrænar goðsagnir allt frá sköpun heimsins til tortímingar hans í [[Ragnarök|ragnarökum]]. Skáldskaparmál hefjast með samtali [[Bragi|Braga]], guðs skáldskaparins, og [[Ægir|Ægis]], sjávarguðsins, og segir Bragi frá ýmsum goðsögnum. En kaflinn snýst síðan yfir í skýringar og yfirlit yfir [[Skáldskaparmál|skáldskaparmálið]], þ.e. kenningar og heiti. Fjöldamörg dæmi um notkun kenninga og heita úr kvæðum norskra og íslenskra skálda frá ýmsum tímum eru þar. Einnig er skotið inn frásögnum úr goðsögnum og hetjusögnum til skýringar á uppruna kenninga. Háttatal er þrískipt kvæði, 102 [[Vísa|vísur]] sem sýna eiga hina ýmsu bragarhætti. Talið er Snorri hafi orti kvæðið sjálfur og í fyrsta þriðjungi þess lofar hann [[Hákon gamli|Hákon Hákonarson Noregskonung]], í öðrum þriðjungi [[Skúli jarl Bárðarson|Skúla jarl]] og í síðasta þriðjunginum þá báða fyrir sigursæld í orrustum og örlæti við fylgismenn sína. == Tilurð == Þó ekkert sé vitað með vissu er talið af allflestum fræðimönnum <ref>Heimir Pálsson The Uppsala Edda, 2012 VIKING SOCIETY FOR NORTHERN RESEARCH UNIVERSITY COLLEGE LONDON bls. Lxviii ISBN 978-0-903521-85-7]</ref> að Snorri hafi samið verkið eftir að hann kom frá Noregi [[1220]]. Sennilegast hefur hann þá fyrst ort Háttatal um þá Hákon konung og Skúla jarl, en bætt síðan við Skáldskaparmálum, Gylfaginningu og Prologus. Snorra-Edda var handbók fyrir þau skáld sem vildu kveða að fornum hætti og vildu nota rétt heiti og kenningar Það er greinilegt að Snorri hefur haft aðgang að erlendum bókum bæði í [[guðfræði]] og skáldskaparmennt, en notar hugtök þaðan á frjálslegan hátt. Kaflarnir Gylfaginning og Skáldskaparmál eru skrifuð á svipuðan hátt og algengt var með evrópskum námsbókum á síðari hluta 12. aldar; spurningar og svör milli lærisveina og meistara. <ref>https://www.arnastofnun.is/is/konungsbok-snorra-eddu-gks-2367-4to-skinnhandrit-14-old KONUNGSBÓK SNORRA-EDDU - GKS 2367 4to Skinnhandrit - 14. öld</ref> == Handrit == Sjö handrit af Snorra-Eddu hafa varðveist. Ekkert þeirra er algjörlega óskemmt og engin tvö þessara handrita innihalda nákvæmlega sama efnið því að verkið var í stöðugri þróun og endursköpun eins og algengt er um kennslubækur. Fjögur aðalhandrit Snorra-Eddu eru til, þrjár skinnbækur frá 14. öld: [[Konungsbók Snorra-Eddu|Konungsbók]] (''Codex Regius'' GKS 2367 4°), [[Uppsala-Edda|Uppsalabók]] (''Codex Upsaliensis'' DG 11), [[Ormsbók Snorra-Eddu|Ormsbók]] (''Codex Wormianus'' AM 242 fol), og [[Trektarbókin|Trektarbók]] (''Codex Trajectinus'' MSS 1374), sem er pappírsuppskrift frá því um 1600 eftir glötuðu handriti frá 13. öld. Öll þessi handrit nema Trektarbókin innihalda viðbótarefni auk [[Gylfaginning]]ar, [[Skáldskaparmál]]s og [[Háttatal]]s. Í Konungsbók fylgja [[Jómsvíkingadrápa]] og Málsháttakvæði á eftir meginhlutum Snorra-Eddu. Í Uppsala-Eddu er Skáldskaparmálum skipt í tvo hluta með lista yfir skáld ([[Skáldatal]]), [[Sturlungar|ættartölu Sturlunga]] og lista yfir lögsögmenn (Lǫgsǫgumannatal). Að auki, á milli Skáldskaparmála og Háttatals, eru þrjár [[Dróttkvæði|dróttkvæðar]] [[Þula|þulur]] í Uppsala-Eddu, önnur málfræðiritgerðin og listi yfir vísur úr Háttatali. Háttatal fylgir ekki heldur strax á eftir Skáldskaparmálum í Ormsbók. Fjórar málfræðiritgerðir koma á eftir Skáldskaparmálum. Ekkert vantar í þennan hluta handritsins, en á eftir honum koma þrír brotakenndir textar á níu blaðsíðum: Háttatal, [[Rígsþula]] og svokölluð Orms-Eddu-brot sem eru þrjú skinnblöð sem innihalda viðbætur við Skáldskaparmál sem eingöngu má finna í Ormsbók. Auk þess eru til þrjú handritabrot, AM 748; AM 757 a 4to; og AM 738 II 4to, AM le ß fol. === Uppsala-Edda === {{aðalgrein|Uppsala-Edda}} Þetta handrit er talið vera skráð um 1300-1325 og er varðveitt í Háskólabókasafninu í [[Uppsalir|Uppsölum]] í Svíþjóð. Uppsala Eddan varðveitir mjög styttan texta, miðað við önnur varðveitt handrit. Það er einungis í þessu handriti sem heitið „Gylfaginning“ er notað. Handrit Uppsala-Eddu er skrifað á 56 skinnblöð, það er að segja 120 blaðsíður. Þetta er eina handrit Snorra Eddu sem varðveist hefur þar sem vantar hvorki í upphaf né enda. Þrjú blöð eru þó illa skemmd þar sem stór göt skapa að eyður í textanum. === Konungsbók === {{aðalgrein|Konungsbók Snorra-Eddu}} Konungsbókin er umfangsmesta handritið og fræðimenn telja það vera það sem næst upprunalegu handriti. Frá 1973 til 1997 var fjöldi íslenskra handrita skilað frá Danmörku til Íslands, þar á meðal Konungsbókin árið 1985, er hún nú er varðveitt af [[Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum]]. Talið er að hún hafi verið rituð á áttunda áratugi 13. aldar og er skrifuð á 45 skinnblöð. Handritið hefur varðveist í góðu ástandi en sennilega vantar átta blöð. Í ''Konungsbók'' er ''Prologus'' verulega skertur þar sem vantar heilt blað fremst í handritið auk þess sem eyður eru víða í textanum.Lítið er vitað um sögu handritsins frá upphafi. [[Brynjólfur Sveinsson|Brynjólfur biskup Sveinsson]] í Skálholti eignaðist það árið 1643 og sendi það síðar [[Friðrik 3. Danakonungur|Friðriki 3. Danakonungi]] að gjöf: þaðan kemur nafnið Konungsbókin (Codex Regius). <ref>{{Kilde www|url=https://worldinwords.is/handrit/GKS-2365-4to|tittel=Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum - Codex regius (GKS 2365 4to)|besøksdato=2025-07-14}}</ref> === Ormsbók === {{aðalgrein|Ormsbók Snorra-Eddu}} Ormsbók hefur, auk Snorra-Eddu, að geyma fjórar [[Fyrsta málfræðiritgerðin|málfræðiritgerðir]] sem einfaldlega eru kallaðar fyrsta, önnur, þriðja og fjórða málfræðiritgerðin <ref>{{vísindavefurinn|1502|Hvernig var fyrsta málfræðiritgerðin?|höfundur=Guðrún Kvaran|dags=17. apríl 2001}}</ref>. Þær eru í aldursröð í handritinu, hvort sem tilviljun hefur ráðið því eða ekki, sú fyrsta er elst og sú fjórða er yngst. Ekki er vitað hver er höfundur málfræðiritgerðanna. Auk málfræðiritgerðanna og Snorra-Eddu er í handritinu einnig að finna eina varðveitta eintak [[Rígsþula|Rígsþulu]], auk annarra smávægilegri verka og athugasemda. Talið er að handritið hafi verið skrifað í [[Þingeyraklaustur|Þingeyraklaustri]] [[Benediktsregla|Benediktsreglunnar]] á [[Norðurland|Norðurlandi]] um [[1350]]. <ref> Johansson, Karl G. "Studier i Codex Wormianus: Skrifttradition ogch avskriftsverksamhet vid ett isländsk skriptorium under 1300-talet" , Nordistica Gothoburgensia 1997 bls 11-18</ref> Handritið fékk [[Árni Magnússon]] árið 1706 frá Christian Worm, sonarsyni Ole Worm, sem handritið dregur nafn af. Ole Worm var prófessor í læknisfræði við Hafnarháskóla en jafnframt forgöngumaður um norrænar fornfræða- og rúnarannsóknir. Í starfi sínu við háskólann var hann leiðbeinandi margra íslenskra stúdenta í Kaupmannahöfn og átti í bréfaskiptum við þá eftir að þeir sneru heim til Íslands aftur. Handritið fékk hann árið [[1628]] frá lærdómsmanninum séra [[Arngrímur Jónsson lærði|Arngrími Jónssyni]], eins og áritun á forsíðunni gefur til kynna: ''Olai Wormii – Dono Arngrimi Jonæ Islandi''. Ole Worm jók við handritið með pappírsviðbótum. Í dag er það hluti af handritasafni [[Den Arnamagnæanske Samling|Arnamagnæanska stofnunarinnar]] í [[Kaupmannahöfn]] í [[Danmörk|Danmörku]]. === Trektarbók === {{aðalgrein|Trektarbókin}} Trektarbók Snorra-Eddu er pappírshandrit, afrituð af skinnhandriti sem nú er horfið, um 1600. Af meginhandritum Eddu er Trektarbók yngst en samt er hún eina handritið sem geymir verkið í því formi sem talið er upphaflegast, án þess að nokkru hafi verið sleppt eða bætt við. Jafnframt varðveitir hún fornlegri rithætti en önnur handrit. Á 17. öld barst handritið til Kaupmannahafnar og var um hríð í eigu Ole Worms prófessors. Síðan komst bókin í hendur þýska fræðimannsins Christians Rave sem gaf hana Háskólabókasafninu í Utrecht árið 1643. Þar hefur handritið verið varðveitt alla tíð síðan.<ref> Bart Jaski, June 2025 Universiteit Utrecht https://www.uu.nl/en/special-collections/collections/manuscripts/modern-manuscripts/the-codex-trajectinus-of-the-prose-edda </ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{Wikiheimild|Snorra Edda|Snorra Eddu}} * Heimir Pálsson, (2003) ''Snorra-Edda''. Mál og menning * Heimir Pálsson sá um útgáfuna. (2013) Snorri Sturluson. ''Uppsala-Edda''. Uppsalahandritið DB 11 4to. Snorrastofa * Finnur Jónsson. (1931) ''Edda Snorra Sturlusonar''. Udgivet efter håndskrifterne af kommissionen for det arnamagnæanske legat. Gyldendalske Boghandel og Nordisk Forlag * Jon Gunnar Jørgensen, Ritstjóri. (2009) ''Snorres Edda - i europeisk og islandsk kontekst'', Snorrastofa, {{norræn goðafræði}} [[Flokkur:Norræn goðafræði]] [[Flokkur:Íslenskar bókmenntir]] [[Flokkur:Snorra-Edda]] s98gbhecbigo09po988wvjh2vzlfno2 0 6455 1958493 1954468 2026-04-01T15:51:21Z Berserkur 10188 /* 50 stigahæstu leikmenn frá upphafi */ 1958493 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild |nafn=National Basketball Association |mynd = [[Mynd:National Basketball Association logo.svg|105px]] |Íþrótt=[[Körfubolti]] |Stofnuð=[[1946]] (sem BAA)<br>[[1949]] (sem NBA) |Fjöldi liða=30 |Land=[[Mynd:Flag of the United States.svg|21px]] [[Bandaríkin]] [[Mynd:Flag of Canada.svg|21px]] [[Kanada]] |Meistarar=[[Oklahoma City Thunder]] (2. titill) |Sigursælast= [[Boston Celtics]] (18 titlar) |Heimasíða=[https://www.nba.com/ www.NBA.com] }} '''National Basketball Association''', sem í daglegu tali kallast '''NBA''', er atvinnumannadeild [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] í Bandaríkjunum sem samanstendur af 30 liðum. Deildin byrjar í október og er til apríl. Frá miðjum apríl til byrjun júní er úrslitakeppni og úrslit. Deildin stendur einnig fyrir [[Bikarkeppni NBA]], sem fyrst var spiluð árið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.nba.com/news/nba-cup-101|title=Emirates NBA Cup: Everything you need to know|website=NBA.com|language=en|access-date=2025-01-29}}</ref> == Saga == Deildin varð til árið 1949 þegar [[Basketball Association of America]] og [[National Basketball League (Bandaríkin)|National Basketball League]] sameinuðust til að stofna nýja deild sem myndi bera heitið National Basketball Association.<ref>{{cite news |author1=Glenn Gaff |title=Cage peace: Form 18-team league |url=https://www.newspapers.com/article/star-tribune-cage-peace-form-18-team-le/149924180/ |access-date=23 June 2024 |work=[[Star Tribune]] |date=4 August 1949 |page=20 |via=[[Newspapers.com]]}}{{open access}}</ref><ref>{{cite news |title=Pro hoop war comes to end |url=https://www.newspapers.com/article/the-spokesman-review-pro-hoop-war-comes/149924952/ |access-date=23 June 2024 |work=[[The Spokesman-Review]] |agency=[[Associated Press]] |date=4 August 1949 |page=13 |via=[[Newspapers.com]]}}{{open access}}</ref> Nokkrum árum seinna fór NBA deildin að telja sögu BAA sem sína eigin og telur því meistara þeirra meðal sinna.<ref>{{cite web |title=NBA's bogus birthday sweeps Syracuse's contributions under the confetti (Editorial Board Opinion, Video) |url=https://www.syracuse.com/opinion/2021/11/nbas-bogus-birthday-sweeps-syracuses-contributions-under-the-confetti-editorial-board-opinion-video.html |website=syracuse |access-date=December 30, 2021 |date=November 28, 2021}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/2022/01/21/nba-history-nbl-baa/|title=How the NBA’s 75th anniversary sweeps away its early history|author1=Curtis Harris|date=21 January 2022|work=[[The Washington Post]]|access-date=23 June 2024}}</ref> Árið 1976 sameinaðist [[American Basketball Association]] (ABA) við NBA og gengu fjögur ABA lið við það inn í deildina; [[Brooklyn Nets|New York Nets]], [[Denver Nuggets]], [[Indiana Pacers]] og [[San Antonio Spurs]].<ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/nba/nets/news/this-day-in-history-aba-new-york-nets-merge-to-nba-01j0k9322xzm|title=This Day in History: ABA Nets Merge to NBA|date=2024-06-17|website=Brooklyn Nets On SI|language=en-US|access-date=2025-01-29}}</ref> [[Pétur Guðmundsson]] var fyrsti Íslendingurinn til að leika í NBA þegar hann gekk til liðs við [[Portland Trail Blazers]] árið 1981. Hann lék seinna með [[Los Angeles Lakers]] og [[San Antonio Spurs]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20151201382d/asgeir-og-petur-teknir-inn-i-heidursholl-isi|title=Ásgeir og Pétur teknir inn í Heiðurshöll ÍSÍ - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2015-03-01|website=visir.is|language=is|access-date=2024-10-27}}</ref> == Lið == Í NBA-deildinni leika nú 30 lið, þar af 29 staðsett í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og eitt í [[Kanada]]. [[Boston Celtics]] er sigursælasta lið deildarinnar en það hefur unnið meistaratitilinn 18 sinnum.<ref>{{Cite web|url=https://www.nba.com/news/most-championships-nba-history|title=Which NBA teams have the most championships?|website=NBA.com|language=en|access-date=2025-01-29}}</ref> [[Oklahoma City Thunder]] lék gegn [[Indiana Pacers]] í úrslitunum árið 2025 og vann Oklahoma sinn 2. titil. ===Nýliðaval=== [[Nýliðaval NBA]] fer fram árlega í deildinni. Lið fá valrétt út frá ákveðnum viðmiðum og geta þau selt valréttinn öðrum liðum. === Austurdeildin === {| class="wikitable" | bgcolor="#1D428A" align="center" colspan="6"|'''<font style="color:#ffffff !important;">Austurdeildin</font>''' |- ! width=25|Riðill ! width=160|Lið ! width=160|Borg, Fylki ! width=150|Heimavöllur ! width=20|Stofnað |- ! rowspan="5" | Atlantshafs | ''[[Boston Celtics]]'' | [[Boston]], [[Massachusetts]] | [[TD Garden]] | 1946 |- | ''[[Brooklyn Nets]]'' | [[Brooklyn]], [[New York-fylki|New York]] | [[Barclays Center]] | 1967 |- | ''[[New York Knicks]]'' | [[New York City|New York]], [[New York-fylki|New York]] | [[Madison Square Garden]] | 1946 |- | ''[[Philadelphia 76ers]]'' | [[Philadelphia]], [[Pennsylvania]] | [[Wells Fargo Center]] | 1939 |- | ''[[Toronto Raptors]]'' | [[Toronto]], [[Ontario]], [[Kanada]] | [[Scotiabank Arena]] | 1995 |- ! rowspan="5" | Miðju | ''[[Chicago Bulls]]'' | [[Chicago]], [[Illinois]] | [[United Center]] | 1966 |- | ''[[Cleveland Cavaliers]] '' | [[Cleveland, Ohio|Cleveland]], [[Ohio]] | [[Rocket Mortgage FieldHouse]] | 1970 |- |''[[Detroit Pistons]]'' |[[Detroit]], [[Michigan]] | [[Little Caesars Arena]] | 1941 |- | ''[[Indiana Pacers]]'' | [[Indianapolis]], [[Indiana (fylki)|Indiana]] | [[Bankers Life Fieldhouse]] | 1967 |- | ''[[Milwaukee Bucks]]'' | [[Milwaukee]], [[Wisconsin]] | [[Fiserv Forum]] | 1968 |- ! rowspan="5" | Suðaustur | ''[[Atlanta Hawks]]'' | [[Atlanta]], [[Georgía]] | [[State Farm Arena]] | 1946 |- | ''[[Charlotte Hornets]]'' | [[Charlotte (Norður-Karólína)|Charlotte]], [[Norður-Karólína]] | [[Spectrum Center]] | 2004 |- | ''[[Miami Heat]]'' | [[Miami]], [[Flórída]] | [[American Airlines Arena]] | 1988 |- | ''[[Orlando Magic]]'' | [[Orlando]], [[Flórída]] | [[Amway Center]] | 1989 |- | ''[[Washington Wizards]]'' | [[Washington (borg)|Washington]] | [[Capital One Arena]] | 1961 |} === Vesturdeildin === {| class="wikitable" | bgcolor="#C8102E" align="center" colspan="6"|'''<font style="color:#ffffff;">Vesturdeildin</font>''' |- ! width=25|Riðill ! width=160|Lið ! width=160|Borg, Fylki ! width=150|Heimavöllur ! width=20|Stofnað |- ! rowspan="5" | Suðvestur | ''[[San Antonio Spurs]]'' | [[San Antonio]], [[Texas]] | [[AT&T Center]] | 1967 |- | ''[[Houston Rockets]]'' | [[Houston]], [[Texas]] | [[Toyota Center (Houston)|Toyota Center]] | 1967 |- | ''[[Memphis Grizzlies]]'' | [[Memphis]], [[Tennessee]] | [[FedExForum]] | 1995 |- | ''[[New Orleans Pelicans]]'' | [[New Orleans]], [[Louisiana]] | [[Smoothie King Center]] | 1988 |- | ''[[Dallas Mavericks]]'' | [[Dallas]], [[Texas]] | [[American Airlines Center]] | 1980 |- ! rowspan="5" | Norðvestur | ''[[Denver Nuggets]]'' | [[Denver]], [[Colorado]] | [[Pepsi Center]] | 1967 |- | ''[[Minnesota Timberwolves]]'' | [[Minneapolis]], [[Minnesota]] | [[Target Center]] | 1989 |- | ''[[Oklahoma City Thunder]]'' | [[Oklahoma City]], [[Oklahoma]] | [[Chesapeake Energy Arena]] | 1967 |- | ''[[Portland Trail Blazers]]'' | [[Portland (Oregon)|Portland]], [[Oregon]] | [[Moda Center]] | 1970 |- | ''[[Utah Jazz]]'' | [[Salt Lake City]], [[Utah]] | [[Vivint Arena]] | 1974 |- ! rowspan="5" | Kyrrahafs | ''[[Golden State Warriors]]'' | [[San Francisco]], [[Kalifornía]] | [[Chase Center]] | 1946 |- | ''[[Los Angeles Clippers]]'' | [[Los Angeles]], [[Kalifornía]] | [[Crypto.com Arena]] | 1970 |- | ''[[Los Angeles Lakers]]'' | [[Los Angeles]], [[Kalifornía]] | [[Crypto.com Arena]] | 1946 |- | ''[[Phoenix Suns]]'' | [[Phoenix]], [[Arisóna]] | [[PHX Arena]] | 1968 |- | ''[[Sacramento Kings]]'' | [[Sacramento]], [[Kalifornía]] | [[Golden 1 Center]] | 1923 |} === Titlar === {| class="wikitable" |- !width=80|Lið !width=20|Titlar !width=250|Ár Meistaratitils |- | [[Boston Celtics]] || 18 || 1957, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1974, 1976, 1981, 1984, 1986, 2008, 2024 |- | [[Los Angeles Lakers|Minneapolis/Los Angeles Lakers]] || 17 || 1949¹, 1950, 1952, 1953, 1954, 1972, 1980, 1982, 1985, 1987, 1988, 2000, 2001, 2002, 2009, 2010, 2020 |- | [[Golden State Warriors|Philadelphia/Golden State Warriors]] || 7|| 1947¹, 1956, 1975, 2015, 2017, 2018, 2022 |- | [[Chicago Bulls]] || 6 || 1991, 1992, 1993, 1996, 1997, 1998 |- | [[San Antonio Spurs]] || 5 || 1999, 2003, 2005, 2007, 2014 |- | [[Miami Heat]] || 3 || 2006, 2012, 2013 |- | [[Philadelphia 76ers|Syracuse Nationals/Philadelphia 76ers]] || 3 || 1955, 1967, 1983 |- | [[Detroit Pistons]] || 3 || 1989, 1990, 2004 |- | [[New York Knicks]] || 2 || 1970, 1973 |- | [[Houston Rockets]] || 2 || 1994, 1995 |- | [[Milwaukee Bucks]] || 2 || 1971, 2021 |- | [[Denver Nuggets]] || 1 || 2023 |- | [[Baltimore Bullets (1944–1954)|Baltimore Bullets]] || 1 || 1948¹ |- | [[Sacramento Kings|Rochester Royals/Sacramento Kings]] || 1 || 1951 |- | [[Atlanta Hawks|St. Louis/Atlanta Hawks]] || 1 || 1958 |- | [[Portland Trail Blazers]] || 1 || 1977 |- | [[Washington Wizards|Washington Bullets/Wizards]] || 1 || 1978 |- | [[Seattle SuperSonics]]/[[Oklahoma City Thunder]] || 2 || 1979, 2025 |- | [[Dallas Mavericks]] || 1 || 2011 |- | [[Cleveland Cavaliers]] || 1 || 2016 |- | [[Toronto Raptors]] || 1 || 2019 |} <small>''¹ NBA deildin var stofnuð 1949. Meistarartitlarnir 1947-1949 unnust í [[Basketball Association of America]].''</small> ==Tölfræði== ===50 stigahæstu leikmenn frá upphafi=== <small>''Uppfært síðast 1. apríl 2026.''</small> #'''[[LeBron James]]''': 43.325 #[[Kareem Abdul-Jabbar]]: 38.387 #[[Karl Malone]]: 36.928 #[[Kobe Bryant]]: 33.643 #'''[[Kevin Durant]]''': 32.436 #[[Michael Jordan]]: 32.292 #[[Dirk Nowitzki]]: 31.560 #[[Wilt Chamberlain]]: 31.419 #'''[[James Harden]]''': 29.251 #[[Shaquille O'Neal]]: 28.596 #[[Carmelo Anthony]]: 28.289 #[[Moses Malone]]: 27.409 #[[Elvin Hayes]]: 27.313 #'''[[Russell Westbrook]]''': 27.176 #[[Hakeem Olajuwon]]: 26.946 #[[Oscar Robertson]]: 26.710 #[[Dominique Wilkins]]: 26.668 #'''[[DeMar DeRozan]]''': 26.660 #[[Tim Duncan]]: 26.496 #'''[[Stephen Curry]]''': 26.447 #[[Paul Pierce]]: 26.397 #[[John Havlicek]]: 26.395 #[[Kevin Garnett]]: 26.071 #[[Vince Carter]]: 25.728 #[[Alex English]]: 25.613 #[[Reggie Miller]]: 25.279 #[[Jerry West]]: 25.192 #[[Patrick Ewing]]: 24.815 #[[Ray Allen]]: 24.505 #[[Allen Iverson]]: 24.368 #[[Charles Barkley]]: 23.757 #[[Robert Parish]]: 23.334 #[[Adrian Dantley]]: 23.177 #[[Dwyane Wade]]: 23.165 #[[Elgin Baylor]]: 23.149 #[[Chris Paul]]: 23.058 #'''[[Damian Lillard]]''': 22.598 #[[Clyde Drexler]]: 22.195 #[[Gary Payton]]: 21.813 #[[Larry Bird]]: 21.791 #[[Hal Greer]]: 21.586 #'''[[Giannis Antetokounmpo]]''': 21.531 #[[Walt Bellamy]]: 20.941 #[[Pau Gasol]]: 20.894 #[[Bob Pettit]]: 20.880 #[[David Robinson]]: 20.790 #[[George Gervin]]: 20.708 #[[LaMarcus Aldridge]]: 20.558 #[[Mitch Richmond]]: 20.515 #[[Joe Johnson]]: 20.407 ===Flestar stoðsendingar - Topp 10=== <small>''Uppfært síðast í nóv 2025.''</small> #[[John Stockton]]: 15.809 #[[Chris Paul]]: 12.545 #[[Jason Kidd]]: 12.091 #'''[[LeBron James]]''': 11.604 #[[Steve Nash]]: 10.335 #[[Mark Jackson]]: 10.334 #[[Magic Johnson]]: 10.141 #[[Oscar Robertson]]: 9.887 #'''[[Russell Westbrook]]''': 10.043 #[[Isiah Thomas]]: 9.061 ===Flest fráköst - Topp 15=== <small>''Uppfært síðast í nóv. 2022.''</small> #[[Wilt Chamberlain]]: 23.924 #[[Bill Russell]]: 21.620 #[[Kareem Abdul-Jabbar]]: 17.440 #[[Elvin Hayes]]: 16.279 #[[Moses Malone]]: 16.212 #[[Tim Duncan]]: 15.091 #[[Karl Malone]]: 14.968 #[[Robert Parish]]: 14.715 #[[Kevin Garnett]]: 14.662 #[[Dwight Howard]]: 14.627 #[[Nate Thurmond]]: 14.464 #[[Walt Bellamy]]: 14.241 #[[Wes Unseld]]: 13.769 #[[Hakeem Olajuwon]]: 13.748 #[[Shaquille O'Neal]]: 13.099 ===Flestar þriggja stiga körfur=== <small>''Uppfært síðast í feb 2026.''</small> #'''[[Stephen Curry]]''': 4.233 #'''[[James Harden]]''': 3.310 #[[Ray Allen]]: 2.973 #'''[[Damian Lillard]]''': 2.804 #'''[[LeBron James]]''': 2.606 #[[Reggie Miller]]: 2.560 #[[Kyle Korver]]: 2.450 #'''[[Paul George]]''': 2.415 #'''[[Kevin Durant]]''': 2.299 #[[Vince Carter]]: 2.290 #[[Jason Terry]]: 2.282 #'''[[Kyle Lowry]]''': 2.207 #[[Jamal Crawford]]: 2.221 #[[Paul Pierce]]: 2.143 *<small>'''Feitletrað: Leikmenn sem enn spila'''</small> === Flestir leikir === <small>''Uppfært síðast í mars 2026.''</small> {| class="wikitable" |- !width=5|Röð !width=80|Leikmaður !width=10|Tímabil !width=20|Leikir |- | 2||'''[[LeBron James]]''' || 23 || 1.612 |- | 1|| [[Robert Parish]] || 21 || 1.611 |- | 3||[[Kareem Abdul-Jabbar]] || 20 || 1.560 |- | 4||[[Vince Carter]] || 22 || 1.541 |- | 5||[[Dirk Nowitzki]] || 21 || 1.522 |- | 6||[[John Stockton]] || 19 || 1.504 |- | 7||[[Karl Malone]] || 19 || 1.476 |- | 8||[[Kevin Garnett]] || 21 || 1.462 |- | 9||[[Kevin Willis]] || 21 || 1.424 |- | 10|| [[Jason Terry]] || 19 || 1.410 |- | 11||[[Tim Duncan]] || 19 || 1.392 |- | 12||[[Jason Kidd]] || 19 || 1.391 |- | 13||[[Reggie Miller]] || 18 || 1.389 |- | 14|| [[Clifford Robinson]] || 18 || 1.380 |- | 15||[[Chris Paul]]|| 21 || 1.370 |- |} === Flestar þrefaldar tvennur=== *''uppfært í feb. 2026.'' {| class="wikitable" !colspan=3|Á leiktímabili |- !Númer !Nafn !Þrefaldar tvennur |- |1|| '''[[Russell Westbrook]]''' || 207 |- |2 || '''[[Nikola Jokic]]''' || 182 |- |3 || [[Oscar Robertson]] ||181 |- |4 || [[Magic Johnson]] || 138 |- |5 || '''[[LeBron James]]''' || 122 |- |6 || [[Jason Kidd]] || 107 |- |7 || '''[[Luka Doncic]]''' || 88 |- |8 || '''[[James Harden]]''' || 82 |- |9 || [[Wilt Chamberlain]] || 78 |- |10|| '''[[Domantas Sabonis]]''' || 68 |- |11 || [[Larry Bird]] || 59 |- |12 || '''[[Giannis Antetokounmpo]]''' || 56 |- |13|| [[Fat Lever]] || 43 |- |14 || [[Bob Cousy]] || 33 |- |14|| [[Ben Simmons]] || 33 |- |14|| '''[[Draymond Green]]''' || 33 |- |15|| [[Rajon Rondo]] || 32 |- |16 || [[John Havlicek]] || 31 |- |17 || [[Grant Hill]] || 29 |- |18|| [[Michael Jordan]] || 28 |- |19 || [[Elgin Baylor]] || 26 |- |20 || [[Clyde Drexler]] || 25 |} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Heimildir == {{commonscat|National Basketball Association}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=National Basketball Association|mánuðurskoðað= 12. feb.|árskoðað= 2019 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career scoring leaders|mánuðurskoðað= 12. feb.|árskoðað= 2019 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career assists leaders|mánuðurskoðað= 17. jan.|árskoðað= 2021 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career rebounding leaders|mánuðurskoðað= 17. jan.|árskoðað= 2021 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career 3-point scoring leaders|mánuðurskoðað= 20. jan.|árskoðað= 2021 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career games played leaders|mánuðurskoðað= 3. feb.|árskoðað= 2021 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career triple-double leaders|mánuðurskoðað= 1. jan.|árskoðað= 2023 }} {{NBA}} {{S|1946}} [[Flokkur:Bandarískar körfuknattleiksdeildir]] [[Flokkur:NBA| ]] kryyer9z6a5loq8xtffw4o3ix66exqv 1958496 1958493 2026-04-01T16:02:06Z Berserkur 10188 /* Titlar */ 1958496 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild |nafn=National Basketball Association |mynd = [[Mynd:National Basketball Association logo.svg|105px]] |Íþrótt=[[Körfubolti]] |Stofnuð=[[1946]] (sem BAA)<br>[[1949]] (sem NBA) |Fjöldi liða=30 |Land=[[Mynd:Flag of the United States.svg|21px]] [[Bandaríkin]] [[Mynd:Flag of Canada.svg|21px]] [[Kanada]] |Meistarar=[[Oklahoma City Thunder]] (2. titill) |Sigursælast= [[Boston Celtics]] (18 titlar) |Heimasíða=[https://www.nba.com/ www.NBA.com] }} '''National Basketball Association''', sem í daglegu tali kallast '''NBA''', er atvinnumannadeild [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] í Bandaríkjunum sem samanstendur af 30 liðum. Deildin byrjar í október og er til apríl. Frá miðjum apríl til byrjun júní er úrslitakeppni og úrslit. Deildin stendur einnig fyrir [[Bikarkeppni NBA]], sem fyrst var spiluð árið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.nba.com/news/nba-cup-101|title=Emirates NBA Cup: Everything you need to know|website=NBA.com|language=en|access-date=2025-01-29}}</ref> == Saga == Deildin varð til árið 1949 þegar [[Basketball Association of America]] og [[National Basketball League (Bandaríkin)|National Basketball League]] sameinuðust til að stofna nýja deild sem myndi bera heitið National Basketball Association.<ref>{{cite news |author1=Glenn Gaff |title=Cage peace: Form 18-team league |url=https://www.newspapers.com/article/star-tribune-cage-peace-form-18-team-le/149924180/ |access-date=23 June 2024 |work=[[Star Tribune]] |date=4 August 1949 |page=20 |via=[[Newspapers.com]]}}{{open access}}</ref><ref>{{cite news |title=Pro hoop war comes to end |url=https://www.newspapers.com/article/the-spokesman-review-pro-hoop-war-comes/149924952/ |access-date=23 June 2024 |work=[[The Spokesman-Review]] |agency=[[Associated Press]] |date=4 August 1949 |page=13 |via=[[Newspapers.com]]}}{{open access}}</ref> Nokkrum árum seinna fór NBA deildin að telja sögu BAA sem sína eigin og telur því meistara þeirra meðal sinna.<ref>{{cite web |title=NBA's bogus birthday sweeps Syracuse's contributions under the confetti (Editorial Board Opinion, Video) |url=https://www.syracuse.com/opinion/2021/11/nbas-bogus-birthday-sweeps-syracuses-contributions-under-the-confetti-editorial-board-opinion-video.html |website=syracuse |access-date=December 30, 2021 |date=November 28, 2021}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/2022/01/21/nba-history-nbl-baa/|title=How the NBA’s 75th anniversary sweeps away its early history|author1=Curtis Harris|date=21 January 2022|work=[[The Washington Post]]|access-date=23 June 2024}}</ref> Árið 1976 sameinaðist [[American Basketball Association]] (ABA) við NBA og gengu fjögur ABA lið við það inn í deildina; [[Brooklyn Nets|New York Nets]], [[Denver Nuggets]], [[Indiana Pacers]] og [[San Antonio Spurs]].<ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/nba/nets/news/this-day-in-history-aba-new-york-nets-merge-to-nba-01j0k9322xzm|title=This Day in History: ABA Nets Merge to NBA|date=2024-06-17|website=Brooklyn Nets On SI|language=en-US|access-date=2025-01-29}}</ref> [[Pétur Guðmundsson]] var fyrsti Íslendingurinn til að leika í NBA þegar hann gekk til liðs við [[Portland Trail Blazers]] árið 1981. Hann lék seinna með [[Los Angeles Lakers]] og [[San Antonio Spurs]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20151201382d/asgeir-og-petur-teknir-inn-i-heidursholl-isi|title=Ásgeir og Pétur teknir inn í Heiðurshöll ÍSÍ - Vísir|last=Jónsson|first=Óskar Ófeigur|date=2015-03-01|website=visir.is|language=is|access-date=2024-10-27}}</ref> == Lið == Í NBA-deildinni leika nú 30 lið, þar af 29 staðsett í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og eitt í [[Kanada]]. [[Boston Celtics]] er sigursælasta lið deildarinnar en það hefur unnið meistaratitilinn 18 sinnum.<ref>{{Cite web|url=https://www.nba.com/news/most-championships-nba-history|title=Which NBA teams have the most championships?|website=NBA.com|language=en|access-date=2025-01-29}}</ref> [[Oklahoma City Thunder]] lék gegn [[Indiana Pacers]] í úrslitunum árið 2025 og vann Oklahoma sinn 2. titil. ===Nýliðaval=== [[Nýliðaval NBA]] fer fram árlega í deildinni. Lið fá valrétt út frá ákveðnum viðmiðum og geta þau selt valréttinn öðrum liðum. === Austurdeildin === {| class="wikitable" | bgcolor="#1D428A" align="center" colspan="6"|'''<font style="color:#ffffff !important;">Austurdeildin</font>''' |- ! width=25|Riðill ! width=160|Lið ! width=160|Borg, Fylki ! width=150|Heimavöllur ! width=20|Stofnað |- ! rowspan="5" | Atlantshafs | ''[[Boston Celtics]]'' | [[Boston]], [[Massachusetts]] | [[TD Garden]] | 1946 |- | ''[[Brooklyn Nets]]'' | [[Brooklyn]], [[New York-fylki|New York]] | [[Barclays Center]] | 1967 |- | ''[[New York Knicks]]'' | [[New York City|New York]], [[New York-fylki|New York]] | [[Madison Square Garden]] | 1946 |- | ''[[Philadelphia 76ers]]'' | [[Philadelphia]], [[Pennsylvania]] | [[Wells Fargo Center]] | 1939 |- | ''[[Toronto Raptors]]'' | [[Toronto]], [[Ontario]], [[Kanada]] | [[Scotiabank Arena]] | 1995 |- ! rowspan="5" | Miðju | ''[[Chicago Bulls]]'' | [[Chicago]], [[Illinois]] | [[United Center]] | 1966 |- | ''[[Cleveland Cavaliers]] '' | [[Cleveland, Ohio|Cleveland]], [[Ohio]] | [[Rocket Mortgage FieldHouse]] | 1970 |- |''[[Detroit Pistons]]'' |[[Detroit]], [[Michigan]] | [[Little Caesars Arena]] | 1941 |- | ''[[Indiana Pacers]]'' | [[Indianapolis]], [[Indiana (fylki)|Indiana]] | [[Bankers Life Fieldhouse]] | 1967 |- | ''[[Milwaukee Bucks]]'' | [[Milwaukee]], [[Wisconsin]] | [[Fiserv Forum]] | 1968 |- ! rowspan="5" | Suðaustur | ''[[Atlanta Hawks]]'' | [[Atlanta]], [[Georgía]] | [[State Farm Arena]] | 1946 |- | ''[[Charlotte Hornets]]'' | [[Charlotte (Norður-Karólína)|Charlotte]], [[Norður-Karólína]] | [[Spectrum Center]] | 2004 |- | ''[[Miami Heat]]'' | [[Miami]], [[Flórída]] | [[American Airlines Arena]] | 1988 |- | ''[[Orlando Magic]]'' | [[Orlando]], [[Flórída]] | [[Amway Center]] | 1989 |- | ''[[Washington Wizards]]'' | [[Washington (borg)|Washington]] | [[Capital One Arena]] | 1961 |} === Vesturdeildin === {| class="wikitable" | bgcolor="#C8102E" align="center" colspan="6"|'''<font style="color:#ffffff;">Vesturdeildin</font>''' |- ! width=25|Riðill ! width=160|Lið ! width=160|Borg, Fylki ! width=150|Heimavöllur ! width=20|Stofnað |- ! rowspan="5" | Suðvestur | ''[[San Antonio Spurs]]'' | [[San Antonio]], [[Texas]] | [[AT&T Center]] | 1967 |- | ''[[Houston Rockets]]'' | [[Houston]], [[Texas]] | [[Toyota Center (Houston)|Toyota Center]] | 1967 |- | ''[[Memphis Grizzlies]]'' | [[Memphis]], [[Tennessee]] | [[FedExForum]] | 1995 |- | ''[[New Orleans Pelicans]]'' | [[New Orleans]], [[Louisiana]] | [[Smoothie King Center]] | 1988 |- | ''[[Dallas Mavericks]]'' | [[Dallas]], [[Texas]] | [[American Airlines Center]] | 1980 |- ! rowspan="5" | Norðvestur | ''[[Denver Nuggets]]'' | [[Denver]], [[Colorado]] | [[Pepsi Center]] | 1967 |- | ''[[Minnesota Timberwolves]]'' | [[Minneapolis]], [[Minnesota]] | [[Target Center]] | 1989 |- | ''[[Oklahoma City Thunder]]'' | [[Oklahoma City]], [[Oklahoma]] | [[Chesapeake Energy Arena]] | 1967 |- | ''[[Portland Trail Blazers]]'' | [[Portland (Oregon)|Portland]], [[Oregon]] | [[Moda Center]] | 1970 |- | ''[[Utah Jazz]]'' | [[Salt Lake City]], [[Utah]] | [[Vivint Arena]] | 1974 |- ! rowspan="5" | Kyrrahafs | ''[[Golden State Warriors]]'' | [[San Francisco]], [[Kalifornía]] | [[Chase Center]] | 1946 |- | ''[[Los Angeles Clippers]]'' | [[Los Angeles]], [[Kalifornía]] | [[Crypto.com Arena]] | 1970 |- | ''[[Los Angeles Lakers]]'' | [[Los Angeles]], [[Kalifornía]] | [[Crypto.com Arena]] | 1946 |- | ''[[Phoenix Suns]]'' | [[Phoenix]], [[Arisóna]] | [[PHX Arena]] | 1968 |- | ''[[Sacramento Kings]]'' | [[Sacramento]], [[Kalifornía]] | [[Golden 1 Center]] | 1923 |} === Titlar === {| class="wikitable" |- !width=80|Lið !width=20|Titlar !width=250|Ár Meistaratitils |- | [[Boston Celtics]] || 18 || 1957, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968, 1969, 1974, 1976, 1981, 1984, 1986, 2008, 2024 |- | [[Los Angeles Lakers|Minneapolis/Los Angeles Lakers]] || 17 || 1949¹, 1950, 1952, 1953, 1954, 1972, 1980, 1982, 1985, 1987, 1988, 2000, 2001, 2002, 2009, 2010, 2020 |- | [[Golden State Warriors|Philadelphia/Golden State Warriors]] || 7|| 1947¹, 1956, 1975, 2015, 2017, 2018, 2022 |- | [[Chicago Bulls]] || 6 || 1991, 1992, 1993, 1996, 1997, 1998 |- | [[San Antonio Spurs]] || 5 || 1999, 2003, 2005, 2007, 2014 |- | [[Miami Heat]] || 3 || 2006, 2012, 2013 |- | [[Philadelphia 76ers|Syracuse Nationals/Philadelphia 76ers]] || 3 || 1955, 1967, 1983 |- | [[Detroit Pistons]] || 3 || 1989, 1990, 2004 |- | [[New York Knicks]] || 2 || 1970, 1973 |- | [[Houston Rockets]] || 2 || 1994, 1995 |- | [[Milwaukee Bucks]] || 2 || 1971, 2021 |- | [[Seattle SuperSonics]]/[[Oklahoma City Thunder]] || 2 || 1979, 2025 |- | [[Denver Nuggets]] || 1 || 2023 |- | [[Baltimore Bullets (1944–1954)|Baltimore Bullets]] || 1 || 1948¹ |- | [[Sacramento Kings|Rochester Royals/Sacramento Kings]] || 1 || 1951 |- | [[Atlanta Hawks|St. Louis/Atlanta Hawks]] || 1 || 1958 |- | [[Portland Trail Blazers]] || 1 || 1977 |- | [[Washington Wizards|Washington Bullets/Wizards]] || 1 || 1978 |- | [[Dallas Mavericks]] || 1 || 2011 |- | [[Cleveland Cavaliers]] || 1 || 2016 |- | [[Toronto Raptors]] || 1 || 2019 |} <small>''¹ NBA deildin var stofnuð 1949. Meistarartitlarnir 1947-1949 unnust í [[Basketball Association of America]].''</small> ==Tölfræði== ===50 stigahæstu leikmenn frá upphafi=== <small>''Uppfært síðast 1. apríl 2026.''</small> #'''[[LeBron James]]''': 43.325 #[[Kareem Abdul-Jabbar]]: 38.387 #[[Karl Malone]]: 36.928 #[[Kobe Bryant]]: 33.643 #'''[[Kevin Durant]]''': 32.436 #[[Michael Jordan]]: 32.292 #[[Dirk Nowitzki]]: 31.560 #[[Wilt Chamberlain]]: 31.419 #'''[[James Harden]]''': 29.251 #[[Shaquille O'Neal]]: 28.596 #[[Carmelo Anthony]]: 28.289 #[[Moses Malone]]: 27.409 #[[Elvin Hayes]]: 27.313 #'''[[Russell Westbrook]]''': 27.176 #[[Hakeem Olajuwon]]: 26.946 #[[Oscar Robertson]]: 26.710 #[[Dominique Wilkins]]: 26.668 #'''[[DeMar DeRozan]]''': 26.660 #[[Tim Duncan]]: 26.496 #'''[[Stephen Curry]]''': 26.447 #[[Paul Pierce]]: 26.397 #[[John Havlicek]]: 26.395 #[[Kevin Garnett]]: 26.071 #[[Vince Carter]]: 25.728 #[[Alex English]]: 25.613 #[[Reggie Miller]]: 25.279 #[[Jerry West]]: 25.192 #[[Patrick Ewing]]: 24.815 #[[Ray Allen]]: 24.505 #[[Allen Iverson]]: 24.368 #[[Charles Barkley]]: 23.757 #[[Robert Parish]]: 23.334 #[[Adrian Dantley]]: 23.177 #[[Dwyane Wade]]: 23.165 #[[Elgin Baylor]]: 23.149 #[[Chris Paul]]: 23.058 #'''[[Damian Lillard]]''': 22.598 #[[Clyde Drexler]]: 22.195 #[[Gary Payton]]: 21.813 #[[Larry Bird]]: 21.791 #[[Hal Greer]]: 21.586 #'''[[Giannis Antetokounmpo]]''': 21.531 #[[Walt Bellamy]]: 20.941 #[[Pau Gasol]]: 20.894 #[[Bob Pettit]]: 20.880 #[[David Robinson]]: 20.790 #[[George Gervin]]: 20.708 #[[LaMarcus Aldridge]]: 20.558 #[[Mitch Richmond]]: 20.515 #[[Joe Johnson]]: 20.407 ===Flestar stoðsendingar - Topp 10=== <small>''Uppfært síðast í nóv 2025.''</small> #[[John Stockton]]: 15.809 #[[Chris Paul]]: 12.545 #[[Jason Kidd]]: 12.091 #'''[[LeBron James]]''': 11.604 #[[Steve Nash]]: 10.335 #[[Mark Jackson]]: 10.334 #[[Magic Johnson]]: 10.141 #[[Oscar Robertson]]: 9.887 #'''[[Russell Westbrook]]''': 10.043 #[[Isiah Thomas]]: 9.061 ===Flest fráköst - Topp 15=== <small>''Uppfært síðast í nóv. 2022.''</small> #[[Wilt Chamberlain]]: 23.924 #[[Bill Russell]]: 21.620 #[[Kareem Abdul-Jabbar]]: 17.440 #[[Elvin Hayes]]: 16.279 #[[Moses Malone]]: 16.212 #[[Tim Duncan]]: 15.091 #[[Karl Malone]]: 14.968 #[[Robert Parish]]: 14.715 #[[Kevin Garnett]]: 14.662 #[[Dwight Howard]]: 14.627 #[[Nate Thurmond]]: 14.464 #[[Walt Bellamy]]: 14.241 #[[Wes Unseld]]: 13.769 #[[Hakeem Olajuwon]]: 13.748 #[[Shaquille O'Neal]]: 13.099 ===Flestar þriggja stiga körfur=== <small>''Uppfært síðast í feb 2026.''</small> #'''[[Stephen Curry]]''': 4.233 #'''[[James Harden]]''': 3.310 #[[Ray Allen]]: 2.973 #'''[[Damian Lillard]]''': 2.804 #'''[[LeBron James]]''': 2.606 #[[Reggie Miller]]: 2.560 #[[Kyle Korver]]: 2.450 #'''[[Paul George]]''': 2.415 #'''[[Kevin Durant]]''': 2.299 #[[Vince Carter]]: 2.290 #[[Jason Terry]]: 2.282 #'''[[Kyle Lowry]]''': 2.207 #[[Jamal Crawford]]: 2.221 #[[Paul Pierce]]: 2.143 *<small>'''Feitletrað: Leikmenn sem enn spila'''</small> === Flestir leikir === <small>''Uppfært síðast í mars 2026.''</small> {| class="wikitable" |- !width=5|Röð !width=80|Leikmaður !width=10|Tímabil !width=20|Leikir |- | 2||'''[[LeBron James]]''' || 23 || 1.612 |- | 1|| [[Robert Parish]] || 21 || 1.611 |- | 3||[[Kareem Abdul-Jabbar]] || 20 || 1.560 |- | 4||[[Vince Carter]] || 22 || 1.541 |- | 5||[[Dirk Nowitzki]] || 21 || 1.522 |- | 6||[[John Stockton]] || 19 || 1.504 |- | 7||[[Karl Malone]] || 19 || 1.476 |- | 8||[[Kevin Garnett]] || 21 || 1.462 |- | 9||[[Kevin Willis]] || 21 || 1.424 |- | 10|| [[Jason Terry]] || 19 || 1.410 |- | 11||[[Tim Duncan]] || 19 || 1.392 |- | 12||[[Jason Kidd]] || 19 || 1.391 |- | 13||[[Reggie Miller]] || 18 || 1.389 |- | 14|| [[Clifford Robinson]] || 18 || 1.380 |- | 15||[[Chris Paul]]|| 21 || 1.370 |- |} === Flestar þrefaldar tvennur=== *''uppfært í feb. 2026.'' {| class="wikitable" !colspan=3|Á leiktímabili |- !Númer !Nafn !Þrefaldar tvennur |- |1|| '''[[Russell Westbrook]]''' || 207 |- |2 || '''[[Nikola Jokic]]''' || 182 |- |3 || [[Oscar Robertson]] ||181 |- |4 || [[Magic Johnson]] || 138 |- |5 || '''[[LeBron James]]''' || 122 |- |6 || [[Jason Kidd]] || 107 |- |7 || '''[[Luka Doncic]]''' || 88 |- |8 || '''[[James Harden]]''' || 82 |- |9 || [[Wilt Chamberlain]] || 78 |- |10|| '''[[Domantas Sabonis]]''' || 68 |- |11 || [[Larry Bird]] || 59 |- |12 || '''[[Giannis Antetokounmpo]]''' || 56 |- |13|| [[Fat Lever]] || 43 |- |14 || [[Bob Cousy]] || 33 |- |14|| [[Ben Simmons]] || 33 |- |14|| '''[[Draymond Green]]''' || 33 |- |15|| [[Rajon Rondo]] || 32 |- |16 || [[John Havlicek]] || 31 |- |17 || [[Grant Hill]] || 29 |- |18|| [[Michael Jordan]] || 28 |- |19 || [[Elgin Baylor]] || 26 |- |20 || [[Clyde Drexler]] || 25 |} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Heimildir == {{commonscat|National Basketball Association}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=National Basketball Association|mánuðurskoðað= 12. feb.|árskoðað= 2019 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career scoring leaders|mánuðurskoðað= 12. feb.|árskoðað= 2019 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career assists leaders|mánuðurskoðað= 17. jan.|árskoðað= 2021 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career rebounding leaders|mánuðurskoðað= 17. jan.|árskoðað= 2021 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career 3-point scoring leaders|mánuðurskoðað= 20. jan.|árskoðað= 2021 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career games played leaders|mánuðurskoðað= 3. feb.|árskoðað= 2021 }} * {{wpheimild|tungumál= en|titill=List of National Basketball Association career triple-double leaders|mánuðurskoðað= 1. jan.|árskoðað= 2023 }} {{NBA}} {{S|1946}} [[Flokkur:Bandarískar körfuknattleiksdeildir]] [[Flokkur:NBA| ]] eomjca3t8rax49cj91qnwmiit1pixhb 0 10608 1958606 1493817 2026-04-02T10:54:43Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958606 wikitext text/x-wiki '''Riða''' er arfbundinn, ólæknandi [[smitsjúkdómur]] í [[sauðfé]], [[Minkur|minkum]] og [[geit]]um. Hún er talin smitast með [[prótein]]i, svokölluðu príoni. Einnig eru kenningar um að riða sé vírus-tengdur sjúkdómur eða vegna eitrunar í umhverfi. == Einkenni í sauðfé == [[Mynd:Sheep-scrapie2.jpg|thumb|Riðuveik kind, með kláðariðu, setur upp kryppu, er þunnholda]] [[Mynd:Sheep-scrapie1.jpg|thumb|Sama kind, skallablettir á mölum sjást]] Riðuveikin getur hreiðrað um sig í smituðum gripum og ekki gert vart við sig fyrr en árum eftir smit. Þetta ræðst af [[riðu-arfgerð]]um sem liggja í [[erfðaefni]] dýranna. Skemmdir verða á [[heili|heilanum]] eftir langa meðgöngu og leiða til einkenna frá [[taugakerfi]]nu, s.s. [[ótti|ótta]], [[öryggisleysi]]s og [[fælni]], kláðatilfinningu í [[húð]], kippum og titringi eða stjórnleysi [[vöðvi|vöðva]] - eins konar lömun. Fjárglöggir menn sem þekkja hjörðina sína vel taka fyrst eftir breytingum á [[hegðun]] dýranna. Málrómurinn „breytist“, kvörtunarhljóð heyrist í jarminu. Styggar og hnarreistar kindur geta orðið sljóar, spakar kindur verða styggar og margar verða órólegar eða óttaslegnar. Þeim finnst vont að láta þrengja að sér og kippa sér jafnvel frá garðanum og standa dágóða stund úti á miðju gólfi, eins og þær séu að hvíla sig eftir sjokk. Annað af fyrstu einkennunum geta líka verið að kindurnar sperra dindilinn þegar þær eru snertar, sumar snarast á hliðina ef tekið er í horn og aðrar geta dottið við snögg hljóð eða hreyfingar. Sumar riðukindur virðast sjá illa, labba á og bera framfæturnar hátt eins og maður með blindrastaf. Riðukind bregst óeðlilega við venjulegu fjárstússi, þær berjast um eins og brjálaðar ef þeim er haldið auk þess sem hárfínan titring er hægt að greina í vöðvunum. Átlyst riðukinda er mikil, það er eins og þær éti og drekki meira en „venjulega“ en samt leggja þær af og veslast upp. Þetta kemur til vegna þess að veikin leggst á meltingarveginn. == Smitleiðir == Riðan er óvenjulegur sjúkdómur. Smitefnið er ekki þekkt, en líklegt þykir að það sé smitandi próteini, s.k. '''''[[príon]]'''''. Príon hefur breyst úr venjulegu próteini í sýkt, en eðlileg prótein myndast í flestum vefjum dýra, mest er þó að finna í heilanum. Ekki er vitað með vissu um hlutverk þessa próteins en sumir telja að það hafi mikilvægt hlutverk í miðlun taugaboða, dægursveiflum og öldrun. Smitandi prótein getur leynst á mörgum stöðum, sérstaklega í dýrahræjum. Einnig geta [[munnvatn]], hildir, augnvessi og blóð borið smitið með sér. Þekkt er eitt tilfelli þar sem burðarhjálp manns bar smit milli tveggja kinda. Hann bar því smitefnið með sér í næstu kind og er talið að hún hafi smitast í gegnum fæðingarveginn. Ekki er auðvelt að losna við smit úr jarðvegi og fjárhúsum. Hræ þarf að grafa á viðurkenndum stað og [[fjárhús]] og réttir þarf að sótthreinsa áður en nýtt fé er tekið á bæinn, en á [[Ísland]]i eru þær reglur að öllu fé af bænum þarf að farga, ef kind greinist með riðu. Allar fyrrgreindar aðgerðir koma ekki í veg fyrir að riðan spretti upp aftur á sama bæ, jafnvel áratugum seinna. == Sauðfjárriða og aðrir príonsjúkdómar == Smitefni sauðfjárriðu og [[Creutzfeldt-Jakob]] (CJD) sjúkdóms er náskylt. Sett hefur verið fram tilgáta um að sauðfjárriða geti borist í menn í gegnum neyslu á [[heili|heila]], [[mæna|mænu]] og [[auga|augum]][[]] af sauðfé. Íslenskar rannsóknir benda ekki til þess að riðusmit berist í fólk, tíðni CJD er lág hérlendis þó riða hafi verið landlæg í 130 ár. <ref>[http://www.laeknabladid.is/2008/07/nr/3226 Læknablaðið 07/08:Creutzfeldt-Jakob sjúkdómur og riða í sauðfé]</ref> Annar prionsjúkdómur sem kallast Kuru og leggst á menn kom fyrst fram í Papúa Nýju Gíneu um miðja 20. öldina. Þessi tegund af prion sjúkdómi smitaðist með því að fólk borðaði heila og aðra líkamshluta fólks sem var látið. Þetta var hluti af athöfn sem var framkvæmd til að votta hinum látna virðingu. Þessi athöfn var svo bönnuð á siðari hluta 5. áratugarins. == Saga == Fyrstu heimildir um riðu í heiminum eru frá árinu [[1732]] þegar riða fannst á Bretlandseyjum en hún var einnig þekkt í nokkrum löndum Evrópu. Þá þegar hafði fólk áttað sig á því að veikin væri ólæknandi, ef marka má grein sem birtist í þýsku riti árið [[1759]]. == Lækning == Engin lækning er til við veikinni en í staðinn er gripið til þess að lóga öllum dýrum á bænum og nálægum bæjum sem gætu hafa sýkst. Einnig fer fram hreinsun gripahúsa og förgun alls fóðurs, s.s. heyi, til að uppræta smitið. Einnig er þeim ráðum beitt að hafa jarðir gripalausar í einhver tíma, t.d. 2 ár, til að losna almennilega við smit. Þó er þetta gagnlítil aðgerð, því riðan getur allt eins sprottið upp aftur á sama bæ - jafnvel þó næsti bær við hliðina hafi aldrei lent í riðu og ganga þá kindur beggja bæjanna saman á fjöllum allt sumarið og eru ekki aðskildar fyrr en um haustið. == Heimild == * {{greinarheimild|höfundur=Brynjólfur Sandholt (ritstj.)|grein=Riða|titill=Dýralæknatal - Búfjársjúkdómar og saga|útgefandi=Dýralæknafélag Íslands|ár=2004|ISBN=ISBN 9979-60-954-0}} == Tilvísanir == <references /> == Tengt efni == * [[Riða á Íslandi]] [[Flokkur:Búfjársjúkdómar]] dffhy9sawxsdzhnxz9eoxino0nf9unu 1958613 1958606 2026-04-02T11:17:20Z Arnastjarna 114982 bætti við nokkrum heimildum og uppfærði smá orðalag, en mætti alveg bæta við fleiri heimildum og gera greinina nútímalegri. vitum meira um príon í dag. 1958613 wikitext text/x-wiki '''Riða''' er arfbundinn, ólæknandi [[smitsjúkdómur]] í [[sauðfé]], [[Minkur|minkum]] og [[geit]]um. Hún er talin smitast með afmynduðum [[prótein|próteinum]], svokölluðum príonum<ref>{{Cite web|url=http://www.visindavefur.is/svar.php?id=3628|title=Hvað er riðuveiki í sauðfé?|website=Vísindavefurinn|language=is|access-date=2026-04-02}}</ref>. Einnig eru kenningar um að riða sé vírus-tengdur sjúkdómur eða vegna eitrunar í umhverfi. == Einkenni í sauðfé == [[Mynd:Sheep-scrapie2.jpg|thumb|Riðuveik kind, með kláðariðu, setur upp kryppu, er þunnholda]] [[Mynd:Sheep-scrapie1.jpg|thumb|Sama kind, skallablettir á mölum sjást]] Riðuveikin getur hreiðrað um sig í smituðum gripum og ekki gert vart við sig fyrr en árum eftir smit. Þetta ræðst af [[riðu-arfgerð]]um sem liggja í [[erfðaefni]] dýranna. Skemmdir verða á [[heili|heilanum]] eftir langa meðgöngu og leiða til einkenna frá [[taugakerfi]]nu, s.s. [[ótti|ótta]], [[öryggisleysi]]s og [[fælni]], kláðatilfinningu í [[húð]], kippum og titringi eða stjórnleysi [[vöðvi|vöðva]] - eins konar lömun. Fjárglöggir menn sem þekkja hjörðina sína vel taka fyrst eftir breytingum á [[hegðun]] dýranna. Málrómurinn „breytist“, kvörtunarhljóð heyrist í jarminu. Styggar og hnarreistar kindur geta orðið sljóar, spakar kindur verða styggar og margar verða órólegar eða óttaslegnar. Þeim finnst vont að láta þrengja að sér og kippa sér jafnvel frá garðanum og standa dágóða stund úti á miðju gólfi, eins og þær séu að hvíla sig eftir sjokk. Annað af fyrstu einkennunum geta líka verið að kindurnar sperra dindilinn þegar þær eru snertar, sumar snarast á hliðina ef tekið er í horn og aðrar geta dottið við snögg hljóð eða hreyfingar. Sumar riðukindur virðast sjá illa, labba á og bera framfæturnar hátt eins og maður með blindrastaf. Riðukind bregst óeðlilega við venjulegu fjárstússi, þær berjast um eins og brjálaðar ef þeim er haldið auk þess sem hárfínan titring er hægt að greina í vöðvunum. Átlyst riðukinda er mikil, það er eins og þær éti og drekki meira en „venjulega“ en samt leggja þær af og veslast upp. Þetta kemur til vegna þess að veikin leggst á meltingarveginn. == Smitleiðir == Riðan er óvenjulegur sjúkdómur. Smitefnið var áður ekki þekkt, en nú telja menn að það sé aflöguð próteinbygging, s.k. afmyndað '''''[[príon]],''''' sem getur smitast milli skepna. Eðlileg prótein myndast í öllum vefjum dýra, og mikið er að finna af þeim í heilanum. Príon prótein eru eðlileg prótein sem finnast helst á yfirborði frumna, sérstaklega ónæmis- og taugakerfisfrumna. Heilbrigða tegund þeirra kallast PrP^C en aflagaða mynd þess kallast PrP^sc.<ref>{{Vefheimild|url=https://hdl.handle.net/1946/44772|titill=Birtingarmynd og saga riðuveiki. Varnir gegn dreifingu hennar á Íslandi, Noregi og Kýpur|höfundur=Heidi Laubert Andersen|útgefandi=Landbúnaðarháskóli Íslands|mánuður=júní|ár=2023|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Ekki er vitað með vissu um hlutverk þessa próteins en sumir telja að það hafi mikilvægt hlutverk í miðlun taugaboða, dægursveiflum og öldrun. Smitandi prótein getur leynst á mörgum stöðum, sérstaklega í dýrahræjum. Einnig geta [[munnvatn]], hildir, augnvessi og blóð borið smitið með sér. Þekkt er eitt tilfelli þar sem burðarhjálp manns bar smit milli tveggja kinda. Hann bar því smitefnið með sér í næstu kind og er talið að hún hafi smitast í gegnum fæðingarveginn. Ekki er auðvelt að losna við smit úr jarðvegi og fjárhúsum. Hræ þarf að grafa á viðurkenndum stað og [[fjárhús]] og réttir þarf að sótthreinsa áður en nýtt fé er tekið á bæinn, en á [[Ísland]]i eru þær reglur að öllu fé af bænum þarf að farga, ef kind greinist með riðu. Allar fyrrgreindar aðgerðir koma ekki í veg fyrir að riðan spretti upp aftur á sama bæ, jafnvel áratugum seinna. == Sauðfjárriða og aðrir príonsjúkdómar == Smitefni sauðfjárriðu og [[Creutzfeldt-Jakob]] (CJD) sjúkdóms er náskylt. Sett hefur verið fram tilgáta um að sauðfjárriða geti borist í menn í gegnum neyslu á [[heili|heila]], [[mæna|mænu]] og [[auga|augum]] af sauðfé<ref>{{Cite web|url=http://www.visindavefur.is/svar.php?id=1308|title=Hvernig breiðist Creutzfeldt-Jakob-sjúkdómurinn út?|website=Vísindavefurinn|language=is|access-date=2026-04-02}}</ref>. Íslenskar rannsóknir benda ekki til þess að riðusmit berist í fólk, tíðni CJD er lág hérlendis þó riða hafi verið landlæg í 130 ár. <ref>[http://www.laeknabladid.is/2008/07/nr/3226 Læknablaðið 07/08:Creutzfeldt-Jakob sjúkdómur og riða í sauðfé]</ref> Annar prionsjúkdómur sem kallast Kuru og leggst á menn kom fyrst fram í Papúa Nýju Gíneu um miðja 20. öldina. Þessi tegund af prion sjúkdómi smitaðist með því að fólk borðaði heila og aðra líkamshluta fólks sem var látið. Þetta var hluti af athöfn sem var framkvæmd til að votta hinum látna virðingu. Þessi athöfn var svo bönnuð á siðari hluta 5. áratugarins.<ref>{{Citation |last=Mahat |first=Sanjay |title=Kuru |date=2026 |work=StatPearls |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559103/ |access-date=2026-04-02 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=32644529 |last2=Asuncion |first2=Ria Monica D.}}</ref> == Saga == Fyrstu heimildir um riðu í heiminum eru frá árinu [[1732]] þegar riða fannst á Bretlandseyjum en hún var einnig þekkt í nokkrum löndum Evrópu. Þá þegar hafði fólk áttað sig á því að veikin væri ólæknandi, ef marka má grein sem birtist í þýsku riti árið [[1759]]. == Lækning == Engin lækning er til við veikinni en í staðinn er gripið til þess að lóga öllum dýrum á bænum og nálægum bæjum sem gætu hafa sýkst. Einnig fer fram hreinsun gripahúsa og förgun alls fóðurs, s.s. heyi, til að uppræta smitið. Einnig er þeim ráðum beitt að hafa jarðir gripalausar í einhver tíma, t.d. 2 ár, til að losna almennilega við smit. Þó er þetta gagnlítil aðgerð, því riðan getur allt eins sprottið upp aftur á sama bæ - jafnvel þó næsti bær við hliðina hafi aldrei lent í riðu og ganga þá kindur beggja bæjanna saman á fjöllum allt sumarið og eru ekki aðskildar fyrr en um haustið. == Heimild == * {{greinarheimild|höfundur=Brynjólfur Sandholt (ritstj.)|grein=Riða|titill=Dýralæknatal - Búfjársjúkdómar og saga|útgefandi=Dýralæknafélag Íslands|ár=2004|ISBN=ISBN 9979-60-954-0}} == Tilvísanir == <references /> == Tengt efni == * [[Riða á Íslandi]] [[Flokkur:Búfjársjúkdómar]] s0sxm03b560z2665p2gqtqlfm7cdw2p 0 10894 1958495 1948024 2026-04-01T15:55:39Z Akigka 183 1958495 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Sýrlenska araba­lýðveldið | nafn_á_frummáli = {{nobold|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة<br>al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}} | fáni = Flag of Syria (2025-).svg | skjaldarmerki = Emblem of Syria (2025–present).svg | nafn_í_eignarfalli = Sýrlands | þjóðsöngur = [[Humat ad-Diyar]] | staðsetningarkort = Syria_projection_(2024–present).svg | höfuðborg = [[Damaskus]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Forsetaræði]] og starfsstjórn | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Sýrlands|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Ahmed al-Sharaa]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = [[Konungsríkið Sýrland]] | dagsetning1 = 8. mars 1920 | atburður2 = Franskt verndarsvæði | dagsetning2 = 1. desember 1924 | atburður3 = Lok umboðsstjórnar Frakka | dagsetning3 = 17. apríl 1946 | flatarmál = 185.180 | stærðarsæti = 87 | hlutfall_vatns = 1,1 | mannfjöldasæti = 54 | fólksfjöldi = 26.019.711 | íbúar_á_ferkílómetra = 118,3 | mannfjöldaár = 2025 | VLF_ár = 2021 | VLF = 50,28 | VLF_á_mann = 3.300 | gjaldmiðill = [[sýrlenskt pund]] (SYP) | tímabelti = [[UTC+3]] | tld = sy | símakóði = 963 | umferð = hægri }} {{aðgreiningartengill}} '''Sýrland''' er land í vestur-Asíu sem liggur fyrir botni [[Miðjarðarhaf]]s með landamæri að [[Líbanon]], [[Ísrael]], [[Jórdanía|Jórdaníu]], [[Írak]] og [[Tyrkland]]i. Deilt er um landamærin við Ísrael ([[Gólanhæðir]]) og Tyrkland ([[Hatay]]). Höfuðborgin, [[Damaskus]], er eitt af elstu lifandi borgarsamfélögum heims, en talið er að borgin hafi verið stofnuð um 2500 f.Kr. Nafn landsins er [[gríska|grískt]] heiti á íbúum [[Assýría|Assýríu]] og hefur oft verið notað sem samheiti yfir allt landsvæðið við [[botn Miðjarðarhafs]]. ==Saga== Í Sýrlandi hafa margar þjóðir ráðið ríkjum: Egyptar, Hittítar, Assýríumenn, Persar og Grikkir og komu Rómverjar til sögunnar á fyrstu öld fyrir Krist. Á 7. öld féll landið undir völd múslima en hafði verið kristið. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-12-syrlendingar-hafa-aldrei-radid-eigin-orlogum-430800 Sýrlendingar hafa aldrei ráðið eigin örlögum] Rúv, sótt 12. desember 2024</ref> Damaskus var höfuðborg [[Úmajadar|Úmajada]] 661 til 750 þegar [[Abbasídar]] fluttu höfuðborg hins íslamska heims til [[Bagdad]]. [[Ottómanveldið]] lagði undir sig landið [[1516]] og réð til loka [[fyrri heimsstyrjöld|fyrri heimsstyrjaldarinnar]]. Nútímaríkið Sýrland var stofnað sem hluti af yfirráðasvæði [[Frakkland]]s eftir [[Fyrri heimsstyrjöld]]. [[Þjóðabandalagið]], fyrirrennari Sameinuðu þjóðanna, svipti Tyrki löndum utan Tyrklands og úthlutaði Frökkum (Líbanon og) Sýrland. Bretar tóku við í [[síðari heimsstyrjöld]] eftir að Frakkland var hertekið af nasistum. Eftir að landið fékk sjálfstæði voru herforingjauppreisnir tíðar. Um þriggja ára skeið var landið í [[Sameinaða arabalýðveldið|ríkjasambandi]] við [[Egyptaland]], 1958 til 1961. Sýrland sagði Ísrael stríð á hendur árin 1967 í [[sex daga stríðið|sex daga stríðinu]] og [[Yom Kippur-stríðið|Jom Kippur-stríðinu]] árið 1973. Ísrael hertók þá [[Gólanhæðir]] í landinu. [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum í landinu 1963 en pólitískur óstöðugleiki hélt áfram. Eftir [[Svarti september í Jórdaníu|Svarta september]] 1970 var [[Hafez al-Assad]] valinn þjóðarleiðtogi. Hann bældi niður uppreisnir eins og í borginni [[Hama]] árið 1982 þar sem tugúsundir voru drepin. Sonur hans, [[Bashar al-Assad]], var kosinn eftirmaður hans án mótframboða árið [[2000]]. Hörð viðbrögð stjórnar hans við friðsamlegum mótmælum þegar [[Arabíska vorið]] hófst [[2011]] leiddu til vaxandi átaka og [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|borgarastyrjaldar]]. Bashar al-Assad var loks steypt af stóli eftir skyndisókn uppreisnarmanna í desember árið 2024. Uppreisnarhópurinn [[Hayat Tahrir al-Sham]] var í lykilhlutverki. Lauk þar með um hálfrar aldar langri stjórn Assad-fjölskyldunnar í landinu.<ref>{{Vefheimild|titill= Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi|höfundur=Eiður Þór Árnason|url=https://www.visir.is/g/20242661167d/skyndi-a-ras-i-syr-landi-batt-enda-a-24-ara-valda-tid-bashar-assad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. desember 2024 |skoðað= 8. desember 2024}}</ref> ===Alþjóðastarf=== Sýrland er aðili að [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]]. Landinu hefur verið vísað úr [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]]. Sýrlandi var einnig vísað úr [[Arababandalagið|Arababandalaginu]] í byrjun borgarastyrjaldarinnar en landið fékk aftur aðild að samtökunum árið 2023. ==Samfélag== Í Sýrlandi býr fólk af mörgum þjóðarbrotum eins og [[Arabar]], [[Grikkir]], [[Armenar]], [[Assýríumenn]], [[Kúrdar]], [[Sjerkesar]], [[Mhalmítar]], [[Mandear]] og [[Tyrkir]]. Um 90% íbúa eiga [[arabíska|arabísku]] að móðurmáli og [[súnní íslam]] er ríkjandi trúarbrögð í landinu. ==Stjórnsýsluskipting== Sýrland skiptist í 14 héruð sem aftur skiptast í 61 umdæmi. {| border="0" cellpadding="3" |- ! || No. || Umdæmi || Höfuðstaður |- | rowspan="15" |[[File:Syria, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg|thumb|440px|Umdæmi Sýrlands]] |- | 1 || [[Latakíahérað|Latakia]] || [[Latakía]] |- | 2 || [[Idlib-hérað|Idlib]] || [[Idlib]] |- | 3 || [[Aleppóhérað|Aleppo]] || [[Aleppó]] |- | 4 || [[Ar-Raqqah-hérað|Al-Raqqah]] || [[Al-Raqqah]] |- | 5 || [[Al-Hasakah-hérað|Al-Hasakah]] || [[Al-Hasakah]] |- | 6 || [[Tartushérað|Tartus]] || [[Tartus]] |- | 7 || [[Hamahérað|Hama]] || [[Hama]] |- | 8 || [[Deir ez-Zor-hérað|Deir ez-Zor]] || [[Deir ez-Zor]] |- | 9 || [[Homshérað|Homs]] || [[Homs]] |- | 10 || [[Damaskushérað|Damaskus]] || – |- | 11 || [[Rif Dimashq-hérað|Rif Dimashq]] || – |- | 12 || [[Quneitra-hérað|Quneitra]] || [[Quneitra]] |- | 13 || [[Daraa-hérað|Daraa]] || [[Daraa]] |- | 14 || [[As-Suwayda-hérað|Al-Suwayda]] || [[Al-Suwayda]] |} ==Landfræði== Sýrland liggur á milli 32. og 38. breiddargráðu norður og 35. og 43. lengdargráðu austur. Landið er að mestu þurr háslétta en strönd þess við [[Miðjarðarhaf]] er mjó og sendin ræma sem liggur frá landamærum [[Tyrkland]]s í norðri að landamærum [[Líbanon]] í suðri. Mikilvæg landbúnaðarhéruð eru í norðaustri og suðri. Fljótið [[Efrat]] rennur gegnum austurhluta landsins. Sýrland er eitt þeirra landa sem eru skilgreind sem hluti af „[[vagga siðmenningar|vöggu siðmenningar]]“ við [[botn Miðjarðarhafs]]. Um þrír fjórðu hlutar landsins eru hálfþurr runnasteppa sem nær frá ströndinni að eyðimerkurfjallgörðum í austri. Fjórðungur landsins er skilgreindur sem ræktarland. Stærsta vatn landsins er manngerða miðlunarlónið [[Assadvatn]] við [[Tabqa-stíflan|Tabqa-stífluna]] í Efrat, 40 km norðan við Ar-Raqqah. Loftslag í Sýrlandi er heitt og þurrt og vetur eru mildir þótt snjókoma þekkist á hálendinu. Olíulindir uppgötvuðust í austurhluta landsins árið 1956. Helstu olíuvinnslusvæðin eru í nágrenni [[Deir ez-Zor]] og eru framhald á olíuvinnslusvæðunum við [[Mósúl]] og [[Kirkúk]] í [[Írak]]. Eftir 1974 varð olía helsta útflutningsvara landsins. ===Náttúra=== [[Mynd:Ursus_arctos_syriacus.jpg|thumb|right|Sýrlenskur skógarbjörn (''Ursus arctos syriacus'')]] Láglendið við strönd Sýrlands er nær alfarið ræktarland og villigróður eingöngu lágir runnar, til dæmis runnar af [[glóðarlyngsætt]]. Í suðurhlíðum fjallgarðsins sem liggur samsíða ströndinni er að finna leifar af barrskógi. [[Eik]]ur og [[runnaeik]]ur vaxa á hásléttunni þar sem þurrkar eru meiri. ''[[Pistacia palaestina]]'' vex villt á runnasteppunum og [[malurt]] vex á sléttunum. Sumir hlutar fjallsins [[Jabal al-Druze]] eru þaktir þéttu [[makkíkjarr]]i. Í landinu er dýralíf mjög fjölbreytt þar sem samkeppni við manninn er ekki of mikil. Einkennisdýr landsins er [[sýrlenskur skógarbjörn]] sem er þó líklega útdauður í landinu. Þar má einnig finna [[fjallagasella|fjallagasellu]], [[arabíuóryx]], [[villiköttur|villiketti]], [[otur|otra]] og [[héri|héra]]. [[Kameljón]] eru algeng auk nokkurra tegunda af [[slanga|slöngum]] og [[eðla|eðlum]]. [[Miðjarðarhafsmunkselur]] finnst við ströndina. Í Sýrlandi eru fuglar á borð við [[flamengó]] og [[pelíkani|pelíkana]]. [[Gullhamstur]] lifir villtur í norðurhluta Sýrlands og er í útrýmingarhættu. ===Veðurfar=== [[Úrkoma]] er nokkuð algeng þar sem raki berst með vindum frá Miðjarðarhafinu. Mest af henni fellur milli nóvember og maí en þar sem fjallgarðurinn við ströndina grípur mest af því er dældin austan við hann tiltölulega þurr. Sunnan við fjöllin, við Damaskus og Homs, nær regnið lengra inn í landið. Ársmeðalhiti er frá 7°C í janúar að 27°C í ágúst. Á hásléttunni í austri er hár hiti á daginn á sumrin en næturfrost algengt frá nóvember og fram í mars. ==Tilvísanir== <references/> {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Sýrland| ]] t2fvbjzop7ne23akxhck34g80zouj0q 1958610 1958495 2026-04-02T11:12:24Z Akigka 183 1958610 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Sýrlenska araba­lýðveldið | nafn_á_frummáli = {{nobold|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة<br>al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}} | fáni = Flag of Syria (2025-).svg | skjaldarmerki = Emblem of Syria (2025–present).svg | nafn_í_eignarfalli = Sýrlands | þjóðsöngur = [[Humat ad-Diyar]] | staðsetningarkort = Syria_projection_(2024–present).svg | höfuðborg = [[Damaskus]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Forsetaræði]] og starfsstjórn | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Sýrlands|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Ahmed al-Sharaa]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = [[Konungsríkið Sýrland]] | dagsetning1 = 8. mars 1920 | atburður2 = Franskt verndarsvæði | dagsetning2 = 1. desember 1924 | atburður3 = Lok umboðsstjórnar Frakka | dagsetning3 = 17. apríl 1946 | flatarmál = 185.180 | stærðarsæti = 87 | hlutfall_vatns = 1,1 | mannfjöldasæti = 54 | fólksfjöldi = 26.019.711 | íbúar_á_ferkílómetra = 118,3 | mannfjöldaár = 2025 | VLF_ár = 2021 | VLF = 50,28 | VLF_á_mann = 3.300 | gjaldmiðill = [[sýrlenskt pund]] (SYP) | tímabelti = [[UTC+3]] | tld = sy | símakóði = 963 | umferð = hægri }} {{aðgreiningartengill}} '''Sýrland''' er land í vestur-Asíu sem liggur fyrir botni [[Miðjarðarhaf]]s með landamæri að [[Líbanon]], [[Ísrael]], [[Jórdanía|Jórdaníu]], [[Írak]] og [[Tyrkland]]i. Deilt er um landamærin við Ísrael ([[Gólanhæðir]]) og Tyrkland ([[Hatay]]). Höfuðborgin, [[Damaskus]], er eitt af elstu lifandi borgarsamfélögum heims, en talið er að borgin hafi verið stofnuð um 2500 f.Kr. Nafn landsins er [[gríska|grískt]] heiti á íbúum [[Assýría|Assýríu]] og hefur oft verið notað sem samheiti yfir allt landsvæðið við [[botn Miðjarðarhafs]]. ==Saga== Í Sýrlandi hafa margar þjóðir ráðið ríkjum: Egyptar, Hittítar, Assýríumenn, Persar og Grikkir og komu Rómverjar til sögunnar á fyrstu öld fyrir Krist. Á 7. öld féll landið undir völd múslima en hafði verið kristið. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-12-syrlendingar-hafa-aldrei-radid-eigin-orlogum-430800 Sýrlendingar hafa aldrei ráðið eigin örlögum] Rúv, sótt 12. desember 2024</ref> Damaskus var höfuðborg [[Úmajadar|Úmajada]] 661 til 750 þegar [[Abbasídar]] fluttu höfuðborg hins íslamska heims til [[Bagdad]]. [[Ottómanveldið]] lagði undir sig landið [[1516]] og réð til loka [[fyrri heimsstyrjöld|fyrri heimsstyrjaldarinnar]]. Nútímaríkið Sýrland var stofnað sem hluti af yfirráðasvæði [[Frakkland]]s eftir [[Fyrri heimsstyrjöld]]. [[Þjóðabandalagið]], fyrirrennari Sameinuðu þjóðanna, svipti Tyrki löndum utan Tyrklands og úthlutaði Frökkum (Líbanon og) Sýrland. Bretar tóku við í [[síðari heimsstyrjöld]] eftir að Frakkland var hertekið af nasistum. Eftir að landið fékk sjálfstæði voru herforingjauppreisnir tíðar. Um þriggja ára skeið var landið í [[Sameinaða arabalýðveldið|ríkjasambandi]] við [[Egyptaland]], 1958 til 1961. Sýrland sagði Ísrael stríð á hendur árin 1967 í [[sex daga stríðið|sex daga stríðinu]] og [[Yom Kippur-stríðið|Jom Kippur-stríðinu]] árið 1973. Ísrael hertók þá [[Gólanhæðir]] í landinu. [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum í landinu 1963 en pólitískur óstöðugleiki hélt áfram. Eftir [[Svarti september í Jórdaníu|Svarta september]] 1970 var [[Hafez al-Assad]] valinn þjóðarleiðtogi. Hann bældi niður uppreisnir eins og í borginni [[Hama]] árið 1982 þar sem tugúsundir voru drepin. Sonur hans, [[Bashar al-Assad]], var kosinn eftirmaður hans án mótframboða árið [[2000]]. Hörð viðbrögð stjórnar hans við friðsamlegum mótmælum þegar [[Arabíska vorið]] hófst [[2011]] leiddu til vaxandi átaka og [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|borgarastyrjaldar]]. Bashar al-Assad var loks steypt af stóli eftir skyndisókn uppreisnarmanna í desember árið 2024. Uppreisnarhópurinn [[Hayat Tahrir al-Sham]] var í lykilhlutverki. Lauk þar með um hálfrar aldar langri stjórn Assad-fjölskyldunnar í landinu.<ref>{{Vefheimild|titill= Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi|höfundur=Eiður Þór Árnason|url=https://www.visir.is/g/20242661167d/skyndi-a-ras-i-syr-landi-batt-enda-a-24-ara-valda-tid-bashar-assad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. desember 2024 |skoðað= 8. desember 2024}}</ref> ===Alþjóðastarf=== Sýrland er aðili að [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]]. Landinu hefur verið vísað úr [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]]. Sýrlandi var einnig vísað úr [[Arababandalagið|Arababandalaginu]] í byrjun borgarastyrjaldarinnar en landið fékk aftur aðild að samtökunum árið 2023. ==Samfélag== Í Sýrlandi býr fólk af mörgum þjóðarbrotum eins og [[Arabar]], [[Grikkir]], [[Armenar]], [[Assýríumenn]], [[Kúrdar]], [[Sjerkesar]], [[Mhalmítar]], [[Mandear]] og [[Tyrkir]]. Um 90% íbúa eiga [[arabíska|arabísku]] að móðurmáli og [[súnní íslam]] er ríkjandi trúarbrögð í landinu. ==Landfræði== Sýrland liggur á milli 32. og 38. breiddargráðu norður og 35. og 43. lengdargráðu austur. Landið er að mestu þurr háslétta en strönd þess við [[Miðjarðarhaf]] er mjó og sendin ræma sem liggur frá landamærum [[Tyrkland]]s í norðri að landamærum [[Líbanon]] í suðri. Mikilvæg landbúnaðarhéruð eru í norðaustri og suðri. Fljótið [[Efrat]] rennur gegnum austurhluta landsins. Sýrland er eitt þeirra landa sem eru skilgreind sem hluti af „[[vagga siðmenningar|vöggu siðmenningar]]“ við [[botn Miðjarðarhafs]]. Um þrír fjórðu hlutar landsins eru hálfþurr runnasteppa sem nær frá ströndinni að eyðimerkurfjallgörðum í austri. Fjórðungur landsins er skilgreindur sem ræktarland. Stærsta vatn landsins er manngerða miðlunarlónið [[Assadvatn]] við [[Tabqa-stíflan|Tabqa-stífluna]] í Efrat, 40 km norðan við Ar-Raqqah. Loftslag í Sýrlandi er heitt og þurrt og vetur eru mildir þótt snjókoma þekkist á hálendinu. Olíulindir uppgötvuðust í austurhluta landsins árið 1956. Helstu olíuvinnslusvæðin eru í nágrenni [[Deir ez-Zor]] og eru framhald á olíuvinnslusvæðunum við [[Mósúl]] og [[Kirkúk]] í [[Írak]]. Eftir 1974 varð olía helsta útflutningsvara landsins. ===Náttúra=== [[Mynd:Ursus_arctos_syriacus.jpg|thumb|right|Sýrlenskur skógarbjörn (''Ursus arctos syriacus'')]] Láglendið við strönd Sýrlands er nær alfarið ræktarland og villigróður eingöngu lágir runnar, til dæmis runnar af [[glóðarlyngsætt]]. Í suðurhlíðum fjallgarðsins sem liggur samsíða ströndinni er að finna leifar af barrskógi. [[Eik]]ur og [[runnaeik]]ur vaxa á hásléttunni þar sem þurrkar eru meiri. ''[[Pistacia palaestina]]'' vex villt á runnasteppunum og [[malurt]] vex á sléttunum. Sumir hlutar fjallsins [[Jabal al-Druze]] eru þaktir þéttu [[makkíkjarr]]i. Í landinu er dýralíf mjög fjölbreytt þar sem samkeppni við manninn er ekki of mikil. Einkennisdýr landsins er [[sýrlenskur skógarbjörn]] sem er þó líklega útdauður í landinu. Þar má einnig finna [[fjallagasella|fjallagasellu]], [[arabíuóryx]], [[villiköttur|villiketti]], [[otur|otra]] og [[héri|héra]]. [[Kameljón]] eru algeng auk nokkurra tegunda af [[slanga|slöngum]] og [[eðla|eðlum]]. [[Miðjarðarhafsmunkselur]] finnst við ströndina. Í Sýrlandi eru fuglar á borð við [[flamengó]] og [[pelíkani|pelíkana]]. [[Gullhamstur]] lifir villtur í norðurhluta Sýrlands og er í útrýmingarhættu. ===Veðurfar=== [[Úrkoma]] er nokkuð algeng þar sem raki berst með vindum frá Miðjarðarhafinu. Mest af henni fellur milli nóvember og maí en þar sem fjallgarðurinn við ströndina grípur mest af því er dældin austan við hann tiltölulega þurr. Sunnan við fjöllin, við Damaskus og Homs, nær regnið lengra inn í landið. Ársmeðalhiti er frá 7°C í janúar að 27°C í ágúst. Á hásléttunni í austri er hár hiti á daginn á sumrin en næturfrost algengt frá nóvember og fram í mars. == Stjórnmál == [[Mynd:Ahmed_al-Sharaa_in_November_2025.jpg|thumb|right|Ahmed al-Sharaa, forseti Sýrlands.]] Sýrland er í pólitísku millibilsástandi eftir fall ríkisstjórnar [[Bashar al-Assad]] 8. desember 2024.<ref>{{Cite web |title=The Assad regime falls. What happens now? |url=https://www.brookings.edu/articles/the-assad-regime-falls-what-happens-now/ |access-date=24 March 2025 |website=Brookings |language=en-US}}</ref> Þá var [[starfstjórn]] mynduð undir forsæti [[Mohammed al-Bashir]].<ref>{{Cite news |date=9 December 2024 |title=Syria Rebel Group Political Chief to Form Temporary Government |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-09/syria-rebel-group-political-chief-to-form-temporary-government |access-date=9 December 2024 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Picheta |first1=Rob |last2=Regan |first2=Helen |date=9 December 2024 |title=After decades of brutal rule, Bashar al-Assad's regime has been toppled. Here's what we know |url=https://edition.cnn.com/2024/12/09/middleeast/syria-assad-rebels-explainer-intl-hnk/index.html |access-date=10 December 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> Á sigurráðstefnu sýrlensku byltingarinnar í forsetahöllinni þann 29. janúar 2025, var [[Ahmed al-Sharaa]] skipaður forseti til bráðabirgða af sameinaðri herstjórn uppreisnaraflanna, en hann hafði leitt stjórnina í reynd eftir fall Assads.<ref name="english.enabbaladi.net">{{Cite web |date=29 January 2025 |title=General Command appoints Ahmed al-Sharaa as President of Syria |url=https://english.enabbaladi.net/archives/2025/01/general-command-appoints-ahmed-al-sharaa-as-president-of-syria/ |access-date=15 February 2025 |website=[[Enab Baladi]]}}</ref> Þann 13. mars 2025 staðfesti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórnarskrá Sýrlands 2025]] sem mun gilda í fimm ár.<ref name="CNN20250313">{{Cite news |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://edition.cnn.com/2025/03/13/middleeast/syria-constitution-ap-intl/index.html |access-date=13 March 2025 |website=CNN |language=en}}</ref><ref name="WP20250313">{{Cite news |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/03/13/syria-constitution-assad-alsharaa/be14baa8-000a-11f0-b7a7-d938159de2bc_story.html |access-date=13 March 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> Stjórnarskráin gerir ráð fyrir [[forsetaræði]]<ref>{{cite web |date=14 March 2025 |title=sweeping powers, ignores minority rights |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250314-syria-s-new-constitution-gives-sweeping-powers-ignores-minority-rights |accessdate=16 March 2025 |publisher=France24}}</ref> án forsætisráðherra.<ref>{{cite web |date=12 March 2025 |title=Syria's Constitutional Draft Set for Release as Fact-Finding Committee Begins Investigations |url=https://www.watanserb.com/en/2025/03/12/syrias-constitutional-draft-set-for-release-as-fact-finding-committee-begins-investigations/ |accessdate=16 March 2025 |publisher=Watan News}}</ref> [[Þjóðþing Sýrlands]] var stofnað sem bráðabirgðaþing á þessu fimm ára tímabili. Þingið á að hafa umsjón með mótun nýrrar varanlegrar stjórnarskrár.<ref name=":02">{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://apnews.com/article/syria-constitution-assad-alsharaa-4caa2074f20155c2399451d9669e435b |access-date=13 March 2025 |website=Associated Press News}}</ref> Þann 29. mars 2025 kynnti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórn Sýrlands]] við hátíðlega athöfn í forsetahöllinni í Damaskus.<ref name=":023">{{Cite web |title=نص الإعلان الدستوري لسوريا 2025 |trans-title=Texti stjórnarskráryfirlýsingar Sýrlands|url=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |date=14 March 2025 |access-date=29 March 2025 |website=[[Al Jazeera Arabic]] |language=ar |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314135843/https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |archive-date=14 March 2025 |url-status=live }}</ref> Þar tóku nýju ráðherrarnir við embættum sínum og héldu ræður þar sem þeir lýstu stefnumálum sínum.<ref name="syria-tv-2025-03-29">{{Cite web |date=29 March 2025 |title=وزراء الحكومة السورية يقدمون خططهم ويؤدون القسم الدستوري |url=https://www.syria.tv/%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%B7%D9%87%D9%85-%D9%88%D9%8A%D8%A4%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A |access-date=29 March 2025 |website=[[Syria TV (Fadaat Media)]] |language=ar}}</ref> Bráðabirgðastjórnin tók við af [[starfsstjórn Sýrlands]] sem var mynduð eftir fall stjórnar Assads 8. desember 2024.<ref name="auto3">{{cite news |title=At protest, Tel Aviv mayor vows to shut down the country if the government ignores a High Court ruling |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-29-2025/ |access-date=29 March 2025 |website=[[The Times of Israel]] |date=29 March 2025 |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Miðað við núverandi fyrirkomulag er Sýrland [[einingarríki]],<ref>{{cite web |title=Syria summary |url= https://www.britannica.com/summary/Syria |publisher=[[Encyclopedia Britannica|Britannica]]}}</ref> en komið hafa fram tillögur að stofnun [[sambandsríki]]s. === Stjórnsýslueiningar === Sýrland skiptist í 14 héruð sem aftur skiptast í 61 umdæmi. {| border="0" cellpadding="3" |- ! || No. || Umdæmi || Höfuðstaður |- | rowspan="15" |[[File:Syria, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg|thumb|440px|Umdæmi Sýrlands]] |- | 1 || [[Latakíahérað|Latakia]] || [[Latakía]] |- | 2 || [[Idlib-hérað|Idlib]] || [[Idlib]] |- | 3 || [[Aleppóhérað|Aleppo]] || [[Aleppó]] |- | 4 || [[Ar-Raqqah-hérað|Al-Raqqah]] || [[Al-Raqqah]] |- | 5 || [[Al-Hasakah-hérað|Al-Hasakah]] || [[Al-Hasakah]] |- | 6 || [[Tartushérað|Tartus]] || [[Tartus]] |- | 7 || [[Hamahérað|Hama]] || [[Hama]] |- | 8 || [[Deir ez-Zor-hérað|Deir ez-Zor]] || [[Deir ez-Zor]] |- | 9 || [[Homshérað|Homs]] || [[Homs]] |- | 10 || [[Damaskushérað|Damaskus]] || – |- | 11 || [[Rif Dimashq-hérað|Rif Dimashq]] || – |- | 12 || [[Quneitra-hérað|Quneitra]] || [[Quneitra]] |- | 13 || [[Daraa-hérað|Daraa]] || [[Daraa]] |- | 14 || [[As-Suwayda-hérað|Al-Suwayda]] || [[Al-Suwayda]] |} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Sýrland| ]] edu48tr32rb15440fxmdcaccu1juvso 1958620 1958610 2026-04-02T11:38:17Z Akigka 183 /* Stjórnsýslueiningar */ 1958620 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Sýrlenska araba­lýðveldið | nafn_á_frummáli = {{nobold|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة<br>al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}} | fáni = Flag of Syria (2025-).svg | skjaldarmerki = Emblem of Syria (2025–present).svg | nafn_í_eignarfalli = Sýrlands | þjóðsöngur = [[Humat ad-Diyar]] | staðsetningarkort = Syria_projection_(2024–present).svg | höfuðborg = [[Damaskus]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Forsetaræði]] og starfsstjórn | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Sýrlands|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Ahmed al-Sharaa]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = [[Konungsríkið Sýrland]] | dagsetning1 = 8. mars 1920 | atburður2 = Franskt verndarsvæði | dagsetning2 = 1. desember 1924 | atburður3 = Lok umboðsstjórnar Frakka | dagsetning3 = 17. apríl 1946 | flatarmál = 185.180 | stærðarsæti = 87 | hlutfall_vatns = 1,1 | mannfjöldasæti = 54 | fólksfjöldi = 26.019.711 | íbúar_á_ferkílómetra = 118,3 | mannfjöldaár = 2025 | VLF_ár = 2021 | VLF = 50,28 | VLF_á_mann = 3.300 | gjaldmiðill = [[sýrlenskt pund]] (SYP) | tímabelti = [[UTC+3]] | tld = sy | símakóði = 963 | umferð = hægri }} {{aðgreiningartengill}} '''Sýrland''' er land í vestur-Asíu sem liggur fyrir botni [[Miðjarðarhaf]]s með landamæri að [[Líbanon]], [[Ísrael]], [[Jórdanía|Jórdaníu]], [[Írak]] og [[Tyrkland]]i. Deilt er um landamærin við Ísrael ([[Gólanhæðir]]) og Tyrkland ([[Hatay]]). Höfuðborgin, [[Damaskus]], er eitt af elstu lifandi borgarsamfélögum heims, en talið er að borgin hafi verið stofnuð um 2500 f.Kr. Nafn landsins er [[gríska|grískt]] heiti á íbúum [[Assýría|Assýríu]] og hefur oft verið notað sem samheiti yfir allt landsvæðið við [[botn Miðjarðarhafs]]. ==Saga== Í Sýrlandi hafa margar þjóðir ráðið ríkjum: Egyptar, Hittítar, Assýríumenn, Persar og Grikkir og komu Rómverjar til sögunnar á fyrstu öld fyrir Krist. Á 7. öld féll landið undir völd múslima en hafði verið kristið. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-12-syrlendingar-hafa-aldrei-radid-eigin-orlogum-430800 Sýrlendingar hafa aldrei ráðið eigin örlögum] Rúv, sótt 12. desember 2024</ref> Damaskus var höfuðborg [[Úmajadar|Úmajada]] 661 til 750 þegar [[Abbasídar]] fluttu höfuðborg hins íslamska heims til [[Bagdad]]. [[Ottómanveldið]] lagði undir sig landið [[1516]] og réð til loka [[fyrri heimsstyrjöld|fyrri heimsstyrjaldarinnar]]. Nútímaríkið Sýrland var stofnað sem hluti af yfirráðasvæði [[Frakkland]]s eftir [[Fyrri heimsstyrjöld]]. [[Þjóðabandalagið]], fyrirrennari Sameinuðu þjóðanna, svipti Tyrki löndum utan Tyrklands og úthlutaði Frökkum (Líbanon og) Sýrland. Bretar tóku við í [[síðari heimsstyrjöld]] eftir að Frakkland var hertekið af nasistum. Eftir að landið fékk sjálfstæði voru herforingjauppreisnir tíðar. Um þriggja ára skeið var landið í [[Sameinaða arabalýðveldið|ríkjasambandi]] við [[Egyptaland]], 1958 til 1961. Sýrland sagði Ísrael stríð á hendur árin 1967 í [[sex daga stríðið|sex daga stríðinu]] og [[Yom Kippur-stríðið|Jom Kippur-stríðinu]] árið 1973. Ísrael hertók þá [[Gólanhæðir]] í landinu. [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum í landinu 1963 en pólitískur óstöðugleiki hélt áfram. Eftir [[Svarti september í Jórdaníu|Svarta september]] 1970 var [[Hafez al-Assad]] valinn þjóðarleiðtogi. Hann bældi niður uppreisnir eins og í borginni [[Hama]] árið 1982 þar sem tugúsundir voru drepin. Sonur hans, [[Bashar al-Assad]], var kosinn eftirmaður hans án mótframboða árið [[2000]]. Hörð viðbrögð stjórnar hans við friðsamlegum mótmælum þegar [[Arabíska vorið]] hófst [[2011]] leiddu til vaxandi átaka og [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|borgarastyrjaldar]]. Bashar al-Assad var loks steypt af stóli eftir skyndisókn uppreisnarmanna í desember árið 2024. Uppreisnarhópurinn [[Hayat Tahrir al-Sham]] var í lykilhlutverki. Lauk þar með um hálfrar aldar langri stjórn Assad-fjölskyldunnar í landinu.<ref>{{Vefheimild|titill= Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi|höfundur=Eiður Þór Árnason|url=https://www.visir.is/g/20242661167d/skyndi-a-ras-i-syr-landi-batt-enda-a-24-ara-valda-tid-bashar-assad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. desember 2024 |skoðað= 8. desember 2024}}</ref> ===Alþjóðastarf=== Sýrland er aðili að [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]]. Landinu hefur verið vísað úr [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]]. Sýrlandi var einnig vísað úr [[Arababandalagið|Arababandalaginu]] í byrjun borgarastyrjaldarinnar en landið fékk aftur aðild að samtökunum árið 2023. ==Samfélag== Í Sýrlandi býr fólk af mörgum þjóðarbrotum eins og [[Arabar]], [[Grikkir]], [[Armenar]], [[Assýríumenn]], [[Kúrdar]], [[Sjerkesar]], [[Mhalmítar]], [[Mandear]] og [[Tyrkir]]. Um 90% íbúa eiga [[arabíska|arabísku]] að móðurmáli og [[súnní íslam]] er ríkjandi trúarbrögð í landinu. ==Landfræði== Sýrland liggur á milli 32. og 38. breiddargráðu norður og 35. og 43. lengdargráðu austur. Landið er að mestu þurr háslétta en strönd þess við [[Miðjarðarhaf]] er mjó og sendin ræma sem liggur frá landamærum [[Tyrkland]]s í norðri að landamærum [[Líbanon]] í suðri. Mikilvæg landbúnaðarhéruð eru í norðaustri og suðri. Fljótið [[Efrat]] rennur gegnum austurhluta landsins. Sýrland er eitt þeirra landa sem eru skilgreind sem hluti af „[[vagga siðmenningar|vöggu siðmenningar]]“ við [[botn Miðjarðarhafs]]. Um þrír fjórðu hlutar landsins eru hálfþurr runnasteppa sem nær frá ströndinni að eyðimerkurfjallgörðum í austri. Fjórðungur landsins er skilgreindur sem ræktarland. Stærsta vatn landsins er manngerða miðlunarlónið [[Assadvatn]] við [[Tabqa-stíflan|Tabqa-stífluna]] í Efrat, 40 km norðan við Ar-Raqqah. Loftslag í Sýrlandi er heitt og þurrt og vetur eru mildir þótt snjókoma þekkist á hálendinu. Olíulindir uppgötvuðust í austurhluta landsins árið 1956. Helstu olíuvinnslusvæðin eru í nágrenni [[Deir ez-Zor]] og eru framhald á olíuvinnslusvæðunum við [[Mósúl]] og [[Kirkúk]] í [[Írak]]. Eftir 1974 varð olía helsta útflutningsvara landsins. ===Náttúra=== [[Mynd:Ursus_arctos_syriacus.jpg|thumb|right|Sýrlenskur skógarbjörn (''Ursus arctos syriacus'')]] Láglendið við strönd Sýrlands er nær alfarið ræktarland og villigróður eingöngu lágir runnar, til dæmis runnar af [[glóðarlyngsætt]]. Í suðurhlíðum fjallgarðsins sem liggur samsíða ströndinni er að finna leifar af barrskógi. [[Eik]]ur og [[runnaeik]]ur vaxa á hásléttunni þar sem þurrkar eru meiri. ''[[Pistacia palaestina]]'' vex villt á runnasteppunum og [[malurt]] vex á sléttunum. Sumir hlutar fjallsins [[Jabal al-Druze]] eru þaktir þéttu [[makkíkjarr]]i. Í landinu er dýralíf mjög fjölbreytt þar sem samkeppni við manninn er ekki of mikil. Einkennisdýr landsins er [[sýrlenskur skógarbjörn]] sem er þó líklega útdauður í landinu. Þar má einnig finna [[fjallagasella|fjallagasellu]], [[arabíuóryx]], [[villiköttur|villiketti]], [[otur|otra]] og [[héri|héra]]. [[Kameljón]] eru algeng auk nokkurra tegunda af [[slanga|slöngum]] og [[eðla|eðlum]]. [[Miðjarðarhafsmunkselur]] finnst við ströndina. Í Sýrlandi eru fuglar á borð við [[flamengó]] og [[pelíkani|pelíkana]]. [[Gullhamstur]] lifir villtur í norðurhluta Sýrlands og er í útrýmingarhættu. ===Veðurfar=== [[Úrkoma]] er nokkuð algeng þar sem raki berst með vindum frá Miðjarðarhafinu. Mest af henni fellur milli nóvember og maí en þar sem fjallgarðurinn við ströndina grípur mest af því er dældin austan við hann tiltölulega þurr. Sunnan við fjöllin, við Damaskus og Homs, nær regnið lengra inn í landið. Ársmeðalhiti er frá 7°C í janúar að 27°C í ágúst. Á hásléttunni í austri er hár hiti á daginn á sumrin en næturfrost algengt frá nóvember og fram í mars. == Stjórnmál == [[Mynd:Ahmed_al-Sharaa_in_November_2025.jpg|thumb|right|Ahmed al-Sharaa, forseti Sýrlands.]] Sýrland er í pólitísku millibilsástandi eftir fall ríkisstjórnar [[Bashar al-Assad]] 8. desember 2024.<ref>{{Cite web |title=The Assad regime falls. What happens now? |url=https://www.brookings.edu/articles/the-assad-regime-falls-what-happens-now/ |access-date=24 March 2025 |website=Brookings |language=en-US}}</ref> Þá var [[starfstjórn]] mynduð undir forsæti [[Mohammed al-Bashir]].<ref>{{Cite news |date=9 December 2024 |title=Syria Rebel Group Political Chief to Form Temporary Government |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-09/syria-rebel-group-political-chief-to-form-temporary-government |access-date=9 December 2024 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Picheta |first1=Rob |last2=Regan |first2=Helen |date=9 December 2024 |title=After decades of brutal rule, Bashar al-Assad's regime has been toppled. Here's what we know |url=https://edition.cnn.com/2024/12/09/middleeast/syria-assad-rebels-explainer-intl-hnk/index.html |access-date=10 December 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> Á sigurráðstefnu sýrlensku byltingarinnar í forsetahöllinni þann 29. janúar 2025, var [[Ahmed al-Sharaa]] skipaður forseti til bráðabirgða af sameinaðri herstjórn uppreisnaraflanna, en hann hafði leitt stjórnina í reynd eftir fall Assads.<ref name="english.enabbaladi.net">{{Cite web |date=29 January 2025 |title=General Command appoints Ahmed al-Sharaa as President of Syria |url=https://english.enabbaladi.net/archives/2025/01/general-command-appoints-ahmed-al-sharaa-as-president-of-syria/ |access-date=15 February 2025 |website=[[Enab Baladi]]}}</ref> Þann 13. mars 2025 staðfesti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórnarskrá Sýrlands 2025]] sem mun gilda í fimm ár.<ref name="CNN20250313">{{Cite news |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://edition.cnn.com/2025/03/13/middleeast/syria-constitution-ap-intl/index.html |access-date=13 March 2025 |website=CNN |language=en}}</ref><ref name="WP20250313">{{Cite news |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/03/13/syria-constitution-assad-alsharaa/be14baa8-000a-11f0-b7a7-d938159de2bc_story.html |access-date=13 March 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> Stjórnarskráin gerir ráð fyrir [[forsetaræði]]<ref>{{cite web |date=14 March 2025 |title=sweeping powers, ignores minority rights |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250314-syria-s-new-constitution-gives-sweeping-powers-ignores-minority-rights |accessdate=16 March 2025 |publisher=France24}}</ref> án forsætisráðherra.<ref>{{cite web |date=12 March 2025 |title=Syria's Constitutional Draft Set for Release as Fact-Finding Committee Begins Investigations |url=https://www.watanserb.com/en/2025/03/12/syrias-constitutional-draft-set-for-release-as-fact-finding-committee-begins-investigations/ |accessdate=16 March 2025 |publisher=Watan News}}</ref> [[Þjóðþing Sýrlands]] var stofnað sem bráðabirgðaþing á þessu fimm ára tímabili. Þingið á að hafa umsjón með mótun nýrrar varanlegrar stjórnarskrár.<ref name=":02">{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://apnews.com/article/syria-constitution-assad-alsharaa-4caa2074f20155c2399451d9669e435b |access-date=13 March 2025 |website=Associated Press News}}</ref> Þann 29. mars 2025 kynnti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórn Sýrlands]] við hátíðlega athöfn í forsetahöllinni í Damaskus.<ref name=":023">{{Cite web |title=نص الإعلان الدستوري لسوريا 2025 |trans-title=Texti stjórnarskráryfirlýsingar Sýrlands|url=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |date=14 March 2025 |access-date=29 March 2025 |website=[[Al Jazeera Arabic]] |language=ar |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314135843/https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |archive-date=14 March 2025 |url-status=live }}</ref> Þar tóku nýju ráðherrarnir við embættum sínum og héldu ræður þar sem þeir lýstu stefnumálum sínum.<ref name="syria-tv-2025-03-29">{{Cite web |date=29 March 2025 |title=وزراء الحكومة السورية يقدمون خططهم ويؤدون القسم الدستوري |url=https://www.syria.tv/%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%B7%D9%87%D9%85-%D9%88%D9%8A%D8%A4%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A |access-date=29 March 2025 |website=[[Syria TV (Fadaat Media)]] |language=ar}}</ref> Bráðabirgðastjórnin tók við af [[starfsstjórn Sýrlands]] sem var mynduð eftir fall stjórnar Assads 8. desember 2024.<ref name="auto3">{{cite news |title=At protest, Tel Aviv mayor vows to shut down the country if the government ignores a High Court ruling |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-29-2025/ |access-date=29 March 2025 |website=[[The Times of Israel]] |date=29 March 2025 |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Miðað við núverandi fyrirkomulag er Sýrland [[einingarríki]],<ref>{{cite web |title=Syria summary |url= https://www.britannica.com/summary/Syria |publisher=[[Encyclopedia Britannica|Britannica]]}}</ref> en komið hafa fram tillögur að stofnun [[sambandsríki]]s. === Stjórnsýslueiningar === Sýrland skiptist í 14 héruð (landstjórnaumdæmi) sem aftur skiptast í 61 umdæmi. [[File:Syria_2016,_administrative_divisions_coloured_and_numbered.svg|thumb|440px|Umdæmi Sýrlands]] {| class="wikitable" | |- ! Nr. !! Hérað !! Höfuðstaður |- | 1 || [[Latakíahérað]] || [[Latakía]] |- | 2 || [[Idlibhérað]] || [[Idlib]] |- | 3 || [[Aleppóhérað]] || [[Aleppó]] |- | 4 || [[Raqqa-hérað]] || [[Raqqa]] |- | 5 || [[Al-Hasakah-hérað]] || [[Al-Hasakah]] |- | 6 || [[Tartushérað]] || [[Tartus]] |- | 7 || [[Hamahérað]] || [[Hama]] |- | 8 || [[Deir ez-Zor-hérað]] || [[Deir ez-Zor]] |- | 9 || [[Homshérað]] || [[Homs]] |- | 10 || [[Rif Dimashq-hérað]] || [[Rif Dimashq]] |- | 11 || [[Damaskushérað]] || [[Damaskus]] |- | 12 || [[Quneitra-hérað]] || [[Quneitra]] |- | 13 || [[Daraa-hérað]] || [[Daraa]] |- | 14 || [[Sweida-hérað]] || [[Sweida]] |} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Sýrland| ]] e6xh1p1rv904n6jmn15xaprhx5itspp 1958621 1958620 2026-04-02T11:38:34Z Akigka 183 /* Stjórnsýslueiningar */ 1958621 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Sýrlenska araba­lýðveldið | nafn_á_frummáli = {{nobold|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة<br>al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}} | fáni = Flag of Syria (2025-).svg | skjaldarmerki = Emblem of Syria (2025–present).svg | nafn_í_eignarfalli = Sýrlands | þjóðsöngur = [[Humat ad-Diyar]] | staðsetningarkort = Syria_projection_(2024–present).svg | höfuðborg = [[Damaskus]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Forsetaræði]] og starfsstjórn | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Sýrlands|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Ahmed al-Sharaa]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = [[Konungsríkið Sýrland]] | dagsetning1 = 8. mars 1920 | atburður2 = Franskt verndarsvæði | dagsetning2 = 1. desember 1924 | atburður3 = Lok umboðsstjórnar Frakka | dagsetning3 = 17. apríl 1946 | flatarmál = 185.180 | stærðarsæti = 87 | hlutfall_vatns = 1,1 | mannfjöldasæti = 54 | fólksfjöldi = 26.019.711 | íbúar_á_ferkílómetra = 118,3 | mannfjöldaár = 2025 | VLF_ár = 2021 | VLF = 50,28 | VLF_á_mann = 3.300 | gjaldmiðill = [[sýrlenskt pund]] (SYP) | tímabelti = [[UTC+3]] | tld = sy | símakóði = 963 | umferð = hægri }} {{aðgreiningartengill}} '''Sýrland''' er land í vestur-Asíu sem liggur fyrir botni [[Miðjarðarhaf]]s með landamæri að [[Líbanon]], [[Ísrael]], [[Jórdanía|Jórdaníu]], [[Írak]] og [[Tyrkland]]i. Deilt er um landamærin við Ísrael ([[Gólanhæðir]]) og Tyrkland ([[Hatay]]). Höfuðborgin, [[Damaskus]], er eitt af elstu lifandi borgarsamfélögum heims, en talið er að borgin hafi verið stofnuð um 2500 f.Kr. Nafn landsins er [[gríska|grískt]] heiti á íbúum [[Assýría|Assýríu]] og hefur oft verið notað sem samheiti yfir allt landsvæðið við [[botn Miðjarðarhafs]]. ==Saga== Í Sýrlandi hafa margar þjóðir ráðið ríkjum: Egyptar, Hittítar, Assýríumenn, Persar og Grikkir og komu Rómverjar til sögunnar á fyrstu öld fyrir Krist. Á 7. öld féll landið undir völd múslima en hafði verið kristið. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-12-syrlendingar-hafa-aldrei-radid-eigin-orlogum-430800 Sýrlendingar hafa aldrei ráðið eigin örlögum] Rúv, sótt 12. desember 2024</ref> Damaskus var höfuðborg [[Úmajadar|Úmajada]] 661 til 750 þegar [[Abbasídar]] fluttu höfuðborg hins íslamska heims til [[Bagdad]]. [[Ottómanveldið]] lagði undir sig landið [[1516]] og réð til loka [[fyrri heimsstyrjöld|fyrri heimsstyrjaldarinnar]]. Nútímaríkið Sýrland var stofnað sem hluti af yfirráðasvæði [[Frakkland]]s eftir [[Fyrri heimsstyrjöld]]. [[Þjóðabandalagið]], fyrirrennari Sameinuðu þjóðanna, svipti Tyrki löndum utan Tyrklands og úthlutaði Frökkum (Líbanon og) Sýrland. Bretar tóku við í [[síðari heimsstyrjöld]] eftir að Frakkland var hertekið af nasistum. Eftir að landið fékk sjálfstæði voru herforingjauppreisnir tíðar. Um þriggja ára skeið var landið í [[Sameinaða arabalýðveldið|ríkjasambandi]] við [[Egyptaland]], 1958 til 1961. Sýrland sagði Ísrael stríð á hendur árin 1967 í [[sex daga stríðið|sex daga stríðinu]] og [[Yom Kippur-stríðið|Jom Kippur-stríðinu]] árið 1973. Ísrael hertók þá [[Gólanhæðir]] í landinu. [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum í landinu 1963 en pólitískur óstöðugleiki hélt áfram. Eftir [[Svarti september í Jórdaníu|Svarta september]] 1970 var [[Hafez al-Assad]] valinn þjóðarleiðtogi. Hann bældi niður uppreisnir eins og í borginni [[Hama]] árið 1982 þar sem tugúsundir voru drepin. Sonur hans, [[Bashar al-Assad]], var kosinn eftirmaður hans án mótframboða árið [[2000]]. Hörð viðbrögð stjórnar hans við friðsamlegum mótmælum þegar [[Arabíska vorið]] hófst [[2011]] leiddu til vaxandi átaka og [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|borgarastyrjaldar]]. Bashar al-Assad var loks steypt af stóli eftir skyndisókn uppreisnarmanna í desember árið 2024. Uppreisnarhópurinn [[Hayat Tahrir al-Sham]] var í lykilhlutverki. Lauk þar með um hálfrar aldar langri stjórn Assad-fjölskyldunnar í landinu.<ref>{{Vefheimild|titill= Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi|höfundur=Eiður Þór Árnason|url=https://www.visir.is/g/20242661167d/skyndi-a-ras-i-syr-landi-batt-enda-a-24-ara-valda-tid-bashar-assad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. desember 2024 |skoðað= 8. desember 2024}}</ref> ===Alþjóðastarf=== Sýrland er aðili að [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]]. Landinu hefur verið vísað úr [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]]. Sýrlandi var einnig vísað úr [[Arababandalagið|Arababandalaginu]] í byrjun borgarastyrjaldarinnar en landið fékk aftur aðild að samtökunum árið 2023. ==Samfélag== Í Sýrlandi býr fólk af mörgum þjóðarbrotum eins og [[Arabar]], [[Grikkir]], [[Armenar]], [[Assýríumenn]], [[Kúrdar]], [[Sjerkesar]], [[Mhalmítar]], [[Mandear]] og [[Tyrkir]]. Um 90% íbúa eiga [[arabíska|arabísku]] að móðurmáli og [[súnní íslam]] er ríkjandi trúarbrögð í landinu. ==Landfræði== Sýrland liggur á milli 32. og 38. breiddargráðu norður og 35. og 43. lengdargráðu austur. Landið er að mestu þurr háslétta en strönd þess við [[Miðjarðarhaf]] er mjó og sendin ræma sem liggur frá landamærum [[Tyrkland]]s í norðri að landamærum [[Líbanon]] í suðri. Mikilvæg landbúnaðarhéruð eru í norðaustri og suðri. Fljótið [[Efrat]] rennur gegnum austurhluta landsins. Sýrland er eitt þeirra landa sem eru skilgreind sem hluti af „[[vagga siðmenningar|vöggu siðmenningar]]“ við [[botn Miðjarðarhafs]]. Um þrír fjórðu hlutar landsins eru hálfþurr runnasteppa sem nær frá ströndinni að eyðimerkurfjallgörðum í austri. Fjórðungur landsins er skilgreindur sem ræktarland. Stærsta vatn landsins er manngerða miðlunarlónið [[Assadvatn]] við [[Tabqa-stíflan|Tabqa-stífluna]] í Efrat, 40 km norðan við Ar-Raqqah. Loftslag í Sýrlandi er heitt og þurrt og vetur eru mildir þótt snjókoma þekkist á hálendinu. Olíulindir uppgötvuðust í austurhluta landsins árið 1956. Helstu olíuvinnslusvæðin eru í nágrenni [[Deir ez-Zor]] og eru framhald á olíuvinnslusvæðunum við [[Mósúl]] og [[Kirkúk]] í [[Írak]]. Eftir 1974 varð olía helsta útflutningsvara landsins. ===Náttúra=== [[Mynd:Ursus_arctos_syriacus.jpg|thumb|right|Sýrlenskur skógarbjörn (''Ursus arctos syriacus'')]] Láglendið við strönd Sýrlands er nær alfarið ræktarland og villigróður eingöngu lágir runnar, til dæmis runnar af [[glóðarlyngsætt]]. Í suðurhlíðum fjallgarðsins sem liggur samsíða ströndinni er að finna leifar af barrskógi. [[Eik]]ur og [[runnaeik]]ur vaxa á hásléttunni þar sem þurrkar eru meiri. ''[[Pistacia palaestina]]'' vex villt á runnasteppunum og [[malurt]] vex á sléttunum. Sumir hlutar fjallsins [[Jabal al-Druze]] eru þaktir þéttu [[makkíkjarr]]i. Í landinu er dýralíf mjög fjölbreytt þar sem samkeppni við manninn er ekki of mikil. Einkennisdýr landsins er [[sýrlenskur skógarbjörn]] sem er þó líklega útdauður í landinu. Þar má einnig finna [[fjallagasella|fjallagasellu]], [[arabíuóryx]], [[villiköttur|villiketti]], [[otur|otra]] og [[héri|héra]]. [[Kameljón]] eru algeng auk nokkurra tegunda af [[slanga|slöngum]] og [[eðla|eðlum]]. [[Miðjarðarhafsmunkselur]] finnst við ströndina. Í Sýrlandi eru fuglar á borð við [[flamengó]] og [[pelíkani|pelíkana]]. [[Gullhamstur]] lifir villtur í norðurhluta Sýrlands og er í útrýmingarhættu. ===Veðurfar=== [[Úrkoma]] er nokkuð algeng þar sem raki berst með vindum frá Miðjarðarhafinu. Mest af henni fellur milli nóvember og maí en þar sem fjallgarðurinn við ströndina grípur mest af því er dældin austan við hann tiltölulega þurr. Sunnan við fjöllin, við Damaskus og Homs, nær regnið lengra inn í landið. Ársmeðalhiti er frá 7°C í janúar að 27°C í ágúst. Á hásléttunni í austri er hár hiti á daginn á sumrin en næturfrost algengt frá nóvember og fram í mars. == Stjórnmál == [[Mynd:Ahmed_al-Sharaa_in_November_2025.jpg|thumb|right|Ahmed al-Sharaa, forseti Sýrlands.]] Sýrland er í pólitísku millibilsástandi eftir fall ríkisstjórnar [[Bashar al-Assad]] 8. desember 2024.<ref>{{Cite web |title=The Assad regime falls. What happens now? |url=https://www.brookings.edu/articles/the-assad-regime-falls-what-happens-now/ |access-date=24 March 2025 |website=Brookings |language=en-US}}</ref> Þá var [[starfstjórn]] mynduð undir forsæti [[Mohammed al-Bashir]].<ref>{{Cite news |date=9 December 2024 |title=Syria Rebel Group Political Chief to Form Temporary Government |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-09/syria-rebel-group-political-chief-to-form-temporary-government |access-date=9 December 2024 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Picheta |first1=Rob |last2=Regan |first2=Helen |date=9 December 2024 |title=After decades of brutal rule, Bashar al-Assad's regime has been toppled. Here's what we know |url=https://edition.cnn.com/2024/12/09/middleeast/syria-assad-rebels-explainer-intl-hnk/index.html |access-date=10 December 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> Á sigurráðstefnu sýrlensku byltingarinnar í forsetahöllinni þann 29. janúar 2025, var [[Ahmed al-Sharaa]] skipaður forseti til bráðabirgða af sameinaðri herstjórn uppreisnaraflanna, en hann hafði leitt stjórnina í reynd eftir fall Assads.<ref name="english.enabbaladi.net">{{Cite web |date=29 January 2025 |title=General Command appoints Ahmed al-Sharaa as President of Syria |url=https://english.enabbaladi.net/archives/2025/01/general-command-appoints-ahmed-al-sharaa-as-president-of-syria/ |access-date=15 February 2025 |website=[[Enab Baladi]]}}</ref> Þann 13. mars 2025 staðfesti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórnarskrá Sýrlands 2025]] sem mun gilda í fimm ár.<ref name="CNN20250313">{{Cite news |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://edition.cnn.com/2025/03/13/middleeast/syria-constitution-ap-intl/index.html |access-date=13 March 2025 |website=CNN |language=en}}</ref><ref name="WP20250313">{{Cite news |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/03/13/syria-constitution-assad-alsharaa/be14baa8-000a-11f0-b7a7-d938159de2bc_story.html |access-date=13 March 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> Stjórnarskráin gerir ráð fyrir [[forsetaræði]]<ref>{{cite web |date=14 March 2025 |title=sweeping powers, ignores minority rights |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250314-syria-s-new-constitution-gives-sweeping-powers-ignores-minority-rights |accessdate=16 March 2025 |publisher=France24}}</ref> án forsætisráðherra.<ref>{{cite web |date=12 March 2025 |title=Syria's Constitutional Draft Set for Release as Fact-Finding Committee Begins Investigations |url=https://www.watanserb.com/en/2025/03/12/syrias-constitutional-draft-set-for-release-as-fact-finding-committee-begins-investigations/ |accessdate=16 March 2025 |publisher=Watan News}}</ref> [[Þjóðþing Sýrlands]] var stofnað sem bráðabirgðaþing á þessu fimm ára tímabili. Þingið á að hafa umsjón með mótun nýrrar varanlegrar stjórnarskrár.<ref name=":02">{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://apnews.com/article/syria-constitution-assad-alsharaa-4caa2074f20155c2399451d9669e435b |access-date=13 March 2025 |website=Associated Press News}}</ref> Þann 29. mars 2025 kynnti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórn Sýrlands]] við hátíðlega athöfn í forsetahöllinni í Damaskus.<ref name=":023">{{Cite web |title=نص الإعلان الدستوري لسوريا 2025 |trans-title=Texti stjórnarskráryfirlýsingar Sýrlands|url=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |date=14 March 2025 |access-date=29 March 2025 |website=[[Al Jazeera Arabic]] |language=ar |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314135843/https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |archive-date=14 March 2025 |url-status=live }}</ref> Þar tóku nýju ráðherrarnir við embættum sínum og héldu ræður þar sem þeir lýstu stefnumálum sínum.<ref name="syria-tv-2025-03-29">{{Cite web |date=29 March 2025 |title=وزراء الحكومة السورية يقدمون خططهم ويؤدون القسم الدستوري |url=https://www.syria.tv/%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%B7%D9%87%D9%85-%D9%88%D9%8A%D8%A4%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A |access-date=29 March 2025 |website=[[Syria TV (Fadaat Media)]] |language=ar}}</ref> Bráðabirgðastjórnin tók við af [[starfsstjórn Sýrlands]] sem var mynduð eftir fall stjórnar Assads 8. desember 2024.<ref name="auto3">{{cite news |title=At protest, Tel Aviv mayor vows to shut down the country if the government ignores a High Court ruling |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-29-2025/ |access-date=29 March 2025 |website=[[The Times of Israel]] |date=29 March 2025 |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Miðað við núverandi fyrirkomulag er Sýrland [[einingarríki]],<ref>{{cite web |title=Syria summary |url= https://www.britannica.com/summary/Syria |publisher=[[Encyclopedia Britannica|Britannica]]}}</ref> en komið hafa fram tillögur að stofnun [[sambandsríki]]s. === Stjórnsýslueiningar === Sýrland skiptist í 14 héruð (landstjórnaumdæmi) sem aftur skiptast í 61 umdæmi. [[File:Syria_2016,_administrative_divisions_coloured_and_numbered.svg|thumb|440px|Héruð Sýrlands.]] {| class="wikitable" | |- ! Nr. !! Hérað !! Höfuðstaður |- | 1 || [[Latakíahérað]] || [[Latakía]] |- | 2 || [[Idlibhérað]] || [[Idlib]] |- | 3 || [[Aleppóhérað]] || [[Aleppó]] |- | 4 || [[Raqqa-hérað]] || [[Raqqa]] |- | 5 || [[Al-Hasakah-hérað]] || [[Al-Hasakah]] |- | 6 || [[Tartushérað]] || [[Tartus]] |- | 7 || [[Hamahérað]] || [[Hama]] |- | 8 || [[Deir ez-Zor-hérað]] || [[Deir ez-Zor]] |- | 9 || [[Homshérað]] || [[Homs]] |- | 10 || [[Rif Dimashq-hérað]] || [[Rif Dimashq]] |- | 11 || [[Damaskushérað]] || [[Damaskus]] |- | 12 || [[Quneitra-hérað]] || [[Quneitra]] |- | 13 || [[Daraa-hérað]] || [[Daraa]] |- | 14 || [[Sweida-hérað]] || [[Sweida]] |} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Sýrland| ]] ala1i1s37sbwgs3j9zi2mrmobk5lfzz 1958622 1958621 2026-04-02T11:39:02Z Akigka 183 /* Stjórnsýslueiningar */ 1958622 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Sýrlenska araba­lýðveldið | nafn_á_frummáli = {{nobold|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة<br>al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}} | fáni = Flag of Syria (2025-).svg | skjaldarmerki = Emblem of Syria (2025–present).svg | nafn_í_eignarfalli = Sýrlands | þjóðsöngur = [[Humat ad-Diyar]] | staðsetningarkort = Syria_projection_(2024–present).svg | höfuðborg = [[Damaskus]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Forsetaræði]] og starfsstjórn | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Sýrlands|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Ahmed al-Sharaa]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = [[Konungsríkið Sýrland]] | dagsetning1 = 8. mars 1920 | atburður2 = Franskt verndarsvæði | dagsetning2 = 1. desember 1924 | atburður3 = Lok umboðsstjórnar Frakka | dagsetning3 = 17. apríl 1946 | flatarmál = 185.180 | stærðarsæti = 87 | hlutfall_vatns = 1,1 | mannfjöldasæti = 54 | fólksfjöldi = 26.019.711 | íbúar_á_ferkílómetra = 118,3 | mannfjöldaár = 2025 | VLF_ár = 2021 | VLF = 50,28 | VLF_á_mann = 3.300 | gjaldmiðill = [[sýrlenskt pund]] (SYP) | tímabelti = [[UTC+3]] | tld = sy | símakóði = 963 | umferð = hægri }} {{aðgreiningartengill}} '''Sýrland''' er land í vestur-Asíu sem liggur fyrir botni [[Miðjarðarhaf]]s með landamæri að [[Líbanon]], [[Ísrael]], [[Jórdanía|Jórdaníu]], [[Írak]] og [[Tyrkland]]i. Deilt er um landamærin við Ísrael ([[Gólanhæðir]]) og Tyrkland ([[Hatay]]). Höfuðborgin, [[Damaskus]], er eitt af elstu lifandi borgarsamfélögum heims, en talið er að borgin hafi verið stofnuð um 2500 f.Kr. Nafn landsins er [[gríska|grískt]] heiti á íbúum [[Assýría|Assýríu]] og hefur oft verið notað sem samheiti yfir allt landsvæðið við [[botn Miðjarðarhafs]]. ==Saga== Í Sýrlandi hafa margar þjóðir ráðið ríkjum: Egyptar, Hittítar, Assýríumenn, Persar og Grikkir og komu Rómverjar til sögunnar á fyrstu öld fyrir Krist. Á 7. öld féll landið undir völd múslima en hafði verið kristið. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-12-syrlendingar-hafa-aldrei-radid-eigin-orlogum-430800 Sýrlendingar hafa aldrei ráðið eigin örlögum] Rúv, sótt 12. desember 2024</ref> Damaskus var höfuðborg [[Úmajadar|Úmajada]] 661 til 750 þegar [[Abbasídar]] fluttu höfuðborg hins íslamska heims til [[Bagdad]]. [[Ottómanveldið]] lagði undir sig landið [[1516]] og réð til loka [[fyrri heimsstyrjöld|fyrri heimsstyrjaldarinnar]]. Nútímaríkið Sýrland var stofnað sem hluti af yfirráðasvæði [[Frakkland]]s eftir [[Fyrri heimsstyrjöld]]. [[Þjóðabandalagið]], fyrirrennari Sameinuðu þjóðanna, svipti Tyrki löndum utan Tyrklands og úthlutaði Frökkum (Líbanon og) Sýrland. Bretar tóku við í [[síðari heimsstyrjöld]] eftir að Frakkland var hertekið af nasistum. Eftir að landið fékk sjálfstæði voru herforingjauppreisnir tíðar. Um þriggja ára skeið var landið í [[Sameinaða arabalýðveldið|ríkjasambandi]] við [[Egyptaland]], 1958 til 1961. Sýrland sagði Ísrael stríð á hendur árin 1967 í [[sex daga stríðið|sex daga stríðinu]] og [[Yom Kippur-stríðið|Jom Kippur-stríðinu]] árið 1973. Ísrael hertók þá [[Gólanhæðir]] í landinu. [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum í landinu 1963 en pólitískur óstöðugleiki hélt áfram. Eftir [[Svarti september í Jórdaníu|Svarta september]] 1970 var [[Hafez al-Assad]] valinn þjóðarleiðtogi. Hann bældi niður uppreisnir eins og í borginni [[Hama]] árið 1982 þar sem tugúsundir voru drepin. Sonur hans, [[Bashar al-Assad]], var kosinn eftirmaður hans án mótframboða árið [[2000]]. Hörð viðbrögð stjórnar hans við friðsamlegum mótmælum þegar [[Arabíska vorið]] hófst [[2011]] leiddu til vaxandi átaka og [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|borgarastyrjaldar]]. Bashar al-Assad var loks steypt af stóli eftir skyndisókn uppreisnarmanna í desember árið 2024. Uppreisnarhópurinn [[Hayat Tahrir al-Sham]] var í lykilhlutverki. Lauk þar með um hálfrar aldar langri stjórn Assad-fjölskyldunnar í landinu.<ref>{{Vefheimild|titill= Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi|höfundur=Eiður Þór Árnason|url=https://www.visir.is/g/20242661167d/skyndi-a-ras-i-syr-landi-batt-enda-a-24-ara-valda-tid-bashar-assad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. desember 2024 |skoðað= 8. desember 2024}}</ref> ===Alþjóðastarf=== Sýrland er aðili að [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]]. Landinu hefur verið vísað úr [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]]. Sýrlandi var einnig vísað úr [[Arababandalagið|Arababandalaginu]] í byrjun borgarastyrjaldarinnar en landið fékk aftur aðild að samtökunum árið 2023. ==Samfélag== Í Sýrlandi býr fólk af mörgum þjóðarbrotum eins og [[Arabar]], [[Grikkir]], [[Armenar]], [[Assýríumenn]], [[Kúrdar]], [[Sjerkesar]], [[Mhalmítar]], [[Mandear]] og [[Tyrkir]]. Um 90% íbúa eiga [[arabíska|arabísku]] að móðurmáli og [[súnní íslam]] er ríkjandi trúarbrögð í landinu. ==Landfræði== Sýrland liggur á milli 32. og 38. breiddargráðu norður og 35. og 43. lengdargráðu austur. Landið er að mestu þurr háslétta en strönd þess við [[Miðjarðarhaf]] er mjó og sendin ræma sem liggur frá landamærum [[Tyrkland]]s í norðri að landamærum [[Líbanon]] í suðri. Mikilvæg landbúnaðarhéruð eru í norðaustri og suðri. Fljótið [[Efrat]] rennur gegnum austurhluta landsins. Sýrland er eitt þeirra landa sem eru skilgreind sem hluti af „[[vagga siðmenningar|vöggu siðmenningar]]“ við [[botn Miðjarðarhafs]]. Um þrír fjórðu hlutar landsins eru hálfþurr runnasteppa sem nær frá ströndinni að eyðimerkurfjallgörðum í austri. Fjórðungur landsins er skilgreindur sem ræktarland. Stærsta vatn landsins er manngerða miðlunarlónið [[Assadvatn]] við [[Tabqa-stíflan|Tabqa-stífluna]] í Efrat, 40 km norðan við Ar-Raqqah. Loftslag í Sýrlandi er heitt og þurrt og vetur eru mildir þótt snjókoma þekkist á hálendinu. Olíulindir uppgötvuðust í austurhluta landsins árið 1956. Helstu olíuvinnslusvæðin eru í nágrenni [[Deir ez-Zor]] og eru framhald á olíuvinnslusvæðunum við [[Mósúl]] og [[Kirkúk]] í [[Írak]]. Eftir 1974 varð olía helsta útflutningsvara landsins. ===Náttúra=== [[Mynd:Ursus_arctos_syriacus.jpg|thumb|right|Sýrlenskur skógarbjörn (''Ursus arctos syriacus'')]] Láglendið við strönd Sýrlands er nær alfarið ræktarland og villigróður eingöngu lágir runnar, til dæmis runnar af [[glóðarlyngsætt]]. Í suðurhlíðum fjallgarðsins sem liggur samsíða ströndinni er að finna leifar af barrskógi. [[Eik]]ur og [[runnaeik]]ur vaxa á hásléttunni þar sem þurrkar eru meiri. ''[[Pistacia palaestina]]'' vex villt á runnasteppunum og [[malurt]] vex á sléttunum. Sumir hlutar fjallsins [[Jabal al-Druze]] eru þaktir þéttu [[makkíkjarr]]i. Í landinu er dýralíf mjög fjölbreytt þar sem samkeppni við manninn er ekki of mikil. Einkennisdýr landsins er [[sýrlenskur skógarbjörn]] sem er þó líklega útdauður í landinu. Þar má einnig finna [[fjallagasella|fjallagasellu]], [[arabíuóryx]], [[villiköttur|villiketti]], [[otur|otra]] og [[héri|héra]]. [[Kameljón]] eru algeng auk nokkurra tegunda af [[slanga|slöngum]] og [[eðla|eðlum]]. [[Miðjarðarhafsmunkselur]] finnst við ströndina. Í Sýrlandi eru fuglar á borð við [[flamengó]] og [[pelíkani|pelíkana]]. [[Gullhamstur]] lifir villtur í norðurhluta Sýrlands og er í útrýmingarhættu. ===Veðurfar=== [[Úrkoma]] er nokkuð algeng þar sem raki berst með vindum frá Miðjarðarhafinu. Mest af henni fellur milli nóvember og maí en þar sem fjallgarðurinn við ströndina grípur mest af því er dældin austan við hann tiltölulega þurr. Sunnan við fjöllin, við Damaskus og Homs, nær regnið lengra inn í landið. Ársmeðalhiti er frá 7°C í janúar að 27°C í ágúst. Á hásléttunni í austri er hár hiti á daginn á sumrin en næturfrost algengt frá nóvember og fram í mars. == Stjórnmál == [[Mynd:Ahmed_al-Sharaa_in_November_2025.jpg|thumb|right|Ahmed al-Sharaa, forseti Sýrlands.]] Sýrland er í pólitísku millibilsástandi eftir fall ríkisstjórnar [[Bashar al-Assad]] 8. desember 2024.<ref>{{Cite web |title=The Assad regime falls. What happens now? |url=https://www.brookings.edu/articles/the-assad-regime-falls-what-happens-now/ |access-date=24 March 2025 |website=Brookings |language=en-US}}</ref> Þá var [[starfstjórn]] mynduð undir forsæti [[Mohammed al-Bashir]].<ref>{{Cite news |date=9 December 2024 |title=Syria Rebel Group Political Chief to Form Temporary Government |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-09/syria-rebel-group-political-chief-to-form-temporary-government |access-date=9 December 2024 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Picheta |first1=Rob |last2=Regan |first2=Helen |date=9 December 2024 |title=After decades of brutal rule, Bashar al-Assad's regime has been toppled. Here's what we know |url=https://edition.cnn.com/2024/12/09/middleeast/syria-assad-rebels-explainer-intl-hnk/index.html |access-date=10 December 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> Á sigurráðstefnu sýrlensku byltingarinnar í forsetahöllinni þann 29. janúar 2025, var [[Ahmed al-Sharaa]] skipaður forseti til bráðabirgða af sameinaðri herstjórn uppreisnaraflanna, en hann hafði leitt stjórnina í reynd eftir fall Assads.<ref name="english.enabbaladi.net">{{Cite web |date=29 January 2025 |title=General Command appoints Ahmed al-Sharaa as President of Syria |url=https://english.enabbaladi.net/archives/2025/01/general-command-appoints-ahmed-al-sharaa-as-president-of-syria/ |access-date=15 February 2025 |website=[[Enab Baladi]]}}</ref> Þann 13. mars 2025 staðfesti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórnarskrá Sýrlands 2025]] sem mun gilda í fimm ár.<ref name="CNN20250313">{{Cite news |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://edition.cnn.com/2025/03/13/middleeast/syria-constitution-ap-intl/index.html |access-date=13 March 2025 |website=CNN |language=en}}</ref><ref name="WP20250313">{{Cite news |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/03/13/syria-constitution-assad-alsharaa/be14baa8-000a-11f0-b7a7-d938159de2bc_story.html |access-date=13 March 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> Stjórnarskráin gerir ráð fyrir [[forsetaræði]]<ref>{{cite web |date=14 March 2025 |title=sweeping powers, ignores minority rights |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250314-syria-s-new-constitution-gives-sweeping-powers-ignores-minority-rights |accessdate=16 March 2025 |publisher=France24}}</ref> án forsætisráðherra.<ref>{{cite web |date=12 March 2025 |title=Syria's Constitutional Draft Set for Release as Fact-Finding Committee Begins Investigations |url=https://www.watanserb.com/en/2025/03/12/syrias-constitutional-draft-set-for-release-as-fact-finding-committee-begins-investigations/ |accessdate=16 March 2025 |publisher=Watan News}}</ref> [[Þjóðþing Sýrlands]] var stofnað sem bráðabirgðaþing á þessu fimm ára tímabili. Þingið á að hafa umsjón með mótun nýrrar varanlegrar stjórnarskrár.<ref name=":02">{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://apnews.com/article/syria-constitution-assad-alsharaa-4caa2074f20155c2399451d9669e435b |access-date=13 March 2025 |website=Associated Press News}}</ref> Þann 29. mars 2025 kynnti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórn Sýrlands]] við hátíðlega athöfn í forsetahöllinni í Damaskus.<ref name=":023">{{Cite web |title=نص الإعلان الدستوري لسوريا 2025 |trans-title=Texti stjórnarskráryfirlýsingar Sýrlands|url=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |date=14 March 2025 |access-date=29 March 2025 |website=[[Al Jazeera Arabic]] |language=ar |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314135843/https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |archive-date=14 March 2025 |url-status=live }}</ref> Þar tóku nýju ráðherrarnir við embættum sínum og héldu ræður þar sem þeir lýstu stefnumálum sínum.<ref name="syria-tv-2025-03-29">{{Cite web |date=29 March 2025 |title=وزراء الحكومة السورية يقدمون خططهم ويؤدون القسم الدستوري |url=https://www.syria.tv/%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%B7%D9%87%D9%85-%D9%88%D9%8A%D8%A4%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A |access-date=29 March 2025 |website=[[Syria TV (Fadaat Media)]] |language=ar}}</ref> Bráðabirgðastjórnin tók við af [[starfsstjórn Sýrlands]] sem var mynduð eftir fall stjórnar Assads 8. desember 2024.<ref name="auto3">{{cite news |title=At protest, Tel Aviv mayor vows to shut down the country if the government ignores a High Court ruling |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-29-2025/ |access-date=29 March 2025 |website=[[The Times of Israel]] |date=29 March 2025 |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Miðað við núverandi fyrirkomulag er Sýrland [[einingarríki]],<ref>{{cite web |title=Syria summary |url= https://www.britannica.com/summary/Syria |publisher=[[Encyclopedia Britannica|Britannica]]}}</ref> en komið hafa fram tillögur að stofnun [[sambandsríki]]s. === Stjórnsýslueiningar === Sýrland skiptist í 14 héruð (landstjórnaumdæmi) sem aftur skiptast í 61 umdæmi. [[File:Syria_2016,_administrative_divisions_coloured_and_numbered.svg|thumb|440px|Héruð Sýrlands.]] {| class="wikitable" | |- ! Nr. !! Hérað !! Höfuðstaður |- | 1 || [[Latakíuhérað]] || [[Latakía]] |- | 2 || [[Idlibhérað]] || [[Idlib]] |- | 3 || [[Aleppóhérað]] || [[Aleppó]] |- | 4 || [[Raqqa-hérað]] || [[Raqqa]] |- | 5 || [[Al-Hasakah-hérað]] || [[Al-Hasakah]] |- | 6 || [[Tartushérað]] || [[Tartus]] |- | 7 || [[Hamahérað]] || [[Hama]] |- | 8 || [[Deir ez-Zor-hérað]] || [[Deir ez-Zor]] |- | 9 || [[Homshérað]] || [[Homs]] |- | 10 || [[Rif Dimashq-hérað]] || [[Rif Dimashq]] |- | 11 || [[Damaskushérað]] || [[Damaskus]] |- | 12 || [[Quneitra-hérað]] || [[Quneitra]] |- | 13 || [[Daraa-hérað]] || [[Daraa]] |- | 14 || [[Sweida-hérað]] || [[Sweida]] |} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Sýrland| ]] 7g06gm6fwo209xd4ztkvlqtc8de8zsn 1958623 1958622 2026-04-02T11:39:31Z Akigka 183 /* Stjórnsýslueiningar */ 1958623 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Sýrlenska araba­lýðveldið | nafn_á_frummáli = {{nobold|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة<br>al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}} | fáni = Flag of Syria (2025-).svg | skjaldarmerki = Emblem of Syria (2025–present).svg | nafn_í_eignarfalli = Sýrlands | þjóðsöngur = [[Humat ad-Diyar]] | staðsetningarkort = Syria_projection_(2024–present).svg | höfuðborg = [[Damaskus]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Forsetaræði]] og starfsstjórn | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Sýrlands|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Ahmed al-Sharaa]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = [[Konungsríkið Sýrland]] | dagsetning1 = 8. mars 1920 | atburður2 = Franskt verndarsvæði | dagsetning2 = 1. desember 1924 | atburður3 = Lok umboðsstjórnar Frakka | dagsetning3 = 17. apríl 1946 | flatarmál = 185.180 | stærðarsæti = 87 | hlutfall_vatns = 1,1 | mannfjöldasæti = 54 | fólksfjöldi = 26.019.711 | íbúar_á_ferkílómetra = 118,3 | mannfjöldaár = 2025 | VLF_ár = 2021 | VLF = 50,28 | VLF_á_mann = 3.300 | gjaldmiðill = [[sýrlenskt pund]] (SYP) | tímabelti = [[UTC+3]] | tld = sy | símakóði = 963 | umferð = hægri }} {{aðgreiningartengill}} '''Sýrland''' er land í vestur-Asíu sem liggur fyrir botni [[Miðjarðarhaf]]s með landamæri að [[Líbanon]], [[Ísrael]], [[Jórdanía|Jórdaníu]], [[Írak]] og [[Tyrkland]]i. Deilt er um landamærin við Ísrael ([[Gólanhæðir]]) og Tyrkland ([[Hatay]]). Höfuðborgin, [[Damaskus]], er eitt af elstu lifandi borgarsamfélögum heims, en talið er að borgin hafi verið stofnuð um 2500 f.Kr. Nafn landsins er [[gríska|grískt]] heiti á íbúum [[Assýría|Assýríu]] og hefur oft verið notað sem samheiti yfir allt landsvæðið við [[botn Miðjarðarhafs]]. ==Saga== Í Sýrlandi hafa margar þjóðir ráðið ríkjum: Egyptar, Hittítar, Assýríumenn, Persar og Grikkir og komu Rómverjar til sögunnar á fyrstu öld fyrir Krist. Á 7. öld féll landið undir völd múslima en hafði verið kristið. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-12-syrlendingar-hafa-aldrei-radid-eigin-orlogum-430800 Sýrlendingar hafa aldrei ráðið eigin örlögum] Rúv, sótt 12. desember 2024</ref> Damaskus var höfuðborg [[Úmajadar|Úmajada]] 661 til 750 þegar [[Abbasídar]] fluttu höfuðborg hins íslamska heims til [[Bagdad]]. [[Ottómanveldið]] lagði undir sig landið [[1516]] og réð til loka [[fyrri heimsstyrjöld|fyrri heimsstyrjaldarinnar]]. Nútímaríkið Sýrland var stofnað sem hluti af yfirráðasvæði [[Frakkland]]s eftir [[Fyrri heimsstyrjöld]]. [[Þjóðabandalagið]], fyrirrennari Sameinuðu þjóðanna, svipti Tyrki löndum utan Tyrklands og úthlutaði Frökkum (Líbanon og) Sýrland. Bretar tóku við í [[síðari heimsstyrjöld]] eftir að Frakkland var hertekið af nasistum. Eftir að landið fékk sjálfstæði voru herforingjauppreisnir tíðar. Um þriggja ára skeið var landið í [[Sameinaða arabalýðveldið|ríkjasambandi]] við [[Egyptaland]], 1958 til 1961. Sýrland sagði Ísrael stríð á hendur árin 1967 í [[sex daga stríðið|sex daga stríðinu]] og [[Yom Kippur-stríðið|Jom Kippur-stríðinu]] árið 1973. Ísrael hertók þá [[Gólanhæðir]] í landinu. [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum í landinu 1963 en pólitískur óstöðugleiki hélt áfram. Eftir [[Svarti september í Jórdaníu|Svarta september]] 1970 var [[Hafez al-Assad]] valinn þjóðarleiðtogi. Hann bældi niður uppreisnir eins og í borginni [[Hama]] árið 1982 þar sem tugúsundir voru drepin. Sonur hans, [[Bashar al-Assad]], var kosinn eftirmaður hans án mótframboða árið [[2000]]. Hörð viðbrögð stjórnar hans við friðsamlegum mótmælum þegar [[Arabíska vorið]] hófst [[2011]] leiddu til vaxandi átaka og [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|borgarastyrjaldar]]. Bashar al-Assad var loks steypt af stóli eftir skyndisókn uppreisnarmanna í desember árið 2024. Uppreisnarhópurinn [[Hayat Tahrir al-Sham]] var í lykilhlutverki. Lauk þar með um hálfrar aldar langri stjórn Assad-fjölskyldunnar í landinu.<ref>{{Vefheimild|titill= Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi|höfundur=Eiður Þór Árnason|url=https://www.visir.is/g/20242661167d/skyndi-a-ras-i-syr-landi-batt-enda-a-24-ara-valda-tid-bashar-assad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. desember 2024 |skoðað= 8. desember 2024}}</ref> ===Alþjóðastarf=== Sýrland er aðili að [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]]. Landinu hefur verið vísað úr [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]]. Sýrlandi var einnig vísað úr [[Arababandalagið|Arababandalaginu]] í byrjun borgarastyrjaldarinnar en landið fékk aftur aðild að samtökunum árið 2023. ==Samfélag== Í Sýrlandi býr fólk af mörgum þjóðarbrotum eins og [[Arabar]], [[Grikkir]], [[Armenar]], [[Assýríumenn]], [[Kúrdar]], [[Sjerkesar]], [[Mhalmítar]], [[Mandear]] og [[Tyrkir]]. Um 90% íbúa eiga [[arabíska|arabísku]] að móðurmáli og [[súnní íslam]] er ríkjandi trúarbrögð í landinu. ==Landfræði== Sýrland liggur á milli 32. og 38. breiddargráðu norður og 35. og 43. lengdargráðu austur. Landið er að mestu þurr háslétta en strönd þess við [[Miðjarðarhaf]] er mjó og sendin ræma sem liggur frá landamærum [[Tyrkland]]s í norðri að landamærum [[Líbanon]] í suðri. Mikilvæg landbúnaðarhéruð eru í norðaustri og suðri. Fljótið [[Efrat]] rennur gegnum austurhluta landsins. Sýrland er eitt þeirra landa sem eru skilgreind sem hluti af „[[vagga siðmenningar|vöggu siðmenningar]]“ við [[botn Miðjarðarhafs]]. Um þrír fjórðu hlutar landsins eru hálfþurr runnasteppa sem nær frá ströndinni að eyðimerkurfjallgörðum í austri. Fjórðungur landsins er skilgreindur sem ræktarland. Stærsta vatn landsins er manngerða miðlunarlónið [[Assadvatn]] við [[Tabqa-stíflan|Tabqa-stífluna]] í Efrat, 40 km norðan við Ar-Raqqah. Loftslag í Sýrlandi er heitt og þurrt og vetur eru mildir þótt snjókoma þekkist á hálendinu. Olíulindir uppgötvuðust í austurhluta landsins árið 1956. Helstu olíuvinnslusvæðin eru í nágrenni [[Deir ez-Zor]] og eru framhald á olíuvinnslusvæðunum við [[Mósúl]] og [[Kirkúk]] í [[Írak]]. Eftir 1974 varð olía helsta útflutningsvara landsins. ===Náttúra=== [[Mynd:Ursus_arctos_syriacus.jpg|thumb|right|Sýrlenskur skógarbjörn (''Ursus arctos syriacus'')]] Láglendið við strönd Sýrlands er nær alfarið ræktarland og villigróður eingöngu lágir runnar, til dæmis runnar af [[glóðarlyngsætt]]. Í suðurhlíðum fjallgarðsins sem liggur samsíða ströndinni er að finna leifar af barrskógi. [[Eik]]ur og [[runnaeik]]ur vaxa á hásléttunni þar sem þurrkar eru meiri. ''[[Pistacia palaestina]]'' vex villt á runnasteppunum og [[malurt]] vex á sléttunum. Sumir hlutar fjallsins [[Jabal al-Druze]] eru þaktir þéttu [[makkíkjarr]]i. Í landinu er dýralíf mjög fjölbreytt þar sem samkeppni við manninn er ekki of mikil. Einkennisdýr landsins er [[sýrlenskur skógarbjörn]] sem er þó líklega útdauður í landinu. Þar má einnig finna [[fjallagasella|fjallagasellu]], [[arabíuóryx]], [[villiköttur|villiketti]], [[otur|otra]] og [[héri|héra]]. [[Kameljón]] eru algeng auk nokkurra tegunda af [[slanga|slöngum]] og [[eðla|eðlum]]. [[Miðjarðarhafsmunkselur]] finnst við ströndina. Í Sýrlandi eru fuglar á borð við [[flamengó]] og [[pelíkani|pelíkana]]. [[Gullhamstur]] lifir villtur í norðurhluta Sýrlands og er í útrýmingarhættu. ===Veðurfar=== [[Úrkoma]] er nokkuð algeng þar sem raki berst með vindum frá Miðjarðarhafinu. Mest af henni fellur milli nóvember og maí en þar sem fjallgarðurinn við ströndina grípur mest af því er dældin austan við hann tiltölulega þurr. Sunnan við fjöllin, við Damaskus og Homs, nær regnið lengra inn í landið. Ársmeðalhiti er frá 7°C í janúar að 27°C í ágúst. Á hásléttunni í austri er hár hiti á daginn á sumrin en næturfrost algengt frá nóvember og fram í mars. == Stjórnmál == [[Mynd:Ahmed_al-Sharaa_in_November_2025.jpg|thumb|right|Ahmed al-Sharaa, forseti Sýrlands.]] Sýrland er í pólitísku millibilsástandi eftir fall ríkisstjórnar [[Bashar al-Assad]] 8. desember 2024.<ref>{{Cite web |title=The Assad regime falls. What happens now? |url=https://www.brookings.edu/articles/the-assad-regime-falls-what-happens-now/ |access-date=24 March 2025 |website=Brookings |language=en-US}}</ref> Þá var [[starfstjórn]] mynduð undir forsæti [[Mohammed al-Bashir]].<ref>{{Cite news |date=9 December 2024 |title=Syria Rebel Group Political Chief to Form Temporary Government |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-09/syria-rebel-group-political-chief-to-form-temporary-government |access-date=9 December 2024 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Picheta |first1=Rob |last2=Regan |first2=Helen |date=9 December 2024 |title=After decades of brutal rule, Bashar al-Assad's regime has been toppled. Here's what we know |url=https://edition.cnn.com/2024/12/09/middleeast/syria-assad-rebels-explainer-intl-hnk/index.html |access-date=10 December 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> Á sigurráðstefnu sýrlensku byltingarinnar í forsetahöllinni þann 29. janúar 2025, var [[Ahmed al-Sharaa]] skipaður forseti til bráðabirgða af sameinaðri herstjórn uppreisnaraflanna, en hann hafði leitt stjórnina í reynd eftir fall Assads.<ref name="english.enabbaladi.net">{{Cite web |date=29 January 2025 |title=General Command appoints Ahmed al-Sharaa as President of Syria |url=https://english.enabbaladi.net/archives/2025/01/general-command-appoints-ahmed-al-sharaa-as-president-of-syria/ |access-date=15 February 2025 |website=[[Enab Baladi]]}}</ref> Þann 13. mars 2025 staðfesti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórnarskrá Sýrlands 2025]] sem mun gilda í fimm ár.<ref name="CNN20250313">{{Cite news |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://edition.cnn.com/2025/03/13/middleeast/syria-constitution-ap-intl/index.html |access-date=13 March 2025 |website=CNN |language=en}}</ref><ref name="WP20250313">{{Cite news |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/03/13/syria-constitution-assad-alsharaa/be14baa8-000a-11f0-b7a7-d938159de2bc_story.html |access-date=13 March 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> Stjórnarskráin gerir ráð fyrir [[forsetaræði]]<ref>{{cite web |date=14 March 2025 |title=sweeping powers, ignores minority rights |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250314-syria-s-new-constitution-gives-sweeping-powers-ignores-minority-rights |accessdate=16 March 2025 |publisher=France24}}</ref> án forsætisráðherra.<ref>{{cite web |date=12 March 2025 |title=Syria's Constitutional Draft Set for Release as Fact-Finding Committee Begins Investigations |url=https://www.watanserb.com/en/2025/03/12/syrias-constitutional-draft-set-for-release-as-fact-finding-committee-begins-investigations/ |accessdate=16 March 2025 |publisher=Watan News}}</ref> [[Þjóðþing Sýrlands]] var stofnað sem bráðabirgðaþing á þessu fimm ára tímabili. Þingið á að hafa umsjón með mótun nýrrar varanlegrar stjórnarskrár.<ref name=":02">{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://apnews.com/article/syria-constitution-assad-alsharaa-4caa2074f20155c2399451d9669e435b |access-date=13 March 2025 |website=Associated Press News}}</ref> Þann 29. mars 2025 kynnti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórn Sýrlands]] við hátíðlega athöfn í forsetahöllinni í Damaskus.<ref name=":023">{{Cite web |title=نص الإعلان الدستوري لسوريا 2025 |trans-title=Texti stjórnarskráryfirlýsingar Sýrlands|url=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |date=14 March 2025 |access-date=29 March 2025 |website=[[Al Jazeera Arabic]] |language=ar |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314135843/https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |archive-date=14 March 2025 |url-status=live }}</ref> Þar tóku nýju ráðherrarnir við embættum sínum og héldu ræður þar sem þeir lýstu stefnumálum sínum.<ref name="syria-tv-2025-03-29">{{Cite web |date=29 March 2025 |title=وزراء الحكومة السورية يقدمون خططهم ويؤدون القسم الدستوري |url=https://www.syria.tv/%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%B7%D9%87%D9%85-%D9%88%D9%8A%D8%A4%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A |access-date=29 March 2025 |website=[[Syria TV (Fadaat Media)]] |language=ar}}</ref> Bráðabirgðastjórnin tók við af [[starfsstjórn Sýrlands]] sem var mynduð eftir fall stjórnar Assads 8. desember 2024.<ref name="auto3">{{cite news |title=At protest, Tel Aviv mayor vows to shut down the country if the government ignores a High Court ruling |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-29-2025/ |access-date=29 March 2025 |website=[[The Times of Israel]] |date=29 March 2025 |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Miðað við núverandi fyrirkomulag er Sýrland [[einingarríki]],<ref>{{cite web |title=Syria summary |url= https://www.britannica.com/summary/Syria |publisher=[[Encyclopedia Britannica|Britannica]]}}</ref> en komið hafa fram tillögur að stofnun [[sambandsríki]]s. === Stjórnsýslueiningar === Sýrland skiptist í 14 héruð (landstjóraumdæmi) sem aftur skiptast í 61 umdæmi. [[File:Syria_2016,_administrative_divisions_coloured_and_numbered.svg|thumb|440px|Héruð Sýrlands.]] {| class="wikitable" | |- ! Nr. !! Hérað !! Höfuðstaður |- | 1 || [[Latakíuhérað]] || [[Latakía]] |- | 2 || [[Idlibhérað]] || [[Idlib]] |- | 3 || [[Aleppóhérað]] || [[Aleppó]] |- | 4 || [[Raqqa-hérað]] || [[Raqqa]] |- | 5 || [[Al-Hasakah-hérað]] || [[Al-Hasakah]] |- | 6 || [[Tartushérað]] || [[Tartus]] |- | 7 || [[Hamahérað]] || [[Hama]] |- | 8 || [[Deir ez-Zor-hérað]] || [[Deir ez-Zor]] |- | 9 || [[Homshérað]] || [[Homs]] |- | 10 || [[Rif Dimashq-hérað]] || [[Rif Dimashq]] |- | 11 || [[Damaskushérað]] || [[Damaskus]] |- | 12 || [[Quneitra-hérað]] || [[Quneitra]] |- | 13 || [[Daraa-hérað]] || [[Daraa]] |- | 14 || [[Sweida-hérað]] || [[Sweida]] |} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Sýrland| ]] bfmgbwdo0laej2w8muzx1sniehnfjdh 1958626 1958623 2026-04-02T11:51:14Z Akigka 183 1958626 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Sýrlenska araba­lýðveldið | nafn_á_frummáli = {{nobold|اَلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْسُوْرِيَّة<br>al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah}} | fáni = Flag of Syria (2025-).svg | skjaldarmerki = Emblem of Syria (2025–present).svg | nafn_í_eignarfalli = Sýrlands | þjóðsöngur = [[Humat ad-Diyar]] | staðsetningarkort = Syria_projection_(2024–present).svg | höfuðborg = [[Damaskus]] | tungumál = [[arabíska]] | stjórnarfar = [[Forsetaræði]] og starfsstjórn | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Sýrlands|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Ahmed al-Sharaa]] | staða = [[Sjálfstæði]] | atburður1 = [[Konungsríkið Sýrland]] | dagsetning1 = 8. mars 1920 | atburður2 = Franskt verndarsvæði | dagsetning2 = 1. desember 1924 | atburður3 = Lok umboðsstjórnar Frakka | dagsetning3 = 17. apríl 1946 | flatarmál = 185.180 | stærðarsæti = 87 | hlutfall_vatns = 1,1 | mannfjöldasæti = 54 | fólksfjöldi = 26.019.711 | íbúar_á_ferkílómetra = 118,3 | mannfjöldaár = 2025 | VLF_ár = 2021 | VLF = 50,28 | VLF_á_mann = 3.300 | gjaldmiðill = [[sýrlenskt pund]] (SYP) | tímabelti = [[UTC+3]] | tld = sy | símakóði = 963 | umferð = hægri }} {{aðgreiningartengill}} '''Sýrland''' er land í [[Suðvestur-Asía|Suðvestur-Asíu]] sem liggur fyrir botni [[Miðjarðarhaf]]s með landamæri að [[Líbanon]], [[Ísrael]], [[Jórdanía|Jórdaníu]], [[Írak]] og [[Tyrkland]]i. Deilt er um landamærin við Ísrael ([[Gólanhæðir]]) og Tyrkland ([[Hatay]]). Höfuðborgin, [[Damaskus]], er eitt af elstu lifandi borgarsamfélögum heims, en talið er að borgin hafi verið stofnuð um 2500 f.Kr. Nafn landsins er [[gríska|grískt]] heiti á íbúum [[Assýría|Assýríu]] og hefur oft verið notað sem samheiti yfir allt landsvæðið við [[botn Miðjarðarhafs]]. ==Saga== Í Sýrlandi hafa margar þjóðir ráðið ríkjum: Egyptar, Hittítar, Assýríumenn, Persar og Grikkir og komu Rómverjar til sögunnar á fyrstu öld fyrir Krist. Á 7. öld féll landið undir völd múslima en hafði verið kristið. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-12-12-syrlendingar-hafa-aldrei-radid-eigin-orlogum-430800 Sýrlendingar hafa aldrei ráðið eigin örlögum] Rúv, sótt 12. desember 2024</ref> Damaskus var höfuðborg [[Úmajadar|Úmajada]] 661 til 750 þegar [[Abbasídar]] fluttu höfuðborg hins íslamska heims til [[Bagdad]]. [[Ottómanveldið]] lagði undir sig landið [[1516]] og réð til loka [[fyrri heimsstyrjöld|fyrri heimsstyrjaldarinnar]]. Nútímaríkið Sýrland var stofnað sem hluti af yfirráðasvæði [[Frakkland]]s eftir [[Fyrri heimsstyrjöld]]. [[Þjóðabandalagið]], fyrirrennari Sameinuðu þjóðanna, svipti Tyrki löndum utan Tyrklands og úthlutaði Frökkum (Líbanon og) Sýrland. Bretar tóku við í [[síðari heimsstyrjöld]] eftir að Frakkland var hertekið af nasistum. Eftir að landið fékk sjálfstæði voru herforingjauppreisnir tíðar. Um þriggja ára skeið var landið í [[Sameinaða arabalýðveldið|ríkjasambandi]] við [[Egyptaland]], 1958 til 1961. Sýrland sagði Ísrael stríð á hendur árin 1967 í [[sex daga stríðið|sex daga stríðinu]] og [[Yom Kippur-stríðið|Jom Kippur-stríðinu]] árið 1973. Ísrael hertók þá [[Gólanhæðir]] í landinu. [[Ba'ath-flokkurinn]] rændi völdum í landinu 1963 en pólitískur óstöðugleiki hélt áfram. Eftir [[Svarti september í Jórdaníu|Svarta september]] 1970 var [[Hafez al-Assad]] valinn þjóðarleiðtogi. Hann bældi niður uppreisnir eins og í borginni [[Hama]] árið 1982 þar sem tugúsundir voru drepin. Sonur hans, [[Bashar al-Assad]], var kosinn eftirmaður hans án mótframboða árið [[2000]]. Hörð viðbrögð stjórnar hans við friðsamlegum mótmælum þegar [[Arabíska vorið]] hófst [[2011]] leiddu til vaxandi átaka og [[Sýrlenska borgarastyrjöldin|borgarastyrjaldar]]. Bashar al-Assad var loks steypt af stóli eftir skyndisókn uppreisnarmanna í desember árið 2024. Uppreisnarhópurinn [[Hayat Tahrir al-Sham]] var í lykilhlutverki. Lauk þar með um hálfrar aldar langri stjórn Assad-fjölskyldunnar í landinu.<ref>{{Vefheimild|titill= Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi|höfundur=Eiður Þór Árnason|url=https://www.visir.is/g/20242661167d/skyndi-a-ras-i-syr-landi-batt-enda-a-24-ara-valda-tid-bashar-assad|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. desember 2024 |skoðað= 8. desember 2024}}</ref> ===Alþjóðastarf=== Sýrland er aðili að [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtökum hlutlausra ríkja]]. Landinu hefur verið vísað úr [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]]. Sýrlandi var einnig vísað úr [[Arababandalagið|Arababandalaginu]] í byrjun borgarastyrjaldarinnar en landið fékk aftur aðild að samtökunum árið 2023. ==Samfélag== Í Sýrlandi býr fólk af mörgum þjóðarbrotum eins og [[Arabar]], [[Grikkir]], [[Armenar]], [[Assýríumenn]], [[Kúrdar]], [[Sjerkesar]], [[Mhalmítar]], [[Mandear]] og [[Tyrkir]]. Um 90% íbúa eiga [[arabíska|arabísku]] að móðurmáli og [[súnní íslam]] er ríkjandi trúarbrögð í landinu. ==Landfræði== Sýrland liggur á milli 32. og 38. breiddargráðu norður og 35. og 43. lengdargráðu austur. Landið er að mestu þurr háslétta en strönd þess við [[Miðjarðarhaf]] er mjó og sendin ræma sem liggur frá landamærum [[Tyrkland]]s í norðri að landamærum [[Líbanon]] í suðri. Mikilvæg landbúnaðarhéruð eru í norðaustri og suðri. Fljótið [[Efrat]] rennur gegnum austurhluta landsins. Sýrland er eitt þeirra landa sem eru skilgreind sem hluti af „[[vagga siðmenningar|vöggu siðmenningar]]“ við [[botn Miðjarðarhafs]]. Um þrír fjórðu hlutar landsins eru hálfþurr runnasteppa sem nær frá ströndinni að eyðimerkurfjallgörðum í austri. Fjórðungur landsins er skilgreindur sem ræktarland. Stærsta vatn landsins er manngerða miðlunarlónið [[Assadvatn]] við [[Tabqa-stíflan|Tabqa-stífluna]] í Efrat, 40 km norðan við Ar-Raqqah. Loftslag í Sýrlandi er heitt og þurrt og vetur eru mildir þótt snjókoma þekkist á hálendinu. Olíulindir uppgötvuðust í austurhluta landsins árið 1956. Helstu olíuvinnslusvæðin eru í nágrenni [[Deir ez-Zor]] og eru framhald á olíuvinnslusvæðunum við [[Mósúl]] og [[Kirkúk]] í [[Írak]]. Eftir 1974 varð olía helsta útflutningsvara landsins. ===Náttúra=== [[Mynd:Ursus_arctos_syriacus.jpg|thumb|right|Sýrlenskur skógarbjörn (''Ursus arctos syriacus'')]] Láglendið við strönd Sýrlands er nær alfarið ræktarland og villigróður eingöngu lágir runnar, til dæmis runnar af [[glóðarlyngsætt]]. Í suðurhlíðum fjallgarðsins sem liggur samsíða ströndinni er að finna leifar af barrskógi. [[Eik]]ur og [[runnaeik]]ur vaxa á hásléttunni þar sem þurrkar eru meiri. ''[[Pistacia palaestina]]'' vex villt á runnasteppunum og [[malurt]] vex á sléttunum. Sumir hlutar fjallsins [[Jabal al-Druze]] eru þaktir þéttu [[makkíkjarr]]i. Í landinu er dýralíf mjög fjölbreytt þar sem samkeppni við manninn er ekki of mikil. Einkennisdýr landsins er [[sýrlenskur skógarbjörn]] sem er þó líklega útdauður í landinu. Þar má einnig finna [[fjallagasella|fjallagasellu]], [[arabíuóryx]], [[villiköttur|villiketti]], [[otur|otra]] og [[héri|héra]]. [[Kameljón]] eru algeng auk nokkurra tegunda af [[slanga|slöngum]] og [[eðla|eðlum]]. [[Miðjarðarhafsmunkselur]] finnst við ströndina. Í Sýrlandi eru fuglar á borð við [[flamengó]] og [[pelíkani|pelíkana]]. [[Gullhamstur]] lifir villtur í norðurhluta Sýrlands og er í útrýmingarhættu. ===Veðurfar=== [[Úrkoma]] er nokkuð algeng þar sem raki berst með vindum frá Miðjarðarhafinu. Mest af henni fellur milli nóvember og maí en þar sem fjallgarðurinn við ströndina grípur mest af því er dældin austan við hann tiltölulega þurr. Sunnan við fjöllin, við Damaskus og Homs, nær regnið lengra inn í landið. Ársmeðalhiti er frá 7°C í janúar að 27°C í ágúst. Á hásléttunni í austri er hár hiti á daginn á sumrin en næturfrost algengt frá nóvember og fram í mars. == Stjórnmál == [[Mynd:Ahmed_al-Sharaa_in_November_2025.jpg|thumb|right|Ahmed al-Sharaa, forseti Sýrlands.]] Sýrland er í pólitísku millibilsástandi eftir fall ríkisstjórnar [[Bashar al-Assad]] 8. desember 2024.<ref>{{Cite web |title=The Assad regime falls. What happens now? |url=https://www.brookings.edu/articles/the-assad-regime-falls-what-happens-now/ |access-date=24 March 2025 |website=Brookings |language=en-US}}</ref> Þá var [[starfstjórn]] mynduð undir forsæti [[Mohammed al-Bashir]].<ref>{{Cite news |date=9 December 2024 |title=Syria Rebel Group Political Chief to Form Temporary Government |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-12-09/syria-rebel-group-political-chief-to-form-temporary-government |access-date=9 December 2024 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Picheta |first1=Rob |last2=Regan |first2=Helen |date=9 December 2024 |title=After decades of brutal rule, Bashar al-Assad's regime has been toppled. Here's what we know |url=https://edition.cnn.com/2024/12/09/middleeast/syria-assad-rebels-explainer-intl-hnk/index.html |access-date=10 December 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> Á sigurráðstefnu sýrlensku byltingarinnar í forsetahöllinni þann 29. janúar 2025, var [[Ahmed al-Sharaa]] skipaður forseti til bráðabirgða af sameinaðri herstjórn uppreisnaraflanna, en hann hafði leitt stjórnina í reynd eftir fall Assads.<ref name="english.enabbaladi.net">{{Cite web |date=29 January 2025 |title=General Command appoints Ahmed al-Sharaa as President of Syria |url=https://english.enabbaladi.net/archives/2025/01/general-command-appoints-ahmed-al-sharaa-as-president-of-syria/ |access-date=15 February 2025 |website=[[Enab Baladi]]}}</ref> Þann 13. mars 2025 staðfesti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórnarskrá Sýrlands 2025]] sem mun gilda í fimm ár.<ref name="CNN20250313">{{Cite news |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://edition.cnn.com/2025/03/13/middleeast/syria-constitution-ap-intl/index.html |access-date=13 March 2025 |website=CNN |language=en}}</ref><ref name="WP20250313">{{Cite news |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/03/13/syria-constitution-assad-alsharaa/be14baa8-000a-11f0-b7a7-d938159de2bc_story.html |access-date=13 March 2025 |newspaper=The Washington Post}}</ref> Stjórnarskráin gerir ráð fyrir [[forsetaræði]]<ref>{{cite web |date=14 March 2025 |title=sweeping powers, ignores minority rights |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250314-syria-s-new-constitution-gives-sweeping-powers-ignores-minority-rights |accessdate=16 March 2025 |publisher=France24}}</ref> án forsætisráðherra.<ref>{{cite web |date=12 March 2025 |title=Syria's Constitutional Draft Set for Release as Fact-Finding Committee Begins Investigations |url=https://www.watanserb.com/en/2025/03/12/syrias-constitutional-draft-set-for-release-as-fact-finding-committee-begins-investigations/ |accessdate=16 March 2025 |publisher=Watan News}}</ref> [[Þjóðþing Sýrlands]] var stofnað sem bráðabirgðaþing á þessu fimm ára tímabili. Þingið á að hafa umsjón með mótun nýrrar varanlegrar stjórnarskrár.<ref name=":02">{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Syrian leader signs constitution that puts the country under an Islamist group's rule for 5 years |url=https://apnews.com/article/syria-constitution-assad-alsharaa-4caa2074f20155c2399451d9669e435b |access-date=13 March 2025 |website=Associated Press News}}</ref> Þann 29. mars 2025 kynnti al-Sharaa [[bráðabirgðastjórn Sýrlands]] við hátíðlega athöfn í forsetahöllinni í Damaskus.<ref name=":023">{{Cite web |title=نص الإعلان الدستوري لسوريا 2025 |trans-title=Texti stjórnarskráryfirlýsingar Sýrlands|url=https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |date=14 March 2025 |access-date=29 March 2025 |website=[[Al Jazeera Arabic]] |language=ar |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314135843/https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2025/3/14/%D9%86%D8%B5-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-2025 |archive-date=14 March 2025 |url-status=live }}</ref> Þar tóku nýju ráðherrarnir við embættum sínum og héldu ræður þar sem þeir lýstu stefnumálum sínum.<ref name="syria-tv-2025-03-29">{{Cite web |date=29 March 2025 |title=وزراء الحكومة السورية يقدمون خططهم ويؤدون القسم الدستوري |url=https://www.syria.tv/%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%B7%D9%87%D9%85-%D9%88%D9%8A%D8%A4%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A |access-date=29 March 2025 |website=[[Syria TV (Fadaat Media)]] |language=ar}}</ref> Bráðabirgðastjórnin tók við af [[starfsstjórn Sýrlands]] sem var mynduð eftir fall stjórnar Assads 8. desember 2024.<ref name="auto3">{{cite news |title=At protest, Tel Aviv mayor vows to shut down the country if the government ignores a High Court ruling |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-29-2025/ |access-date=29 March 2025 |website=[[The Times of Israel]] |date=29 March 2025 |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> Miðað við núverandi fyrirkomulag er Sýrland [[einingarríki]],<ref>{{cite web |title=Syria summary |url= https://www.britannica.com/summary/Syria |publisher=[[Encyclopedia Britannica|Britannica]]}}</ref> en komið hafa fram tillögur að stofnun [[sambandsríki]]s. === Stjórnsýslueiningar === Sýrland skiptist í 14 héruð (landstjóraumdæmi) sem aftur skiptast í 61 umdæmi. [[File:Syria_2016,_administrative_divisions_coloured_and_numbered.svg|thumb|440px|Héruð Sýrlands.]] {| class="wikitable" | |- ! Nr. !! Hérað !! Höfuðstaður |- | 1 || [[Latakíuhérað]] || [[Latakía]] |- | 2 || [[Idlibhérað]] || [[Idlib]] |- | 3 || [[Aleppóhérað]] || [[Aleppó]] |- | 4 || [[Raqqa-hérað]] || [[Raqqa]] |- | 5 || [[Al-Hasakah-hérað]] || [[Al-Hasakah]] |- | 6 || [[Tartushérað]] || [[Tartus]] |- | 7 || [[Hamahérað]] || [[Hama]] |- | 8 || [[Deir ez-Zor-hérað]] || [[Deir ez-Zor]] |- | 9 || [[Homshérað]] || [[Homs]] |- | 10 || [[Rif Dimashq-hérað]] || [[Rif Dimashq]] |- | 11 || [[Damaskushérað]] || [[Damaskus]] |- | 12 || [[Quneitra-hérað]] || [[Quneitra]] |- | 13 || [[Daraa-hérað]] || [[Daraa]] |- | 14 || [[Sweida-hérað]] || [[Sweida]] |} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Arababandalagið}} {{Asía}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Sýrland| ]] ovkkjv2jdoh7d99lewmxk9zmwhre0ne 0 11623 1958479 1879896 2026-04-01T14:16:27Z Akigka 183 /* Menning */ 1958479 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn_á_frummáli = {{nobold|ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය<br />Sri Lankā Prajathanthrika Samajavadi Janarajaya<br />இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு<br />Illankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu}} | nafn = Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka | nafn_í_eignarfalli = Srí Lanka | fáni = Flag of Sri Lanka.svg | skjaldarmerki = Coat_of_arms_of_Sri_Lanka.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Sri Lanka Matha]] | staðsetningarkort = Sri_Lanka_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Srí Jajevardenepúra]] & Colombo | tungumál = [[sinhala]] og [[tamílska]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Srí Lanka|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Anura Kumara Dissanayake]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Srí Lanka|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Harini Amarasuriya]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i | atburður1 = Fullveldi | dagsetning1 = [[4. febrúar]] [[1948]] | atburður2 = Lýðveldi | dagsetning2 = [[22. maí]] [[1972]] | stærðarsæti = 120 | flatarmál = 65.610 | hlutfall_vatns = 4,4 | mannfjöldasæti = 57 | mannfjöldaár = 2018 | fólksfjöldi = 21.670.000 | íbúar_á_ferkílómetra = 327 | VLF_ár = 2020 | VLF_sæti = 58 | VLF = 321,856 | VLF_á_mann = 14.509 | VLF_á_mann_sæti = 91 | VÞL = {{hækkun}} 0.780 | VÞL_ár = 2018 | VÞL_sæti = 71 | gjaldmiðill = [[srílankísk rúpía|rúpía]] | tld = lk | tímabelti = [[UTC]]+5:30 | símakóði = 94 }} '''Srí Lanka''' ([[sinhala]]: ශ්රී ලංකා; [[tamílska]]: இலங்கை), formlega '''Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka''', áður þekkt sem '''Seylon''' til [[1972]], er [[eyríki]] út af suðausturströnd [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Einungis 50 km breitt sund, [[Palksund]], skilur eyjuna frá [[Indland]]i í norðvestri en 750 km suðvestar eru [[Maldíveyjar]]. Fornminjar benda til þess að [[maðurinn|menn]] hafi sest að á Srí Lanka á [[fornsteinöld]] fyrir allt að 500.000 árum. Leifar af [[balangodamaður|balangodamanninum]] (''Homo sapiens balangodensis'') eru frá [[miðsteinöld]] og eru taldar elstu leifar líffræðilegra nútímamanna í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]]. Elsta vísunin til Srí Lanka í rituðum heimildum er í sagnakvæðinu ''[[Ramayana]]'' frá 5. eða 4. öld f.Kr. Hugsanlega voru elstu íbúar Srí Lanka forfeður [[vedar|veda]] sem nú eru lítill hópur frumbyggja á eyjunni. Á miðöldum varð Srí Lanka fyrir innrásum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] á Indlandi og síðan [[Kalinga Magha]] árið [[1215]] og eyjunni var skipt milli hinna ýmsu konungdæma. [[Portúgal]]ir lögðu strandhéruð eyjarinnar undir sig á [[17. öldin|17. öld]] en [[Holland|Hollendingar]] náðu þeim brátt af þeim. Í upphafi 19. aldar lögðu [[Bretland|Bretar]] eyjuna undir sig. Srí Lanka lýsti yfir sjálfstæði frá Bretum árið [[1948]] en fljótlega settu átök milli sinhalamælandi meirihluta og tamílskumælandi minnihluta svip sinn á stjórnmál landsins þar til [[Borgarastyrjöldin á Srí Lanka|borgarastyrjöld]] braust loks út árið [[1983]] milli stjórnarinnar og [[Tamíltígrar|Tamíltígra]]. Árið [[2009]], eftir mikið mannfall, tókst stjórnarhernum að sigra Tamíltígra. Helstu undirstöður efnahags Srí Lanka eru [[ferðaþjónusta]], [[föt|fataframleiðsla]] og [[landbúnaður]]. Landið hefur lengi verið þekkt fyrir framleiðslu á [[kanill|kanil]], [[hrágúmmí]]i og [[te|tei]]. Íbúar eru um 20 milljónir og þar af búa tæplega fimm milljónir í stærstu borginni, [[Colombo (Srí Lanka)|Colombo]]. Höfuðborgin, [[Sri Jayawardenepura Kotte]], er úthverfi í Colombo. Um 75% íbúa tilheyra meirihluta [[sinhalar|Sinhala]]. Flestir Sinhalar eru [[búddismi|búddistar]] en [[Tamílar]] eru flestir [[hindúatrú]]ar. [[Srílankískir márar]] eru tamílskumælandi íbúar sem aðhyllast [[íslam]]. Fyrir borgarastyrjöldina voru Tamílar í meirihluta í norðurhéruðum eyjarinnar og meðfram austurströndinni. Höfuðstaður norðurhéraðsins, [[Jaffna]], var auk þess önnur stærsta borg landsins. == Heiti == Í fornöld var eyjan þekkt undir ýmsum nöfnum. Samkvæmt sagnakvæðinu ''[[Mahavamsa]]'' nefndi [[Vijaya fursti]] landið Tambapanni („koparrauðar hendur“ eða „koparrautt land“) því hendur fylgjenda hans lituðust rauðar af jarðvegi eyjunnar. Í trúarritum Hindúa er eyjan nefnd ''Lankā'' („eyja“). Tamílska orðið ''īḻam'' (tamílska: ஈழம்) var notað um eyjuna í [[Sangam-bókmenntir|Sangam-bókmenntum]]. Á tímum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] var eyjan þekkt sem ''Mummudi Cholamandalam'' („ríki konunganna þriggja“). Í [[forngríska|forngrískum]] heimildum er eyjan nefnd Ταπροβανᾶ ''Taprobana'' eða Ταπροβανῆ ''Taprobane'', dregið af heitinu Tambapanni. Persar og Arabar kölluðu hana ''Sarandīb'' eftir sanskrít ''Siṃhaladvīpaḥ''. Portúgalska heitið ''Ceilão'' breyttist í ''Ceylon'' í ensku (''Seylon'' í íslensku). Eyjan var þekkt sem Seylon til 1972. Heitið ''Srí Lanka'', með virðingarforskeytinu ''Srí'' framan við ''Lanka'', var fyrst tekið upp af [[Frelsisflokkur Srí Lanka|Frelsisflokki Srí Lanka]] árið 1952. Það varð formlegt heiti landsins með nýrri stjórnarskrá 1972. == Landfræði == [[File:Topography Sri Lanka.jpg|thumb|upright|Hæðakort af Srí Lanka.]] Srí Lanka er eyja í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]] og liggur á [[Indlandsflekinn|Indlandsflekanum]], stórum [[jarðfleki|jarðfleka]] sem áður var hluti af [[Indó-Ástralíuflekinn|Indó-Ástralíuflekanum]].<ref>{{cite web |author1=Seth Stein |title=The January 26, 2001 Bhuj Earthquake and the Diffuse Western Boundary of the Indian Plate |url=https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |website=earth.northwestern.edu |access-date=16 November 2018 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211629/https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |url-status=live }}</ref> Eyjan er í [[Indlandshaf]]i, suðvestan við [[Bengalflói|Bengalflóa]], milli 5. og 10. breiddargráðu norður, og 79. og 82. lengdargráðu austur.<ref>{{cite web |url=http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |title=Geographic Coordinates for Sri Lanka Towns and Villages |publisher=jyotisha.00it.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=20 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140720060903/http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |url-status=live }}</ref>[[Mannarflói]] og [[Palksund]] skilja milli Srí Lanka og [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Samkvæmt [[hindúsk goðafræði|hindúskri goðafræði]] var áður landbrú sem tengdi Srí Lanka við meginlandið, en nú er hún aðeins röð kalksteinskletta.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |title=Gods row minister offers to quit |publisher=BBC |date=15 September 2007 |access-date=16 September 2007 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205062935/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |url-status=live }}</ref> Samkvæmt goðsögunum var hægt að fara þar á milli til ársins 1480, þegar [[fellibylur]] dýpkaði sundið.<ref name="Garg1992">{{cite book |author=Garg, Ganga Ram |title=Encyclopaedia of the Hindu World |volume=A–Aj |year=1992 |publisher=South Asia Books |place=New Delhi |isbn=978-81-261-3489-2 |page=142 |chapter=Adam's Bridge}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |title=Ramar Sethu, a world heritage centre? |work=Rediff.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=14 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214082353/http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |url-status=live }}</ref> Sumir hlutar sundsins eru allt að 1 metri á dýpt sem gerir siglingar um það erfiðar.<ref>{{cite encyclopedia |title=Adam's Bridge |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/Adams-Bridge |access-date=21 December 2015 |archive-date=13 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113002452/https://www.britannica.com/eb/article-9003680 |url-status=live }}</ref> Eyjan er að mestu flöt eða hæðótt. Einu fjöllin eru í sunnanverðum miðhlutanum. Hæsti tindurinn er [[Pidurutalagala]] sem er 2.524 metrar yfir sjávarmáli. [[File:Sri Paada1.JPG|thumb|[[Sripada]] séður frá [[Maskeliya]].]] Á Srí Lanka eru 103 ár. Sú lengsta er [[Mahaweli-á]], 335 km að lengd.<ref>{{Cite book |author=Aves, Edward |year=2003 |title=Sri Lanka |publisher=Footprint Travel Guides |page=372 |place=London |isbn=978-1-903471-78-4 |url=https://books.google.com/books?id=E_kbgCvVm4UC}}</ref> Í þessum ám eru 51 foss sem nær yfir 10 metra hæð. Hæstu fossarnir eru [[Bambarakandafossar]] sem eru 263 metra háir.<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |title=Introducing Sri Lanka |publisher=[[Lonely Planet]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=17 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717232921/http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |url-status=live }}</ref> Strönd Srí Lanka er 1.585 km að lengd.<ref name="unep">{{cite web |url=http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |page=86 |title=Depletion of coastal resources |publisher=[[United Nations Environment Programme]] | url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331091614/http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |archive-date=31 March 2012 }}</ref> Srí Lanka gerir tilkall til 200 mílna [[efnahagslögsaga|efnahagslögsögu]], sem er 6,7 sinnum stærri en eyjan sjálf. Við ströndina og á nærliggjandi hafsvæðum eru mjög auðug vistkerfi, eins og [[kóralrif]] og grunnir árósar með [[sægresi]].<ref name="faosl">{{cite web |url=https://www.fao.org/docrep/X5627E/x5627e09.htm |title=5 Coral Reefs of Sri Lanka: Current Status And Resource Management |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307052654/http://www.fao.org/docrep/x5627e/x5627e09.htm |url-status=live }}</ref> Á Srí Lanka eru 45 árósar og 40 [[sjávarlón]].<ref name="unep" /> [[Fenjaviður]] nær yfir 7.000 hektara og lék lykilhlutverk í að draga úr flóðum þegar [[flóðbylgjan í Indlandshafi 2004]] reið yfir.<ref name="iucnas">{{cite web |url=http://www.elanguages.org/files/144094 |title=Information Brief on Mangroves in Sri Lanka |publisher=[[International Union for Conservation of Nature]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126103137/http://www.elanguages.org/files/144094 |url-status=dead }}</ref> Eyjan er auðug af jarðefnum eins og [[ilmenít]]i, [[feldspat]]i, [[grafít]]i, [[kísl]]i, [[kaólín]]i, [[glimmer]]i og [[þórín]]i.<ref name="minr">{{cite web |url=http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |title=Sri Lanka Graphite Production by Year |publisher=indexmundi.com |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205010400/http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |url-status=live }}</ref><ref name="thor">{{cite web |url=http://www.asiantribune.com/node/13747 |title=Availability of sizeable deposits of thorium in Sri Lanka |work=[[Tissa Vitharana]] | year=2008 |access-date=15 July 2014 |archive-date=24 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224104852/http://www.asiantribune.com/node/13747 |url-status=dead}}</ref> [[Olíulind|Olíu-]] og [[gaslind]]ir hafa fundist í Mannarflóa og undirbúningur er hafinn að dælingu úr þeim.<ref name="prdssl">{{cite web |url=http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |pages=iv–vii |title=Three Dimensional Seismic Survey for Oil Exploration in Block SL-2007-01-001 in Gulf of Mannar–Sri Lanka |publisher=Cairn Lanka |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126072118/http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |url-status=usurped }}</ref> == Menning == === Íþróttir === [[Mynd:Angampora_sword-shield_fight.JPG|thumb|right|Angampora-bardagamenn með sverð og skildi.]] Þjóðaríþrótt Srí Lanka er [[blak]] en langvinsælasta íþróttin er [[krikket]]. [[15 manna ruðningur]] nýtur líka mikilla vinsælda, auk [[frjálsar íþróttir|frjálsra íþrótta]], [[tennis]]s, [[knattspyrna|knattspyrnu]] og [[netbolti|netbolta]]. Skólar á Srí Lanka reka íþróttalið sem keppa í héraðsmótum og á landsvísu. [[Karlalandslið Srí Lanka í krikket]] hefur náð miklum árangri á heimsvísu frá því á 10. áratug 20. aldar. Þeir unnu óvæntan sigur á [[Heimsbikarmótið í krikket 1996|Heimsbikarmótinu í krikket 1996]]. Þeir sigruðu einnig á [[2014 ICC World Twenty20]]-mótinu í Bangladess. Liðið komst í undanúrslit á heimsbikarmótunum 2007 og 2011 og á ICC World Twenty20 2009 og 2011. Srí Lanka hefur unnið [[Asíubikarinn]] 1987, 1997, 2004, 2008 og 2014. Heimsbikarleikarnir 1996 og 2011 og 2012 ICC World Twenty20 voru haldin á Srí Lanka. Srílankískir íþróttamenn hafa tvisvar unnið til verðlauna á [[Ólympíuleikar|Ólympíuleikum]]; [[Duncan White]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 1948|Sumarólympíuleikunum 1948]] fyrir 400m [[grindahlaup]], og [[Susanthika Jayasinghe]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 2000|Sumarólympíuleikunum 2000]] fyrir [[200 metra sprettlaup]]. Árið 1973 sigraði [[Muhammad Lafir]] [[heimsmeistaramótið í ballskák]]. Srí Lanka hefur líka tvisvar unnið heimsmeistaratitil í [[bobb]]i. Ýmsar vatnaíþróttir eins og róður, brimbretti, drekabretti og köfun eru vinsælar meðal íbúa Srí Lanka og ferðamanna á eyjunni. Tvær bardagaíþróttir eru upprunnar á Srí Lanka: [[cheena di]] og [[angampora]]. [[Kvennalandslið Srí Lanka í netbolta]] hefur unnið [[Asíumeistaramótið í netbolta]] fimm sinnum. ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3605185 Ceylon, Paradísareyjan í fjarska, Sunnudagsblaðið, 45. Tölublað (01.12.1957), Blaðsíða 707] {{wikiorðabók}} {{Stubbur|landafræði}} {{Breska samveldið}} {{Asía}} [[Flokkur:Srí Lanka]] igdgx61dgzcldvt857w6k28dpioofnv 1958480 1958479 2026-04-01T14:16:52Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1958480 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn_á_frummáli = {{nobold|ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය<br />Sri Lankā Prajathanthrika Samajavadi Janarajaya<br />இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு<br />Illankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu}} | nafn = Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka | nafn_í_eignarfalli = Srí Lanka | fáni = Flag of Sri Lanka.svg | skjaldarmerki = Coat_of_arms_of_Sri_Lanka.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Sri Lanka Matha]] | staðsetningarkort = Sri_Lanka_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Srí Jajevardenepúra]] & Colombo | tungumál = [[sinhala]] og [[tamílska]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Srí Lanka|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Anura Kumara Dissanayake]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Srí Lanka|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Harini Amarasuriya]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i | atburður1 = Fullveldi | dagsetning1 = [[4. febrúar]] [[1948]] | atburður2 = Lýðveldi | dagsetning2 = [[22. maí]] [[1972]] | stærðarsæti = 120 | flatarmál = 65.610 | hlutfall_vatns = 4,4 | mannfjöldasæti = 57 | mannfjöldaár = 2018 | fólksfjöldi = 21.670.000 | íbúar_á_ferkílómetra = 327 | VLF_ár = 2020 | VLF_sæti = 58 | VLF = 321,856 | VLF_á_mann = 14.509 | VLF_á_mann_sæti = 91 | VÞL = {{hækkun}} 0.780 | VÞL_ár = 2018 | VÞL_sæti = 71 | gjaldmiðill = [[srílankísk rúpía|rúpía]] | tld = lk | tímabelti = [[UTC]]+5:30 | símakóði = 94 }} '''Srí Lanka''' ([[sinhala]]: ශ්රී ලංකා; [[tamílska]]: இலங்கை), formlega '''Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka''', áður þekkt sem '''Seylon''' til [[1972]], er [[eyríki]] út af suðausturströnd [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Einungis 50 km breitt sund, [[Palksund]], skilur eyjuna frá [[Indland]]i í norðvestri en 750 km suðvestar eru [[Maldíveyjar]]. Fornminjar benda til þess að [[maðurinn|menn]] hafi sest að á Srí Lanka á [[fornsteinöld]] fyrir allt að 500.000 árum. Leifar af [[balangodamaður|balangodamanninum]] (''Homo sapiens balangodensis'') eru frá [[miðsteinöld]] og eru taldar elstu leifar líffræðilegra nútímamanna í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]]. Elsta vísunin til Srí Lanka í rituðum heimildum er í sagnakvæðinu ''[[Ramayana]]'' frá 5. eða 4. öld f.Kr. Hugsanlega voru elstu íbúar Srí Lanka forfeður [[vedar|veda]] sem nú eru lítill hópur frumbyggja á eyjunni. Á miðöldum varð Srí Lanka fyrir innrásum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] á Indlandi og síðan [[Kalinga Magha]] árið [[1215]] og eyjunni var skipt milli hinna ýmsu konungdæma. [[Portúgal]]ir lögðu strandhéruð eyjarinnar undir sig á [[17. öldin|17. öld]] en [[Holland|Hollendingar]] náðu þeim brátt af þeim. Í upphafi 19. aldar lögðu [[Bretland|Bretar]] eyjuna undir sig. Srí Lanka lýsti yfir sjálfstæði frá Bretum árið [[1948]] en fljótlega settu átök milli sinhalamælandi meirihluta og tamílskumælandi minnihluta svip sinn á stjórnmál landsins þar til [[Borgarastyrjöldin á Srí Lanka|borgarastyrjöld]] braust loks út árið [[1983]] milli stjórnarinnar og [[Tamíltígrar|Tamíltígra]]. Árið [[2009]], eftir mikið mannfall, tókst stjórnarhernum að sigra Tamíltígra. Helstu undirstöður efnahags Srí Lanka eru [[ferðaþjónusta]], [[föt|fataframleiðsla]] og [[landbúnaður]]. Landið hefur lengi verið þekkt fyrir framleiðslu á [[kanill|kanil]], [[hrágúmmí]]i og [[te|tei]]. Íbúar eru um 20 milljónir og þar af búa tæplega fimm milljónir í stærstu borginni, [[Colombo (Srí Lanka)|Colombo]]. Höfuðborgin, [[Sri Jayawardenepura Kotte]], er úthverfi í Colombo. Um 75% íbúa tilheyra meirihluta [[sinhalar|Sinhala]]. Flestir Sinhalar eru [[búddismi|búddistar]] en [[Tamílar]] eru flestir [[hindúatrú]]ar. [[Srílankískir márar]] eru tamílskumælandi íbúar sem aðhyllast [[íslam]]. Fyrir borgarastyrjöldina voru Tamílar í meirihluta í norðurhéruðum eyjarinnar og meðfram austurströndinni. Höfuðstaður norðurhéraðsins, [[Jaffna]], var auk þess önnur stærsta borg landsins. == Heiti == Í fornöld var eyjan þekkt undir ýmsum nöfnum. Samkvæmt sagnakvæðinu ''[[Mahavamsa]]'' nefndi [[Vijaya fursti]] landið Tambapanni („koparrauðar hendur“ eða „koparrautt land“) því hendur fylgjenda hans lituðust rauðar af jarðvegi eyjunnar. Í trúarritum Hindúa er eyjan nefnd ''Lankā'' („eyja“). Tamílska orðið ''īḻam'' (tamílska: ஈழம்) var notað um eyjuna í [[Sangam-bókmenntir|Sangam-bókmenntum]]. Á tímum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] var eyjan þekkt sem ''Mummudi Cholamandalam'' („ríki konunganna þriggja“). Í [[forngríska|forngrískum]] heimildum er eyjan nefnd Ταπροβανᾶ ''Taprobana'' eða Ταπροβανῆ ''Taprobane'', dregið af heitinu Tambapanni. Persar og Arabar kölluðu hana ''Sarandīb'' eftir sanskrít ''Siṃhaladvīpaḥ''. Portúgalska heitið ''Ceilão'' breyttist í ''Ceylon'' í ensku (''Seylon'' í íslensku). Eyjan var þekkt sem Seylon til 1972. Heitið ''Srí Lanka'', með virðingarforskeytinu ''Srí'' framan við ''Lanka'', var fyrst tekið upp af [[Frelsisflokkur Srí Lanka|Frelsisflokki Srí Lanka]] árið 1952. Það varð formlegt heiti landsins með nýrri stjórnarskrá 1972. == Landfræði == [[File:Topography Sri Lanka.jpg|thumb|upright|Hæðakort af Srí Lanka.]] Srí Lanka er eyja í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]] og liggur á [[Indlandsflekinn|Indlandsflekanum]], stórum [[jarðfleki|jarðfleka]] sem áður var hluti af [[Indó-Ástralíuflekinn|Indó-Ástralíuflekanum]].<ref>{{cite web |author1=Seth Stein |title=The January 26, 2001 Bhuj Earthquake and the Diffuse Western Boundary of the Indian Plate |url=https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |website=earth.northwestern.edu |access-date=16 November 2018 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211629/https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |url-status=live }}</ref> Eyjan er í [[Indlandshaf]]i, suðvestan við [[Bengalflói|Bengalflóa]], milli 5. og 10. breiddargráðu norður, og 79. og 82. lengdargráðu austur.<ref>{{cite web |url=http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |title=Geographic Coordinates for Sri Lanka Towns and Villages |publisher=jyotisha.00it.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=20 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140720060903/http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |url-status=live }}</ref>[[Mannarflói]] og [[Palksund]] skilja milli Srí Lanka og [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Samkvæmt [[hindúsk goðafræði|hindúskri goðafræði]] var áður landbrú sem tengdi Srí Lanka við meginlandið, en nú er hún aðeins röð kalksteinskletta.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |title=Gods row minister offers to quit |publisher=BBC |date=15 September 2007 |access-date=16 September 2007 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205062935/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |url-status=live }}</ref> Samkvæmt goðsögunum var hægt að fara þar á milli til ársins 1480, þegar [[fellibylur]] dýpkaði sundið.<ref name="Garg1992">{{cite book |author=Garg, Ganga Ram |title=Encyclopaedia of the Hindu World |volume=A–Aj |year=1992 |publisher=South Asia Books |place=New Delhi |isbn=978-81-261-3489-2 |page=142 |chapter=Adam's Bridge}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |title=Ramar Sethu, a world heritage centre? |work=Rediff.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=14 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214082353/http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |url-status=live }}</ref> Sumir hlutar sundsins eru allt að 1 metri á dýpt sem gerir siglingar um það erfiðar.<ref>{{cite encyclopedia |title=Adam's Bridge |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/Adams-Bridge |access-date=21 December 2015 |archive-date=13 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113002452/https://www.britannica.com/eb/article-9003680 |url-status=live }}</ref> Eyjan er að mestu flöt eða hæðótt. Einu fjöllin eru í sunnanverðum miðhlutanum. Hæsti tindurinn er [[Pidurutalagala]] sem er 2.524 metrar yfir sjávarmáli. [[File:Sri Paada1.JPG|thumb|[[Sripada]] séður frá [[Maskeliya]].]] Á Srí Lanka eru 103 ár. Sú lengsta er [[Mahaweli-á]], 335 km að lengd.<ref>{{Cite book |author=Aves, Edward |year=2003 |title=Sri Lanka |publisher=Footprint Travel Guides |page=372 |place=London |isbn=978-1-903471-78-4 |url=https://books.google.com/books?id=E_kbgCvVm4UC}}</ref> Í þessum ám eru 51 foss sem nær yfir 10 metra hæð. Hæstu fossarnir eru [[Bambarakandafossar]] sem eru 263 metra háir.<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |title=Introducing Sri Lanka |publisher=[[Lonely Planet]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=17 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717232921/http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |url-status=live }}</ref> Strönd Srí Lanka er 1.585 km að lengd.<ref name="unep">{{cite web |url=http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |page=86 |title=Depletion of coastal resources |publisher=[[United Nations Environment Programme]] | url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331091614/http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |archive-date=31 March 2012 }}</ref> Srí Lanka gerir tilkall til 200 mílna [[efnahagslögsaga|efnahagslögsögu]], sem er 6,7 sinnum stærri en eyjan sjálf. Við ströndina og á nærliggjandi hafsvæðum eru mjög auðug vistkerfi, eins og [[kóralrif]] og grunnir árósar með [[sægresi]].<ref name="faosl">{{cite web |url=https://www.fao.org/docrep/X5627E/x5627e09.htm |title=5 Coral Reefs of Sri Lanka: Current Status And Resource Management |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307052654/http://www.fao.org/docrep/x5627e/x5627e09.htm |url-status=live }}</ref> Á Srí Lanka eru 45 árósar og 40 [[sjávarlón]].<ref name="unep" /> [[Fenjaviður]] nær yfir 7.000 hektara og lék lykilhlutverk í að draga úr flóðum þegar [[flóðbylgjan í Indlandshafi 2004]] reið yfir.<ref name="iucnas">{{cite web |url=http://www.elanguages.org/files/144094 |title=Information Brief on Mangroves in Sri Lanka |publisher=[[International Union for Conservation of Nature]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126103137/http://www.elanguages.org/files/144094 |url-status=dead }}</ref> Eyjan er auðug af jarðefnum eins og [[ilmenít]]i, [[feldspat]]i, [[grafít]]i, [[kísl]]i, [[kaólín]]i, [[glimmer]]i og [[þórín]]i.<ref name="minr">{{cite web |url=http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |title=Sri Lanka Graphite Production by Year |publisher=indexmundi.com |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205010400/http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |url-status=live }}</ref><ref name="thor">{{cite web |url=http://www.asiantribune.com/node/13747 |title=Availability of sizeable deposits of thorium in Sri Lanka |work=[[Tissa Vitharana]] | year=2008 |access-date=15 July 2014 |archive-date=24 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224104852/http://www.asiantribune.com/node/13747 |url-status=dead}}</ref> [[Olíulind|Olíu-]] og [[gaslind]]ir hafa fundist í Mannarflóa og undirbúningur er hafinn að dælingu úr þeim.<ref name="prdssl">{{cite web |url=http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |pages=iv–vii |title=Three Dimensional Seismic Survey for Oil Exploration in Block SL-2007-01-001 in Gulf of Mannar–Sri Lanka |publisher=Cairn Lanka |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126072118/http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |url-status=usurped }}</ref> == Menning == === Íþróttir === [[Mynd:Angampora_sword-shield_fight.JPG|thumb|right|Angampora-bardagamenn með sverð og skildi.]] Þjóðaríþrótt Srí Lanka er [[blak]] en langvinsælasta íþróttin er [[krikket]]. [[15 manna ruðningur]] nýtur líka mikilla vinsælda, auk [[frjálsar íþróttir|frjálsra íþrótta]], [[tennis]]s, [[knattspyrna|knattspyrnu]] og [[netbolti|netbolta]]. Skólar á Srí Lanka reka íþróttalið sem keppa í héraðsmótum og á landsvísu. [[Karlalandslið Srí Lanka í krikket]] hefur náð miklum árangri á heimsvísu frá því á 10. áratug 20. aldar. Þeir unnu óvæntan sigur á [[Heimsbikarmótið í krikket 1996|Heimsbikarmótinu í krikket 1996]]. Þeir sigruðu einnig á [[2014 ICC World Twenty20]]-mótinu í Bangladess. Liðið komst í undanúrslit á heimsbikarmótunum 2007 og 2011 og á ICC World Twenty20 2009 og 2011. Srí Lanka hefur unnið [[Asíubikarinn]] 1987, 1997, 2004, 2008 og 2014. Heimsbikarleikarnir 1996 og 2011 og 2012 ICC World Twenty20 voru haldin á Srí Lanka. Srílankískir íþróttamenn hafa tvisvar unnið til verðlauna á [[Ólympíuleikar|Ólympíuleikum]]; [[Duncan White]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 1948|Sumarólympíuleikunum 1948]] fyrir 400m [[grindahlaup]], og [[Susanthika Jayasinghe]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 2000|Sumarólympíuleikunum 2000]] fyrir [[200 metra sprettlaup]]. Árið 1973 sigraði [[Muhammad Lafir]] [[heimsmeistaramótið í ballskák]]. Srí Lanka hefur líka tvisvar unnið heimsmeistaratitil í [[bobb]]i. Ýmsar vatnaíþróttir eins og róður, brimbretti, drekabretti og köfun eru vinsælar meðal íbúa Srí Lanka og ferðamanna á eyjunni. Tvær bardagaíþróttir eru upprunnar á Srí Lanka: [[cheena di]] og [[angampora]]. [[Kvennalandslið Srí Lanka í netbolta]] hefur unnið [[Asíumeistaramótið í netbolta]] fimm sinnum. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3605185 Ceylon, Paradísareyjan í fjarska, Sunnudagsblaðið, 45. Tölublað (01.12.1957), Blaðsíða 707] {{wikiorðabók}} {{Stubbur|landafræði}} {{Breska samveldið}} {{Asía}} [[Flokkur:Srí Lanka|Srí Lanka]] rlqt3ugq8jz0gnzoa14npguab137wau 1958481 1958480 2026-04-01T14:17:12Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1958481 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn_á_frummáli = {{nobold|ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය<br />Sri Lankā Prajathanthrika Samajavadi Janarajaya<br />இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு<br />Illankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu}} | nafn = Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka | nafn_í_eignarfalli = Srí Lanka | fáni = Flag of Sri Lanka.svg | skjaldarmerki = Coat_of_arms_of_Sri_Lanka.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Sri Lanka Matha]] | staðsetningarkort = Sri_Lanka_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Srí Jajevardenepúra]] & Colombo | tungumál = [[sinhala]] og [[tamílska]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Srí Lanka|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Anura Kumara Dissanayake]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Srí Lanka|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Harini Amarasuriya]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i | atburður1 = Fullveldi | dagsetning1 = [[4. febrúar]] [[1948]] | atburður2 = Lýðveldi | dagsetning2 = [[22. maí]] [[1972]] | stærðarsæti = 120 | flatarmál = 65.610 | hlutfall_vatns = 4,4 | mannfjöldasæti = 57 | mannfjöldaár = 2018 | fólksfjöldi = 21.670.000 | íbúar_á_ferkílómetra = 327 | VLF_ár = 2020 | VLF_sæti = 58 | VLF = 321,856 | VLF_á_mann = 14.509 | VLF_á_mann_sæti = 91 | VÞL = {{hækkun}} 0.780 | VÞL_ár = 2018 | VÞL_sæti = 71 | gjaldmiðill = [[srílankísk rúpía|rúpía]] | tld = lk | tímabelti = [[UTC]]+5:30 | símakóði = 94 }} '''Srí Lanka''' ([[sinhala]]: ශ්රී ලංකා; [[tamílska]]: இலங்கை), formlega '''Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka''', áður þekkt sem '''Seylon''' til [[1972]], er [[eyríki]] út af suðausturströnd [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Einungis 50 km breitt sund, [[Palksund]], skilur eyjuna frá [[Indland]]i í norðvestri en 750 km suðvestar eru [[Maldíveyjar]]. Fornminjar benda til þess að [[maðurinn|menn]] hafi sest að á Srí Lanka á [[fornsteinöld]] fyrir allt að 500.000 árum. Leifar af [[balangodamaður|balangodamanninum]] (''Homo sapiens balangodensis'') eru frá [[miðsteinöld]] og eru taldar elstu leifar líffræðilegra nútímamanna í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]]. Elsta vísunin til Srí Lanka í rituðum heimildum er í sagnakvæðinu ''[[Ramayana]]'' frá 5. eða 4. öld f.Kr. Hugsanlega voru elstu íbúar Srí Lanka forfeður [[vedar|veda]] sem nú eru lítill hópur frumbyggja á eyjunni. Á miðöldum varð Srí Lanka fyrir innrásum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] á Indlandi og síðan [[Kalinga Magha]] árið [[1215]] og eyjunni var skipt milli hinna ýmsu konungdæma. [[Portúgal]]ir lögðu strandhéruð eyjarinnar undir sig á [[17. öldin|17. öld]] en [[Holland|Hollendingar]] náðu þeim brátt af þeim. Í upphafi 19. aldar lögðu [[Bretland|Bretar]] eyjuna undir sig. Srí Lanka lýsti yfir sjálfstæði frá Bretum árið [[1948]] en fljótlega settu átök milli sinhalamælandi meirihluta og tamílskumælandi minnihluta svip sinn á stjórnmál landsins þar til [[Borgarastyrjöldin á Srí Lanka|borgarastyrjöld]] braust loks út árið [[1983]] milli stjórnarinnar og [[Tamíltígrar|Tamíltígra]]. Árið [[2009]], eftir mikið mannfall, tókst stjórnarhernum að sigra Tamíltígra. Helstu undirstöður efnahags Srí Lanka eru [[ferðaþjónusta]], [[föt|fataframleiðsla]] og [[landbúnaður]]. Landið hefur lengi verið þekkt fyrir framleiðslu á [[kanill|kanil]], [[hrágúmmí]]i og [[te|tei]]. Íbúar eru um 20 milljónir og þar af búa tæplega fimm milljónir í stærstu borginni, [[Colombo (Srí Lanka)|Colombo]]. Höfuðborgin, [[Sri Jayawardenepura Kotte]], er úthverfi í Colombo. Um 75% íbúa tilheyra meirihluta [[sinhalar|Sinhala]]. Flestir Sinhalar eru [[búddismi|búddistar]] en [[Tamílar]] eru flestir [[hindúatrú]]ar. [[Srílankískir márar]] eru tamílskumælandi íbúar sem aðhyllast [[íslam]]. Fyrir borgarastyrjöldina voru Tamílar í meirihluta í norðurhéruðum eyjarinnar og meðfram austurströndinni. Höfuðstaður norðurhéraðsins, [[Jaffna]], var auk þess önnur stærsta borg landsins. == Heiti == Í fornöld var eyjan þekkt undir ýmsum nöfnum. Samkvæmt sagnakvæðinu ''[[Mahavamsa]]'' nefndi [[Vijaya fursti]] landið Tambapanni („koparrauðar hendur“ eða „koparrautt land“) því hendur fylgjenda hans lituðust rauðar af jarðvegi eyjunnar. Í trúarritum Hindúa er eyjan nefnd ''Lankā'' („eyja“). Tamílska orðið ''īḻam'' (tamílska: ஈழம்) var notað um eyjuna í [[Sangam-bókmenntir|Sangam-bókmenntum]]. Á tímum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] var eyjan þekkt sem ''Mummudi Cholamandalam'' („ríki konunganna þriggja“). Í [[forngríska|forngrískum]] heimildum er eyjan nefnd Ταπροβανᾶ ''Taprobana'' eða Ταπροβανῆ ''Taprobane'', dregið af heitinu Tambapanni. Persar og Arabar kölluðu hana ''Sarandīb'' eftir sanskrít ''Siṃhaladvīpaḥ''. Portúgalska heitið ''Ceilão'' breyttist í ''Ceylon'' í ensku (''Seylon'' í íslensku). Eyjan var þekkt sem Seylon til 1972. Heitið ''Srí Lanka'', með virðingarforskeytinu ''Srí'' framan við ''Lanka'', var fyrst tekið upp af [[Frelsisflokkur Srí Lanka|Frelsisflokki Srí Lanka]] árið 1952. Það varð formlegt heiti landsins með nýrri stjórnarskrá 1972. == Landfræði == [[File:Topography Sri Lanka.jpg|thumb|upright|Hæðakort af Srí Lanka.]] Srí Lanka er eyja í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]] og liggur á [[Indlandsflekinn|Indlandsflekanum]], stórum [[jarðfleki|jarðfleka]] sem áður var hluti af [[Indó-Ástralíuflekinn|Indó-Ástralíuflekanum]].<ref>{{cite web |author1=Seth Stein |title=The January 26, 2001 Bhuj Earthquake and the Diffuse Western Boundary of the Indian Plate |url=https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |website=earth.northwestern.edu |access-date=16 November 2018 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211629/https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |url-status=live }}</ref> Eyjan er í [[Indlandshaf]]i, suðvestan við [[Bengalflói|Bengalflóa]], milli 5. og 10. breiddargráðu norður, og 79. og 82. lengdargráðu austur.<ref>{{cite web |url=http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |title=Geographic Coordinates for Sri Lanka Towns and Villages |publisher=jyotisha.00it.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=20 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140720060903/http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |url-status=live }}</ref>[[Mannarflói]] og [[Palksund]] skilja milli Srí Lanka og [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Samkvæmt [[hindúsk goðafræði|hindúskri goðafræði]] var áður landbrú sem tengdi Srí Lanka við meginlandið, en nú er hún aðeins röð kalksteinskletta.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |title=Gods row minister offers to quit |publisher=BBC |date=15 September 2007 |access-date=16 September 2007 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205062935/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |url-status=live }}</ref> Samkvæmt goðsögunum var hægt að fara þar á milli til ársins 1480, þegar [[fellibylur]] dýpkaði sundið.<ref name="Garg1992">{{cite book |author=Garg, Ganga Ram |title=Encyclopaedia of the Hindu World |volume=A–Aj |year=1992 |publisher=South Asia Books |place=New Delhi |isbn=978-81-261-3489-2 |page=142 |chapter=Adam's Bridge}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |title=Ramar Sethu, a world heritage centre? |work=Rediff.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=14 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214082353/http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |url-status=live }}</ref> Sumir hlutar sundsins eru allt að 1 metri á dýpt sem gerir siglingar um það erfiðar.<ref>{{cite encyclopedia |title=Adam's Bridge |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/Adams-Bridge |access-date=21 December 2015 |archive-date=13 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113002452/https://www.britannica.com/eb/article-9003680 |url-status=live }}</ref> Eyjan er að mestu flöt eða hæðótt. Einu fjöllin eru í sunnanverðum miðhlutanum. Hæsti tindurinn er [[Pidurutalagala]] sem er 2.524 metrar yfir sjávarmáli. [[File:Sri Paada1.JPG|thumb|[[Sripada]] séður frá [[Maskeliya]].]] Á Srí Lanka eru 103 ár. Sú lengsta er [[Mahaweli-á]], 335 km að lengd.<ref>{{Cite book |author=Aves, Edward |year=2003 |title=Sri Lanka |publisher=Footprint Travel Guides |page=372 |place=London |isbn=978-1-903471-78-4 |url=https://books.google.com/books?id=E_kbgCvVm4UC}}</ref> Í þessum ám eru 51 foss sem nær yfir 10 metra hæð. Hæstu fossarnir eru [[Bambarakandafossar]] sem eru 263 metra háir.<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |title=Introducing Sri Lanka |publisher=[[Lonely Planet]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=17 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717232921/http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |url-status=live }}</ref> Strönd Srí Lanka er 1.585 km að lengd.<ref name="unep">{{cite web |url=http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |page=86 |title=Depletion of coastal resources |publisher=[[United Nations Environment Programme]] | url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331091614/http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |archive-date=31 March 2012 }}</ref> Srí Lanka gerir tilkall til 200 mílna [[efnahagslögsaga|efnahagslögsögu]], sem er 6,7 sinnum stærri en eyjan sjálf. Við ströndina og á nærliggjandi hafsvæðum eru mjög auðug vistkerfi, eins og [[kóralrif]] og grunnir árósar með [[sægresi]].<ref name="faosl">{{cite web |url=https://www.fao.org/docrep/X5627E/x5627e09.htm |title=5 Coral Reefs of Sri Lanka: Current Status And Resource Management |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307052654/http://www.fao.org/docrep/x5627e/x5627e09.htm |url-status=live }}</ref> Á Srí Lanka eru 45 árósar og 40 [[sjávarlón]].<ref name="unep" /> [[Fenjaviður]] nær yfir 7.000 hektara og lék lykilhlutverk í að draga úr flóðum þegar [[flóðbylgjan í Indlandshafi 2004]] reið yfir.<ref name="iucnas">{{cite web |url=http://www.elanguages.org/files/144094 |title=Information Brief on Mangroves in Sri Lanka |publisher=[[International Union for Conservation of Nature]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126103137/http://www.elanguages.org/files/144094 |url-status=dead }}</ref> Eyjan er auðug af jarðefnum eins og [[ilmenít]]i, [[feldspat]]i, [[grafít]]i, [[kísl]]i, [[kaólín]]i, [[glimmer]]i og [[þórín]]i.<ref name="minr">{{cite web |url=http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |title=Sri Lanka Graphite Production by Year |publisher=indexmundi.com |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205010400/http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |url-status=live }}</ref><ref name="thor">{{cite web |url=http://www.asiantribune.com/node/13747 |title=Availability of sizeable deposits of thorium in Sri Lanka |work=[[Tissa Vitharana]] | year=2008 |access-date=15 July 2014 |archive-date=24 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224104852/http://www.asiantribune.com/node/13747 |url-status=dead}}</ref> [[Olíulind|Olíu-]] og [[gaslind]]ir hafa fundist í Mannarflóa og undirbúningur er hafinn að dælingu úr þeim.<ref name="prdssl">{{cite web |url=http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |pages=iv–vii |title=Three Dimensional Seismic Survey for Oil Exploration in Block SL-2007-01-001 in Gulf of Mannar–Sri Lanka |publisher=Cairn Lanka |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126072118/http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |url-status=usurped }}</ref> == Menning == === Íþróttir === [[Mynd:Angampora_sword-shield_fight.JPG|thumb|right|Angampora-bardagamenn með sverð og skildi.]] Þjóðaríþrótt Srí Lanka er [[blak]] en langvinsælasta íþróttin er [[krikket]]. [[15 manna ruðningur]] nýtur líka mikilla vinsælda, auk [[frjálsar íþróttir|frjálsra íþrótta]], [[tennis]]s, [[knattspyrna|knattspyrnu]] og [[netbolti|netbolta]]. Skólar á Srí Lanka reka íþróttalið sem keppa í héraðsmótum og á landsvísu. [[Karlalandslið Srí Lanka í krikket]] hefur náð miklum árangri á heimsvísu frá því á 10. áratug 20. aldar. Þeir unnu óvæntan sigur á [[Heimsbikarmótið í krikket 1996|Heimsbikarmótinu í krikket 1996]]. Þeir sigruðu einnig á [[2014 ICC World Twenty20]]-mótinu í Bangladess. Liðið komst í undanúrslit á heimsbikarmótunum 2007 og 2011 og á ICC World Twenty20 2009 og 2011. Srí Lanka hefur unnið [[Asíubikarinn]] 1987, 1997, 2004, 2008 og 2014. Heimsbikarleikarnir 1996 og 2011 og 2012 ICC World Twenty20 voru haldin á Srí Lanka. Srílankískir íþróttamenn hafa tvisvar unnið til verðlauna á [[Ólympíuleikar|Ólympíuleikum]]; [[Duncan White]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 1948|Sumarólympíuleikunum 1948]] fyrir 400m [[grindahlaup]], og [[Susanthika Jayasinghe]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 2000|Sumarólympíuleikunum 2000]] fyrir [[200 metra sprettlaup]]. Árið 1973 sigraði [[Muhammad Lafir]] [[heimsmeistaramótið í ballskák]]. Srí Lanka hefur líka tvisvar unnið heimsmeistaratitil í [[bobb]]i. Ýmsar vatnaíþróttir eins og róður, brimbretti, drekabretti og köfun eru vinsælar meðal íbúa Srí Lanka og ferðamanna á eyjunni. Tvær bardagaíþróttir eru upprunnar á Srí Lanka: [[cheena di]] og [[angampora]]. [[Kvennalandslið Srí Lanka í netbolta]] hefur unnið [[Asíumeistaramótið í netbolta]] fimm sinnum. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3605185 Ceylon, Paradísareyjan í fjarska, Sunnudagsblaðið, 45. Tölublað (01.12.1957), Blaðsíða 707] {{wikiorðabók}} {{Stubbur|landafræði}} {{Breska samveldið}} {{Asía}} [[Flokkur:Srí Lanka| ]] pksix7wqkpaj9860zekbyjintic8d9o 1958482 1958481 2026-04-01T14:28:35Z Akigka 183 1958482 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn_á_frummáli = {{nobold|ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය<br />Sri Lankā Prajathanthrika Samajavadi Janarajaya<br />இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு<br />Illankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu}} | nafn = Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka | nafn_í_eignarfalli = Srí Lanka | fáni = Flag of Sri Lanka.svg | skjaldarmerki = Coat_of_arms_of_Sri_Lanka.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Sri Lanka Matha]] | staðsetningarkort = Sri_Lanka_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Srí Jajevardenepúra]] & Colombo | tungumál = [[sinhala]] og [[tamílska]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Srí Lanka|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Anura Kumara Dissanayake]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Srí Lanka|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Harini Amarasuriya]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i | atburður1 = Fullveldi | dagsetning1 = [[4. febrúar]] [[1948]] | atburður2 = Lýðveldi | dagsetning2 = [[22. maí]] [[1972]] | stærðarsæti = 120 | flatarmál = 67.240 | hlutfall_vatns = 4,4 | mannfjöldasæti = 57 | mannfjöldaár = 2026 | fólksfjöldi = 23.300.000 | íbúar_á_ferkílómetra = 337,7 | VLF_ár = 2025 | VLF_sæti = 62 | VLF = 342,6 | VLF_á_mann = 15.632 | VLF_á_mann_sæti = 111 | VÞL = {{lækkun}} 0.776 | VÞL_ár = 2023 | VÞL_sæti = 89 | gjaldmiðill = [[srílankísk rúpía|rúpía]] | tld = lk | tímabelti = [[UTC]]+5:30 | símakóði = 94 }} '''Srí Lanka''' ([[sinhala]]: ශ්රී ලංකා; [[tamílska]]: இலங்கை), formlega '''Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka''', áður þekkt sem '''Seylon''' til [[1972]], er [[eyríki]] út af suðausturströnd [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Einungis 50 km breitt sund, [[Palksund]], skilur eyjuna frá [[Indland]]i í norðvestri en 750 km suðvestar eru [[Maldíveyjar]]. Fornminjar benda til þess að [[maðurinn|menn]] hafi sest að á Srí Lanka á [[fornsteinöld]] fyrir allt að 500.000 árum. Leifar af [[balangodamaður|balangodamanninum]] (''Homo sapiens balangodensis'') eru frá [[miðsteinöld]] og eru taldar elstu leifar líffræðilegra nútímamanna í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]]. Elsta vísunin til Srí Lanka í rituðum heimildum er í sagnakvæðinu ''[[Ramayana]]'' frá 5. eða 4. öld f.Kr. Hugsanlega voru elstu íbúar Srí Lanka forfeður [[vedar|veda]] sem nú eru lítill hópur frumbyggja á eyjunni. Á miðöldum varð Srí Lanka fyrir innrásum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] á Indlandi og síðan [[Kalinga Magha]] árið [[1215]] og eyjunni var skipt milli hinna ýmsu konungdæma. [[Portúgal]]ir lögðu strandhéruð eyjarinnar undir sig á [[17. öldin|17. öld]] en [[Holland|Hollendingar]] náðu þeim brátt af þeim. Í upphafi 19. aldar lögðu [[Bretland|Bretar]] eyjuna undir sig. Srí Lanka lýsti yfir sjálfstæði frá Bretum árið [[1948]] en fljótlega settu átök milli sinhalamælandi meirihluta og tamílskumælandi minnihluta svip sinn á stjórnmál landsins þar til [[Borgarastyrjöldin á Srí Lanka|borgarastyrjöld]] braust loks út árið [[1983]] milli stjórnarinnar og [[Tamíltígrar|Tamíltígra]]. Árið [[2009]], eftir mikið mannfall, tókst stjórnarhernum að sigra Tamíltígra. Helstu undirstöður efnahags Srí Lanka eru [[ferðaþjónusta]], [[föt|fataframleiðsla]] og [[landbúnaður]]. Landið hefur lengi verið þekkt fyrir framleiðslu á [[kanill|kanil]], [[hrágúmmí]]i og [[te|tei]]. Íbúar eru um 20 milljónir og þar af búa tæplega fimm milljónir í stærstu borginni, [[Colombo (Srí Lanka)|Colombo]]. Höfuðborgin, [[Sri Jayawardenepura Kotte]], er úthverfi í Colombo. Um 75% íbúa tilheyra meirihluta [[sinhalar|Sinhala]]. Flestir Sinhalar eru [[búddismi|búddistar]] en [[Tamílar]] eru flestir [[hindúatrú]]ar. [[Srílankískir márar]] eru tamílskumælandi íbúar sem aðhyllast [[íslam]]. Fyrir borgarastyrjöldina voru Tamílar í meirihluta í norðurhéruðum eyjarinnar og meðfram austurströndinni. Höfuðstaður norðurhéraðsins, [[Jaffna]], var auk þess önnur stærsta borg landsins. == Heiti == Í fornöld var eyjan þekkt undir ýmsum nöfnum. Samkvæmt sagnakvæðinu ''[[Mahavamsa]]'' nefndi [[Vijaya fursti]] landið Tambapanni („koparrauðar hendur“ eða „koparrautt land“) því hendur fylgjenda hans lituðust rauðar af jarðvegi eyjunnar. Í trúarritum Hindúa er eyjan nefnd ''Lankā'' („eyja“). Tamílska orðið ''īḻam'' (tamílska: ஈழம்) var notað um eyjuna í [[Sangam-bókmenntir|Sangam-bókmenntum]]. Á tímum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] var eyjan þekkt sem ''Mummudi Cholamandalam'' („ríki konunganna þriggja“). Í [[forngríska|forngrískum]] heimildum er eyjan nefnd Ταπροβανᾶ ''Taprobana'' eða Ταπροβανῆ ''Taprobane'', dregið af heitinu Tambapanni. Persar og Arabar kölluðu hana ''Sarandīb'' eftir sanskrít ''Siṃhaladvīpaḥ''. Portúgalska heitið ''Ceilão'' breyttist í ''Ceylon'' í ensku (''Seylon'' í íslensku). Eyjan var þekkt sem Seylon til 1972. Heitið ''Srí Lanka'', með virðingarforskeytinu ''Srí'' framan við ''Lanka'', var fyrst tekið upp af [[Frelsisflokkur Srí Lanka|Frelsisflokki Srí Lanka]] árið 1952. Það varð formlegt heiti landsins með nýrri stjórnarskrá 1972. == Landfræði == [[File:Topography Sri Lanka.jpg|thumb|upright|Hæðakort af Srí Lanka.]] Srí Lanka er eyja í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]] og liggur á [[Indlandsflekinn|Indlandsflekanum]], stórum [[jarðfleki|jarðfleka]] sem áður var hluti af [[Indó-Ástralíuflekinn|Indó-Ástralíuflekanum]].<ref>{{cite web |author1=Seth Stein |title=The January 26, 2001 Bhuj Earthquake and the Diffuse Western Boundary of the Indian Plate |url=https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |website=earth.northwestern.edu |access-date=16 November 2018 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211629/https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |url-status=live }}</ref> Eyjan er í [[Indlandshaf]]i, suðvestan við [[Bengalflói|Bengalflóa]], milli 5. og 10. breiddargráðu norður, og 79. og 82. lengdargráðu austur.<ref>{{cite web |url=http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |title=Geographic Coordinates for Sri Lanka Towns and Villages |publisher=jyotisha.00it.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=20 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140720060903/http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |url-status=live }}</ref>[[Mannarflói]] og [[Palksund]] skilja milli Srí Lanka og [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Samkvæmt [[hindúsk goðafræði|hindúskri goðafræði]] var áður landbrú sem tengdi Srí Lanka við meginlandið, en nú er hún aðeins röð kalksteinskletta.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |title=Gods row minister offers to quit |publisher=BBC |date=15 September 2007 |access-date=16 September 2007 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205062935/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |url-status=live }}</ref> Samkvæmt goðsögunum var hægt að fara þar á milli til ársins 1480, þegar [[fellibylur]] dýpkaði sundið.<ref name="Garg1992">{{cite book |author=Garg, Ganga Ram |title=Encyclopaedia of the Hindu World |volume=A–Aj |year=1992 |publisher=South Asia Books |place=New Delhi |isbn=978-81-261-3489-2 |page=142 |chapter=Adam's Bridge}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |title=Ramar Sethu, a world heritage centre? |work=Rediff.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=14 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214082353/http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |url-status=live }}</ref> Sumir hlutar sundsins eru allt að 1 metri á dýpt sem gerir siglingar um það erfiðar.<ref>{{cite encyclopedia |title=Adam's Bridge |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/Adams-Bridge |access-date=21 December 2015 |archive-date=13 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113002452/https://www.britannica.com/eb/article-9003680 |url-status=live }}</ref> Eyjan er að mestu flöt eða hæðótt. Einu fjöllin eru í sunnanverðum miðhlutanum. Hæsti tindurinn er [[Pidurutalagala]] sem er 2.524 metrar yfir sjávarmáli. [[File:Sri Paada1.JPG|thumb|[[Sripada]] séður frá [[Maskeliya]].]] Á Srí Lanka eru 103 ár. Sú lengsta er [[Mahaweli-á]], 335 km að lengd.<ref>{{Cite book |author=Aves, Edward |year=2003 |title=Sri Lanka |publisher=Footprint Travel Guides |page=372 |place=London |isbn=978-1-903471-78-4 |url=https://books.google.com/books?id=E_kbgCvVm4UC}}</ref> Í þessum ám eru 51 foss sem nær yfir 10 metra hæð. Hæstu fossarnir eru [[Bambarakandafossar]] sem eru 263 metra háir.<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |title=Introducing Sri Lanka |publisher=[[Lonely Planet]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=17 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717232921/http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |url-status=live }}</ref> Strönd Srí Lanka er 1.585 km að lengd.<ref name="unep">{{cite web |url=http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |page=86 |title=Depletion of coastal resources |publisher=[[United Nations Environment Programme]] | url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331091614/http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |archive-date=31 March 2012 }}</ref> Srí Lanka gerir tilkall til 200 mílna [[efnahagslögsaga|efnahagslögsögu]], sem er 6,7 sinnum stærri en eyjan sjálf. Við ströndina og á nærliggjandi hafsvæðum eru mjög auðug vistkerfi, eins og [[kóralrif]] og grunnir árósar með [[sægresi]].<ref name="faosl">{{cite web |url=https://www.fao.org/docrep/X5627E/x5627e09.htm |title=5 Coral Reefs of Sri Lanka: Current Status And Resource Management |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307052654/http://www.fao.org/docrep/x5627e/x5627e09.htm |url-status=live }}</ref> Á Srí Lanka eru 45 árósar og 40 [[sjávarlón]].<ref name="unep" /> [[Fenjaviður]] nær yfir 7.000 hektara og lék lykilhlutverk í að draga úr flóðum þegar [[flóðbylgjan í Indlandshafi 2004]] reið yfir.<ref name="iucnas">{{cite web |url=http://www.elanguages.org/files/144094 |title=Information Brief on Mangroves in Sri Lanka |publisher=[[International Union for Conservation of Nature]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126103137/http://www.elanguages.org/files/144094 |url-status=dead }}</ref> Eyjan er auðug af jarðefnum eins og [[ilmenít]]i, [[feldspat]]i, [[grafít]]i, [[kísl]]i, [[kaólín]]i, [[glimmer]]i og [[þórín]]i.<ref name="minr">{{cite web |url=http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |title=Sri Lanka Graphite Production by Year |publisher=indexmundi.com |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205010400/http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |url-status=live }}</ref><ref name="thor">{{cite web |url=http://www.asiantribune.com/node/13747 |title=Availability of sizeable deposits of thorium in Sri Lanka |work=[[Tissa Vitharana]] | year=2008 |access-date=15 July 2014 |archive-date=24 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224104852/http://www.asiantribune.com/node/13747 |url-status=dead}}</ref> [[Olíulind|Olíu-]] og [[gaslind]]ir hafa fundist í Mannarflóa og undirbúningur er hafinn að dælingu úr þeim.<ref name="prdssl">{{cite web |url=http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |pages=iv–vii |title=Three Dimensional Seismic Survey for Oil Exploration in Block SL-2007-01-001 in Gulf of Mannar–Sri Lanka |publisher=Cairn Lanka |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126072118/http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |url-status=usurped }}</ref> == Menning == === Íþróttir === [[Mynd:Angampora_sword-shield_fight.JPG|thumb|right|Angampora-bardagamenn með sverð og skildi.]] Þjóðaríþrótt Srí Lanka er [[blak]] en langvinsælasta íþróttin er [[krikket]]. [[15 manna ruðningur]] nýtur líka mikilla vinsælda, auk [[frjálsar íþróttir|frjálsra íþrótta]], [[tennis]]s, [[knattspyrna|knattspyrnu]] og [[netbolti|netbolta]]. Skólar á Srí Lanka reka íþróttalið sem keppa í héraðsmótum og á landsvísu. [[Karlalandslið Srí Lanka í krikket]] hefur náð miklum árangri á heimsvísu frá því á 10. áratug 20. aldar. Þeir unnu óvæntan sigur á [[Heimsbikarmótið í krikket 1996|Heimsbikarmótinu í krikket 1996]]. Þeir sigruðu einnig á [[2014 ICC World Twenty20]]-mótinu í Bangladess. Liðið komst í undanúrslit á heimsbikarmótunum 2007 og 2011 og á ICC World Twenty20 2009 og 2011. Srí Lanka hefur unnið [[Asíubikarinn]] 1987, 1997, 2004, 2008 og 2014. Heimsbikarleikarnir 1996 og 2011 og 2012 ICC World Twenty20 voru haldin á Srí Lanka. Srílankískir íþróttamenn hafa tvisvar unnið til verðlauna á [[Ólympíuleikar|Ólympíuleikum]]; [[Duncan White]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 1948|Sumarólympíuleikunum 1948]] fyrir 400m [[grindahlaup]], og [[Susanthika Jayasinghe]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 2000|Sumarólympíuleikunum 2000]] fyrir [[200 metra sprettlaup]]. Árið 1973 sigraði [[Muhammad Lafir]] [[heimsmeistaramótið í ballskák]]. Srí Lanka hefur líka tvisvar unnið heimsmeistaratitil í [[bobb]]i. Ýmsar vatnaíþróttir eins og róður, brimbretti, drekabretti og köfun eru vinsælar meðal íbúa Srí Lanka og ferðamanna á eyjunni. Tvær bardagaíþróttir eru upprunnar á Srí Lanka: [[cheena di]] og [[angampora]]. [[Kvennalandslið Srí Lanka í netbolta]] hefur unnið [[Asíumeistaramótið í netbolta]] fimm sinnum. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3605185 Ceylon, Paradísareyjan í fjarska, Sunnudagsblaðið, 45. Tölublað (01.12.1957), Blaðsíða 707] {{wikiorðabók}} {{Stubbur|landafræði}} {{Breska samveldið}} {{Asía}} [[Flokkur:Srí Lanka| ]] 1wz59r9vaktjpr6r6pmjpfpb69na6uo 1958483 1958482 2026-04-01T14:29:05Z Akigka 183 1958483 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn_á_frummáli = {{nobold|ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය<br />Sri Lankā Prajathanthrika Samajavadi Janarajaya<br />இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு<br />Illankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu}} | nafn = Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka | nafn_í_eignarfalli = Srí Lanka | fáni = Flag of Sri Lanka.svg | skjaldarmerki = Coat_of_arms_of_Sri_Lanka.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Sri Lanka Matha]] | staðsetningarkort = Sri_Lanka_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Srí Jajevardenepúra]] & Colombo | tungumál = [[sinhala]] og [[tamílska]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Srí Lanka|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Anura Kumara Dissanayake]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Srí Lanka|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Harini Amarasuriya]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i | atburður1 = Fullveldi | dagsetning1 = [[4. febrúar]] [[1948]] | atburður2 = Lýðveldi | dagsetning2 = [[22. maí]] [[1972]] | stærðarsæti = 120 | flatarmál = 67.240 | hlutfall_vatns = 4,4 | mannfjöldasæti = 60 | mannfjöldaár = 2026 | fólksfjöldi = 23.300.000 | íbúar_á_ferkílómetra = 337,7 | VLF_ár = 2025 | VLF_sæti = 62 | VLF = 342,6 | VLF_á_mann = 15.632 | VLF_á_mann_sæti = 111 | VÞL = {{lækkun}} 0.776 | VÞL_ár = 2023 | VÞL_sæti = 89 | gjaldmiðill = [[srílankísk rúpía|rúpía]] | tld = lk | tímabelti = [[UTC]]+5:30 | símakóði = 94 }} '''Srí Lanka''' ([[sinhala]]: ශ්රී ලංකා; [[tamílska]]: இலங்கை), formlega '''Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka''', áður þekkt sem '''Seylon''' til [[1972]], er [[eyríki]] út af suðausturströnd [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Einungis 50 km breitt sund, [[Palksund]], skilur eyjuna frá [[Indland]]i í norðvestri en 750 km suðvestar eru [[Maldíveyjar]]. Fornminjar benda til þess að [[maðurinn|menn]] hafi sest að á Srí Lanka á [[fornsteinöld]] fyrir allt að 500.000 árum. Leifar af [[balangodamaður|balangodamanninum]] (''Homo sapiens balangodensis'') eru frá [[miðsteinöld]] og eru taldar elstu leifar líffræðilegra nútímamanna í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]]. Elsta vísunin til Srí Lanka í rituðum heimildum er í sagnakvæðinu ''[[Ramayana]]'' frá 5. eða 4. öld f.Kr. Hugsanlega voru elstu íbúar Srí Lanka forfeður [[vedar|veda]] sem nú eru lítill hópur frumbyggja á eyjunni. Á miðöldum varð Srí Lanka fyrir innrásum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] á Indlandi og síðan [[Kalinga Magha]] árið [[1215]] og eyjunni var skipt milli hinna ýmsu konungdæma. [[Portúgal]]ir lögðu strandhéruð eyjarinnar undir sig á [[17. öldin|17. öld]] en [[Holland|Hollendingar]] náðu þeim brátt af þeim. Í upphafi 19. aldar lögðu [[Bretland|Bretar]] eyjuna undir sig. Srí Lanka lýsti yfir sjálfstæði frá Bretum árið [[1948]] en fljótlega settu átök milli sinhalamælandi meirihluta og tamílskumælandi minnihluta svip sinn á stjórnmál landsins þar til [[Borgarastyrjöldin á Srí Lanka|borgarastyrjöld]] braust loks út árið [[1983]] milli stjórnarinnar og [[Tamíltígrar|Tamíltígra]]. Árið [[2009]], eftir mikið mannfall, tókst stjórnarhernum að sigra Tamíltígra. Helstu undirstöður efnahags Srí Lanka eru [[ferðaþjónusta]], [[föt|fataframleiðsla]] og [[landbúnaður]]. Landið hefur lengi verið þekkt fyrir framleiðslu á [[kanill|kanil]], [[hrágúmmí]]i og [[te|tei]]. Íbúar eru um 20 milljónir og þar af búa tæplega fimm milljónir í stærstu borginni, [[Colombo (Srí Lanka)|Colombo]]. Höfuðborgin, [[Sri Jayawardenepura Kotte]], er úthverfi í Colombo. Um 75% íbúa tilheyra meirihluta [[sinhalar|Sinhala]]. Flestir Sinhalar eru [[búddismi|búddistar]] en [[Tamílar]] eru flestir [[hindúatrú]]ar. [[Srílankískir márar]] eru tamílskumælandi íbúar sem aðhyllast [[íslam]]. Fyrir borgarastyrjöldina voru Tamílar í meirihluta í norðurhéruðum eyjarinnar og meðfram austurströndinni. Höfuðstaður norðurhéraðsins, [[Jaffna]], var auk þess önnur stærsta borg landsins. == Heiti == Í fornöld var eyjan þekkt undir ýmsum nöfnum. Samkvæmt sagnakvæðinu ''[[Mahavamsa]]'' nefndi [[Vijaya fursti]] landið Tambapanni („koparrauðar hendur“ eða „koparrautt land“) því hendur fylgjenda hans lituðust rauðar af jarðvegi eyjunnar. Í trúarritum Hindúa er eyjan nefnd ''Lankā'' („eyja“). Tamílska orðið ''īḻam'' (tamílska: ஈழம்) var notað um eyjuna í [[Sangam-bókmenntir|Sangam-bókmenntum]]. Á tímum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] var eyjan þekkt sem ''Mummudi Cholamandalam'' („ríki konunganna þriggja“). Í [[forngríska|forngrískum]] heimildum er eyjan nefnd Ταπροβανᾶ ''Taprobana'' eða Ταπροβανῆ ''Taprobane'', dregið af heitinu Tambapanni. Persar og Arabar kölluðu hana ''Sarandīb'' eftir sanskrít ''Siṃhaladvīpaḥ''. Portúgalska heitið ''Ceilão'' breyttist í ''Ceylon'' í ensku (''Seylon'' í íslensku). Eyjan var þekkt sem Seylon til 1972. Heitið ''Srí Lanka'', með virðingarforskeytinu ''Srí'' framan við ''Lanka'', var fyrst tekið upp af [[Frelsisflokkur Srí Lanka|Frelsisflokki Srí Lanka]] árið 1952. Það varð formlegt heiti landsins með nýrri stjórnarskrá 1972. == Landfræði == [[File:Topography Sri Lanka.jpg|thumb|upright|Hæðakort af Srí Lanka.]] Srí Lanka er eyja í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]] og liggur á [[Indlandsflekinn|Indlandsflekanum]], stórum [[jarðfleki|jarðfleka]] sem áður var hluti af [[Indó-Ástralíuflekinn|Indó-Ástralíuflekanum]].<ref>{{cite web |author1=Seth Stein |title=The January 26, 2001 Bhuj Earthquake and the Diffuse Western Boundary of the Indian Plate |url=https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |website=earth.northwestern.edu |access-date=16 November 2018 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211629/https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |url-status=live }}</ref> Eyjan er í [[Indlandshaf]]i, suðvestan við [[Bengalflói|Bengalflóa]], milli 5. og 10. breiddargráðu norður, og 79. og 82. lengdargráðu austur.<ref>{{cite web |url=http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |title=Geographic Coordinates for Sri Lanka Towns and Villages |publisher=jyotisha.00it.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=20 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140720060903/http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |url-status=live }}</ref>[[Mannarflói]] og [[Palksund]] skilja milli Srí Lanka og [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Samkvæmt [[hindúsk goðafræði|hindúskri goðafræði]] var áður landbrú sem tengdi Srí Lanka við meginlandið, en nú er hún aðeins röð kalksteinskletta.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |title=Gods row minister offers to quit |publisher=BBC |date=15 September 2007 |access-date=16 September 2007 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205062935/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |url-status=live }}</ref> Samkvæmt goðsögunum var hægt að fara þar á milli til ársins 1480, þegar [[fellibylur]] dýpkaði sundið.<ref name="Garg1992">{{cite book |author=Garg, Ganga Ram |title=Encyclopaedia of the Hindu World |volume=A–Aj |year=1992 |publisher=South Asia Books |place=New Delhi |isbn=978-81-261-3489-2 |page=142 |chapter=Adam's Bridge}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |title=Ramar Sethu, a world heritage centre? |work=Rediff.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=14 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214082353/http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |url-status=live }}</ref> Sumir hlutar sundsins eru allt að 1 metri á dýpt sem gerir siglingar um það erfiðar.<ref>{{cite encyclopedia |title=Adam's Bridge |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/Adams-Bridge |access-date=21 December 2015 |archive-date=13 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113002452/https://www.britannica.com/eb/article-9003680 |url-status=live }}</ref> Eyjan er að mestu flöt eða hæðótt. Einu fjöllin eru í sunnanverðum miðhlutanum. Hæsti tindurinn er [[Pidurutalagala]] sem er 2.524 metrar yfir sjávarmáli. [[File:Sri Paada1.JPG|thumb|[[Sripada]] séður frá [[Maskeliya]].]] Á Srí Lanka eru 103 ár. Sú lengsta er [[Mahaweli-á]], 335 km að lengd.<ref>{{Cite book |author=Aves, Edward |year=2003 |title=Sri Lanka |publisher=Footprint Travel Guides |page=372 |place=London |isbn=978-1-903471-78-4 |url=https://books.google.com/books?id=E_kbgCvVm4UC}}</ref> Í þessum ám eru 51 foss sem nær yfir 10 metra hæð. Hæstu fossarnir eru [[Bambarakandafossar]] sem eru 263 metra háir.<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |title=Introducing Sri Lanka |publisher=[[Lonely Planet]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=17 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717232921/http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |url-status=live }}</ref> Strönd Srí Lanka er 1.585 km að lengd.<ref name="unep">{{cite web |url=http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |page=86 |title=Depletion of coastal resources |publisher=[[United Nations Environment Programme]] | url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331091614/http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |archive-date=31 March 2012 }}</ref> Srí Lanka gerir tilkall til 200 mílna [[efnahagslögsaga|efnahagslögsögu]], sem er 6,7 sinnum stærri en eyjan sjálf. Við ströndina og á nærliggjandi hafsvæðum eru mjög auðug vistkerfi, eins og [[kóralrif]] og grunnir árósar með [[sægresi]].<ref name="faosl">{{cite web |url=https://www.fao.org/docrep/X5627E/x5627e09.htm |title=5 Coral Reefs of Sri Lanka: Current Status And Resource Management |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307052654/http://www.fao.org/docrep/x5627e/x5627e09.htm |url-status=live }}</ref> Á Srí Lanka eru 45 árósar og 40 [[sjávarlón]].<ref name="unep" /> [[Fenjaviður]] nær yfir 7.000 hektara og lék lykilhlutverk í að draga úr flóðum þegar [[flóðbylgjan í Indlandshafi 2004]] reið yfir.<ref name="iucnas">{{cite web |url=http://www.elanguages.org/files/144094 |title=Information Brief on Mangroves in Sri Lanka |publisher=[[International Union for Conservation of Nature]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126103137/http://www.elanguages.org/files/144094 |url-status=dead }}</ref> Eyjan er auðug af jarðefnum eins og [[ilmenít]]i, [[feldspat]]i, [[grafít]]i, [[kísl]]i, [[kaólín]]i, [[glimmer]]i og [[þórín]]i.<ref name="minr">{{cite web |url=http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |title=Sri Lanka Graphite Production by Year |publisher=indexmundi.com |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205010400/http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |url-status=live }}</ref><ref name="thor">{{cite web |url=http://www.asiantribune.com/node/13747 |title=Availability of sizeable deposits of thorium in Sri Lanka |work=[[Tissa Vitharana]] | year=2008 |access-date=15 July 2014 |archive-date=24 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224104852/http://www.asiantribune.com/node/13747 |url-status=dead}}</ref> [[Olíulind|Olíu-]] og [[gaslind]]ir hafa fundist í Mannarflóa og undirbúningur er hafinn að dælingu úr þeim.<ref name="prdssl">{{cite web |url=http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |pages=iv–vii |title=Three Dimensional Seismic Survey for Oil Exploration in Block SL-2007-01-001 in Gulf of Mannar–Sri Lanka |publisher=Cairn Lanka |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126072118/http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |url-status=usurped }}</ref> == Menning == === Íþróttir === [[Mynd:Angampora_sword-shield_fight.JPG|thumb|right|Angampora-bardagamenn með sverð og skildi.]] Þjóðaríþrótt Srí Lanka er [[blak]] en langvinsælasta íþróttin er [[krikket]]. [[15 manna ruðningur]] nýtur líka mikilla vinsælda, auk [[frjálsar íþróttir|frjálsra íþrótta]], [[tennis]]s, [[knattspyrna|knattspyrnu]] og [[netbolti|netbolta]]. Skólar á Srí Lanka reka íþróttalið sem keppa í héraðsmótum og á landsvísu. [[Karlalandslið Srí Lanka í krikket]] hefur náð miklum árangri á heimsvísu frá því á 10. áratug 20. aldar. Þeir unnu óvæntan sigur á [[Heimsbikarmótið í krikket 1996|Heimsbikarmótinu í krikket 1996]]. Þeir sigruðu einnig á [[2014 ICC World Twenty20]]-mótinu í Bangladess. Liðið komst í undanúrslit á heimsbikarmótunum 2007 og 2011 og á ICC World Twenty20 2009 og 2011. Srí Lanka hefur unnið [[Asíubikarinn]] 1987, 1997, 2004, 2008 og 2014. Heimsbikarleikarnir 1996 og 2011 og 2012 ICC World Twenty20 voru haldin á Srí Lanka. Srílankískir íþróttamenn hafa tvisvar unnið til verðlauna á [[Ólympíuleikar|Ólympíuleikum]]; [[Duncan White]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 1948|Sumarólympíuleikunum 1948]] fyrir 400m [[grindahlaup]], og [[Susanthika Jayasinghe]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 2000|Sumarólympíuleikunum 2000]] fyrir [[200 metra sprettlaup]]. Árið 1973 sigraði [[Muhammad Lafir]] [[heimsmeistaramótið í ballskák]]. Srí Lanka hefur líka tvisvar unnið heimsmeistaratitil í [[bobb]]i. Ýmsar vatnaíþróttir eins og róður, brimbretti, drekabretti og köfun eru vinsælar meðal íbúa Srí Lanka og ferðamanna á eyjunni. Tvær bardagaíþróttir eru upprunnar á Srí Lanka: [[cheena di]] og [[angampora]]. [[Kvennalandslið Srí Lanka í netbolta]] hefur unnið [[Asíumeistaramótið í netbolta]] fimm sinnum. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3605185 Ceylon, Paradísareyjan í fjarska, Sunnudagsblaðið, 45. Tölublað (01.12.1957), Blaðsíða 707] {{wikiorðabók}} {{Stubbur|landafræði}} {{Breska samveldið}} {{Asía}} [[Flokkur:Srí Lanka| ]] 4c076ub88m55twj1si20ze12b4tub9f 1958536 1958483 2026-04-01T20:55:02Z Akigka 183 1958536 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn_á_frummáli = {{nobold|ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය<br />Sri Lankā Prajathanthrika Samajavadi Janarajaya<br />இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு<br />Illankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu}} | nafn = Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka | nafn_í_eignarfalli = Srí Lanka | fáni = Flag of Sri Lanka.svg | skjaldarmerki = Coat_of_arms_of_Sri_Lanka.svg | kjörorð = | þjóðsöngur = [[Sri Lanka Matha]] | staðsetningarkort = Sri_Lanka_(orthographic_projection).svg | höfuðborg = [[Srí Jajevardenepúra]] & Colombo | tungumál = [[sinhala]] og [[tamílska]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Srí Lanka|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Anura Kumara Dissanayake]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Srí Lanka|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Harini Amarasuriya]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i | atburður1 = Fullveldi | dagsetning1 = [[4. febrúar]] [[1948]] | atburður2 = Lýðveldi | dagsetning2 = [[22. maí]] [[1972]] | stærðarsæti = 120 | flatarmál = 67.240 | hlutfall_vatns = 4,4 | mannfjöldasæti = 60 | mannfjöldaár = 2026 | fólksfjöldi = 23.300.000 | íbúar_á_ferkílómetra = 337,7 | VLF_ár = 2025 | VLF_sæti = 62 | VLF = 342,6 | VLF_á_mann = 15.632 | VLF_á_mann_sæti = 111 | VÞL = {{lækkun}} 0.776 | VÞL_ár = 2023 | VÞL_sæti = 89 | gjaldmiðill = [[srílankísk rúpía|rúpía]] | tld = lk | tímabelti = [[UTC+05:30]] | símakóði = 94 }} '''Srí Lanka''' ([[sinhala]]: ශ්රී ලංකා; [[tamílska]]: இலங்கை), formlega '''Sósíal­íska lýð­stjórnar­lýð­veldið Srí Lanka''', áður þekkt sem '''Seylon''' til [[1972]], er [[eyríki]] út af suðausturströnd [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Einungis 50 km breitt sund, [[Palksund]], skilur eyjuna frá [[Indland]]i í norðvestri en 750 km suðvestar eru [[Maldíveyjar]]. Fornminjar benda til þess að [[maðurinn|menn]] hafi sest að á Srí Lanka á [[fornsteinöld]] fyrir allt að 500.000 árum. Leifar af [[balangodamaður|balangodamanninum]] (''Homo sapiens balangodensis'') eru frá [[miðsteinöld]] og eru taldar elstu leifar líffræðilegra nútímamanna í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]]. Elsta vísunin til Srí Lanka í rituðum heimildum er í sagnakvæðinu ''[[Ramayana]]'' frá 5. eða 4. öld f.Kr. Hugsanlega voru elstu íbúar Srí Lanka forfeður [[vedar|veda]] sem nú eru lítill hópur frumbyggja á eyjunni. Á miðöldum varð Srí Lanka fyrir innrásum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] á Indlandi og síðan [[Kalinga Magha]] árið [[1215]] og eyjunni var skipt milli hinna ýmsu konungdæma. [[Portúgal]]ir lögðu strandhéruð eyjarinnar undir sig á [[17. öldin|17. öld]] en [[Holland|Hollendingar]] náðu þeim brátt af þeim. Í upphafi 19. aldar lögðu [[Bretland|Bretar]] eyjuna undir sig. Srí Lanka lýsti yfir sjálfstæði frá Bretum árið [[1948]] en fljótlega settu átök milli sinhalamælandi meirihluta og tamílskumælandi minnihluta svip sinn á stjórnmál landsins þar til [[Borgarastyrjöldin á Srí Lanka|borgarastyrjöld]] braust loks út árið [[1983]] milli stjórnarinnar og [[Tamíltígrar|Tamíltígra]]. Árið [[2009]], eftir mikið mannfall, tókst stjórnarhernum að sigra Tamíltígra. Helstu undirstöður efnahags Srí Lanka eru [[ferðaþjónusta]], [[föt|fataframleiðsla]] og [[landbúnaður]]. Landið hefur lengi verið þekkt fyrir framleiðslu á [[kanill|kanil]], [[hrágúmmí]]i og [[te|tei]]. Íbúar eru um 20 milljónir og þar af búa tæplega fimm milljónir í stærstu borginni, [[Colombo (Srí Lanka)|Colombo]]. Höfuðborgin, [[Sri Jayawardenepura Kotte]], er úthverfi í Colombo. Um 75% íbúa tilheyra meirihluta [[sinhalar|Sinhala]]. Flestir Sinhalar eru [[búddismi|búddistar]] en [[Tamílar]] eru flestir [[hindúatrú]]ar. [[Srílankískir márar]] eru tamílskumælandi íbúar sem aðhyllast [[íslam]]. Fyrir borgarastyrjöldina voru Tamílar í meirihluta í norðurhéruðum eyjarinnar og meðfram austurströndinni. Höfuðstaður norðurhéraðsins, [[Jaffna]], var auk þess önnur stærsta borg landsins. == Heiti == Í fornöld var eyjan þekkt undir ýmsum nöfnum. Samkvæmt sagnakvæðinu ''[[Mahavamsa]]'' nefndi [[Vijaya fursti]] landið Tambapanni („koparrauðar hendur“ eða „koparrautt land“) því hendur fylgjenda hans lituðust rauðar af jarðvegi eyjunnar. Í trúarritum Hindúa er eyjan nefnd ''Lankā'' („eyja“). Tamílska orðið ''īḻam'' (tamílska: ஈழம்) var notað um eyjuna í [[Sangam-bókmenntir|Sangam-bókmenntum]]. Á tímum [[Chola-veldið|Chola-veldisins]] var eyjan þekkt sem ''Mummudi Cholamandalam'' („ríki konunganna þriggja“). Í [[forngríska|forngrískum]] heimildum er eyjan nefnd Ταπροβανᾶ ''Taprobana'' eða Ταπροβανῆ ''Taprobane'', dregið af heitinu Tambapanni. Persar og Arabar kölluðu hana ''Sarandīb'' eftir sanskrít ''Siṃhaladvīpaḥ''. Portúgalska heitið ''Ceilão'' breyttist í ''Ceylon'' í ensku (''Seylon'' í íslensku). Eyjan var þekkt sem Seylon til 1972. Heitið ''Srí Lanka'', með virðingarforskeytinu ''Srí'' framan við ''Lanka'', var fyrst tekið upp af [[Frelsisflokkur Srí Lanka|Frelsisflokki Srí Lanka]] árið 1952. Það varð formlegt heiti landsins með nýrri stjórnarskrá 1972. == Landfræði == [[File:Topography Sri Lanka.jpg|thumb|upright|Hæðakort af Srí Lanka.]] Srí Lanka er eyja í [[Suður-Asía|Suður-Asíu]] og liggur á [[Indlandsflekinn|Indlandsflekanum]], stórum [[jarðfleki|jarðfleka]] sem áður var hluti af [[Indó-Ástralíuflekinn|Indó-Ástralíuflekanum]].<ref>{{cite web |author1=Seth Stein |title=The January 26, 2001 Bhuj Earthquake and the Diffuse Western Boundary of the Indian Plate |url=https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |website=earth.northwestern.edu |access-date=16 November 2018 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211629/https://www.earth.northwestern.edu/public/emile/PDF/EAO147.pdf |url-status=live }}</ref> Eyjan er í [[Indlandshaf]]i, suðvestan við [[Bengalflói|Bengalflóa]], milli 5. og 10. breiddargráðu norður, og 79. og 82. lengdargráðu austur.<ref>{{cite web |url=http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |title=Geographic Coordinates for Sri Lanka Towns and Villages |publisher=jyotisha.00it.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=20 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140720060903/http://jyotisha.00it.com/Lankaco.htm |url-status=live }}</ref>[[Mannarflói]] og [[Palksund]] skilja milli Srí Lanka og [[Indlandsskagi|Indlandsskaga]]. Samkvæmt [[hindúsk goðafræði|hindúskri goðafræði]] var áður landbrú sem tengdi Srí Lanka við meginlandið, en nú er hún aðeins röð kalksteinskletta.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |title=Gods row minister offers to quit |publisher=BBC |date=15 September 2007 |access-date=16 September 2007 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205062935/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6996621.stm |url-status=live }}</ref> Samkvæmt goðsögunum var hægt að fara þar á milli til ársins 1480, þegar [[fellibylur]] dýpkaði sundið.<ref name="Garg1992">{{cite book |author=Garg, Ganga Ram |title=Encyclopaedia of the Hindu World |volume=A–Aj |year=1992 |publisher=South Asia Books |place=New Delhi |isbn=978-81-261-3489-2 |page=142 |chapter=Adam's Bridge}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |title=Ramar Sethu, a world heritage centre? |work=Rediff.com |access-date=15 July 2014 |archive-date=14 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214082353/http://www.rediff.com/news/2007/jul/04spec.htm |url-status=live }}</ref> Sumir hlutar sundsins eru allt að 1 metri á dýpt sem gerir siglingar um það erfiðar.<ref>{{cite encyclopedia |title=Adam's Bridge |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/Adams-Bridge |access-date=21 December 2015 |archive-date=13 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113002452/https://www.britannica.com/eb/article-9003680 |url-status=live }}</ref> Eyjan er að mestu flöt eða hæðótt. Einu fjöllin eru í sunnanverðum miðhlutanum. Hæsti tindurinn er [[Pidurutalagala]] sem er 2.524 metrar yfir sjávarmáli. [[File:Sri Paada1.JPG|thumb|[[Sripada]] séður frá [[Maskeliya]].]] Á Srí Lanka eru 103 ár. Sú lengsta er [[Mahaweli-á]], 335 km að lengd.<ref>{{Cite book |author=Aves, Edward |year=2003 |title=Sri Lanka |publisher=Footprint Travel Guides |page=372 |place=London |isbn=978-1-903471-78-4 |url=https://books.google.com/books?id=E_kbgCvVm4UC}}</ref> Í þessum ám eru 51 foss sem nær yfir 10 metra hæð. Hæstu fossarnir eru [[Bambarakandafossar]] sem eru 263 metra háir.<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |title=Introducing Sri Lanka |publisher=[[Lonely Planet]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=17 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717232921/http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka |url-status=live }}</ref> Strönd Srí Lanka er 1.585 km að lengd.<ref name="unep">{{cite web |url=http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |page=86 |title=Depletion of coastal resources |publisher=[[United Nations Environment Programme]] | url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331091614/http://www.rrcap.unep.org/pub/soe/srilanka_coastal.pdf |archive-date=31 March 2012 }}</ref> Srí Lanka gerir tilkall til 200 mílna [[efnahagslögsaga|efnahagslögsögu]], sem er 6,7 sinnum stærri en eyjan sjálf. Við ströndina og á nærliggjandi hafsvæðum eru mjög auðug vistkerfi, eins og [[kóralrif]] og grunnir árósar með [[sægresi]].<ref name="faosl">{{cite web |url=https://www.fao.org/docrep/X5627E/x5627e09.htm |title=5 Coral Reefs of Sri Lanka: Current Status And Resource Management |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307052654/http://www.fao.org/docrep/x5627e/x5627e09.htm |url-status=live }}</ref> Á Srí Lanka eru 45 árósar og 40 [[sjávarlón]].<ref name="unep" /> [[Fenjaviður]] nær yfir 7.000 hektara og lék lykilhlutverk í að draga úr flóðum þegar [[flóðbylgjan í Indlandshafi 2004]] reið yfir.<ref name="iucnas">{{cite web |url=http://www.elanguages.org/files/144094 |title=Information Brief on Mangroves in Sri Lanka |publisher=[[International Union for Conservation of Nature]] |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126103137/http://www.elanguages.org/files/144094 |url-status=dead }}</ref> Eyjan er auðug af jarðefnum eins og [[ilmenít]]i, [[feldspat]]i, [[grafít]]i, [[kísl]]i, [[kaólín]]i, [[glimmer]]i og [[þórín]]i.<ref name="minr">{{cite web |url=http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |title=Sri Lanka Graphite Production by Year |publisher=indexmundi.com |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=5 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205010400/http://www.indexmundi.com/minerals/?country=lk&product=graphite&graph=production |url-status=live }}</ref><ref name="thor">{{cite web |url=http://www.asiantribune.com/node/13747 |title=Availability of sizeable deposits of thorium in Sri Lanka |work=[[Tissa Vitharana]] | year=2008 |access-date=15 July 2014 |archive-date=24 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224104852/http://www.asiantribune.com/node/13747 |url-status=dead}}</ref> [[Olíulind|Olíu-]] og [[gaslind]]ir hafa fundist í Mannarflóa og undirbúningur er hafinn að dælingu úr þeim.<ref name="prdssl">{{cite web |url=http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |pages=iv–vii |title=Three Dimensional Seismic Survey for Oil Exploration in Block SL-2007-01-001 in Gulf of Mannar–Sri Lanka |publisher=Cairn Lanka |year=2009 |access-date=15 July 2014 |archive-date=26 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131126072118/http://www.prds-srilanka.com/pdfs/Sri_Lanka_Seismic_EIA_Final_Report.pdf |url-status=usurped }}</ref> == Menning == === Íþróttir === [[Mynd:Angampora_sword-shield_fight.JPG|thumb|right|Angampora-bardagamenn með sverð og skildi.]] Þjóðaríþrótt Srí Lanka er [[blak]] en langvinsælasta íþróttin er [[krikket]]. [[15 manna ruðningur]] nýtur líka mikilla vinsælda, auk [[frjálsar íþróttir|frjálsra íþrótta]], [[tennis]]s, [[knattspyrna|knattspyrnu]] og [[netbolti|netbolta]]. Skólar á Srí Lanka reka íþróttalið sem keppa í héraðsmótum og á landsvísu. [[Karlalandslið Srí Lanka í krikket]] hefur náð miklum árangri á heimsvísu frá því á 10. áratug 20. aldar. Þeir unnu óvæntan sigur á [[Heimsbikarmótið í krikket 1996|Heimsbikarmótinu í krikket 1996]]. Þeir sigruðu einnig á [[2014 ICC World Twenty20]]-mótinu í Bangladess. Liðið komst í undanúrslit á heimsbikarmótunum 2007 og 2011 og á ICC World Twenty20 2009 og 2011. Srí Lanka hefur unnið [[Asíubikarinn]] 1987, 1997, 2004, 2008 og 2014. Heimsbikarleikarnir 1996 og 2011 og 2012 ICC World Twenty20 voru haldin á Srí Lanka. Srílankískir íþróttamenn hafa tvisvar unnið til verðlauna á [[Ólympíuleikar|Ólympíuleikum]]; [[Duncan White]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 1948|Sumarólympíuleikunum 1948]] fyrir 400m [[grindahlaup]], og [[Susanthika Jayasinghe]] vann silfurverðlaun á [[Sumarólympíuleikarnir 2000|Sumarólympíuleikunum 2000]] fyrir [[200 metra sprettlaup]]. Árið 1973 sigraði [[Muhammad Lafir]] [[heimsmeistaramótið í ballskák]]. Srí Lanka hefur líka tvisvar unnið heimsmeistaratitil í [[bobb]]i. Ýmsar vatnaíþróttir eins og róður, brimbretti, drekabretti og köfun eru vinsælar meðal íbúa Srí Lanka og ferðamanna á eyjunni. Tvær bardagaíþróttir eru upprunnar á Srí Lanka: [[cheena di]] og [[angampora]]. [[Kvennalandslið Srí Lanka í netbolta]] hefur unnið [[Asíumeistaramótið í netbolta]] fimm sinnum. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3605185 Ceylon, Paradísareyjan í fjarska, Sunnudagsblaðið, 45. Tölublað (01.12.1957), Blaðsíða 707] {{wikiorðabók}} {{Stubbur|landafræði}} {{Breska samveldið}} {{Asía}} [[Flokkur:Srí Lanka| ]] 3hfwdxu5zyjjgmznmqh5hsu95cxk5xd 0 13270 1958492 1940744 2026-04-01T15:45:37Z Berserkur 10188 1958492 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1570]]|[[1571]]|[[1572]]|[[1573]]|[[1574]]|[[1575]]|[[1576]]| [[1561–1570]]|[[1571–1580]]|[[1581–1590]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]| }} [[Mynd:Potęga Rzeczypospolitej u zenitu. Złota wolność. Elekcja R.P. 1573.jpg|thumb|right|Hinrik af Anjou kjörinn konungur Póllands.]] Árið '''1573''' ('''MDLXXIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[9. mars]] - Sautján fiskibátar með 53 mönnum fórust undan [[Hálsahöfn]] í [[Suðursveit]] í [[Austur-Skaftafellssýsla|Austur-Skaftafellssýslu]]. * [[Jón Jónsson (lögmaður)|Jón Jónsson]] var kjörinn lögmaður eftir að [[Ormur Sturluson]] var settur af. * [[Sigurður Jónsson (skólameistari)|Sigurður Jónsson halti]] varð skólameistari á [[Hólaskóli (1106-1802)|Hólum]]. * Fyrsta [[Landakirkja]]n var reist í Vestmannaeyjum. ===Fædd=== * [[Páll Guðbrandsson]] sýslumaður (d. [[1621]]). * (líklega) - [[Ólafur Einarsson]], skáld og prestur í Kirkjubæ í |Hróarstungu (d. [[1651]]). ===Dáin=== ===Opinberar [[aftaka|aftökur]]=== * Guðbjörg Sveinsdóttir og Jón Þorfinnsson voru dæmd til dauða og tekin af lífi, á Alþingi, fyrir hórdóm.<ref>Járngerður Runólfsdóttir var dæmd á sama þingi, einnig fyrir hórdóm, en „þar sem að sá orðrómur gekk í sveitinni að Járngerði hefði verið nauðgað var þó ákveðið að höfuðsmaðurinn skyldi ákveða hvort hún skyldi náðast“, og virðist henni ef til vill hafa verið þyrmt.</ref><ref>Upplýsingar um aftökur sóttar á vef rannsóknarverkefnisins ''Dysjar hinna dauðu'', þá ekki síst skrá á slóðinni https://dhd.hi.is/gogn/Info.pdf, sótt 15.2.20202.</ref> == Erlendis == * [[28. janúar]] - [[Bændauppreisn]] braust út í [[Króatía|Króatíu]] og [[Slóvenía|Slóveníu]]. Hún var kæfð niður af hörku og leiðtoginn, Matija Gubec, hálshöggvinn í [[Zagreb]]. * [[16. febrúar]] - Umsátur um Noda-kastala í Japan hófst. Takeda-klanið gafst upp að lokum fyrir Tokugawa-klaninu. Stríðsherrann [[Takeda Shingen]] var ráðinn af dögum og stóð [[Tokugawa Ieyasu]] uppi sem sigurvegari eftir rúmlega mánaðar umsátur. * [[7. mars]] - [[Ottómanveldið]] og [[Lýðveldið Feneyjar]] sömdu um frið í stríði sínu. Ottómanar hlutu yfirráð yfir [[Kýpur]] og strönd Dalmatíu. * [[1. apríl]] - [[Francis Drake]] rændi vögnum af silfri í [[Panama]] af Spánverjum. * [[16. maí]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur|Hinrik af Anjou]], prins af Frakklandi, síðar Hinrik 3. Frakkakonungur, var kjörinn [[konungar Póllands|konungur Pólland]]s og stórhertogi af [[Litáen]]. * [[6. júlí]] - Borgin [[Córdoba (Argentína)|Córdoba]] (nú í Argentínu) var stofnuð í varakonungsdæminu Perú. * [[12. júlí]] - [[Áttatíu ára stríðið]] - [[Spánn|Spænskar]] hersveitir undir stjórn hertogans af Alva náðu [[Haarlem]] í [[Holland]]i á sitt vald eftir sjö mánaða umsátur. * [[17. desember]] - Portúgalskir landkönnuðir voru reknir frá [[Maldívur|Maldívum]]. ===Ódagsett=== * [[Tycho Brahe]] gaf út ''[[De Stella Nova]]'', þar sem hann lýsti [[sprengistjarna|sprengistjörnunni]] [[SN 1572]]. * Fyrsta spænska verslunarskipið kom til [[Kína]] hlaðið silfri, silki og postulíni. ===Fædd=== * [[20. janúar]] - [[Simon Marius]], þýskur stjörnufræðingur (d. [[1624]]) * [[12. apríl]] - [[Kristín af Holstein-Gottorp]], Svíadrottning, kona [[Karl 9. Svíakonungur|Karls 9.]] (d. 1625). * [[17. apríl]] - [[Maximilían 1. kjörfursti|Maximilían 1.]], kjörfursti af Bæjaralandi (d. [[1651]]). * [[15. júlí]] - [[Inigo Jones]], enskur arkitekt (d. [[1652]]). * [[16. ágúst]] - [[Anna af Austurríki, Póllands- og Svíadrottning|Anna af Austurríki]], Póllands- og Svíadrottning, kona [[Sigmundur 3|Sigmundar 3]]. (d. [[1598]]). * [[Robert Catesby]], leiðtogi samsærismannanna í [[Púðursamsærið|Púðursamsærinu]] í Englandi (d. [[1605]]). ===Dáin=== * [[30. desember]] - [[Giovanni Battista Giraldi]], ítalskur rithöfundur og ljóðskáld (f. [[1504]]). == Tilvísanir == <references/> [[Flokkur:1573]] [[Flokkur:1571-1580]] ekbsq03t2ut3j6q3mkyu69tak6y1bcr 0 16267 1958594 1954427 2026-04-02T07:44:34Z MáneyMánadóttir 103358 /* Athugasemdir */ 1958594 wikitext text/x-wiki Eftirfarandi er '''listi yfir íslensk [[eiginnafn|eiginnöfn]] [[karlmaður|karlmanna]]''': == A == {{div col|colwidth=12em}} * [[Aage]]^NÍ * [[Aaron]] * [[Abel (mannsnafn)|Abel]]^NÍ * [[Abner]]^NÍ * [[Abraham (mannsnafn)|Abraham]]^NÍ * [[Absalon]]^NÍ * [[Adam (mannsnafn)|Adam]]^NÍ * [[Addi]]^NÍ * [[Adel]]^NÍ * [[Adil]] * [[Adíel]]^NÍ * [[Adolf]]^NÍ * [[Adolph]]^NÍ * [[Adólf]]^NÍ * [[Adrian mannsnafn|Adrian]]^NÍ * [[Adrían]]^NÍ * [[Adríel]]^NÍ * [[Adser]]^NÍ * [[Aðalberg]]^NÍ * [[Aðalbergur]]^NÍ * [[Aðalbert]]^NÍ * [[Aðalbjörn]]^NÍ * [[Aðalborgar]]^NÍ * [[Aðalbrandur]]^NÍ * [[Aðalbrikt]]^NÍ * [[Aðalgeir]]^NÍ * [[Aðaljón]]^NÍ * [[Aðalmundur]]^NÍ * [[Aðalpétur]]^NÍ * [[Aðalráður]]^NÍ * [[Aðalsteinn]]^NÍ * [[Aðalsveinn]]^NÍ * [[Aðalvíkingur]] * [[Aðils]]^NÍ * [[Aðlis]] * [[Aðólf]]^NÍ * [[Aggi]]^NÍ * [[Agnar]]^NÍ * [[Agni]]^NÍ ' [[Agrippa]]^NÍ * [[Aksel]]^NÍ * [[Alan]]^NÍ * [[Alberg]]^NÍ * [[Albert]]^NÍ * [[Albínus]]^NÍ * [[Aldan]]^NÍ * [[Aldar]]^NÍ * [[Aldur]] * [[Alejandro]] * [[Alex]]^NÍ * [[Alexander (mannsnafn)|Alexander]]^NÍ * [[Alexíus]]^NÍ * [[Alf]] * [[Alfinnur]]^NÍ * [[Alfons]]^NÍ * [[Alfred]]^NÍ * [[Alfreð]]^NÍ * [[Algeir]]^NÍ * [[Ali]]^NÍ * [[Allan]]^NÍ * [[Allen]]^NÍ * [[Alli]]^NÍ * [[Almar]]^NÍ * [[Almarr]]^NÍ * [[Alrekur]]^NÍ * [[Alsteinn]]^NÍ * [[Alvar]]^NÍ * [[Alvin]]^NÍ * [[Amil]] * [[Amir]] * [[Amír]] * [[Amon (mannsnafn)|Amon]] * [[Amor (mannsnafn)|Amor]] * [[Amos]]^NÍ * [[Analíus]]^NÍ * [[Ananías]]^NÍ * [[Anders]]^NÍ * [[Andór]]^NÍ * [[Andrean]] * [[Andreas]]^NÍ * [[Andrei]] * [[Andres]] * [[André]] * [[Andrés]]^NÍ * [[Andri]]^NÍ * [[Anes]] * [[Anfinn]] * [[Angantýr]]^NÍ * [[Angi]]^NÍ * [[Angus (mannsnafn)|Angus]]^NÍ * [[Anilíus]]^NÍ * [[Annalíus]]^NÍ * [[Annar]]^NÍ * [[Annarr]] * [[Annas]]^NÍ * [[Annel]]^NÍ * [[Annes (mannsnafn)|Annes]]^NÍ * [[Annilíus]]^NÍ * [[Annmar]]^NÍ * [[Annó]]^NÍ * [[Annþór]]^NÍ * [[Anor]] * [[Anteo]] * [[Anthony]]^NÍ * [[Anton]]^NÍ * [[Antonio]] * [[Antoníus]]^NÍ * [[António]] * [[Antóníus]] * [[Apollo (mannsnafn)|Apollo]] * [[Aralíus]]^NÍ * [[Aran]] * [[Arelius]]^NÍ * [[Arelíus]]^NÍ * [[Arent]]^NÍ * [[Ares (mannsnafn)|Ares]]^NÍ * [[Ari]]^NÍ * [[Arilíus]]^NÍ * [[Arin]] * [[Arinbjörn]]^NÍ * [[Arían]] * [[Aríel]]^NÍ * [[Aríus (mannsnafn)|Aríus]]^NÍ * [[Armand]] * [[Armandó]] * [[Arnald]]^NÍ * [[Arnaldur]]^NÍ * [[Arnar]]^NÍ * [[Arnberg]]^NÍ * [[Arnbergur]]^NÍ * [[Arnbjörn]]^NÍ * [[Arndór]]^NÍ * [[Arne]]^NÍ * [[Arnes]]^NÍ * [[Arnfinnur]]^NÍ * [[Arnfreyr]]^NÍ * [[Arngarður]] * [[Arngeir]]^NÍ * [[Arngils]]^NÍ * [[Arngnýr]]^NÍ * [[Arngrímur]]^NÍ * [[Arnkell]]^NÍ * [[Arnlaugur]]^NÍ * [[Arnleifur]]^NÍ * [[Arnljótur]]^NÍ * [[Arnmóður]]^NÍ * [[Arnmundur]]^NÍ * [[Arnoddur]]^NÍ * [[Arnold]]^NÍ * [[Arnór]]^NÍ * [[Arnsteinn]]^NÍ * [[Arntýr]] * [[Arnúlfur]]^NÍ * [[Arnviður]]^NÍ * [[Arnþór]]^NÍ * [[Aron]]^NÍ * [[Arslan]] * [[Art]] * [[Arthur]]^NÍ * [[Arthúr]]^NÍ * [[Artúr]]^NÍ * [[Arún]] * [[Arvið]]^NÍ * [[Arviður]]^NÍ * [[Asael]]^NÍ * [[Asarías]]^NÍ * [[Askalon]]^NÍ * [[Askur (mannsnafn)|Askur]]^NÍ * [[Aspar]]^NÍ * [[Athanasius]]^NÍ * [[Athen]] * [[Atlas (mannsnafn)|Atlas]]^NÍ * [[Atli (mannsnafn)|Atli]]^NÍ * [[Aubert]]^NÍ * [[Auðar]]^NÍ * [[Auðberg]]^NÍ * [[Auðbergur]]^NÍ * [[Auðbert]]^NÍ * [[Auðbjörn]]^NÍ * [[Auðgeir]]^NÍ * [[Auðgísl]]^NÍ * [[Auðjón]]^NÍ * [[Auðkell]]^NÍ * [[Auðmundur]]^NÍ * [[Auðólfur]]^NÍ * [[Auðun]]^NÍ * [[Auðunn]]^NÍ * [[Auður (mannsnafn)|Auður]]^NÍ * [[August]]^NÍ * [[Augustinus]]^NÍ * [[Austar]]^NÍ * [[Austin (mannsnafn)|Austin]] * [[Austmann]]^NÍ * [[Austmar]]^NÍ * [[Austri (mannsnafn)|Austri]]^NÍ * [[Axel]]^NÍ * [[Aþanasíus]]^NÍ {{div col end}} == Á == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ágúst (mannsnafn)|Ágúst]]^NÍ * [[Ágústínus (mannsnafn)|Ágústínus]]^NÍ * [[Ágústus (mannsnafn)|Ágústus]]^NÍ * [[Áki]]^NÍ * [[Álfar (mannsnafn)|Álfar]]^NÍ * [[Álfgeir]]^NÍ * [[Álfgrímur]]^NÍ * [[Álfkell]] * [[Álfur (mannsnafn)|Álfur]]^NÍ * [[Álfþór]]^NÍ * [[Ámundi]]^NÍ * [[Ámundínus]]^NÍ * [[Án]]^NÍ * [[Árbjartur]]^NÍ * [[Árbjörn]]^NÍ * [[Árelíus]]^NÍ * [[Árgeir]]^NÍ * [[Árgils]]^NÍ * [[Ári]] * [[Árilíus]] * [[Ármann]]^NÍ * [[Árnborg]]^NÍ * [[Árnes (mannsnafn)|Árnes]]^NÍ * [[Árni]]^NÍ * [[Árnibjörn]]^NÍ * [[Árnmar]]^NÍ * [[Árnþór]]^NÍ * [[Ársæll]]^NÍ * [[Ás (mannsnafn)|Ás]]^NÍ * [[Ásar]]^NÍ * [[Ásberg]]^NÍ * [[Ásbergur]]^NÍ * [[Ásbjörn]]^NÍ * [[Ásbrandur]] * [[Ásdór]]^NÍ * [[Ásgautur]]^NÍ * [[Ásgeir]]^NÍ * [[Ásgils]]^NÍ * [[Ásgrímur]]^NÍ * [[Ási]]^NÍ * [[Áskell]]^NÍ * [[Áslaugur]]^NÍ * [[Áslákur]]^NÍ * [[Ásmar]]^NÍ * [[Ásmundur]]^NÍ * [[Ásólfur]]^NÍ * [[Ásröður]]^NÍ * [[Áss]]^NÍ * [[Ástberg]]^NÍ * [[Ástbjartur]]^NÍ * [[Ástbjörn]]^NÍ * [[Ástfastur]]^NÍ * [[Ástgeir]]^NÍ * [[Ásti]]^NÍ * [[Ástmann]]^NÍ * [[Ástmar]]^NÍ * [[Ástmundur]]^NÍ * [[Ástráður]]^NÍ * [[Ástríkur (mannsnafn)|Ástríkur]]^NÍ * [[Ástsæll]]^NÍ * [[Ástvald]]^NÍ * [[Ástvaldur]]^NÍ * [[Ástvar]]^NÍ * [[Ástvin]]^NÍ * [[Ástþór]]^NÍ * [[Ástþrúr]]^NÍ * [[Ásvaldur]]^NÍ * [[Ásvarður]]^NÍ * [[Ásólfur]] * [[Ásþór]]^NÍ {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=12em}} * [[Baddi]] * [[Baggi (mannsnafn)|Baggi]] * [[Baggio]] * [[Baldur (mannsnafn)|Baldur]]^NÍ * [[Baldvin]]^NÍ * [[Baldwin]] * [[Baltasar]]^NÍ * [[Baltazar]] * [[Bambi (nafn)|Bambi]]^NÍ * [[Bambus (mannsnafn)|Bambus]] * [[Barði (nafn)|Barði]]^NÍ * [[Barri]]^NÍ * [[Bartolomeus]]^NÍ * [[Bassi (mannsnafn)|Bassi]]^NÍ * [[Bastían]] * [[Baugur (mannsnafn)|Baugur]]^NÍ * [[Baui]] * [[Bárður]]^NÍ * [[Beggi]] * [[Beinir]]^NÍ * [[Beinteinn]]^NÍ * [[Beitir]]^NÍ * [[Bekan]]^NÍ * [[Bendt]] * [[Benedikt]]^NÍ * [[Benidikt]]^NÍ * [[Benjamin]] * [[Benjamín]]^NÍ * [[Benni]]^NÍ * [[Benno]]^NÍ * [[Benny]]^NÍ * [[Benoný]]^NÍ * [[Benóní]]^NÍ * [[Benóný]]^NÍ * [[Bent]]^NÍ * [[Benteinn]]^NÍ * [[Bentley]] * [[Benvý]] * [[Berent]]^NÍ * [[Berg (mannsnafn)|Berg]]^NÍ * [[Bergfinn]]^NÍ * [[Bergfinnur]]^NÍ * [[Berghreinn]]^NÍ * [[Bergjón]]^NÍ * [[Bergkvist]]^NÍ * [[Bergmann]]^NÍ * [[Bergmar]]^NÍ * [[Bergmundur]]^NÍ * [[Bergsteinn]]^NÍ * [[Bergsveinn]]^NÍ * [[Bergur]]^NÍ * [[Bergúlfur]]^NÍ * [[Bergvin]]^NÍ * [[Bergþór]]^NÍ * [[Bernhard]]^NÍ * [[Bernharð]]^NÍ * [[Bernharður]]^NÍ * [[Berni]] * [[Bernódus]]^NÍ * [[Bernótus]]^NÍ * [[Bernt]]^NÍ * [[Bersi]]^NÍ * [[Bertel]]^NÍ * [[Berthold]]^NÍ * [[Berti]] * [[Bertil]]^NÍ * [[Bertila]]^NÍ * [[Bertram]]^NÍ * [[Bessi]]^NÍ * [[Betúel]]^NÍ * [[Bill]]^NÍ * [[Birgir]]^NÍ * [[Birkir]]^NÍ * [[Birmir]] * [[Birningur]] * [[Birnir (mannsnafn)|Birnir]]^NÍ * [[Birtingur (mannsnafn)|Birtingur]]^NÍ * [[Birtir]] * [[Bíi]] * [[Bjargar]]^NÍ * [[Bjargmundur]]^NÍ * [[Bjargsteinn]]^NÍ * [[Bjargvin]]^NÍ * [[Bjargþór]]^NÍ * [[Bjarkan]] * [[Bjarkar]]^NÍ * [[Bjarki]]^NÍ * [[Bjarmar]]^NÍ * [[Bjarmi]]^NÍ * [[Bjarnar]]^NÍ * [[Bjarnfinnur]]^NÍ * [[Bjarnfreður]]^NÍ * [[Bjarnfriður]]^NÍ * [[Bjarnharður]]^NÍ * [[Bjarnhéðinn]]^NÍ * [[Bjarni]]^NÍ * [[Bjarnlaugur]]^NÍ * [[Bjarnleifur]]^NÍ * [[Bjarnólfur]]^NÍ * [[Bjarnsteinn]]^NÍ * [[Bjarnvin]]^NÍ * [[Bjarnþór]]^NÍ * [[Bjartman]] * [[Bjartmann]]^NÍ * [[Bjartmar]]^NÍ * [[Bjartur]]^NÍ * [[Bjartþór]]^NÍ * [[Bjólan]]^NÍ * [[Bjólfur (mannsnafn)|Bjólfur]]^NÍ * [[Björgmundur]]^NÍ * [[Björgólfur]]^NÍ * [[Björgúlfur]]^NÍ * [[Björgvin (mannsnafn)|Björgvin]]^NÍ * [[Björn (mannsnafn)|Björn]]^NÍ * [[Björnleifur]]^NÍ * [[Björnólfur]]^NÍ * [[Björnúlfur]] * [[Blake]] * [[Blansíflúr]]^NÍ * [[Blár (mannsnafn)|Blár]] * [[Bliki]] * [[Blíður]] * [[Blængur]]^NÍ * [[Blær]]^NÍ * [[Blævar]]^NÍ * [[Bo]]^NÍ * [[Boði]]^NÍ * [[Bogi (nafn)|Bogi]]^NÍ * [[Bolli (mannsnafn)|Bolli]]^NÍ * [[Bond]] * [[Borgar]]^NÍ * [[Borgúlfur]]^NÍ * [[Borgþór]]^NÍ * [[Bóas]]^NÍ * [[Bói]]^NÍ * [[Bótólfur]]^NÍ * [[Bragi (mannsnafn)|Bragi]]^NÍ * [[Brandr]] * [[Brandur (nafn)|Brandur]]^NÍ * [[Breki]]^NÍ * [[Bresi]]^NÍ * [[Brestir]]^NÍ * [[Brettingur]]^NÍ * [[Brimar]]^NÍ * [[Brimi]]^NÍ * [[Brimir]]^NÍ * [[Brimþór]] * [[Brími]] * [[Brímir]] * [[Brjánn]]^NÍ * [[Broddi]]^NÍ * [[Bruno]]^NÍ * [[Brúno]]^NÍ * [[Brúnó]]^NÍ * [[Bryngeir]]^NÍ * [[Brynjar]]^NÍ * [[Brynjarr]]^NÍ * [[Brynjólfur]]^NÍ * [[Brynjúlfur]]^NÍ * [[Brynjýlfur]] * [[Brynleifur]]^NÍ * [[Brynmar]] * [[Brynsteinn]]^NÍ * [[Bryntýr]]^NÍ * [[Brynþór]]^NÍ * [[Bubbi (mannsnafn)|Bubbi]] * [[Buck]] * [[Burkni (mannsnafn)|Burkni]]^NÍ * [[Búálfur]] * [[Búi]]^NÍ * [[Búri (nafn)|Búri]]^NÍ * [[Bylur]] * [[Bæring]]^NÍ * [[Bæringur]] * [[Bæron]]^NÍ * [[Bæssam]] * [[Böðvar]]^NÍ * [[Börkur (nafn)|Börkur]]^NÍ {{div col end}} == C == {{div col|colwidth=12em}} * [[Camillus]]^NÍ * [[Carl]]^NÍ * [[Cecil]]^NÍ * [[Celin]] * [[Cesar]] * [[Charles]]^NÍ * [[Charlie]] * [[Chefas]]^NÍ * [[Chris]] * [[Christian]]^NÍ * [[Christopher]]^NÍ * [[Claus]]^NÍ * [[Clausinus]]^NÍ * [[Cristiano]] * [[Cyrus]] * [[Cýrus]]^NÍ * [[Cæsar]] {{div col end}} == D == {{div col|colwidth=12em}} * [[Daði]]^NÍ * [[Daðmar]]^NÍ * [[Dagbjartur]]^NÍ * [[Dagfari]]^NÍ * [[Dagfinnur]]^NÍ * [[Daggeir]]^NÍ * [[Dagmann]]^NÍ * [[Dagnýr]]^NÍ * [[Dagóbert]]^NÍ * [[Dagstyggur]]^NÍ * [[Dagur (mannsnafn)|Dagur]]^NÍ * [[Dagvin]]^NÍ * [[Dagþór]]^NÍ * [[Dalbert]]^NÍ * [[Dalhoff]]^NÍ * [[Dalí]] * [[Dalli]] * [[Dalmann]]^NÍ * [[Dalmar]]^NÍ * [[Dalur (mannsnafn)|Dalur]] * [[Dalvin]]^NÍ * [[Damaskus (mannsnafn)|Damaskus]]^NÍ * [[Damíen]] * [[Damjan]]^NÍ * [[Damon]] * [[Dan]]^NÍ * [[Danelíus]] * [[Daniel]]^NÍ * [[Danilíus]]^NÍ * [[Danival]]^NÍ * [[Daníel (mannsnafn)|Daníel]]^NÍ * [[Daníval]]^NÍ * [[Dante (mannsnafn)|Dante]] * [[Daríus]]^NÍ * [[Darri]]^NÍ * [[Davið]]^NÍ * [[Davíð]]^NÍ * [[Deimos (mannsnafn)|Deimos]] * [[Demas]]^NÍ * [[Demus]]^NÍ * [[Dengsi]] * [[Deníel]] * [[Dennis]]^NÍ * [[Dexter]] * [[Diddi]] * [[Diðrik]]^NÍ * [[Diego (mannsnafn)|Diego]] * [[Diljar]] * [[Ditleif]]^NÍ * [[Ditlev]]^NÍ * [[Dittó]] * [[Díar]]^NÍ * [[Díbus]] * [[Dímítrí]] * [[Dímon (mannsnafn)|Dímon]] * [[Dínus]]^NÍ * [[Díon]] * [[Díómedes (mannsnafn)|Díómedes]]^NÍ * [[Dísmundur]]^NÍ * [[Doddi]] * [[Dofri (mannsnafn)|Dofri]]^NÍ * [[Dolli]] * [[Dominik]] * [[Donald]]^NÍ * [[Dorri]] * [[Dómald]]^NÍ * [[Dómaldi]]^NÍ * [[Dómaldur]]^NÍ * [[Dónald]]^NÍ * [[Dónaldur]]^NÍ * [[Dór]]^NÍ * [[Dóri]]^NÍ * [[Dósíþeus]]^NÍ * [[Dósóþeus]]^NÍ * [[Draumur (mannsnafn)|Draumur]] * [[Draupnir (mannsnafn)|Draupnir]]^NÍ * [[Dreki (nafn)|Dreki]]^NÍ * [[Drengur (nafn)|Drengur]]^NÍ * [[Dreyfus]]^NÍ * [[Drómi]] * [[Dufgus]]^NÍ * [[Dufþakur]]^NÍ * [[Dugfús]]^NÍ * [[Dúi]]^NÍ * [[Dúni]] * [[Dúnn (mannsnafn)|Dúnn]] * [[Dvalinn]]^NÍ * [[Dylan]] * [[Dynþór]] * [[Dýri]]^NÍ * [[Dýrmundur]]^NÍ * [[Döggvi]] {{div col end}} == Ð == == E == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ebbi]]^NÍ * [[Ebenes]]^NÍ * [[Ebeneser]]^NÍ * [[Ebenezer]]^NÍ * [[Ebenhard]]^NÍ * [[Ebenharð]]^NÍ * [[Eberg]]^NÍ * [[Eberhard]]^NÍ * [[Eberhardt]]^NÍ * [[Eberharð]]^NÍ * [[Eddi]] * [[Edgar]]^NÍ * [[Edilon]]^NÍ * [[Edílon]]^NÍ * [[Edor]] * [[Edvald]]^NÍ * [[Edvard]] * [[Edvarð]]^NÍ * [[Edvin]]^NÍ * [[Edward]]^NÍ * [[Edwin]]^NÍ * [[Eðvald]]^NÍ * [[Eðvar]]^NÍ * [[Eðvard]]^NÍ * [[Eðvarð]]^NÍ * [[Efraím]]^NÍ * [[Eggert]]^NÍ * [[Eggþór]]^NÍ * [[Egidíus]]^NÍ * [[Egill]]^NÍ * [[Eiðar (mannsnafn)|Eiðar]]^NÍ * [[Eiður]]^NÍ * [[Eikar]]^NÍ * [[Eilert]]^NÍ * [[Eilífur]]^NÍ * [[Einar]]^NÍ * [[Einbjörn]]^NÍ * [[Einir (mannsnafn)|Einir]]^NÍ * [[Einvarður]]^NÍ * [[Einþór]]^NÍ * [[Eir]]^NÍ * [[Eiríkur]]^NÍ * [[Eivin]] * [[Ekkó]] * [[Ektor]]^NÍ * [[Elberg]]^NÍ * [[Elbert]]^NÍ * [[Eldar]]^NÍ * [[Eldbjartur]] * [[Eldgrímur]]^NÍ * [[Eldhamar]] * [[Eldjárn]]^NÍ * [[Eldmar]] * [[Eldon]] * [[Eldór]]^NÍ * [[Eldur (mannsnafn)|Eldur]]^NÍ * [[Elenmundur]]^NÍ * [[Elentínus]]^NÍ * [[Eleseus]]^NÍ * [[Elfar]]^NÍ * [[Elfráður]]^NÍ * [[Elias (mannsnafn)|Elias]] * [[Elidon]]^NÍ * [[Elimar]]^NÍ * [[Elimundur]]^NÍ * [[Elinbergur]]^NÍ * [[Elinbjörn]]^NÍ * [[Eliníus]]^NÍ * [[Elinór]]^NÍ * [[Elio]] * [[Elis (mannsnafn)|Elis]]^NÍ * [[Elí]]^NÍ * [[Elía (mannsnafn)|Elía]]^NÍ * [[Elían]] * [[Elías]]^NÍ * [[Elíden]]^NÍ * [[Elíesar]]^NÍ * [[Elíeser]]^NÍ * [[Elífas]]^NÍ * [[Elímar]]^NÍ * [[Elímundur]]^NÍ * [[Elínberg]]^NÍ * [[Elínbergur]]^NÍ * [[Elínes]]^NÍ * [[Elíngunn]]^NÍ * [[Elínmundur]]^NÍ * [[Elínór]]^NÍ * [[Elínus]]^NÍ * [[Elíott]] * [[Elís (mannsnafn)|Elís]]^NÍ * [[Elísar]]^NÍ * [[Elísberg]]^NÍ * [[Elíseus]]^NÍ * [[Elívarð]]^NÍ * [[Eljar]] * [[Ellert]]^NÍ * [[Elli]]^NÍ * [[Elliðagrímur]]^NÍ * [[Elliði]]^NÍ * [[Elling]]^NÍ * [[Elliott]] * [[Ellíot]] * [[Ellís]] * [[Elmar]]^NÍ * [[Elmer]]^NÍ * [[Elvar]]^NÍ * [[Elvin]] * [[Elvis]] * [[Emanuel]] * [[Emanúel]]^NÍ * [[Embrek]]^NÍ * [[Emerald]] * [[Emil]]^NÍ * [[Emilius]]^NÍ * [[Emill]] * [[Emir]] * [[Emíl]]^NÍ * [[Emír (mannsnafn)|Emír]] * [[Emmanúel]]^NÍ * [[Emmi]] * [[Engilbert]]^NÍ * [[Engilbjartur]]^NÍ * [[Engilbrikt]]^NÍ * [[Engilhart]]^NÍ * [[Engiljón]]^NÍ * [[Engill (mannsnafn)|Engill]]^NÍ * [[Enok]]^NÍ * [[Eragon (mannsnafn)|Eragon]] * [[Erasmus (mannsnafn)|Erasmus]]^NÍ * [[Eric]]^NÍ * [[Erik]]^NÍ * [[Erlar]]^NÍ * [[Erlendur]]^NÍ * [[Erling]]^NÍ * [[Erlingur]]^NÍ * [[Ermenrekur]] * [[Erminrekur]]^NÍ * [[Ernest]]^NÍ * [[Ernestó]]^NÍ * [[Ernir (mannsnafn)|Ernir]]^NÍ * [[Ernst]]^NÍ * [[Eron]]^NÍ * [[Eros]] * [[Erpur (nafn)|Erpur]]^NÍ * [[Esajas]]^NÍ * [[Esekíel]]^NÍ * [[Esi]] * [[Esjar]]^NÍ * [[Eskil]]^NÍ * [[Eskur]]^NÍ * [[Esmar]]^NÍ * [[Esra]]^NÍ * [[Estefan]]^NÍ * [[Evald]]^NÍ * [[Evan]] * [[Evert]]^NÍ * [[Evgenius]]^NÍ * [[Evgeníus]]^NÍ * [[Evin]]^NÍ * [[Evían]] * [[Eyberg]]^NÍ * [[Eydór]]^NÍ * [[Eygrímur]]^NÍ * [[Eyjar]]^NÍ * [[Eyjólfur]]^NÍ * [[Eykam]] * [[Eylaugur]]^NÍ * [[Eyleifur]]^NÍ * [[Eylert]] * [[Eymar]]^NÍ * [[Eymir]] * [[Eymundur]]^NÍ * [[Eyríkur]]^NÍ * [[Eysteinn]]^NÍ * [[Eyvar]]^NÍ * [[Eyvindur]]^NÍ * [[Eyþór]]^NÍ * [[Ezra]] {{div col end}} == É == * [[Éljagrímur]] * [[Ésú]] {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=12em}} * [[Fabían]]^NÍ * [[Fabrisíus]]^NÍ * [[Falgeir]]^NÍ * [[Falur (nafn)|Falur]]^NÍ * [[Fannar]]^NÍ * [[Fannberg]]^NÍ * [[Fanngeir]]^NÍ * [[Fannþór]] * [[Fáfnir (mannsnafn)|Fáfnir]]^NÍ * [[Fálki (mannsnafn)|Fálki]] * [[Felix]]^NÍ * [[Fengur]]^NÍ * [[Fenix]] * [[Fenrir]]^NÍ * [[Ferdinand]]^NÍ * [[Ferdínand]]^NÍ * [[Fertram]]^NÍ * [[Feykir]]^NÍ * [[Filip]]^NÍ * [[Filippus]]^NÍ * [[Filpó]]^NÍ * [[Finn]]^NÍ * [[Finnbjörn]]^NÍ * [[Finnbogi]]^NÍ * [[Finngeir]]^NÍ * [[Finni]] * [[Finnjón]]^NÍ * [[Finnlaugur]]^NÍ * [[Finnur]]^NÍ * [[Finnvarður]]^NÍ * [[Fífill (mannsnafn)|Fífill]]^NÍ * [[Fíus]] * [[Fjalar]]^NÍ * [[Fjalarr]]^NÍ * [[Fjarki]] * [[Fjólar]]^NÍ * [[Fjólmundur]]^NÍ * [[Fjölnir]]^NÍ * [[Fjölvar]]^NÍ * [[Fjörnir]]^NÍ * [[Flati]] * [[Flemming]]^NÍ * [[Flosi]]^NÍ * [[Flóki]]^NÍ * [[Flórent]]^NÍ * [[Flórentínus]]^NÍ * [[Flóres]]^NÍ * [[Flóvent]]^NÍ * [[Folmar]]^NÍ * [[Folmer]]^NÍ * [[Forni]]^NÍ * [[Fornjótur]]^NÍ * [[Foss (mannsnafn)|Foss]] * [[Fossmar]] * [[Foster]] * [[Fox (mannsnafn)|Fox]] * [[Fólki]]^NÍ * [[Framar]]^NÍ * [[Frances]]^NÍ * [[Francis]]^NÍ * [[Frank]]^NÍ * [[Franklin]] * [[Franklín]]^NÍ * [[Frans]]^NÍ * [[Franz]]^NÍ * [[Fránn]]^NÍ * [[Frár]]^NÍ * [[Frederik]] * [[Freybjörn]]^NÍ * [[Freygarður]]^NÍ * [[Freymann]] * [[Freymar]]^NÍ * [[Freymóður]]^NÍ * [[Freymundur]]^NÍ * [[Freyr (mannsnafn)|Freyr]]^NÍ * [[Freysi]] * [[Freysteinn]]^NÍ * [[Freyviður]]^NÍ * [[Freyþór]]^NÍ * [[Friðálv]] * [[Friðberg]]^NÍ * [[Friðbergel]]^NÍ * [[Friðbergur]]^NÍ * [[Friðbert]]^NÍ * [[Friðbjartur]]^NÍ * [[Friðbjörn]]^NÍ * [[Friðfinnur]]^NÍ * [[Friðgeir]]^NÍ * [[Friðjón]]^NÍ * [[Friðlaugur]]^NÍ * [[Friðleifur]]^NÍ * [[Friðmann]]^NÍ * [[Friðmar]]^NÍ * [[Friðmundur]]^NÍ * [[Friðrekur]]^NÍ * [[Friðrik]]^NÍ * [[Friðríkur]] * [[Friðsemel]]^NÍ * [[Friðsteinn]]^NÍ * [[Friðsveinn]]^NÍ * [[Friður (mannsnafn)|Friður]]^NÍ * [[Friðvin]]^NÍ * [[Friðþjófur]]^NÍ * [[Friðþór]]^NÍ * [[Friedrich]] * [[Frits]]^NÍ * [[Fritz]]^NÍ * [[Fríðar]]^NÍ * [[Fríðsteinn]] * [[Frímann]]^NÍ * [[Frosti]]^NÍ * [[Frostúlfur]] * [[Fróði]]^NÍ * [[Fróðmar]]^NÍ * [[Funi]]^NÍ * [[Fúsi]]^NÍ * [[Fylkir]]^NÍ * [[Fædon]] {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=12em}} * [[Gabriel]]^NÍ * [[Gabríel (mannsnafn)|Gabríel]]^NÍ * [[Gaddi]] * [[Gael]] * [[Galdur (mannsnafn)|Galdur]]^NÍ * [[Galti]]^NÍ * [[Gamalíel]]^NÍ * [[Gamli]]^NÍ * [[Gandri]] * [[Garðar (mannsnafn)|Garðar]]^NÍ * [[Garður (mannsnafn)|Garður]]^NÍ * [[Garibaldi (nafn)|Garibaldi]]^NÍ * [[Garíbaldi]]^NÍ * [[Garpur]]^NÍ * [[Garri]]^NÍ * [[Gaston]]^NÍ * [[Gaui]]^NÍ * [[Gaukur (mannsnafn)|Gaukur]]^NÍ * [[Gauti]]^NÍ * [[Gautrekur]]^NÍ * [[Gautur]]^NÍ * [[Gautviður]]^NÍ * [[Gáki]] * [[Geimar]] * [[Geir]]^NÍ * [[Geirarður]]^NÍ * [[Geirfinnur]]^NÍ * [[Geirharður]]^NÍ * [[Geirhjörtur]]^NÍ * [[Geirhvatur]]^NÍ * [[Geiri]]^NÍ * [[Geirlaugur]]^NÍ * [[Geirleifur]]^NÍ * [[Geirmar]]^NÍ * [[Geirmundur]]^NÍ * [[Geirólfur]]^NÍ * [[Geirröður]]^NÍ * [[Geirtryggur]]^NÍ * [[Geirvaldur]]^NÍ * [[Geirþjófur]]^NÍ * [[Geisli (mannsnafn)|Geisli]]^NÍ * [[Gellir]]^NÍ * [[Georg]]^NÍ * [[George]] * [[Gerald]]^NÍ * [[Gerðar]]^NÍ * [[Gerhard]]^NÍ * [[Geri]]^NÍ * [[Gert]]^NÍ * [[Gestar]] * [[Gestmundur]]^NÍ * [[Gestur]]^NÍ * [[Gideon]]^NÍ * [[Gilbert]]^NÍ * [[Gilbrikt]]^NÍ * [[Gill]] * [[Gilmar]]^NÍ * [[Gils]]^NÍ * [[Giselerus]]^NÍ * [[Gissur]]^NÍ * [[Gizur]]^NÍ * [[Gídeon]]^NÍ * [[Gígjar]]^NÍ * [[Gígur]] * [[Gísli]]^NÍ * [[Gjúki]]^NÍ * [[Gladstone]]^NÍ * [[Glói]]^NÍ * [[Glúmur]]^NÍ * [[Gneisti]]^NÍ * [[Gnúpur]]^NÍ * [[Gnýr]]^NÍ * [[Goði (mannsnafn)|Goði]]^NÍ * [[Goðmundur]]^NÍ * [[Gordon]]^NÍ * [[Gosi (mannsnafn)|Gosi]] * [[Gottfred]]^NÍ * [[Gottfreð]]^NÍ * [[Gottfrið]]^NÍ * [[Gottlieb]]^NÍ * [[Gottlif]]^NÍ * [[Gottskálk]]^NÍ * [[Gottsveinn]]^NÍ * [[Gottsvin]]^NÍ * [[Góði]] * [[Góðmann]]^NÍ * [[Gói]] * [[Grani]]^NÍ * [[Grankell]]^NÍ * [[Grámann]]^NÍ * [[Gregor]]^NÍ * [[Greipur]]^NÍ * [[Greppur]] * [[Gretar]]^NÍ * [[Grettir (mannsnafn)|Grettir]]^NÍ * [[Grétar]]^NÍ * [[Grímar]]^NÍ * [[Grímkell]]^NÍ * [[Grímlaugur]]^NÍ * [[Grímnir]]^NÍ * [[Grímólfur]]^NÍ * [[Grímur]]^NÍ * [[Grímúlfur]]^NÍ * [[Grjótgarður]] * [[Guðberg]]^NÍ * [[Guðbergur]]^NÍ * [[Guðbert]]^NÍ * [[Guðbjarni]]^NÍ * [[Guðbjartur]]^NÍ * [[Guðbjörn]]^NÍ * [[Guðbrandur]]^NÍ * [[Guðfinnur]]^NÍ * [[Guðfreður]]^NÍ * [[Guðfriður]]^NÍ * [[Guðgeir]]^NÍ * [[Guðjón]]^NÍ * [[Guðlaugur]]^NÍ * [[Guðleifur]]^NÍ * [[Guðleikur]]^NÍ * [[Guðliði]] * [[Guðmann]]^NÍ * [[Guðmar]]^NÍ * [[Guðmon]]^NÍ * [[Guðmundur]]^NÍ * [[Guðni]]^NÍ * [[Guðníus]]^NÍ * [[Guðnýr]]^NÍ * [[Guðráður]]^NÍ * [[Guðrúníus]]^NÍ * [[Guðrúnn]]^NÍ * [[Guðröður]]^NÍ * [[Guðstein]] * [[Guðsteinn]]^NÍ * [[Guðsveinn]]^NÍ * [[Guðvaldur]]^NÍ * [[Guðvalínus]]^NÍ * [[Guðvarður]]^NÍ * [[Guðveigur]]^NÍ * [[Guðvin]]^NÍ * [[Guðþór]]^NÍ * [[Gulli]] * [[Gumi]]^NÍ * [[Gunnar]]^NÍ * [[Gunnberg]]^NÍ * [[Gunnbjörn]]^NÍ * [[Gunndór]]^NÍ * [[Gunngeir]]^NÍ * [[Gunnhallur]]^NÍ * [[Gunnhvatur]]^NÍ * [[Gunni]]^NÍ * [[Gunnlaugur]]^NÍ * [[Gunnleifur]]^NÍ * [[Gunnólfur]]^NÍ * [[Gunnóli]]^NÍ * [[Gunnröður]]^NÍ * [[Gunnsteinn]]^NÍ * [[Gunnvaldur]]^NÍ * [[Gunnvant]]^NÍ * [[Gunnþór]]^NÍ * [[Gustav]]^NÍ * [[Gutti]]^NÍ * [[Guttormur]]^NÍ * [[Gústaf]]^NÍ * [[Gústav]]^NÍ * [[Gústi]]^NÍ * [[Gylfi]]^NÍ * [[Gyrðir]]^NÍ * [[Gýgjar]]^NÍ * [[Gýmir]]^NÍ {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=12em}} * [[Haddi]]^NÍ * [[Haddur]]^NÍ * [[Hafberg]]^NÍ * [[Hafgnýr]] * [[Hafgrímur]]^NÍ * [[Hafliði]]^NÍ * [[Hafnar]]^NÍ * [[Hafni]]^NÍ * [[Hafsjór]] * [[Hafsteinn]]^NÍ * [[Haftýr]] * [[Hafþór]]^NÍ * [[Hagalín]]^NÍ * [[Hagbarð]]^NÍ * [[Hagbarður]]^NÍ * [[Hagbert]]^NÍ * [[Haki (mannsnafn)|Haki]]^NÍ * [[Hakim]] * [[Halberg]]^NÍ * [[Hallageir]]^NÍ * [[Hallargeir]]^NÍ * [[Hallberg]]^NÍ * [[Hallbergur]]^NÍ * [[Hallbert]]^NÍ * [[Hallbjörn]]^NÍ * [[Halldór]]^NÍ * [[Hallfreð]]^NÍ * [[Hallfreður]]^NÍ * [[Hallgarður]]^NÍ * [[Hallgeir]]^NÍ * [[Hallgils]]^NÍ * [[Hallgrímur]]^NÍ * [[Halli]]^NÍ * [[Hallkell]]^NÍ * [[Hallmann]]^NÍ * [[Hallmar]]^NÍ * [[Hallmundur]]^NÍ * [[Hallsteinn]]^NÍ * [[Hallur]]^NÍ * [[Hallvarður]]^NÍ * [[Hallþór]]^NÍ * [[Hamall]]^NÍ * [[Hamar (mannsnafn)|Hamar]]^NÍ * [[Hannes]]^NÍ * [[Hannibal (mannsnafn)|Hannibal]]^NÍ * [[Hans]]^NÍ * [[Harald]]^NÍ * [[Haraldur (nafn)|Haraldur]]^NÍ * [[Harboe]]^NÍ * [[Haron]] * [[Harpagus]]^NÍ * [[Harri]]^NÍ * [[Harry]]^NÍ * [[Harrý]]^NÍ * [[Hartmann]]^NÍ * [[Hartvig]]^NÍ * [[Hauksteinn]]^NÍ * [[Haukur (mannsnafn)|Haukur]]^NÍ * [[Haukvaldur]]^NÍ * [[Hákon]]^NÍ * [[Háleygur]]^NÍ * [[Hálfdan]]^NÍ * [[Hálfdán]]^NÍ * [[Hámundur]]^NÍ * [[Hárekur]]^NÍ * [[Hárlaugur]]^NÍ * [[Háski (mannsnafn)|Háski]] * [[Hásteinn]]^NÍ * [[Hávar]]^NÍ * [[Hávarður]]^NÍ * [[Hávarr (mannsnafn)|Hávarr]] * [[Hector]]^NÍ * [[Heiðar]]^NÍ * [[Heiðarr]]^NÍ * [[Heiðberg]]^NÍ * [[Heiðbert]]^NÍ * [[Heiðbjartur]]^NÍ * [[Heiðdal]]^NÍ * [[Heiðimann]]^NÍ * [[Heiðlindur]]^NÍ * [[Heiðmann]]^NÍ * [[Heiðmar]]^NÍ * [[Heiðmarr]] * [[Heiðmundur]]^NÍ * [[Heiðrekur]]^NÍ * [[Heiðsteinn]] * [[Heiður]] * [[Heikir]]^NÍ * [[Heilmóður]]^NÍ * [[Heimir]]^NÍ * [[Hein]]^NÍ * [[Heinrekur]]^NÍ * [[Heinrich]]^NÍ * [[Heinz]]^NÍ * [[Heisi]] * [[Hektor (nafn)|Hektor]]^NÍ * [[Helgeir]]^NÍ * [[Helgi]]^NÍ * [[Helgimundur]]^NÍ * [[Helgmundur]]^NÍ * [[Hellert]]^NÍ * [[Helmuth]]^NÍ * [[Helmút]]^NÍ * [[Helvítus]]^NÍ * [[Hemingur]]^NÍ * [[Hemmert]]^NÍ * [[Hemming]]^NÍ * [[Hendrich]]^NÍ * [[Hendrik]]^NÍ * [[Hendrix]] * [[Henkel]]^NÍ * [[Henning]]^NÍ * [[Henrik]]^NÍ * [[Henry]]^NÍ * [[Henrý]]^NÍ * [[Herberg]]^NÍ * [[Herbergur]]^NÍ * [[Herbert]]^NÍ * [[Herbjörn]]^NÍ * [[Herbrandur]]^NÍ * [[Herfinnur]]^NÍ * [[Hergarð]]^NÍ * [[Hergeir]]^NÍ * [[Hergill]]^NÍ * [[Hergils]]^NÍ * [[Herjólfur (mannsnafn)|Herjólfur]]^NÍ * [[Herkúles (mannsnafn)|Herkúles]] * [[Herlaugur]]^NÍ * [[Herleifur]]^NÍ * [[Herluf]]^NÍ * [[Hermann]]^NÍ * [[Hermanníus]]^NÍ * [[Hermóður]]^NÍ * [[Hermundur]]^NÍ * [[Hernit]]^NÍ * [[Hersir]]^NÍ * [[Hersteinn]]^NÍ * [[Hersveinn]]^NÍ * [[Herúlfur]]^NÍ * [[Hervald]]^NÍ * [[Hervar]]^NÍ * [[Hervarður]]^NÍ * [[Hervin]]^NÍ * [[Héðinn]]^NÍ * [[Hierónýmus]]^NÍ * [[Hilaríus]]^NÍ * [[Hilbert]]^NÍ * [[Hildar]]^NÍ * [[Hildiberg]]^NÍ * [[Hildibergur]]^NÍ * [[Hildibjartur]]^NÍ * [[Hildibrandur]]^NÍ * [[Hildigeir]]^NÍ * [[Hildiglúmur]]^NÍ * [[Hildiguðröður]]^NÍ * [[Hildigunnar]]^NÍ * [[Hildimar]]^NÍ * [[Hildimundur]]^NÍ * [[Hildingur]]^NÍ * [[Hildir]]^NÍ * [[Hildiþór]]^NÍ * [[Hildmann]]^NÍ * [[Hilkér]]^NÍ * [[Hilmar]]^NÍ * [[Hilmir]]^NÍ * [[Himinljómi]] * [[Himri]]^NÍ * [[Hinrik]]^NÍ * [[Híram]]^NÍ * [[Hjallkár]]^NÍ * [[Hjalmar]] * [[Hjaltalín (mannsnafn)|Hjaltalín]] * [[Hjalti]]^NÍ * [[Hjarnar]]^NÍ * [[Hjálmar (mannsnafn)|Hjálmar]]^NÍ * [[Hjálmgeir]]^NÍ * [[Hjálmtýr]]^NÍ * [[Hjálmur]]^NÍ * [[Hjálmþór]]^NÍ * [[Hjörleifur]]^NÍ * [[Hjörmundur]]^NÍ * [[Hjörtur (mannsnafn)|Hjörtur]]^NÍ * [[Hjörtþór]]^NÍ * [[Hjörvar]]^NÍ * [[Hleiðar]]^NÍ * [[Hleinar]]^NÍ * [[Hlégestur]]^NÍ * [[Hlénharður]]^NÍ * [[Hlér]]^NÍ * [[Hlinberg]]^NÍ * [[Hlini]]^NÍ * [[Hlíðar (mannsnafn)|Hlíðar]]^NÍ * [[Hlíðberg]]^NÍ * [[Hlífar]]^NÍ * [[Hljómur]]^NÍ * [[Hlújárn]]^NÍ * [[Hlynur (mannsnafn)|Hlynur]]^NÍ * [[Hlöðmundur]]^NÍ * [[Hlöður]]^NÍ * [[Hlöðvarður]]^NÍ * [[Hlöðver]]^NÍ * [[Hnefill]]^NÍ * [[Hnikar]]^NÍ * [[Hnikarr]]^NÍ * [[Holberg]]^NÍ * [[Holemíus]]^NÍ * [[Holgeir]]^NÍ * [[Holger]]^NÍ * [[Holti]]^NÍ * [[Hólm]]^NÍ * [[Hólmar]]^NÍ * [[Hólmberg]]^NÍ * [[Hólmbert]]^NÍ * [[Hólmfastur]]^NÍ * [[Hólmfreð]]^NÍ * [[Hólmgeir]]^NÍ * [[Hólmgrímur]]^NÍ * [[Hólmjárn]]^NÍ * [[Hólmkell]]^NÍ * [[Hólmsteinn]]^NÍ * [[Hólmtryggur]]^NÍ * [[Hólmþór]]^NÍ * [[Hóseas]]^NÍ * [[Hrafn (mannsnafn)|Hrafn]]^NÍ * [[Hrafnar (mannsnafn)|Hrafnar]]^NÍ * [[Hrafnbergur]]^NÍ * [[Hrafnkell]]^NÍ * [[Hrafntýr]]^NÍ * [[Hrafnþór]] * [[Hrannar]]^NÍ * [[Hrappur]]^NÍ * [[Hraunar]]^NÍ * [[Hreggviður]]^NÍ * [[Hreiðar]]^NÍ * [[Hreiðmar]]^NÍ * [[Hreimur]]^NÍ * [[Hreinn]]^NÍ * [[Hringur (mannsnafn)|Hringur]]^NÍ * [[Hrímir]] * [[Hrímnir]]^NÍ * [[Hrollaugur]]^NÍ * [[Hrolleifur]]^NÍ * [[Hróaldur]]^NÍ * [[Hróar]]^NÍ * [[Hróbjartur]]^NÍ * [[Hróðgeir]]^NÍ * [[Hróðmar]]^NÍ * [[Hróðólfur]]^NÍ * [[Hróðvar]]^NÍ * [[Hrói]]^NÍ * [[Hrólfur (mannsnafn)|Hrólfur]]^NÍ * [[Hrómundur]]^NÍ * [[Hrútur]]^NÍ * [[Hrymur]] * [[Hrærekur (mannsnafn)|Hrærekur]]^NÍ * [[Hubert]]^NÍ * [[Hugberg]]^NÍ * [[Hugbert]]^NÍ * [[Hugglaður]]^NÍ * [[Hugi (mannsnafn)|Hugi]]^NÍ * [[Huginn (mannsnafn)|Huginn]]^NÍ * [[Hugleikur (mannsnafn)|Hugleikur]]^NÍ * [[Hugmóður]]^NÍ * [[Hugo]]^NÍ * [[Hugó]] * [[Huldar]]^NÍ * [[Hunter]] * [[Huxley]]^NÍ * [[Húbert]]^NÍ * [[Húgó]]^NÍ * [[Húmi]]^NÍ * [[Húnbjörn]]^NÍ * [[Húnbogi]]^NÍ * [[Húni]]^NÍ * [[Húnn]]^NÍ * [[Húnröður]]^NÍ * [[Hvannar]]^NÍ * [[Hyltir]]^NÍ * [[Hylur]] * [[Hymir (mannsnafn)|Hymir]] * [[Hængur (mannsnafn)|Hængur]]^NÍ * [[Hænir (mannsnafn)|Hænir]]^NÍ * [[Höður (mannsnafn)|Höður]]^NÍ * [[Högni]]^NÍ * [[Hörður]]^NÍ * [[Höskuldur]]^NÍ {{div col end}} == I == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ibsen]]^NÍ * [[Ikkaboð]]^NÍ * [[Ilías]] * [[Ilíes]] * [[Illíes]] * [[Illugi]]^NÍ * [[Immanúel]]^NÍ * [[Indíus]]^NÍ * [[Indriði]]^NÍ * [[Ingberg]]^NÍ * [[Ingbert]]^NÍ * [[Ingebrekt]]^NÍ * [[Ingi]]^NÍ * [[Ingiber]]^NÍ * [[Ingiberg]]^NÍ * [[Ingibergur]]^NÍ * [[Ingibert]]^NÍ * [[Ingibjartur]]^NÍ * [[Ingibjörn]]^NÍ * [[Ingigeir]]^NÍ * [[Ingileifur]]^NÍ * [[Ingimagn]]^NÍ * [[Ingimar]]^NÍ * [[Ingimundur]]^NÍ * [[Ingivaldur]]^NÍ * [[Ingiþór]]^NÍ * [[Ingjaldur]]^NÍ * [[Ingmar]]^NÍ * [[Ingólfur]]^NÍ * [[Ingvaldur]]^NÍ * [[Ingvar]]^NÍ * [[Ingvi]]^NÍ * [[Ingþór]]^NÍ * [[Inuk (mannsnafn)|Inuk]]^NÍ * [[Irlaugur]]^NÍ * [[Isak]] * [[Ismael]] * [[Issa (mannsnafn)|Issa]] * [[Issi (mannsnafn)|Issi]] * [[Ivan]]^NÍ * [[Ivar]] {{div col end}} == Í == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ían]]^NÍ * [[Íbe]]^NÍ * [[Ígor]] * [[Íkaboð]]^NÍ * [[Íkarus (mannsnafn)|Íkarus]] * [[Ími]]^NÍ * [[Ímir]] * [[Írenus]]^NÍ * [[Ísak]]^NÍ * [[Ísar]]^NÍ * [[Ísarr]]^NÍ * [[Ísbjörn (mannsnafn)|Ísbjörn]] * [[Íseldur]] * [[Ísfeld]]^NÍ * [[Ísgeir]]^NÍ * [[Ísidór]]^NÍ * [[Ísleifur]]^NÍ * [[Ísleikur]]^NÍ * [[Ísmael]]^NÍ * [[Ísmar]]^NÍ * [[Ísólfur]]^NÍ * [[Ísrael (mannsnafn)|Ísrael]] * [[Íunnarð]]^NÍ * [[Ívan]]^NÍ * [[Ívar]]^NÍ {{div col end}} == J == {{div col|colwidth=12em}} * [[Jack]]^NÍ * [[Jacob]]^NÍ * [[Jafet]]^NÍ * [[Jagger]] * [[Jaki]]^NÍ * [[Jakob]]^NÍ * [[Jakop]]^NÍ * [[James]]^NÍ * [[Jamil]] * [[Jan]]^NÍ * [[Jannes]]^NÍ * [[Janus]]^NÍ * [[Janúaríus]]^NÍ * [[Jared]]^NÍ * [[Jarfi (mannsnafn)|Jarfi]] * [[Jarl (nafn)|Jarl]]^NÍ * [[Jarpi (mannsnafn)|Jarpi]] * [[Jason (nafn)|Jason]]^NÍ * [[Jasper]] * [[Javí]] * [[Járngeir]]^NÍ * [[Járngrímur]] * [[Játgeir]]^NÍ * [[Játmundur]]^NÍ * [[Játvarður]]^NÍ * [[Jedrosky]]^NÍ * [[Jelídoni]]^NÍ * [[Jenni]]^NÍ * [[Jennþór]]^NÍ * [[Jens]]^NÍ * [[Jeremías]]^NÍ * [[Jes]]^NÍ * [[Jesper]]^NÍ * [[Jess]]^NÍ * [[Jessi]]^NÍ * [[Jim]] * [[Job (mannsnafn)|Job]]^NÍ * [[Jochum]]^NÍ * [[Johan]]^NÍ * [[John]]^NÍ * [[Jokkum]]^NÍ * [[Jonathan]]^NÍ * [[Jones]] * [[Jonni]] * [[Joseph]] * [[José]] * [[Joshua]]^NÍ * [[Jóab]]^NÍ * [[Jóakim]]^NÍ * [[Jóann]]^NÍ * [[Jóas]]^NÍ * [[Jóel]]^NÍ * [[Jóhann]]^NÍ * [[Jóhannes]]^NÍ * [[Jói]]^NÍ * [[Jójada]]^NÍ * [[Jómar]]^NÍ * [[Jómundur]]^NÍ * [[Jón (mannsnafn)|Jón]]^NÍ * [[Jónadab]]^NÍ * [[Jónar]]^NÍ * [[Jónas]]^NÍ * [[Jónatan]]^NÍ * [[Jónberg]]^NÍ * [[Jónbjarni]] * [[Jónbjörn]]^NÍ * [[Jóndór]]^NÍ * [[Jóngeir]]^NÍ * [[Jónhallur]]^NÍ * [[Jónharður]]^NÍ * [[Jónmar]] * [[Jónmundur]]^NÍ * [[Jónsi (mannsnafn)|Jónsi]] * [[Jónsteinn]]^NÍ * [[Jónþór]]^NÍ * [[Jóram]]^NÍ * [[Jórmann]]^NÍ * [[Jórmundur]]^NÍ * [[Jósafat]]^NÍ * [[Jósavin]]^NÍ * [[Jósef]]^NÍ * [[Jósefus]]^NÍ * [[Jósep]]^NÍ * [[Jósi]] * [[Jósías]]^NÍ * [[Jóst]]^NÍ * [[Jósteinn]]^NÍ * [[Jósúa]]^NÍ * [[Jóvin]]^NÍ * [[Juel]]^NÍ * [[Julian]]^NÍ * [[Jurin]]^NÍ * [[Justin]]^NÍ * [[Júlí (mannsnafn)|Júlí]]^NÍ * [[Júlían]]^NÍ * [[Júlíanus]]^NÍ * [[Júlínus]]^NÍ * [[Júlíus]]^NÍ * [[Júni]] * [[Júní (mannsnafn)|Júní]]^NÍ * [[Júníus]]^NÍ * [[Júnus]]^NÍ * [[Júrek]]^NÍ * [[Júst]]^NÍ * [[Jöklar (mannsnafn)|Jöklar]] * [[Jökli]] * [[Jökull (mannsnafn)|Jökull]]^NÍ * [[Jörfi (mannsnafn)|Jörfi]]^NÍ * [[Jörgen]]^NÍ * [[Jörin]]^NÍ * [[Jörmundur]]^NÍ * [[Jörn]]^NÍ * [[Jörri]] * [[Jörundur]]^NÍ * [[Jörvar]]^NÍ * [[Jörvi]]^NÍ * [[Jötunn (mannsnafn)|Jötunn]] {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=12em}} * [[Kaffónas]]^NÍ * [[Kai]] * [[Kaín]] * [[Kaj]]^NÍ * [[Kakali]]^NÍ * [[Kaktus (mannsnafn)|Kaktus]]^NÍ * [[Kaldi]]^NÍ * [[Kaleb]]^NÍ * [[Kaleo (mannsnafn)|Kaleo]] * [[Kali (mannsnafn)|Kali]]^NÍ * [[Kalli]] * [[Kalman]]^NÍ * [[Kalmann]]^NÍ * [[Kalmar (mannsnafn)|Kalmar]]^NÍ * [[Kamal]] * [[Kamillus]]^NÍ * [[Kamilus]] * [[Kani]]^NÍ * [[Kappi]] * [[Kaprasíus]]^NÍ * [[Karabaldi]] * [[Kareem]] * [[Karel]]^NÍ * [[Karfi (mannsnafn)|Karfi]]^NÍ * [[Karim]] * [[Karkur]]^NÍ * [[Karl (mannsnafn)|Karl]]^NÍ * [[Karlamagnús (mannsnafn)|Karlamagnús]]^NÍ * [[Karlemil]]^NÍ * [[Karles]]^NÍ * [[Karli (mannsnafn)|Karli]]^NÍ * [[Karlsberg]]^NÍ * [[Karma (mannsnafn)|Karma]] * [[Karsten]]^NÍ * [[Karvel]]^NÍ * [[Kaspar]] * [[Kasper]]^NÍ * [[Kaspían]] * [[Kasten]]^NÍ * [[Kastian]]^NÍ * [[Kastíel]] * [[Kastor]]^NÍ * [[Katarínus]]^NÍ * [[Kató]]^NÍ * [[Katrínus]]^NÍ * [[Kálfar]]^NÍ * [[Kálfur (mannsnafn)|Kálfur]]^NÍ * [[Kár]]^NÍ * [[Kári]]^NÍ * [[Kefas]]^NÍ * [[Keli]] * [[Kenny]] * [[Keran]]^NÍ * [[Ketilbjörn]]^NÍ * [[Ketill (karlmannsnafn)|Ketill]]^NÍ * [[Kiddi]] * [[Kilían]]^NÍ * [[Kiljan]]^NÍ * [[Kim]]^NÍ * [[Kinan]] * [[Kíran]] * [[Kjalar]]^NÍ * [[Kjallakur]]^NÍ * [[Kjaran]]^NÍ * [[Kjartan]]^NÍ * [[Kjarval (mannsnafn)|Kjarval]] * [[Kjárr]] * [[Kjerulf]]^NÍ * [[Kjerúlf]]^NÍ * [[Kjói (mannsnafn)|Kjói]] * [[Klaki (mannsnafn)|Klaki]] * [[Klaus]]^NÍ * [[Kláus]]^NÍ * [[Kleifar]] * [[Klemens]]^NÍ * [[Klement]]^NÍ * [[Klemenz]]^NÍ * [[Klemus]]^NÍ * [[Kleófas]]^NÍ * [[Klettur]] * [[Klængur]]^NÍ * [[Knud]]^NÍ * [[Knútur]]^NÍ * [[Knörr (mannsnafn)|Knörr]]^NÍ * [[Knöttur]]^NÍ * [[Koðran]]^NÍ * [[Koðrán]]^NÍ * [[Koggi]] * [[Kolbeinn]]^NÍ * [[Kolbjörn]]^NÍ * [[Kolfinnur]]^NÍ * [[Kolgrímur]]^NÍ * [[Kollgrímur]]^NÍ * [[Kolli (mannsnafn)|Kolli]]^NÍ * [[Kolmar]]^NÍ * [[Kolskeggur]]^NÍ * [[Kolur]]^NÍ * [[Kolviður (mannsnafn)|Kolviður]]^NÍ * [[Konrad]]^NÍ * [[Konráð]]^NÍ * [[Konráður]]^NÍ * [[Konstantín]]^NÍ * [[Konstantínus]]^NÍ * [[Kormákur]]^NÍ * [[Kornelíus]]^NÍ * [[Korri (mannsnafn)|Korri]] * [[Kort (mannsnafn)|Kort]]^NÍ * [[Kópur]]^NÍ * [[Kórekur]] * [[Kraki (mannsnafn)|Kraki]]^NÍ * [[Krákur (mannsnafn)|Krákur]]^NÍ * [[Kris (mannsnafn)|Kris]] * [[Kristall (mannsnafn)|Kristall]]^NÍ * [[Kristan]] * [[Kristberg]]^NÍ * [[Kristbergur]]^NÍ * [[Kristbjarni]]^NÍ * [[Kristbjörn]]^NÍ * [[Kristbrandur]]^NÍ * [[Kristdór]]^NÍ * [[Kristens]]^NÍ * [[Krister]]^NÍ * [[Kristfinnur]]^NÍ * [[Kristgeir]]^NÍ * [[Kristian]]^NÍ * [[Kristinn]]^NÍ * [[Kristíníus]]^NÍ * [[Kristínus]]^NÍ * [[Kristján]]^NÍ * [[Kristjón]]^NÍ * [[Kristlaugur]]^NÍ * [[Kristleifur]]^NÍ * [[Kristmann]]^NÍ * [[Kristmar]]^NÍ * [[Kristmundur]]^NÍ * [[Kristofer]] * [[Kristó]] * [[Kristóbert]]^NÍ * [[Kristófer]]^NÍ * [[Kristóníus]]^NÍ * [[Kristrúnus]]^NÍ * [[Kristvaldur]]^NÍ * [[Kristvarður]]^NÍ * [[Kristvin]]^NÍ * [[Kristþór]]^NÍ * [[Krummi (mannsnafn)|Krummi]]^NÍ * [[Kubbur]] * [[Kuggi]] * [[Kusi]] * [[Kvasir (mannsnafn)|Kvasir]] * [[Kveldúlfur (nafn)|Kveldúlfur]]^NÍ {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=12em}} * [[Lafrans]]^NÍ * [[Lafranz]]^NÍ * [[Laki (mannsnafn)|Laki]] * [[Lambert]]^NÍ * [[Lambi]] * [[Landbjartur]]^NÍ * [[Lars]]^NÍ * [[Laufar]]^NÍ * [[Laugi]] * [[Lauritz]]^NÍ * [[Lazarus]]^NÍ * [[Láki]] * [[Lár]]^NÍ * [[Lárensíus]]^NÍ * [[Lárent]] * [[Lárentíus]]^NÍ * [[Lárentsínus]]^NÍ * [[Lárenz]] * [[Lárenzíus]]^NÍ * [[Lárus]]^NÍ * [[Lee]]^NÍ * [[Leiðólfur]]^NÍ * [[Leif]]^NÍ * [[Leifr]]^NÍ * [[Leifur]]^NÍ * [[Leiknir]]^NÍ * [[Lenhard]]^NÍ * [[Lennon]] * [[Leo]]^NÍ * [[Leon]]^NÍ * [[Leonard]]^NÍ * [[Leonardo]] * [[Leonardó]] * [[Leonel]] * [[Leonhard]]^NÍ * [[Leonharður]]^NÍ * [[Leopold]]^NÍ * [[Leó]]^NÍ * [[Leóharður]]^NÍ * [[Leónard]]^NÍ * [[Leónardó]] * [[Leónharður]]^NÍ * [[Leópold]]^NÍ * [[Leví]]^NÍ * [[Levý]] * [[Lénharður]]^NÍ * [[Lér]] * [[Liam]] * [[Liforíus]]^NÍ * [[Liljan]]^NÍ * [[Liljar]]^NÍ * [[Liljus]]^NÍ * [[Lindar]]^NÍ * [[Lindberg]]^NÍ * [[Lindi]] * [[Lingþór]]^NÍ * [[Link]] * [[Linnar]]^NÍ * [[Linnet]]^NÍ * [[Linnæus]]^NÍ * [[Litríkur]] * [[Livius (mannsnafn)|Livius]]^NÍ * [[Líam]] * [[Líbertín]]^NÍ * [[Lífgjarn]]^NÍ * [[Líkafrón]]^NÍ * [[Línberg]]^NÍ * [[Líni]]^NÍ * [[Líonel]] * [[Líó]] * [[Líus]] * [[Ljóni]] * [[Ljósálfur]]^NÍ * [[Ljótur]]^NÍ * [[Ljúfur]]^NÍ * [[Loðinn]]^NÍ * [[Loðmundur (mannsnafn)|Loðmundur]]^NÍ * [[Loðvík]]^NÍ * [[Loftur]]^NÍ * [[Logar]] * [[Logi]]^NÍ * [[Loki (mannsnafn)|Loki]]^NÍ * [[Lorens]]^NÍ * [[Lorentz (mannsnafn)|Lorentz]]^NÍ * [[Lorenz]]^NÍ * [[Louis]]^NÍ * [[Lói (mannsnafn)|Lói]] * [[Lóni]] * [[Lórens]]^NÍ * [[Lórenz]]^NÍ * [[Lótus (mannsnafn)|Lótus]] * [[Luca]] * [[Lucas]] * [[Ludvig]]^NÍ * [[Luka]] * [[Lundberg]]^NÍ * [[Lundi (mannsnafn)|Lundi]]^NÍ * [[Lúðvíg]]^NÍ * [[Lúðvík]]^NÍ * [[Lúgó]] * [[Lúis]] * [[Lúkas]]^NÍ * [[Lúsifer]] * [[Lúter]]^NÍ * [[Lúther (mannsnafn)|Lúther]]^NÍ * [[Lydo]]^NÍ * [[Lyngar]] * [[Lyngþór]] * [[Lýður]]^NÍ * [[Lýsimundur]]^NÍ * [[Lýtingur (mannsnafn)|Lýtingur]]^NÍ {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=12em}} * [[Mads]]^NÍ * [[Maggi]]^NÍ * [[Magnfreð]]^NÍ * [[Magngeir]]^NÍ * [[Magni]]^NÍ * [[Magnús]]^NÍ * [[Magnþór]]^NÍ * [[Majas]]^NÍ * [[Makan]]^NÍ * [[Malaleel]]^NÍ * [[Malcolm]] * [[Malfinnur]]^NÍ * [[Malfred]]^NÍ * [[Malmfreð]]^NÍ * [[Manasses]]^NÍ * [[Manfred]]^NÍ * [[Manfreð]]^NÍ * [[Manilíus]]^NÍ * [[Manuel (mannsnafn)|Manuel]] * [[Manúel]]^NÍ * [[Mar (mannsnafn)|Mar]]^NÍ * [[Marbjörn]]^NÍ * [[Marcus]]^NÍ * [[Marel (mannsnafn)|Marel]]^NÍ * [[Marelíus]]^NÍ * [[Margeir]]^NÍ * [[Margrímur]]^NÍ * [[Mari]]^NÍ * [[Marijón]]^NÍ * [[Marino]]^NÍ * [[Marinó]]^NÍ * [[Maris]]^NÍ * [[Maríanus]]^NÍ * [[Marías]]^NÍ * [[Marínó]]^NÍ * [[Maríon]] * [[Marís]]^NÍ * [[Maríus (mannsnafn)|Maríus]]^NÍ * [[Marjas]]^NÍ * [[Marjón]]^NÍ * [[Mark (mannsnafn)|Mark]] * [[Markó]] * [[Markús]]^NÍ * [[Markþór]]^NÍ * [[Marley]] * [[Marlon]] * [[Maron]]^NÍ * [[Marri]]^NÍ * [[Mars (mannsnafn)|Mars]]^NÍ * [[Marselíus]]^NÍ * [[Marsellíus]]^NÍ * [[Marsilíus]]^NÍ * [[Marsíus]]^NÍ * [[Marsveinn]]^NÍ * [[Marteinn]]^NÍ * [[Martel]] * [[Marten]]^NÍ * [[Marthen]]^NÍ * [[Martin]]^NÍ * [[Martinius]]^NÍ * [[Martz]]^NÍ * [[Marvin]]^NÍ * [[Marz]]^NÍ * [[Marzellíus]]^NÍ * [[Marzilíus]] * [[Marþór]] * [[Matador (mannsnafn)|Matador]] * [[Mateo]] * [[Mateó]] * [[Matheo]] * [[Matheó]] * [[Mathías]]^NÍ * [[Mats]]^NÍ * [[Matteó]] * [[Mattheó]] * [[Matthías]]^NÍ * [[Matti]]^NÍ * [[Mattías]]^NÍ * [[Mauritz]]^NÍ * [[Max]]^NÍ * [[Maximíli]]^NÍ * [[Maximus]] * [[Málfreð]]^NÍ * [[Málgeir]]^NÍ * [[Máni (mannanafn)|Máni]]^NÍ * [[Már]]^NÍ * [[Mári (mannsnafn)|Mári]] * [[Márus]]^NÍ * [[Meinert]] * [[Mekkinó]]^NÍ * [[Melankton]]^NÍ * [[Melkíor]]^NÍ * [[Melkjör]]^NÍ * [[Melkormur]] * [[Melkólmur]]^NÍ * [[Melrakki (mannsnafn)|Melrakki]]^NÍ * [[Mensalder]]^NÍ * [[Merkúr (mannsnafn)|Merkúr]]^NÍ * [[Merlin]] * [[Methúsalem]]^NÍ * [[Metúsalem]]^NÍ * [[Meyland]]^NÍ * [[Meyvant]]^NÍ * [[Michael]]^NÍ * [[Miðrik]] * [[Miguel]] * [[Mikael (mannsnafn)|Mikael]]^NÍ * [[Mikill]]^NÍ * [[Mikjáll]]^NÍ * [[Mikkael]]^NÍ * [[Mikkel]] * [[Mikki]] * [[Milan (mannsnafn)|Milan]] * [[Mildinberg]] * [[Milli]] * [[Milo]] * [[Mindelberg]]^NÍ * [[Mio]] * [[Miró]] * [[Mías]]^NÍ * [[Mílan]]^NÍ * [[Míló]] * [[Mímir (mannanafn)|Mímir]]^NÍ * [[Míó]]^NÍ * [[Mír (mannsnafn)|Mír]]^NÍ * [[Mjöllnir]] * [[Mjölnir (nafn)|Mjölnir]]^NÍ * [[Moli]] * [[Mordekaí]] * [[Morgan]] * [[Moritz]]^NÍ * [[Morri]] * [[Mortan]] * [[Morten]]^NÍ * [[Mosi (mannsnafn)|Mosi]]^NÍ * [[Movel]]^NÍ * [[Móberg (mannsnafn)|Móberg]] * [[Móði (mannsnafn)|Móði]] * [[Mói]] * [[Móri (mannsnafn)|Móri]] * [[Mórits]]^NÍ * [[Móritz]]^NÍ * [[Móses (nafn)|Móses]]^NÍ * [[Muggi (mannsnafn)|Muggi]] * [[Muggur (nafn)|Muggur]]^NÍ * [[Mummi]] * [[Muni]]^NÍ * [[Muninn (mannsnafn)|Muninn]]^NÍ * [[Múhameð]] * [[Múli]]^NÍ * [[Múr]] * [[Myrkár]] * [[Myrktýr]] * [[Myrkvar]] * [[Myrkvi]]^NÍ * [[Mýrkjartan (mannsnafn)|Mýrkjartan]]^NÍ * [[Mörður (nafn)|Mörður]]^NÍ {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=12em}} * [[Nansen]]^NÍ * [[Napóleon]]^NÍ * [[Narfi (mannsnafn)|Narfi]]^NÍ * [[Natan]]^NÍ * [[Natanael]]^NÍ * [[Nataníel]]^NÍ * [[Nathan]]^NÍ * [[Nathanael]]^NÍ * [[Nathaníel]] * [[Náttfari (mannsnafn)|Náttfari]] * [[Nátthrafn]] * [[Náttmörður]]^NÍ * [[Náttúlfur]] * [[Nefel]]^NÍ * [[Nehemíe]]^NÍ * [[Neisti]]^NÍ * [[Nenni]] * [[Neó]] * [[Neptúnus (mannsnafn)|Neptúnus]]^NÍ * [[Neró (mannsnafn)|Neró]] * [[Nicolai]]^NÍ * [[Nicolaj]]^NÍ * [[Nicolas]]^NÍ * [[Nieljohníus]] * [[Niels]]^NÍ * [[Nikanor]]^NÍ * [[Nikolai]]^NÍ * [[Nikolaj]]^NÍ * [[Nikolas]]^NÍ * [[Nikódemus]]^NÍ * [[Nikulás]]^NÍ * [[Niljohnius]]^NÍ * [[Nils]]^NÍ * [[Ninni]]^NÍ * [[Nisbel]]^NÍ * [[Níeljohníus]] * [[Níels]]^NÍ * [[Níls]]^NÍ * [[Njáll]]^NÍ * [[Njörður (mannsnafn)|Njörður]]^NÍ * [[Noah]] * [[Noel]]^NÍ * [[Nonni]]^NÍ * [[Norbert]]^NÍ * [[Nordenskjöld]]^NÍ * [[Norðmann]]^NÍ * [[Normann]]^NÍ * [[Nóam]] * [[Nóel]]^NÍ * [[Nói]]^NÍ * [[Nólan]] * [[Nóni]]^NÍ * [[Nóri]] * [[Nóvember (mannsnafn)|Nóvember]]^NÍ * [[Nurmann]]^NÍ * [[Númi]]^NÍ * [[Núpan]]^NÍ * [[Núpur]]^NÍ * [[Núri]] * [[Nýjón]]^NÍ * [[Nýmundur]]^NÍ * [[Nývarð]]^NÍ * [[Nævel]]^NÍ * [[Nökkvi (nafn)|Nökkvi]]^NÍ {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=12em}} * [[Octavius]] * [[Oddberg]]^NÍ * [[Oddbergur]]^NÍ * [[Oddbjörn]]^NÍ * [[Oddfinnur]]^NÍ * [[Oddfreður]]^NÍ * [[Oddfreyr]]^NÍ * [[Oddgeir]]^NÍ * [[Oddgnýr]]^NÍ * [[Oddi (mannsnafn)|Oddi]] * [[Oddkell]]^NÍ * [[Oddleifur]]^NÍ * [[Oddmar]]^NÍ * [[Oddmundur]]^NÍ * [[Oddnýr]]^NÍ * [[Oddsteinn]]^NÍ * [[Oddur]]^NÍ * [[Oddvar]]^NÍ * [[Oddþór]]^NÍ * [[Oktavíanus]]^NÍ * [[Oktavías]] * [[Oktavíus]]^NÍ * [[Októ]]^NÍ * [[Október]]^NÍ * [[Októvíus]]^NÍ * [[Ola]]^NÍ * [[Olaf]]^NÍ * [[Olai]]^NÍ * [[Olav]]^NÍ * [[Olavur]] * [[Ole]]^NÍ * [[Olgeir]]^NÍ * [[Oliver]]^NÍ * [[Olivert]]^NÍ * [[Olli]] * [[Omar]] * [[Omel]] * [[Orfeus]]^NÍ * [[Ormar (mannsnafn)|Ormar]]^NÍ * [[Ormarr]]^NÍ * [[Ormsvíkingur]] * [[Ormur (mannsnafn)|Ormur]]^NÍ * [[Orri]]^NÍ * [[Orvar]]^NÍ * [[Oswald]]^NÍ * [[Othar]]^NÍ * [[Otkell]]^NÍ * [[Otri]]^NÍ * [[Otti]]^NÍ * [[Ottó]]^NÍ * [[Ottóníus]]^NÍ * [[Otur (mannsnafn)|Otur]]^NÍ * [[Otúel]]^NÍ * [[Ove]]^NÍ {{div col end}} == Ó == {{div col|colwidth=12em}} * [[Óbeð]]^NÍ * [[Óbi]] * [[Óðinn (mannsnafn)|Óðinn]]^NÍ * [[Óður (mannsnafn)|Óður]] * [[Ófeigur]]^NÍ * [[Ói]] * [[Ólaf]]^NÍ * [[Ólafur]]^NÍ * [[Óli]]^NÍ * [[Ólifer]]^NÍ * [[Óliver]]^NÍ * [[Ólífer]]^NÍ * [[Ólíver]]^NÍ * [[Ómar]]^NÍ * [[Ómi]]^NÍ * [[Ónar (mannsnafn)|Ónar]] * [[Ónarr]] * [[Ónesímus]]^NÍ * [[Óri]] * [[Óríon (mannsnafn)|Óríon]] * [[Óræki]]^NÍ * [[Órækja]]^NÍ * [[Óskar]]^NÍ * [[Ósvald]]^NÍ * [[Ósvaldur]]^NÍ * [[Ósvífur]]^NÍ * [[Óttar]]^NÍ * [[Óttarr]]^NÍ {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=12em}} * [[Palli]] * [[Pantaleon]]^NÍ * [[Panti]]^NÍ * [[Paolo]] * [[Parelius]]^NÍ * [[Parmes]]^NÍ * [[Patrek]]^NÍ * [[Patrekur]]^NÍ * [[Patrick]]^NÍ * [[Patrik]]^NÍ * [[Patti (mannsnafn)|Patti]] * [[Paul]]^NÍ * [[Pálínus]]^NÍ * [[Páll]]^NÍ * [[Pálmar (mannsnafn)|Pálmar]]^NÍ * [[Pálmi]]^NÍ * [[Peder]]^NÍ * [[Pedró]] * [[Per]]^NÍ * [[Peter]]^NÍ * [[Petter]] * [[Pétur]]^NÍ * [[Philip]]^NÍ * [[Pírati]] * [[Pjetur]]^NÍ * [[Plató]]^NÍ * [[Plútó]]^NÍ * [[Pólistator]]^NÍ * [[Preben]]^NÍ * [[Príor (mannsnafn)|Príor]]^NÍ {{div col end}} == Q == {{div col|colwidth=12em}} {{div col end}} == R == {{div col|colwidth=12em}} * [[Raben]]^NÍ * [[Rafael (mannsnafn)|Rafael]]^NÍ * [[Rafn]]^NÍ * [[Rafnar]]^NÍ * [[Rafnkell]]^NÍ * [[Ragnar]]^NÍ * [[Ragnvald]]^NÍ * [[Ragúel (mannsnafn)|Ragúel]]^NÍ * [[Raknar]] * [[Ram]] * [[Ramses]] * [[Randver]]^NÍ * [[Rannver]]^NÍ * [[Rasmus]]^NÍ * [[Ray]] * [[Ráðgeir]]^NÍ * [[Ráðvarður]]^NÍ * [[Ránar]]^NÍ * [[Rebekk]]^NÍ * [[Refur (mannsnafn)|Refur]] * [[Regin]]^NÍ * [[Reginbald]]^NÍ * [[Reginbaldur]]^NÍ * [[Reginn]]^NÍ * [[Reidar]]^NÍ * [[Reifnir]]^NÍ * [[Reimar]]^NÍ * [[Reinald]]^NÍ * [[Reinar]]^NÍ * [[Reinhard]]^NÍ * [[Reinhardt]]^NÍ * [[Reinharður]]^NÍ * [[Reinhart]]^NÍ * [[Reinhold]]^NÍ * [[Reinholdt]] * [[Reinholt]]^NÍ * [[Remek]] * [[Remigius]]^NÍ * [[Rex]] * [[Rey]] * [[Reykdal]]^NÍ * [[Reykjalín]] * [[Reymar]] * [[Reynald]]^NÍ * [[Reynar]]^NÍ * [[Reynarð]]^NÍ * [[Reynir (mannsnafn)|Reynir]]^NÍ * [[Reyr (mannsnafn)|Reyr]]^NÍ * [[Richard]]^NÍ * [[Richarð]]^NÍ * [[Richarður]]^NÍ * [[Riggarð]]^NÍ * [[Rikard]]^NÍ * [[Rikhard]]^NÍ * [[Rikharð]]^NÍ * [[Rikharður]]^NÍ * [[Rikki]] * [[River]] * [[Ríkarð]]^NÍ * [[Ríkarður]]^NÍ * [[Ríkhard]]^NÍ * [[Ríkharð]]^NÍ * [[Ríkharður]]^NÍ * [[Rínar]]^NÍ * [[Ríó]]^NÍ * [[Roald]]^NÍ * [[Robert (mannsnafn)|Robert]]^NÍ * [[Roland (mannsnafn)|Roland]]^NÍ * [[Rolf]]^NÍ * [[Rolland]]^NÍ * [[Rollent]]^NÍ * [[Ronald]]^NÍ * [[Rongvuð]] * [[Rotgeir]]^NÍ * [[Róar]]^NÍ * [[Róbert]]^NÍ * [[Rói]] * [[Rólant]]^NÍ * [[Róman]]^NÍ * [[Rómeó]]^NÍ * [[Rósant]]^NÍ * [[Rósar]]^NÍ * [[Rósberg]]^NÍ * [[Rósbjörn]]^NÍ * [[Rósenberg]]^NÍ * [[Rósenkar]]^NÍ * [[Rósi]]^NÍ * [[Rósinant]]^NÍ * [[Rósinberg]]^NÍ * [[Rósinbert]]^NÍ * [[Rósinkar]]^NÍ * [[Rósinkrans]]^NÍ * [[Rósinkranz]]^NÍ * [[Rósleifur]]^NÍ * [[Rósmann]]^NÍ * [[Rósmar]]^NÍ * [[Rósmundur]]^NÍ * [[Rudolf]]^NÍ * [[Runeberg]]^NÍ * [[Runi]]^NÍ * [[Runólfur]]^NÍ * [[Rustikus]]^NÍ * [[Rúbar]]^NÍ * [[Rúben]]^NÍ * [[Rúdólf]]^NÍ * [[Rúnar]]^NÍ * [[Rúni]] * [[Rúrik (mannsnafn)|Rúrik]]^NÍ * [[Rútur]]^NÍ * [[Röðull (mannsnafn)|Röðull]]^NÍ * [[Röggi]] * [[Rögnvald]]^NÍ * [[Rögnvaldur]]^NÍ * [[Rögnvar]]^NÍ * [[Rökkvi]]^NÍ * [[Röskvi]] {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=12em}} * [[Safír (mannsnafn)|Safír]]^NÍ * [[Sakarias]]^NÍ * [[Sakarías]]^NÍ * [[Sakkeus]]^NÍ * [[Salberg]]^NÍ * [[Salgeir]]^NÍ * [[Sali]]^NÍ * [[Salma]]^NÍ * [[Salmann]]^NÍ * [[Salmar]]^NÍ * [[Salómon]]^NÍ * [[Salvador (mannsnafn)|Salvador]] * [[Salvadór]] * [[Salvar]]^NÍ * [[Samir]] * [[Sammi]] * [[Sammy]] * [[Samson (mannsnafn)|Samson]]^NÍ * [[Samúel]]^NÍ * [[Sandel]]^NÍ * [[Sandri]]^NÍ * [[Sandur (nafn)|Sandur]]^NÍ * [[Santos (mannsnafn)|Santos]] * [[Sasha]] * [[Sasi]] * [[Saxi]]^NÍ * [[Scott]] * [[Sean]]^NÍ * [[Sebastian]]^NÍ * [[Sebastían]]^NÍ * [[Sefrín]]^NÍ * [[Seifur (mannsnafn)|Seifur]]^NÍ * [[Seimur]]^NÍ * [[Semingur]]^NÍ * [[September]]^NÍ * [[Septimius]]^NÍ * [[Septimus]]^NÍ * [[Sesar (mannsnafn)|Sesar]]^NÍ * [[Sesil]]^NÍ * [[Sesselíus]]^NÍ * [[Severin]]^NÍ * [[Sigarr]] * [[Sigberg]]^NÍ * [[Sigbergur]]^NÍ * [[Sigbert]]^NÍ * [[Sigbjartur]]^NÍ * [[Sigbjörn]]^NÍ * [[Sigdór]]^NÍ * [[Sigfastur]]^NÍ * [[Sigfinnur]]^NÍ * [[Sigfred]]^NÍ * [[Sigfreð]]^NÍ * [[Sigfreður]]^NÍ * [[Sigfríð]]^NÍ * [[Sigfús]]^NÍ * [[Siggeir]]^NÍ * [[Siggi]]^NÍ * [[Sighjörtur]]^NÍ * [[Sighvatur]]^NÍ * [[Sigjón]]^NÍ * [[Siglaugur]]^NÍ * [[Sigmann]]^NÍ * [[Sigmar]]^NÍ * [[Sigmund]]^NÍ * [[Sigmundur]]^NÍ * [[Signar]]^NÍ * [[Sigri]]^NÍ * [[Sigríkur]]^NÍ * [[Sigsteinn]]^NÍ * [[Sigtryggur]]^NÍ * [[Sigtýr]]^NÍ * [[Sigur]]^NÍ * [[Sigurbaldur]]^NÍ * [[Sigurberg]]^NÍ * [[Sigurbergur]]^NÍ * [[Sigurbert]]^NÍ * [[Sigurbjarni]]^NÍ * [[Sigurbjartur]]^NÍ * [[Sigurbjörn]]^NÍ * [[Sigurbogi]] * [[Sigurbrandur]]^NÍ * [[Sigurd]]^NÍ * [[Sigurdagur]]^NÍ * [[Sigurdór]]^NÍ * [[Sigurdreyr]]^NÍ * [[Sigurdör]]^NÍ * [[Sigurð]]^NÍ * [[Sigurður]]^NÍ * [[Sigurfinnur]]^NÍ * [[Sigurfús]]^NÍ * [[Sigurgarðar]]^NÍ * [[Sigurgarður]]^NÍ * [[Sigurgeir]]^NÍ * [[Sigurgestur]]^NÍ * [[Sigurgissur]]^NÍ * [[Sigurgísli]]^NÍ * [[Sigurgrímur]]^NÍ * [[Sigurgunnar]]^NÍ * [[Sigurhannes]]^NÍ * [[Sigurhans]]^NÍ * [[Sigurhelgi]]^NÍ * [[Sigurhjörtur]]^NÍ * [[Sigurhörður]]^NÍ * [[Siguringi]]^NÍ * [[Sigurjens]]^NÍ * [[Sigurjón]]^NÍ * [[Sigurkarl]]^NÍ * [[Sigurkrans]]^NÍ * [[Sigurlaugur]]^NÍ * [[Sigurlás]]^NÍ * [[Sigurleifur]]^NÍ * [[Sigurliði]]^NÍ * [[Sigurlinni]]^NÍ * [[Sigurlíni]]^NÍ * [[Sigurlínus]]^NÍ * [[Sigurljótur]]^NÍ * [[Sigurlogi]] * [[Sigurmagnús]]^NÍ * [[Sigurmann]]^NÍ * [[Sigurmar]]^NÍ * [[Sigurmáni]] * [[Sigurmon]]^NÍ * [[Sigurmundi]]^NÍ * [[Sigurmundur]]^NÍ * [[Sigurnýas]]^NÍ * [[Sigurnýás]] * [[Sigurnýjas]]^NÍ * [[Siguroddur]]^NÍ * [[Siguróli]]^NÍ * [[Sigurpáll]]^NÍ * [[Sigurrann]]^NÍ * [[Sigurríkur]]^NÍ * [[Sigurrín]]^NÍ * [[Sigurrúnn]]^NÍ * [[Sigursteindór]]^NÍ * [[Sigursteinn]]^NÍ * [[Sigursturla]]^NÍ * [[Sigursveinn]]^NÍ * [[Sigursæll]]^NÍ * [[Sigurtryggvi]]^NÍ * [[Sigurvald]]^NÍ * [[Sigurvaldi]]^NÍ * [[Sigurvaldur]]^NÍ * [[Sigurvarður]]^NÍ * [[Sigurvin]]^NÍ * [[Sigurþór]]^NÍ * [[Sigurörn (mannsnafn)|Sigurörn]] * [[Sigvaldi]]^NÍ * [[Sigvard]] * [[Sigvarð]]^NÍ * [[Sigvarður]]^NÍ * [[Sigvin]]^NÍ * [[Sigþór]]^NÍ * [[Silli]] * [[Sindri]]^NÍ * [[Símon]]^NÍ * [[Sírnir]] * [[Sírus]]^NÍ * [[Sívar]] * [[Sjafnar]]^NÍ * [[Sjöundi]]^NÍ * [[Skafti]]^NÍ * [[Skapti]]^NÍ * [[Skarphéðinn]]^NÍ * [[Skefill]]^NÍ * [[Skeggi]]^NÍ * [[Skellir]] * [[Skíði (mannsnafn)|Skíði]]^NÍ * [[Skírnir (mannsnafn)|Skírnir]]^NÍ * [[Skjöldur]]^NÍ * [[Skorri]]^NÍ * [[Skrýmir]] * [[Skröggur]] * [[Skuggi]]^NÍ * [[Skúli]]^NÍ * [[Skúmur (mannsnafn)|Skúmur]] * [[Skúta (nafn)|Skúta]]^NÍ * [[Skær]]^NÍ * [[Skæringur]]^NÍ * [[Smári (mannsnafn)|Smári]]^NÍ * [[Smiður]]^NÍ * [[Smyrill (mannsnafn)|Smyrill]]^NÍ * [[Snjókaldur]] * [[Snjóki]] * [[Snjólaugur]]^NÍ * [[Snjólfur]]^NÍ * [[Snorri]]^NÍ * [[Snæbjartur]]^NÍ * [[Snæbjörn]]^NÍ * [[Snæhólm]]^NÍ * [[Snælaugur]]^NÍ * [[Snælundur]]^NÍ * [[Snær (nafn)|Snær]]^NÍ * [[Snæringur]]^NÍ * [[Snævar]]^NÍ * [[Snævarr]]^NÍ * [[Snæþór]]^NÍ * [[Soffanías]]^NÍ * [[Soffías]]^NÍ * [[Soffónías]]^NÍ * [[Sonny]] * [[Sophanías]]^NÍ * [[Sophus]]^NÍ * [[Soren]] * [[Sotti]] * [[Sófanías]]^NÍ * [[Sófonías]]^NÍ * [[Sófónías]]^NÍ * [[Sófus]]^NÍ * [[Sófús]]^NÍ * [[Sókrates (mannsnafn)|Sókrates]]^NÍ * [[Sólar]] * [[Sólarr]] * [[Sólberg]]^NÍ * [[Sólbergur]]^NÍ * [[Sólbjartur]]^NÍ * [[Sólbjörn (mannsnafn)|Sólbjörn]]^NÍ * [[Sólhrafn]] * [[Sólimann]]^NÍ * [[Sólmar]]^NÍ * [[Sólmáni]] * [[Sólmundur]]^NÍ * [[Sólmyrkvi (mannsnafn)|Sólmyrkvi]] * [[Sólon (nafn)|Sólon]]^NÍ * [[Sólólfur]]^NÍ * [[Sólsteinn]] * [[Sólúlfur]] * [[Sólveigur]]^NÍ * [[Sólver]]^NÍ * [[Sólvin]]^NÍ * [[Spakur]]^NÍ * [[Spartakus (mannsnafn)|Spartakus]]^NÍ * [[Sporði]]^NÍ * [[Spói (mannsnafn)|Spói]] * [[Sprettur]] * [[Stanley (nafn)|Stanley]]^NÍ * [[Stapi (mannsnafn)|Stapi]] * [[Stari (mannsnafn)|Stari]]^NÍ * [[Starkaður]]^NÍ * [[Starri (mannsnafn)|Starri]]^NÍ * [[Steðji (mannsnafn)|Steðji]] * [[Stefan]]^NÍ * [[Stefán]]^NÍ * [[Stefnir (mannsnafn)|Stefnir]]^NÍ * [[Steinar]]^NÍ * [[Steinarr]]^NÍ * [[Steinberg]]^NÍ * [[Steinbergur]]^NÍ * [[Steinbjörn]]^NÍ * [[Steinbogi]] * [[Steindór]]^NÍ * [[Steinfinnur]]^NÍ * [[Steingrímur]]^NÍ * [[Steini]]^NÍ * [[Steinkell]]^NÍ * [[Steinleifur]]^NÍ * [[Steinmann]]^NÍ * [[Steinmar]]^NÍ * [[Steinmóður]]^NÍ * [[Steinn (mannsnafn)|Steinn]]^NÍ * [[Steinólfur]]^NÍ * [[Steinröður]]^NÍ * [[Steinvarður]]^NÍ * [[Steinþór]]^NÍ * [[Stirnir]]^NÍ * [[Stígur]]^NÍ * [[Stormar]] * [[Stormur (mannsnafn)|Stormur]]^NÍ * [[Stórólfur]]^NÍ * [[Straumur (mannsnafn)|Straumur]] * [[Sturla]]^NÍ * [[Sturlaugur]]^NÍ * [[Sturri]] * [[Styr]]^NÍ * [[Styrbjörn]]^NÍ * [[Styrkár]]^NÍ * [[Styrkur]] * [[Styrmir]]^NÍ * [[Styrr]]^NÍ * [[Sumarliði]]^NÍ * [[Sumarsveinn]]^NÍ * [[Sumarvin]]^NÍ * [[Súddi]] * [[Svafar]]^NÍ * [[Svafmundur]]^NÍ * [[Svali (mannanafn)|Svali]]^NÍ * [[Svalur]] * [[Svan]]^NÍ * [[Svanberg]]^NÍ * [[Svanbergur]]^NÍ * [[Svanbjörn]]^NÍ * [[Svanfreð]]^NÍ * [[Svangeir]]^NÍ * [[Svanhólm]]^NÍ * [[Svani]]^NÍ * [[Svanlaugur]]^NÍ * [[Svanmundur]]^NÍ * [[Svanur (nafn)|Svanur]]^NÍ * [[Svanþór]]^NÍ * [[Svarthöfði (mannsnafn)|Svarthöfði]]^NÍ * [[Svartur]]^NÍ * [[Svavar]]^NÍ * [[Svavmundur]]^NÍ * [[Sváfnir]]^NÍ * [[Sveinar]]^NÍ * [[Sveinberg]]^NÍ * [[Sveinbjartur]]^NÍ * [[Sveinbjörn]]^NÍ * [[Sveinjón]]^NÍ * [[Sveinlaugur]]^NÍ * [[Sveinmar]]^NÍ * [[Sveinn (nafn)|Sveinn]]^NÍ * [[Sveinungi]]^NÍ * [[Sveinungur]]^NÍ * [[Sveinþór]]^NÍ * [[Sven]]^NÍ * [[Svend]]^NÍ * [[Sverre]] * [[Sverrir]]^NÍ * [[Svipdagur]]^NÍ * [[Svipmundur]]^NÍ * [[Svölnir]]^NÍ * [[Svörfuður]]^NÍ * [[Sylveríus]]^NÍ * [[Sýrus]]^NÍ * [[Sæberg]]^NÍ * [[Sæbergur]]^NÍ * [[Sæbjartur]] * [[Sæbjörn]]^NÍ * [[Sæfinnur]]^NÍ * [[Sæfús]]^NÍ * [[Sæi]] * [[Sælaugur]]^NÍ * [[Sæmann]]^NÍ * [[Sæmar]] * [[Sæmi]] * [[Sæmundur]]^NÍ * [[Sær]]^NÍ * [[Sævald]]^NÍ * [[Sævaldur]]^NÍ * [[Sævar]]^NÍ * [[Sævarður]]^NÍ * [[Sævarr]]^NÍ * [[Sævin]] * [[Sæþór]]^NÍ * [[Sölmundur]]^NÍ * [[Sölvar]]^NÍ * [[Sölver]]^NÍ * [[Sölvi]]^NÍ * [[Sören]]^NÍ * [[Sörli]]^NÍ {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=12em}} * [[Tage]]^NÍ * [[Tandri]]^NÍ * [[Tangi]] * [[Tanni]]^NÍ * [[Tarfur (mannsnafn)|Tarfur]] * [[Tarón]] * [[Teitur]]^NÍ * [[Teodor]] * [[Teó]] * [[Theadór]] * [[Theo]] * [[Theobald]]^NÍ * [[Theodor]]^NÍ * [[Theodór]]^NÍ * [[Theofilus]]^NÍ * [[Theó]] * [[Theódór]]^NÍ * [[Theódórus]]^NÍ * [[Thiago]] * [[Thomas]]^NÍ * [[Thor]]^NÍ * [[Thorberg]]^NÍ * [[Thorgeir]]^NÍ * [[Thorkil]]^NÍ * [[Thorleif]]^NÍ * [[Thorstein]]^NÍ * [[Thorsteinn]] * [[Thorvald]]^NÍ * [[Thór]]^NÍ * [[Tili]]^NÍ * [[Tindar]]^NÍ * [[Tindri]]^NÍ * [[Tindur]]^NÍ * [[Tinni (mannsnafn)|Tinni]]^NÍ * [[Tistram]]^NÍ * [[Tíberíus (mannsnafn)|Tíberíus]] * [[Tíbor]] * [[Tími (mannsnafn)|Tími]]^NÍ * [[Tímon]]^NÍ * [[Tímoteus]]^NÍ * [[Tímóteus]]^NÍ * [[Tístran]]^NÍ * [[Tjaldur (mannsnafn)|Tjaldur]] * [[Tjörfi]]^NÍ * [[Tjörvi]]^NÍ * [[Tobbi]] * [[Tobías]]^NÍ * [[Toddi]] * [[Todor]] * [[Toggi]] * [[Tolli (mannsnafn)|Tolli]] * [[Tom]]^NÍ * [[Tonni]]^NÍ * [[Tor]]^NÍ * [[Torben]]^NÍ * [[Torfi]]^NÍ * [[Tóbías]]^NÍ * [[Tói]] * [[Tóki]]^NÍ * [[Tómas]]^NÍ * [[Tór]]^NÍ * [[Tóti]] * [[Trausti]]^NÍ * [[Tristan]]^NÍ * [[Trjámann]]^NÍ * [[Trostan]]^NÍ * [[Trúmann]]^NÍ * [[Tryggvi]]^NÍ * [[Tumas]]^NÍ * [[Tumi]]^NÍ * [[Tunis]]^NÍ * [[Túbal]]^NÍ * [[Tyrfingur (mannsnafn)|Tyrfingur]]^NÍ * [[Týli]]^NÍ * [[Týr (mannsnafn)|Týr]]^NÍ * [[Týri]] {{div col end}} == U == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ubbi]]^NÍ * [[Uggi (mannsnafn)|Uggi]]^NÍ * [[Ugluspegill (mannsnafn)|Ugluspegill]] * [[Ulf]]^NÍ * [[Ullr]] * [[Ullur (mannsnafn)|Ullur]] * [[Ulrich]]^NÍ * [[Ulrik]]^NÍ * [[Ungi]]^NÍ * [[Uni]]^NÍ * [[Unnar]]^NÍ * [[Unnbjörn]]^NÍ * [[Unndór]]^NÍ * [[Unnsteinn]]^NÍ * [[Unnþór]]^NÍ * [[Urðar]]^NÍ * [[Uwe]]^NÍ * [[Uxi]]^NÍ {{div col end}} == Ú == {{div col|colwidth=12em}} * [[Úddi]]^NÍ * [[Úlfar (mannsnafn)|Úlfar]]^NÍ * [[Úlfgeir]]^NÍ * [[Úlfgrímur]] * [[Úlfhéðinn]]^NÍ * [[Úlfkell]]^NÍ * [[Úlfljótur (mannsnafn)|Úlfljótur]]^NÍ * [[Úlftýr]] * [[Úlfur (mannsnafn)|Úlfur]]^NÍ * [[Úlrik]]^NÍ * [[Úranus (mannsnafn)|Úranus]]^NÍ {{div col end}} == V == {{div col|colwidth=12em}} * [[Vagn]]^NÍ * [[Vakur]] * [[Valberg]]^NÍ * [[Valbergur]]^NÍ * [[Valbjörn]]^NÍ * [[Valbrandur]]^NÍ * [[Valdemar]]^NÍ * [[Valdi]]^NÍ * [[Valdimar (nafn)|Valdimar]]^NÍ * [[Valdór]]^NÍ * [[Valent]] * [[Valentín]]^NÍ * [[Valentínus]]^NÍ * [[Valgarð]]^NÍ * [[Valgarður]]^NÍ * [[Valgeir]]^NÍ * [[Valgrímur]]^NÍ * [[Validínus]]^NÍ * [[Valíant]]^NÍ * [[Valjón]] * [[Vallaður]]^NÍ * [[Valmar]]^NÍ * [[Valmundur]]^NÍ * [[Valsteinn]]^NÍ * [[Valter]]^NÍ * [[Valtýr]]^NÍ * [[Valur (mannsnafn)|Valur]]^NÍ * [[Valves]]^NÍ * [[Valþór]]^NÍ * [[Vandill]]^NÍ * [[Varði]] * [[Varmar]]^NÍ * [[Varmi (mannsnafn)|Varmi]] * [[Varnó]]^NÍ * [[Vatnar]]^NÍ * [[Váli (mannsnafn)|Váli]]^NÍ * [[Vápni]]^NÍ * [[Veigar]]^NÍ * [[Veigur]]^NÍ * [[Ver (mannsnafn)|Ver]]^NÍ * [[Vermundur]]^NÍ * [[Verner]]^NÍ * [[Vernharð]]^NÍ * [[Vernharður]]^NÍ * [[Veróna (mannsnafn)|Veróna]] * [[Vestar]]^NÍ * [[Vestarr]]^NÍ * [[Vestmar]]^NÍ * [[Vetle]] * [[Vetur (mannsnafn)|Vetur]] * [[Veturliði]]^NÍ * [[Vébjörn]]^NÍ * [[Végeir]]^NÍ * [[Vékell]]^NÍ * [[Vélaugur]]^NÍ * [[Vémundur]]^NÍ * [[Vésteinn]]^NÍ * [[Victor]]^NÍ * [[Viðar]]^NÍ * [[Viðjar]] * [[Vigant]]^NÍ * [[Vigfús]]^NÍ * [[Viggó]]^NÍ * [[Vigkon]]^NÍ * [[Vignes]]^NÍ * [[Vignir]]^NÍ * [[Vigri]]^NÍ * [[Vigtýr]]^NÍ * [[Vigur (mannsnafn)|Vigur]]^NÍ * [[Vikar]]^NÍ * [[Viktor]]^NÍ * [[Vilberg]]^NÍ * [[Vilbergur]]^NÍ * [[Vilbert]]^NÍ * [[Vilbjörn]]^NÍ * [[Vilbogi]]^NÍ * [[Vilbrandur]]^NÍ * [[Vilfreð]] * [[Vilgeir]]^NÍ * [[Vilhelm]]^NÍ * [[Vilhjálmur]]^NÍ * [[Vili (mannsnafn)|Vili]] * [[Vilinberg]]^NÍ * [[Viljar]]^NÍ * [[Vilji]]^NÍ * [[Villads]]^NÍ * [[Villi]]^NÍ * [[Villiam]] * [[Villy]]^NÍ * [[Vilmar]]^NÍ * [[Vilmenhart]] * [[Vilmenhordt]]^NÍ * [[Vilmundur]]^NÍ * [[Vin]] * [[Vincent]]^NÍ * [[Vindar (mannsnafn)|Vindar]] * [[Vinfús]]^NÍ * [[Vinjar]]^NÍ * [[Virgar]]^NÍ * [[Virgil]] * [[Virgill (mannsnafn)|Virgill]]^NÍ * [[Vitalis]]^NÍ * [[Víðar (mannsnafn)|Víðar]]^NÍ * [[Víðir (mannsnafn)|Víðir]]^NÍ * [[Vífill (mannsnafn)|Vífill]]^NÍ * [[Vígberg]] * [[Víghvatur]]^NÍ * [[Víglundur]]^NÍ * [[Vígmar]]^NÍ * [[Vígmundur]]^NÍ * [[Vígsteinn]]^NÍ * [[Vígþór]]^NÍ * [[Víkingur (mannsnafn)|Víkingur]]^NÍ * [[Vítus]]^NÍ * [[Vívat]]^NÍ * [[Vogur (mannsnafn)|Vogur]] * [[Vopni]]^NÍ * [[Vorm]]^NÍ * [[Vormar]]^NÍ * [[Vormur]]^NÍ * [[Vorsveinn]]^NÍ * [[Vöggur]]^NÍ * [[Völundur]]^NÍ * [[Vörður]]^NÍ * [[Vöttur]] {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=12em}} * [[Walter]]^NÍ * [[Werner]]^NÍ * [[Wilhelm]]^NÍ * [[Willard]]^NÍ * [[William]]^NÍ * [[Willum]]^NÍ * [[Willy]]^NÍ {{div col end}} == X == {{div col|colwidth=12em}} * [[Xander]] * [[Xavier]] * [[Xavíer]] {{div col end}} == Y == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ylfingur]] * [[Ylur]]^NÍ * [[Ymir]]^NÍ * [[Ymur]] * [[Yngvar]]^NÍ * [[Yngvi]]^NÍ * [[Yngvinn]]^NÍ * [[Yrkill]]^NÍ * [[Yrkir]] {{div col end}} == Ý == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ýmir (nafn)|Ýmir]]^NÍ * [[Ýrar]]^NÍ {{div col end}} == Z == {{div col|colwidth=12em}} * [[Zachary]] * [[Zakaría]]^NÍ * [[Zakarías]]^NÍ * [[Zar (mannsnafn)|Zar]] * [[Zion]] * [[Zophanías]]^NÍ * [[Zophonías]]^NÍ * [[Zófónías]]^NÍ * [[Zóphanías]]^NÍ * [[Zóphonías]]^NÍ {{div col end}} == Þ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Þangbrandur (mannsnafn)|Þangbrandur]]^NÍ * [[Þengill]]^NÍ * [[Þeofilus]]^NÍ * [[Þeódór]] * [[Þeófílas]]^NÍ * [[Þeófílus]]^NÍ * [[Þeyr (mannsnafn)|Þeyr]]^NÍ * [[Þiðrandi]]^NÍ * [[Þiðrik]]^NÍ * [[Þinur (mannsnafn)|Þinur]] * [[Þjálfi]]^NÍ * [[Þjóðann]]^NÍ * [[Þjóðar]] * [[Þjóðbjörn]]^NÍ * [[Þjóðgeir]]^NÍ * [[Þjóðleifur]]^NÍ * [[Þjóðmar]]^NÍ * [[Þjóðólfur (nafn)|Þjóðólfur]]^NÍ * [[Þjóðrekur]]^NÍ * [[Þjóðvarður]]^NÍ * [[Þjóstar]]^NÍ * [[Þjóstólfur]]^NÍ * [[Þorberg]]^NÍ * [[Þorbergur]]^NÍ * [[Þorbjörn]]^NÍ * [[Þorbrandur]]^NÍ * [[Þorfinnur]]^NÍ * [[Þorgarður]]^NÍ * [[Þorgautur]]^NÍ * [[Þorgeir]]^NÍ * [[Þorgestur]]^NÍ * [[Þorgils]]^NÍ * [[Þorgísl]]^NÍ * [[Þorgnýr]]^NÍ * [[Þorgrímur]]^NÍ * [[Þorkell]]^NÍ * [[Þorketill]]^NÍ * [[Þorlaugur]]^NÍ * [[Þorlákur]]^NÍ * [[Þorleifur]]^NÍ * [[Þorleikur]]^NÍ * [[Þormar]]^NÍ * [[Þormóður (mannsnafn)|Þormóður]]^NÍ * [[Þormundur]]^NÍ * [[Þorri (mannsnafn)|Þorri]]^NÍ * [[Þorsteinn]]^NÍ * [[Þorvaldur]]^NÍ * [[Þorvar]]^NÍ * [[Þorvarður]]^NÍ * [[Þór (mannsnafn)|Þór]]^NÍ * [[Þórar]] * [[Þórarinn]]^NÍ * [[Þórálfur]]^NÍ * [[Þórberg]] * [[Þórbergur]]^NÍ * [[Þórbjarni]] * [[Þórbjörn]]^NÍ * [[Þórdór]]^NÍ * [[Þórðbjörn]]^NÍ * [[Þórður]]^NÍ * [[Þórel]]^NÍ * [[Þórgnýr]]^NÍ * [[Þórgrímur]]^NÍ * [[Þórhaddur]]^NÍ * [[Þórhalli]]^NÍ * [[Þórhallur]]^NÍ * [[Þórhannes]]^NÍ * [[Þórhelgi]]^NÍ * [[Þóri]] * [[Þórinn]] * [[Þórir]]^NÍ * [[Þórjón]]^NÍ * [[Þórkell]]^NÍ * [[Þórketill]]^NÍ * [[Þórlaugur]]^NÍ * [[Þórleifur]]^NÍ * [[Þórlindur]]^NÍ * [[Þórlín]]^NÍ * [[Þórmann]]^NÍ * [[Þórmar]]^NÍ * [[Þórmundur]]^NÍ * [[Þóroddur]]^NÍ * [[Þórormur]]^NÍ * [[Þórólfur]]^NÍ * [[Þórr]]^NÍ * [[Þórsteinn]]^NÍ * [[Þórylfur]]^NÍ * [[Þórörn]]^NÍ * [[Þrastar]]^NÍ * [[Þráinn]]^NÍ * [[Þrándur]]^NÍ * [[Þróttur (mannsnafn)|Þróttur]]^NÍ * [[Þrúðmar]]^NÍ * [[Þrúður]]^NÍ * [[Þrútur]] * [[Þrymir]] * [[Þrymur]]^NÍ * [[Þröstur (mannsnafn)|Þröstur]]^NÍ * [[Þyrill]] * [[Þyrnir (mannsnafn)|Þyrnir]]^NÍ {{div col end}} == Æ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ægedíus]]^NÍ * [[Ægir (mannsnafn)|Ægir]]^NÍ * [[Æsir (nafn)|Æsir]]^NÍ * [[Ævar]]^NÍ * [[Ævarr]]^NÍ {{div col end}} == Ö == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ögmundur]]^NÍ * [[Ögri]]^NÍ * [[Ölnir]]^NÍ * [[Ölver]]^NÍ * [[Ölvir]]^NÍ * [[Öndólfur]]^NÍ * [[Önundur]]^NÍ * [[Örlaugur]]^NÍ * [[Örlygur]]^NÍ * [[Örn (mannsnafn)|Örn]]^NÍ * [[Örnólfur]]^NÍ * [[Örvar]]^NÍ * [[Örvarr]]^NÍ * [[Össur]]^NÍ * [[Öxar]]^NÍ * [[Özur]] {{div col end}} == Athugasemdir == * ^NÍ merkir nafn sem finnst í ''Nöfnum Íslendinga'' (nýrri útgáfu) eftir Guðrúnu Kvaran. == Tengt efni == * [[Íslenskt mannsnafn]] * [[Listi yfir íslensk mannanöfn]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn?Stafrof=&Nafn=&Millinofn=on&Samthykkt=yes|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} * [https://island.is/leit-i-mannanafnaskra "Leit í mannanafnaskrá"] Sótt 2. janúar 2025. * Guðrún Kvaran, ''Nöfn Íslendinga'' (ný útgáfa), Forlagið, 2011, ISBN 978-9979-53-546-1 [[Flokkur:Íslensk karlmannsnöfn| ]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi|eiginnöfn karlmanna]] [[Flokkur:Listar um samfélag og menningu|íslensk eiginnöfn karlmanna]] hpw8nqq7evi095869fgi95a24u3bvhn 0 16268 1958593 1958428 2026-04-02T07:44:21Z MáneyMánadóttir 103358 /* Athugasemdir */ 1958593 wikitext text/x-wiki {{efnisyfirlit til hægri}} Eftirfarandi er '''listi yfir íslensk [[eiginnafn|eiginnöfn]] [[kona|kvenna]]''': == A == {{div col|colwidth=12em}} * [[Aagot]]^NÍ * [[Aaliyah]] * [[Abba (nafn)|Abba]]^NÍ * [[Abel (mannsnafn)|Abel]] * [[Abela]]^NÍ * [[Abelína]]^NÍ * [[Abigael]]^NÍ * [[Abígael]]^NÍ * [[Ada]]^NÍ * [[Adda]]^NÍ * [[Addbjörg]]^NÍ * [[Addlaug]]^NÍ * [[Addú]] * [[Addý]]^NÍ * [[Adela]]^NÍ * [[Adele (mannsnafn)|Adele]] * [[Adelía]] * [[Adolfína]]^NÍ * [[Adriana]] * [[Adríana]] * [[Adríanna]] * [[Aðalbjörg]]^NÍ * [[Aðalbjört]]^NÍ * [[Aðalborg]]^NÍ * [[Aðaldís]]^NÍ * [[Aðaley]] * [[Aðalfríður]]^NÍ * [[Aðalgerður]]^NÍ * [[Aðalgunnur]]^NÍ * [[Aðalheiður]]^NÍ * [[Aðalrós]]^NÍ * [[Aðalsteina]]^NÍ * [[Aðalsteinunn]]^NÍ * [[Aðalveig]]^NÍ * [[Agata]]^NÍ * [[Agatha]]^NÍ * [[Agða]]^NÍ * [[Agga]]^NÍ * [[Agla]]^NÍ * [[Agna]]^NÍ * [[Agnborg]]^NÍ * [[Agnea]]^NÍ * [[Agnes (mannsnafn)|Agnes]]^NÍ * [[Agneta]]^NÍ * [[Agney]] * [[Agok]] * [[Ahelia]] * [[Aisha]] * [[Akira]] * [[Akurrós]]^NÍ * [[Alaía]] * [[Alanta]] * [[Alba]]^NÍ * [[Alberta (mannsnafn)|Alberta]]^NÍ * [[Albertina]]^NÍ * [[Albertína]]^NÍ * [[Albína]]^NÍ * [[Albjört]] * [[Alda (mannsnafn)|Alda]]^NÍ * [[Aldarrós]]^NÍ * [[Aldey]] * [[Aldinborg (nafn)|Aldinb^NÍorg]] * [[Aldinía]]^NÍ * [[Aldína]]^NÍ * [[Aldís]]^NÍ * [[Aldísa]]^NÍ * [[Aldný]]^NÍ * [[Alena]] * [[Aleta]]^NÍ * [[Aletta]]^NÍ * [[Alex]] * [[Alexa]]^NÍ * [[Alexandra]]^NÍ * [[Alexandría (mannsnafn)|Alexandría]]^NÍ * [[Alexandrína]]^NÍ * [[Alexia]] * [[Alexis]] * [[Alexía]]^NÍ * [[Alexína]]^NÍ * [[Alexstrasa]] * [[Alfa (mannsnafn)|Alfa]]^NÍ * [[Alfífa]]^NÍ * [[Alfoldína]]^NÍ * [[Alfreðsína]]^NÍ * [[Alfríður]]^NÍ * [[Algunda]]^NÍ * [[Alica]] * [[Alice]]^NÍ * [[Alida]]^NÍ * [[Alisa]] * [[Alía]] * [[Alíana]] * [[Alída]]^NÍ * [[Alífa]] * [[Alína]] * [[Alís]]^NÍ * [[Alísa]]^NÍ * [[Alíta]] * [[Alla]]^NÍ * [[Allaug]]^NÍ * [[Alleif]]^NÍ * [[Alleifa]]^NÍ * [[Allý]]^NÍ * [[Alma]]^NÍ * [[Alpa]] * [[Alparós (mannsnafn)|Alparós]] * [[Alríður]]^NÍ * [[Alrún]]^NÍ * [[Althea]] * [[Alva]]^NÍ * [[Alvilda]]^NÍ * [[Amadea]]^NÍ * [[Amal]]^NÍ * [[Amalía]]^NÍ * [[Amanda]]^NÍ * [[Amaníta]] * [[Amarie]] * [[Amelía]]^NÍ * [[Amilía]] * [[Amira]]^NÍ * [[Amía]] * [[Amína]] * [[Amíra]] * [[Amy]]^NÍ * [[Amý]]^NÍ * [[Ana]] * [[Anais]]^NÍ * [[Analía]]^NÍ * [[Anastasia (mannsnafn)|Anastasia]]^NÍ * [[Anastasía (mannsnafn)|Anastasía]]^NÍ * [[Andra]]^NÍ * [[Andrá]]^NÍ * [[Andrea]]^NÍ * [[Andresa]]^NÍ * [[Andresína]]^NÍ * [[Andría]]^NÍ * [[Andríana]]^NÍ * [[Andrína]]^NÍ * [[Anelía]]^NÍ * [[Anetta]]^NÍ * [[Angela]]^NÍ * [[Angelía]] * [[Angelíka]]^NÍ * [[Angelína]] * [[Anika]]^NÍ * [[Anita]]^NÍ * [[Anitta]]^NÍ * [[Anída]] * [[Aníka]]^NÍ * [[Anína]]^NÍ * [[Aníta]]^NÍ * [[Anja]]^NÍ * [[Ann]]^NÍ * [[Anna]]^NÍ * [[Annabella]]^NÍ * [[Annadís]]^NÍ * [[Annaína]]^NÍ * [[Annalisa]]^NÍ * [[Annalísa]]^NÍ * [[Annamaría]] * [[Annarósa]]^NÍ * [[Anne]]^NÍ * [[Annelí]] * [[Annetta]]^NÍ * [[Anney]]^NÍ * [[Annika]]^NÍ * [[Anní]]^NÍ * [[Annía]]^NÍ * [[Anníta]]^NÍ * [[Anný]]^NÍ * [[Anóra]] * [[Antonetta]]^NÍ * [[Antonía]]^NÍ * [[Anya]] * [[Appolína]]^NÍ * [[Apríl (mannsnafn)|Apríl]]^NÍ * [[Ara]]^NÍ * [[Arabella]]^NÍ * [[Araminta]] * [[Ardís]]^NÍ * [[Ardúlín]]^NÍ * [[Arelly]]^NÍ * [[Arey]]^NÍ * [[Arianna]] * [[Arinbjörg]]^NÍ * [[Aris]]^NÍ * [[Arisa]]^NÍ * [[Aría]] * [[Aríaðna]] * [[Aríana]] * [[Aríanna]]^NÍ * [[Aríel]] * [[Aríela]] * [[Aríella]]^NÍ * [[Arín]]^NÍ * [[Arína]]^NÍ * [[Arís]]^NÍ * [[Arja]] * [[Arkíta]] * [[Armenía (mannsnafn)|Armenía]]^NÍ * [[Arna]]^NÍ * [[Arnbjörg (mannsnafn)|Arnbjörg]]^NÍ * [[Arnborg]]^NÍ * [[Arndís]]^NÍ * [[Arnea]]^NÍ * [[Arneiður]]^NÍ * [[Arney]]^NÍ * [[Arnfinna]]^NÍ * [[Arnfríður]]^NÍ * [[Arngerður]]^NÍ * [[Arngríma]]^NÍ * [[Arngunn]]^NÍ * [[Arngunnur]]^NÍ * [[Arnheiður]]^NÍ * [[Arnhildur]]^NÍ * [[Arnika]]^NÍ * [[Arnkatla]]^NÍ * [[Arnlaug]]^NÍ * [[Arnleif]]^NÍ * [[Arnlín]]^NÍ * [[Arnljót]]^NÍ * [[Arnodda]]^NÍ * [[Arnóra]]^NÍ * [[Arnórína]]^NÍ * [[Arnrós]]^NÍ * [[Arnrún]]^NÍ * [[Arntinna]] * [[Arnþóra]]^NÍ * [[Arnþrúður]]^NÍ * [[Aronía]]^NÍ * [[Artemis (mannsnafn)|Artemis]] * [[Asía (mannsnafn)|Asía]]^NÍ * [[Asírí]]^NÍ * [[Askalín]] * [[Askja (mannsnafn)|Askja]]^NÍ * [[Assa (mannsnafn)|Assa]]^NÍ * [[Asta]]^NÍ * [[Astrid]]^NÍ * [[Astrónómía]]^NÍ * [[Atalía]] * [[Atena]]^NÍ * [[Atfriður]]^NÍ * [[Athena]]^NÍ * [[Atla]]^NÍ * [[Atlanta (mannsnafn)|Atlanta]]^NÍ * [[Auðbjörg]]^NÍ * [[Auðbjört]]^NÍ * [[Auðdís]]^NÍ * [[Auðhildur]]^NÍ * [[Auðlín]]^NÍ * [[Auðna]]^NÍ * [[Auðný]]^NÍ * [[Auðrún]]^NÍ * [[Auður (mannsnafn)|Auður]]^NÍ * [[Aurora]]^NÍ * [[Ava]] * [[Avantí]] * [[Avelin]] * [[Aveline]] * [[Avelín]] * [[Avía]] * [[Axelía]]^NÍ * [[Axelína]]^NÍ * [[Axelma]]^NÍ * [[Ayah]] * [[Aþena (mannsnafn)|Aþena]]^NÍ {{div col end}} == Á == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ágota]]^NÍ * [[Ágústa]]^NÍ * [[Ágústína]]^NÍ * [[Álaug]]^NÍ * [[Álfa]] * [[Álfdís]]^NÍ * [[Álfeiður]]^NÍ * [[Álfey]]^NÍ * [[Álfgerður]]^NÍ * [[Álfheiður]]^NÍ * [[Álfhildur]]^NÍ * [[Álfrós]] * [[Álfrún]]^NÍ * [[Álfsdís]]^NÍ * [[Álfsól]]^NÍ * [[Álöf]]^NÍ * [[Ára]] * [[Árbjörg]]^NÍ * [[Árbjört]]^NÍ * [[Árborg (mannsnafn)|Árborg]]^NÍ * [[Árbót]]^NÍ * [[Árdís]]^NÍ * [[Árelía]]^NÍ * [[Árey]] * [[Árilía]]^NÍ * [[Árlaug]]^NÍ * [[Ármanía]]^NÍ * [[Ármanna]]^NÍ * [[Ármannía]]^NÍ * [[Ármey]]^NÍ * [[Árna]]^NÍ * [[Árnanía]]^NÍ * [[Árndís]]^NÍ * [[Árnetta]]^NÍ * [[Árney]]^NÍ * [[Árnheiður]]^NÍ * [[Árninna]]^NÍ * [[Árnía]]^NÍ * [[Árnína]]^NÍ * [[Árnný]]^NÍ * [[Árný]]^NÍ * [[Áróra]]^NÍ * [[Ársól]]^NÍ * [[Ársæl]]^NÍ * [[Árún]]^NÍ * [[Árveig]]^NÍ * [[Árvök]]^NÍ * [[Árþóra]]^NÍ * [[Ása]]^NÍ * [[Ásbjörg]]^NÍ * [[Ásborg]]^NÍ * [[Ásdís]]^NÍ * [[Ásfríður]]^NÍ * [[Ásgeira]]^NÍ * [[Ásgerður]]^NÍ * [[Áshildur]]^NÍ * [[Áskatla]]^NÍ * [[Ásla]]^NÍ * [[Áslaug]]^NÍ * [[Ásleif]]^NÍ * [[Ásmunda]]^NÍ * [[Ásný]]^NÍ * [[Ásrós]]^NÍ * [[Ásrún]]^NÍ * [[Ást (mannsnafn)|Ást]] * [[Ásta]]^NÍ * [[Ástbjörg]]^NÍ * [[Ástbjört]]^NÍ * [[Ástborg]] * [[Ástdís]]^NÍ * [[Ástey]] * [[Ástfinna]]^NÍ * [[Ástfríður]]^NÍ * [[Ástgerður]]^NÍ * [[Ástheiður]]^NÍ * [[Ásthildur]]^NÍ * [[Ástína]]^NÍ * [[Ástlaug]]^NÍ * [[Ástmarý]] * [[Ástmunda]]^NÍ * [[Ástný]]^NÍ * [[Ástríður]]^NÍ * [[Ástrós]]^NÍ * [[Ástrún]]^NÍ * [[Ástveig]]^NÍ * [[Ástý]] * [[Ástþóra]]^NÍ * [[Ástþórunn]]^NÍ * [[Ástþrúður]]^NÍ * [[Ásvör]]^NÍ * [[Ásynja (mannsnafn)|Ásynja]] * [[Ásþrúður]]^NÍ {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=12em}} * [[Baldey]]^NÍ * [[Baldína]]^NÍ * [[Baldrún]]^NÍ * [[Baldursbrá (mannsnafn)|Baldursbrá]]^NÍ * [[Baldvina]]^NÍ * [[Baldvinía]]^NÍ * [[Barbara]]^NÍ * [[Barbára]]^NÍ * [[Bassí]]^NÍ * [[Batanía]]^NÍ * [[Baþónía]]^NÍ * [[Bábó]] * [[Bára]]^NÍ * [[Bárðdís]]^NÍ * [[Bárðlína]]^NÍ * [[Bárðný]]^NÍ * [[Beata]]^NÍ * [[Bebba]] * [[Bedína]]^NÍ * [[Begga]]^NÍ * [[Bekkhildur]]^NÍ * [[Belinda]]^NÍ * [[Bella]]^NÍ * [[Benedikta]]^NÍ * [[Benediktína]]^NÍ * [[Bengta]]^NÍ * [[Benidikta]] * [[Benía]]^NÍ * [[Beníta]]^NÍ * [[Benjamína]]^NÍ * [[Benna]]^NÍ * [[Benney]]^NÍ * [[Benný]]^NÍ * [[Benónía]]^NÍ * [[Bensína]]^NÍ * [[Benta]]^NÍ * [[Bentey]]^NÍ * [[Bentína]]^NÍ * [[Bera (nafn)|Bera]]^NÍ * [[Berga]]^NÍ * [[Bergdís]]^NÍ * [[Bergdögg]]^NÍ * [[Bergey]]^NÍ * [[Bergfríður]]^NÍ * [[Bergheiður]]^NÍ * [[Berghildur]]^NÍ * [[Bergína]]^NÍ * [[Berglaug]]^NÍ * [[Berglind]]^NÍ * [[Berglín]]^NÍ * [[Berglína]]^NÍ * [[Bergljót]]^NÍ * [[Bergmannía]] * [[Bergmunda]]^NÍ * [[Bergný]]^NÍ * [[Bergrán]]^NÍ * [[Bergrín]]^NÍ * [[Bergrós]]^NÍ * [[Bergrún]]^NÍ * [[Bergsteina]]^NÍ * [[Bergsteinunn]]^NÍ * [[Bergsveina]]^NÍ * [[Bergveig]]^NÍ * [[Bergvina]]^NÍ * [[Bergþóra]]^NÍ * [[Bergþrúður]]^NÍ * [[Berit]]^NÍ * [[Bernadette]] * [[Bernharðína]]^NÍ * [[Bernódía]]^NÍ * [[Bernólína]]^NÍ * [[Bersabe]]^NÍ * [[Berta]]^NÍ * [[Bertha]]^NÍ * [[Bertína]]^NÍ * [[Bertmarí]] * [[Bessa]]^NÍ * [[Bessí]]^NÍ * [[Bessý]]^NÍ * [[Bestla (mannsnafn)|Bestla]]^NÍ * [[Beta (mannsnafn)|Beta]]^NÍ * [[Betanía]]^NÍ * [[Beth]] * [[Betsý]]^NÍ * [[Betta]]^NÍ * [[Bettina]]^NÍ * [[Bettína]]^NÍ * [[Bettý]]^NÍ * [[Betúelína]]^NÍ * [[Betzý]]^NÍ * [[Bibíana]]^NÍ * [[Bil (mannanafn)|Bil]]^NÍ * [[Binna]]^NÍ * [[Binný]]^NÍ * [[Birgit]]^NÍ * [[Birgitta]]^NÍ * [[Birgný]]^NÍ * [[Birna (nafn)|Birna]]^NÍ * [[Birta (mannsnafn)|Birta]]^NÍ * [[Birtna]]^NÍ * [[Bíbí]]^NÍ * [[Bína]]^NÍ * [[Bjargdís]]^NÍ * [[Bjargey]]^NÍ * [[Bjargheiður]]^NÍ * [[Bjarghildur]]^NÍ * [[Bjarglaug]]^NÍ * [[Bjarglind]]^NÍ * [[Bjarkey]]^NÍ * [[Bjarklind]]^NÍ * [[Bjarma]]^NÍ * [[Bjarna]]^NÍ * [[Bjarnasigrún]]^NÍ * [[Bjarnasína]]^NÍ * [[Bjarnaþórey]]^NÍ * [[Bjarndís]]^NÍ * [[Bjarney]]^NÍ * [[Bjarnfríður]]^NÍ * [[Bjarngerður]]^NÍ * [[Bjarnheiður]]^NÍ * [[Bjarnhildur]]^NÍ * [[Bjarnína]]^NÍ * [[Bjarnlaug]]^NÍ * [[Bjarnlín]]^NÍ * [[Bjarnný]]^NÍ * [[Bjarnónía]]^NÍ * [[Bjarnrós]] * [[Bjarnrún]]^NÍ * [[Bjarnveig]]^NÍ * [[Bjarný]]^NÍ * [[Bjarnþóra]]^NÍ * [[Bjarnþrúður]]^NÍ * [[Bjartdís]] * [[Bjartey]]^NÍ * [[Bjartmey]]^NÍ * [[Björg]]^NÍ * [[Björgey]] * [[Björgheiður]]^NÍ * [[Björghildur]]^NÍ * [[Björgólína]]^NÍ * [[Björgvina]]^NÍ * [[Björk (mannsnafn)|Björk]]^NÍ * [[Björndís]]^NÍ * [[Björney]]^NÍ * [[Björnfríður]]^NÍ * [[Björnína]]^NÍ * [[Björnlaug]]^NÍ * [[Björnlín]]^NÍ * [[Björnónía]]^NÍ * [[Björnveig]]^NÍ * [[Björný]]^NÍ * [[Björt]]^NÍ * [[Blaka]]^NÍ * [[Blanka]]^NÍ * [[Blanzeflór]]^NÍ * [[Bláey]]^NÍ * [[Bláklukka (mannsnafn)|Bláklukka]] * [[Blíða]]^NÍ * [[Blín]] * [[Blómey]]^NÍ * [[Blómhvít]]^NÍ * [[Blómlaug]]^NÍ * [[Blædís]]^NÍ * [[Blær]]^NÍ * [[Bobba]] * [[Bodil]]^NÍ * [[Boga]]^NÍ * [[Bogdís]]^NÍ * [[Bogey]]^NÍ * [[Bogga]]^NÍ * [[Boghildur]]^NÍ * [[Borg (mannsnafn)|Borg]]^NÍ * [[Borga]]^NÍ * [[Borgdís]]^NÍ * [[Borghild]] * [[Borghildur]]^NÍ * [[Borgný]]^NÍ * [[Borgrún]]^NÍ * [[Borgþóra]]^NÍ * [[Botnía (mannsnafn)|Botnía]] * [[Bóel]]^NÍ * [[Bóletta]]^NÍ * [[Bót]]^NÍ * [[Bóthildur]]^NÍ * [[Braga (mannsnafn)|Braga]]^NÍ * [[Braghildur]]^NÍ * [[Branddís]]^NÍ * [[Brandís]]^NÍ * [[Brandþrúður]]^NÍ * [[Brá]]^NÍ * [[Brák]]^NÍ * [[Brettefa]]^NÍ * [[Bretteva]]^NÍ * [[Briet]] * [[Brigget]]^NÍ * [[Brigida]]^NÍ * [[Brigit]]^NÍ * [[Brigitta]]^NÍ * [[Brim (mannsnafn)|Brim]] * [[Brimdís]]^NÍ * [[Brimey]] * [[Brimhildur]]^NÍ * [[Brimrún]]^NÍ * [[Brit]]^NÍ * [[Britt]]^NÍ * [[Britta]]^NÍ * [[Bría]] * [[Bríana]]^NÍ * [[Bríanna]]^NÍ * [[Bríet (mannsnafn)|Bríet]]^NÍ * [[Broteva]]^NÍ * [[Brúney]]^NÍ * [[Bryndís]]^NÍ * [[Brynfríður]]^NÍ * [[Bryngerður]]^NÍ * [[Brynheiður]]^NÍ * [[Brynhildur]]^NÍ * [[Brynja (nafn)|Brynja]]^NÍ * [[Brynjólfína]]^NÍ * [[Brynjólfsína]]^NÍ * [[Brynný]]^NÍ * [[Brynveig]]^NÍ * [[Brynylfa]] * [[Bubba]]^NÍ * [[Buffý]] * [[Burkney]]^NÍ * [[Bylgja (mannsnafn)|Bylgja]]^NÍ * [[Böðvarrún]]^NÍ * [[Böðvína]]^NÍ {{div col end}} == C == {{div col|colwidth=12em}} * [[Camilla]]^NÍ * [[Caritas]] * [[Carla]] * [[Carmen]]^NÍ * [[Casandra]] * [[Cathinca]] * [[Cecilia]]^NÍ * [[Cecilía]]^NÍ * [[Celina]] * [[Ceres (mannsnafn)|Ceres]]^NÍ * [[Charlotta]]^NÍ * [[Charlotte (mannsnafn)|Charlotte]]^NÍ * [[Chloé]] * [[Chrissie]] * [[Christa]] * [[Christel]] * [[Christina]]^NÍ * [[Christine]]^NÍ * [[Clara]]^NÍ * [[Cleopatra (mannsnafn)|Cleopatra]] {{div col end}} == D == {{div col|colwidth=12em}} * [[Dadda]]^NÍ * [[Daða]]^NÍ * [[Daðey]]^NÍ * [[Daðína]]^NÍ * [[Daðný]]^NÍ * [[Dagbjörg]]^NÍ * [[Dagbjört]]^NÍ * [[Dagfinna]]^NÍ * [[Dagfríður]]^NÍ * [[Dagga]]^NÍ * [[Daggrós]]^NÍ * [[Dagheiður]]^NÍ * [[Dagmar]]^NÍ * [[Dagmey]]^NÍ * [[Dagný]]^NÍ * [[Dagrún]]^NÍ * [[Dalbjörk]]^NÍ * [[Daldís]]^NÍ * [[Daley]]^NÍ * [[Dalía]]^NÍ * [[Dalíla]]^NÍ * [[Dalla]]^NÍ * [[Dallilja]]^NÍ * [[Dalrós]]^NÍ * [[Dalrún]] * [[Dana]]^NÍ * [[Danbjörg]]^NÍ * [[Daney]]^NÍ * [[Danfríður]]^NÍ * [[Danheiður]]^NÍ * [[Danhildur]]^NÍ * [[Dania]] * [[Danía]]^NÍ * [[Daníela]]^NÍ * [[Daníelía]]^NÍ * [[Daníelína]]^NÍ * [[Daníella]]^NÍ * [[Danlína]]^NÍ * [[Dara]]^NÍ * [[Daría]] * [[Davíða]]^NÍ * [[Davíðína]]^NÍ * [[Dawn]] * [[Dáð]] * [[Debora]]^NÍ * [[Debóra]]^NÍ * [[Deda]] * [[Degen]] * [[Delía]] * [[Dendý]]^NÍ * [[Denný]]^NÍ * [[Diana]]^NÍ * [[Didda (mannsnafn)|Didda]]^NÍ * [[Diðrika]]^NÍ * [[Dilja]]^NÍ * [[Diljá]]^NÍ * [[Dilla]] * [[Dillý]] * [[Dimma (mannsnafn)|Dimma]] * [[Dimmblá]]^NÍ * [[Dimmey]]^NÍ * [[Dissý]] * [[Día]]^NÍ * [[Díana (mannsnafn)|Díana]]^NÍ * [[Díanna]]^NÍ * [[Dídí]] * [[Díma]]^NÍ * [[Dína]]^NÍ * [[Dípa]]^NÍ * [[Dís (mannsnafn)|Dís]]^NÍ * [[Dísa]]^NÍ * [[Dísella]]^NÍ * [[Dodda]]^NÍ * [[Dollý (mannsnafn)|Dollý]]^NÍ * [[Dolma]] * [[Donna]]^NÍ * [[Dordía]]^NÍ * [[Doris]]^NÍ * [[Dorothea]]^NÍ * [[Dóa]] * [[Dómhildur]]^NÍ * [[Dóra]]^NÍ * [[Dórdís]]^NÍ * [[Dórey]]^NÍ * [[Dórhildur]]^NÍ * [[Dóris]] * [[Dórothea]]^NÍ * [[Dórótea]]^NÍ * [[Dóróthe]] * [[Dóróthea]]^NÍ * [[Dóróþea]]^NÍ * [[Dósóþea]]^NÍ * [[Drauma]]^NÍ * [[Draumey]]^NÍ * [[Draumrún]]^NÍ * [[Drisjana]]^NÍ * [[Drífa]]^NÍ * [[Drísíana]]^NÍ * [[Droplaug]]^NÍ * [[Drótt]]^NÍ * [[Drysíana]]^NÍ * [[Dröfn]]^NÍ * [[Dúa]]^NÍ * [[Dúfa (nafn)|Dúfa]]^NÍ * [[Dúna]]^NÍ * [[Dúnna]] * [[Dúrra (mannsnafn)|Dúrra]] * [[Dyljá]] * [[Dynja]] * [[Dýrborg]]^NÍ * [[Dýrfinna]]^NÍ * [[Dýrlaug]] * [[Dýrleif]]^NÍ * [[Dýrley]]^NÍ * [[Dýrólína]]^NÍ * [[Dýrunn]]^NÍ * [[Dýrvin]]^NÍ * [[Dæja]]^NÍ * [[Dögg (nafn)|Dögg]]^NÍ * [[Dögun (mannsnafn)|Dögun]]^NÍ {{div col end}} == E == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ebba]]^NÍ * [[Ebbertsína]]^NÍ * [[Ebonney]] * [[Edda (mannsnafn)|Edda]]^NÍ * [[Eddý]]^NÍ * [[Edel]]^NÍ * [[Eden (mannsnafn)|Eden]] * [[Edil]]^NÍ * [[Edit]]^NÍ * [[Edith]]^NÍ * [[Edla]]^NÍ * [[Edna]]^NÍ * [[Eðalrein]]^NÍ * [[Eðna]]^NÍ * [[Eðvaldína]]^NÍ * [[Eðvarðsína]]^NÍ * [[Efemia]]^NÍ * [[Efemía]]^NÍ * [[Egedia]]^NÍ * [[Egedía]]^NÍ * [[Eggertína]]^NÍ * [[Eggertsína]]^NÍ * [[Eggrún]]^NÍ * [[Eggþóra]]^NÍ * [[Egidía]]^NÍ * [[Egilína]]^NÍ * [[Egillína]]^NÍ * [[Egilsína]]^NÍ * [[Egla (mannsnafn)|Egla]]^NÍ * [[Eia]] * [[Eidís]]^NÍ * [[Eiðbjörg]]^NÍ * [[Eiðný]]^NÍ * [[Eiðunn]]^NÍ * [[Eiðvör]]^NÍ * [[Eigrét]]^NÍ * [[Eik (mannsnafn)|Eik]]^NÍ * [[Eileif]]^NÍ * [[Eileiþía]] * [[Eilíf]]^NÍ * [[Eina]]^NÍ * [[Einara]]^NÍ * [[Einarbjörg]]^NÍ * [[Einarðína]]^NÍ * [[Einarína]]^NÍ * [[Einarlína]]^NÍ * [[Einarsína]]^NÍ * [[Einbjörg]]^NÍ * [[Eindís]]^NÍ * [[Einey]]^NÍ * [[Einfríður]]^NÍ * [[Einhildur]]^NÍ * [[Einína]]^NÍ * [[Einrós]]^NÍ * [[Einrún]]^NÍ * [[Einsa]] * [[Einstínveig]]^NÍ * [[Eir (mannsnafn)|Eir]]^NÍ * [[Eirdís]]^NÍ * [[Eirfinna]]^NÍ * [[Eiríka]]^NÍ * [[Eiríksína]]^NÍ * [[Eirný]]^NÍ * [[Eirún]]^NÍ * [[Eiva]] * [[Eivör]] * [[Ektalína]]^NÍ * [[Elba (mannsnafn)|Elba]] * [[Eldbjörg]]^NÍ * [[Eldborg (mannsnafn)|Eldborg]]^NÍ * [[Elddís]] * [[Eldey (mannsnafn)|Eldey]]^NÍ * [[Eldlilja (mannsnafn)|Eldlilja]]^NÍ * [[Eldmey]] * [[Eldrós]] * [[Eldrún]] * [[Eldþóra]] * [[Elea]] * [[Eleana]] * [[Eleina]]^NÍ * [[Elektra (nafn)|Elektra]]^NÍ * [[Elena]]^NÍ * [[Elená]]^NÍ * [[Elenborg]] * [[Elenora]] * [[Elenóra]]^NÍ * [[Eleonora]]^NÍ * [[Eleónóra]]^NÍ * [[Elfa]]^NÍ * [[Elfríð]] * [[Elfur]]^NÍ * [[Elheiður]]^NÍ * [[Elika]]^NÍ * [[Elina]]^NÍ * [[Elinbjört]]^NÍ * [[Elinborg]]^NÍ * [[Elinóra]]^NÍ * [[Elinrós]]^NÍ * [[Elisabet]]^NÍ * [[Elisabeth]]^NÍ * [[Elise]] * [[Elizabet]] * [[Elizabeth]] * [[Elía (mannsnafn)|Elía]]^NÍ * [[Elíana]]^NÍ * [[Elíanna]] * [[Elíasína]]^NÍ * [[Elímunda]]^NÍ * [[Elín]]^NÍ * [[Elína]]^NÍ * [[Elíná]]^NÍ * [[Elínbet]]^NÍ * [[Elínbjörg]]^NÍ * [[Elínbjört]]^NÍ * [[Elínborg]]^NÍ * [[Elíndís]] * [[Elíngunn]] * [[Elíngunnur]]^NÍ * [[Elínheiður]]^NÍ * [[Elínora]]^NÍ * [[Elínóra]]^NÍ * [[Elínrós]]^NÍ * [[Elínveig]]^NÍ * [[Elírós]]^NÍ * [[Elís (mannsnafn)|Elís]]^NÍ * [[Elísa]]^NÍ * [[Elísabet]]^NÍ * [[Elísabeth]]^NÍ * [[Elísabjörg]]^NÍ * [[Elíveig]]^NÍ * [[Elíza]]^NÍ * [[Elízabet]] * [[Elja]] * [[Elka]]^NÍ * [[Ella]]^NÍ * [[Ellen]]^NÍ * [[Elley]]^NÍ * [[Ellisif]]^NÍ * [[Ellín]]^NÍ * [[Elly]] * [[Ellý]]^NÍ * [[Elma]]^NÍ * [[Elna]]^NÍ * [[Elsa]]^NÍ * [[Elsabet]]^NÍ * [[Elsabjörg]]^NÍ * [[Elser]]^NÍ * [[Elsie]]^NÍ * [[Elsí]]^NÍ * [[Elspa]]^NÍ * [[Elsý]]^NÍ * [[Elúlía]]^NÍ * [[Elva]]^NÍ * [[Elvi]] * [[Elvira]] * [[Elví]]^NÍ * [[Elvíra]]^NÍ * [[Elvur]]^NÍ * [[Elvý]]^NÍ * [[Elvör]]^NÍ * [[Emanúela]] * [[Embla (mannsnafn)|Embla]]^NÍ * [[Emelí]] * [[Emelía]]^NÍ * [[Emelíana]]^NÍ * [[Emelína]]^NÍ * [[Emely]] * [[Emelý]] * [[Emeralda]] * [[Emerentíana]]^NÍ * [[Emhild]] * [[Emi]] * [[Emilí]] * [[Emilía]]^NÍ * [[Emilíana]]^NÍ * [[Emilíanna]]^NÍ * [[Emilína]]^NÍ * [[Emilý]]^NÍ * [[Emma]]^NÍ * [[Emmý]] * [[Emý]]^NÍ * [[Enea]]^NÍ * [[Eneasa]]^NÍ * [[Eneka]]^NÍ * [[Engilberta]]^NÍ * [[Engilbertína]]^NÍ * [[Engilbjörg]]^NÍ * [[Engilbjört]]^NÍ * [[Engilborg]]^NÍ * [[Engilfríður]]^NÍ * [[Engilgerður]]^NÍ * [[Engilmaría]]^NÍ * [[Engilráð]]^NÍ * [[Engilrós]]^NÍ * [[Engla]]^NÍ * [[Engley]]^NÍ * [[Enika]]^NÍ * [[Eníta]] * [[Enja]]^NÍ * [[Enóla]]^NÍ * [[Enya (mannsnafn)|Enya]] * [[Epifanía]]^NÍ * [[Eres]] * [[Erica (mannsnafn)|Erica]] * [[Erika]]^NÍ * [[Erin]] * [[Erla]]^NÍ * [[Erlen]]^NÍ * [[Erlenda]]^NÍ * [[Erlendína]]^NÍ * [[Erlendsína]]^NÍ * [[Erlinda]] * [[Erlín]]^NÍ * [[Erlína]]^NÍ * [[Ermenga]]^NÍ * [[Erna]]^NÍ * [[Erykah]] * [[Esí]] * [[Esja (nafn)|Esja]]^NÍ * [[Eskja]] * [[Esmeralda]]^NÍ * [[Estel]] * [[Ester]]^NÍ * [[Esther]]^NÍ * [[Estiva]]^NÍ * [[Estífa]]^NÍ * [[Estíva]]^NÍ * [[Ethel]]^NÍ * [[Etilríður]]^NÍ * [[Etna (mannsnafn)|Etna]]^NÍ * [[Eufemia]]^NÍ * [[Eufemía]] * [[Eugenia]]^NÍ * [[Eugenía]] * [[Eulalía]]^NÍ * [[Eva (mannsnafn)|Eva]]^NÍ * [[Evelía]] * [[Evelyn]]^NÍ * [[Evey]]^NÍ * [[Evfemía]]^NÍ * [[Evgenia]]^NÍ * [[Evgenía]]^NÍ * [[Evin]] * [[Evíta]]^NÍ * [[Evlalía]]^NÍ * [[Evsebía]]^NÍ * [[Ey (mannsnafn)|Ey]]^NÍ * [[Eybjörg]]^NÍ * [[Eybjört]]^NÍ * [[Eyborg]]^NÍ * [[Eydís]]^NÍ * [[Eyð]] * [[Eyðdís]]^NÍ * [[Eyfríður]]^NÍ * [[Eygerður]]^NÍ * [[Eygló]]^NÍ * [[Eygrét]]^NÍ * [[Eyhildur]]^NÍ * [[Eyja (mannsnafn)|Eyja]]^NÍ * [[Eyjalín]]^NÍ * [[Eyjólfa]]^NÍ * [[Eyjólfína]]^NÍ * [[Eyjólflína]]^NÍ * [[Eyjólfsína]]^NÍ * [[Eyleif]]^NÍ * [[Eyleifína]]^NÍ * [[Eylín]]^NÍ * [[Eylína]]^NÍ * [[Eyrarrós (mannsnafn)|Eyrarrós]] * [[Eyríður]]^NÍ * [[Eyrós]]^NÍ * [[Eyrún]]^NÍ * [[Eyva]] * [[Eyveig]]^NÍ * [[Eyvindína]]^NÍ * [[Eyvör]]^NÍ * [[Eyþóra]]^NÍ * [[Eyþrúður]]^NÍ {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=12em}} * [[Fanndís]]^NÍ * [[Fanney]]^NÍ * [[Fannhvít]]^NÍ * [[Fannlaug]]^NÍ * [[Fanny]]^NÍ * [[Fanný]]^NÍ * [[Febína]]^NÍ * [[Febrún]] * [[Feldís]]^NÍ * [[Fema]]^NÍ * [[Ferdína]]^NÍ * [[Fernandína]]^NÍ * [[Fides]]^NÍ * [[Filipía]]^NÍ * [[Filippa]]^NÍ * [[Filippía]]^NÍ * [[Finna]]^NÍ * [[Finnbjörg]]^NÍ * [[Finnbjörk]]^NÍ * [[Finnboga]]^NÍ * [[Finnborg]]^NÍ * [[Finndís]]^NÍ * [[Finney]]^NÍ * [[Finnfríður]]^NÍ * [[Finnlaug]]^NÍ * [[Finnrós]]^NÍ * [[Finnsína]]^NÍ * [[Finnþóra]]^NÍ * [[Fía]]^NÍ * [[Fíasól]] * [[Fídes]]^NÍ * [[Fídís]]^NÍ * [[Fífa (mannsnafn)|Fífa]]^NÍ * [[Fíóna]] * [[Fjalldís]]^NÍ * [[Fjalley]] * [[Fjara (mannsnafn)|Fjara]] * [[Fjóla]]^NÍ * [[Flosrún]]^NÍ * [[Flóra (nafn)|Flóra]] * [[Flóredína]]^NÍ * [[Flórentía]]^NÍ * [[Flórentína]]^NÍ * [[Flórída (mannsnafn)|Flórída]]^NÍ * [[Fold]] * [[Folda]]^NÍ * [[Franka]] * [[Fransiska]]^NÍ * [[Franzisca]] * [[Franziska]]^NÍ * [[Frán]]^NÍ * [[Fregn]]^NÍ * [[Freya (mannsnafn)|Freya]] * [[Freydís]]^NÍ * [[Freygerður]]^NÍ * [[Freyja (mannsnafn)|Freyja]]^NÍ * [[Freylaug]]^NÍ * [[Freyleif]]^NÍ * [[Frida]] * [[Friðbjörg]]^NÍ * [[Friðbjörk]]^NÍ * [[Friðbjört]]^NÍ * [[Friðborg]]^NÍ * [[Friðdís]]^NÍ * [[Friðdóra]]^NÍ * [[Friðey]]^NÍ * [[Friðfinna]]^NÍ * [[Friðfríður]]^NÍ * [[Friðgerður]]^NÍ * [[Friðjóna]]^NÍ * [[Friðlaug]]^NÍ * [[Friðleif]]^NÍ * [[Friðlín]]^NÍ * [[Friðlína]]^NÍ * [[Friðmey]]^NÍ * [[Friðný]]^NÍ * [[Friðrika]]^NÍ * [[Friðrikka]]^NÍ * [[Friðrós]]^NÍ * [[Friðrún]]^NÍ * [[Friðsemd]]^NÍ * [[Friðveig]]^NÍ * [[Friðvör]]^NÍ * [[Friðþóra]]^NÍ * [[Frigg (mannsnafn)|Frigg]]^NÍ * [[Fríða]]^NÍ * [[Fríður]]^NÍ * [[Frímannía]]^NÍ * [[Frostrós]] * [[Fróðný]]^NÍ * [[Frugit]]^NÍ * [[Frumrósa]]^NÍ * [[Frúgit]]^NÍ * [[Fura (mannsnafn)|Fura]]^NÍ * [[Fævý]] * [[Föld]] * [[Fönn]]^NÍ {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=12em}} * [[Gabriela]] * [[Gabriella]] * [[Gabríela]] * [[Gabríella]] * [[Gabríerla]] * [[Gaja (mannsnafn)|Gaja]] * [[Ganna]] * [[Garbó]] * [[Garða]] * [[Gauja]] * [[Gauthildur]] * [[Gára]] * [[Gefjun (mannsnafn)|Gefjun]] * [[Gefn]] * [[Geira]] * [[Geirbjörg]] * [[Geirborg]] * [[Geirdís]] * [[Geirfinna]] * [[Geirfríður]] * [[Geirhildur]] * [[Geirína]] * [[Geirlaug]] * [[Geirlína]] * [[Geirlöð]] * [[Geirný]] * [[Geirríður]] * [[Geirrún]] * [[Geirþóra]] * [[Geirþrúður]] * [[Georgía (mannsnafn)|Georgía]] * [[Georgína]] * [[Gerða]] * [[Gerður]] * [[Gestfríður]] * [[Gestheiður]] * [[Gestína]] * [[Gestný]] * [[Gestrún]] * [[Gilla]] * [[Gillý]] * [[Gilslaug]] * [[Gissunn]] * [[Gissurína]] * [[Gía]] * [[Gígí]] * [[Gígja]] * [[Gísela]] * [[Gísella]] * [[Gísla]] * [[Gíslalína]] * [[Gíslanna]] * [[Gísley]] * [[Gíslheiður]] * [[Gíslíana]] * [[Gíslín]] * [[Gíslína]] * [[Gísllaug]] * [[Gíslný]] * [[Gíslólína]] * [[Gíslrún]] * [[Gíslunn]] * [[Gíta]] * [[Gjaflaug]] * [[Gjóska (mannsnafn)|Gjóska]] * [[Gjöll]] * [[Gleymmérei]] * [[Gloría]] * [[Gloríant]] * [[Gló]] * [[Glóa]] * [[Glóbjört]] * [[Glódís]] * [[Glóð]] * [[Glóey (nafn)|Glóey]] * [[Glóeý]] * [[Glytta (mannsnafn)|Glytta]] * [[Gná (mannsnafn)|Gná]] * [[Gnádís]] * [[Goðmunda]] * [[Gola]] * [[Gottfreða]] * [[Gottfreðlína]] * [[Góa (mannsnafn)|Góa]] * [[Gógó]] * [[Gratíana]] * [[Grein (mannsnafn)|Grein]] * [[Gret]] * [[Greta]] * [[Grethe]] * [[Grélöð]] * [[Grét]] * [[Gréta]] * [[Gríma (mannsnafn)|Gríma]] * [[Grímbjörg]] * [[Grímea]] * [[Grímey]] * [[Grímheiður]] * [[Grímhildur]] * [[Grímlaug]] * [[Gríshildur]] * [[Gró (mannsnafn)|Gró]] * [[Gróa]] * [[Grótta (mannsnafn)|Grótta]] * [[Guðanna]] * [[Guðarnleif]] * [[Guðberta]] * [[Guðbet]] * [[Guðbil]] * [[Guðbirna]] * [[Guðbjartsína]] * [[Guðbjörg]] * [[Guðbjört]] * [[Guðborg]] * [[Guðbranda]] * [[Guðbrandína]] * [[Guðdís]] * [[Guðfinna]] * [[Guðfríður]] * [[Guðjóna]] * [[Guðjónía]] * [[Guðjónína]] * [[Guðjónsína]] * [[Guðjóný]] * [[Guðlaug]] * [[Guðleif]] * [[Guðlín]] * [[Guðlína]] * [[Guðmannía]] * [[Guðmey]] * [[Guðmund]] * [[Guðmunda]] * [[Guðmundía]] * [[Guðmundína]] * [[Guðmundsína]] * [[Guðna]] * [[Guðný]] * [[Guðríður]] * [[Guðrún]] * [[Guðrúnbjörg]] * [[Guðsteina]] * [[Guðsteinn]] * [[Guðvaldína]] * [[Guðveig]] * [[Guðvina]] * [[Guja]] * [[Gulla]] * [[Gullbrá (mannsnafn)|Gullbrá]] * [[Gullveig]] * [[Gullý]] * [[Gumma]] * [[Gunilla]] * [[Gunna]] * [[Gunnarína]] * [[Gunnbjörg]] * [[Gunnbjört]] * [[Gunnborg]] * [[Gunndís]] * [[Gunndóra]] * [[Gunnella]] * [[Gunnfinna]] * [[Gunnfríður]] * [[Gunnharða]] * [[Gunnheiður]] * [[Gunnhildur]] * [[Gunnína]] * [[Gunnjóna]] * [[Gunnlaug]] * [[Gunnleif]] * [[Gunnlöð]] * [[Gunnrún]] * [[Gunnrúna]] * [[Gunnur]] * [[Gunnveig]] * [[Gunnvör]] * [[Gunný]] * [[Gunnþóra]] * [[Gunnþórunn]] * [[Guría]] * [[Gurrý]] * [[Gúa]] * [[Gúníta]] * [[Gúrí]] * [[Gústa]] * [[Gústafa]] * [[Gyða]] * [[Gyðja (mannsnafn)|Gyðja]] * [[Gyðríður]] * [[Gyríður]] * [[Gytta]] * [[Gýríður]] * [[Gæfa]] * [[Gæflaug]] {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=12em}} * [[Hadda]] * [[Haddý]] * [[Hafalda]] * [[Hafbjörg]] * [[Hafborg]] * [[Hafdís]] * [[Hafey]] * [[Haffý]] * [[Hafliða]] * [[Hafliðína]] * [[Haflína]] * [[Hafný]] * [[Hafrós]] * [[Hafrún]] * [[Hafsól]] * [[Hafsteina]] * [[Hafþóra]] * [[Hagar (mannsnafn)|Hagar]] * [[Halla]] * [[Hallbera]] * [[Hallbjörg]] * [[Hallborg]] * [[Halldís]] * [[Halldóra]] * [[Halley]] * [[Hallfríður]] * [[Hallgerður]] * [[Hallgríma]] * [[Hallgrímína]] * [[Hallgrímsína]] * [[Hallgunnur]] * [[Hallkatla]] * [[Hallný]] * [[Hallótta]] * [[Hallrún]] * [[Hallveig]] * [[Hallvör]] * [[Hamína]] * [[Hanna]] * [[Hannah]] * [[Hannesína]] * [[Hanney]] * [[Hannína]] * [[Hannveig]] * [[Hanný]] * [[Hansa]] * [[Hansborg]] * [[Hansfríður]] * [[Hansína]] * [[Haralda]] * [[Haraldína]] * [[Haraldsína]] * [[Harða]] * [[Harley]] * [[Harne]] * [[Harpa (mannsnafn)|Harpa]] * [[Hauður]] * [[Haukrún]] * [[Hákonía]] * [[Hálfdanía]] * [[Hávarðína]] * [[Heba (mannsnafn)|Heba]] * [[Hebba]] * [[Hedda]] * [[Hedí]] * [[Heida]] * [[Heidi]] * [[Heiða]] * [[Heiðbjörg]] * [[Heiðbjörk]] * [[Heiðbjört]] * [[Heiðbrá]] * [[Heiðdís]] * [[Heiðlaug]] * [[Heiðlóa (nafn)|Heiðlóa]] * [[Heiðný]] * [[Heiðrós]] * [[Heiðrún]] * [[Heiður]] * [[Heiðveig]] * [[Heiðvíg]] * [[Heimlaug]] * [[Hekla (mannsnafn)|Hekla]] * [[Helen]] * [[Helena (mannsnafn)|Helena]] * [[Helga]] * [[Helganna]] * [[Helgey]] * [[Heli]] * [[Hella (mannsnafn)|Hella]] * [[Helma]] * [[Hendrikka]] * [[Henný]] * [[Henrietta]] * [[Henrika]] * [[Henríetta]] * [[Hera (mannsnafn)|Hera]] * [[Herbjörg]] * [[Herbjört]] * [[Herborg]] * [[Herdís]] * [[Herfríður]] * [[Hergerður]] * [[Herlaug]] * [[Hermanía]] * [[Hermannía]] * [[Hermína]] * [[Hermunda]] * [[Heró]] * [[Herríður]] * [[Hersilía]] * [[Herta]] * [[Hertha]] * [[Hervör]] * [[Herþrúður]] * [[Hild]] * [[Hilda]] * [[Hildegard]] * [[Hildibjörg]] * [[Hildigerður]] * [[Hildigunnur]] * [[Hildiríður]] * [[Hildisif]] * [[Hildís]] * [[Hildur]] * [[Hilja]] * [[Hilma]] * [[Himinbjörg]] * [[Hind]] * [[Hinrika]] * [[Hinrikka]] * [[Hippólýte]] * [[Híramía]] * [[Hjalta]] * [[Hjaltey]] * [[Hjaltína]] * [[Hjaltlína]] * [[Hjaltveig]] * [[Hjálma]] * [[Hjálmdís]] * [[Hjálmey]] * [[Hjálmfríður]] * [[Hjálmgerður]] * [[Hjálmhildur]] * [[Hjálmrós]] * [[Hjálmrún]] * [[Hjálmveig]] * [[Hjördís]] * [[Hjörfríður]] * [[Hjörleif]] * [[Hjörleifa]] * [[Hjörný]] * [[Hjörtfríður]] * [[Hjörtína]] * [[Hjörtlaug]] * [[Hjörtný]] * [[Hjörtrós]] * [[Hlaðgerður]] * [[Hleiður]] * [[Hlédís]] * [[Hlíð]] * [[Hlíf]] * [[Hlín (mannsnafn)|Hlín]] * [[Hlýja]] * [[Hlökk]] * [[Hneta (mannsnafn)|Hneta]] * [[Hofdís]] * [[Hóffý]] * [[Hófí]] * [[Hólmbjörg]] * [[Hólmdís]] * [[Hólmfríður]] * [[Hólmgerður]] * [[Hrafna]] * [[Hrafnbjört]] * [[Hrafnborg]] * [[Hrafndís]] * [[Hrafnea]] * [[Hrafney]] * [[Hrafnfífa]] * [[Hrafngerður]] * [[Hrafnheiður]] * [[Hrafnhetta]] * [[Hrafnhildur]] * [[Hrafnkatla]] * [[Hrafnlaug]] * [[Hrafnrós]] * [[Hrafnrún]] * [[Hrafnsunna]] * [[Hrafntinna (mannsnafn)|Hrafntinna]] * [[Hrafnynja]] * [[Hraundís]] * [[Hrefna (mannanafn)|Hrefna]] * [[Hreiðarsína]] * [[Hreindís]] * [[Hreingrét]] * [[Hróbjörg]] * [[Hróbjört]] * [[Hróðbjörg]] * [[Hróðný]] * [[Hrólfdís]] * [[Hróný]] * [[Hrund]] * [[Hröfn]] * [[Hrönn]] * [[Hugbjörg]] * [[Hugbjört]] * [[Hugborg]] * [[Hugbót]] * [[Hugdís]] * [[Hugljúf]] * [[Hugraun]] * [[Hugrós]] * [[Hugrún]] * [[Huld]] * [[Hulda (mannsnafn)|Hulda]] * [[Hulddís]] * [[Huldís]] * [[Huldrún]] * [[Húna]] * [[Húnbjörg]] * [[Húndís]] * [[Húngerður]] * [[Hvönn (mannsnafn)|Hvönn]] * [[Hyrna]] * [[Hyrrokkin]] * [[Hædý]] * [[Höbbý]] * [[Hödd]] * [[Högna]] * [[Hörn]] {{div col end}} == I == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ida (nafn)|Ida]] * [[Idda]] * [[Iða (mannsnafn)|Iða]] * [[Iðbjörg]] * [[Iðja]] * [[Iðunn (nafn)|Iðunn]] * [[Ilmur]] * [[Ilse]] * [[Imba]] * [[Imma]] * [[Immý]] * [[Ina]] * [[Inda]] * [[India]] * [[Indiana (mannsnafn)|Indiana]] * [[Indika]] * [[Indí (mannsnafn)|Indí]] * [[Indía]] * [[Indíana]] * [[Indíra]] * [[Indlaug]] * [[Indra]] * [[Indriðína]] * [[Indría]] * [[Indríður]] * [[Inga]] * [[Ingaló (mannsnafn)|Ingaló]] * [[Inganna]] * [[Ingdís]] * [[Ingeborg]] * [[Inger]] * [[Ingey]] * [[Ingfinna]] * [[Ingheiður]] * [[Inghildur]] * [[Ingibjörg]] * [[Ingibjört]] * [[Ingiborg]] * [[Ingifinna]] * [[Ingifríður]] * [[Ingigerður]] * [[Ingigunnur]] * [[Ingilaug]] * [[Ingileif]] * [[Ingilín]] * [[Ingilína]] * [[Ingimagn]] <!-- kvenmannsnafnið Ingimagn er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Ingimaría]] * [[Ingimunda]] * [[Ingimundína]] * [[Ingiríður]] * [[Ingirós]] * [[Ingirún]] * [[Ingisól]] * [[Ingiveig]] * [[Ingólfa]] * [[Ingólfína]] * [[Ingrid]] * [[Ingrún]] * [[Ingunn]] * [[Ingveldur]] * [[Inna (mannsnafn)|Inna]] * [[Irena]] * [[Irene]] * [[Irja]] * [[Irma]] * [[Irmelín]] * [[Irmý]] * [[Irpa]] * [[Isabel]] * [[Isabella]] * [[Isadora]] * [[Isidora]] * [[Ivy]] * [[Ivý]] {{div col end}} == Í == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ída]] * [[Íena]] * [[Ílena]] * [[Íma]] * [[Ína]] * [[Ínes]] * [[Ír]] * [[Íren]] * [[Írena]] * [[Íris]] * [[Írunn]] * [[Ísabel]] * [[Ísabella]] * [[Ísadóra]] * [[Ísafold (mannsnafn)|Ísafold]] * [[Ísaka]] * [[Ísakína]] * [[Ísalind]] * [[Ísalína]] * [[Ísbjörg]] * [[Ísbjört]] * [[Ísbrá]] * [[Ísdís]] * [[Ísdögg]] * [[Íselín]] * [[Ísey]] * [[Ísfjörð]] * [[Ísfold]] * [[Ísgerður]] * [[Íshildur]] * [[Ísidóra]] * [[Ísis (mannsnafn)|Ísis]] * [[Íslaug]] * [[Ísleif]] * [[Íslilja]] * [[Ísmey]] * [[Ísobel]] * [[Ísold]] * [[Ísól]] * [[Ísrún]] * [[Íssól]] * [[Ísveig]] * [[Ísvöld]] * [[Ítalía (mannsnafn)|Ítalía]] * [[Íunn]] * [[Íva]] * [[Ívalú]] * [[Ívana]] * [[Ívarlína]] * [[Íviðja]] * [[Ívör]] {{div col end}} == J == {{div col|colwidth=12em}} * [[Jael]] * [[Jafeta]] * [[Jafetína]] * [[Jakey]] * [[Jakobea]] * [[Jakobía]] * [[Jakobína]] * [[Jakóba]] * [[Jana]] * [[Jane]] * [[Janetta]] * [[Janey]] * [[Jannika]] * [[Jara]] * [[Jarðþrúður]] * [[Jarla]] * [[Jarún]] * [[Jarþrúður]] * [[Jasína]] * [[Jasmin]] * [[Jasmine]] * [[Jasmín]] * [[Járnbrá]] * [[Járnfríður]] * [[Járngerður]] * [[Járnþrúður]] * [[Jeanne]] * [[Jelbjörg]] * [[Jenetta]] * [[Jenna]] * [[Jenney]] * [[Jenny]] * [[Jenný]] * [[Jensa]] * [[Jensey]] * [[Jensína]] * [[Jessý]] * [[Jonna]] * [[Jonný]] * [[Josefina]] * [[Josephine]] * [[Jovina]] * [[Jóa]] * [[Jóanna]] * [[Jóbjörg]] * [[Jóda]] * [[Jódís]] * [[Jóelína]] * [[Jóey]] * [[Jófinna]] * [[Jófríður]] * [[Jóga (mannsnafn)|Jóga]] * [[Jóhanna]] * [[Jóhanndína]] * [[Jóhannesína]] * [[Jóheiður]] * [[Jólín]] * [[Jóna]] * [[Jónanna]] * [[Jónasa]] * [[Jónasína]] * [[Jónassína]] * [[Jónatanía]] * [[Jónbjörg]] * [[Jónbjört]] * [[Jónborg]] * [[Jóndís]] * [[Jóndóra]] * [[Jónea]] * [[Jónesa]] * [[Jóney]] * [[Jónfríður]] * [[Jóngerð]] * [[Jóngerður]] * [[Jónheiður]] * [[Jónhildur]] * [[Jóninna]] * [[Jóní]] * [[Jónía (mannsnafn)|Jónía]] * [[Jónída]] * [[Jónína]] * [[Jónlína]] * [[Jónný]] * [[Jónsína]] * [[Jónunna]] * [[Jónveig]] * [[Jóný]] * [[Jóra]] * [[Jóreiður]] * [[Jóríður]] * [[Jórlaug]] * [[Jórunn]] * [[Jósabet]] * [[Jósabína]] * [[Jósebína]] * [[Jósefa]] * [[Jósefín]] * [[Jósefína]] * [[Jósevæn]] * [[Jósíana]] * [[Judit]] * [[Judith]] * [[Julia]] * [[Júdea]] * [[Júdit]] * [[Júlí (mannsnafn)|Júlí]] * [[Júlía]] * [[Júlíana]] * [[Júlíanna]] * [[Júlíetta]] * [[Júlíhuld]] * [[Júlína]] * [[Júlírós]] * [[Júna]] * [[Júní (mannsnafn)|Júní]] * [[Júnía]] * [[Júníana]] * [[Jústa]] * [[Jökla (mannsnafn)|Jökla]] * [[Jökulrós]] * [[Jörgína]] * [[Jörína]] * [[Jörundína]] {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=12em}} * [[Kaðlín]] * [[Kaia]] * [[Kaija]] * [[Kaía]] * [[Kaja]] * [[Kala]] * [[Kalla]] * [[Kalmara]] * [[Kamilla]] * [[Kamí]] * [[Kamma]] * [[Kapitola]] * [[Kapitóla]] * [[Kapítóla (mannsnafn)|Kapítóla]] * [[Kara]] * [[Karen]] * [[Karin]] * [[Karitas]] * [[Karí]] * [[Karín]] * [[Karína]] * [[Karítas]] * [[Karla]] * [[Karlinna]] * [[Karlína]] * [[Karlotta]] * [[Karlynja]] * [[Karlý]] * [[Karma (mannsnafn)|Karma]] * [[Karmen]] * [[Karna]] * [[Karol]] * [[Karolína]] * [[Karó]] * [[Karólín]] * [[Karólína]] * [[Karún]] * [[Kassandra (mannsnafn)|Kassandra]] * [[Kat (mannsnafn)|Kat]] * [[Kata]] * [[Katarína]] * [[Kateri]] * [[Katerína]] * [[Katharina]] * [[Kathinka]] * [[Katinka]] * [[Katla (mannsnafn)|Katla]] * [[Katra]] * [[Katrín]] * [[Katrína]] * [[Katý]] * [[Kaya]] * [[Kára]] * [[Kárí]] * [[Kellý]] * [[Kendra]] * [[Kenya (mannsnafn)|Kenya]] * [[Ketilbjörg]] * [[Ketilfríður]] * [[Ketilríður]] * [[Kiddý]] * [[Kikka]] * [[Kilja (mannsnafn)|Kilja]] * [[Kira (mannsnafn)|Kira]] * [[Kirsten]] * [[Kirstín]] * [[Kittý]] * [[Kía]] * [[Kíra]] * [[Kjalvör]] * [[Kjartanía]] * [[Kjartína]] * [[Kjerdís]] * [[Kjölvör]] * [[Kjördís]] * [[Klara]] * [[Klaría]] * [[Kládía]] * [[Kládína]] * [[Klálína]] * [[Klásína]] * [[Klemensína]] * [[Klementína]] * [[Kleópatra (mannsnafn)|Kleópatra]] * [[Klöpp (mannsnafn)|Klöpp]] * [[Kneif]] * [[Kolbjörg]] * [[Kolbrá]] * [[Kolbrún]] * [[Koldís]] * [[Kolfinna]] * [[Kolfreyja]] * [[Kolgríma]] * [[Kolka]] * [[Kolþerna (mannsnafn)|Kolþerna]] * [[Kona (mannsnafn)|Kona]] * [[Konkordía]] * [[Konný]] * [[Konráðína]] * [[Konráðsína]] * [[Konstantía (mannsnafn)|Konstantía]] * [[Konstantína]] * [[Korka]] * [[Kormlöð]] * [[Kornelía]] * [[Kortrún]] * [[Kóbra]] * [[Kókó]] * [[Kráka (mannsnafn)|Kráka]] * [[Krista]] * [[Kristbjörg]] * [[Kristborg]] * [[Kristdís]] * [[Kristel]] * [[Kristensa]] * [[Kristey]] * [[Kristfinna]] * [[Kristfríður]] * [[Kristgerður]] * [[Kristin]] * [[Kristine]] * [[Kristinna]] * [[Kristíana]] * [[Kristíanna]] * [[Kristín]] * [[Kristína]] * [[Kristínbjörg]] * [[Kristjana]] * [[Kristjána]] * [[Kristjánína]] * [[Kristjánsína]] * [[Kristjóna]] * [[Kristjúlía]] * [[Kristlaug]] * [[Kristlind]] * [[Kristlín]] * [[Kristmannía]] * [[Kristmey]] * [[Kristmunda]] * [[Kristmundína]] * [[Kristný]] * [[Kristólín]] * [[Kristólína]] * [[Kristrós]] * [[Kristrún]] * [[Kristveig]] * [[Kristvina]] * [[Kristý]] * [[Kristþóra]] * [[Kría (mannsnafn)|Kría]] * [[Krumma]] * [[Kvenborg]] * [[Kvika (mannsnafn)|Kvika]] * [[Kýrunn]] * [[Kýrunnur]] * [[Kæja]] {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=12em}} * [[Laila]] * [[Laíla]] * [[Lalía]] * [[Lalíla]] * [[Lana]] * [[Lara]] * [[Larsína]] * [[Laufey (mannsnafn)|Laufey]] * [[Laufheiður]] * [[Laufhildur]] * [[Lauga]] * [[Laugey]] * [[Laugheiður]] * [[Lazaríana]] * [[Lán (mannsnafn)|Lán]] * [[Lára]] * [[Lárensía]] * [[Lárensína]] * [[Lárentía]] * [[Lárentína]] * [[Lárenzína]] * [[Láretta]] * [[Lárey]] * [[Lárusína]] * [[Lea]] * [[Leifey]] * [[Leikný]] * [[Leila]] * [[Lein]] * [[Lella]] * [[Lena]] * [[Leona]] * [[Leonía]] * [[Leonóra]] * [[Leopoldína]] * [[Leógerður]] * [[Leóna]] * [[Leónóra]] * [[Lexí]] * [[Leya]] * [[Leyla]] * [[Leynd]] * [[Liisa]] * [[Lilith (mannsnafn)|Lilith]] * [[Lilja (mannsnafn)|Lilja]] * [[Liljan]] * [[Liljá]] * [[Liljurós]] * [[Liljurósa]] * [[Lill]] * [[Lilla]] * [[Lilley]] * [[Lillian]] * [[Lillín]] * [[Lilly]] * [[Lillý]] * [[Lillýana]] * [[Lily]] * [[Lilý]] * [[Lind]] * [[Linda]] * [[Linddís]] * [[Lindey]] * [[Lindís]] * [[Lingný]] * [[Linnea]] * [[Lisbet]] * [[Lisbeth]] * [[Lissie]] * [[Lissý]] * [[List (mannsnafn)|List]] * [[Listalín]] * [[Liv]] * [[Líana]] * [[Líba]] * [[Líf (mannsnafn)|Líf]] * [[Lífdís]] * [[Lílú]] * [[Lílý]] * [[Lín (mannsnafn)|Lín]] * [[Lína (mannsnafn)|Lína]] * [[Línanna]] * [[Línbjörg]] * [[Líndís]] * [[Líneik]] * [[Líney]] * [[Línhildur]] * [[Lísa]] * [[Lísabet]] * [[Lísandra]] * [[Lísbet]] * [[Lísebet]] * [[Lísibet]] * [[Lív]] * [[Ljóney]] * [[Ljósbera]] * [[Ljósbjörg]] * [[Ljósbjört]] * [[Ljósborg]] * [[Ljósbrá]] * [[Ljósunn]] * [[Ljósynja]] * [[Ljót (mannsnafn)|Ljót]] * [[Ljótunn]] * [[Ljúfa]] * [[Lofn (mannsnafn)|Lofn]] * [[Lofnheiður]] * [[Loftey]] * [[Loftfríður]] * [[Lofthildur]] * [[Lofthæna]] * [[Loftrún]] * [[Loftsína]] * [[Loftveig]] * [[Logey]] * [[Lokbrá (mannsnafn)|Lokbrá]] * [[Loreley]] * [[Lotta]] * [[Louisa]] * [[Lousie]] * [[Love]] * [[Lovise]] * [[Lovísa]] * [[Lóa (mannsnafn)|Lóa]] * [[Lóla (mannsnafn)|Lóla]] * [[Lóley]] * [[Lóreley]] * [[Lórey]] * [[Lórý]] * [[Lucia]] * [[Lucía]] * [[Lucinda]] * [[Lucy]] * [[Lukka]] * [[Luna]] * [[Lundfríður]] * [[Lussía]] * [[Lúcinda]] * [[Lúcía]] * [[Lúðvíka]] * [[Lúísa]] * [[Lúlla]] * [[Lúlley]] * [[Lúna]] * [[Lúsinda]] * [[Lúsía]] * [[Lúvísa]] * [[Lydia]] * [[Lydía]] * [[Lynd]] * [[Lyngheiður]] * [[Lyngný]] * [[Lýdía (nafn)|Lýdía]] * [[Lýðgerður]] * [[Lýra]] * [[Læla]] {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=12em}} * [[Maddý]] * [[Magda]] * [[Magdalena]] * [[Magðalena]] * [[Magga]] * [[Maggey]] * [[Maggí]] * [[Maggý]] * [[Magna]] * [[Magnalín]] * [[Magnbjörg]] * [[Magndís]] * [[Magnea]] * [[Magnelja]] * [[Magnes]] * [[Magney]] * [[Magnfríður]] * [[Magnheiður]] * [[Magnhildur]] * [[Magnía]] * [[Magnína]] * [[Magnlaug]] * [[Magnólía]] * [[Magnúsa]] * [[Magnúsína]] * [[Magnússína]] * [[Magný]] * [[Magnþóra]] * [[Maia]] * [[Maía]] * [[Maídís]] * [[Maísól]] * [[Maj]] * [[Maja]] * [[Majendína]] * [[Majna]] * [[Maken]] * [[Malen]] * [[Malena]] * [[Malene]] * [[Malika]] * [[Malin]] * [[Malía]] * [[Malín]] * [[Malína]] * [[Malla]] * [[Manasína]] * [[Manda]] * [[Manley]] * [[Manuela]] * [[Manúela]] * [[Manúella]] * [[Mara]] * [[Mardís]] * [[Mardöll]] * [[Marel (mannsnafn)|Marel]] * [[Marela]] * [[Marella]] * [[Maren (mannsnafn)|Maren]] * [[Marey]] * [[Marfríður]] * [[Margaret]] * [[Margit]] * [[Margot]] * [[Margret]] * [[Margrét]] * [[Margrjet]] * [[Margunnur]] * [[Marheiður]] * [[Maria]] * [[Marianne (mannsnafn)|Marianne]] * [[Marie]] * [[Marikó]] * [[Marin]] * [[Marinella]] * [[Marion]] * [[Mariska]] * [[Marit]] * [[Marí]] * [[María (mannsnafn)|María]] * [[Maríabet]] * [[Maríam]] * [[Marían]] * [[Maríana]] * [[Maríanna]] * [[Maríel]] * [[Maríella]] * [[Maríjón]] * [[Maríkó]] * [[Marín]] * [[Marína]] * [[Marínella]] * [[Maríon]] * [[Marís]] * [[Marísa]] * [[Marísól]] * [[Marít]] * [[Maríuerla (nafn)|Maríuerla]] * [[Marja]] * [[Marjasína]] * [[Markrún]] * [[Markúsína]] * [[Marla]] * [[Marlaug]] * [[Marlena]] * [[Marlín]] * [[Marlís]] * [[Marólína]] * [[Marsa]] * [[Marselía]] * [[Marselín]] * [[Marselína]] * [[Marsibil]] * [[Marsilía]] * [[Marsilína]] * [[Marsý]] * [[Marta]] * [[Martha]] * [[Martía]] * [[Martína]] * [[Marveig]] * [[Mary]] * [[Marý]] * [[Marzibil]] * [[Mathilda]] * [[Matilda]] * [[Matta]] * [[Mattea]] * [[Matthea]] * [[Matthilda]] * [[Matthildur]] * [[Matthía]] * [[Mattíana]] * [[Mattína]] * [[Mattý]] * [[Maxima]] * [[May]] * [[Maya (mannsnafn)|Maya]] * [[Mábil]] * [[Málfríð]] * [[Málfríður]] * [[Málhildur]] * [[Málmfríður]] * [[Mánadís]] * [[Mánarós]] * [[Máney]] * [[Mára]] * [[Márey]] * [[Meda]] * [[Medea]] * [[Medónía]] * [[Mekkin]] * [[Mekkín]] * [[Mekkína]] * [[Melinda]] * [[Melissa]] * [[Melía]] * [[Melkjörína]] * [[Melkorka]] * [[Melódía (mannsnafn)|Melódía]] * [[Melrós]] * [[Menja]] * [[Mensalderína]] * [[Merkel]] * [[Meryem]] * [[Messíana]] * [[Metónía]] * [[Metta]] * [[Mey]] * [[Meyja]] * [[Michell]] * [[Mikaela]] * [[Mikaelína]] * [[Mikelína]] * [[Mikkalín]] * [[Mikkalína]] * [[Milda]] * [[Mildfríður]] * [[Mildiríður]] * [[Mildríður]] * [[Milla]] * [[Millý]] * [[Minerva (mannsnafn)|Minerva]] * [[Minna]] * [[Minney]] * [[Minnie]] * [[Minning]] * [[Minny]] * [[Minný]] * [[Miriam]] * [[Mirja]] * [[Mirjam]] * [[Mirra]] * [[Mist]] * [[Mía]] * [[Míkah]] * [[Míla (mannsnafn)|Míla]] * [[Mímósa (mannsnafn)|Mímósa]] * [[Mínerva (nafn)|Mínerva]] * [[Míra]] * [[Míranda]] * [[Mírey]] * [[Míríel]] * [[Mítra]] * [[Mjaðveig]] * [[Mjalldís]] * [[Mjallfríð]] * [[Mjallhvít (mannsnafn)|Mjallhvít]] * [[Mjöll]] * [[Mona]] * [[Monika]] * [[Moon]] * [[Morgunsól]] * [[Mortína]] * [[Móa]] * [[Módís]] * [[Móeiður]] * [[Móey]] * [[Móheiður]] * [[Móna]] * [[Mónika]] * [[Móníka]] * [[Móra]] * [[Munda]] * [[Mundheiður]] * [[Mundhildur]] * [[Mundíana]] * [[Mundína]] * [[Munnveig]] * [[Mylla]] * [[Myríam]] * [[Myrk (mannsnafn)|Myrk]] * [[Myrkey]] * [[Myrkrún]] * [[Myrkva]] * [[Myrra (mannsnafn)|Myrra]] * [[Mýr]] * [[Mýra]] * [[Mýrdalína]] * [[Mýrún]] * [[Mæja]] * [[Mæva]] * [[Mörk (mannsnafn)|Mörk]] {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=12em}} * [[Nadia]] * [[Nadía]] * [[Nadja]] * [[Nahemía]] * [[Nahómi]] * [[Nala]] * [[Nana]] * [[Nancy (mannsnafn)|Nancy]] * [[Naní]] * [[Nanna]] * [[Nannvör]] * [[Nanný]] * [[Nansý]] * [[Naomí]] * [[Naómí]] * [[Nara]] * [[Naranja]] * [[Narfey]] * [[Narfína]] * [[Natalie]] * [[Natalí]] * [[Natalía]] * [[Natasha]] * [[Natasja]] * [[Nathalia]] * [[Nathalía]] * [[Náð]] * [[Náttey]] * [[Náttfríður]] * [[Náttrós]] * [[Náttrún]] * [[Náttsól]] * [[Náttúra (mannsnafn)|Náttúra]] * [[Nella]] * [[Nellý]] * [[Nenna]] * [[Neríður]] * [[Nicole]] * [[Niðbjörg]] * [[Nift]] * [[Nikhildur]] * [[Nikíta]] * [[Nikoletta]] * [[Nikólína]] * [[Nikulína]] * [[Ninja (mannsnafn)|Ninja]] * [[Ninna]] * [[Níelsa]] * [[Níelsína]] * [[Nína]] * [[Níní]] * [[Nísa]] * [[Njála (mannsnafn)|Njála]] * [[Njóla (nafn)|Njóla]] * [[Nora]] * [[Norma]] * [[Nóa]] * [[Nóla]] * [[Nóra]] * [[Nótt (mannsnafn)|Nótt]] * [[Númína]] * [[Núra]] * [[Nýbjörg]] * [[Nýdönsk (mannsnafn)|Nýdönsk]] * [[Nönn]] {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=12em}} * [[Obba]] * [[Octavia]] * [[Oda]] * [[Odda]] * [[Oddbjörg]] * [[Oddey]] * [[Oddfreyja]] * [[Oddfríður]] * [[Oddgerður]] * [[Oddhildur]] * [[Oddíða]] * [[Oddlaug]] * [[Oddleif]] * [[Oddlína]] * [[Oddný]] * [[Oddrós]] * [[Oddrún]] * [[Oddveig]] * [[Oddvör]] * [[Oktavía]] * [[Oktavíana]] * [[Októína]] * [[Októlína]] * [[Októvía]] * [[Októvína]] * [[Olga]] * [[Olgeirína]] * [[Olivia]] * [[Olivía]] * [[Ollý]] * [[Opía]] * [[Ora (mannsnafn)|Ora]] * [[Orka (mannsnafn)|Orka]] * [[Ormheiður]] * [[Ormhildur]] * [[Orný]] * [[Otkatla]] * [[Otta]] * [[Ottavía]] * [[Ottóvía]] {{div col end}} == Ó == {{div col|colwidth=12em}} * [[Óda]] * [[Óðný]] * [[Ófelía]] * [[Óla]] * [[Ólafía]] * [[Ólafína]] * [[Ólavía]] * [[Ólivía]] * [[Ólína]] * [[Ólöf]] * [[Ósa]] * [[Óshildur]] * [[Ósk]] * [[Ósklín]] * [[Ótilía]] * [[Ótta]] * [[Óvidía]] * [[Óvída]] * [[Óvíða]] * [[Óvína]] {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=12em}} * [[Palla]] * [[Palma (mannsnafn)|Palma]] * [[Pamela]] * [[Panpan]] * [[Paradís (mannsnafn)|Paradís]] * [[París (mannsnafn)|París]] * [[Patricia]] * [[Patrisía]] * [[Pála]] * [[Pálalma]] * [[Páldís]] * [[Páley]] * [[Pálfríður]] * [[Pálhanna]] * [[Pálheiður]] * [[Pálhildur]] * [[Pálín]] * [[Pálína]] * [[Pálma]] * [[Pálmey]] * [[Pálmfríður]] * [[Pálmía]] * [[Pálmína]] * [[Pálnía]] * [[Pálný]] * [[Pálrún]] * [[Perla (mannsnafn)|Perla]] * [[Perúndína]] * [[Peta]] * [[Petólína]] * [[Petra]] * [[Petrea]] * [[Petriella]] * [[Petría]] * [[Petríana]] * [[Petrín]] * [[Petrína]] * [[Petronella]] * [[Petrónella]] * [[Petrós]] * [[Petrún]] * [[Petrúnella]] * [[Petúlína]] * [[Pétrína]] * [[Pétrós]] * [[Pétrún]] * [[Péturína]] * [[Péturlína]] * [[Pia]] * [[Pía]] * [[Polly]] * [[Pollý]] * [[Pomóna (mannsnafn)|Pomóna]] * [[Pontisíana]] * [[Potentiana]] * [[Pría]] {{div col end}} == Q == {{div col|colwidth=12em}} {{div col end}} == R == {{div col|colwidth=12em}} * [[Rafney]] * [[Rafnfríður]] * [[Rafnhildur]] * [[Raggý]] * [[Ragna]] * [[Ragnbjörg]] * [[Ragndís]] * [[Ragney]] * [[Ragnfríður]] * [[Ragnheiður]] * [[Ragnhildur]] * [[Ragný]] * [[Rakel]] * [[Ramóna]] * [[Randalín]] * [[Randeiður]] * [[Randfríður]] * [[Randheiður]] * [[Randí]] * [[Randíð]] * [[Randíður]] * [[Randveig]] * [[Randý]] * [[Ranka]] * [[Rannva]] * [[Rannveig]] * [[Rasmusína]] * [[Rayna]] * [[Ráðhildur]] * [[Rán (mannsnafn)|Rán]] * [[Rea]] * [[Rebekka]] * [[Reginbjörg]] * [[Regína (mannsnafn)|Regína]] * [[Rei]] * [[Rein]] * [[Renata]] * [[Reyla]] * [[Reyn]] * [[Reyndís]] * [[Reynheiður]] * [[Reynhildur]] * [[Rikka]] * [[Ripley]] * [[Rita (mannsnafn)|Rita]] * [[Ríkey (mannsnafn)|Ríkey]] * [[Rín (mannsnafn)|Rín]] * [[Rína]] * [[Ríta]] * [[Rjúpa (mannsnafn)|Rjúpa]] * [[Roj]] * [[Ronja]] * [[Rorí]] * [[Rose]] * [[Rosemarie]] * [[Roxanna]] * [[Róberta]] * [[Róbjörg]] * [[Róm (mannsnafn)|Róm]] * [[Róma]] * [[Rómana]] * [[Rómanía]] * [[Rós (mannsnafn)|Rós]] * [[Rósa]] * [[Rósalilja]] * [[Rósalind]] * [[Rósalinda]] * [[Rósalía]] * [[Rósalín]] * [[Rósamund]] * [[Rósamunda]] * [[Rósanna]] * [[Rósbjörg]] * [[Rósborg]] * [[Róselía]] * [[Róselína]] * [[Rósella]] * [[Rósey]] * [[Rósfríð]] * [[Rósfríður]] * [[Róshildur]] * [[Rósinbjörg]] * [[Rósinda]] * [[Rósinkar]] <!-- kvenmannsnafnið Rósinkar er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Rósinkara]] * [[Rósinkransa]] * [[Rósinlilja]] * [[Rósída]] * [[Róska (mannsnafn)|Róska]] * [[Róslaug]] * [[Róslind]] * [[Róslinda]] * [[Róslín]] * [[Rósmary]] * [[Rósmarý]] * [[Rósmunda]] * [[Rósný]] * [[Rósrún]] * [[Rósveldur]] * [[Rósý]] * [[Runhildur]] * [[Runný]] * [[Runólfína]] * [[Rut]] * [[Ruth]] * [[Rúbý]] * [[Rún]] * [[Rúna]] * [[Rúndís]] * [[Rúnel]] * [[Rúnhildur]] * [[Rúnveldur]] * [[Rúrí (mannsnafn)|Rúrí]] * [[Rúrý]] * [[Röfn]] * [[Rögn]] * [[Rögnvaldína]] * [[Rökkurdís]] * [[Rökkva]] * [[Röskva]] {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=12em}} * [[Saara]] * [[Sabína]] * [[Sabrína]] * [[Safíra]] * [[Saga (mannsnafn)|Saga]] * [[Sakaría]] * [[Sakra]] * [[Sakura]] * [[Salbjörg]] * [[Saldís]] * [[Salgerður]] * [[Salín]] * [[Salína]] * [[Salka]] * [[Salla]] * [[Salma]] * [[Salmagnía]] * [[Salmanía]] * [[Salný]] * [[Salome]] * [[Salomína]] * [[Salóme]] * [[Salrós]] * [[Salvía]] * [[Salvör]] * [[Samúela]] * [[Samúelína]] * [[Samúlína]] * [[Sandra]] * [[Sanna]] * [[Sanný]] * [[Santía]] * [[Sara]] * [[Sarah]] * [[Sarína]] * [[Saxfríður]] * [[Sál (mannsnafn)|Sál]] * [[Seba]] * [[Sefanía]] * [[Selena (mannsnafn)|Selena]] * [[Selina]] * [[Selja (mannsnafn)|Selja]] * [[Selka]] * [[Selma]] * [[Selmdís]] * [[Senía]] * [[Septemborg]] * [[Septimius]] * [[Septíma]] * [[Septína]] * [[Sera]] * [[Serena]] * [[Seselía]] * [[Sesilía]] * [[Sesselía]] * [[Sesselja]] * [[Sessilía]] * [[Severína]] * [[Shirley]] * [[Siddý]] * [[Sif (mannsnafn)|Sif]] * [[Sigbjörg]] * [[Sigbjört]] * [[Sigborg]] * [[Sigdís]] * [[Sigdóra]] * [[Sigfinna]] * [[Sigfríð]] * [[Sigfríður]] * [[Sigfúsína]] * [[Sigga]] * [[Siggerður]] * [[Siglinn]] * [[Sigmunda]] * [[Sigmundína]] * [[Signa (mannsnafn)|Signa]] * [[Signhild]] * [[Signhildur]] * [[Signý]] * [[Sigrid]] * [[Sigríður]] * [[Sigrík]] * [[Sigrún]] * [[Sigrúnhildur]] * [[Sigtryggvína]] * [[Sigurást]] * [[Sigurásta]] * [[Sigurbára]] * [[Sigurbirna]] * [[Sigurbjörg]] * [[Sigurbjört]] * [[Sigurborg]] * [[Sigurdís]] * [[Sigurdóra]] * [[Sigurdríf]] * [[Sigurdrífa]] * [[Sigurða]] * [[Sigurðína]] * [[Sigurey]] * [[Sigurfinna]] * [[Sigurfjóla]] * [[Sigurfljóð]] * [[Sigurfríð]] * [[Sigurgeira]] * [[Sigurgyða]] * [[Sigurhanna]] * [[Sigurhelga]] * [[Sigurhildur]] * [[Sigurína]] * [[Sigurjóa]] * [[Sigurjóna]] * [[Sigurlaug]] * [[Sigurleif]] * [[Sigurlilja]] * [[Sigurlinn]] * [[Sigurlín]] * [[Sigurlína]] * [[Sigurlöð]] * [[Sigurmey]] * [[Sigurmunda]] * [[Sigurnanna]] * [[Sigurný]] * [[Sigurósk]] * [[Sigurpála]] * [[Sigurpálína]] * [[Sigurragna]] * [[Sigurrós]] * [[Sigurrósa]] * [[Sigurrún]] * [[Sigursteina]] * [[Sigurunn]] * [[Sigurvaldína]] * [[Sigurvaldís]] * [[Sigurvarðína]] * [[Sigurveig]] * [[Sigurvina]] * [[Sigurþóra]] * [[Sigurþórunn]] * [[Sigvalda]] * [[Sigvaldína]] * [[Sigvarðína]] * [[Sigvöld]] * [[Sigyn (mannsnafn)|Sigyn]] * [[Sigþóra]] * [[Sigþrúður]] * [[Silfa]] * [[Silfá]] * [[Silfra (mannsnafn)|Silfra]] * [[Silfrún]] * [[Silfur (mannsnafn)|Silfur]] * [[Silja]] * [[Silka]] * [[Silkisif]] * [[Silla]] * [[Silley]] * [[Silpha]] * [[Silva]] * [[Silvana]] * [[Silvía]] * [[Sirí]] * [[Sirra]] * [[Sirrey]] * [[Sirrí]] * [[Sirrý]] * [[Sisa]] * [[Sissa]] * [[Siv]] * [[Sivía]] * [[Sía (mannsnafn)|Sía]] * [[Símona]] * [[Símonika]] * [[Símonía]] * [[Símonína]] * [[Sína]] * [[Sísí]] * [[Sísý]] * [[Síta]] * [[Sjana]] * [[Sjóborg]] * [[Sjöfn (mannanafn)|Sjöfn]] * [[Skaði (mannsnafn)|Skaði]] * [[Skafta]] * [[Skarlotta]] * [[Skarpheiður]] * [[Skjaldmey]] * [[Skólastíka]] * [[Skugga]] * [[Skuld (mannsnafn)|Skuld]] * [[Skúa]] * [[Skúla]] * [[Skúlína]] * [[Smíta]] * [[Snekkja]] * [[Snjáfríður]] * [[Snjáka]] * [[Snjálaug]] * [[Snjófríð]] * [[Snjófríður]] * [[Snjólaug]] * [[Snorra]] * [[Snót]] * [[Snæbirna]] * [[Snæbjörg]] * [[Snæbjört]] * [[Snæborg]] * [[Snæbrá]] * [[Snædís]] * [[Snæfríð]] * [[Snæfríður]] * [[Snælaug]] * [[Snærós]] * [[Snærún]] * [[Snæsól]] * [[Soffía]] * [[Soffý]] * [[Sofia]] * [[Sofie]] * [[Sofía (mannsnafn)|Sofía]] * [[Solveig]] * [[Sonja]] * [[Sonný]] * [[Sophia]] * [[Sophie]] * [[Sófía (mannsnafn)|Sófía]] * [[Sófonía]] * [[Sól (mannsnafn)|Sól]] * [[Sóla]] * [[Sólbjörg]] * [[Sólbjört]] * [[Sólborg]] * [[Sólbrá]] * [[Sólbráð]] * [[Sólbrún]] * [[Sóldís]] * [[Sóldögg (mannsnafn)|Sóldögg]] * [[Sóley (mannsnafn)|Sóley]] * [[Sólfríður]] * [[Sólgerður]] * [[Sólheiður]] * [[Sólhild]] * [[Sólhildur]] * [[Sólín]] * [[Sólkatla]] * [[Sóllilja]] * [[Sóllín]] * [[Sólný]] * [[Sólrós]] * [[Sólrún]] * [[Sólskríkja (mannsnafn)|Sólskríkja]] * [[Sólveig]] * [[Sólvör]] * [[Sónata (mannsnafn)|Sónata]] * [[Star (mannsnafn)|Star]] * [[Stasía]] * [[Stefana]] * [[Stefanía]] * [[Stefánný]] * [[Steina (nafn)|Steina]] * [[Steinbjörg]] * [[Steinborg]] * [[Steindís]] * [[Steindóra]] * [[Steiney]] * [[Steinfríður]] * [[Steingerður]] * [[Steinhildur]] * [[Steinína]] * [[Steinka]] * [[Steinlaug]] * [[Steinný]] * [[Steinríður]] * [[Steinrós]] * [[Steinrún]] * [[Steinsa]] * [[Steinunn]] * [[Steinvör]] * [[Steinþóra]] * [[Steinþórunn]] * [[Stella]] * [[Sterling]] * [[Stinne]] * [[Stígheiður]] * [[Stígrún]] * [[Stína]] * [[Stjarna (mannsnafn)|Stjarna]] * [[Stjarney]] * [[Stormey]] * [[Strympa (mannsnafn)|Strympa]] * [[Sturlína]] * [[Styrgerður]] * [[Sumarlaus]] * [[Sumarlilja]] * [[Sumarlín]] * [[Sumarlína]] * [[Sumarrós]] * [[Sunna]] * [[Sunnefa]] * [[Sunneva]] * [[Sunney]] * [[Sunniva]] * [[Sunníva]] * [[Susan]] * [[Susie]] * [[Súla (mannsnafn)|Súla]] * [[Súlamít]] * [[Súlíma]] * [[Súsan]] * [[Súsanna]] * [[Svafa]] * [[Svala (mannsnafn)|Svala]] * [[Svalrún]] * [[Svana]] * [[Svanbjörg]] * [[Svanbjört]] * [[Svanborg]] * [[Svandís]] * [[Svaney]] * [[Svanfríð]] * [[Svanfríður]] * [[Svanheiður]] * [[Svanhild]] * [[Svanhildur]] * [[Svanhvít]] * [[Svanlaug]] * [[Svanrós]] * [[Svanrún]] * [[Svaný]] * [[Svanþrúður]] * [[Svava]] * [[Svea]] * [[Sveina]] * [[Sveinbirna]] * [[Sveinbjörg]] * [[Sveinborg]] * [[Sveindís]] * [[Sveiney]] * [[Sveinfríður]] * [[Sveingerður]] * [[Sveinhildur]] * [[Sveininna]] * [[Sveinína]] * [[Sveinjóna]] * [[Sveinlaug]] * [[Sveinrós]] * [[Sveinrún]] * [[Sveinsína]] * [[Sveinveig]] * [[Sveiný]] * [[Svendís]] * [[Svenna]] * [[Sverrey]] * [[Sverrína]] * [[Svía]] * [[Svíalín]] * [[Sylgja]] * [[Sylva]] * [[Sylvia]] * [[Sylvía]] * [[Sylvör]] * [[Systa]] * [[Sýrný]] * [[Sýta]] * [[Sæbjörg]] * [[Sæbjört]] * [[Sæborg]] * [[Sæbrá]] * [[Sædís]] * [[Sædóra]] * [[Sæfinna]] * [[Sæfríður]] * [[Sæhildur]] * [[Sæla]] * [[Sælaug]] * [[Sælín]] * [[Sæma]] * [[Sæmey]] * [[Sæmunda]] * [[Sæmundína]] * [[Sæmundsína]] * [[Sæný]] * [[Særós]] * [[Særún]] * [[Sæsól]] * [[Sæunn]] * [[Sævör]] * [[Sölfína]] * [[Sölva]] * [[Sölvey]] * [[Sölvína]] * [[Sölvör]] * [[Sörína]] {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=12em}} * [[Tala (mannsnafn)|Tala]] * [[Talitha]] * [[Talía (nafn)|Talía]] * [[Tamar]] * [[Tamara]] * [[Tanía]] * [[Tanja]] * [[Tanya]] * [[Tara (mannsnafn)|Tara]] * [[Taríel]] * [[Tatiana]] * [[Tatía]] * [[Tatjana]] * [[Tea]] * [[Teitný]] * [[Tekla]] * [[Tekóa]] * [[Telekía]] * [[Telma]] * [[Tenchi]] * [[Tera]] * [[Teresa]] * [[Teresía]] * [[Tereza]] * [[Terra]] * [[Thalia]] * [[Thalía (mannsnafn)|Thalía]] * [[Thea]] * [[Theadóra]] * [[Thelma]] * [[Theodóra]] * [[Theódína]] * [[Theódóra]] * [[Theresa]] * [[Tildra (mannsnafn)|Tildra]] * [[Timótea]] * [[Tindra]] * [[Tinna (mannsnafn)|Tinna]] * [[Tirsa]] * [[Tía]] * [[Tíalilja]] * [[Tíbrá]] * [[Tína]] * [[Tobía]] * [[Todda]] * [[Togíana]] * [[Tomsína]] * [[Torbjörg]] * [[Torfey]] * [[Torfheiður]] * [[Torfhildur]] * [[Tormóna]] * [[Tóbý]] * [[Tófa (mannsnafn)|Tófa]] * [[Tóka]] * [[Tómasína]] * [[Tómína]] * [[Tóta]] * [[Tótla]] * [[Trausta]] * [[Tristana]] * [[Trína]] * [[Trú (mannsnafn)|Trú]] * [[Tryggva]] * [[Tryggvanía]] * [[Tryggveig]] * [[Tryggvína]] * [[Týra]] {{div col end}} == U == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ugla (mannsnafn)|Ugla]] * [[Ulla]] * [[Una]] * [[Undína (mannsnafn)|Undína]] * [[Unna]] * [[Unnbjörg]] * [[Unndís]] * [[Unnfríður]] * [[Unnur]] * [[Unnvör]] * [[Urður (mannsnafn)|Urður]] * [[Ursula]] {{div col end}} == Ú == {{div col|colwidth=12em}} * [[Úa]] * [[Úlfa]] * [[Úlfdís]] * [[Úlfey]] * [[Úlfheiður]] * [[Úlfhildur]] * [[Úlfrún]] * [[Úlla]] * [[Úlrika]] * [[Úna]] * [[Úndína]] * [[Úranía]] * [[Úrsúla]] * [[Úrsúley]] {{div col end}} == V == {{div col|colwidth=12em}} * [[Vagna]] * [[Vagnbjörg]] * [[Vagnborg]] * [[Vagnfríður]] * [[Vaka (mannsnafn)|Vaka]] * [[Vala]] * [[Valbjörg]] * [[Valbjörk]] * [[Valbjört]] * [[Valborg]] * [[Valda]] * [[Valdey]] * [[Valdheiður]] * [[Valdimara]] * [[Valdimaría]] * [[Valdína]] * [[Valdís]] * [[Valdný]] * [[Valentína]] * [[Valerí]] * [[Valería]] * [[Valey]] * [[Valfríður]] * [[Valgerða]] * [[Valgerður]] * [[Valgý]] * [[Valhildur]] * [[Valía]] * [[Valka]] * [[Valkyrja (mannsnafn)|Valkyrja]] * [[Vallý]] * [[Valný]] * [[Valrós]] * [[Valrún]] * [[Valva]] * [[Valý]] * [[Valþrúður]] * [[Vana]] * [[Vanadís]] * [[Vanda]] * [[Vanja]] * [[Varða (mannsnafn)|Varða]] * [[Vasilia]] * [[Vava]] * [[Vár (mannsnafn)|Vár]] * [[Vega]] * [[Vegmey]] * [[Veig]] * [[Veiga]] * [[Veigalín]] * [[Venedía]] * [[Venný]] * [[Venus (mannsnafn)|Venus]] * [[Vera (mannsnafn)|Vera]] * [[Verna]] * [[Veronica (mannsnafn)|Veronica]] * [[Veronika]] * [[Verónika]] * [[Veróníka]] * [[Veska]] * [[Vetrarrós]] * [[Vetrarsól]] * [[Vébjörg]] * [[Védís]] * [[Véfreyja]] * [[Végerður]] * [[Vélaug]] * [[Véný]] * [[Vibeka]] * [[Vibeke]] * [[Vibekka]] * [[Viborg (mannsnafn)|Viborg]] * [[Victoria (mannsnafn)|Victoria]] * [[Victoría]] * [[Viðbekka]] * [[Viðey (mannsnafn)|Viðey]] * [[Viðja (mannsnafn)|Viðja]] * [[Vigdís]] * [[Vigfríður]] * [[Vigfúsa]] * [[Vigfúsína]] * [[Vigga]] * [[Viglín]] * [[Viglís]] * [[Vigný]] * [[Viktoria]] * [[Viktoría]] * [[Vilbjörg]] * [[Vilborg]] * [[Vildís]] * [[Vilfríður]] * [[Vilgerður]] * [[Vilhelmína]] * [[Vilhjálmía]] * [[Vilhjálmína]] * [[Villa (mannsnafn)|Villa]] * [[Villidína]] * [[Villimey]] * [[Vilma]] * [[Vilmunda]] * [[Vilmundína]] * [[Vilný]] * [[Vin]] * [[Vinbjörg]] * [[Vinný]] * [[Vinsý]] * [[Vinvelína]] * [[Viola]] * [[Virginía (mannsnafn)|Virginía]] * [[Vivian]] * [[Víbeka]] * [[Víbekka]] * [[Víf]] * [[Vígborg]] * [[Vígdögg]] * [[Víggunnur]] * [[Víóla (mannsnafn)|Víóla]] * [[Víóletta]] * [[Vísa (mannsnafn)|Vísa]] * [[Víví]] * [[Von (mannsnafn)|Von]] * [[Voney]] * [[Vopna]] * [[Vordís]] * [[Vorsól]] * [[Værð]] * [[Vök (mannsnafn)|Vök]] * [[Völva (mannsnafn)|Völva]] {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=12em}} * [[Wala]] * [[Wanessa]] * [[Winter]] {{div col end}} == X == {{div col|colwidth=12em}} * [[Xenia]] * [[Xenía]] {{div col end}} == Y == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ylfa]] * [[Ylfur]] * [[Ylja]] * [[Ylva]] * [[Ynda]] * [[Yndís]] * [[Yngveldur]] * [[Ynja]] * [[Yrja]] * [[Yrkja]] * [[Yrsa]] {{div col end}} == Ý == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ýda]] * [[Ýja]] * [[Ýlfa]] * [[Ýma]] * [[Ýr (nafn)|Ýr]] * [[Ýri]] * [[Ýrr]] * [[Ýrún]] {{div col end}} == Z == {{div col|colwidth=12em}} * [[Zíta]] * [[Zoe]] * [[Zophanía]] * [[Zophía]] * [[Zulima]] {{div col end}} == Þ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Þalía]] * [[Þeba (mannsnafn)|Þeba]] * [[Þeódís]] * [[Þeódóra]] * [[Þingey (mannsnafn)|Þingey]] * [[Þjóðbjörg]] * [[Þjóðhildur]] * [[Þjóðlaug]] * [[Þoka (nafn)|Þoka]] * [[Þollríður]] * [[Þollý]] * [[Þorbera]] * [[Þorbirna]] * [[Þorbjörg]] * [[Þorbjörnsína]] * [[Þorborg]] * [[Þorbrá]] * [[Þorfinna]] * [[Þorfríður]] * [[Þorgeira]] * [[Þorgerður]] * [[Þorgilsína]] * [[Þorgríma]] * [[Þorkatla]] * [[Þorkelína]] * [[Þorkelsína]] * [[Þorlaug]] * [[Þorlákína]] * [[Þorláksía]] * [[Þorláksína]] * [[Þorleif]] * [[Þorleifína]] * [[Þorlfríður]] * [[Þorsteina]] * [[Þorsteinína]] * [[Þorsteinsa]] * [[Þorsteinsína]] * [[Þorsteinunn]] * [[Þorstína]] * [[Þorvalda]] * [[Þorvaldína]] * [[Þorvarðína]] * [[Þorvildur]] * [[Þóra]] * [[Þóranna]] * [[Þórarinna]] * [[Þórarna]] * [[Þórbjörg]] * [[Þórborg]] * [[Þórdís]] * [[Þórða]] * [[Þórelfa]] * [[Þórelfur]] * [[Þórey]] * [[Þórfríður]] * [[Þórgunna]] * [[Þórgunnur]] * [[Þórhalla]] * [[Þórhanna]] * [[Þórheiður]] * [[Þórhildur]] * [[Þórína]] * [[Þórkatla]] * [[Þórlaug]] * [[Þórleif]] * [[Þórlín]] * [[Þórlína]] * [[Þórmunda]] * [[Þórný]] * [[Þórodda]] * [[Þórólína]] * [[Þórríður]] * [[Þórrún]] * [[Þórsteina]] * [[Þórsteinunn]] * [[Þórstína]] * [[Þórunn]] * [[Þórunnbjörg]] * [[Þórunnborg]] * [[Þórveig]] * [[Þórvör]] * [[Þrá]] * [[Þruma (mannsnafn)|Þruma]] * [[Þrúða]] * [[Þrúður (mannsnafn)|Þrúður]] * [[Þula (mannsnafn)|Þula]] * [[Þura]] * [[Þurí]] * [[Þuríður]] * [[Þurý]] * [[Þúfa]] * [[Þyra]] * [[Þyrey]] * [[Þyri]] * [[Þyrí]] * [[Þyrnirós (mannsnafn)|Þyrnirós]] * [[Þýðrún]] * [[Þöll (mannsnafn)|Þöll]] {{div col end}} == Æ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ædís]] * [[Ægileif]] * [[Æja]] * [[Æsa]] * [[Æsgerður]] * [[Æska]] * [[Æstíva]] * [[Ævi]] * [[Æví]] * [[Ævör]] {{div col end}} == Ö == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ögmunda]] * [[Ögmundína]] * [[Ögn (mannsnafn)|Ögn]] * [[Ölrún]] * [[Ölveig]] * [[Ölvína]] * [[Öndís]] * [[Örbrún]] * [[Örk]] * [[Ösp (mannsnafn)|Ösp]] * [[Össuría]] * [[Össurína]] * [[Össurlína]] * [[Öxi (mannsnafn)|Öxi]] {{div col end}} == Athugasemdir == * ^NÍ merkir nafn sem finnst í ''Nöfnum Íslendinga'' (nýrri útgáfu) eftir Guðrúnu Kvaran. == Tengt efni == * [[Íslenskt mannsnafn]] * [[Listi yfir íslensk mannanöfn]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn?Stafrof=&Nafn=&Stulkur=on&Samthykkt=yes|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} * [https://island.is/leit-i-mannanafnaskra "Leit í mannanafnaskrá"] Sótt 2. janúar 2025. * Guðrún Kvaran, ''Nöfn Íslendinga'' (ný útgáfa), Forlagið, 2011, ISBN 978-9979-53-546-1 [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn| ]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi|eiginnöfn kvenna]] [[Flokkur:Listar um samfélag og menningu|íslensk eiginnöfn kvenmanna]] lxrjyfm16asspxg0is3hzb7bl2234uc 1958596 1958593 2026-04-02T07:56:02Z MáneyMánadóttir 103358 /* G */ 1958596 wikitext text/x-wiki {{efnisyfirlit til hægri}} Eftirfarandi er '''listi yfir íslensk [[eiginnafn|eiginnöfn]] [[kona|kvenna]]''': == A == {{div col|colwidth=12em}} * [[Aagot]]^NÍ * [[Aaliyah]] * [[Abba (nafn)|Abba]]^NÍ * [[Abel (mannsnafn)|Abel]] * [[Abela]]^NÍ * [[Abelína]]^NÍ * [[Abigael]]^NÍ * [[Abígael]]^NÍ * [[Ada]]^NÍ * [[Adda]]^NÍ * [[Addbjörg]]^NÍ * [[Addlaug]]^NÍ * [[Addú]] * [[Addý]]^NÍ * [[Adela]]^NÍ * [[Adele (mannsnafn)|Adele]] * [[Adelía]] * [[Adolfína]]^NÍ * [[Adriana]] * [[Adríana]] * [[Adríanna]] * [[Aðalbjörg]]^NÍ * [[Aðalbjört]]^NÍ * [[Aðalborg]]^NÍ * [[Aðaldís]]^NÍ * [[Aðaley]] * [[Aðalfríður]]^NÍ * [[Aðalgerður]]^NÍ * [[Aðalgunnur]]^NÍ * [[Aðalheiður]]^NÍ * [[Aðalrós]]^NÍ * [[Aðalsteina]]^NÍ * [[Aðalsteinunn]]^NÍ * [[Aðalveig]]^NÍ * [[Agata]]^NÍ * [[Agatha]]^NÍ * [[Agða]]^NÍ * [[Agga]]^NÍ * [[Agla]]^NÍ * [[Agna]]^NÍ * [[Agnborg]]^NÍ * [[Agnea]]^NÍ * [[Agnes (mannsnafn)|Agnes]]^NÍ * [[Agneta]]^NÍ * [[Agney]] * [[Agok]] * [[Ahelia]] * [[Aisha]] * [[Akira]] * [[Akurrós]]^NÍ * [[Alaía]] * [[Alanta]] * [[Alba]]^NÍ * [[Alberta (mannsnafn)|Alberta]]^NÍ * [[Albertina]]^NÍ * [[Albertína]]^NÍ * [[Albína]]^NÍ * [[Albjört]] * [[Alda (mannsnafn)|Alda]]^NÍ * [[Aldarrós]]^NÍ * [[Aldey]] * [[Aldinborg (nafn)|Aldinb^NÍorg]] * [[Aldinía]]^NÍ * [[Aldína]]^NÍ * [[Aldís]]^NÍ * [[Aldísa]]^NÍ * [[Aldný]]^NÍ * [[Alena]] * [[Aleta]]^NÍ * [[Aletta]]^NÍ * [[Alex]] * [[Alexa]]^NÍ * [[Alexandra]]^NÍ * [[Alexandría (mannsnafn)|Alexandría]]^NÍ * [[Alexandrína]]^NÍ * [[Alexia]] * [[Alexis]] * [[Alexía]]^NÍ * [[Alexína]]^NÍ * [[Alexstrasa]] * [[Alfa (mannsnafn)|Alfa]]^NÍ * [[Alfífa]]^NÍ * [[Alfoldína]]^NÍ * [[Alfreðsína]]^NÍ * [[Alfríður]]^NÍ * [[Algunda]]^NÍ * [[Alica]] * [[Alice]]^NÍ * [[Alida]]^NÍ * [[Alisa]] * [[Alía]] * [[Alíana]] * [[Alída]]^NÍ * [[Alífa]] * [[Alína]] * [[Alís]]^NÍ * [[Alísa]]^NÍ * [[Alíta]] * [[Alla]]^NÍ * [[Allaug]]^NÍ * [[Alleif]]^NÍ * [[Alleifa]]^NÍ * [[Allý]]^NÍ * [[Alma]]^NÍ * [[Alpa]] * [[Alparós (mannsnafn)|Alparós]] * [[Alríður]]^NÍ * [[Alrún]]^NÍ * [[Althea]] * [[Alva]]^NÍ * [[Alvilda]]^NÍ * [[Amadea]]^NÍ * [[Amal]]^NÍ * [[Amalía]]^NÍ * [[Amanda]]^NÍ * [[Amaníta]] * [[Amarie]] * [[Amelía]]^NÍ * [[Amilía]] * [[Amira]]^NÍ * [[Amía]] * [[Amína]] * [[Amíra]] * [[Amy]]^NÍ * [[Amý]]^NÍ * [[Ana]] * [[Anais]]^NÍ * [[Analía]]^NÍ * [[Anastasia (mannsnafn)|Anastasia]]^NÍ * [[Anastasía (mannsnafn)|Anastasía]]^NÍ * [[Andra]]^NÍ * [[Andrá]]^NÍ * [[Andrea]]^NÍ * [[Andresa]]^NÍ * [[Andresína]]^NÍ * [[Andría]]^NÍ * [[Andríana]]^NÍ * [[Andrína]]^NÍ * [[Anelía]]^NÍ * [[Anetta]]^NÍ * [[Angela]]^NÍ * [[Angelía]] * [[Angelíka]]^NÍ * [[Angelína]] * [[Anika]]^NÍ * [[Anita]]^NÍ * [[Anitta]]^NÍ * [[Anída]] * [[Aníka]]^NÍ * [[Anína]]^NÍ * [[Aníta]]^NÍ * [[Anja]]^NÍ * [[Ann]]^NÍ * [[Anna]]^NÍ * [[Annabella]]^NÍ * [[Annadís]]^NÍ * [[Annaína]]^NÍ * [[Annalisa]]^NÍ * [[Annalísa]]^NÍ * [[Annamaría]] * [[Annarósa]]^NÍ * [[Anne]]^NÍ * [[Annelí]] * [[Annetta]]^NÍ * [[Anney]]^NÍ * [[Annika]]^NÍ * [[Anní]]^NÍ * [[Annía]]^NÍ * [[Anníta]]^NÍ * [[Anný]]^NÍ * [[Anóra]] * [[Antonetta]]^NÍ * [[Antonía]]^NÍ * [[Anya]] * [[Appolína]]^NÍ * [[Apríl (mannsnafn)|Apríl]]^NÍ * [[Ara]]^NÍ * [[Arabella]]^NÍ * [[Araminta]] * [[Ardís]]^NÍ * [[Ardúlín]]^NÍ * [[Arelly]]^NÍ * [[Arey]]^NÍ * [[Arianna]] * [[Arinbjörg]]^NÍ * [[Aris]]^NÍ * [[Arisa]]^NÍ * [[Aría]] * [[Aríaðna]] * [[Aríana]] * [[Aríanna]]^NÍ * [[Aríel]] * [[Aríela]] * [[Aríella]]^NÍ * [[Arín]]^NÍ * [[Arína]]^NÍ * [[Arís]]^NÍ * [[Arja]] * [[Arkíta]] * [[Armenía (mannsnafn)|Armenía]]^NÍ * [[Arna]]^NÍ * [[Arnbjörg (mannsnafn)|Arnbjörg]]^NÍ * [[Arnborg]]^NÍ * [[Arndís]]^NÍ * [[Arnea]]^NÍ * [[Arneiður]]^NÍ * [[Arney]]^NÍ * [[Arnfinna]]^NÍ * [[Arnfríður]]^NÍ * [[Arngerður]]^NÍ * [[Arngríma]]^NÍ * [[Arngunn]]^NÍ * [[Arngunnur]]^NÍ * [[Arnheiður]]^NÍ * [[Arnhildur]]^NÍ * [[Arnika]]^NÍ * [[Arnkatla]]^NÍ * [[Arnlaug]]^NÍ * [[Arnleif]]^NÍ * [[Arnlín]]^NÍ * [[Arnljót]]^NÍ * [[Arnodda]]^NÍ * [[Arnóra]]^NÍ * [[Arnórína]]^NÍ * [[Arnrós]]^NÍ * [[Arnrún]]^NÍ * [[Arntinna]] * [[Arnþóra]]^NÍ * [[Arnþrúður]]^NÍ * [[Aronía]]^NÍ * [[Artemis (mannsnafn)|Artemis]] * [[Asía (mannsnafn)|Asía]]^NÍ * [[Asírí]]^NÍ * [[Askalín]] * [[Askja (mannsnafn)|Askja]]^NÍ * [[Assa (mannsnafn)|Assa]]^NÍ * [[Asta]]^NÍ * [[Astrid]]^NÍ * [[Astrónómía]]^NÍ * [[Atalía]] * [[Atena]]^NÍ * [[Atfriður]]^NÍ * [[Athena]]^NÍ * [[Atla]]^NÍ * [[Atlanta (mannsnafn)|Atlanta]]^NÍ * [[Auðbjörg]]^NÍ * [[Auðbjört]]^NÍ * [[Auðdís]]^NÍ * [[Auðhildur]]^NÍ * [[Auðlín]]^NÍ * [[Auðna]]^NÍ * [[Auðný]]^NÍ * [[Auðrún]]^NÍ * [[Auður (mannsnafn)|Auður]]^NÍ * [[Aurora]]^NÍ * [[Ava]] * [[Avantí]] * [[Avelin]] * [[Aveline]] * [[Avelín]] * [[Avía]] * [[Axelía]]^NÍ * [[Axelína]]^NÍ * [[Axelma]]^NÍ * [[Ayah]] * [[Aþena (mannsnafn)|Aþena]]^NÍ {{div col end}} == Á == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ágota]]^NÍ * [[Ágústa]]^NÍ * [[Ágústína]]^NÍ * [[Álaug]]^NÍ * [[Álfa]] * [[Álfdís]]^NÍ * [[Álfeiður]]^NÍ * [[Álfey]]^NÍ * [[Álfgerður]]^NÍ * [[Álfheiður]]^NÍ * [[Álfhildur]]^NÍ * [[Álfrós]] * [[Álfrún]]^NÍ * [[Álfsdís]]^NÍ * [[Álfsól]]^NÍ * [[Álöf]]^NÍ * [[Ára]] * [[Árbjörg]]^NÍ * [[Árbjört]]^NÍ * [[Árborg (mannsnafn)|Árborg]]^NÍ * [[Árbót]]^NÍ * [[Árdís]]^NÍ * [[Árelía]]^NÍ * [[Árey]] * [[Árilía]]^NÍ * [[Árlaug]]^NÍ * [[Ármanía]]^NÍ * [[Ármanna]]^NÍ * [[Ármannía]]^NÍ * [[Ármey]]^NÍ * [[Árna]]^NÍ * [[Árnanía]]^NÍ * [[Árndís]]^NÍ * [[Árnetta]]^NÍ * [[Árney]]^NÍ * [[Árnheiður]]^NÍ * [[Árninna]]^NÍ * [[Árnía]]^NÍ * [[Árnína]]^NÍ * [[Árnný]]^NÍ * [[Árný]]^NÍ * [[Áróra]]^NÍ * [[Ársól]]^NÍ * [[Ársæl]]^NÍ * [[Árún]]^NÍ * [[Árveig]]^NÍ * [[Árvök]]^NÍ * [[Árþóra]]^NÍ * [[Ása]]^NÍ * [[Ásbjörg]]^NÍ * [[Ásborg]]^NÍ * [[Ásdís]]^NÍ * [[Ásfríður]]^NÍ * [[Ásgeira]]^NÍ * [[Ásgerður]]^NÍ * [[Áshildur]]^NÍ * [[Áskatla]]^NÍ * [[Ásla]]^NÍ * [[Áslaug]]^NÍ * [[Ásleif]]^NÍ * [[Ásmunda]]^NÍ * [[Ásný]]^NÍ * [[Ásrós]]^NÍ * [[Ásrún]]^NÍ * [[Ást (mannsnafn)|Ást]] * [[Ásta]]^NÍ * [[Ástbjörg]]^NÍ * [[Ástbjört]]^NÍ * [[Ástborg]] * [[Ástdís]]^NÍ * [[Ástey]] * [[Ástfinna]]^NÍ * [[Ástfríður]]^NÍ * [[Ástgerður]]^NÍ * [[Ástheiður]]^NÍ * [[Ásthildur]]^NÍ * [[Ástína]]^NÍ * [[Ástlaug]]^NÍ * [[Ástmarý]] * [[Ástmunda]]^NÍ * [[Ástný]]^NÍ * [[Ástríður]]^NÍ * [[Ástrós]]^NÍ * [[Ástrún]]^NÍ * [[Ástveig]]^NÍ * [[Ástý]] * [[Ástþóra]]^NÍ * [[Ástþórunn]]^NÍ * [[Ástþrúður]]^NÍ * [[Ásvör]]^NÍ * [[Ásynja (mannsnafn)|Ásynja]] * [[Ásþrúður]]^NÍ {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=12em}} * [[Baldey]]^NÍ * [[Baldína]]^NÍ * [[Baldrún]]^NÍ * [[Baldursbrá (mannsnafn)|Baldursbrá]]^NÍ * [[Baldvina]]^NÍ * [[Baldvinía]]^NÍ * [[Barbara]]^NÍ * [[Barbára]]^NÍ * [[Bassí]]^NÍ * [[Batanía]]^NÍ * [[Baþónía]]^NÍ * [[Bábó]] * [[Bára]]^NÍ * [[Bárðdís]]^NÍ * [[Bárðlína]]^NÍ * [[Bárðný]]^NÍ * [[Beata]]^NÍ * [[Bebba]] * [[Bedína]]^NÍ * [[Begga]]^NÍ * [[Bekkhildur]]^NÍ * [[Belinda]]^NÍ * [[Bella]]^NÍ * [[Benedikta]]^NÍ * [[Benediktína]]^NÍ * [[Bengta]]^NÍ * [[Benidikta]] * [[Benía]]^NÍ * [[Beníta]]^NÍ * [[Benjamína]]^NÍ * [[Benna]]^NÍ * [[Benney]]^NÍ * [[Benný]]^NÍ * [[Benónía]]^NÍ * [[Bensína]]^NÍ * [[Benta]]^NÍ * [[Bentey]]^NÍ * [[Bentína]]^NÍ * [[Bera (nafn)|Bera]]^NÍ * [[Berga]]^NÍ * [[Bergdís]]^NÍ * [[Bergdögg]]^NÍ * [[Bergey]]^NÍ * [[Bergfríður]]^NÍ * [[Bergheiður]]^NÍ * [[Berghildur]]^NÍ * [[Bergína]]^NÍ * [[Berglaug]]^NÍ * [[Berglind]]^NÍ * [[Berglín]]^NÍ * [[Berglína]]^NÍ * [[Bergljót]]^NÍ * [[Bergmannía]] * [[Bergmunda]]^NÍ * [[Bergný]]^NÍ * [[Bergrán]]^NÍ * [[Bergrín]]^NÍ * [[Bergrós]]^NÍ * [[Bergrún]]^NÍ * [[Bergsteina]]^NÍ * [[Bergsteinunn]]^NÍ * [[Bergsveina]]^NÍ * [[Bergveig]]^NÍ * [[Bergvina]]^NÍ * [[Bergþóra]]^NÍ * [[Bergþrúður]]^NÍ * [[Berit]]^NÍ * [[Bernadette]] * [[Bernharðína]]^NÍ * [[Bernódía]]^NÍ * [[Bernólína]]^NÍ * [[Bersabe]]^NÍ * [[Berta]]^NÍ * [[Bertha]]^NÍ * [[Bertína]]^NÍ * [[Bertmarí]] * [[Bessa]]^NÍ * [[Bessí]]^NÍ * [[Bessý]]^NÍ * [[Bestla (mannsnafn)|Bestla]]^NÍ * [[Beta (mannsnafn)|Beta]]^NÍ * [[Betanía]]^NÍ * [[Beth]] * [[Betsý]]^NÍ * [[Betta]]^NÍ * [[Bettina]]^NÍ * [[Bettína]]^NÍ * [[Bettý]]^NÍ * [[Betúelína]]^NÍ * [[Betzý]]^NÍ * [[Bibíana]]^NÍ * [[Bil (mannanafn)|Bil]]^NÍ * [[Binna]]^NÍ * [[Binný]]^NÍ * [[Birgit]]^NÍ * [[Birgitta]]^NÍ * [[Birgný]]^NÍ * [[Birna (nafn)|Birna]]^NÍ * [[Birta (mannsnafn)|Birta]]^NÍ * [[Birtna]]^NÍ * [[Bíbí]]^NÍ * [[Bína]]^NÍ * [[Bjargdís]]^NÍ * [[Bjargey]]^NÍ * [[Bjargheiður]]^NÍ * [[Bjarghildur]]^NÍ * [[Bjarglaug]]^NÍ * [[Bjarglind]]^NÍ * [[Bjarkey]]^NÍ * [[Bjarklind]]^NÍ * [[Bjarma]]^NÍ * [[Bjarna]]^NÍ * [[Bjarnasigrún]]^NÍ * [[Bjarnasína]]^NÍ * [[Bjarnaþórey]]^NÍ * [[Bjarndís]]^NÍ * [[Bjarney]]^NÍ * [[Bjarnfríður]]^NÍ * [[Bjarngerður]]^NÍ * [[Bjarnheiður]]^NÍ * [[Bjarnhildur]]^NÍ * [[Bjarnína]]^NÍ * [[Bjarnlaug]]^NÍ * [[Bjarnlín]]^NÍ * [[Bjarnný]]^NÍ * [[Bjarnónía]]^NÍ * [[Bjarnrós]] * [[Bjarnrún]]^NÍ * [[Bjarnveig]]^NÍ * [[Bjarný]]^NÍ * [[Bjarnþóra]]^NÍ * [[Bjarnþrúður]]^NÍ * [[Bjartdís]] * [[Bjartey]]^NÍ * [[Bjartmey]]^NÍ * [[Björg]]^NÍ * [[Björgey]] * [[Björgheiður]]^NÍ * [[Björghildur]]^NÍ * [[Björgólína]]^NÍ * [[Björgvina]]^NÍ * [[Björk (mannsnafn)|Björk]]^NÍ * [[Björndís]]^NÍ * [[Björney]]^NÍ * [[Björnfríður]]^NÍ * [[Björnína]]^NÍ * [[Björnlaug]]^NÍ * [[Björnlín]]^NÍ * [[Björnónía]]^NÍ * [[Björnveig]]^NÍ * [[Björný]]^NÍ * [[Björt]]^NÍ * [[Blaka]]^NÍ * [[Blanka]]^NÍ * [[Blanzeflór]]^NÍ * [[Bláey]]^NÍ * [[Bláklukka (mannsnafn)|Bláklukka]] * [[Blíða]]^NÍ * [[Blín]] * [[Blómey]]^NÍ * [[Blómhvít]]^NÍ * [[Blómlaug]]^NÍ * [[Blædís]]^NÍ * [[Blær]]^NÍ * [[Bobba]] * [[Bodil]]^NÍ * [[Boga]]^NÍ * [[Bogdís]]^NÍ * [[Bogey]]^NÍ * [[Bogga]]^NÍ * [[Boghildur]]^NÍ * [[Borg (mannsnafn)|Borg]]^NÍ * [[Borga]]^NÍ * [[Borgdís]]^NÍ * [[Borghild]] * [[Borghildur]]^NÍ * [[Borgný]]^NÍ * [[Borgrún]]^NÍ * [[Borgþóra]]^NÍ * [[Botnía (mannsnafn)|Botnía]] * [[Bóel]]^NÍ * [[Bóletta]]^NÍ * [[Bót]]^NÍ * [[Bóthildur]]^NÍ * [[Braga (mannsnafn)|Braga]]^NÍ * [[Braghildur]]^NÍ * [[Branddís]]^NÍ * [[Brandís]]^NÍ * [[Brandþrúður]]^NÍ * [[Brá]]^NÍ * [[Brák]]^NÍ * [[Brettefa]]^NÍ * [[Bretteva]]^NÍ * [[Briet]] * [[Brigget]]^NÍ * [[Brigida]]^NÍ * [[Brigit]]^NÍ * [[Brigitta]]^NÍ * [[Brim (mannsnafn)|Brim]] * [[Brimdís]]^NÍ * [[Brimey]] * [[Brimhildur]]^NÍ * [[Brimrún]]^NÍ * [[Brit]]^NÍ * [[Britt]]^NÍ * [[Britta]]^NÍ * [[Bría]] * [[Bríana]]^NÍ * [[Bríanna]]^NÍ * [[Bríet (mannsnafn)|Bríet]]^NÍ * [[Broteva]]^NÍ * [[Brúney]]^NÍ * [[Bryndís]]^NÍ * [[Brynfríður]]^NÍ * [[Bryngerður]]^NÍ * [[Brynheiður]]^NÍ * [[Brynhildur]]^NÍ * [[Brynja (nafn)|Brynja]]^NÍ * [[Brynjólfína]]^NÍ * [[Brynjólfsína]]^NÍ * [[Brynný]]^NÍ * [[Brynveig]]^NÍ * [[Brynylfa]] * [[Bubba]]^NÍ * [[Buffý]] * [[Burkney]]^NÍ * [[Bylgja (mannsnafn)|Bylgja]]^NÍ * [[Böðvarrún]]^NÍ * [[Böðvína]]^NÍ {{div col end}} == C == {{div col|colwidth=12em}} * [[Camilla]]^NÍ * [[Caritas]] * [[Carla]] * [[Carmen]]^NÍ * [[Casandra]] * [[Cathinca]] * [[Cecilia]]^NÍ * [[Cecilía]]^NÍ * [[Celina]] * [[Ceres (mannsnafn)|Ceres]]^NÍ * [[Charlotta]]^NÍ * [[Charlotte (mannsnafn)|Charlotte]]^NÍ * [[Chloé]] * [[Chrissie]] * [[Christa]] * [[Christel]] * [[Christina]]^NÍ * [[Christine]]^NÍ * [[Clara]]^NÍ * [[Cleopatra (mannsnafn)|Cleopatra]] {{div col end}} == D == {{div col|colwidth=12em}} * [[Dadda]]^NÍ * [[Daða]]^NÍ * [[Daðey]]^NÍ * [[Daðína]]^NÍ * [[Daðný]]^NÍ * [[Dagbjörg]]^NÍ * [[Dagbjört]]^NÍ * [[Dagfinna]]^NÍ * [[Dagfríður]]^NÍ * [[Dagga]]^NÍ * [[Daggrós]]^NÍ * [[Dagheiður]]^NÍ * [[Dagmar]]^NÍ * [[Dagmey]]^NÍ * [[Dagný]]^NÍ * [[Dagrún]]^NÍ * [[Dalbjörk]]^NÍ * [[Daldís]]^NÍ * [[Daley]]^NÍ * [[Dalía]]^NÍ * [[Dalíla]]^NÍ * [[Dalla]]^NÍ * [[Dallilja]]^NÍ * [[Dalrós]]^NÍ * [[Dalrún]] * [[Dana]]^NÍ * [[Danbjörg]]^NÍ * [[Daney]]^NÍ * [[Danfríður]]^NÍ * [[Danheiður]]^NÍ * [[Danhildur]]^NÍ * [[Dania]] * [[Danía]]^NÍ * [[Daníela]]^NÍ * [[Daníelía]]^NÍ * [[Daníelína]]^NÍ * [[Daníella]]^NÍ * [[Danlína]]^NÍ * [[Dara]]^NÍ * [[Daría]] * [[Davíða]]^NÍ * [[Davíðína]]^NÍ * [[Dawn]] * [[Dáð]] * [[Debora]]^NÍ * [[Debóra]]^NÍ * [[Deda]] * [[Degen]] * [[Delía]] * [[Dendý]]^NÍ * [[Denný]]^NÍ * [[Diana]]^NÍ * [[Didda (mannsnafn)|Didda]]^NÍ * [[Diðrika]]^NÍ * [[Dilja]]^NÍ * [[Diljá]]^NÍ * [[Dilla]] * [[Dillý]] * [[Dimma (mannsnafn)|Dimma]] * [[Dimmblá]]^NÍ * [[Dimmey]]^NÍ * [[Dissý]] * [[Día]]^NÍ * [[Díana (mannsnafn)|Díana]]^NÍ * [[Díanna]]^NÍ * [[Dídí]] * [[Díma]]^NÍ * [[Dína]]^NÍ * [[Dípa]]^NÍ * [[Dís (mannsnafn)|Dís]]^NÍ * [[Dísa]]^NÍ * [[Dísella]]^NÍ * [[Dodda]]^NÍ * [[Dollý (mannsnafn)|Dollý]]^NÍ * [[Dolma]] * [[Donna]]^NÍ * [[Dordía]]^NÍ * [[Doris]]^NÍ * [[Dorothea]]^NÍ * [[Dóa]] * [[Dómhildur]]^NÍ * [[Dóra]]^NÍ * [[Dórdís]]^NÍ * [[Dórey]]^NÍ * [[Dórhildur]]^NÍ * [[Dóris]] * [[Dórothea]]^NÍ * [[Dórótea]]^NÍ * [[Dóróthe]] * [[Dóróthea]]^NÍ * [[Dóróþea]]^NÍ * [[Dósóþea]]^NÍ * [[Drauma]]^NÍ * [[Draumey]]^NÍ * [[Draumrún]]^NÍ * [[Drisjana]]^NÍ * [[Drífa]]^NÍ * [[Drísíana]]^NÍ * [[Droplaug]]^NÍ * [[Drótt]]^NÍ * [[Drysíana]]^NÍ * [[Dröfn]]^NÍ * [[Dúa]]^NÍ * [[Dúfa (nafn)|Dúfa]]^NÍ * [[Dúna]]^NÍ * [[Dúnna]] * [[Dúrra (mannsnafn)|Dúrra]] * [[Dyljá]] * [[Dynja]] * [[Dýrborg]]^NÍ * [[Dýrfinna]]^NÍ * [[Dýrlaug]] * [[Dýrleif]]^NÍ * [[Dýrley]]^NÍ * [[Dýrólína]]^NÍ * [[Dýrunn]]^NÍ * [[Dýrvin]]^NÍ * [[Dæja]]^NÍ * [[Dögg (nafn)|Dögg]]^NÍ * [[Dögun (mannsnafn)|Dögun]]^NÍ {{div col end}} == E == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ebba]]^NÍ * [[Ebbertsína]]^NÍ * [[Ebonney]] * [[Edda (mannsnafn)|Edda]]^NÍ * [[Eddý]]^NÍ * [[Edel]]^NÍ * [[Eden (mannsnafn)|Eden]] * [[Edil]]^NÍ * [[Edit]]^NÍ * [[Edith]]^NÍ * [[Edla]]^NÍ * [[Edna]]^NÍ * [[Eðalrein]]^NÍ * [[Eðna]]^NÍ * [[Eðvaldína]]^NÍ * [[Eðvarðsína]]^NÍ * [[Efemia]]^NÍ * [[Efemía]]^NÍ * [[Egedia]]^NÍ * [[Egedía]]^NÍ * [[Eggertína]]^NÍ * [[Eggertsína]]^NÍ * [[Eggrún]]^NÍ * [[Eggþóra]]^NÍ * [[Egidía]]^NÍ * [[Egilína]]^NÍ * [[Egillína]]^NÍ * [[Egilsína]]^NÍ * [[Egla (mannsnafn)|Egla]]^NÍ * [[Eia]] * [[Eidís]]^NÍ * [[Eiðbjörg]]^NÍ * [[Eiðný]]^NÍ * [[Eiðunn]]^NÍ * [[Eiðvör]]^NÍ * [[Eigrét]]^NÍ * [[Eik (mannsnafn)|Eik]]^NÍ * [[Eileif]]^NÍ * [[Eileiþía]] * [[Eilíf]]^NÍ * [[Eina]]^NÍ * [[Einara]]^NÍ * [[Einarbjörg]]^NÍ * [[Einarðína]]^NÍ * [[Einarína]]^NÍ * [[Einarlína]]^NÍ * [[Einarsína]]^NÍ * [[Einbjörg]]^NÍ * [[Eindís]]^NÍ * [[Einey]]^NÍ * [[Einfríður]]^NÍ * [[Einhildur]]^NÍ * [[Einína]]^NÍ * [[Einrós]]^NÍ * [[Einrún]]^NÍ * [[Einsa]] * [[Einstínveig]]^NÍ * [[Eir (mannsnafn)|Eir]]^NÍ * [[Eirdís]]^NÍ * [[Eirfinna]]^NÍ * [[Eiríka]]^NÍ * [[Eiríksína]]^NÍ * [[Eirný]]^NÍ * [[Eirún]]^NÍ * [[Eiva]] * [[Eivör]] * [[Ektalína]]^NÍ * [[Elba (mannsnafn)|Elba]] * [[Eldbjörg]]^NÍ * [[Eldborg (mannsnafn)|Eldborg]]^NÍ * [[Elddís]] * [[Eldey (mannsnafn)|Eldey]]^NÍ * [[Eldlilja (mannsnafn)|Eldlilja]]^NÍ * [[Eldmey]] * [[Eldrós]] * [[Eldrún]] * [[Eldþóra]] * [[Elea]] * [[Eleana]] * [[Eleina]]^NÍ * [[Elektra (nafn)|Elektra]]^NÍ * [[Elena]]^NÍ * [[Elená]]^NÍ * [[Elenborg]] * [[Elenora]] * [[Elenóra]]^NÍ * [[Eleonora]]^NÍ * [[Eleónóra]]^NÍ * [[Elfa]]^NÍ * [[Elfríð]] * [[Elfur]]^NÍ * [[Elheiður]]^NÍ * [[Elika]]^NÍ * [[Elina]]^NÍ * [[Elinbjört]]^NÍ * [[Elinborg]]^NÍ * [[Elinóra]]^NÍ * [[Elinrós]]^NÍ * [[Elisabet]]^NÍ * [[Elisabeth]]^NÍ * [[Elise]] * [[Elizabet]] * [[Elizabeth]] * [[Elía (mannsnafn)|Elía]]^NÍ * [[Elíana]]^NÍ * [[Elíanna]] * [[Elíasína]]^NÍ * [[Elímunda]]^NÍ * [[Elín]]^NÍ * [[Elína]]^NÍ * [[Elíná]]^NÍ * [[Elínbet]]^NÍ * [[Elínbjörg]]^NÍ * [[Elínbjört]]^NÍ * [[Elínborg]]^NÍ * [[Elíndís]] * [[Elíngunn]] * [[Elíngunnur]]^NÍ * [[Elínheiður]]^NÍ * [[Elínora]]^NÍ * [[Elínóra]]^NÍ * [[Elínrós]]^NÍ * [[Elínveig]]^NÍ * [[Elírós]]^NÍ * [[Elís (mannsnafn)|Elís]]^NÍ * [[Elísa]]^NÍ * [[Elísabet]]^NÍ * [[Elísabeth]]^NÍ * [[Elísabjörg]]^NÍ * [[Elíveig]]^NÍ * [[Elíza]]^NÍ * [[Elízabet]] * [[Elja]] * [[Elka]]^NÍ * [[Ella]]^NÍ * [[Ellen]]^NÍ * [[Elley]]^NÍ * [[Ellisif]]^NÍ * [[Ellín]]^NÍ * [[Elly]] * [[Ellý]]^NÍ * [[Elma]]^NÍ * [[Elna]]^NÍ * [[Elsa]]^NÍ * [[Elsabet]]^NÍ * [[Elsabjörg]]^NÍ * [[Elser]]^NÍ * [[Elsie]]^NÍ * [[Elsí]]^NÍ * [[Elspa]]^NÍ * [[Elsý]]^NÍ * [[Elúlía]]^NÍ * [[Elva]]^NÍ * [[Elvi]] * [[Elvira]] * [[Elví]]^NÍ * [[Elvíra]]^NÍ * [[Elvur]]^NÍ * [[Elvý]]^NÍ * [[Elvör]]^NÍ * [[Emanúela]] * [[Embla (mannsnafn)|Embla]]^NÍ * [[Emelí]] * [[Emelía]]^NÍ * [[Emelíana]]^NÍ * [[Emelína]]^NÍ * [[Emely]] * [[Emelý]] * [[Emeralda]] * [[Emerentíana]]^NÍ * [[Emhild]] * [[Emi]] * [[Emilí]] * [[Emilía]]^NÍ * [[Emilíana]]^NÍ * [[Emilíanna]]^NÍ * [[Emilína]]^NÍ * [[Emilý]]^NÍ * [[Emma]]^NÍ * [[Emmý]] * [[Emý]]^NÍ * [[Enea]]^NÍ * [[Eneasa]]^NÍ * [[Eneka]]^NÍ * [[Engilberta]]^NÍ * [[Engilbertína]]^NÍ * [[Engilbjörg]]^NÍ * [[Engilbjört]]^NÍ * [[Engilborg]]^NÍ * [[Engilfríður]]^NÍ * [[Engilgerður]]^NÍ * [[Engilmaría]]^NÍ * [[Engilráð]]^NÍ * [[Engilrós]]^NÍ * [[Engla]]^NÍ * [[Engley]]^NÍ * [[Enika]]^NÍ * [[Eníta]] * [[Enja]]^NÍ * [[Enóla]]^NÍ * [[Enya (mannsnafn)|Enya]] * [[Epifanía]]^NÍ * [[Eres]] * [[Erica (mannsnafn)|Erica]] * [[Erika]]^NÍ * [[Erin]] * [[Erla]]^NÍ * [[Erlen]]^NÍ * [[Erlenda]]^NÍ * [[Erlendína]]^NÍ * [[Erlendsína]]^NÍ * [[Erlinda]] * [[Erlín]]^NÍ * [[Erlína]]^NÍ * [[Ermenga]]^NÍ * [[Erna]]^NÍ * [[Erykah]] * [[Esí]] * [[Esja (nafn)|Esja]]^NÍ * [[Eskja]] * [[Esmeralda]]^NÍ * [[Estel]] * [[Ester]]^NÍ * [[Esther]]^NÍ * [[Estiva]]^NÍ * [[Estífa]]^NÍ * [[Estíva]]^NÍ * [[Ethel]]^NÍ * [[Etilríður]]^NÍ * [[Etna (mannsnafn)|Etna]]^NÍ * [[Eufemia]]^NÍ * [[Eufemía]] * [[Eugenia]]^NÍ * [[Eugenía]] * [[Eulalía]]^NÍ * [[Eva (mannsnafn)|Eva]]^NÍ * [[Evelía]] * [[Evelyn]]^NÍ * [[Evey]]^NÍ * [[Evfemía]]^NÍ * [[Evgenia]]^NÍ * [[Evgenía]]^NÍ * [[Evin]] * [[Evíta]]^NÍ * [[Evlalía]]^NÍ * [[Evsebía]]^NÍ * [[Ey (mannsnafn)|Ey]]^NÍ * [[Eybjörg]]^NÍ * [[Eybjört]]^NÍ * [[Eyborg]]^NÍ * [[Eydís]]^NÍ * [[Eyð]] * [[Eyðdís]]^NÍ * [[Eyfríður]]^NÍ * [[Eygerður]]^NÍ * [[Eygló]]^NÍ * [[Eygrét]]^NÍ * [[Eyhildur]]^NÍ * [[Eyja (mannsnafn)|Eyja]]^NÍ * [[Eyjalín]]^NÍ * [[Eyjólfa]]^NÍ * [[Eyjólfína]]^NÍ * [[Eyjólflína]]^NÍ * [[Eyjólfsína]]^NÍ * [[Eyleif]]^NÍ * [[Eyleifína]]^NÍ * [[Eylín]]^NÍ * [[Eylína]]^NÍ * [[Eyrarrós (mannsnafn)|Eyrarrós]] * [[Eyríður]]^NÍ * [[Eyrós]]^NÍ * [[Eyrún]]^NÍ * [[Eyva]] * [[Eyveig]]^NÍ * [[Eyvindína]]^NÍ * [[Eyvör]]^NÍ * [[Eyþóra]]^NÍ * [[Eyþrúður]]^NÍ {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=12em}} * [[Fanndís]]^NÍ * [[Fanney]]^NÍ * [[Fannhvít]]^NÍ * [[Fannlaug]]^NÍ * [[Fanny]]^NÍ * [[Fanný]]^NÍ * [[Febína]]^NÍ * [[Febrún]] * [[Feldís]]^NÍ * [[Fema]]^NÍ * [[Ferdína]]^NÍ * [[Fernandína]]^NÍ * [[Fides]]^NÍ * [[Filipía]]^NÍ * [[Filippa]]^NÍ * [[Filippía]]^NÍ * [[Finna]]^NÍ * [[Finnbjörg]]^NÍ * [[Finnbjörk]]^NÍ * [[Finnboga]]^NÍ * [[Finnborg]]^NÍ * [[Finndís]]^NÍ * [[Finney]]^NÍ * [[Finnfríður]]^NÍ * [[Finnlaug]]^NÍ * [[Finnrós]]^NÍ * [[Finnsína]]^NÍ * [[Finnþóra]]^NÍ * [[Fía]]^NÍ * [[Fíasól]] * [[Fídes]]^NÍ * [[Fídís]]^NÍ * [[Fífa (mannsnafn)|Fífa]]^NÍ * [[Fíóna]] * [[Fjalldís]]^NÍ * [[Fjalley]] * [[Fjara (mannsnafn)|Fjara]] * [[Fjóla]]^NÍ * [[Flosrún]]^NÍ * [[Flóra (nafn)|Flóra]] * [[Flóredína]]^NÍ * [[Flórentía]]^NÍ * [[Flórentína]]^NÍ * [[Flórída (mannsnafn)|Flórída]]^NÍ * [[Fold]] * [[Folda]]^NÍ * [[Franka]] * [[Fransiska]]^NÍ * [[Franzisca]] * [[Franziska]]^NÍ * [[Frán]]^NÍ * [[Fregn]]^NÍ * [[Freya (mannsnafn)|Freya]] * [[Freydís]]^NÍ * [[Freygerður]]^NÍ * [[Freyja (mannsnafn)|Freyja]]^NÍ * [[Freylaug]]^NÍ * [[Freyleif]]^NÍ * [[Frida]] * [[Friðbjörg]]^NÍ * [[Friðbjörk]]^NÍ * [[Friðbjört]]^NÍ * [[Friðborg]]^NÍ * [[Friðdís]]^NÍ * [[Friðdóra]]^NÍ * [[Friðey]]^NÍ * [[Friðfinna]]^NÍ * [[Friðfríður]]^NÍ * [[Friðgerður]]^NÍ * [[Friðjóna]]^NÍ * [[Friðlaug]]^NÍ * [[Friðleif]]^NÍ * [[Friðlín]]^NÍ * [[Friðlína]]^NÍ * [[Friðmey]]^NÍ * [[Friðný]]^NÍ * [[Friðrika]]^NÍ * [[Friðrikka]]^NÍ * [[Friðrós]]^NÍ * [[Friðrún]]^NÍ * [[Friðsemd]]^NÍ * [[Friðveig]]^NÍ * [[Friðvör]]^NÍ * [[Friðþóra]]^NÍ * [[Frigg (mannsnafn)|Frigg]]^NÍ * [[Fríða]]^NÍ * [[Fríður]]^NÍ * [[Frímannía]]^NÍ * [[Frostrós]] * [[Fróðný]]^NÍ * [[Frugit]]^NÍ * [[Frumrósa]]^NÍ * [[Frúgit]]^NÍ * [[Fura (mannsnafn)|Fura]]^NÍ * [[Fævý]] * [[Föld]] * [[Fönn]]^NÍ {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=12em}} * [[Gabriela]]^NÍ * [[Gabriella]]^NÍ * [[Gabríela]]^NÍ * [[Gabríella]]^NÍ * [[Gabríerla]] * [[Gaja (mannsnafn)|Gaja]] * [[Ganna]] * [[Garbó]] * [[Garða]]^NÍ * [[Gauja]]^NÍ * [[Gauthildur]]^NÍ * [[Gára]] * [[Gefjun (mannsnafn)|Gefjun]]^NÍ * [[Gefn]]^NÍ * [[Geira]]^NÍ * [[Geirbjörg]]^NÍ * [[Geirborg]]^NÍ * [[Geirdís]]^NÍ * [[Geirfinna]]^NÍ * [[Geirfríður]]^NÍ * [[Geirhildur]]^NÍ * [[Geirína]]^NÍ * [[Geirlaug]]^NÍ * [[Geirlína]]^NÍ * [[Geirlöð]]^NÍ * [[Geirný]]^NÍ * [[Geirríður]]^NÍ * [[Geirrún]]^NÍ * [[Geirþóra]]^NÍ * [[Geirþrúður]]^NÍ * [[Georgía (mannsnafn)|Georgía]] * [[Georgína]]^NÍ * [[Gerða]]^NÍ * [[Gerður]]^NÍ * [[Gestfríður]]^NÍ * [[Gestheiður]]^NÍ * [[Gestína]]^NÍ * [[Gestný]]^NÍ * [[Gestrún]]^NÍ * [[Gilla]] * [[Gillý]]^NÍ * [[Gilslaug]]^NÍ * [[Gissunn]]^NÍ * [[Gissurína]]^NÍ * [[Gía]]^NÍ * [[Gígí]] * [[Gígja]]^NÍ * [[Gísela]]^NÍ * [[Gísella]] * [[Gísla]]^NÍ * [[Gíslalína]]^NÍ * [[Gíslanna]]^NÍ * [[Gísley]]^NÍ * [[Gíslheiður]]^NÍ * [[Gíslíana]]^NÍ * [[Gíslín]]^NÍ * [[Gíslína]]^NÍ * [[Gísllaug]]^NÍ * [[Gíslný]]^NÍ * [[Gíslólína]]^NÍ * [[Gíslrún]]^NÍ * [[Gíslunn]]^NÍ * [[Gíta]] * [[Gjaflaug]]^NÍ * [[Gjóska (mannsnafn)|Gjóska]] * [[Gjöll]] * [[Gleymmérei]] * [[Gloría]]^NÍ * [[Gloríant]]^NÍ * [[Gló]]^NÍ * [[Glóa]] * [[Glóbjört]]^NÍ * [[Glódís]]^NÍ * [[Glóð]]^NÍ * [[Glóey (nafn)|Glóey]]^NÍ * [[Glytta (mannsnafn)|Glytta]] * [[Gná (mannsnafn)|Gná]]^NÍ * [[Gnádís]] * [[Goðmunda]]^NÍ * [[Gola]] * [[Gottfreða]]^NÍ * [[Gottfreðlína]]^NÍ * [[Góa (mannsnafn)|Góa]]^NÍ * [[Gógó]]^NÍ * [[Gratiana]]^NÍ * [[Gratíana]] * [[Grein (mannsnafn)|Grein]]^NÍ * [[Gret]] * [[Greta]]^NÍ * [[Grethe]] * [[Grélöð]]^NÍ * [[Grét]]^NÍ * [[Gréta]]^NÍ * [[Gríma (mannsnafn)|Gríma]]^NÍ * [[Grímbjörg]]^NÍ * [[Grímea]]^NÍ * [[Grímey]]^NÍ * [[Grímheiður]]^NÍ * [[Grímhildur]]^NÍ * [[Grímlaug]]^NÍ * [[Gríshildur]]^NÍ * [[Gró (mannsnafn)|Gró]]^NÍ * [[Gróa]]^NÍ * [[Grótta (mannsnafn)|Grótta]] * [[Guðanna]]^NÍ * [[Guðarnleif]]^NÍ * [[Guðberta]]^NÍ * [[Guðbet]]^NÍ * [[Guðbil]]^NÍ * [[Guðbirna]]^NÍ * [[Guðbjartsína]]^NÍ * [[Guðbjörg]]^NÍ * [[Guðbjört]]^NÍ * [[Guðborg]]^NÍ * [[Guðbranda]]^NÍ * [[Guðbrandína]]^NÍ * [[Guðdís]]^NÍ * [[Guðfinna]]^NÍ * [[Guðfríður]]^NÍ * [[Guðjóna]]^NÍ * [[Guðjónía]]^NÍ * [[Guðjónína]]^NÍ * [[Guðjónsína]]^NÍ * [[Guðjóný]]^NÍ * [[Guðlaug]]^NÍ * [[Guðleif]]^NÍ * [[Guðlín]]^NÍ * [[Guðlína]]^NÍ * [[Guðmannía]]^NÍ * [[Guðmey]]^NÍ * [[Guðmund]]^NÍ * [[Guðmunda]]^NÍ * [[Guðmundía]]^NÍ * [[Guðmundína]]^NÍ * [[Guðmundsína]]^NÍ * [[Guðna]]^NÍ * [[Guðný]]^NÍ * [[Guðríður]]^NÍ * [[Guðrún]]^NÍ * [[Guðrúnbjörg]]^NÍ * [[Guðsteina]]^NÍ * [[Guðvaldína]]^NÍ * [[Guðveig]]^NÍ * [[Guðvina]]^NÍ * [[Guja]] * [[Gulla]] * [[Gullbrá (mannsnafn)|Gullbrá]]^NÍ * [[Gullveig]]^NÍ * [[Gullý]] * [[Gumma]]^NÍ * [[Gunilla]]^NÍ * [[Gunna]]^NÍ * [[Gunnarína]]^NÍ * [[Gunnbjörg]]^NÍ * [[Gunnbjört]]^NÍ * [[Gunnborg]]^NÍ * [[Gunndís]]^NÍ * [[Gunndóra]]^NÍ * [[Gunnella]]^NÍ * [[Gunnfinna]]^NÍ * [[Gunnfríður]]^NÍ * [[Gunnharða]] * [[Gunnheiður]]^NÍ * [[Gunnhildur]]^NÍ * [[Gunnína]]^NÍ * [[Gunnjóna]]^NÍ * [[Gunnlaug]]^NÍ * [[Gunnleif]]^NÍ * [[Gunnlöð]]^NÍ * [[Gunnrún]]^NÍ * [[Gunnrúna]]^NÍ * [[Gunnur]]^NÍ * [[Gunnveig]]^NÍ * [[Gunnvör]]^NÍ * [[Gunný]]^NÍ * [[Gunnþóra]]^NÍ * [[Gunnþórunn]]^NÍ * [[Guría]]^NÍ * [[Gurrý]]^NÍ * [[Gúa]]^NÍ * [[Gúníta]] * [[Gúrí]] * [[Gústa]]^NÍ * [[Gústafa]]^NÍ * [[Gyða]]^NÍ * [[Gyðja (mannsnafn)|Gyðja]]^NÍ * [[Gyðríður]]^NÍ * [[Gyríður]]^NÍ * [[Gytta]]^NÍ * [[Gýríður]]^NÍ * [[Gæfa]] * [[Gæflaug]]^NÍ {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=12em}} * [[Hadda]] * [[Haddý]] * [[Hafalda]] * [[Hafbjörg]] * [[Hafborg]] * [[Hafdís]] * [[Hafey]] * [[Haffý]] * [[Hafliða]] * [[Hafliðína]] * [[Haflína]] * [[Hafný]] * [[Hafrós]] * [[Hafrún]] * [[Hafsól]] * [[Hafsteina]] * [[Hafþóra]] * [[Hagar (mannsnafn)|Hagar]] * [[Halla]] * [[Hallbera]] * [[Hallbjörg]] * [[Hallborg]] * [[Halldís]] * [[Halldóra]] * [[Halley]] * [[Hallfríður]] * [[Hallgerður]] * [[Hallgríma]] * [[Hallgrímína]] * [[Hallgrímsína]] * [[Hallgunnur]] * [[Hallkatla]] * [[Hallný]] * [[Hallótta]] * [[Hallrún]] * [[Hallveig]] * [[Hallvör]] * [[Hamína]] * [[Hanna]] * [[Hannah]] * [[Hannesína]] * [[Hanney]] * [[Hannína]] * [[Hannveig]] * [[Hanný]] * [[Hansa]] * [[Hansborg]] * [[Hansfríður]] * [[Hansína]] * [[Haralda]] * [[Haraldína]] * [[Haraldsína]] * [[Harða]] * [[Harley]] * [[Harne]] * [[Harpa (mannsnafn)|Harpa]] * [[Hauður]] * [[Haukrún]] * [[Hákonía]] * [[Hálfdanía]] * [[Hávarðína]] * [[Heba (mannsnafn)|Heba]] * [[Hebba]] * [[Hedda]] * [[Hedí]] * [[Heida]] * [[Heidi]] * [[Heiða]] * [[Heiðbjörg]] * [[Heiðbjörk]] * [[Heiðbjört]] * [[Heiðbrá]] * [[Heiðdís]] * [[Heiðlaug]] * [[Heiðlóa (nafn)|Heiðlóa]] * [[Heiðný]] * [[Heiðrós]] * [[Heiðrún]] * [[Heiður]] * [[Heiðveig]] * [[Heiðvíg]] * [[Heimlaug]] * [[Hekla (mannsnafn)|Hekla]] * [[Helen]] * [[Helena (mannsnafn)|Helena]] * [[Helga]] * [[Helganna]] * [[Helgey]] * [[Heli]] * [[Hella (mannsnafn)|Hella]] * [[Helma]] * [[Hendrikka]] * [[Henný]] * [[Henrietta]] * [[Henrika]] * [[Henríetta]] * [[Hera (mannsnafn)|Hera]] * [[Herbjörg]] * [[Herbjört]] * [[Herborg]] * [[Herdís]] * [[Herfríður]] * [[Hergerður]] * [[Herlaug]] * [[Hermanía]] * [[Hermannía]] * [[Hermína]] * [[Hermunda]] * [[Heró]] * [[Herríður]] * [[Hersilía]] * [[Herta]] * [[Hertha]] * [[Hervör]] * [[Herþrúður]] * [[Hild]] * [[Hilda]] * [[Hildegard]] * [[Hildibjörg]] * [[Hildigerður]] * [[Hildigunnur]] * [[Hildiríður]] * [[Hildisif]] * [[Hildís]] * [[Hildur]] * [[Hilja]] * [[Hilma]] * [[Himinbjörg]] * [[Hind]] * [[Hinrika]] * [[Hinrikka]] * [[Hippólýte]] * [[Híramía]] * [[Hjalta]] * [[Hjaltey]] * [[Hjaltína]] * [[Hjaltlína]] * [[Hjaltveig]] * [[Hjálma]] * [[Hjálmdís]] * [[Hjálmey]] * [[Hjálmfríður]] * [[Hjálmgerður]] * [[Hjálmhildur]] * [[Hjálmrós]] * [[Hjálmrún]] * [[Hjálmveig]] * [[Hjördís]] * [[Hjörfríður]] * [[Hjörleif]] * [[Hjörleifa]] * [[Hjörný]] * [[Hjörtfríður]] * [[Hjörtína]] * [[Hjörtlaug]] * [[Hjörtný]] * [[Hjörtrós]] * [[Hlaðgerður]] * [[Hleiður]] * [[Hlédís]] * [[Hlíð]] * [[Hlíf]] * [[Hlín (mannsnafn)|Hlín]] * [[Hlýja]] * [[Hlökk]] * [[Hneta (mannsnafn)|Hneta]] * [[Hofdís]] * [[Hóffý]] * [[Hófí]] * [[Hólmbjörg]] * [[Hólmdís]] * [[Hólmfríður]] * [[Hólmgerður]] * [[Hrafna]] * [[Hrafnbjört]] * [[Hrafnborg]] * [[Hrafndís]] * [[Hrafnea]] * [[Hrafney]] * [[Hrafnfífa]] * [[Hrafngerður]] * [[Hrafnheiður]] * [[Hrafnhetta]] * [[Hrafnhildur]] * [[Hrafnkatla]] * [[Hrafnlaug]] * [[Hrafnrós]] * [[Hrafnrún]] * [[Hrafnsunna]] * [[Hrafntinna (mannsnafn)|Hrafntinna]] * [[Hrafnynja]] * [[Hraundís]] * [[Hrefna (mannanafn)|Hrefna]] * [[Hreiðarsína]] * [[Hreindís]] * [[Hreingrét]] * [[Hróbjörg]] * [[Hróbjört]] * [[Hróðbjörg]] * [[Hróðný]] * [[Hrólfdís]] * [[Hróný]] * [[Hrund]] * [[Hröfn]] * [[Hrönn]] * [[Hugbjörg]] * [[Hugbjört]] * [[Hugborg]] * [[Hugbót]] * [[Hugdís]] * [[Hugljúf]] * [[Hugraun]] * [[Hugrós]] * [[Hugrún]] * [[Huld]] * [[Hulda (mannsnafn)|Hulda]] * [[Hulddís]] * [[Huldís]] * [[Huldrún]] * [[Húna]] * [[Húnbjörg]] * [[Húndís]] * [[Húngerður]] * [[Hvönn (mannsnafn)|Hvönn]] * [[Hyrna]] * [[Hyrrokkin]] * [[Hædý]] * [[Höbbý]] * [[Hödd]] * [[Högna]] * [[Hörn]] {{div col end}} == I == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ida (nafn)|Ida]] * [[Idda]] * [[Iða (mannsnafn)|Iða]] * [[Iðbjörg]] * [[Iðja]] * [[Iðunn (nafn)|Iðunn]] * [[Ilmur]] * [[Ilse]] * [[Imba]] * [[Imma]] * [[Immý]] * [[Ina]] * [[Inda]] * [[India]] * [[Indiana (mannsnafn)|Indiana]] * [[Indika]] * [[Indí (mannsnafn)|Indí]] * [[Indía]] * [[Indíana]] * [[Indíra]] * [[Indlaug]] * [[Indra]] * [[Indriðína]] * [[Indría]] * [[Indríður]] * [[Inga]] * [[Ingaló (mannsnafn)|Ingaló]] * [[Inganna]] * [[Ingdís]] * [[Ingeborg]] * [[Inger]] * [[Ingey]] * [[Ingfinna]] * [[Ingheiður]] * [[Inghildur]] * [[Ingibjörg]] * [[Ingibjört]] * [[Ingiborg]] * [[Ingifinna]] * [[Ingifríður]] * [[Ingigerður]] * [[Ingigunnur]] * [[Ingilaug]] * [[Ingileif]] * [[Ingilín]] * [[Ingilína]] * [[Ingimagn]] <!-- kvenmannsnafnið Ingimagn er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Ingimaría]] * [[Ingimunda]] * [[Ingimundína]] * [[Ingiríður]] * [[Ingirós]] * [[Ingirún]] * [[Ingisól]] * [[Ingiveig]] * [[Ingólfa]] * [[Ingólfína]] * [[Ingrid]] * [[Ingrún]] * [[Ingunn]] * [[Ingveldur]] * [[Inna (mannsnafn)|Inna]] * [[Irena]] * [[Irene]] * [[Irja]] * [[Irma]] * [[Irmelín]] * [[Irmý]] * [[Irpa]] * [[Isabel]] * [[Isabella]] * [[Isadora]] * [[Isidora]] * [[Ivy]] * [[Ivý]] {{div col end}} == Í == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ída]] * [[Íena]] * [[Ílena]] * [[Íma]] * [[Ína]] * [[Ínes]] * [[Ír]] * [[Íren]] * [[Írena]] * [[Íris]] * [[Írunn]] * [[Ísabel]] * [[Ísabella]] * [[Ísadóra]] * [[Ísafold (mannsnafn)|Ísafold]] * [[Ísaka]] * [[Ísakína]] * [[Ísalind]] * [[Ísalína]] * [[Ísbjörg]] * [[Ísbjört]] * [[Ísbrá]] * [[Ísdís]] * [[Ísdögg]] * [[Íselín]] * [[Ísey]] * [[Ísfjörð]] * [[Ísfold]] * [[Ísgerður]] * [[Íshildur]] * [[Ísidóra]] * [[Ísis (mannsnafn)|Ísis]] * [[Íslaug]] * [[Ísleif]] * [[Íslilja]] * [[Ísmey]] * [[Ísobel]] * [[Ísold]] * [[Ísól]] * [[Ísrún]] * [[Íssól]] * [[Ísveig]] * [[Ísvöld]] * [[Ítalía (mannsnafn)|Ítalía]] * [[Íunn]] * [[Íva]] * [[Ívalú]] * [[Ívana]] * [[Ívarlína]] * [[Íviðja]] * [[Ívör]] {{div col end}} == J == {{div col|colwidth=12em}} * [[Jael]] * [[Jafeta]] * [[Jafetína]] * [[Jakey]] * [[Jakobea]] * [[Jakobía]] * [[Jakobína]] * [[Jakóba]] * [[Jana]] * [[Jane]] * [[Janetta]] * [[Janey]] * [[Jannika]] * [[Jara]] * [[Jarðþrúður]] * [[Jarla]] * [[Jarún]] * [[Jarþrúður]] * [[Jasína]] * [[Jasmin]] * [[Jasmine]] * [[Jasmín]] * [[Járnbrá]] * [[Járnfríður]] * [[Járngerður]] * [[Járnþrúður]] * [[Jeanne]] * [[Jelbjörg]] * [[Jenetta]] * [[Jenna]] * [[Jenney]] * [[Jenny]] * [[Jenný]] * [[Jensa]] * [[Jensey]] * [[Jensína]] * [[Jessý]] * [[Jonna]] * [[Jonný]] * [[Josefina]] * [[Josephine]] * [[Jovina]] * [[Jóa]] * [[Jóanna]] * [[Jóbjörg]] * [[Jóda]] * [[Jódís]] * [[Jóelína]] * [[Jóey]] * [[Jófinna]] * [[Jófríður]] * [[Jóga (mannsnafn)|Jóga]] * [[Jóhanna]] * [[Jóhanndína]] * [[Jóhannesína]] * [[Jóheiður]] * [[Jólín]] * [[Jóna]] * [[Jónanna]] * [[Jónasa]] * [[Jónasína]] * [[Jónassína]] * [[Jónatanía]] * [[Jónbjörg]] * [[Jónbjört]] * [[Jónborg]] * [[Jóndís]] * [[Jóndóra]] * [[Jónea]] * [[Jónesa]] * [[Jóney]] * [[Jónfríður]] * [[Jóngerð]] * [[Jóngerður]] * [[Jónheiður]] * [[Jónhildur]] * [[Jóninna]] * [[Jóní]] * [[Jónía (mannsnafn)|Jónía]] * [[Jónída]] * [[Jónína]] * [[Jónlína]] * [[Jónný]] * [[Jónsína]] * [[Jónunna]] * [[Jónveig]] * [[Jóný]] * [[Jóra]] * [[Jóreiður]] * [[Jóríður]] * [[Jórlaug]] * [[Jórunn]] * [[Jósabet]] * [[Jósabína]] * [[Jósebína]] * [[Jósefa]] * [[Jósefín]] * [[Jósefína]] * [[Jósevæn]] * [[Jósíana]] * [[Judit]] * [[Judith]] * [[Julia]] * [[Júdea]] * [[Júdit]] * [[Júlí (mannsnafn)|Júlí]] * [[Júlía]] * [[Júlíana]] * [[Júlíanna]] * [[Júlíetta]] * [[Júlíhuld]] * [[Júlína]] * [[Júlírós]] * [[Júna]] * [[Júní (mannsnafn)|Júní]] * [[Júnía]] * [[Júníana]] * [[Jústa]] * [[Jökla (mannsnafn)|Jökla]] * [[Jökulrós]] * [[Jörgína]] * [[Jörína]] * [[Jörundína]] {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=12em}} * [[Kaðlín]] * [[Kaia]] * [[Kaija]] * [[Kaía]] * [[Kaja]] * [[Kala]] * [[Kalla]] * [[Kalmara]] * [[Kamilla]] * [[Kamí]] * [[Kamma]] * [[Kapitola]] * [[Kapitóla]] * [[Kapítóla (mannsnafn)|Kapítóla]] * [[Kara]] * [[Karen]] * [[Karin]] * [[Karitas]] * [[Karí]] * [[Karín]] * [[Karína]] * [[Karítas]] * [[Karla]] * [[Karlinna]] * [[Karlína]] * [[Karlotta]] * [[Karlynja]] * [[Karlý]] * [[Karma (mannsnafn)|Karma]] * [[Karmen]] * [[Karna]] * [[Karol]] * [[Karolína]] * [[Karó]] * [[Karólín]] * [[Karólína]] * [[Karún]] * [[Kassandra (mannsnafn)|Kassandra]] * [[Kat (mannsnafn)|Kat]] * [[Kata]] * [[Katarína]] * [[Kateri]] * [[Katerína]] * [[Katharina]] * [[Kathinka]] * [[Katinka]] * [[Katla (mannsnafn)|Katla]] * [[Katra]] * [[Katrín]] * [[Katrína]] * [[Katý]] * [[Kaya]] * [[Kára]] * [[Kárí]] * [[Kellý]] * [[Kendra]] * [[Kenya (mannsnafn)|Kenya]] * [[Ketilbjörg]] * [[Ketilfríður]] * [[Ketilríður]] * [[Kiddý]] * [[Kikka]] * [[Kilja (mannsnafn)|Kilja]] * [[Kira (mannsnafn)|Kira]] * [[Kirsten]] * [[Kirstín]] * [[Kittý]] * [[Kía]] * [[Kíra]] * [[Kjalvör]] * [[Kjartanía]] * [[Kjartína]] * [[Kjerdís]] * [[Kjölvör]] * [[Kjördís]] * [[Klara]] * [[Klaría]] * [[Kládía]] * [[Kládína]] * [[Klálína]] * [[Klásína]] * [[Klemensína]] * [[Klementína]] * [[Kleópatra (mannsnafn)|Kleópatra]] * [[Klöpp (mannsnafn)|Klöpp]] * [[Kneif]] * [[Kolbjörg]] * [[Kolbrá]] * [[Kolbrún]] * [[Koldís]] * [[Kolfinna]] * [[Kolfreyja]] * [[Kolgríma]] * [[Kolka]] * [[Kolþerna (mannsnafn)|Kolþerna]] * [[Kona (mannsnafn)|Kona]] * [[Konkordía]] * [[Konný]] * [[Konráðína]] * [[Konráðsína]] * [[Konstantía (mannsnafn)|Konstantía]] * [[Konstantína]] * [[Korka]] * [[Kormlöð]] * [[Kornelía]] * [[Kortrún]] * [[Kóbra]] * [[Kókó]] * [[Kráka (mannsnafn)|Kráka]] * [[Krista]] * [[Kristbjörg]] * [[Kristborg]] * [[Kristdís]] * [[Kristel]] * [[Kristensa]] * [[Kristey]] * [[Kristfinna]] * [[Kristfríður]] * [[Kristgerður]] * [[Kristin]] * [[Kristine]] * [[Kristinna]] * [[Kristíana]] * [[Kristíanna]] * [[Kristín]] * [[Kristína]] * [[Kristínbjörg]] * [[Kristjana]] * [[Kristjána]] * [[Kristjánína]] * [[Kristjánsína]] * [[Kristjóna]] * [[Kristjúlía]] * [[Kristlaug]] * [[Kristlind]] * [[Kristlín]] * [[Kristmannía]] * [[Kristmey]] * [[Kristmunda]] * [[Kristmundína]] * [[Kristný]] * [[Kristólín]] * [[Kristólína]] * [[Kristrós]] * [[Kristrún]] * [[Kristveig]] * [[Kristvina]] * [[Kristý]] * [[Kristþóra]] * [[Kría (mannsnafn)|Kría]] * [[Krumma]] * [[Kvenborg]] * [[Kvika (mannsnafn)|Kvika]] * [[Kýrunn]] * [[Kýrunnur]] * [[Kæja]] {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=12em}} * [[Laila]] * [[Laíla]] * [[Lalía]] * [[Lalíla]] * [[Lana]] * [[Lara]] * [[Larsína]] * [[Laufey (mannsnafn)|Laufey]] * [[Laufheiður]] * [[Laufhildur]] * [[Lauga]] * [[Laugey]] * [[Laugheiður]] * [[Lazaríana]] * [[Lán (mannsnafn)|Lán]] * [[Lára]] * [[Lárensía]] * [[Lárensína]] * [[Lárentía]] * [[Lárentína]] * [[Lárenzína]] * [[Láretta]] * [[Lárey]] * [[Lárusína]] * [[Lea]] * [[Leifey]] * [[Leikný]] * [[Leila]] * [[Lein]] * [[Lella]] * [[Lena]] * [[Leona]] * [[Leonía]] * [[Leonóra]] * [[Leopoldína]] * [[Leógerður]] * [[Leóna]] * [[Leónóra]] * [[Lexí]] * [[Leya]] * [[Leyla]] * [[Leynd]] * [[Liisa]] * [[Lilith (mannsnafn)|Lilith]] * [[Lilja (mannsnafn)|Lilja]] * [[Liljan]] * [[Liljá]] * [[Liljurós]] * [[Liljurósa]] * [[Lill]] * [[Lilla]] * [[Lilley]] * [[Lillian]] * [[Lillín]] * [[Lilly]] * [[Lillý]] * [[Lillýana]] * [[Lily]] * [[Lilý]] * [[Lind]] * [[Linda]] * [[Linddís]] * [[Lindey]] * [[Lindís]] * [[Lingný]] * [[Linnea]] * [[Lisbet]] * [[Lisbeth]] * [[Lissie]] * [[Lissý]] * [[List (mannsnafn)|List]] * [[Listalín]] * [[Liv]] * [[Líana]] * [[Líba]] * [[Líf (mannsnafn)|Líf]] * [[Lífdís]] * [[Lílú]] * [[Lílý]] * [[Lín (mannsnafn)|Lín]] * [[Lína (mannsnafn)|Lína]] * [[Línanna]] * [[Línbjörg]] * [[Líndís]] * [[Líneik]] * [[Líney]] * [[Línhildur]] * [[Lísa]] * [[Lísabet]] * [[Lísandra]] * [[Lísbet]] * [[Lísebet]] * [[Lísibet]] * [[Lív]] * [[Ljóney]] * [[Ljósbera]] * [[Ljósbjörg]] * [[Ljósbjört]] * [[Ljósborg]] * [[Ljósbrá]] * [[Ljósunn]] * [[Ljósynja]] * [[Ljót (mannsnafn)|Ljót]] * [[Ljótunn]] * [[Ljúfa]] * [[Lofn (mannsnafn)|Lofn]] * [[Lofnheiður]] * [[Loftey]] * [[Loftfríður]] * [[Lofthildur]] * [[Lofthæna]] * [[Loftrún]] * [[Loftsína]] * [[Loftveig]] * [[Logey]] * [[Lokbrá (mannsnafn)|Lokbrá]] * [[Loreley]] * [[Lotta]] * [[Louisa]] * [[Lousie]] * [[Love]] * [[Lovise]] * [[Lovísa]] * [[Lóa (mannsnafn)|Lóa]] * [[Lóla (mannsnafn)|Lóla]] * [[Lóley]] * [[Lóreley]] * [[Lórey]] * [[Lórý]] * [[Lucia]] * [[Lucía]] * [[Lucinda]] * [[Lucy]] * [[Lukka]] * [[Luna]] * [[Lundfríður]] * [[Lussía]] * [[Lúcinda]] * [[Lúcía]] * [[Lúðvíka]] * [[Lúísa]] * [[Lúlla]] * [[Lúlley]] * [[Lúna]] * [[Lúsinda]] * [[Lúsía]] * [[Lúvísa]] * [[Lydia]] * [[Lydía]] * [[Lynd]] * [[Lyngheiður]] * [[Lyngný]] * [[Lýdía (nafn)|Lýdía]] * [[Lýðgerður]] * [[Lýra]] * [[Læla]] {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=12em}} * [[Maddý]] * [[Magda]] * [[Magdalena]] * [[Magðalena]] * [[Magga]] * [[Maggey]] * [[Maggí]] * [[Maggý]] * [[Magna]] * [[Magnalín]] * [[Magnbjörg]] * [[Magndís]] * [[Magnea]] * [[Magnelja]] * [[Magnes]] * [[Magney]] * [[Magnfríður]] * [[Magnheiður]] * [[Magnhildur]] * [[Magnía]] * [[Magnína]] * [[Magnlaug]] * [[Magnólía]] * [[Magnúsa]] * [[Magnúsína]] * [[Magnússína]] * [[Magný]] * [[Magnþóra]] * [[Maia]] * [[Maía]] * [[Maídís]] * [[Maísól]] * [[Maj]] * [[Maja]] * [[Majendína]] * [[Majna]] * [[Maken]] * [[Malen]] * [[Malena]] * [[Malene]] * [[Malika]] * [[Malin]] * [[Malía]] * [[Malín]] * [[Malína]] * [[Malla]] * [[Manasína]] * [[Manda]] * [[Manley]] * [[Manuela]] * [[Manúela]] * [[Manúella]] * [[Mara]] * [[Mardís]] * [[Mardöll]] * [[Marel (mannsnafn)|Marel]] * [[Marela]] * [[Marella]] * [[Maren (mannsnafn)|Maren]] * [[Marey]] * [[Marfríður]] * [[Margaret]] * [[Margit]] * [[Margot]] * [[Margret]] * [[Margrét]] * [[Margrjet]] * [[Margunnur]] * [[Marheiður]] * [[Maria]] * [[Marianne (mannsnafn)|Marianne]] * [[Marie]] * [[Marikó]] * [[Marin]] * [[Marinella]] * [[Marion]] * [[Mariska]] * [[Marit]] * [[Marí]] * [[María (mannsnafn)|María]] * [[Maríabet]] * [[Maríam]] * [[Marían]] * [[Maríana]] * [[Maríanna]] * [[Maríel]] * [[Maríella]] * [[Maríjón]] * [[Maríkó]] * [[Marín]] * [[Marína]] * [[Marínella]] * [[Maríon]] * [[Marís]] * [[Marísa]] * [[Marísól]] * [[Marít]] * [[Maríuerla (nafn)|Maríuerla]] * [[Marja]] * [[Marjasína]] * [[Markrún]] * [[Markúsína]] * [[Marla]] * [[Marlaug]] * [[Marlena]] * [[Marlín]] * [[Marlís]] * [[Marólína]] * [[Marsa]] * [[Marselía]] * [[Marselín]] * [[Marselína]] * [[Marsibil]] * [[Marsilía]] * [[Marsilína]] * [[Marsý]] * [[Marta]] * [[Martha]] * [[Martía]] * [[Martína]] * [[Marveig]] * [[Mary]] * [[Marý]] * [[Marzibil]] * [[Mathilda]] * [[Matilda]] * [[Matta]] * [[Mattea]] * [[Matthea]] * [[Matthilda]] * [[Matthildur]] * [[Matthía]] * [[Mattíana]] * [[Mattína]] * [[Mattý]] * [[Maxima]] * [[May]] * [[Maya (mannsnafn)|Maya]] * [[Mábil]] * [[Málfríð]] * [[Málfríður]] * [[Málhildur]] * [[Málmfríður]] * [[Mánadís]] * [[Mánarós]] * [[Máney]] * [[Mára]] * [[Márey]] * [[Meda]] * [[Medea]] * [[Medónía]] * [[Mekkin]] * [[Mekkín]] * [[Mekkína]] * [[Melinda]] * [[Melissa]] * [[Melía]] * [[Melkjörína]] * [[Melkorka]] * [[Melódía (mannsnafn)|Melódía]] * [[Melrós]] * [[Menja]] * [[Mensalderína]] * [[Merkel]] * [[Meryem]] * [[Messíana]] * [[Metónía]] * [[Metta]] * [[Mey]] * [[Meyja]] * [[Michell]] * [[Mikaela]] * [[Mikaelína]] * [[Mikelína]] * [[Mikkalín]] * [[Mikkalína]] * [[Milda]] * [[Mildfríður]] * [[Mildiríður]] * [[Mildríður]] * [[Milla]] * [[Millý]] * [[Minerva (mannsnafn)|Minerva]] * [[Minna]] * [[Minney]] * [[Minnie]] * [[Minning]] * [[Minny]] * [[Minný]] * [[Miriam]] * [[Mirja]] * [[Mirjam]] * [[Mirra]] * [[Mist]] * [[Mía]] * [[Míkah]] * [[Míla (mannsnafn)|Míla]] * [[Mímósa (mannsnafn)|Mímósa]] * [[Mínerva (nafn)|Mínerva]] * [[Míra]] * [[Míranda]] * [[Mírey]] * [[Míríel]] * [[Mítra]] * [[Mjaðveig]] * [[Mjalldís]] * [[Mjallfríð]] * [[Mjallhvít (mannsnafn)|Mjallhvít]] * [[Mjöll]] * [[Mona]] * [[Monika]] * [[Moon]] * [[Morgunsól]] * [[Mortína]] * [[Móa]] * [[Módís]] * [[Móeiður]] * [[Móey]] * [[Móheiður]] * [[Móna]] * [[Mónika]] * [[Móníka]] * [[Móra]] * [[Munda]] * [[Mundheiður]] * [[Mundhildur]] * [[Mundíana]] * [[Mundína]] * [[Munnveig]] * [[Mylla]] * [[Myríam]] * [[Myrk (mannsnafn)|Myrk]] * [[Myrkey]] * [[Myrkrún]] * [[Myrkva]] * [[Myrra (mannsnafn)|Myrra]] * [[Mýr]] * [[Mýra]] * [[Mýrdalína]] * [[Mýrún]] * [[Mæja]] * [[Mæva]] * [[Mörk (mannsnafn)|Mörk]] {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=12em}} * [[Nadia]] * [[Nadía]] * [[Nadja]] * [[Nahemía]] * [[Nahómi]] * [[Nala]] * [[Nana]] * [[Nancy (mannsnafn)|Nancy]] * [[Naní]] * [[Nanna]] * [[Nannvör]] * [[Nanný]] * [[Nansý]] * [[Naomí]] * [[Naómí]] * [[Nara]] * [[Naranja]] * [[Narfey]] * [[Narfína]] * [[Natalie]] * [[Natalí]] * [[Natalía]] * [[Natasha]] * [[Natasja]] * [[Nathalia]] * [[Nathalía]] * [[Náð]] * [[Náttey]] * [[Náttfríður]] * [[Náttrós]] * [[Náttrún]] * [[Náttsól]] * [[Náttúra (mannsnafn)|Náttúra]] * [[Nella]] * [[Nellý]] * [[Nenna]] * [[Neríður]] * [[Nicole]] * [[Niðbjörg]] * [[Nift]] * [[Nikhildur]] * [[Nikíta]] * [[Nikoletta]] * [[Nikólína]] * [[Nikulína]] * [[Ninja (mannsnafn)|Ninja]] * [[Ninna]] * [[Níelsa]] * [[Níelsína]] * [[Nína]] * [[Níní]] * [[Nísa]] * [[Njála (mannsnafn)|Njála]] * [[Njóla (nafn)|Njóla]] * [[Nora]] * [[Norma]] * [[Nóa]] * [[Nóla]] * [[Nóra]] * [[Nótt (mannsnafn)|Nótt]] * [[Númína]] * [[Núra]] * [[Nýbjörg]] * [[Nýdönsk (mannsnafn)|Nýdönsk]] * [[Nönn]] {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=12em}} * [[Obba]] * [[Octavia]] * [[Oda]] * [[Odda]] * [[Oddbjörg]] * [[Oddey]] * [[Oddfreyja]] * [[Oddfríður]] * [[Oddgerður]] * [[Oddhildur]] * [[Oddíða]] * [[Oddlaug]] * [[Oddleif]] * [[Oddlína]] * [[Oddný]] * [[Oddrós]] * [[Oddrún]] * [[Oddveig]] * [[Oddvör]] * [[Oktavía]] * [[Oktavíana]] * [[Októína]] * [[Októlína]] * [[Októvía]] * [[Októvína]] * [[Olga]] * [[Olgeirína]] * [[Olivia]] * [[Olivía]] * [[Ollý]] * [[Opía]] * [[Ora (mannsnafn)|Ora]] * [[Orka (mannsnafn)|Orka]] * [[Ormheiður]] * [[Ormhildur]] * [[Orný]] * [[Otkatla]] * [[Otta]] * [[Ottavía]] * [[Ottóvía]] {{div col end}} == Ó == {{div col|colwidth=12em}} * [[Óda]] * [[Óðný]] * [[Ófelía]] * [[Óla]] * [[Ólafía]] * [[Ólafína]] * [[Ólavía]] * [[Ólivía]] * [[Ólína]] * [[Ólöf]] * [[Ósa]] * [[Óshildur]] * [[Ósk]] * [[Ósklín]] * [[Ótilía]] * [[Ótta]] * [[Óvidía]] * [[Óvída]] * [[Óvíða]] * [[Óvína]] {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=12em}} * [[Palla]] * [[Palma (mannsnafn)|Palma]] * [[Pamela]] * [[Panpan]] * [[Paradís (mannsnafn)|Paradís]] * [[París (mannsnafn)|París]] * [[Patricia]] * [[Patrisía]] * [[Pála]] * [[Pálalma]] * [[Páldís]] * [[Páley]] * [[Pálfríður]] * [[Pálhanna]] * [[Pálheiður]] * [[Pálhildur]] * [[Pálín]] * [[Pálína]] * [[Pálma]] * [[Pálmey]] * [[Pálmfríður]] * [[Pálmía]] * [[Pálmína]] * [[Pálnía]] * [[Pálný]] * [[Pálrún]] * [[Perla (mannsnafn)|Perla]] * [[Perúndína]] * [[Peta]] * [[Petólína]] * [[Petra]] * [[Petrea]] * [[Petriella]] * [[Petría]] * [[Petríana]] * [[Petrín]] * [[Petrína]] * [[Petronella]] * [[Petrónella]] * [[Petrós]] * [[Petrún]] * [[Petrúnella]] * [[Petúlína]] * [[Pétrína]] * [[Pétrós]] * [[Pétrún]] * [[Péturína]] * [[Péturlína]] * [[Pia]] * [[Pía]] * [[Polly]] * [[Pollý]] * [[Pomóna (mannsnafn)|Pomóna]] * [[Pontisíana]] * [[Potentiana]] * [[Pría]] {{div col end}} == Q == {{div col|colwidth=12em}} {{div col end}} == R == {{div col|colwidth=12em}} * [[Rafney]] * [[Rafnfríður]] * [[Rafnhildur]] * [[Raggý]] * [[Ragna]] * [[Ragnbjörg]] * [[Ragndís]] * [[Ragney]] * [[Ragnfríður]] * [[Ragnheiður]] * [[Ragnhildur]] * [[Ragný]] * [[Rakel]] * [[Ramóna]] * [[Randalín]] * [[Randeiður]] * [[Randfríður]] * [[Randheiður]] * [[Randí]] * [[Randíð]] * [[Randíður]] * [[Randveig]] * [[Randý]] * [[Ranka]] * [[Rannva]] * [[Rannveig]] * [[Rasmusína]] * [[Rayna]] * [[Ráðhildur]] * [[Rán (mannsnafn)|Rán]] * [[Rea]] * [[Rebekka]] * [[Reginbjörg]] * [[Regína (mannsnafn)|Regína]] * [[Rei]] * [[Rein]] * [[Renata]] * [[Reyla]] * [[Reyn]] * [[Reyndís]] * [[Reynheiður]] * [[Reynhildur]] * [[Rikka]] * [[Ripley]] * [[Rita (mannsnafn)|Rita]] * [[Ríkey (mannsnafn)|Ríkey]] * [[Rín (mannsnafn)|Rín]] * [[Rína]] * [[Ríta]] * [[Rjúpa (mannsnafn)|Rjúpa]] * [[Roj]] * [[Ronja]] * [[Rorí]] * [[Rose]] * [[Rosemarie]] * [[Roxanna]] * [[Róberta]] * [[Róbjörg]] * [[Róm (mannsnafn)|Róm]] * [[Róma]] * [[Rómana]] * [[Rómanía]] * [[Rós (mannsnafn)|Rós]] * [[Rósa]] * [[Rósalilja]] * [[Rósalind]] * [[Rósalinda]] * [[Rósalía]] * [[Rósalín]] * [[Rósamund]] * [[Rósamunda]] * [[Rósanna]] * [[Rósbjörg]] * [[Rósborg]] * [[Róselía]] * [[Róselína]] * [[Rósella]] * [[Rósey]] * [[Rósfríð]] * [[Rósfríður]] * [[Róshildur]] * [[Rósinbjörg]] * [[Rósinda]] * [[Rósinkar]] <!-- kvenmannsnafnið Rósinkar er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Rósinkara]] * [[Rósinkransa]] * [[Rósinlilja]] * [[Rósída]] * [[Róska (mannsnafn)|Róska]] * [[Róslaug]] * [[Róslind]] * [[Róslinda]] * [[Róslín]] * [[Rósmary]] * [[Rósmarý]] * [[Rósmunda]] * [[Rósný]] * [[Rósrún]] * [[Rósveldur]] * [[Rósý]] * [[Runhildur]] * [[Runný]] * [[Runólfína]] * [[Rut]] * [[Ruth]] * [[Rúbý]] * [[Rún]] * [[Rúna]] * [[Rúndís]] * [[Rúnel]] * [[Rúnhildur]] * [[Rúnveldur]] * [[Rúrí (mannsnafn)|Rúrí]] * [[Rúrý]] * [[Röfn]] * [[Rögn]] * [[Rögnvaldína]] * [[Rökkurdís]] * [[Rökkva]] * [[Röskva]] {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=12em}} * [[Saara]] * [[Sabína]] * [[Sabrína]] * [[Safíra]] * [[Saga (mannsnafn)|Saga]] * [[Sakaría]] * [[Sakra]] * [[Sakura]] * [[Salbjörg]] * [[Saldís]] * [[Salgerður]] * [[Salín]] * [[Salína]] * [[Salka]] * [[Salla]] * [[Salma]] * [[Salmagnía]] * [[Salmanía]] * [[Salný]] * [[Salome]] * [[Salomína]] * [[Salóme]] * [[Salrós]] * [[Salvía]] * [[Salvör]] * [[Samúela]] * [[Samúelína]] * [[Samúlína]] * [[Sandra]] * [[Sanna]] * [[Sanný]] * [[Santía]] * [[Sara]] * [[Sarah]] * [[Sarína]] * [[Saxfríður]] * [[Sál (mannsnafn)|Sál]] * [[Seba]] * [[Sefanía]] * [[Selena (mannsnafn)|Selena]] * [[Selina]] * [[Selja (mannsnafn)|Selja]] * [[Selka]] * [[Selma]] * [[Selmdís]] * [[Senía]] * [[Septemborg]] * [[Septimius]] * [[Septíma]] * [[Septína]] * [[Sera]] * [[Serena]] * [[Seselía]] * [[Sesilía]] * [[Sesselía]] * [[Sesselja]] * [[Sessilía]] * [[Severína]] * [[Shirley]] * [[Siddý]] * [[Sif (mannsnafn)|Sif]] * [[Sigbjörg]] * [[Sigbjört]] * [[Sigborg]] * [[Sigdís]] * [[Sigdóra]] * [[Sigfinna]] * [[Sigfríð]] * [[Sigfríður]] * [[Sigfúsína]] * [[Sigga]] * [[Siggerður]] * [[Siglinn]] * [[Sigmunda]] * [[Sigmundína]] * [[Signa (mannsnafn)|Signa]] * [[Signhild]] * [[Signhildur]] * [[Signý]] * [[Sigrid]] * [[Sigríður]] * [[Sigrík]] * [[Sigrún]] * [[Sigrúnhildur]] * [[Sigtryggvína]] * [[Sigurást]] * [[Sigurásta]] * [[Sigurbára]] * [[Sigurbirna]] * [[Sigurbjörg]] * [[Sigurbjört]] * [[Sigurborg]] * [[Sigurdís]] * [[Sigurdóra]] * [[Sigurdríf]] * [[Sigurdrífa]] * [[Sigurða]] * [[Sigurðína]] * [[Sigurey]] * [[Sigurfinna]] * [[Sigurfjóla]] * [[Sigurfljóð]] * [[Sigurfríð]] * [[Sigurgeira]] * [[Sigurgyða]] * [[Sigurhanna]] * [[Sigurhelga]] * [[Sigurhildur]] * [[Sigurína]] * [[Sigurjóa]] * [[Sigurjóna]] * [[Sigurlaug]] * [[Sigurleif]] * [[Sigurlilja]] * [[Sigurlinn]] * [[Sigurlín]] * [[Sigurlína]] * [[Sigurlöð]] * [[Sigurmey]] * [[Sigurmunda]] * [[Sigurnanna]] * [[Sigurný]] * [[Sigurósk]] * [[Sigurpála]] * [[Sigurpálína]] * [[Sigurragna]] * [[Sigurrós]] * [[Sigurrósa]] * [[Sigurrún]] * [[Sigursteina]] * [[Sigurunn]] * [[Sigurvaldína]] * [[Sigurvaldís]] * [[Sigurvarðína]] * [[Sigurveig]] * [[Sigurvina]] * [[Sigurþóra]] * [[Sigurþórunn]] * [[Sigvalda]] * [[Sigvaldína]] * [[Sigvarðína]] * [[Sigvöld]] * [[Sigyn (mannsnafn)|Sigyn]] * [[Sigþóra]] * [[Sigþrúður]] * [[Silfa]] * [[Silfá]] * [[Silfra (mannsnafn)|Silfra]] * [[Silfrún]] * [[Silfur (mannsnafn)|Silfur]] * [[Silja]] * [[Silka]] * [[Silkisif]] * [[Silla]] * [[Silley]] * [[Silpha]] * [[Silva]] * [[Silvana]] * [[Silvía]] * [[Sirí]] * [[Sirra]] * [[Sirrey]] * [[Sirrí]] * [[Sirrý]] * [[Sisa]] * [[Sissa]] * [[Siv]] * [[Sivía]] * [[Sía (mannsnafn)|Sía]] * [[Símona]] * [[Símonika]] * [[Símonía]] * [[Símonína]] * [[Sína]] * [[Sísí]] * [[Sísý]] * [[Síta]] * [[Sjana]] * [[Sjóborg]] * [[Sjöfn (mannanafn)|Sjöfn]] * [[Skaði (mannsnafn)|Skaði]] * [[Skafta]] * [[Skarlotta]] * [[Skarpheiður]] * [[Skjaldmey]] * [[Skólastíka]] * [[Skugga]] * [[Skuld (mannsnafn)|Skuld]] * [[Skúa]] * [[Skúla]] * [[Skúlína]] * [[Smíta]] * [[Snekkja]] * [[Snjáfríður]] * [[Snjáka]] * [[Snjálaug]] * [[Snjófríð]] * [[Snjófríður]] * [[Snjólaug]] * [[Snorra]] * [[Snót]] * [[Snæbirna]] * [[Snæbjörg]] * [[Snæbjört]] * [[Snæborg]] * [[Snæbrá]] * [[Snædís]] * [[Snæfríð]] * [[Snæfríður]] * [[Snælaug]] * [[Snærós]] * [[Snærún]] * [[Snæsól]] * [[Soffía]] * [[Soffý]] * [[Sofia]] * [[Sofie]] * [[Sofía (mannsnafn)|Sofía]] * [[Solveig]] * [[Sonja]] * [[Sonný]] * [[Sophia]] * [[Sophie]] * [[Sófía (mannsnafn)|Sófía]] * [[Sófonía]] * [[Sól (mannsnafn)|Sól]] * [[Sóla]] * [[Sólbjörg]] * [[Sólbjört]] * [[Sólborg]] * [[Sólbrá]] * [[Sólbráð]] * [[Sólbrún]] * [[Sóldís]] * [[Sóldögg (mannsnafn)|Sóldögg]] * [[Sóley (mannsnafn)|Sóley]] * [[Sólfríður]] * [[Sólgerður]] * [[Sólheiður]] * [[Sólhild]] * [[Sólhildur]] * [[Sólín]] * [[Sólkatla]] * [[Sóllilja]] * [[Sóllín]] * [[Sólný]] * [[Sólrós]] * [[Sólrún]] * [[Sólskríkja (mannsnafn)|Sólskríkja]] * [[Sólveig]] * [[Sólvör]] * [[Sónata (mannsnafn)|Sónata]] * [[Star (mannsnafn)|Star]] * [[Stasía]] * [[Stefana]] * [[Stefanía]] * [[Stefánný]] * [[Steina (nafn)|Steina]] * [[Steinbjörg]] * [[Steinborg]] * [[Steindís]] * [[Steindóra]] * [[Steiney]] * [[Steinfríður]] * [[Steingerður]] * [[Steinhildur]] * [[Steinína]] * [[Steinka]] * [[Steinlaug]] * [[Steinný]] * [[Steinríður]] * [[Steinrós]] * [[Steinrún]] * [[Steinsa]] * [[Steinunn]] * [[Steinvör]] * [[Steinþóra]] * [[Steinþórunn]] * [[Stella]] * [[Sterling]] * [[Stinne]] * [[Stígheiður]] * [[Stígrún]] * [[Stína]] * [[Stjarna (mannsnafn)|Stjarna]] * [[Stjarney]] * [[Stormey]] * [[Strympa (mannsnafn)|Strympa]] * [[Sturlína]] * [[Styrgerður]] * [[Sumarlaus]] * [[Sumarlilja]] * [[Sumarlín]] * [[Sumarlína]] * [[Sumarrós]] * [[Sunna]] * [[Sunnefa]] * [[Sunneva]] * [[Sunney]] * [[Sunniva]] * [[Sunníva]] * [[Susan]] * [[Susie]] * [[Súla (mannsnafn)|Súla]] * [[Súlamít]] * [[Súlíma]] * [[Súsan]] * [[Súsanna]] * [[Svafa]] * [[Svala (mannsnafn)|Svala]] * [[Svalrún]] * [[Svana]] * [[Svanbjörg]] * [[Svanbjört]] * [[Svanborg]] * [[Svandís]] * [[Svaney]] * [[Svanfríð]] * [[Svanfríður]] * [[Svanheiður]] * [[Svanhild]] * [[Svanhildur]] * [[Svanhvít]] * [[Svanlaug]] * [[Svanrós]] * [[Svanrún]] * [[Svaný]] * [[Svanþrúður]] * [[Svava]] * [[Svea]] * [[Sveina]] * [[Sveinbirna]] * [[Sveinbjörg]] * [[Sveinborg]] * [[Sveindís]] * [[Sveiney]] * [[Sveinfríður]] * [[Sveingerður]] * [[Sveinhildur]] * [[Sveininna]] * [[Sveinína]] * [[Sveinjóna]] * [[Sveinlaug]] * [[Sveinrós]] * [[Sveinrún]] * [[Sveinsína]] * [[Sveinveig]] * [[Sveiný]] * [[Svendís]] * [[Svenna]] * [[Sverrey]] * [[Sverrína]] * [[Svía]] * [[Svíalín]] * [[Sylgja]] * [[Sylva]] * [[Sylvia]] * [[Sylvía]] * [[Sylvör]] * [[Systa]] * [[Sýrný]] * [[Sýta]] * [[Sæbjörg]] * [[Sæbjört]] * [[Sæborg]] * [[Sæbrá]] * [[Sædís]] * [[Sædóra]] * [[Sæfinna]] * [[Sæfríður]] * [[Sæhildur]] * [[Sæla]] * [[Sælaug]] * [[Sælín]] * [[Sæma]] * [[Sæmey]] * [[Sæmunda]] * [[Sæmundína]] * [[Sæmundsína]] * [[Sæný]] * [[Særós]] * [[Særún]] * [[Sæsól]] * [[Sæunn]] * [[Sævör]] * [[Sölfína]] * [[Sölva]] * [[Sölvey]] * [[Sölvína]] * [[Sölvör]] * [[Sörína]] {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=12em}} * [[Tala (mannsnafn)|Tala]] * [[Talitha]] * [[Talía (nafn)|Talía]] * [[Tamar]] * [[Tamara]] * [[Tanía]] * [[Tanja]] * [[Tanya]] * [[Tara (mannsnafn)|Tara]] * [[Taríel]] * [[Tatiana]] * [[Tatía]] * [[Tatjana]] * [[Tea]] * [[Teitný]] * [[Tekla]] * [[Tekóa]] * [[Telekía]] * [[Telma]] * [[Tenchi]] * [[Tera]] * [[Teresa]] * [[Teresía]] * [[Tereza]] * [[Terra]] * [[Thalia]] * [[Thalía (mannsnafn)|Thalía]] * [[Thea]] * [[Theadóra]] * [[Thelma]] * [[Theodóra]] * [[Theódína]] * [[Theódóra]] * [[Theresa]] * [[Tildra (mannsnafn)|Tildra]] * [[Timótea]] * [[Tindra]] * [[Tinna (mannsnafn)|Tinna]] * [[Tirsa]] * [[Tía]] * [[Tíalilja]] * [[Tíbrá]] * [[Tína]] * [[Tobía]] * [[Todda]] * [[Togíana]] * [[Tomsína]] * [[Torbjörg]] * [[Torfey]] * [[Torfheiður]] * [[Torfhildur]] * [[Tormóna]] * [[Tóbý]] * [[Tófa (mannsnafn)|Tófa]] * [[Tóka]] * [[Tómasína]] * [[Tómína]] * [[Tóta]] * [[Tótla]] * [[Trausta]] * [[Tristana]] * [[Trína]] * [[Trú (mannsnafn)|Trú]] * [[Tryggva]] * [[Tryggvanía]] * [[Tryggveig]] * [[Tryggvína]] * [[Týra]] {{div col end}} == U == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ugla (mannsnafn)|Ugla]] * [[Ulla]] * [[Una]] * [[Undína (mannsnafn)|Undína]] * [[Unna]] * [[Unnbjörg]] * [[Unndís]] * [[Unnfríður]] * [[Unnur]] * [[Unnvör]] * [[Urður (mannsnafn)|Urður]] * [[Ursula]] {{div col end}} == Ú == {{div col|colwidth=12em}} * [[Úa]] * [[Úlfa]] * [[Úlfdís]] * [[Úlfey]] * [[Úlfheiður]] * [[Úlfhildur]] * [[Úlfrún]] * [[Úlla]] * [[Úlrika]] * [[Úna]] * [[Úndína]] * [[Úranía]] * [[Úrsúla]] * [[Úrsúley]] {{div col end}} == V == {{div col|colwidth=12em}} * [[Vagna]] * [[Vagnbjörg]] * [[Vagnborg]] * [[Vagnfríður]] * [[Vaka (mannsnafn)|Vaka]] * [[Vala]] * [[Valbjörg]] * [[Valbjörk]] * [[Valbjört]] * [[Valborg]] * [[Valda]] * [[Valdey]] * [[Valdheiður]] * [[Valdimara]] * [[Valdimaría]] * [[Valdína]] * [[Valdís]] * [[Valdný]] * [[Valentína]] * [[Valerí]] * [[Valería]] * [[Valey]] * [[Valfríður]] * [[Valgerða]] * [[Valgerður]] * [[Valgý]] * [[Valhildur]] * [[Valía]] * [[Valka]] * [[Valkyrja (mannsnafn)|Valkyrja]] * [[Vallý]] * [[Valný]] * [[Valrós]] * [[Valrún]] * [[Valva]] * [[Valý]] * [[Valþrúður]] * [[Vana]] * [[Vanadís]] * [[Vanda]] * [[Vanja]] * [[Varða (mannsnafn)|Varða]] * [[Vasilia]] * [[Vava]] * [[Vár (mannsnafn)|Vár]] * [[Vega]] * [[Vegmey]] * [[Veig]] * [[Veiga]] * [[Veigalín]] * [[Venedía]] * [[Venný]] * [[Venus (mannsnafn)|Venus]] * [[Vera (mannsnafn)|Vera]] * [[Verna]] * [[Veronica (mannsnafn)|Veronica]] * [[Veronika]] * [[Verónika]] * [[Veróníka]] * [[Veska]] * [[Vetrarrós]] * [[Vetrarsól]] * [[Vébjörg]] * [[Védís]] * [[Véfreyja]] * [[Végerður]] * [[Vélaug]] * [[Véný]] * [[Vibeka]] * [[Vibeke]] * [[Vibekka]] * [[Viborg (mannsnafn)|Viborg]] * [[Victoria (mannsnafn)|Victoria]] * [[Victoría]] * [[Viðbekka]] * [[Viðey (mannsnafn)|Viðey]] * [[Viðja (mannsnafn)|Viðja]] * [[Vigdís]] * [[Vigfríður]] * [[Vigfúsa]] * [[Vigfúsína]] * [[Vigga]] * [[Viglín]] * [[Viglís]] * [[Vigný]] * [[Viktoria]] * [[Viktoría]] * [[Vilbjörg]] * [[Vilborg]] * [[Vildís]] * [[Vilfríður]] * [[Vilgerður]] * [[Vilhelmína]] * [[Vilhjálmía]] * [[Vilhjálmína]] * [[Villa (mannsnafn)|Villa]] * [[Villidína]] * [[Villimey]] * [[Vilma]] * [[Vilmunda]] * [[Vilmundína]] * [[Vilný]] * [[Vin]] * [[Vinbjörg]] * [[Vinný]] * [[Vinsý]] * [[Vinvelína]] * [[Viola]] * [[Virginía (mannsnafn)|Virginía]] * [[Vivian]] * [[Víbeka]] * [[Víbekka]] * [[Víf]] * [[Vígborg]] * [[Vígdögg]] * [[Víggunnur]] * [[Víóla (mannsnafn)|Víóla]] * [[Víóletta]] * [[Vísa (mannsnafn)|Vísa]] * [[Víví]] * [[Von (mannsnafn)|Von]] * [[Voney]] * [[Vopna]] * [[Vordís]] * [[Vorsól]] * [[Værð]] * [[Vök (mannsnafn)|Vök]] * [[Völva (mannsnafn)|Völva]] {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=12em}} * [[Wala]] * [[Wanessa]] * [[Winter]] {{div col end}} == X == {{div col|colwidth=12em}} * [[Xenia]] * [[Xenía]] {{div col end}} == Y == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ylfa]] * [[Ylfur]] * [[Ylja]] * [[Ylva]] * [[Ynda]] * [[Yndís]] * [[Yngveldur]] * [[Ynja]] * [[Yrja]] * [[Yrkja]] * [[Yrsa]] {{div col end}} == Ý == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ýda]] * [[Ýja]] * [[Ýlfa]] * [[Ýma]] * [[Ýr (nafn)|Ýr]] * [[Ýri]] * [[Ýrr]] * [[Ýrún]] {{div col end}} == Z == {{div col|colwidth=12em}} * [[Zíta]] * [[Zoe]] * [[Zophanía]] * [[Zophía]] * [[Zulima]] {{div col end}} == Þ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Þalía]] * [[Þeba (mannsnafn)|Þeba]] * [[Þeódís]] * [[Þeódóra]] * [[Þingey (mannsnafn)|Þingey]] * [[Þjóðbjörg]] * [[Þjóðhildur]] * [[Þjóðlaug]] * [[Þoka (nafn)|Þoka]] * [[Þollríður]] * [[Þollý]] * [[Þorbera]] * [[Þorbirna]] * [[Þorbjörg]] * [[Þorbjörnsína]] * [[Þorborg]] * [[Þorbrá]] * [[Þorfinna]] * [[Þorfríður]] * [[Þorgeira]] * [[Þorgerður]] * [[Þorgilsína]] * [[Þorgríma]] * [[Þorkatla]] * [[Þorkelína]] * [[Þorkelsína]] * [[Þorlaug]] * [[Þorlákína]] * [[Þorláksía]] * [[Þorláksína]] * [[Þorleif]] * [[Þorleifína]] * [[Þorlfríður]] * [[Þorsteina]] * [[Þorsteinína]] * [[Þorsteinsa]] * [[Þorsteinsína]] * [[Þorsteinunn]] * [[Þorstína]] * [[Þorvalda]] * [[Þorvaldína]] * [[Þorvarðína]] * [[Þorvildur]] * [[Þóra]] * [[Þóranna]] * [[Þórarinna]] * [[Þórarna]] * [[Þórbjörg]] * [[Þórborg]] * [[Þórdís]] * [[Þórða]] * [[Þórelfa]] * [[Þórelfur]] * [[Þórey]] * [[Þórfríður]] * [[Þórgunna]] * [[Þórgunnur]] * [[Þórhalla]] * [[Þórhanna]] * [[Þórheiður]] * [[Þórhildur]] * [[Þórína]] * [[Þórkatla]] * [[Þórlaug]] * [[Þórleif]] * [[Þórlín]] * [[Þórlína]] * [[Þórmunda]] * [[Þórný]] * [[Þórodda]] * [[Þórólína]] * [[Þórríður]] * [[Þórrún]] * [[Þórsteina]] * [[Þórsteinunn]] * [[Þórstína]] * [[Þórunn]] * [[Þórunnbjörg]] * [[Þórunnborg]] * [[Þórveig]] * [[Þórvör]] * [[Þrá]] * [[Þruma (mannsnafn)|Þruma]] * [[Þrúða]] * [[Þrúður (mannsnafn)|Þrúður]] * [[Þula (mannsnafn)|Þula]] * [[Þura]] * [[Þurí]] * [[Þuríður]] * [[Þurý]] * [[Þúfa]] * [[Þyra]] * [[Þyrey]] * [[Þyri]] * [[Þyrí]] * [[Þyrnirós (mannsnafn)|Þyrnirós]] * [[Þýðrún]] * [[Þöll (mannsnafn)|Þöll]] {{div col end}} == Æ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ædís]] * [[Ægileif]] * [[Æja]] * [[Æsa]] * [[Æsgerður]] * [[Æska]] * [[Æstíva]] * [[Ævi]] * [[Æví]] * [[Ævör]] {{div col end}} == Ö == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ögmunda]] * [[Ögmundína]] * [[Ögn (mannsnafn)|Ögn]] * [[Ölrún]] * [[Ölveig]] * [[Ölvína]] * [[Öndís]] * [[Örbrún]] * [[Örk]] * [[Ösp (mannsnafn)|Ösp]] * [[Össuría]] * [[Össurína]] * [[Össurlína]] * [[Öxi (mannsnafn)|Öxi]] {{div col end}} == Athugasemdir == * ^NÍ merkir nafn sem finnst í ''Nöfnum Íslendinga'' (nýrri útgáfu) eftir Guðrúnu Kvaran. == Tengt efni == * [[Íslenskt mannsnafn]] * [[Listi yfir íslensk mannanöfn]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn?Stafrof=&Nafn=&Stulkur=on&Samthykkt=yes|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} * [https://island.is/leit-i-mannanafnaskra "Leit í mannanafnaskrá"] Sótt 2. janúar 2025. * Guðrún Kvaran, ''Nöfn Íslendinga'' (ný útgáfa), Forlagið, 2011, ISBN 978-9979-53-546-1 [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn| ]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi|eiginnöfn kvenna]] [[Flokkur:Listar um samfélag og menningu|íslensk eiginnöfn kvenmanna]] co7syy6h3612ak7r4ckmofvpz82bqdz 1958597 1958596 2026-04-02T08:08:58Z MáneyMánadóttir 103358 /* H */ 1958597 wikitext text/x-wiki {{efnisyfirlit til hægri}} Eftirfarandi er '''listi yfir íslensk [[eiginnafn|eiginnöfn]] [[kona|kvenna]]''': == A == {{div col|colwidth=12em}} * [[Aagot]]^NÍ * [[Aaliyah]] * [[Abba (nafn)|Abba]]^NÍ * [[Abel (mannsnafn)|Abel]] * [[Abela]]^NÍ * [[Abelína]]^NÍ * [[Abigael]]^NÍ * [[Abígael]]^NÍ * [[Ada]]^NÍ * [[Adda]]^NÍ * [[Addbjörg]]^NÍ * [[Addlaug]]^NÍ * [[Addú]] * [[Addý]]^NÍ * [[Adela]]^NÍ * [[Adele (mannsnafn)|Adele]] * [[Adelía]] * [[Adolfína]]^NÍ * [[Adriana]] * [[Adríana]] * [[Adríanna]] * [[Aðalbjörg]]^NÍ * [[Aðalbjört]]^NÍ * [[Aðalborg]]^NÍ * [[Aðaldís]]^NÍ * [[Aðaley]] * [[Aðalfríður]]^NÍ * [[Aðalgerður]]^NÍ * [[Aðalgunnur]]^NÍ * [[Aðalheiður]]^NÍ * [[Aðalrós]]^NÍ * [[Aðalsteina]]^NÍ * [[Aðalsteinunn]]^NÍ * [[Aðalveig]]^NÍ * [[Agata]]^NÍ * [[Agatha]]^NÍ * [[Agða]]^NÍ * [[Agga]]^NÍ * [[Agla]]^NÍ * [[Agna]]^NÍ * [[Agnborg]]^NÍ * [[Agnea]]^NÍ * [[Agnes (mannsnafn)|Agnes]]^NÍ * [[Agneta]]^NÍ * [[Agney]] * [[Agok]] * [[Ahelia]] * [[Aisha]] * [[Akira]] * [[Akurrós]]^NÍ * [[Alaía]] * [[Alanta]] * [[Alba]]^NÍ * [[Alberta (mannsnafn)|Alberta]]^NÍ * [[Albertina]]^NÍ * [[Albertína]]^NÍ * [[Albína]]^NÍ * [[Albjört]] * [[Alda (mannsnafn)|Alda]]^NÍ * [[Aldarrós]]^NÍ * [[Aldey]] * [[Aldinborg (nafn)|Aldinb^NÍorg]] * [[Aldinía]]^NÍ * [[Aldína]]^NÍ * [[Aldís]]^NÍ * [[Aldísa]]^NÍ * [[Aldný]]^NÍ * [[Alena]] * [[Aleta]]^NÍ * [[Aletta]]^NÍ * [[Alex]] * [[Alexa]]^NÍ * [[Alexandra]]^NÍ * [[Alexandría (mannsnafn)|Alexandría]]^NÍ * [[Alexandrína]]^NÍ * [[Alexia]] * [[Alexis]] * [[Alexía]]^NÍ * [[Alexína]]^NÍ * [[Alexstrasa]] * [[Alfa (mannsnafn)|Alfa]]^NÍ * [[Alfífa]]^NÍ * [[Alfoldína]]^NÍ * [[Alfreðsína]]^NÍ * [[Alfríður]]^NÍ * [[Algunda]]^NÍ * [[Alica]] * [[Alice]]^NÍ * [[Alida]]^NÍ * [[Alisa]] * [[Alía]] * [[Alíana]] * [[Alída]]^NÍ * [[Alífa]] * [[Alína]] * [[Alís]]^NÍ * [[Alísa]]^NÍ * [[Alíta]] * [[Alla]]^NÍ * [[Allaug]]^NÍ * [[Alleif]]^NÍ * [[Alleifa]]^NÍ * [[Allý]]^NÍ * [[Alma]]^NÍ * [[Alpa]] * [[Alparós (mannsnafn)|Alparós]] * [[Alríður]]^NÍ * [[Alrún]]^NÍ * [[Althea]] * [[Alva]]^NÍ * [[Alvilda]]^NÍ * [[Amadea]]^NÍ * [[Amal]]^NÍ * [[Amalía]]^NÍ * [[Amanda]]^NÍ * [[Amaníta]] * [[Amarie]] * [[Amelía]]^NÍ * [[Amilía]] * [[Amira]]^NÍ * [[Amía]] * [[Amína]] * [[Amíra]] * [[Amy]]^NÍ * [[Amý]]^NÍ * [[Ana]] * [[Anais]]^NÍ * [[Analía]]^NÍ * [[Anastasia (mannsnafn)|Anastasia]]^NÍ * [[Anastasía (mannsnafn)|Anastasía]]^NÍ * [[Andra]]^NÍ * [[Andrá]]^NÍ * [[Andrea]]^NÍ * [[Andresa]]^NÍ * [[Andresína]]^NÍ * [[Andría]]^NÍ * [[Andríana]]^NÍ * [[Andrína]]^NÍ * [[Anelía]]^NÍ * [[Anetta]]^NÍ * [[Angela]]^NÍ * [[Angelía]] * [[Angelíka]]^NÍ * [[Angelína]] * [[Anika]]^NÍ * [[Anita]]^NÍ * [[Anitta]]^NÍ * [[Anída]] * [[Aníka]]^NÍ * [[Anína]]^NÍ * [[Aníta]]^NÍ * [[Anja]]^NÍ * [[Ann]]^NÍ * [[Anna]]^NÍ * [[Annabella]]^NÍ * [[Annadís]]^NÍ * [[Annaína]]^NÍ * [[Annalisa]]^NÍ * [[Annalísa]]^NÍ * [[Annamaría]] * [[Annarósa]]^NÍ * [[Anne]]^NÍ * [[Annelí]] * [[Annetta]]^NÍ * [[Anney]]^NÍ * [[Annika]]^NÍ * [[Anní]]^NÍ * [[Annía]]^NÍ * [[Anníta]]^NÍ * [[Anný]]^NÍ * [[Anóra]] * [[Antonetta]]^NÍ * [[Antonía]]^NÍ * [[Anya]] * [[Appolína]]^NÍ * [[Apríl (mannsnafn)|Apríl]]^NÍ * [[Ara]]^NÍ * [[Arabella]]^NÍ * [[Araminta]] * [[Ardís]]^NÍ * [[Ardúlín]]^NÍ * [[Arelly]]^NÍ * [[Arey]]^NÍ * [[Arianna]] * [[Arinbjörg]]^NÍ * [[Aris]]^NÍ * [[Arisa]]^NÍ * [[Aría]] * [[Aríaðna]] * [[Aríana]] * [[Aríanna]]^NÍ * [[Aríel]] * [[Aríela]] * [[Aríella]]^NÍ * [[Arín]]^NÍ * [[Arína]]^NÍ * [[Arís]]^NÍ * [[Arja]] * [[Arkíta]] * [[Armenía (mannsnafn)|Armenía]]^NÍ * [[Arna]]^NÍ * [[Arnbjörg (mannsnafn)|Arnbjörg]]^NÍ * [[Arnborg]]^NÍ * [[Arndís]]^NÍ * [[Arnea]]^NÍ * [[Arneiður]]^NÍ * [[Arney]]^NÍ * [[Arnfinna]]^NÍ * [[Arnfríður]]^NÍ * [[Arngerður]]^NÍ * [[Arngríma]]^NÍ * [[Arngunn]]^NÍ * [[Arngunnur]]^NÍ * [[Arnheiður]]^NÍ * [[Arnhildur]]^NÍ * [[Arnika]]^NÍ * [[Arnkatla]]^NÍ * [[Arnlaug]]^NÍ * [[Arnleif]]^NÍ * [[Arnlín]]^NÍ * [[Arnljót]]^NÍ * [[Arnodda]]^NÍ * [[Arnóra]]^NÍ * [[Arnórína]]^NÍ * [[Arnrós]]^NÍ * [[Arnrún]]^NÍ * [[Arntinna]] * [[Arnþóra]]^NÍ * [[Arnþrúður]]^NÍ * [[Aronía]]^NÍ * [[Artemis (mannsnafn)|Artemis]] * [[Asía (mannsnafn)|Asía]]^NÍ * [[Asírí]]^NÍ * [[Askalín]] * [[Askja (mannsnafn)|Askja]]^NÍ * [[Assa (mannsnafn)|Assa]]^NÍ * [[Asta]]^NÍ * [[Astrid]]^NÍ * [[Astrónómía]]^NÍ * [[Atalía]] * [[Atena]]^NÍ * [[Atfriður]]^NÍ * [[Athena]]^NÍ * [[Atla]]^NÍ * [[Atlanta (mannsnafn)|Atlanta]]^NÍ * [[Auðbjörg]]^NÍ * [[Auðbjört]]^NÍ * [[Auðdís]]^NÍ * [[Auðhildur]]^NÍ * [[Auðlín]]^NÍ * [[Auðna]]^NÍ * [[Auðný]]^NÍ * [[Auðrún]]^NÍ * [[Auður (mannsnafn)|Auður]]^NÍ * [[Aurora]]^NÍ * [[Ava]] * [[Avantí]] * [[Avelin]] * [[Aveline]] * [[Avelín]] * [[Avía]] * [[Axelía]]^NÍ * [[Axelína]]^NÍ * [[Axelma]]^NÍ * [[Ayah]] * [[Aþena (mannsnafn)|Aþena]]^NÍ {{div col end}} == Á == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ágota]]^NÍ * [[Ágústa]]^NÍ * [[Ágústína]]^NÍ * [[Álaug]]^NÍ * [[Álfa]] * [[Álfdís]]^NÍ * [[Álfeiður]]^NÍ * [[Álfey]]^NÍ * [[Álfgerður]]^NÍ * [[Álfheiður]]^NÍ * [[Álfhildur]]^NÍ * [[Álfrós]] * [[Álfrún]]^NÍ * [[Álfsdís]]^NÍ * [[Álfsól]]^NÍ * [[Álöf]]^NÍ * [[Ára]] * [[Árbjörg]]^NÍ * [[Árbjört]]^NÍ * [[Árborg (mannsnafn)|Árborg]]^NÍ * [[Árbót]]^NÍ * [[Árdís]]^NÍ * [[Árelía]]^NÍ * [[Árey]] * [[Árilía]]^NÍ * [[Árlaug]]^NÍ * [[Ármanía]]^NÍ * [[Ármanna]]^NÍ * [[Ármannía]]^NÍ * [[Ármey]]^NÍ * [[Árna]]^NÍ * [[Árnanía]]^NÍ * [[Árndís]]^NÍ * [[Árnetta]]^NÍ * [[Árney]]^NÍ * [[Árnheiður]]^NÍ * [[Árninna]]^NÍ * [[Árnía]]^NÍ * [[Árnína]]^NÍ * [[Árnný]]^NÍ * [[Árný]]^NÍ * [[Áróra]]^NÍ * [[Ársól]]^NÍ * [[Ársæl]]^NÍ * [[Árún]]^NÍ * [[Árveig]]^NÍ * [[Árvök]]^NÍ * [[Árþóra]]^NÍ * [[Ása]]^NÍ * [[Ásbjörg]]^NÍ * [[Ásborg]]^NÍ * [[Ásdís]]^NÍ * [[Ásfríður]]^NÍ * [[Ásgeira]]^NÍ * [[Ásgerður]]^NÍ * [[Áshildur]]^NÍ * [[Áskatla]]^NÍ * [[Ásla]]^NÍ * [[Áslaug]]^NÍ * [[Ásleif]]^NÍ * [[Ásmunda]]^NÍ * [[Ásný]]^NÍ * [[Ásrós]]^NÍ * [[Ásrún]]^NÍ * [[Ást (mannsnafn)|Ást]] * [[Ásta]]^NÍ * [[Ástbjörg]]^NÍ * [[Ástbjört]]^NÍ * [[Ástborg]] * [[Ástdís]]^NÍ * [[Ástey]] * [[Ástfinna]]^NÍ * [[Ástfríður]]^NÍ * [[Ástgerður]]^NÍ * [[Ástheiður]]^NÍ * [[Ásthildur]]^NÍ * [[Ástína]]^NÍ * [[Ástlaug]]^NÍ * [[Ástmarý]] * [[Ástmunda]]^NÍ * [[Ástný]]^NÍ * [[Ástríður]]^NÍ * [[Ástrós]]^NÍ * [[Ástrún]]^NÍ * [[Ástveig]]^NÍ * [[Ástý]] * [[Ástþóra]]^NÍ * [[Ástþórunn]]^NÍ * [[Ástþrúður]]^NÍ * [[Ásvör]]^NÍ * [[Ásynja (mannsnafn)|Ásynja]] * [[Ásþrúður]]^NÍ {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=12em}} * [[Baldey]]^NÍ * [[Baldína]]^NÍ * [[Baldrún]]^NÍ * [[Baldursbrá (mannsnafn)|Baldursbrá]]^NÍ * [[Baldvina]]^NÍ * [[Baldvinía]]^NÍ * [[Barbara]]^NÍ * [[Barbára]]^NÍ * [[Bassí]]^NÍ * [[Batanía]]^NÍ * [[Baþónía]]^NÍ * [[Bábó]] * [[Bára]]^NÍ * [[Bárðdís]]^NÍ * [[Bárðlína]]^NÍ * [[Bárðný]]^NÍ * [[Beata]]^NÍ * [[Bebba]] * [[Bedína]]^NÍ * [[Begga]]^NÍ * [[Bekkhildur]]^NÍ * [[Belinda]]^NÍ * [[Bella]]^NÍ * [[Benedikta]]^NÍ * [[Benediktína]]^NÍ * [[Bengta]]^NÍ * [[Benidikta]] * [[Benía]]^NÍ * [[Beníta]]^NÍ * [[Benjamína]]^NÍ * [[Benna]]^NÍ * [[Benney]]^NÍ * [[Benný]]^NÍ * [[Benónía]]^NÍ * [[Bensína]]^NÍ * [[Benta]]^NÍ * [[Bentey]]^NÍ * [[Bentína]]^NÍ * [[Bera (nafn)|Bera]]^NÍ * [[Berga]]^NÍ * [[Bergdís]]^NÍ * [[Bergdögg]]^NÍ * [[Bergey]]^NÍ * [[Bergfríður]]^NÍ * [[Bergheiður]]^NÍ * [[Berghildur]]^NÍ * [[Bergína]]^NÍ * [[Berglaug]]^NÍ * [[Berglind]]^NÍ * [[Berglín]]^NÍ * [[Berglína]]^NÍ * [[Bergljót]]^NÍ * [[Bergmannía]] * [[Bergmunda]]^NÍ * [[Bergný]]^NÍ * [[Bergrán]]^NÍ * [[Bergrín]]^NÍ * [[Bergrós]]^NÍ * [[Bergrún]]^NÍ * [[Bergsteina]]^NÍ * [[Bergsteinunn]]^NÍ * [[Bergsveina]]^NÍ * [[Bergveig]]^NÍ * [[Bergvina]]^NÍ * [[Bergþóra]]^NÍ * [[Bergþrúður]]^NÍ * [[Berit]]^NÍ * [[Bernadette]] * [[Bernharðína]]^NÍ * [[Bernódía]]^NÍ * [[Bernólína]]^NÍ * [[Bersabe]]^NÍ * [[Berta]]^NÍ * [[Bertha]]^NÍ * [[Bertína]]^NÍ * [[Bertmarí]] * [[Bessa]]^NÍ * [[Bessí]]^NÍ * [[Bessý]]^NÍ * [[Bestla (mannsnafn)|Bestla]]^NÍ * [[Beta (mannsnafn)|Beta]]^NÍ * [[Betanía]]^NÍ * [[Beth]] * [[Betsý]]^NÍ * [[Betta]]^NÍ * [[Bettina]]^NÍ * [[Bettína]]^NÍ * [[Bettý]]^NÍ * [[Betúelína]]^NÍ * [[Betzý]]^NÍ * [[Bibíana]]^NÍ * [[Bil (mannanafn)|Bil]]^NÍ * [[Binna]]^NÍ * [[Binný]]^NÍ * [[Birgit]]^NÍ * [[Birgitta]]^NÍ * [[Birgný]]^NÍ * [[Birna (nafn)|Birna]]^NÍ * [[Birta (mannsnafn)|Birta]]^NÍ * [[Birtna]]^NÍ * [[Bíbí]]^NÍ * [[Bína]]^NÍ * [[Bjargdís]]^NÍ * [[Bjargey]]^NÍ * [[Bjargheiður]]^NÍ * [[Bjarghildur]]^NÍ * [[Bjarglaug]]^NÍ * [[Bjarglind]]^NÍ * [[Bjarkey]]^NÍ * [[Bjarklind]]^NÍ * [[Bjarma]]^NÍ * [[Bjarna]]^NÍ * [[Bjarnasigrún]]^NÍ * [[Bjarnasína]]^NÍ * [[Bjarnaþórey]]^NÍ * [[Bjarndís]]^NÍ * [[Bjarney]]^NÍ * [[Bjarnfríður]]^NÍ * [[Bjarngerður]]^NÍ * [[Bjarnheiður]]^NÍ * [[Bjarnhildur]]^NÍ * [[Bjarnína]]^NÍ * [[Bjarnlaug]]^NÍ * [[Bjarnlín]]^NÍ * [[Bjarnný]]^NÍ * [[Bjarnónía]]^NÍ * [[Bjarnrós]] * [[Bjarnrún]]^NÍ * [[Bjarnveig]]^NÍ * [[Bjarný]]^NÍ * [[Bjarnþóra]]^NÍ * [[Bjarnþrúður]]^NÍ * [[Bjartdís]] * [[Bjartey]]^NÍ * [[Bjartmey]]^NÍ * [[Björg]]^NÍ * [[Björgey]] * [[Björgheiður]]^NÍ * [[Björghildur]]^NÍ * [[Björgólína]]^NÍ * [[Björgvina]]^NÍ * [[Björk (mannsnafn)|Björk]]^NÍ * [[Björndís]]^NÍ * [[Björney]]^NÍ * [[Björnfríður]]^NÍ * [[Björnína]]^NÍ * [[Björnlaug]]^NÍ * [[Björnlín]]^NÍ * [[Björnónía]]^NÍ * [[Björnveig]]^NÍ * [[Björný]]^NÍ * [[Björt]]^NÍ * [[Blaka]]^NÍ * [[Blanka]]^NÍ * [[Blanzeflór]]^NÍ * [[Bláey]]^NÍ * [[Bláklukka (mannsnafn)|Bláklukka]] * [[Blíða]]^NÍ * [[Blín]] * [[Blómey]]^NÍ * [[Blómhvít]]^NÍ * [[Blómlaug]]^NÍ * [[Blædís]]^NÍ * [[Blær]]^NÍ * [[Bobba]] * [[Bodil]]^NÍ * [[Boga]]^NÍ * [[Bogdís]]^NÍ * [[Bogey]]^NÍ * [[Bogga]]^NÍ * [[Boghildur]]^NÍ * [[Borg (mannsnafn)|Borg]]^NÍ * [[Borga]]^NÍ * [[Borgdís]]^NÍ * [[Borghild]] * [[Borghildur]]^NÍ * [[Borgný]]^NÍ * [[Borgrún]]^NÍ * [[Borgþóra]]^NÍ * [[Botnía (mannsnafn)|Botnía]] * [[Bóel]]^NÍ * [[Bóletta]]^NÍ * [[Bót]]^NÍ * [[Bóthildur]]^NÍ * [[Braga (mannsnafn)|Braga]]^NÍ * [[Braghildur]]^NÍ * [[Branddís]]^NÍ * [[Brandís]]^NÍ * [[Brandþrúður]]^NÍ * [[Brá]]^NÍ * [[Brák]]^NÍ * [[Brettefa]]^NÍ * [[Bretteva]]^NÍ * [[Briet]] * [[Brigget]]^NÍ * [[Brigida]]^NÍ * [[Brigit]]^NÍ * [[Brigitta]]^NÍ * [[Brim (mannsnafn)|Brim]] * [[Brimdís]]^NÍ * [[Brimey]] * [[Brimhildur]]^NÍ * [[Brimrún]]^NÍ * [[Brit]]^NÍ * [[Britt]]^NÍ * [[Britta]]^NÍ * [[Bría]] * [[Bríana]]^NÍ * [[Bríanna]]^NÍ * [[Bríet (mannsnafn)|Bríet]]^NÍ * [[Broteva]]^NÍ * [[Brúney]]^NÍ * [[Bryndís]]^NÍ * [[Brynfríður]]^NÍ * [[Bryngerður]]^NÍ * [[Brynheiður]]^NÍ * [[Brynhildur]]^NÍ * [[Brynja (nafn)|Brynja]]^NÍ * [[Brynjólfína]]^NÍ * [[Brynjólfsína]]^NÍ * [[Brynný]]^NÍ * [[Brynveig]]^NÍ * [[Brynylfa]] * [[Bubba]]^NÍ * [[Buffý]] * [[Burkney]]^NÍ * [[Bylgja (mannsnafn)|Bylgja]]^NÍ * [[Böðvarrún]]^NÍ * [[Böðvína]]^NÍ {{div col end}} == C == {{div col|colwidth=12em}} * [[Camilla]]^NÍ * [[Caritas]] * [[Carla]] * [[Carmen]]^NÍ * [[Casandra]] * [[Cathinca]] * [[Cecilia]]^NÍ * [[Cecilía]]^NÍ * [[Celina]] * [[Ceres (mannsnafn)|Ceres]]^NÍ * [[Charlotta]]^NÍ * [[Charlotte (mannsnafn)|Charlotte]]^NÍ * [[Chloé]] * [[Chrissie]] * [[Christa]] * [[Christel]] * [[Christina]]^NÍ * [[Christine]]^NÍ * [[Clara]]^NÍ * [[Cleopatra (mannsnafn)|Cleopatra]] {{div col end}} == D == {{div col|colwidth=12em}} * [[Dadda]]^NÍ * [[Daða]]^NÍ * [[Daðey]]^NÍ * [[Daðína]]^NÍ * [[Daðný]]^NÍ * [[Dagbjörg]]^NÍ * [[Dagbjört]]^NÍ * [[Dagfinna]]^NÍ * [[Dagfríður]]^NÍ * [[Dagga]]^NÍ * [[Daggrós]]^NÍ * [[Dagheiður]]^NÍ * [[Dagmar]]^NÍ * [[Dagmey]]^NÍ * [[Dagný]]^NÍ * [[Dagrún]]^NÍ * [[Dalbjörk]]^NÍ * [[Daldís]]^NÍ * [[Daley]]^NÍ * [[Dalía]]^NÍ * [[Dalíla]]^NÍ * [[Dalla]]^NÍ * [[Dallilja]]^NÍ * [[Dalrós]]^NÍ * [[Dalrún]] * [[Dana]]^NÍ * [[Danbjörg]]^NÍ * [[Daney]]^NÍ * [[Danfríður]]^NÍ * [[Danheiður]]^NÍ * [[Danhildur]]^NÍ * [[Dania]] * [[Danía]]^NÍ * [[Daníela]]^NÍ * [[Daníelía]]^NÍ * [[Daníelína]]^NÍ * [[Daníella]]^NÍ * [[Danlína]]^NÍ * [[Dara]]^NÍ * [[Daría]] * [[Davíða]]^NÍ * [[Davíðína]]^NÍ * [[Dawn]] * [[Dáð]] * [[Debora]]^NÍ * [[Debóra]]^NÍ * [[Deda]] * [[Degen]] * [[Delía]] * [[Dendý]]^NÍ * [[Denný]]^NÍ * [[Diana]]^NÍ * [[Didda (mannsnafn)|Didda]]^NÍ * [[Diðrika]]^NÍ * [[Dilja]]^NÍ * [[Diljá]]^NÍ * [[Dilla]] * [[Dillý]] * [[Dimma (mannsnafn)|Dimma]] * [[Dimmblá]]^NÍ * [[Dimmey]]^NÍ * [[Dissý]] * [[Día]]^NÍ * [[Díana (mannsnafn)|Díana]]^NÍ * [[Díanna]]^NÍ * [[Dídí]] * [[Díma]]^NÍ * [[Dína]]^NÍ * [[Dípa]]^NÍ * [[Dís (mannsnafn)|Dís]]^NÍ * [[Dísa]]^NÍ * [[Dísella]]^NÍ * [[Dodda]]^NÍ * [[Dollý (mannsnafn)|Dollý]]^NÍ * [[Dolma]] * [[Donna]]^NÍ * [[Dordía]]^NÍ * [[Doris]]^NÍ * [[Dorothea]]^NÍ * [[Dóa]] * [[Dómhildur]]^NÍ * [[Dóra]]^NÍ * [[Dórdís]]^NÍ * [[Dórey]]^NÍ * [[Dórhildur]]^NÍ * [[Dóris]] * [[Dórothea]]^NÍ * [[Dórótea]]^NÍ * [[Dóróthe]] * [[Dóróthea]]^NÍ * [[Dóróþea]]^NÍ * [[Dósóþea]]^NÍ * [[Drauma]]^NÍ * [[Draumey]]^NÍ * [[Draumrún]]^NÍ * [[Drisjana]]^NÍ * [[Drífa]]^NÍ * [[Drísíana]]^NÍ * [[Droplaug]]^NÍ * [[Drótt]]^NÍ * [[Drysíana]]^NÍ * [[Dröfn]]^NÍ * [[Dúa]]^NÍ * [[Dúfa (nafn)|Dúfa]]^NÍ * [[Dúna]]^NÍ * [[Dúnna]] * [[Dúrra (mannsnafn)|Dúrra]] * [[Dyljá]] * [[Dynja]] * [[Dýrborg]]^NÍ * [[Dýrfinna]]^NÍ * [[Dýrlaug]] * [[Dýrleif]]^NÍ * [[Dýrley]]^NÍ * [[Dýrólína]]^NÍ * [[Dýrunn]]^NÍ * [[Dýrvin]]^NÍ * [[Dæja]]^NÍ * [[Dögg (nafn)|Dögg]]^NÍ * [[Dögun (mannsnafn)|Dögun]]^NÍ {{div col end}} == E == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ebba]]^NÍ * [[Ebbertsína]]^NÍ * [[Ebonney]] * [[Edda (mannsnafn)|Edda]]^NÍ * [[Eddý]]^NÍ * [[Edel]]^NÍ * [[Eden (mannsnafn)|Eden]] * [[Edil]]^NÍ * [[Edit]]^NÍ * [[Edith]]^NÍ * [[Edla]]^NÍ * [[Edna]]^NÍ * [[Eðalrein]]^NÍ * [[Eðna]]^NÍ * [[Eðvaldína]]^NÍ * [[Eðvarðsína]]^NÍ * [[Efemia]]^NÍ * [[Efemía]]^NÍ * [[Egedia]]^NÍ * [[Egedía]]^NÍ * [[Eggertína]]^NÍ * [[Eggertsína]]^NÍ * [[Eggrún]]^NÍ * [[Eggþóra]]^NÍ * [[Egidía]]^NÍ * [[Egilína]]^NÍ * [[Egillína]]^NÍ * [[Egilsína]]^NÍ * [[Egla (mannsnafn)|Egla]]^NÍ * [[Eia]] * [[Eidís]]^NÍ * [[Eiðbjörg]]^NÍ * [[Eiðný]]^NÍ * [[Eiðunn]]^NÍ * [[Eiðvör]]^NÍ * [[Eigrét]]^NÍ * [[Eik (mannsnafn)|Eik]]^NÍ * [[Eileif]]^NÍ * [[Eileiþía]] * [[Eilíf]]^NÍ * [[Eina]]^NÍ * [[Einara]]^NÍ * [[Einarbjörg]]^NÍ * [[Einarðína]]^NÍ * [[Einarína]]^NÍ * [[Einarlína]]^NÍ * [[Einarsína]]^NÍ * [[Einbjörg]]^NÍ * [[Eindís]]^NÍ * [[Einey]]^NÍ * [[Einfríður]]^NÍ * [[Einhildur]]^NÍ * [[Einína]]^NÍ * [[Einrós]]^NÍ * [[Einrún]]^NÍ * [[Einsa]] * [[Einstínveig]]^NÍ * [[Eir (mannsnafn)|Eir]]^NÍ * [[Eirdís]]^NÍ * [[Eirfinna]]^NÍ * [[Eiríka]]^NÍ * [[Eiríksína]]^NÍ * [[Eirný]]^NÍ * [[Eirún]]^NÍ * [[Eiva]] * [[Eivör]] * [[Ektalína]]^NÍ * [[Elba (mannsnafn)|Elba]] * [[Eldbjörg]]^NÍ * [[Eldborg (mannsnafn)|Eldborg]]^NÍ * [[Elddís]] * [[Eldey (mannsnafn)|Eldey]]^NÍ * [[Eldlilja (mannsnafn)|Eldlilja]]^NÍ * [[Eldmey]] * [[Eldrós]] * [[Eldrún]] * [[Eldþóra]] * [[Elea]] * [[Eleana]] * [[Eleina]]^NÍ * [[Elektra (nafn)|Elektra]]^NÍ * [[Elena]]^NÍ * [[Elená]]^NÍ * [[Elenborg]] * [[Elenora]] * [[Elenóra]]^NÍ * [[Eleonora]]^NÍ * [[Eleónóra]]^NÍ * [[Elfa]]^NÍ * [[Elfríð]] * [[Elfur]]^NÍ * [[Elheiður]]^NÍ * [[Elika]]^NÍ * [[Elina]]^NÍ * [[Elinbjört]]^NÍ * [[Elinborg]]^NÍ * [[Elinóra]]^NÍ * [[Elinrós]]^NÍ * [[Elisabet]]^NÍ * [[Elisabeth]]^NÍ * [[Elise]] * [[Elizabet]] * [[Elizabeth]] * [[Elía (mannsnafn)|Elía]]^NÍ * [[Elíana]]^NÍ * [[Elíanna]] * [[Elíasína]]^NÍ * [[Elímunda]]^NÍ * [[Elín]]^NÍ * [[Elína]]^NÍ * [[Elíná]]^NÍ * [[Elínbet]]^NÍ * [[Elínbjörg]]^NÍ * [[Elínbjört]]^NÍ * [[Elínborg]]^NÍ * [[Elíndís]] * [[Elíngunn]] * [[Elíngunnur]]^NÍ * [[Elínheiður]]^NÍ * [[Elínora]]^NÍ * [[Elínóra]]^NÍ * [[Elínrós]]^NÍ * [[Elínveig]]^NÍ * [[Elírós]]^NÍ * [[Elís (mannsnafn)|Elís]]^NÍ * [[Elísa]]^NÍ * [[Elísabet]]^NÍ * [[Elísabeth]]^NÍ * [[Elísabjörg]]^NÍ * [[Elíveig]]^NÍ * [[Elíza]]^NÍ * [[Elízabet]] * [[Elja]] * [[Elka]]^NÍ * [[Ella]]^NÍ * [[Ellen]]^NÍ * [[Elley]]^NÍ * [[Ellisif]]^NÍ * [[Ellín]]^NÍ * [[Elly]] * [[Ellý]]^NÍ * [[Elma]]^NÍ * [[Elna]]^NÍ * [[Elsa]]^NÍ * [[Elsabet]]^NÍ * [[Elsabjörg]]^NÍ * [[Elser]]^NÍ * [[Elsie]]^NÍ * [[Elsí]]^NÍ * [[Elspa]]^NÍ * [[Elsý]]^NÍ * [[Elúlía]]^NÍ * [[Elva]]^NÍ * [[Elvi]] * [[Elvira]] * [[Elví]]^NÍ * [[Elvíra]]^NÍ * [[Elvur]]^NÍ * [[Elvý]]^NÍ * [[Elvör]]^NÍ * [[Emanúela]] * [[Embla (mannsnafn)|Embla]]^NÍ * [[Emelí]] * [[Emelía]]^NÍ * [[Emelíana]]^NÍ * [[Emelína]]^NÍ * [[Emely]] * [[Emelý]] * [[Emeralda]] * [[Emerentíana]]^NÍ * [[Emhild]] * [[Emi]] * [[Emilí]] * [[Emilía]]^NÍ * [[Emilíana]]^NÍ * [[Emilíanna]]^NÍ * [[Emilína]]^NÍ * [[Emilý]]^NÍ * [[Emma]]^NÍ * [[Emmý]] * [[Emý]]^NÍ * [[Enea]]^NÍ * [[Eneasa]]^NÍ * [[Eneka]]^NÍ * [[Engilberta]]^NÍ * [[Engilbertína]]^NÍ * [[Engilbjörg]]^NÍ * [[Engilbjört]]^NÍ * [[Engilborg]]^NÍ * [[Engilfríður]]^NÍ * [[Engilgerður]]^NÍ * [[Engilmaría]]^NÍ * [[Engilráð]]^NÍ * [[Engilrós]]^NÍ * [[Engla]]^NÍ * [[Engley]]^NÍ * [[Enika]]^NÍ * [[Eníta]] * [[Enja]]^NÍ * [[Enóla]]^NÍ * [[Enya (mannsnafn)|Enya]] * [[Epifanía]]^NÍ * [[Eres]] * [[Erica (mannsnafn)|Erica]] * [[Erika]]^NÍ * [[Erin]] * [[Erla]]^NÍ * [[Erlen]]^NÍ * [[Erlenda]]^NÍ * [[Erlendína]]^NÍ * [[Erlendsína]]^NÍ * [[Erlinda]] * [[Erlín]]^NÍ * [[Erlína]]^NÍ * [[Ermenga]]^NÍ * [[Erna]]^NÍ * [[Erykah]] * [[Esí]] * [[Esja (nafn)|Esja]]^NÍ * [[Eskja]] * [[Esmeralda]]^NÍ * [[Estel]] * [[Ester]]^NÍ * [[Esther]]^NÍ * [[Estiva]]^NÍ * [[Estífa]]^NÍ * [[Estíva]]^NÍ * [[Ethel]]^NÍ * [[Etilríður]]^NÍ * [[Etna (mannsnafn)|Etna]]^NÍ * [[Eufemia]]^NÍ * [[Eufemía]] * [[Eugenia]]^NÍ * [[Eugenía]] * [[Eulalía]]^NÍ * [[Eva (mannsnafn)|Eva]]^NÍ * [[Evelía]] * [[Evelyn]]^NÍ * [[Evey]]^NÍ * [[Evfemía]]^NÍ * [[Evgenia]]^NÍ * [[Evgenía]]^NÍ * [[Evin]] * [[Evíta]]^NÍ * [[Evlalía]]^NÍ * [[Evsebía]]^NÍ * [[Ey (mannsnafn)|Ey]]^NÍ * [[Eybjörg]]^NÍ * [[Eybjört]]^NÍ * [[Eyborg]]^NÍ * [[Eydís]]^NÍ * [[Eyð]] * [[Eyðdís]]^NÍ * [[Eyfríður]]^NÍ * [[Eygerður]]^NÍ * [[Eygló]]^NÍ * [[Eygrét]]^NÍ * [[Eyhildur]]^NÍ * [[Eyja (mannsnafn)|Eyja]]^NÍ * [[Eyjalín]]^NÍ * [[Eyjólfa]]^NÍ * [[Eyjólfína]]^NÍ * [[Eyjólflína]]^NÍ * [[Eyjólfsína]]^NÍ * [[Eyleif]]^NÍ * [[Eyleifína]]^NÍ * [[Eylín]]^NÍ * [[Eylína]]^NÍ * [[Eyrarrós (mannsnafn)|Eyrarrós]] * [[Eyríður]]^NÍ * [[Eyrós]]^NÍ * [[Eyrún]]^NÍ * [[Eyva]] * [[Eyveig]]^NÍ * [[Eyvindína]]^NÍ * [[Eyvör]]^NÍ * [[Eyþóra]]^NÍ * [[Eyþrúður]]^NÍ {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=12em}} * [[Fanndís]]^NÍ * [[Fanney]]^NÍ * [[Fannhvít]]^NÍ * [[Fannlaug]]^NÍ * [[Fanny]]^NÍ * [[Fanný]]^NÍ * [[Febína]]^NÍ * [[Febrún]] * [[Feldís]]^NÍ * [[Fema]]^NÍ * [[Ferdína]]^NÍ * [[Fernandína]]^NÍ * [[Fides]]^NÍ * [[Filipía]]^NÍ * [[Filippa]]^NÍ * [[Filippía]]^NÍ * [[Finna]]^NÍ * [[Finnbjörg]]^NÍ * [[Finnbjörk]]^NÍ * [[Finnboga]]^NÍ * [[Finnborg]]^NÍ * [[Finndís]]^NÍ * [[Finney]]^NÍ * [[Finnfríður]]^NÍ * [[Finnlaug]]^NÍ * [[Finnrós]]^NÍ * [[Finnsína]]^NÍ * [[Finnþóra]]^NÍ * [[Fía]]^NÍ * [[Fíasól]] * [[Fídes]]^NÍ * [[Fídís]]^NÍ * [[Fífa (mannsnafn)|Fífa]]^NÍ * [[Fíóna]] * [[Fjalldís]]^NÍ * [[Fjalley]] * [[Fjara (mannsnafn)|Fjara]] * [[Fjóla]]^NÍ * [[Flosrún]]^NÍ * [[Flóra (nafn)|Flóra]] * [[Flóredína]]^NÍ * [[Flórentía]]^NÍ * [[Flórentína]]^NÍ * [[Flórída (mannsnafn)|Flórída]]^NÍ * [[Fold]] * [[Folda]]^NÍ * [[Franka]] * [[Fransiska]]^NÍ * [[Franzisca]] * [[Franziska]]^NÍ * [[Frán]]^NÍ * [[Fregn]]^NÍ * [[Freya (mannsnafn)|Freya]] * [[Freydís]]^NÍ * [[Freygerður]]^NÍ * [[Freyja (mannsnafn)|Freyja]]^NÍ * [[Freylaug]]^NÍ * [[Freyleif]]^NÍ * [[Frida]] * [[Friðbjörg]]^NÍ * [[Friðbjörk]]^NÍ * [[Friðbjört]]^NÍ * [[Friðborg]]^NÍ * [[Friðdís]]^NÍ * [[Friðdóra]]^NÍ * [[Friðey]]^NÍ * [[Friðfinna]]^NÍ * [[Friðfríður]]^NÍ * [[Friðgerður]]^NÍ * [[Friðjóna]]^NÍ * [[Friðlaug]]^NÍ * [[Friðleif]]^NÍ * [[Friðlín]]^NÍ * [[Friðlína]]^NÍ * [[Friðmey]]^NÍ * [[Friðný]]^NÍ * [[Friðrika]]^NÍ * [[Friðrikka]]^NÍ * [[Friðrós]]^NÍ * [[Friðrún]]^NÍ * [[Friðsemd]]^NÍ * [[Friðveig]]^NÍ * [[Friðvör]]^NÍ * [[Friðþóra]]^NÍ * [[Frigg (mannsnafn)|Frigg]]^NÍ * [[Fríða]]^NÍ * [[Fríður]]^NÍ * [[Frímannía]]^NÍ * [[Frostrós]] * [[Fróðný]]^NÍ * [[Frugit]]^NÍ * [[Frumrósa]]^NÍ * [[Frúgit]]^NÍ * [[Fura (mannsnafn)|Fura]]^NÍ * [[Fævý]] * [[Föld]] * [[Fönn]]^NÍ {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=12em}} * [[Gabriela]]^NÍ * [[Gabriella]]^NÍ * [[Gabríela]]^NÍ * [[Gabríella]]^NÍ * [[Gabríerla]] * [[Gaja (mannsnafn)|Gaja]] * [[Ganna]] * [[Garbó]] * [[Garða]]^NÍ * [[Gauja]]^NÍ * [[Gauthildur]]^NÍ * [[Gára]] * [[Gefjun (mannsnafn)|Gefjun]]^NÍ * [[Gefn]]^NÍ * [[Geira]]^NÍ * [[Geirbjörg]]^NÍ * [[Geirborg]]^NÍ * [[Geirdís]]^NÍ * [[Geirfinna]]^NÍ * [[Geirfríður]]^NÍ * [[Geirhildur]]^NÍ * [[Geirína]]^NÍ * [[Geirlaug]]^NÍ * [[Geirlína]]^NÍ * [[Geirlöð]]^NÍ * [[Geirný]]^NÍ * [[Geirríður]]^NÍ * [[Geirrún]]^NÍ * [[Geirþóra]]^NÍ * [[Geirþrúður]]^NÍ * [[Georgía (mannsnafn)|Georgía]] * [[Georgína]]^NÍ * [[Gerða]]^NÍ * [[Gerður]]^NÍ * [[Gestfríður]]^NÍ * [[Gestheiður]]^NÍ * [[Gestína]]^NÍ * [[Gestný]]^NÍ * [[Gestrún]]^NÍ * [[Gilla]] * [[Gillý]]^NÍ * [[Gilslaug]]^NÍ * [[Gissunn]]^NÍ * [[Gissurína]]^NÍ * [[Gía]]^NÍ * [[Gígí]] * [[Gígja]]^NÍ * [[Gísela]]^NÍ * [[Gísella]] * [[Gísla]]^NÍ * [[Gíslalína]]^NÍ * [[Gíslanna]]^NÍ * [[Gísley]]^NÍ * [[Gíslheiður]]^NÍ * [[Gíslíana]]^NÍ * [[Gíslín]]^NÍ * [[Gíslína]]^NÍ * [[Gísllaug]]^NÍ * [[Gíslný]]^NÍ * [[Gíslólína]]^NÍ * [[Gíslrún]]^NÍ * [[Gíslunn]]^NÍ * [[Gíta]] * [[Gjaflaug]]^NÍ * [[Gjóska (mannsnafn)|Gjóska]] * [[Gjöll]] * [[Gleymmérei]] * [[Gloría]]^NÍ * [[Gloríant]]^NÍ * [[Gló]]^NÍ * [[Glóa]] * [[Glóbjört]]^NÍ * [[Glódís]]^NÍ * [[Glóð]]^NÍ * [[Glóey (nafn)|Glóey]]^NÍ * [[Glytta (mannsnafn)|Glytta]] * [[Gná (mannsnafn)|Gná]]^NÍ * [[Gnádís]] * [[Goðmunda]]^NÍ * [[Gola]] * [[Gottfreða]]^NÍ * [[Gottfreðlína]]^NÍ * [[Góa (mannsnafn)|Góa]]^NÍ * [[Gógó]]^NÍ * [[Gratiana]]^NÍ * [[Gratíana]] * [[Grein (mannsnafn)|Grein]]^NÍ * [[Gret]] * [[Greta]]^NÍ * [[Grethe]] * [[Grélöð]]^NÍ * [[Grét]]^NÍ * [[Gréta]]^NÍ * [[Gríma (mannsnafn)|Gríma]]^NÍ * [[Grímbjörg]]^NÍ * [[Grímea]]^NÍ * [[Grímey]]^NÍ * [[Grímheiður]]^NÍ * [[Grímhildur]]^NÍ * [[Grímlaug]]^NÍ * [[Gríshildur]]^NÍ * [[Gró (mannsnafn)|Gró]]^NÍ * [[Gróa]]^NÍ * [[Grótta (mannsnafn)|Grótta]] * [[Guðanna]]^NÍ * [[Guðarnleif]]^NÍ * [[Guðberta]]^NÍ * [[Guðbet]]^NÍ * [[Guðbil]]^NÍ * [[Guðbirna]]^NÍ * [[Guðbjartsína]]^NÍ * [[Guðbjörg]]^NÍ * [[Guðbjört]]^NÍ * [[Guðborg]]^NÍ * [[Guðbranda]]^NÍ * [[Guðbrandína]]^NÍ * [[Guðdís]]^NÍ * [[Guðfinna]]^NÍ * [[Guðfríður]]^NÍ * [[Guðjóna]]^NÍ * [[Guðjónía]]^NÍ * [[Guðjónína]]^NÍ * [[Guðjónsína]]^NÍ * [[Guðjóný]]^NÍ * [[Guðlaug]]^NÍ * [[Guðleif]]^NÍ * [[Guðlín]]^NÍ * [[Guðlína]]^NÍ * [[Guðmannía]]^NÍ * [[Guðmey]]^NÍ * [[Guðmund]]^NÍ * [[Guðmunda]]^NÍ * [[Guðmundía]]^NÍ * [[Guðmundína]]^NÍ * [[Guðmundsína]]^NÍ * [[Guðna]]^NÍ * [[Guðný]]^NÍ * [[Guðríður]]^NÍ * [[Guðrún]]^NÍ * [[Guðrúnbjörg]]^NÍ * [[Guðsteina]]^NÍ * [[Guðvaldína]]^NÍ * [[Guðveig]]^NÍ * [[Guðvina]]^NÍ * [[Guja]] * [[Gulla]] * [[Gullbrá (mannsnafn)|Gullbrá]]^NÍ * [[Gullveig]]^NÍ * [[Gullý]] * [[Gumma]]^NÍ * [[Gunilla]]^NÍ * [[Gunna]]^NÍ * [[Gunnarína]]^NÍ * [[Gunnbjörg]]^NÍ * [[Gunnbjört]]^NÍ * [[Gunnborg]]^NÍ * [[Gunndís]]^NÍ * [[Gunndóra]]^NÍ * [[Gunnella]]^NÍ * [[Gunnfinna]]^NÍ * [[Gunnfríður]]^NÍ * [[Gunnharða]] * [[Gunnheiður]]^NÍ * [[Gunnhildur]]^NÍ * [[Gunnína]]^NÍ * [[Gunnjóna]]^NÍ * [[Gunnlaug]]^NÍ * [[Gunnleif]]^NÍ * [[Gunnlöð]]^NÍ * [[Gunnrún]]^NÍ * [[Gunnrúna]]^NÍ * [[Gunnur]]^NÍ * [[Gunnveig]]^NÍ * [[Gunnvör]]^NÍ * [[Gunný]]^NÍ * [[Gunnþóra]]^NÍ * [[Gunnþórunn]]^NÍ * [[Guría]]^NÍ * [[Gurrý]]^NÍ * [[Gúa]]^NÍ * [[Gúníta]] * [[Gúrí]] * [[Gústa]]^NÍ * [[Gústafa]]^NÍ * [[Gyða]]^NÍ * [[Gyðja (mannsnafn)|Gyðja]]^NÍ * [[Gyðríður]]^NÍ * [[Gyríður]]^NÍ * [[Gytta]]^NÍ * [[Gýríður]]^NÍ * [[Gæfa]] * [[Gæflaug]]^NÍ {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=12em}} * [[Hadda]]^NÍ * [[Haddý]]^NÍ * [[Hafalda]]^NÍ * [[Hafbjörg]]^NÍ * [[Hafborg]]^NÍ * [[Hafdís]]^NÍ * [[Hafey]]^NÍ * [[Haffý]] * [[Hafliða]]^NÍ * [[Hafliðína]]^NÍ * [[Haflína]]^NÍ * [[Hafný]]^NÍ * [[Hafrós]]^NÍ * [[Hafrún]]^NÍ * [[Hafsól]] * [[Hafsteina]]^NÍ * [[Hafþóra]]^NÍ * [[Hagar (mannsnafn)|Hagar]]^NÍ * [[Halla]]^NÍ * [[Hallbera]]^NÍ * [[Hallbjörg]]^NÍ * [[Hallborg]]^NÍ * [[Halldís]]^NÍ * [[Halldóra]]^NÍ * [[Halley]]^NÍ * [[Hallfríður]]^NÍ * [[Hallgerður]]^NÍ * [[Hallgríma]]^NÍ * [[Hallgrímína]]^NÍ * [[Hallgrímsína]]^NÍ * [[Hallgunnur]]^NÍ * [[Hallkatla]]^NÍ * [[Hallný]]^NÍ * [[Hallótta]]^NÍ * [[Hallrún]]^NÍ * [[Hallveig]]^NÍ * [[Hallvör]]^NÍ * [[Hamína]] * [[Hanna]]^NÍ * [[Hannah]] * [[Hannesína]]^NÍ * [[Hanney]]^NÍ * [[Hannína]]^NÍ * [[Hannveig]]^NÍ * [[Hanný]]^NÍ * [[Hansa]]^NÍ * [[Hansborg]]^NÍ * [[Hansfríður]]^NÍ * [[Hansína]]^NÍ * [[Haralda]]^NÍ * [[Haraldína]]^NÍ * [[Haraldsína]]^NÍ * [[Harða]]^NÍ * [[Harley]] * [[Harne]] * [[Harpa (mannsnafn)|Harpa]]^NÍ * [[Hauður]]^NÍ * [[Haukrún]] * [[Hákonía]]^NÍ * [[Hálfdanía]]^NÍ * [[Hávarðína]]^NÍ * [[Heba (mannsnafn)|Heba]]^NÍ * [[Hebba]]^NÍ * [[Hedda]]^NÍ * [[Hedí]]^NÍ * [[Heida]] * [[Heidi]] * [[Heiða]]^NÍ * [[Heiðbjörg]]^NÍ * [[Heiðbjörk]]^NÍ * [[Heiðbjört]]^NÍ * [[Heiðbrá]]^NÍ * [[Heiðdís]]^NÍ * [[Heiðlaug]]^NÍ * [[Heiðlóa (nafn)|Heiðlóa]]^NÍ * [[Heiðný]]^NÍ * [[Heiðrós]]^NÍ * [[Heiðrún]]^NÍ * [[Heiður]]^NÍ * [[Heiðveig]]^NÍ * [[Heiðvíg]]^NÍ * [[Heimlaug]]^NÍ * [[Hekla (mannsnafn)|Hekla]]^NÍ * [[Helen]]^NÍ * [[Helena (mannsnafn)|Helena]]^NÍ * [[Helga]]^NÍ * [[Helganna]]^NÍ * [[Helgey]] * [[Heli]] * [[Hella (mannsnafn)|Hella]]^NÍ * [[Helma]]^NÍ * [[Hendrikka]]^NÍ * [[Henný]]^NÍ * [[Henrietta]]^NÍ * [[Henrika]] * [[Henríetta]]^NÍ * [[Hera (mannsnafn)|Hera]]^NÍ * [[Herbjörg]]^NÍ * [[Herbjört]]^NÍ * [[Herborg]]^NÍ * [[Herdís]]^NÍ * [[Herfríður]]^NÍ * [[Hergerður]]^NÍ * [[Herlaug]]^NÍ * [[Hermanía]]^NÍ * [[Hermannía]]^NÍ * [[Hermína]]^NÍ * [[Hermunda]]^NÍ * [[Heró]] * [[Herríður]]^NÍ * [[Hersilía]]^NÍ * [[Herta]]^NÍ * [[Hertha]]^NÍ * [[Hervör]]^NÍ * [[Herþrúður]]^NÍ * [[Hild]] * [[Hilda]]^NÍ * [[Hildegard]]^NÍ * [[Hildibjörg]]^NÍ * [[Hildigerður]]^NÍ * [[Hildigunnur]]^NÍ * [[Hildiríður]]^NÍ * [[Hildisif]]^NÍ * [[Hildís]] * [[Hildur]]^NÍ * [[Hilja]] * [[Hilma]]^NÍ * [[Himinbjörg]]^NÍ * [[Hind]] * [[Hinrika]]^NÍ * [[Hinrikka]] * [[Hippólýte]]^NÍ * [[Híramía]]^NÍ * [[Hjalta]]^NÍ * [[Hjaltey]]^NÍ * [[Hjaltína]]^NÍ * [[Hjaltlína]]^NÍ * [[Hjaltveig]]^NÍ * [[Hjálma]]^NÍ * [[Hjálmdís]]^NÍ * [[Hjálmey]]^NÍ * [[Hjálmfríður]]^NÍ * [[Hjálmgerður]]^NÍ * [[Hjálmhildur]]^NÍ * [[Hjálmrós]]^NÍ * [[Hjálmrún]]^NÍ * [[Hjálmveig]]^NÍ * [[Hjördís]]^NÍ * [[Hjörfríður]]^NÍ * [[Hjörleif]]^NÍ * [[Hjörleifa]]^NÍ * [[Hjörný]]^NÍ * [[Hjörtfríður]]^NÍ * [[Hjörtína]]^NÍ * [[Hjörtlaug]]^NÍ * [[Hjörtný]]^NÍ * [[Hjörtrós]]^NÍ * [[Hlaðgerður]]^NÍ * [[Hleiður]]^NÍ * [[Hlédís]]^NÍ * [[Hlíð]]^NÍ * [[Hlíf]]^NÍ * [[Hlín (mannsnafn)|Hlín]]^NÍ * [[Hlýja]] * [[Hlökk]]^NÍ * [[Hneta (mannsnafn)|Hneta]]^NÍ * [[Hofdís]]^NÍ * [[Hóffý]] * [[Hófí]] * [[Hólmbjörg]]^NÍ * [[Hólmdís]]^NÍ * [[Hólmfríður]]^NÍ * [[Hólmgerður]]^NÍ * [[Hrafna]]^NÍ * [[Hrafnbjört]] * [[Hrafnborg]]^NÍ * [[Hrafndís]]^NÍ * [[Hrafnea]] * [[Hrafney]]^NÍ * [[Hrafnfífa]] * [[Hrafngerður]]^NÍ * [[Hrafnheiður]]^NÍ * [[Hrafnhetta]] * [[Hrafnhildur]]^NÍ * [[Hrafnkatla]]^NÍ * [[Hrafnlaug]]^NÍ * [[Hrafnrós]] * [[Hrafnrún]] * [[Hrafnsunna]] * [[Hrafntinna (mannsnafn)|Hrafntinna]]^NÍ * [[Hrafnynja]] * [[Hraundís]]^NÍ * [[Hrefna (mannanafn)|Hrefna]]^NÍ * [[Hreiðarsína]]^NÍ * [[Hreindís]]^NÍ * [[Hreingrét]]^NÍ * [[Hróbjörg]]^NÍ * [[Hróbjört]]^NÍ * [[Hróðbjörg]]^NÍ * [[Hróðný]]^NÍ * [[Hrólfdís]]^NÍ * [[Hróný]]^NÍ * [[Hrund]]^NÍ * [[Hröfn]] * [[Hrönn]]^NÍ * [[Hugbjörg]]^NÍ * [[Hugbjört]]^NÍ * [[Hugborg]]^NÍ * [[Hugbót]]^NÍ * [[Hugdís]]^NÍ * [[Hugljúf]]^NÍ * [[Hugraun]]^NÍ * [[Hugrós]] * [[Hugrún]]^NÍ * [[Huld]]^NÍ * [[Hulda (mannsnafn)|Hulda]]^NÍ * [[Hulddís]]^NÍ * [[Huldís]]^NÍ * [[Huldrún]]^NÍ * [[Húna]] * [[Húnbjörg]]^NÍ * [[Húndís]]^NÍ * [[Húngerður]]^NÍ * [[Hvönn (mannsnafn)|Hvönn]]^NÍ * [[Hyrna]]^NÍ * [[Hyrrokkin]] * [[Hædý]] * [[Höbbý]]^NÍ * [[Hödd]]^NÍ * [[Högna]]^NÍ * [[Hörn]]^NÍ {{div col end}} == I == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ida (nafn)|Ida]] * [[Idda]] * [[Iða (mannsnafn)|Iða]] * [[Iðbjörg]] * [[Iðja]] * [[Iðunn (nafn)|Iðunn]] * [[Ilmur]] * [[Ilse]] * [[Imba]] * [[Imma]] * [[Immý]] * [[Ina]] * [[Inda]] * [[India]] * [[Indiana (mannsnafn)|Indiana]] * [[Indika]] * [[Indí (mannsnafn)|Indí]] * [[Indía]] * [[Indíana]] * [[Indíra]] * [[Indlaug]] * [[Indra]] * [[Indriðína]] * [[Indría]] * [[Indríður]] * [[Inga]] * [[Ingaló (mannsnafn)|Ingaló]] * [[Inganna]] * [[Ingdís]] * [[Ingeborg]] * [[Inger]] * [[Ingey]] * [[Ingfinna]] * [[Ingheiður]] * [[Inghildur]] * [[Ingibjörg]] * [[Ingibjört]] * [[Ingiborg]] * [[Ingifinna]] * [[Ingifríður]] * [[Ingigerður]] * [[Ingigunnur]] * [[Ingilaug]] * [[Ingileif]] * [[Ingilín]] * [[Ingilína]] * [[Ingimagn]] <!-- kvenmannsnafnið Ingimagn er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Ingimaría]] * [[Ingimunda]] * [[Ingimundína]] * [[Ingiríður]] * [[Ingirós]] * [[Ingirún]] * [[Ingisól]] * [[Ingiveig]] * [[Ingólfa]] * [[Ingólfína]] * [[Ingrid]] * [[Ingrún]] * [[Ingunn]] * [[Ingveldur]] * [[Inna (mannsnafn)|Inna]] * [[Irena]] * [[Irene]] * [[Irja]] * [[Irma]] * [[Irmelín]] * [[Irmý]] * [[Irpa]] * [[Isabel]] * [[Isabella]] * [[Isadora]] * [[Isidora]] * [[Ivy]] * [[Ivý]] {{div col end}} == Í == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ída]] * [[Íena]] * [[Ílena]] * [[Íma]] * [[Ína]] * [[Ínes]] * [[Ír]] * [[Íren]] * [[Írena]] * [[Íris]] * [[Írunn]] * [[Ísabel]] * [[Ísabella]] * [[Ísadóra]] * [[Ísafold (mannsnafn)|Ísafold]] * [[Ísaka]] * [[Ísakína]] * [[Ísalind]] * [[Ísalína]] * [[Ísbjörg]] * [[Ísbjört]] * [[Ísbrá]] * [[Ísdís]] * [[Ísdögg]] * [[Íselín]] * [[Ísey]] * [[Ísfjörð]] * [[Ísfold]] * [[Ísgerður]] * [[Íshildur]] * [[Ísidóra]] * [[Ísis (mannsnafn)|Ísis]] * [[Íslaug]] * [[Ísleif]] * [[Íslilja]] * [[Ísmey]] * [[Ísobel]] * [[Ísold]] * [[Ísól]] * [[Ísrún]] * [[Íssól]] * [[Ísveig]] * [[Ísvöld]] * [[Ítalía (mannsnafn)|Ítalía]] * [[Íunn]] * [[Íva]] * [[Ívalú]] * [[Ívana]] * [[Ívarlína]] * [[Íviðja]] * [[Ívör]] {{div col end}} == J == {{div col|colwidth=12em}} * [[Jael]] * [[Jafeta]] * [[Jafetína]] * [[Jakey]] * [[Jakobea]] * [[Jakobía]] * [[Jakobína]] * [[Jakóba]] * [[Jana]] * [[Jane]] * [[Janetta]] * [[Janey]] * [[Jannika]] * [[Jara]] * [[Jarðþrúður]] * [[Jarla]] * [[Jarún]] * [[Jarþrúður]] * [[Jasína]] * [[Jasmin]] * [[Jasmine]] * [[Jasmín]] * [[Járnbrá]] * [[Járnfríður]] * [[Járngerður]] * [[Járnþrúður]] * [[Jeanne]] * [[Jelbjörg]] * [[Jenetta]] * [[Jenna]] * [[Jenney]] * [[Jenny]] * [[Jenný]] * [[Jensa]] * [[Jensey]] * [[Jensína]] * [[Jessý]] * [[Jonna]] * [[Jonný]] * [[Josefina]] * [[Josephine]] * [[Jovina]] * [[Jóa]] * [[Jóanna]] * [[Jóbjörg]] * [[Jóda]] * [[Jódís]] * [[Jóelína]] * [[Jóey]] * [[Jófinna]] * [[Jófríður]] * [[Jóga (mannsnafn)|Jóga]] * [[Jóhanna]] * [[Jóhanndína]] * [[Jóhannesína]] * [[Jóheiður]] * [[Jólín]] * [[Jóna]] * [[Jónanna]] * [[Jónasa]] * [[Jónasína]] * [[Jónassína]] * [[Jónatanía]] * [[Jónbjörg]] * [[Jónbjört]] * [[Jónborg]] * [[Jóndís]] * [[Jóndóra]] * [[Jónea]] * [[Jónesa]] * [[Jóney]] * [[Jónfríður]] * [[Jóngerð]] * [[Jóngerður]] * [[Jónheiður]] * [[Jónhildur]] * [[Jóninna]] * [[Jóní]] * [[Jónía (mannsnafn)|Jónía]] * [[Jónída]] * [[Jónína]] * [[Jónlína]] * [[Jónný]] * [[Jónsína]] * [[Jónunna]] * [[Jónveig]] * [[Jóný]] * [[Jóra]] * [[Jóreiður]] * [[Jóríður]] * [[Jórlaug]] * [[Jórunn]] * [[Jósabet]] * [[Jósabína]] * [[Jósebína]] * [[Jósefa]] * [[Jósefín]] * [[Jósefína]] * [[Jósevæn]] * [[Jósíana]] * [[Judit]] * [[Judith]] * [[Julia]] * [[Júdea]] * [[Júdit]] * [[Júlí (mannsnafn)|Júlí]] * [[Júlía]] * [[Júlíana]] * [[Júlíanna]] * [[Júlíetta]] * [[Júlíhuld]] * [[Júlína]] * [[Júlírós]] * [[Júna]] * [[Júní (mannsnafn)|Júní]] * [[Júnía]] * [[Júníana]] * [[Jústa]] * [[Jökla (mannsnafn)|Jökla]] * [[Jökulrós]] * [[Jörgína]] * [[Jörína]] * [[Jörundína]] {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=12em}} * [[Kaðlín]] * [[Kaia]] * [[Kaija]] * [[Kaía]] * [[Kaja]] * [[Kala]] * [[Kalla]] * [[Kalmara]] * [[Kamilla]] * [[Kamí]] * [[Kamma]] * [[Kapitola]] * [[Kapitóla]] * [[Kapítóla (mannsnafn)|Kapítóla]] * [[Kara]] * [[Karen]] * [[Karin]] * [[Karitas]] * [[Karí]] * [[Karín]] * [[Karína]] * [[Karítas]] * [[Karla]] * [[Karlinna]] * [[Karlína]] * [[Karlotta]] * [[Karlynja]] * [[Karlý]] * [[Karma (mannsnafn)|Karma]] * [[Karmen]] * [[Karna]] * [[Karol]] * [[Karolína]] * [[Karó]] * [[Karólín]] * [[Karólína]] * [[Karún]] * [[Kassandra (mannsnafn)|Kassandra]] * [[Kat (mannsnafn)|Kat]] * [[Kata]] * [[Katarína]] * [[Kateri]] * [[Katerína]] * [[Katharina]] * [[Kathinka]] * [[Katinka]] * [[Katla (mannsnafn)|Katla]] * [[Katra]] * [[Katrín]] * [[Katrína]] * [[Katý]] * [[Kaya]] * [[Kára]] * [[Kárí]] * [[Kellý]] * [[Kendra]] * [[Kenya (mannsnafn)|Kenya]] * [[Ketilbjörg]] * [[Ketilfríður]] * [[Ketilríður]] * [[Kiddý]] * [[Kikka]] * [[Kilja (mannsnafn)|Kilja]] * [[Kira (mannsnafn)|Kira]] * [[Kirsten]] * [[Kirstín]] * [[Kittý]] * [[Kía]] * [[Kíra]] * [[Kjalvör]] * [[Kjartanía]] * [[Kjartína]] * [[Kjerdís]] * [[Kjölvör]] * [[Kjördís]] * [[Klara]] * [[Klaría]] * [[Kládía]] * [[Kládína]] * [[Klálína]] * [[Klásína]] * [[Klemensína]] * [[Klementína]] * [[Kleópatra (mannsnafn)|Kleópatra]] * [[Klöpp (mannsnafn)|Klöpp]] * [[Kneif]] * [[Kolbjörg]] * [[Kolbrá]] * [[Kolbrún]] * [[Koldís]] * [[Kolfinna]] * [[Kolfreyja]] * [[Kolgríma]] * [[Kolka]] * [[Kolþerna (mannsnafn)|Kolþerna]] * [[Kona (mannsnafn)|Kona]] * [[Konkordía]] * [[Konný]] * [[Konráðína]] * [[Konráðsína]] * [[Konstantía (mannsnafn)|Konstantía]] * [[Konstantína]] * [[Korka]] * [[Kormlöð]] * [[Kornelía]] * [[Kortrún]] * [[Kóbra]] * [[Kókó]] * [[Kráka (mannsnafn)|Kráka]] * [[Krista]] * [[Kristbjörg]] * [[Kristborg]] * [[Kristdís]] * [[Kristel]] * [[Kristensa]] * [[Kristey]] * [[Kristfinna]] * [[Kristfríður]] * [[Kristgerður]] * [[Kristin]] * [[Kristine]] * [[Kristinna]] * [[Kristíana]] * [[Kristíanna]] * [[Kristín]] * [[Kristína]] * [[Kristínbjörg]] * [[Kristjana]] * [[Kristjána]] * [[Kristjánína]] * [[Kristjánsína]] * [[Kristjóna]] * [[Kristjúlía]] * [[Kristlaug]] * [[Kristlind]] * [[Kristlín]] * [[Kristmannía]] * [[Kristmey]] * [[Kristmunda]] * [[Kristmundína]] * [[Kristný]] * [[Kristólín]] * [[Kristólína]] * [[Kristrós]] * [[Kristrún]] * [[Kristveig]] * [[Kristvina]] * [[Kristý]] * [[Kristþóra]] * [[Kría (mannsnafn)|Kría]] * [[Krumma]] * [[Kvenborg]] * [[Kvika (mannsnafn)|Kvika]] * [[Kýrunn]] * [[Kýrunnur]] * [[Kæja]] {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=12em}} * [[Laila]] * [[Laíla]] * [[Lalía]] * [[Lalíla]] * [[Lana]] * [[Lara]] * [[Larsína]] * [[Laufey (mannsnafn)|Laufey]] * [[Laufheiður]] * [[Laufhildur]] * [[Lauga]] * [[Laugey]] * [[Laugheiður]] * [[Lazaríana]] * [[Lán (mannsnafn)|Lán]] * [[Lára]] * [[Lárensía]] * [[Lárensína]] * [[Lárentía]] * [[Lárentína]] * [[Lárenzína]] * [[Láretta]] * [[Lárey]] * [[Lárusína]] * [[Lea]] * [[Leifey]] * [[Leikný]] * [[Leila]] * [[Lein]] * [[Lella]] * [[Lena]] * [[Leona]] * [[Leonía]] * [[Leonóra]] * [[Leopoldína]] * [[Leógerður]] * [[Leóna]] * [[Leónóra]] * [[Lexí]] * [[Leya]] * [[Leyla]] * [[Leynd]] * [[Liisa]] * [[Lilith (mannsnafn)|Lilith]] * [[Lilja (mannsnafn)|Lilja]] * [[Liljan]] * [[Liljá]] * [[Liljurós]] * [[Liljurósa]] * [[Lill]] * [[Lilla]] * [[Lilley]] * [[Lillian]] * [[Lillín]] * [[Lilly]] * [[Lillý]] * [[Lillýana]] * [[Lily]] * [[Lilý]] * [[Lind]] * [[Linda]] * [[Linddís]] * [[Lindey]] * [[Lindís]] * [[Lingný]] * [[Linnea]] * [[Lisbet]] * [[Lisbeth]] * [[Lissie]] * [[Lissý]] * [[List (mannsnafn)|List]] * [[Listalín]] * [[Liv]] * [[Líana]] * [[Líba]] * [[Líf (mannsnafn)|Líf]] * [[Lífdís]] * [[Lílú]] * [[Lílý]] * [[Lín (mannsnafn)|Lín]] * [[Lína (mannsnafn)|Lína]] * [[Línanna]] * [[Línbjörg]] * [[Líndís]] * [[Líneik]] * [[Líney]] * [[Línhildur]] * [[Lísa]] * [[Lísabet]] * [[Lísandra]] * [[Lísbet]] * [[Lísebet]] * [[Lísibet]] * [[Lív]] * [[Ljóney]] * [[Ljósbera]] * [[Ljósbjörg]] * [[Ljósbjört]] * [[Ljósborg]] * [[Ljósbrá]] * [[Ljósunn]] * [[Ljósynja]] * [[Ljót (mannsnafn)|Ljót]] * [[Ljótunn]] * [[Ljúfa]] * [[Lofn (mannsnafn)|Lofn]] * [[Lofnheiður]] * [[Loftey]] * [[Loftfríður]] * [[Lofthildur]] * [[Lofthæna]] * [[Loftrún]] * [[Loftsína]] * [[Loftveig]] * [[Logey]] * [[Lokbrá (mannsnafn)|Lokbrá]] * [[Loreley]] * [[Lotta]] * [[Louisa]] * [[Lousie]] * [[Love]] * [[Lovise]] * [[Lovísa]] * [[Lóa (mannsnafn)|Lóa]] * [[Lóla (mannsnafn)|Lóla]] * [[Lóley]] * [[Lóreley]] * [[Lórey]] * [[Lórý]] * [[Lucia]] * [[Lucía]] * [[Lucinda]] * [[Lucy]] * [[Lukka]] * [[Luna]] * [[Lundfríður]] * [[Lussía]] * [[Lúcinda]] * [[Lúcía]] * [[Lúðvíka]] * [[Lúísa]] * [[Lúlla]] * [[Lúlley]] * [[Lúna]] * [[Lúsinda]] * [[Lúsía]] * [[Lúvísa]] * [[Lydia]] * [[Lydía]] * [[Lynd]] * [[Lyngheiður]] * [[Lyngný]] * [[Lýdía (nafn)|Lýdía]] * [[Lýðgerður]] * [[Lýra]] * [[Læla]] {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=12em}} * [[Maddý]] * [[Magda]] * [[Magdalena]] * [[Magðalena]] * [[Magga]] * [[Maggey]] * [[Maggí]] * [[Maggý]] * [[Magna]] * [[Magnalín]] * [[Magnbjörg]] * [[Magndís]] * [[Magnea]] * [[Magnelja]] * [[Magnes]] * [[Magney]] * [[Magnfríður]] * [[Magnheiður]] * [[Magnhildur]] * [[Magnía]] * [[Magnína]] * [[Magnlaug]] * [[Magnólía]] * [[Magnúsa]] * [[Magnúsína]] * [[Magnússína]] * [[Magný]] * [[Magnþóra]] * [[Maia]] * [[Maía]] * [[Maídís]] * [[Maísól]] * [[Maj]] * [[Maja]] * [[Majendína]] * [[Majna]] * [[Maken]] * [[Malen]] * [[Malena]] * [[Malene]] * [[Malika]] * [[Malin]] * [[Malía]] * [[Malín]] * [[Malína]] * [[Malla]] * [[Manasína]] * [[Manda]] * [[Manley]] * [[Manuela]] * [[Manúela]] * [[Manúella]] * [[Mara]] * [[Mardís]] * [[Mardöll]] * [[Marel (mannsnafn)|Marel]] * [[Marela]] * [[Marella]] * [[Maren (mannsnafn)|Maren]] * [[Marey]] * [[Marfríður]] * [[Margaret]] * [[Margit]] * [[Margot]] * [[Margret]] * [[Margrét]] * [[Margrjet]] * [[Margunnur]] * [[Marheiður]] * [[Maria]] * [[Marianne (mannsnafn)|Marianne]] * [[Marie]] * [[Marikó]] * [[Marin]] * [[Marinella]] * [[Marion]] * [[Mariska]] * [[Marit]] * [[Marí]] * [[María (mannsnafn)|María]] * [[Maríabet]] * [[Maríam]] * [[Marían]] * [[Maríana]] * [[Maríanna]] * [[Maríel]] * [[Maríella]] * [[Maríjón]] * [[Maríkó]] * [[Marín]] * [[Marína]] * [[Marínella]] * [[Maríon]] * [[Marís]] * [[Marísa]] * [[Marísól]] * [[Marít]] * [[Maríuerla (nafn)|Maríuerla]] * [[Marja]] * [[Marjasína]] * [[Markrún]] * [[Markúsína]] * [[Marla]] * [[Marlaug]] * [[Marlena]] * [[Marlín]] * [[Marlís]] * [[Marólína]] * [[Marsa]] * [[Marselía]] * [[Marselín]] * [[Marselína]] * [[Marsibil]] * [[Marsilía]] * [[Marsilína]] * [[Marsý]] * [[Marta]] * [[Martha]] * [[Martía]] * [[Martína]] * [[Marveig]] * [[Mary]] * [[Marý]] * [[Marzibil]] * [[Mathilda]] * [[Matilda]] * [[Matta]] * [[Mattea]] * [[Matthea]] * [[Matthilda]] * [[Matthildur]] * [[Matthía]] * [[Mattíana]] * [[Mattína]] * [[Mattý]] * [[Maxima]] * [[May]] * [[Maya (mannsnafn)|Maya]] * [[Mábil]] * [[Málfríð]] * [[Málfríður]] * [[Málhildur]] * [[Málmfríður]] * [[Mánadís]] * [[Mánarós]] * [[Máney]] * [[Mára]] * [[Márey]] * [[Meda]] * [[Medea]] * [[Medónía]] * [[Mekkin]] * [[Mekkín]] * [[Mekkína]] * [[Melinda]] * [[Melissa]] * [[Melía]] * [[Melkjörína]] * [[Melkorka]] * [[Melódía (mannsnafn)|Melódía]] * [[Melrós]] * [[Menja]] * [[Mensalderína]] * [[Merkel]] * [[Meryem]] * [[Messíana]] * [[Metónía]] * [[Metta]] * [[Mey]] * [[Meyja]] * [[Michell]] * [[Mikaela]] * [[Mikaelína]] * [[Mikelína]] * [[Mikkalín]] * [[Mikkalína]] * [[Milda]] * [[Mildfríður]] * [[Mildiríður]] * [[Mildríður]] * [[Milla]] * [[Millý]] * [[Minerva (mannsnafn)|Minerva]] * [[Minna]] * [[Minney]] * [[Minnie]] * [[Minning]] * [[Minny]] * [[Minný]] * [[Miriam]] * [[Mirja]] * [[Mirjam]] * [[Mirra]] * [[Mist]] * [[Mía]] * [[Míkah]] * [[Míla (mannsnafn)|Míla]] * [[Mímósa (mannsnafn)|Mímósa]] * [[Mínerva (nafn)|Mínerva]] * [[Míra]] * [[Míranda]] * [[Mírey]] * [[Míríel]] * [[Mítra]] * [[Mjaðveig]] * [[Mjalldís]] * [[Mjallfríð]] * [[Mjallhvít (mannsnafn)|Mjallhvít]] * [[Mjöll]] * [[Mona]] * [[Monika]] * [[Moon]] * [[Morgunsól]] * [[Mortína]] * [[Móa]] * [[Módís]] * [[Móeiður]] * [[Móey]] * [[Móheiður]] * [[Móna]] * [[Mónika]] * [[Móníka]] * [[Móra]] * [[Munda]] * [[Mundheiður]] * [[Mundhildur]] * [[Mundíana]] * [[Mundína]] * [[Munnveig]] * [[Mylla]] * [[Myríam]] * [[Myrk (mannsnafn)|Myrk]] * [[Myrkey]] * [[Myrkrún]] * [[Myrkva]] * [[Myrra (mannsnafn)|Myrra]] * [[Mýr]] * [[Mýra]] * [[Mýrdalína]] * [[Mýrún]] * [[Mæja]] * [[Mæva]] * [[Mörk (mannsnafn)|Mörk]] {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=12em}} * [[Nadia]] * [[Nadía]] * [[Nadja]] * [[Nahemía]] * [[Nahómi]] * [[Nala]] * [[Nana]] * [[Nancy (mannsnafn)|Nancy]] * [[Naní]] * [[Nanna]] * [[Nannvör]] * [[Nanný]] * [[Nansý]] * [[Naomí]] * [[Naómí]] * [[Nara]] * [[Naranja]] * [[Narfey]] * [[Narfína]] * [[Natalie]] * [[Natalí]] * [[Natalía]] * [[Natasha]] * [[Natasja]] * [[Nathalia]] * [[Nathalía]] * [[Náð]] * [[Náttey]] * [[Náttfríður]] * [[Náttrós]] * [[Náttrún]] * [[Náttsól]] * [[Náttúra (mannsnafn)|Náttúra]] * [[Nella]] * [[Nellý]] * [[Nenna]] * [[Neríður]] * [[Nicole]] * [[Niðbjörg]] * [[Nift]] * [[Nikhildur]] * [[Nikíta]] * [[Nikoletta]] * [[Nikólína]] * [[Nikulína]] * [[Ninja (mannsnafn)|Ninja]] * [[Ninna]] * [[Níelsa]] * [[Níelsína]] * [[Nína]] * [[Níní]] * [[Nísa]] * [[Njála (mannsnafn)|Njála]] * [[Njóla (nafn)|Njóla]] * [[Nora]] * [[Norma]] * [[Nóa]] * [[Nóla]] * [[Nóra]] * [[Nótt (mannsnafn)|Nótt]] * [[Númína]] * [[Núra]] * [[Nýbjörg]] * [[Nýdönsk (mannsnafn)|Nýdönsk]] * [[Nönn]] {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=12em}} * [[Obba]] * [[Octavia]] * [[Oda]] * [[Odda]] * [[Oddbjörg]] * [[Oddey]] * [[Oddfreyja]] * [[Oddfríður]] * [[Oddgerður]] * [[Oddhildur]] * [[Oddíða]] * [[Oddlaug]] * [[Oddleif]] * [[Oddlína]] * [[Oddný]] * [[Oddrós]] * [[Oddrún]] * [[Oddveig]] * [[Oddvör]] * [[Oktavía]] * [[Oktavíana]] * [[Októína]] * [[Októlína]] * [[Októvía]] * [[Októvína]] * [[Olga]] * [[Olgeirína]] * [[Olivia]] * [[Olivía]] * [[Ollý]] * [[Opía]] * [[Ora (mannsnafn)|Ora]] * [[Orka (mannsnafn)|Orka]] * [[Ormheiður]] * [[Ormhildur]] * [[Orný]] * [[Otkatla]] * [[Otta]] * [[Ottavía]] * [[Ottóvía]] {{div col end}} == Ó == {{div col|colwidth=12em}} * [[Óda]] * [[Óðný]] * [[Ófelía]] * [[Óla]] * [[Ólafía]] * [[Ólafína]] * [[Ólavía]] * [[Ólivía]] * [[Ólína]] * [[Ólöf]] * [[Ósa]] * [[Óshildur]] * [[Ósk]] * [[Ósklín]] * [[Ótilía]] * [[Ótta]] * [[Óvidía]] * [[Óvída]] * [[Óvíða]] * [[Óvína]] {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=12em}} * [[Palla]] * [[Palma (mannsnafn)|Palma]] * [[Pamela]] * [[Panpan]] * [[Paradís (mannsnafn)|Paradís]] * [[París (mannsnafn)|París]] * [[Patricia]] * [[Patrisía]] * [[Pála]] * [[Pálalma]] * [[Páldís]] * [[Páley]] * [[Pálfríður]] * [[Pálhanna]] * [[Pálheiður]] * [[Pálhildur]] * [[Pálín]] * [[Pálína]] * [[Pálma]] * [[Pálmey]] * [[Pálmfríður]] * [[Pálmía]] * [[Pálmína]] * [[Pálnía]] * [[Pálný]] * [[Pálrún]] * [[Perla (mannsnafn)|Perla]] * [[Perúndína]] * [[Peta]] * [[Petólína]] * [[Petra]] * [[Petrea]] * [[Petriella]] * [[Petría]] * [[Petríana]] * [[Petrín]] * [[Petrína]] * [[Petronella]] * [[Petrónella]] * [[Petrós]] * [[Petrún]] * [[Petrúnella]] * [[Petúlína]] * [[Pétrína]] * [[Pétrós]] * [[Pétrún]] * [[Péturína]] * [[Péturlína]] * [[Pia]] * [[Pía]] * [[Polly]] * [[Pollý]] * [[Pomóna (mannsnafn)|Pomóna]] * [[Pontisíana]] * [[Potentiana]] * [[Pría]] {{div col end}} == Q == {{div col|colwidth=12em}} {{div col end}} == R == {{div col|colwidth=12em}} * [[Rafney]] * [[Rafnfríður]] * [[Rafnhildur]] * [[Raggý]] * [[Ragna]] * [[Ragnbjörg]] * [[Ragndís]] * [[Ragney]] * [[Ragnfríður]] * [[Ragnheiður]] * [[Ragnhildur]] * [[Ragný]] * [[Rakel]] * [[Ramóna]] * [[Randalín]] * [[Randeiður]] * [[Randfríður]] * [[Randheiður]] * [[Randí]] * [[Randíð]] * [[Randíður]] * [[Randveig]] * [[Randý]] * [[Ranka]] * [[Rannva]] * [[Rannveig]] * [[Rasmusína]] * [[Rayna]] * [[Ráðhildur]] * [[Rán (mannsnafn)|Rán]] * [[Rea]] * [[Rebekka]] * [[Reginbjörg]] * [[Regína (mannsnafn)|Regína]] * [[Rei]] * [[Rein]] * [[Renata]] * [[Reyla]] * [[Reyn]] * [[Reyndís]] * [[Reynheiður]] * [[Reynhildur]] * [[Rikka]] * [[Ripley]] * [[Rita (mannsnafn)|Rita]] * [[Ríkey (mannsnafn)|Ríkey]] * [[Rín (mannsnafn)|Rín]] * [[Rína]] * [[Ríta]] * [[Rjúpa (mannsnafn)|Rjúpa]] * [[Roj]] * [[Ronja]] * [[Rorí]] * [[Rose]] * [[Rosemarie]] * [[Roxanna]] * [[Róberta]] * [[Róbjörg]] * [[Róm (mannsnafn)|Róm]] * [[Róma]] * [[Rómana]] * [[Rómanía]] * [[Rós (mannsnafn)|Rós]] * [[Rósa]] * [[Rósalilja]] * [[Rósalind]] * [[Rósalinda]] * [[Rósalía]] * [[Rósalín]] * [[Rósamund]] * [[Rósamunda]] * [[Rósanna]] * [[Rósbjörg]] * [[Rósborg]] * [[Róselía]] * [[Róselína]] * [[Rósella]] * [[Rósey]] * [[Rósfríð]] * [[Rósfríður]] * [[Róshildur]] * [[Rósinbjörg]] * [[Rósinda]] * [[Rósinkar]] <!-- kvenmannsnafnið Rósinkar er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Rósinkara]] * [[Rósinkransa]] * [[Rósinlilja]] * [[Rósída]] * [[Róska (mannsnafn)|Róska]] * [[Róslaug]] * [[Róslind]] * [[Róslinda]] * [[Róslín]] * [[Rósmary]] * [[Rósmarý]] * [[Rósmunda]] * [[Rósný]] * [[Rósrún]] * [[Rósveldur]] * [[Rósý]] * [[Runhildur]] * [[Runný]] * [[Runólfína]] * [[Rut]] * [[Ruth]] * [[Rúbý]] * [[Rún]] * [[Rúna]] * [[Rúndís]] * [[Rúnel]] * [[Rúnhildur]] * [[Rúnveldur]] * [[Rúrí (mannsnafn)|Rúrí]] * [[Rúrý]] * [[Röfn]] * [[Rögn]] * [[Rögnvaldína]] * [[Rökkurdís]] * [[Rökkva]] * [[Röskva]] {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=12em}} * [[Saara]] * [[Sabína]] * [[Sabrína]] * [[Safíra]] * [[Saga (mannsnafn)|Saga]] * [[Sakaría]] * [[Sakra]] * [[Sakura]] * [[Salbjörg]] * [[Saldís]] * [[Salgerður]] * [[Salín]] * [[Salína]] * [[Salka]] * [[Salla]] * [[Salma]] * [[Salmagnía]] * [[Salmanía]] * [[Salný]] * [[Salome]] * [[Salomína]] * [[Salóme]] * [[Salrós]] * [[Salvía]] * [[Salvör]] * [[Samúela]] * [[Samúelína]] * [[Samúlína]] * [[Sandra]] * [[Sanna]] * [[Sanný]] * [[Santía]] * [[Sara]] * [[Sarah]] * [[Sarína]] * [[Saxfríður]] * [[Sál (mannsnafn)|Sál]] * [[Seba]] * [[Sefanía]] * [[Selena (mannsnafn)|Selena]] * [[Selina]] * [[Selja (mannsnafn)|Selja]] * [[Selka]] * [[Selma]] * [[Selmdís]] * [[Senía]] * [[Septemborg]] * [[Septimius]] * [[Septíma]] * [[Septína]] * [[Sera]] * [[Serena]] * [[Seselía]] * [[Sesilía]] * [[Sesselía]] * [[Sesselja]] * [[Sessilía]] * [[Severína]] * [[Shirley]] * [[Siddý]] * [[Sif (mannsnafn)|Sif]] * [[Sigbjörg]] * [[Sigbjört]] * [[Sigborg]] * [[Sigdís]] * [[Sigdóra]] * [[Sigfinna]] * [[Sigfríð]] * [[Sigfríður]] * [[Sigfúsína]] * [[Sigga]] * [[Siggerður]] * [[Siglinn]] * [[Sigmunda]] * [[Sigmundína]] * [[Signa (mannsnafn)|Signa]] * [[Signhild]] * [[Signhildur]] * [[Signý]] * [[Sigrid]] * [[Sigríður]] * [[Sigrík]] * [[Sigrún]] * [[Sigrúnhildur]] * [[Sigtryggvína]] * [[Sigurást]] * [[Sigurásta]] * [[Sigurbára]] * [[Sigurbirna]] * [[Sigurbjörg]] * [[Sigurbjört]] * [[Sigurborg]] * [[Sigurdís]] * [[Sigurdóra]] * [[Sigurdríf]] * [[Sigurdrífa]] * [[Sigurða]] * [[Sigurðína]] * [[Sigurey]] * [[Sigurfinna]] * [[Sigurfjóla]] * [[Sigurfljóð]] * [[Sigurfríð]] * [[Sigurgeira]] * [[Sigurgyða]] * [[Sigurhanna]] * [[Sigurhelga]] * [[Sigurhildur]] * [[Sigurína]] * [[Sigurjóa]] * [[Sigurjóna]] * [[Sigurlaug]] * [[Sigurleif]] * [[Sigurlilja]] * [[Sigurlinn]] * [[Sigurlín]] * [[Sigurlína]] * [[Sigurlöð]] * [[Sigurmey]] * [[Sigurmunda]] * [[Sigurnanna]] * [[Sigurný]] * [[Sigurósk]] * [[Sigurpála]] * [[Sigurpálína]] * [[Sigurragna]] * [[Sigurrós]] * [[Sigurrósa]] * [[Sigurrún]] * [[Sigursteina]] * [[Sigurunn]] * [[Sigurvaldína]] * [[Sigurvaldís]] * [[Sigurvarðína]] * [[Sigurveig]] * [[Sigurvina]] * [[Sigurþóra]] * [[Sigurþórunn]] * [[Sigvalda]] * [[Sigvaldína]] * [[Sigvarðína]] * [[Sigvöld]] * [[Sigyn (mannsnafn)|Sigyn]] * [[Sigþóra]] * [[Sigþrúður]] * [[Silfa]] * [[Silfá]] * [[Silfra (mannsnafn)|Silfra]] * [[Silfrún]] * [[Silfur (mannsnafn)|Silfur]] * [[Silja]] * [[Silka]] * [[Silkisif]] * [[Silla]] * [[Silley]] * [[Silpha]] * [[Silva]] * [[Silvana]] * [[Silvía]] * [[Sirí]] * [[Sirra]] * [[Sirrey]] * [[Sirrí]] * [[Sirrý]] * [[Sisa]] * [[Sissa]] * [[Siv]] * [[Sivía]] * [[Sía (mannsnafn)|Sía]] * [[Símona]] * [[Símonika]] * [[Símonía]] * [[Símonína]] * [[Sína]] * [[Sísí]] * [[Sísý]] * [[Síta]] * [[Sjana]] * [[Sjóborg]] * [[Sjöfn (mannanafn)|Sjöfn]] * [[Skaði (mannsnafn)|Skaði]] * [[Skafta]] * [[Skarlotta]] * [[Skarpheiður]] * [[Skjaldmey]] * [[Skólastíka]] * [[Skugga]] * [[Skuld (mannsnafn)|Skuld]] * [[Skúa]] * [[Skúla]] * [[Skúlína]] * [[Smíta]] * [[Snekkja]] * [[Snjáfríður]] * [[Snjáka]] * [[Snjálaug]] * [[Snjófríð]] * [[Snjófríður]] * [[Snjólaug]] * [[Snorra]] * [[Snót]] * [[Snæbirna]] * [[Snæbjörg]] * [[Snæbjört]] * [[Snæborg]] * [[Snæbrá]] * [[Snædís]] * [[Snæfríð]] * [[Snæfríður]] * [[Snælaug]] * [[Snærós]] * [[Snærún]] * [[Snæsól]] * [[Soffía]] * [[Soffý]] * [[Sofia]] * [[Sofie]] * [[Sofía (mannsnafn)|Sofía]] * [[Solveig]] * [[Sonja]] * [[Sonný]] * [[Sophia]] * [[Sophie]] * [[Sófía (mannsnafn)|Sófía]] * [[Sófonía]] * [[Sól (mannsnafn)|Sól]] * [[Sóla]] * [[Sólbjörg]] * [[Sólbjört]] * [[Sólborg]] * [[Sólbrá]] * [[Sólbráð]] * [[Sólbrún]] * [[Sóldís]] * [[Sóldögg (mannsnafn)|Sóldögg]] * [[Sóley (mannsnafn)|Sóley]] * [[Sólfríður]] * [[Sólgerður]] * [[Sólheiður]] * [[Sólhild]] * [[Sólhildur]] * [[Sólín]] * [[Sólkatla]] * [[Sóllilja]] * [[Sóllín]] * [[Sólný]] * [[Sólrós]] * [[Sólrún]] * [[Sólskríkja (mannsnafn)|Sólskríkja]] * [[Sólveig]] * [[Sólvör]] * [[Sónata (mannsnafn)|Sónata]] * [[Star (mannsnafn)|Star]] * [[Stasía]] * [[Stefana]] * [[Stefanía]] * [[Stefánný]] * [[Steina (nafn)|Steina]] * [[Steinbjörg]] * [[Steinborg]] * [[Steindís]] * [[Steindóra]] * [[Steiney]] * [[Steinfríður]] * [[Steingerður]] * [[Steinhildur]] * [[Steinína]] * [[Steinka]] * [[Steinlaug]] * [[Steinný]] * [[Steinríður]] * [[Steinrós]] * [[Steinrún]] * [[Steinsa]] * [[Steinunn]] * [[Steinvör]] * [[Steinþóra]] * [[Steinþórunn]] * [[Stella]] * [[Sterling]] * [[Stinne]] * [[Stígheiður]] * [[Stígrún]] * [[Stína]] * [[Stjarna (mannsnafn)|Stjarna]] * [[Stjarney]] * [[Stormey]] * [[Strympa (mannsnafn)|Strympa]] * [[Sturlína]] * [[Styrgerður]] * [[Sumarlaus]] * [[Sumarlilja]] * [[Sumarlín]] * [[Sumarlína]] * [[Sumarrós]] * [[Sunna]] * [[Sunnefa]] * [[Sunneva]] * [[Sunney]] * [[Sunniva]] * [[Sunníva]] * [[Susan]] * [[Susie]] * [[Súla (mannsnafn)|Súla]] * [[Súlamít]] * [[Súlíma]] * [[Súsan]] * [[Súsanna]] * [[Svafa]] * [[Svala (mannsnafn)|Svala]] * [[Svalrún]] * [[Svana]] * [[Svanbjörg]] * [[Svanbjört]] * [[Svanborg]] * [[Svandís]] * [[Svaney]] * [[Svanfríð]] * [[Svanfríður]] * [[Svanheiður]] * [[Svanhild]] * [[Svanhildur]] * [[Svanhvít]] * [[Svanlaug]] * [[Svanrós]] * [[Svanrún]] * [[Svaný]] * [[Svanþrúður]] * [[Svava]] * [[Svea]] * [[Sveina]] * [[Sveinbirna]] * [[Sveinbjörg]] * [[Sveinborg]] * [[Sveindís]] * [[Sveiney]] * [[Sveinfríður]] * [[Sveingerður]] * [[Sveinhildur]] * [[Sveininna]] * [[Sveinína]] * [[Sveinjóna]] * [[Sveinlaug]] * [[Sveinrós]] * [[Sveinrún]] * [[Sveinsína]] * [[Sveinveig]] * [[Sveiný]] * [[Svendís]] * [[Svenna]] * [[Sverrey]] * [[Sverrína]] * [[Svía]] * [[Svíalín]] * [[Sylgja]] * [[Sylva]] * [[Sylvia]] * [[Sylvía]] * [[Sylvör]] * [[Systa]] * [[Sýrný]] * [[Sýta]] * [[Sæbjörg]] * [[Sæbjört]] * [[Sæborg]] * [[Sæbrá]] * [[Sædís]] * [[Sædóra]] * [[Sæfinna]] * [[Sæfríður]] * [[Sæhildur]] * [[Sæla]] * [[Sælaug]] * [[Sælín]] * [[Sæma]] * [[Sæmey]] * [[Sæmunda]] * [[Sæmundína]] * [[Sæmundsína]] * [[Sæný]] * [[Særós]] * [[Særún]] * [[Sæsól]] * [[Sæunn]] * [[Sævör]] * [[Sölfína]] * [[Sölva]] * [[Sölvey]] * [[Sölvína]] * [[Sölvör]] * [[Sörína]] {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=12em}} * [[Tala (mannsnafn)|Tala]] * [[Talitha]] * [[Talía (nafn)|Talía]] * [[Tamar]] * [[Tamara]] * [[Tanía]] * [[Tanja]] * [[Tanya]] * [[Tara (mannsnafn)|Tara]] * [[Taríel]] * [[Tatiana]] * [[Tatía]] * [[Tatjana]] * [[Tea]] * [[Teitný]] * [[Tekla]] * [[Tekóa]] * [[Telekía]] * [[Telma]] * [[Tenchi]] * [[Tera]] * [[Teresa]] * [[Teresía]] * [[Tereza]] * [[Terra]] * [[Thalia]] * [[Thalía (mannsnafn)|Thalía]] * [[Thea]] * [[Theadóra]] * [[Thelma]] * [[Theodóra]] * [[Theódína]] * [[Theódóra]] * [[Theresa]] * [[Tildra (mannsnafn)|Tildra]] * [[Timótea]] * [[Tindra]] * [[Tinna (mannsnafn)|Tinna]] * [[Tirsa]] * [[Tía]] * [[Tíalilja]] * [[Tíbrá]] * [[Tína]] * [[Tobía]] * [[Todda]] * [[Togíana]] * [[Tomsína]] * [[Torbjörg]] * [[Torfey]] * [[Torfheiður]] * [[Torfhildur]] * [[Tormóna]] * [[Tóbý]] * [[Tófa (mannsnafn)|Tófa]] * [[Tóka]] * [[Tómasína]] * [[Tómína]] * [[Tóta]] * [[Tótla]] * [[Trausta]] * [[Tristana]] * [[Trína]] * [[Trú (mannsnafn)|Trú]] * [[Tryggva]] * [[Tryggvanía]] * [[Tryggveig]] * [[Tryggvína]] * [[Týra]] {{div col end}} == U == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ugla (mannsnafn)|Ugla]] * [[Ulla]] * [[Una]] * [[Undína (mannsnafn)|Undína]] * [[Unna]] * [[Unnbjörg]] * [[Unndís]] * [[Unnfríður]] * [[Unnur]] * [[Unnvör]] * [[Urður (mannsnafn)|Urður]] * [[Ursula]] {{div col end}} == Ú == {{div col|colwidth=12em}} * [[Úa]] * [[Úlfa]] * [[Úlfdís]] * [[Úlfey]] * [[Úlfheiður]] * [[Úlfhildur]] * [[Úlfrún]] * [[Úlla]] * [[Úlrika]] * [[Úna]] * [[Úndína]] * [[Úranía]] * [[Úrsúla]] * [[Úrsúley]] {{div col end}} == V == {{div col|colwidth=12em}} * [[Vagna]] * [[Vagnbjörg]] * [[Vagnborg]] * [[Vagnfríður]] * [[Vaka (mannsnafn)|Vaka]] * [[Vala]] * [[Valbjörg]] * [[Valbjörk]] * [[Valbjört]] * [[Valborg]] * [[Valda]] * [[Valdey]] * [[Valdheiður]] * [[Valdimara]] * [[Valdimaría]] * [[Valdína]] * [[Valdís]] * [[Valdný]] * [[Valentína]] * [[Valerí]] * [[Valería]] * [[Valey]] * [[Valfríður]] * [[Valgerða]] * [[Valgerður]] * [[Valgý]] * [[Valhildur]] * [[Valía]] * [[Valka]] * [[Valkyrja (mannsnafn)|Valkyrja]] * [[Vallý]] * [[Valný]] * [[Valrós]] * [[Valrún]] * [[Valva]] * [[Valý]] * [[Valþrúður]] * [[Vana]] * [[Vanadís]] * [[Vanda]] * [[Vanja]] * [[Varða (mannsnafn)|Varða]] * [[Vasilia]] * [[Vava]] * [[Vár (mannsnafn)|Vár]] * [[Vega]] * [[Vegmey]] * [[Veig]] * [[Veiga]] * [[Veigalín]] * [[Venedía]] * [[Venný]] * [[Venus (mannsnafn)|Venus]] * [[Vera (mannsnafn)|Vera]] * [[Verna]] * [[Veronica (mannsnafn)|Veronica]] * [[Veronika]] * [[Verónika]] * [[Veróníka]] * [[Veska]] * [[Vetrarrós]] * [[Vetrarsól]] * [[Vébjörg]] * [[Védís]] * [[Véfreyja]] * [[Végerður]] * [[Vélaug]] * [[Véný]] * [[Vibeka]] * [[Vibeke]] * [[Vibekka]] * [[Viborg (mannsnafn)|Viborg]] * [[Victoria (mannsnafn)|Victoria]] * [[Victoría]] * [[Viðbekka]] * [[Viðey (mannsnafn)|Viðey]] * [[Viðja (mannsnafn)|Viðja]] * [[Vigdís]] * [[Vigfríður]] * [[Vigfúsa]] * [[Vigfúsína]] * [[Vigga]] * [[Viglín]] * [[Viglís]] * [[Vigný]] * [[Viktoria]] * [[Viktoría]] * [[Vilbjörg]] * [[Vilborg]] * [[Vildís]] * [[Vilfríður]] * [[Vilgerður]] * [[Vilhelmína]] * [[Vilhjálmía]] * [[Vilhjálmína]] * [[Villa (mannsnafn)|Villa]] * [[Villidína]] * [[Villimey]] * [[Vilma]] * [[Vilmunda]] * [[Vilmundína]] * [[Vilný]] * [[Vin]] * [[Vinbjörg]] * [[Vinný]] * [[Vinsý]] * [[Vinvelína]] * [[Viola]] * [[Virginía (mannsnafn)|Virginía]] * [[Vivian]] * [[Víbeka]] * [[Víbekka]] * [[Víf]] * [[Vígborg]] * [[Vígdögg]] * [[Víggunnur]] * [[Víóla (mannsnafn)|Víóla]] * [[Víóletta]] * [[Vísa (mannsnafn)|Vísa]] * [[Víví]] * [[Von (mannsnafn)|Von]] * [[Voney]] * [[Vopna]] * [[Vordís]] * [[Vorsól]] * [[Værð]] * [[Vök (mannsnafn)|Vök]] * [[Völva (mannsnafn)|Völva]] {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=12em}} * [[Wala]] * [[Wanessa]] * [[Winter]] {{div col end}} == X == {{div col|colwidth=12em}} * [[Xenia]] * [[Xenía]] {{div col end}} == Y == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ylfa]] * [[Ylfur]] * [[Ylja]] * [[Ylva]] * [[Ynda]] * [[Yndís]] * [[Yngveldur]] * [[Ynja]] * [[Yrja]] * [[Yrkja]] * [[Yrsa]] {{div col end}} == Ý == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ýda]] * [[Ýja]] * [[Ýlfa]] * [[Ýma]] * [[Ýr (nafn)|Ýr]] * [[Ýri]] * [[Ýrr]] * [[Ýrún]] {{div col end}} == Z == {{div col|colwidth=12em}} * [[Zíta]] * [[Zoe]] * [[Zophanía]] * [[Zophía]] * [[Zulima]] {{div col end}} == Þ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Þalía]] * [[Þeba (mannsnafn)|Þeba]] * [[Þeódís]] * [[Þeódóra]] * [[Þingey (mannsnafn)|Þingey]] * [[Þjóðbjörg]] * [[Þjóðhildur]] * [[Þjóðlaug]] * [[Þoka (nafn)|Þoka]] * [[Þollríður]] * [[Þollý]] * [[Þorbera]] * [[Þorbirna]] * [[Þorbjörg]] * [[Þorbjörnsína]] * [[Þorborg]] * [[Þorbrá]] * [[Þorfinna]] * [[Þorfríður]] * [[Þorgeira]] * [[Þorgerður]] * [[Þorgilsína]] * [[Þorgríma]] * [[Þorkatla]] * [[Þorkelína]] * [[Þorkelsína]] * [[Þorlaug]] * [[Þorlákína]] * [[Þorláksía]] * [[Þorláksína]] * [[Þorleif]] * [[Þorleifína]] * [[Þorlfríður]] * [[Þorsteina]] * [[Þorsteinína]] * [[Þorsteinsa]] * [[Þorsteinsína]] * [[Þorsteinunn]] * [[Þorstína]] * [[Þorvalda]] * [[Þorvaldína]] * [[Þorvarðína]] * [[Þorvildur]] * [[Þóra]] * [[Þóranna]] * [[Þórarinna]] * [[Þórarna]] * [[Þórbjörg]] * [[Þórborg]] * [[Þórdís]] * [[Þórða]] * [[Þórelfa]] * [[Þórelfur]] * [[Þórey]] * [[Þórfríður]] * [[Þórgunna]] * [[Þórgunnur]] * [[Þórhalla]] * [[Þórhanna]] * [[Þórheiður]] * [[Þórhildur]] * [[Þórína]] * [[Þórkatla]] * [[Þórlaug]] * [[Þórleif]] * [[Þórlín]] * [[Þórlína]] * [[Þórmunda]] * [[Þórný]] * [[Þórodda]] * [[Þórólína]] * [[Þórríður]] * [[Þórrún]] * [[Þórsteina]] * [[Þórsteinunn]] * [[Þórstína]] * [[Þórunn]] * [[Þórunnbjörg]] * [[Þórunnborg]] * [[Þórveig]] * [[Þórvör]] * [[Þrá]] * [[Þruma (mannsnafn)|Þruma]] * [[Þrúða]] * [[Þrúður (mannsnafn)|Þrúður]] * [[Þula (mannsnafn)|Þula]] * [[Þura]] * [[Þurí]] * [[Þuríður]] * [[Þurý]] * [[Þúfa]] * [[Þyra]] * [[Þyrey]] * [[Þyri]] * [[Þyrí]] * [[Þyrnirós (mannsnafn)|Þyrnirós]] * [[Þýðrún]] * [[Þöll (mannsnafn)|Þöll]] {{div col end}} == Æ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ædís]] * [[Ægileif]] * [[Æja]] * [[Æsa]] * [[Æsgerður]] * [[Æska]] * [[Æstíva]] * [[Ævi]] * [[Æví]] * [[Ævör]] {{div col end}} == Ö == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ögmunda]] * [[Ögmundína]] * [[Ögn (mannsnafn)|Ögn]] * [[Ölrún]] * [[Ölveig]] * [[Ölvína]] * [[Öndís]] * [[Örbrún]] * [[Örk]] * [[Ösp (mannsnafn)|Ösp]] * [[Össuría]] * [[Össurína]] * [[Össurlína]] * [[Öxi (mannsnafn)|Öxi]] {{div col end}} == Athugasemdir == * ^NÍ merkir nafn sem finnst í ''Nöfnum Íslendinga'' (nýrri útgáfu) eftir Guðrúnu Kvaran. == Tengt efni == * [[Íslenskt mannsnafn]] * [[Listi yfir íslensk mannanöfn]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn?Stafrof=&Nafn=&Stulkur=on&Samthykkt=yes|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} * [https://island.is/leit-i-mannanafnaskra "Leit í mannanafnaskrá"] Sótt 2. janúar 2025. * Guðrún Kvaran, ''Nöfn Íslendinga'' (ný útgáfa), Forlagið, 2011, ISBN 978-9979-53-546-1 [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn| ]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi|eiginnöfn kvenna]] [[Flokkur:Listar um samfélag og menningu|íslensk eiginnöfn kvenmanna]] 7umfhsofyf6e2jqpow22gqdnfnze5od 1958598 1958597 2026-04-02T08:13:17Z MáneyMánadóttir 103358 /* I */ 1958598 wikitext text/x-wiki {{efnisyfirlit til hægri}} Eftirfarandi er '''listi yfir íslensk [[eiginnafn|eiginnöfn]] [[kona|kvenna]]''': == A == {{div col|colwidth=12em}} * [[Aagot]]^NÍ * [[Aaliyah]] * [[Abba (nafn)|Abba]]^NÍ * [[Abel (mannsnafn)|Abel]] * [[Abela]]^NÍ * [[Abelína]]^NÍ * [[Abigael]]^NÍ * [[Abígael]]^NÍ * [[Ada]]^NÍ * [[Adda]]^NÍ * [[Addbjörg]]^NÍ * [[Addlaug]]^NÍ * [[Addú]] * [[Addý]]^NÍ * [[Adela]]^NÍ * [[Adele (mannsnafn)|Adele]] * [[Adelía]] * [[Adolfína]]^NÍ * [[Adriana]] * [[Adríana]] * [[Adríanna]] * [[Aðalbjörg]]^NÍ * [[Aðalbjört]]^NÍ * [[Aðalborg]]^NÍ * [[Aðaldís]]^NÍ * [[Aðaley]] * [[Aðalfríður]]^NÍ * [[Aðalgerður]]^NÍ * [[Aðalgunnur]]^NÍ * [[Aðalheiður]]^NÍ * [[Aðalrós]]^NÍ * [[Aðalsteina]]^NÍ * [[Aðalsteinunn]]^NÍ * [[Aðalveig]]^NÍ * [[Agata]]^NÍ * [[Agatha]]^NÍ * [[Agða]]^NÍ * [[Agga]]^NÍ * [[Agla]]^NÍ * [[Agna]]^NÍ * [[Agnborg]]^NÍ * [[Agnea]]^NÍ * [[Agnes (mannsnafn)|Agnes]]^NÍ * [[Agneta]]^NÍ * [[Agney]] * [[Agok]] * [[Ahelia]] * [[Aisha]] * [[Akira]] * [[Akurrós]]^NÍ * [[Alaía]] * [[Alanta]] * [[Alba]]^NÍ * [[Alberta (mannsnafn)|Alberta]]^NÍ * [[Albertina]]^NÍ * [[Albertína]]^NÍ * [[Albína]]^NÍ * [[Albjört]] * [[Alda (mannsnafn)|Alda]]^NÍ * [[Aldarrós]]^NÍ * [[Aldey]] * [[Aldinborg (nafn)|Aldinb^NÍorg]] * [[Aldinía]]^NÍ * [[Aldína]]^NÍ * [[Aldís]]^NÍ * [[Aldísa]]^NÍ * [[Aldný]]^NÍ * [[Alena]] * [[Aleta]]^NÍ * [[Aletta]]^NÍ * [[Alex]] * [[Alexa]]^NÍ * [[Alexandra]]^NÍ * [[Alexandría (mannsnafn)|Alexandría]]^NÍ * [[Alexandrína]]^NÍ * [[Alexia]] * [[Alexis]] * [[Alexía]]^NÍ * [[Alexína]]^NÍ * [[Alexstrasa]] * [[Alfa (mannsnafn)|Alfa]]^NÍ * [[Alfífa]]^NÍ * [[Alfoldína]]^NÍ * [[Alfreðsína]]^NÍ * [[Alfríður]]^NÍ * [[Algunda]]^NÍ * [[Alica]] * [[Alice]]^NÍ * [[Alida]]^NÍ * [[Alisa]] * [[Alía]] * [[Alíana]] * [[Alída]]^NÍ * [[Alífa]] * [[Alína]] * [[Alís]]^NÍ * [[Alísa]]^NÍ * [[Alíta]] * [[Alla]]^NÍ * [[Allaug]]^NÍ * [[Alleif]]^NÍ * [[Alleifa]]^NÍ * [[Allý]]^NÍ * [[Alma]]^NÍ * [[Alpa]] * [[Alparós (mannsnafn)|Alparós]] * [[Alríður]]^NÍ * [[Alrún]]^NÍ * [[Althea]] * [[Alva]]^NÍ * [[Alvilda]]^NÍ * [[Amadea]]^NÍ * [[Amal]]^NÍ * [[Amalía]]^NÍ * [[Amanda]]^NÍ * [[Amaníta]] * [[Amarie]] * [[Amelía]]^NÍ * [[Amilía]] * [[Amira]]^NÍ * [[Amía]] * [[Amína]] * [[Amíra]] * [[Amy]]^NÍ * [[Amý]]^NÍ * [[Ana]] * [[Anais]]^NÍ * [[Analía]]^NÍ * [[Anastasia (mannsnafn)|Anastasia]]^NÍ * [[Anastasía (mannsnafn)|Anastasía]]^NÍ * [[Andra]]^NÍ * [[Andrá]]^NÍ * [[Andrea]]^NÍ * [[Andresa]]^NÍ * [[Andresína]]^NÍ * [[Andría]]^NÍ * [[Andríana]]^NÍ * [[Andrína]]^NÍ * [[Anelía]]^NÍ * [[Anetta]]^NÍ * [[Angela]]^NÍ * [[Angelía]] * [[Angelíka]]^NÍ * [[Angelína]] * [[Anika]]^NÍ * [[Anita]]^NÍ * [[Anitta]]^NÍ * [[Anída]] * [[Aníka]]^NÍ * [[Anína]]^NÍ * [[Aníta]]^NÍ * [[Anja]]^NÍ * [[Ann]]^NÍ * [[Anna]]^NÍ * [[Annabella]]^NÍ * [[Annadís]]^NÍ * [[Annaína]]^NÍ * [[Annalisa]]^NÍ * [[Annalísa]]^NÍ * [[Annamaría]] * [[Annarósa]]^NÍ * [[Anne]]^NÍ * [[Annelí]] * [[Annetta]]^NÍ * [[Anney]]^NÍ * [[Annika]]^NÍ * [[Anní]]^NÍ * [[Annía]]^NÍ * [[Anníta]]^NÍ * [[Anný]]^NÍ * [[Anóra]] * [[Antonetta]]^NÍ * [[Antonía]]^NÍ * [[Anya]] * [[Appolína]]^NÍ * [[Apríl (mannsnafn)|Apríl]]^NÍ * [[Ara]]^NÍ * [[Arabella]]^NÍ * [[Araminta]] * [[Ardís]]^NÍ * [[Ardúlín]]^NÍ * [[Arelly]]^NÍ * [[Arey]]^NÍ * [[Arianna]] * [[Arinbjörg]]^NÍ * [[Aris]]^NÍ * [[Arisa]]^NÍ * [[Aría]] * [[Aríaðna]] * [[Aríana]] * [[Aríanna]]^NÍ * [[Aríel]] * [[Aríela]] * [[Aríella]]^NÍ * [[Arín]]^NÍ * [[Arína]]^NÍ * [[Arís]]^NÍ * [[Arja]] * [[Arkíta]] * [[Armenía (mannsnafn)|Armenía]]^NÍ * [[Arna]]^NÍ * [[Arnbjörg (mannsnafn)|Arnbjörg]]^NÍ * [[Arnborg]]^NÍ * [[Arndís]]^NÍ * [[Arnea]]^NÍ * [[Arneiður]]^NÍ * [[Arney]]^NÍ * [[Arnfinna]]^NÍ * [[Arnfríður]]^NÍ * [[Arngerður]]^NÍ * [[Arngríma]]^NÍ * [[Arngunn]]^NÍ * [[Arngunnur]]^NÍ * [[Arnheiður]]^NÍ * [[Arnhildur]]^NÍ * [[Arnika]]^NÍ * [[Arnkatla]]^NÍ * [[Arnlaug]]^NÍ * [[Arnleif]]^NÍ * [[Arnlín]]^NÍ * [[Arnljót]]^NÍ * [[Arnodda]]^NÍ * [[Arnóra]]^NÍ * [[Arnórína]]^NÍ * [[Arnrós]]^NÍ * [[Arnrún]]^NÍ * [[Arntinna]] * [[Arnþóra]]^NÍ * [[Arnþrúður]]^NÍ * [[Aronía]]^NÍ * [[Artemis (mannsnafn)|Artemis]] * [[Asía (mannsnafn)|Asía]]^NÍ * [[Asírí]]^NÍ * [[Askalín]] * [[Askja (mannsnafn)|Askja]]^NÍ * [[Assa (mannsnafn)|Assa]]^NÍ * [[Asta]]^NÍ * [[Astrid]]^NÍ * [[Astrónómía]]^NÍ * [[Atalía]] * [[Atena]]^NÍ * [[Atfriður]]^NÍ * [[Athena]]^NÍ * [[Atla]]^NÍ * [[Atlanta (mannsnafn)|Atlanta]]^NÍ * [[Auðbjörg]]^NÍ * [[Auðbjört]]^NÍ * [[Auðdís]]^NÍ * [[Auðhildur]]^NÍ * [[Auðlín]]^NÍ * [[Auðna]]^NÍ * [[Auðný]]^NÍ * [[Auðrún]]^NÍ * [[Auður (mannsnafn)|Auður]]^NÍ * [[Aurora]]^NÍ * [[Ava]] * [[Avantí]] * [[Avelin]] * [[Aveline]] * [[Avelín]] * [[Avía]] * [[Axelía]]^NÍ * [[Axelína]]^NÍ * [[Axelma]]^NÍ * [[Ayah]] * [[Aþena (mannsnafn)|Aþena]]^NÍ {{div col end}} == Á == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ágota]]^NÍ * [[Ágústa]]^NÍ * [[Ágústína]]^NÍ * [[Álaug]]^NÍ * [[Álfa]] * [[Álfdís]]^NÍ * [[Álfeiður]]^NÍ * [[Álfey]]^NÍ * [[Álfgerður]]^NÍ * [[Álfheiður]]^NÍ * [[Álfhildur]]^NÍ * [[Álfrós]] * [[Álfrún]]^NÍ * [[Álfsdís]]^NÍ * [[Álfsól]]^NÍ * [[Álöf]]^NÍ * [[Ára]] * [[Árbjörg]]^NÍ * [[Árbjört]]^NÍ * [[Árborg (mannsnafn)|Árborg]]^NÍ * [[Árbót]]^NÍ * [[Árdís]]^NÍ * [[Árelía]]^NÍ * [[Árey]] * [[Árilía]]^NÍ * [[Árlaug]]^NÍ * [[Ármanía]]^NÍ * [[Ármanna]]^NÍ * [[Ármannía]]^NÍ * [[Ármey]]^NÍ * [[Árna]]^NÍ * [[Árnanía]]^NÍ * [[Árndís]]^NÍ * [[Árnetta]]^NÍ * [[Árney]]^NÍ * [[Árnheiður]]^NÍ * [[Árninna]]^NÍ * [[Árnía]]^NÍ * [[Árnína]]^NÍ * [[Árnný]]^NÍ * [[Árný]]^NÍ * [[Áróra]]^NÍ * [[Ársól]]^NÍ * [[Ársæl]]^NÍ * [[Árún]]^NÍ * [[Árveig]]^NÍ * [[Árvök]]^NÍ * [[Árþóra]]^NÍ * [[Ása]]^NÍ * [[Ásbjörg]]^NÍ * [[Ásborg]]^NÍ * [[Ásdís]]^NÍ * [[Ásfríður]]^NÍ * [[Ásgeira]]^NÍ * [[Ásgerður]]^NÍ * [[Áshildur]]^NÍ * [[Áskatla]]^NÍ * [[Ásla]]^NÍ * [[Áslaug]]^NÍ * [[Ásleif]]^NÍ * [[Ásmunda]]^NÍ * [[Ásný]]^NÍ * [[Ásrós]]^NÍ * [[Ásrún]]^NÍ * [[Ást (mannsnafn)|Ást]] * [[Ásta]]^NÍ * [[Ástbjörg]]^NÍ * [[Ástbjört]]^NÍ * [[Ástborg]] * [[Ástdís]]^NÍ * [[Ástey]] * [[Ástfinna]]^NÍ * [[Ástfríður]]^NÍ * [[Ástgerður]]^NÍ * [[Ástheiður]]^NÍ * [[Ásthildur]]^NÍ * [[Ástína]]^NÍ * [[Ástlaug]]^NÍ * [[Ástmarý]] * [[Ástmunda]]^NÍ * [[Ástný]]^NÍ * [[Ástríður]]^NÍ * [[Ástrós]]^NÍ * [[Ástrún]]^NÍ * [[Ástveig]]^NÍ * [[Ástý]] * [[Ástþóra]]^NÍ * [[Ástþórunn]]^NÍ * [[Ástþrúður]]^NÍ * [[Ásvör]]^NÍ * [[Ásynja (mannsnafn)|Ásynja]] * [[Ásþrúður]]^NÍ {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=12em}} * [[Baldey]]^NÍ * [[Baldína]]^NÍ * [[Baldrún]]^NÍ * [[Baldursbrá (mannsnafn)|Baldursbrá]]^NÍ * [[Baldvina]]^NÍ * [[Baldvinía]]^NÍ * [[Barbara]]^NÍ * [[Barbára]]^NÍ * [[Bassí]]^NÍ * [[Batanía]]^NÍ * [[Baþónía]]^NÍ * [[Bábó]] * [[Bára]]^NÍ * [[Bárðdís]]^NÍ * [[Bárðlína]]^NÍ * [[Bárðný]]^NÍ * [[Beata]]^NÍ * [[Bebba]] * [[Bedína]]^NÍ * [[Begga]]^NÍ * [[Bekkhildur]]^NÍ * [[Belinda]]^NÍ * [[Bella]]^NÍ * [[Benedikta]]^NÍ * [[Benediktína]]^NÍ * [[Bengta]]^NÍ * [[Benidikta]] * [[Benía]]^NÍ * [[Beníta]]^NÍ * [[Benjamína]]^NÍ * [[Benna]]^NÍ * [[Benney]]^NÍ * [[Benný]]^NÍ * [[Benónía]]^NÍ * [[Bensína]]^NÍ * [[Benta]]^NÍ * [[Bentey]]^NÍ * [[Bentína]]^NÍ * [[Bera (nafn)|Bera]]^NÍ * [[Berga]]^NÍ * [[Bergdís]]^NÍ * [[Bergdögg]]^NÍ * [[Bergey]]^NÍ * [[Bergfríður]]^NÍ * [[Bergheiður]]^NÍ * [[Berghildur]]^NÍ * [[Bergína]]^NÍ * [[Berglaug]]^NÍ * [[Berglind]]^NÍ * [[Berglín]]^NÍ * [[Berglína]]^NÍ * [[Bergljót]]^NÍ * [[Bergmannía]] * [[Bergmunda]]^NÍ * [[Bergný]]^NÍ * [[Bergrán]]^NÍ * [[Bergrín]]^NÍ * [[Bergrós]]^NÍ * [[Bergrún]]^NÍ * [[Bergsteina]]^NÍ * [[Bergsteinunn]]^NÍ * [[Bergsveina]]^NÍ * [[Bergveig]]^NÍ * [[Bergvina]]^NÍ * [[Bergþóra]]^NÍ * [[Bergþrúður]]^NÍ * [[Berit]]^NÍ * [[Bernadette]] * [[Bernharðína]]^NÍ * [[Bernódía]]^NÍ * [[Bernólína]]^NÍ * [[Bersabe]]^NÍ * [[Berta]]^NÍ * [[Bertha]]^NÍ * [[Bertína]]^NÍ * [[Bertmarí]] * [[Bessa]]^NÍ * [[Bessí]]^NÍ * [[Bessý]]^NÍ * [[Bestla (mannsnafn)|Bestla]]^NÍ * [[Beta (mannsnafn)|Beta]]^NÍ * [[Betanía]]^NÍ * [[Beth]] * [[Betsý]]^NÍ * [[Betta]]^NÍ * [[Bettina]]^NÍ * [[Bettína]]^NÍ * [[Bettý]]^NÍ * [[Betúelína]]^NÍ * [[Betzý]]^NÍ * [[Bibíana]]^NÍ * [[Bil (mannanafn)|Bil]]^NÍ * [[Binna]]^NÍ * [[Binný]]^NÍ * [[Birgit]]^NÍ * [[Birgitta]]^NÍ * [[Birgný]]^NÍ * [[Birna (nafn)|Birna]]^NÍ * [[Birta (mannsnafn)|Birta]]^NÍ * [[Birtna]]^NÍ * [[Bíbí]]^NÍ * [[Bína]]^NÍ * [[Bjargdís]]^NÍ * [[Bjargey]]^NÍ * [[Bjargheiður]]^NÍ * [[Bjarghildur]]^NÍ * [[Bjarglaug]]^NÍ * [[Bjarglind]]^NÍ * [[Bjarkey]]^NÍ * [[Bjarklind]]^NÍ * [[Bjarma]]^NÍ * [[Bjarna]]^NÍ * [[Bjarnasigrún]]^NÍ * [[Bjarnasína]]^NÍ * [[Bjarnaþórey]]^NÍ * [[Bjarndís]]^NÍ * [[Bjarney]]^NÍ * [[Bjarnfríður]]^NÍ * [[Bjarngerður]]^NÍ * [[Bjarnheiður]]^NÍ * [[Bjarnhildur]]^NÍ * [[Bjarnína]]^NÍ * [[Bjarnlaug]]^NÍ * [[Bjarnlín]]^NÍ * [[Bjarnný]]^NÍ * [[Bjarnónía]]^NÍ * [[Bjarnrós]] * [[Bjarnrún]]^NÍ * [[Bjarnveig]]^NÍ * [[Bjarný]]^NÍ * [[Bjarnþóra]]^NÍ * [[Bjarnþrúður]]^NÍ * [[Bjartdís]] * [[Bjartey]]^NÍ * [[Bjartmey]]^NÍ * [[Björg]]^NÍ * [[Björgey]] * [[Björgheiður]]^NÍ * [[Björghildur]]^NÍ * [[Björgólína]]^NÍ * [[Björgvina]]^NÍ * [[Björk (mannsnafn)|Björk]]^NÍ * [[Björndís]]^NÍ * [[Björney]]^NÍ * [[Björnfríður]]^NÍ * [[Björnína]]^NÍ * [[Björnlaug]]^NÍ * [[Björnlín]]^NÍ * [[Björnónía]]^NÍ * [[Björnveig]]^NÍ * [[Björný]]^NÍ * [[Björt]]^NÍ * [[Blaka]]^NÍ * [[Blanka]]^NÍ * [[Blanzeflór]]^NÍ * [[Bláey]]^NÍ * [[Bláklukka (mannsnafn)|Bláklukka]] * [[Blíða]]^NÍ * [[Blín]] * [[Blómey]]^NÍ * [[Blómhvít]]^NÍ * [[Blómlaug]]^NÍ * [[Blædís]]^NÍ * [[Blær]]^NÍ * [[Bobba]] * [[Bodil]]^NÍ * [[Boga]]^NÍ * [[Bogdís]]^NÍ * [[Bogey]]^NÍ * [[Bogga]]^NÍ * [[Boghildur]]^NÍ * [[Borg (mannsnafn)|Borg]]^NÍ * [[Borga]]^NÍ * [[Borgdís]]^NÍ * [[Borghild]] * [[Borghildur]]^NÍ * [[Borgný]]^NÍ * [[Borgrún]]^NÍ * [[Borgþóra]]^NÍ * [[Botnía (mannsnafn)|Botnía]] * [[Bóel]]^NÍ * [[Bóletta]]^NÍ * [[Bót]]^NÍ * [[Bóthildur]]^NÍ * [[Braga (mannsnafn)|Braga]]^NÍ * [[Braghildur]]^NÍ * [[Branddís]]^NÍ * [[Brandís]]^NÍ * [[Brandþrúður]]^NÍ * [[Brá]]^NÍ * [[Brák]]^NÍ * [[Brettefa]]^NÍ * [[Bretteva]]^NÍ * [[Briet]] * [[Brigget]]^NÍ * [[Brigida]]^NÍ * [[Brigit]]^NÍ * [[Brigitta]]^NÍ * [[Brim (mannsnafn)|Brim]] * [[Brimdís]]^NÍ * [[Brimey]] * [[Brimhildur]]^NÍ * [[Brimrún]]^NÍ * [[Brit]]^NÍ * [[Britt]]^NÍ * [[Britta]]^NÍ * [[Bría]] * [[Bríana]]^NÍ * [[Bríanna]]^NÍ * [[Bríet (mannsnafn)|Bríet]]^NÍ * [[Broteva]]^NÍ * [[Brúney]]^NÍ * [[Bryndís]]^NÍ * [[Brynfríður]]^NÍ * [[Bryngerður]]^NÍ * [[Brynheiður]]^NÍ * [[Brynhildur]]^NÍ * [[Brynja (nafn)|Brynja]]^NÍ * [[Brynjólfína]]^NÍ * [[Brynjólfsína]]^NÍ * [[Brynný]]^NÍ * [[Brynveig]]^NÍ * [[Brynylfa]] * [[Bubba]]^NÍ * [[Buffý]] * [[Burkney]]^NÍ * [[Bylgja (mannsnafn)|Bylgja]]^NÍ * [[Böðvarrún]]^NÍ * [[Böðvína]]^NÍ {{div col end}} == C == {{div col|colwidth=12em}} * [[Camilla]]^NÍ * [[Caritas]] * [[Carla]] * [[Carmen]]^NÍ * [[Casandra]] * [[Cathinca]] * [[Cecilia]]^NÍ * [[Cecilía]]^NÍ * [[Celina]] * [[Ceres (mannsnafn)|Ceres]]^NÍ * [[Charlotta]]^NÍ * [[Charlotte (mannsnafn)|Charlotte]]^NÍ * [[Chloé]] * [[Chrissie]] * [[Christa]] * [[Christel]] * [[Christina]]^NÍ * [[Christine]]^NÍ * [[Clara]]^NÍ * [[Cleopatra (mannsnafn)|Cleopatra]] {{div col end}} == D == {{div col|colwidth=12em}} * [[Dadda]]^NÍ * [[Daða]]^NÍ * [[Daðey]]^NÍ * [[Daðína]]^NÍ * [[Daðný]]^NÍ * [[Dagbjörg]]^NÍ * [[Dagbjört]]^NÍ * [[Dagfinna]]^NÍ * [[Dagfríður]]^NÍ * [[Dagga]]^NÍ * [[Daggrós]]^NÍ * [[Dagheiður]]^NÍ * [[Dagmar]]^NÍ * [[Dagmey]]^NÍ * [[Dagný]]^NÍ * [[Dagrún]]^NÍ * [[Dalbjörk]]^NÍ * [[Daldís]]^NÍ * [[Daley]]^NÍ * [[Dalía]]^NÍ * [[Dalíla]]^NÍ * [[Dalla]]^NÍ * [[Dallilja]]^NÍ * [[Dalrós]]^NÍ * [[Dalrún]] * [[Dana]]^NÍ * [[Danbjörg]]^NÍ * [[Daney]]^NÍ * [[Danfríður]]^NÍ * [[Danheiður]]^NÍ * [[Danhildur]]^NÍ * [[Dania]] * [[Danía]]^NÍ * [[Daníela]]^NÍ * [[Daníelía]]^NÍ * [[Daníelína]]^NÍ * [[Daníella]]^NÍ * [[Danlína]]^NÍ * [[Dara]]^NÍ * [[Daría]] * [[Davíða]]^NÍ * [[Davíðína]]^NÍ * [[Dawn]] * [[Dáð]] * [[Debora]]^NÍ * [[Debóra]]^NÍ * [[Deda]] * [[Degen]] * [[Delía]] * [[Dendý]]^NÍ * [[Denný]]^NÍ * [[Diana]]^NÍ * [[Didda (mannsnafn)|Didda]]^NÍ * [[Diðrika]]^NÍ * [[Dilja]]^NÍ * [[Diljá]]^NÍ * [[Dilla]] * [[Dillý]] * [[Dimma (mannsnafn)|Dimma]] * [[Dimmblá]]^NÍ * [[Dimmey]]^NÍ * [[Dissý]] * [[Día]]^NÍ * [[Díana (mannsnafn)|Díana]]^NÍ * [[Díanna]]^NÍ * [[Dídí]] * [[Díma]]^NÍ * [[Dína]]^NÍ * [[Dípa]]^NÍ * [[Dís (mannsnafn)|Dís]]^NÍ * [[Dísa]]^NÍ * [[Dísella]]^NÍ * [[Dodda]]^NÍ * [[Dollý (mannsnafn)|Dollý]]^NÍ * [[Dolma]] * [[Donna]]^NÍ * [[Dordía]]^NÍ * [[Doris]]^NÍ * [[Dorothea]]^NÍ * [[Dóa]] * [[Dómhildur]]^NÍ * [[Dóra]]^NÍ * [[Dórdís]]^NÍ * [[Dórey]]^NÍ * [[Dórhildur]]^NÍ * [[Dóris]] * [[Dórothea]]^NÍ * [[Dórótea]]^NÍ * [[Dóróthe]] * [[Dóróthea]]^NÍ * [[Dóróþea]]^NÍ * [[Dósóþea]]^NÍ * [[Drauma]]^NÍ * [[Draumey]]^NÍ * [[Draumrún]]^NÍ * [[Drisjana]]^NÍ * [[Drífa]]^NÍ * [[Drísíana]]^NÍ * [[Droplaug]]^NÍ * [[Drótt]]^NÍ * [[Drysíana]]^NÍ * [[Dröfn]]^NÍ * [[Dúa]]^NÍ * [[Dúfa (nafn)|Dúfa]]^NÍ * [[Dúna]]^NÍ * [[Dúnna]] * [[Dúrra (mannsnafn)|Dúrra]] * [[Dyljá]] * [[Dynja]] * [[Dýrborg]]^NÍ * [[Dýrfinna]]^NÍ * [[Dýrlaug]] * [[Dýrleif]]^NÍ * [[Dýrley]]^NÍ * [[Dýrólína]]^NÍ * [[Dýrunn]]^NÍ * [[Dýrvin]]^NÍ * [[Dæja]]^NÍ * [[Dögg (nafn)|Dögg]]^NÍ * [[Dögun (mannsnafn)|Dögun]]^NÍ {{div col end}} == E == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ebba]]^NÍ * [[Ebbertsína]]^NÍ * [[Ebonney]] * [[Edda (mannsnafn)|Edda]]^NÍ * [[Eddý]]^NÍ * [[Edel]]^NÍ * [[Eden (mannsnafn)|Eden]] * [[Edil]]^NÍ * [[Edit]]^NÍ * [[Edith]]^NÍ * [[Edla]]^NÍ * [[Edna]]^NÍ * [[Eðalrein]]^NÍ * [[Eðna]]^NÍ * [[Eðvaldína]]^NÍ * [[Eðvarðsína]]^NÍ * [[Efemia]]^NÍ * [[Efemía]]^NÍ * [[Egedia]]^NÍ * [[Egedía]]^NÍ * [[Eggertína]]^NÍ * [[Eggertsína]]^NÍ * [[Eggrún]]^NÍ * [[Eggþóra]]^NÍ * [[Egidía]]^NÍ * [[Egilína]]^NÍ * [[Egillína]]^NÍ * [[Egilsína]]^NÍ * [[Egla (mannsnafn)|Egla]]^NÍ * [[Eia]] * [[Eidís]]^NÍ * [[Eiðbjörg]]^NÍ * [[Eiðný]]^NÍ * [[Eiðunn]]^NÍ * [[Eiðvör]]^NÍ * [[Eigrét]]^NÍ * [[Eik (mannsnafn)|Eik]]^NÍ * [[Eileif]]^NÍ * [[Eileiþía]] * [[Eilíf]]^NÍ * [[Eina]]^NÍ * [[Einara]]^NÍ * [[Einarbjörg]]^NÍ * [[Einarðína]]^NÍ * [[Einarína]]^NÍ * [[Einarlína]]^NÍ * [[Einarsína]]^NÍ * [[Einbjörg]]^NÍ * [[Eindís]]^NÍ * [[Einey]]^NÍ * [[Einfríður]]^NÍ * [[Einhildur]]^NÍ * [[Einína]]^NÍ * [[Einrós]]^NÍ * [[Einrún]]^NÍ * [[Einsa]] * [[Einstínveig]]^NÍ * [[Eir (mannsnafn)|Eir]]^NÍ * [[Eirdís]]^NÍ * [[Eirfinna]]^NÍ * [[Eiríka]]^NÍ * [[Eiríksína]]^NÍ * [[Eirný]]^NÍ * [[Eirún]]^NÍ * [[Eiva]] * [[Eivör]] * [[Ektalína]]^NÍ * [[Elba (mannsnafn)|Elba]] * [[Eldbjörg]]^NÍ * [[Eldborg (mannsnafn)|Eldborg]]^NÍ * [[Elddís]] * [[Eldey (mannsnafn)|Eldey]]^NÍ * [[Eldlilja (mannsnafn)|Eldlilja]]^NÍ * [[Eldmey]] * [[Eldrós]] * [[Eldrún]] * [[Eldþóra]] * [[Elea]] * [[Eleana]] * [[Eleina]]^NÍ * [[Elektra (nafn)|Elektra]]^NÍ * [[Elena]]^NÍ * [[Elená]]^NÍ * [[Elenborg]] * [[Elenora]] * [[Elenóra]]^NÍ * [[Eleonora]]^NÍ * [[Eleónóra]]^NÍ * [[Elfa]]^NÍ * [[Elfríð]] * [[Elfur]]^NÍ * [[Elheiður]]^NÍ * [[Elika]]^NÍ * [[Elina]]^NÍ * [[Elinbjört]]^NÍ * [[Elinborg]]^NÍ * [[Elinóra]]^NÍ * [[Elinrós]]^NÍ * [[Elisabet]]^NÍ * [[Elisabeth]]^NÍ * [[Elise]] * [[Elizabet]] * [[Elizabeth]] * [[Elía (mannsnafn)|Elía]]^NÍ * [[Elíana]]^NÍ * [[Elíanna]] * [[Elíasína]]^NÍ * [[Elímunda]]^NÍ * [[Elín]]^NÍ * [[Elína]]^NÍ * [[Elíná]]^NÍ * [[Elínbet]]^NÍ * [[Elínbjörg]]^NÍ * [[Elínbjört]]^NÍ * [[Elínborg]]^NÍ * [[Elíndís]] * [[Elíngunn]] * [[Elíngunnur]]^NÍ * [[Elínheiður]]^NÍ * [[Elínora]]^NÍ * [[Elínóra]]^NÍ * [[Elínrós]]^NÍ * [[Elínveig]]^NÍ * [[Elírós]]^NÍ * [[Elís (mannsnafn)|Elís]]^NÍ * [[Elísa]]^NÍ * [[Elísabet]]^NÍ * [[Elísabeth]]^NÍ * [[Elísabjörg]]^NÍ * [[Elíveig]]^NÍ * [[Elíza]]^NÍ * [[Elízabet]] * [[Elja]] * [[Elka]]^NÍ * [[Ella]]^NÍ * [[Ellen]]^NÍ * [[Elley]]^NÍ * [[Ellisif]]^NÍ * [[Ellín]]^NÍ * [[Elly]] * [[Ellý]]^NÍ * [[Elma]]^NÍ * [[Elna]]^NÍ * [[Elsa]]^NÍ * [[Elsabet]]^NÍ * [[Elsabjörg]]^NÍ * [[Elser]]^NÍ * [[Elsie]]^NÍ * [[Elsí]]^NÍ * [[Elspa]]^NÍ * [[Elsý]]^NÍ * [[Elúlía]]^NÍ * [[Elva]]^NÍ * [[Elvi]] * [[Elvira]] * [[Elví]]^NÍ * [[Elvíra]]^NÍ * [[Elvur]]^NÍ * [[Elvý]]^NÍ * [[Elvör]]^NÍ * [[Emanúela]] * [[Embla (mannsnafn)|Embla]]^NÍ * [[Emelí]] * [[Emelía]]^NÍ * [[Emelíana]]^NÍ * [[Emelína]]^NÍ * [[Emely]] * [[Emelý]] * [[Emeralda]] * [[Emerentíana]]^NÍ * [[Emhild]] * [[Emi]] * [[Emilí]] * [[Emilía]]^NÍ * [[Emilíana]]^NÍ * [[Emilíanna]]^NÍ * [[Emilína]]^NÍ * [[Emilý]]^NÍ * [[Emma]]^NÍ * [[Emmý]] * [[Emý]]^NÍ * [[Enea]]^NÍ * [[Eneasa]]^NÍ * [[Eneka]]^NÍ * [[Engilberta]]^NÍ * [[Engilbertína]]^NÍ * [[Engilbjörg]]^NÍ * [[Engilbjört]]^NÍ * [[Engilborg]]^NÍ * [[Engilfríður]]^NÍ * [[Engilgerður]]^NÍ * [[Engilmaría]]^NÍ * [[Engilráð]]^NÍ * [[Engilrós]]^NÍ * [[Engla]]^NÍ * [[Engley]]^NÍ * [[Enika]]^NÍ * [[Eníta]] * [[Enja]]^NÍ * [[Enóla]]^NÍ * [[Enya (mannsnafn)|Enya]] * [[Epifanía]]^NÍ * [[Eres]] * [[Erica (mannsnafn)|Erica]] * [[Erika]]^NÍ * [[Erin]] * [[Erla]]^NÍ * [[Erlen]]^NÍ * [[Erlenda]]^NÍ * [[Erlendína]]^NÍ * [[Erlendsína]]^NÍ * [[Erlinda]] * [[Erlín]]^NÍ * [[Erlína]]^NÍ * [[Ermenga]]^NÍ * [[Erna]]^NÍ * [[Erykah]] * [[Esí]] * [[Esja (nafn)|Esja]]^NÍ * [[Eskja]] * [[Esmeralda]]^NÍ * [[Estel]] * [[Ester]]^NÍ * [[Esther]]^NÍ * [[Estiva]]^NÍ * [[Estífa]]^NÍ * [[Estíva]]^NÍ * [[Ethel]]^NÍ * [[Etilríður]]^NÍ * [[Etna (mannsnafn)|Etna]]^NÍ * [[Eufemia]]^NÍ * [[Eufemía]] * [[Eugenia]]^NÍ * [[Eugenía]] * [[Eulalía]]^NÍ * [[Eva (mannsnafn)|Eva]]^NÍ * [[Evelía]] * [[Evelyn]]^NÍ * [[Evey]]^NÍ * [[Evfemía]]^NÍ * [[Evgenia]]^NÍ * [[Evgenía]]^NÍ * [[Evin]] * [[Evíta]]^NÍ * [[Evlalía]]^NÍ * [[Evsebía]]^NÍ * [[Ey (mannsnafn)|Ey]]^NÍ * [[Eybjörg]]^NÍ * [[Eybjört]]^NÍ * [[Eyborg]]^NÍ * [[Eydís]]^NÍ * [[Eyð]] * [[Eyðdís]]^NÍ * [[Eyfríður]]^NÍ * [[Eygerður]]^NÍ * [[Eygló]]^NÍ * [[Eygrét]]^NÍ * [[Eyhildur]]^NÍ * [[Eyja (mannsnafn)|Eyja]]^NÍ * [[Eyjalín]]^NÍ * [[Eyjólfa]]^NÍ * [[Eyjólfína]]^NÍ * [[Eyjólflína]]^NÍ * [[Eyjólfsína]]^NÍ * [[Eyleif]]^NÍ * [[Eyleifína]]^NÍ * [[Eylín]]^NÍ * [[Eylína]]^NÍ * [[Eyrarrós (mannsnafn)|Eyrarrós]] * [[Eyríður]]^NÍ * [[Eyrós]]^NÍ * [[Eyrún]]^NÍ * [[Eyva]] * [[Eyveig]]^NÍ * [[Eyvindína]]^NÍ * [[Eyvör]]^NÍ * [[Eyþóra]]^NÍ * [[Eyþrúður]]^NÍ {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=12em}} * [[Fanndís]]^NÍ * [[Fanney]]^NÍ * [[Fannhvít]]^NÍ * [[Fannlaug]]^NÍ * [[Fanny]]^NÍ * [[Fanný]]^NÍ * [[Febína]]^NÍ * [[Febrún]] * [[Feldís]]^NÍ * [[Fema]]^NÍ * [[Ferdína]]^NÍ * [[Fernandína]]^NÍ * [[Fides]]^NÍ * [[Filipía]]^NÍ * [[Filippa]]^NÍ * [[Filippía]]^NÍ * [[Finna]]^NÍ * [[Finnbjörg]]^NÍ * [[Finnbjörk]]^NÍ * [[Finnboga]]^NÍ * [[Finnborg]]^NÍ * [[Finndís]]^NÍ * [[Finney]]^NÍ * [[Finnfríður]]^NÍ * [[Finnlaug]]^NÍ * [[Finnrós]]^NÍ * [[Finnsína]]^NÍ * [[Finnþóra]]^NÍ * [[Fía]]^NÍ * [[Fíasól]] * [[Fídes]]^NÍ * [[Fídís]]^NÍ * [[Fífa (mannsnafn)|Fífa]]^NÍ * [[Fíóna]] * [[Fjalldís]]^NÍ * [[Fjalley]] * [[Fjara (mannsnafn)|Fjara]] * [[Fjóla]]^NÍ * [[Flosrún]]^NÍ * [[Flóra (nafn)|Flóra]] * [[Flóredína]]^NÍ * [[Flórentía]]^NÍ * [[Flórentína]]^NÍ * [[Flórída (mannsnafn)|Flórída]]^NÍ * [[Fold]] * [[Folda]]^NÍ * [[Franka]] * [[Fransiska]]^NÍ * [[Franzisca]] * [[Franziska]]^NÍ * [[Frán]]^NÍ * [[Fregn]]^NÍ * [[Freya (mannsnafn)|Freya]] * [[Freydís]]^NÍ * [[Freygerður]]^NÍ * [[Freyja (mannsnafn)|Freyja]]^NÍ * [[Freylaug]]^NÍ * [[Freyleif]]^NÍ * [[Frida]] * [[Friðbjörg]]^NÍ * [[Friðbjörk]]^NÍ * [[Friðbjört]]^NÍ * [[Friðborg]]^NÍ * [[Friðdís]]^NÍ * [[Friðdóra]]^NÍ * [[Friðey]]^NÍ * [[Friðfinna]]^NÍ * [[Friðfríður]]^NÍ * [[Friðgerður]]^NÍ * [[Friðjóna]]^NÍ * [[Friðlaug]]^NÍ * [[Friðleif]]^NÍ * [[Friðlín]]^NÍ * [[Friðlína]]^NÍ * [[Friðmey]]^NÍ * [[Friðný]]^NÍ * [[Friðrika]]^NÍ * [[Friðrikka]]^NÍ * [[Friðrós]]^NÍ * [[Friðrún]]^NÍ * [[Friðsemd]]^NÍ * [[Friðveig]]^NÍ * [[Friðvör]]^NÍ * [[Friðþóra]]^NÍ * [[Frigg (mannsnafn)|Frigg]]^NÍ * [[Fríða]]^NÍ * [[Fríður]]^NÍ * [[Frímannía]]^NÍ * [[Frostrós]] * [[Fróðný]]^NÍ * [[Frugit]]^NÍ * [[Frumrósa]]^NÍ * [[Frúgit]]^NÍ * [[Fura (mannsnafn)|Fura]]^NÍ * [[Fævý]] * [[Föld]] * [[Fönn]]^NÍ {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=12em}} * [[Gabriela]]^NÍ * [[Gabriella]]^NÍ * [[Gabríela]]^NÍ * [[Gabríella]]^NÍ * [[Gabríerla]] * [[Gaja (mannsnafn)|Gaja]] * [[Ganna]] * [[Garbó]] * [[Garða]]^NÍ * [[Gauja]]^NÍ * [[Gauthildur]]^NÍ * [[Gára]] * [[Gefjun (mannsnafn)|Gefjun]]^NÍ * [[Gefn]]^NÍ * [[Geira]]^NÍ * [[Geirbjörg]]^NÍ * [[Geirborg]]^NÍ * [[Geirdís]]^NÍ * [[Geirfinna]]^NÍ * [[Geirfríður]]^NÍ * [[Geirhildur]]^NÍ * [[Geirína]]^NÍ * [[Geirlaug]]^NÍ * [[Geirlína]]^NÍ * [[Geirlöð]]^NÍ * [[Geirný]]^NÍ * [[Geirríður]]^NÍ * [[Geirrún]]^NÍ * [[Geirþóra]]^NÍ * [[Geirþrúður]]^NÍ * [[Georgía (mannsnafn)|Georgía]] * [[Georgína]]^NÍ * [[Gerða]]^NÍ * [[Gerður]]^NÍ * [[Gestfríður]]^NÍ * [[Gestheiður]]^NÍ * [[Gestína]]^NÍ * [[Gestný]]^NÍ * [[Gestrún]]^NÍ * [[Gilla]] * [[Gillý]]^NÍ * [[Gilslaug]]^NÍ * [[Gissunn]]^NÍ * [[Gissurína]]^NÍ * [[Gía]]^NÍ * [[Gígí]] * [[Gígja]]^NÍ * [[Gísela]]^NÍ * [[Gísella]] * [[Gísla]]^NÍ * [[Gíslalína]]^NÍ * [[Gíslanna]]^NÍ * [[Gísley]]^NÍ * [[Gíslheiður]]^NÍ * [[Gíslíana]]^NÍ * [[Gíslín]]^NÍ * [[Gíslína]]^NÍ * [[Gísllaug]]^NÍ * [[Gíslný]]^NÍ * [[Gíslólína]]^NÍ * [[Gíslrún]]^NÍ * [[Gíslunn]]^NÍ * [[Gíta]] * [[Gjaflaug]]^NÍ * [[Gjóska (mannsnafn)|Gjóska]] * [[Gjöll]] * [[Gleymmérei]] * [[Gloría]]^NÍ * [[Gloríant]]^NÍ * [[Gló]]^NÍ * [[Glóa]] * [[Glóbjört]]^NÍ * [[Glódís]]^NÍ * [[Glóð]]^NÍ * [[Glóey (nafn)|Glóey]]^NÍ * [[Glytta (mannsnafn)|Glytta]] * [[Gná (mannsnafn)|Gná]]^NÍ * [[Gnádís]] * [[Goðmunda]]^NÍ * [[Gola]] * [[Gottfreða]]^NÍ * [[Gottfreðlína]]^NÍ * [[Góa (mannsnafn)|Góa]]^NÍ * [[Gógó]]^NÍ * [[Gratiana]]^NÍ * [[Gratíana]] * [[Grein (mannsnafn)|Grein]]^NÍ * [[Gret]] * [[Greta]]^NÍ * [[Grethe]] * [[Grélöð]]^NÍ * [[Grét]]^NÍ * [[Gréta]]^NÍ * [[Gríma (mannsnafn)|Gríma]]^NÍ * [[Grímbjörg]]^NÍ * [[Grímea]]^NÍ * [[Grímey]]^NÍ * [[Grímheiður]]^NÍ * [[Grímhildur]]^NÍ * [[Grímlaug]]^NÍ * [[Gríshildur]]^NÍ * [[Gró (mannsnafn)|Gró]]^NÍ * [[Gróa]]^NÍ * [[Grótta (mannsnafn)|Grótta]] * [[Guðanna]]^NÍ * [[Guðarnleif]]^NÍ * [[Guðberta]]^NÍ * [[Guðbet]]^NÍ * [[Guðbil]]^NÍ * [[Guðbirna]]^NÍ * [[Guðbjartsína]]^NÍ * [[Guðbjörg]]^NÍ * [[Guðbjört]]^NÍ * [[Guðborg]]^NÍ * [[Guðbranda]]^NÍ * [[Guðbrandína]]^NÍ * [[Guðdís]]^NÍ * [[Guðfinna]]^NÍ * [[Guðfríður]]^NÍ * [[Guðjóna]]^NÍ * [[Guðjónía]]^NÍ * [[Guðjónína]]^NÍ * [[Guðjónsína]]^NÍ * [[Guðjóný]]^NÍ * [[Guðlaug]]^NÍ * [[Guðleif]]^NÍ * [[Guðlín]]^NÍ * [[Guðlína]]^NÍ * [[Guðmannía]]^NÍ * [[Guðmey]]^NÍ * [[Guðmund]]^NÍ * [[Guðmunda]]^NÍ * [[Guðmundía]]^NÍ * [[Guðmundína]]^NÍ * [[Guðmundsína]]^NÍ * [[Guðna]]^NÍ * [[Guðný]]^NÍ * [[Guðríður]]^NÍ * [[Guðrún]]^NÍ * [[Guðrúnbjörg]]^NÍ * [[Guðsteina]]^NÍ * [[Guðvaldína]]^NÍ * [[Guðveig]]^NÍ * [[Guðvina]]^NÍ * [[Guja]] * [[Gulla]] * [[Gullbrá (mannsnafn)|Gullbrá]]^NÍ * [[Gullveig]]^NÍ * [[Gullý]] * [[Gumma]]^NÍ * [[Gunilla]]^NÍ * [[Gunna]]^NÍ * [[Gunnarína]]^NÍ * [[Gunnbjörg]]^NÍ * [[Gunnbjört]]^NÍ * [[Gunnborg]]^NÍ * [[Gunndís]]^NÍ * [[Gunndóra]]^NÍ * [[Gunnella]]^NÍ * [[Gunnfinna]]^NÍ * [[Gunnfríður]]^NÍ * [[Gunnharða]] * [[Gunnheiður]]^NÍ * [[Gunnhildur]]^NÍ * [[Gunnína]]^NÍ * [[Gunnjóna]]^NÍ * [[Gunnlaug]]^NÍ * [[Gunnleif]]^NÍ * [[Gunnlöð]]^NÍ * [[Gunnrún]]^NÍ * [[Gunnrúna]]^NÍ * [[Gunnur]]^NÍ * [[Gunnveig]]^NÍ * [[Gunnvör]]^NÍ * [[Gunný]]^NÍ * [[Gunnþóra]]^NÍ * [[Gunnþórunn]]^NÍ * [[Guría]]^NÍ * [[Gurrý]]^NÍ * [[Gúa]]^NÍ * [[Gúníta]] * [[Gúrí]] * [[Gústa]]^NÍ * [[Gústafa]]^NÍ * [[Gyða]]^NÍ * [[Gyðja (mannsnafn)|Gyðja]]^NÍ * [[Gyðríður]]^NÍ * [[Gyríður]]^NÍ * [[Gytta]]^NÍ * [[Gýríður]]^NÍ * [[Gæfa]] * [[Gæflaug]]^NÍ {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=12em}} * [[Hadda]]^NÍ * [[Haddý]]^NÍ * [[Hafalda]]^NÍ * [[Hafbjörg]]^NÍ * [[Hafborg]]^NÍ * [[Hafdís]]^NÍ * [[Hafey]]^NÍ * [[Haffý]] * [[Hafliða]]^NÍ * [[Hafliðína]]^NÍ * [[Haflína]]^NÍ * [[Hafný]]^NÍ * [[Hafrós]]^NÍ * [[Hafrún]]^NÍ * [[Hafsól]] * [[Hafsteina]]^NÍ * [[Hafþóra]]^NÍ * [[Hagar (mannsnafn)|Hagar]]^NÍ * [[Halla]]^NÍ * [[Hallbera]]^NÍ * [[Hallbjörg]]^NÍ * [[Hallborg]]^NÍ * [[Halldís]]^NÍ * [[Halldóra]]^NÍ * [[Halley]]^NÍ * [[Hallfríður]]^NÍ * [[Hallgerður]]^NÍ * [[Hallgríma]]^NÍ * [[Hallgrímína]]^NÍ * [[Hallgrímsína]]^NÍ * [[Hallgunnur]]^NÍ * [[Hallkatla]]^NÍ * [[Hallný]]^NÍ * [[Hallótta]]^NÍ * [[Hallrún]]^NÍ * [[Hallveig]]^NÍ * [[Hallvör]]^NÍ * [[Hamína]] * [[Hanna]]^NÍ * [[Hannah]] * [[Hannesína]]^NÍ * [[Hanney]]^NÍ * [[Hannína]]^NÍ * [[Hannveig]]^NÍ * [[Hanný]]^NÍ * [[Hansa]]^NÍ * [[Hansborg]]^NÍ * [[Hansfríður]]^NÍ * [[Hansína]]^NÍ * [[Haralda]]^NÍ * [[Haraldína]]^NÍ * [[Haraldsína]]^NÍ * [[Harða]]^NÍ * [[Harley]] * [[Harne]] * [[Harpa (mannsnafn)|Harpa]]^NÍ * [[Hauður]]^NÍ * [[Haukrún]] * [[Hákonía]]^NÍ * [[Hálfdanía]]^NÍ * [[Hávarðína]]^NÍ * [[Heba (mannsnafn)|Heba]]^NÍ * [[Hebba]]^NÍ * [[Hedda]]^NÍ * [[Hedí]]^NÍ * [[Heida]] * [[Heidi]] * [[Heiða]]^NÍ * [[Heiðbjörg]]^NÍ * [[Heiðbjörk]]^NÍ * [[Heiðbjört]]^NÍ * [[Heiðbrá]]^NÍ * [[Heiðdís]]^NÍ * [[Heiðlaug]]^NÍ * [[Heiðlóa (nafn)|Heiðlóa]]^NÍ * [[Heiðný]]^NÍ * [[Heiðrós]]^NÍ * [[Heiðrún]]^NÍ * [[Heiður]]^NÍ * [[Heiðveig]]^NÍ * [[Heiðvíg]]^NÍ * [[Heimlaug]]^NÍ * [[Hekla (mannsnafn)|Hekla]]^NÍ * [[Helen]]^NÍ * [[Helena (mannsnafn)|Helena]]^NÍ * [[Helga]]^NÍ * [[Helganna]]^NÍ * [[Helgey]] * [[Heli]] * [[Hella (mannsnafn)|Hella]]^NÍ * [[Helma]]^NÍ * [[Hendrikka]]^NÍ * [[Henný]]^NÍ * [[Henrietta]]^NÍ * [[Henrika]] * [[Henríetta]]^NÍ * [[Hera (mannsnafn)|Hera]]^NÍ * [[Herbjörg]]^NÍ * [[Herbjört]]^NÍ * [[Herborg]]^NÍ * [[Herdís]]^NÍ * [[Herfríður]]^NÍ * [[Hergerður]]^NÍ * [[Herlaug]]^NÍ * [[Hermanía]]^NÍ * [[Hermannía]]^NÍ * [[Hermína]]^NÍ * [[Hermunda]]^NÍ * [[Heró]] * [[Herríður]]^NÍ * [[Hersilía]]^NÍ * [[Herta]]^NÍ * [[Hertha]]^NÍ * [[Hervör]]^NÍ * [[Herþrúður]]^NÍ * [[Hild]] * [[Hilda]]^NÍ * [[Hildegard]]^NÍ * [[Hildibjörg]]^NÍ * [[Hildigerður]]^NÍ * [[Hildigunnur]]^NÍ * [[Hildiríður]]^NÍ * [[Hildisif]]^NÍ * [[Hildís]] * [[Hildur]]^NÍ * [[Hilja]] * [[Hilma]]^NÍ * [[Himinbjörg]]^NÍ * [[Hind]] * [[Hinrika]]^NÍ * [[Hinrikka]] * [[Hippólýte]]^NÍ * [[Híramía]]^NÍ * [[Hjalta]]^NÍ * [[Hjaltey]]^NÍ * [[Hjaltína]]^NÍ * [[Hjaltlína]]^NÍ * [[Hjaltveig]]^NÍ * [[Hjálma]]^NÍ * [[Hjálmdís]]^NÍ * [[Hjálmey]]^NÍ * [[Hjálmfríður]]^NÍ * [[Hjálmgerður]]^NÍ * [[Hjálmhildur]]^NÍ * [[Hjálmrós]]^NÍ * [[Hjálmrún]]^NÍ * [[Hjálmveig]]^NÍ * [[Hjördís]]^NÍ * [[Hjörfríður]]^NÍ * [[Hjörleif]]^NÍ * [[Hjörleifa]]^NÍ * [[Hjörný]]^NÍ * [[Hjörtfríður]]^NÍ * [[Hjörtína]]^NÍ * [[Hjörtlaug]]^NÍ * [[Hjörtný]]^NÍ * [[Hjörtrós]]^NÍ * [[Hlaðgerður]]^NÍ * [[Hleiður]]^NÍ * [[Hlédís]]^NÍ * [[Hlíð]]^NÍ * [[Hlíf]]^NÍ * [[Hlín (mannsnafn)|Hlín]]^NÍ * [[Hlýja]] * [[Hlökk]]^NÍ * [[Hneta (mannsnafn)|Hneta]]^NÍ * [[Hofdís]]^NÍ * [[Hóffý]] * [[Hófí]] * [[Hólmbjörg]]^NÍ * [[Hólmdís]]^NÍ * [[Hólmfríður]]^NÍ * [[Hólmgerður]]^NÍ * [[Hrafna]]^NÍ * [[Hrafnbjört]] * [[Hrafnborg]]^NÍ * [[Hrafndís]]^NÍ * [[Hrafnea]] * [[Hrafney]]^NÍ * [[Hrafnfífa]] * [[Hrafngerður]]^NÍ * [[Hrafnheiður]]^NÍ * [[Hrafnhetta]] * [[Hrafnhildur]]^NÍ * [[Hrafnkatla]]^NÍ * [[Hrafnlaug]]^NÍ * [[Hrafnrós]] * [[Hrafnrún]] * [[Hrafnsunna]] * [[Hrafntinna (mannsnafn)|Hrafntinna]]^NÍ * [[Hrafnynja]] * [[Hraundís]]^NÍ * [[Hrefna (mannanafn)|Hrefna]]^NÍ * [[Hreiðarsína]]^NÍ * [[Hreindís]]^NÍ * [[Hreingrét]]^NÍ * [[Hróbjörg]]^NÍ * [[Hróbjört]]^NÍ * [[Hróðbjörg]]^NÍ * [[Hróðný]]^NÍ * [[Hrólfdís]]^NÍ * [[Hróný]]^NÍ * [[Hrund]]^NÍ * [[Hröfn]] * [[Hrönn]]^NÍ * [[Hugbjörg]]^NÍ * [[Hugbjört]]^NÍ * [[Hugborg]]^NÍ * [[Hugbót]]^NÍ * [[Hugdís]]^NÍ * [[Hugljúf]]^NÍ * [[Hugraun]]^NÍ * [[Hugrós]] * [[Hugrún]]^NÍ * [[Huld]]^NÍ * [[Hulda (mannsnafn)|Hulda]]^NÍ * [[Hulddís]]^NÍ * [[Huldís]]^NÍ * [[Huldrún]]^NÍ * [[Húna]] * [[Húnbjörg]]^NÍ * [[Húndís]]^NÍ * [[Húngerður]]^NÍ * [[Hvönn (mannsnafn)|Hvönn]]^NÍ * [[Hyrna]]^NÍ * [[Hyrrokkin]] * [[Hædý]] * [[Höbbý]]^NÍ * [[Hödd]]^NÍ * [[Högna]]^NÍ * [[Hörn]]^NÍ {{div col end}} == I == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ida (nafn)|Ida]]^NÍ * [[Idda]]^NÍ * [[Iða (mannsnafn)|Iða]]^NÍ * [[Iðbjörg]]^NÍ * [[Iðja]] * [[Iðunn (nafn)|Iðunn]]^NÍ * [[Ilmur]]^NÍ * [[Ilse]] * [[Imba]] * [[Imma]] * [[Immý]] * [[Ina]]^NÍ * [[Inda]]^NÍ * [[India]]^NÍ * [[Indiana (mannsnafn)|Indiana]]^NÍ * [[Indika]] * [[Indí (mannsnafn)|Indí]] * [[Indía]]^NÍ * [[Indíana]]^NÍ * [[Indíra]]^NÍ * [[Indlaug]]^NÍ * [[Indra]]^NÍ * [[Indriðína]]^NÍ * [[Indría]]^NÍ * [[Indríður]]^NÍ * [[Inga]]^NÍ * [[Ingaló (mannsnafn)|Ingaló]] * [[Inganna]] * [[Ingdís]]^NÍ * [[Ingeborg]]^NÍ * [[Inger]]^NÍ * [[Ingey]]^NÍ * [[Ingfinna]]^NÍ * [[Ingheiður]]^NÍ * [[Inghildur]]^NÍ * [[Ingibjörg]]^NÍ * [[Ingibjört]]^NÍ * [[Ingiborg]]^NÍ * [[Ingifinna]]^NÍ * [[Ingifríður]]^NÍ * [[Ingigerður]]^NÍ * [[Ingigunnur]]^NÍ * [[Ingilaug]]^NÍ * [[Ingileif]]^NÍ * [[Ingilín]]^NÍ * [[Ingilína]]^NÍ * [[Ingimagn]]^NÍ<!-- nafnið Ingimagn er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrúnu Kvaran sem kvennmannsnafn; ein kona var skráð með þessu nafni í manntali 1855 --> * [[Ingimaría]]^NÍ * [[Ingimunda]]^NÍ * [[Ingimundína]]^NÍ * [[Ingiríður]]^NÍ * [[Ingirós]]^NÍ * [[Ingirún]] * [[Ingisól]]^NÍ * [[Ingiveig]]^NÍ * [[Ingólfa]]^NÍ * [[Ingólfína]]^NÍ * [[Ingrid]]^NÍ * [[Ingrún]]^NÍ * [[Ingunn]]^NÍ * [[Ingveldur]]^NÍ * [[Inna (mannsnafn)|Inna]]^NÍ * [[Irena]]^NÍ * [[Irene]]^NÍ * [[Irja]]^NÍ * [[Irma]]^NÍ * [[Irmelín]] * [[Irmý]]^NÍ * [[Irpa]]^NÍ * [[Isabel]]^NÍ * [[Isabella]]^NÍ * [[Isadora]] * [[Isidora]] * [[Ivy]] * [[Ivý]] {{div col end}} == Í == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ída]] * [[Íena]] * [[Ílena]] * [[Íma]] * [[Ína]] * [[Ínes]] * [[Ír]] * [[Íren]] * [[Írena]] * [[Íris]] * [[Írunn]] * [[Ísabel]] * [[Ísabella]] * [[Ísadóra]] * [[Ísafold (mannsnafn)|Ísafold]] * [[Ísaka]] * [[Ísakína]] * [[Ísalind]] * [[Ísalína]] * [[Ísbjörg]] * [[Ísbjört]] * [[Ísbrá]] * [[Ísdís]] * [[Ísdögg]] * [[Íselín]] * [[Ísey]] * [[Ísfjörð]] * [[Ísfold]] * [[Ísgerður]] * [[Íshildur]] * [[Ísidóra]] * [[Ísis (mannsnafn)|Ísis]] * [[Íslaug]] * [[Ísleif]] * [[Íslilja]] * [[Ísmey]] * [[Ísobel]] * [[Ísold]] * [[Ísól]] * [[Ísrún]] * [[Íssól]] * [[Ísveig]] * [[Ísvöld]] * [[Ítalía (mannsnafn)|Ítalía]] * [[Íunn]] * [[Íva]] * [[Ívalú]] * [[Ívana]] * [[Ívarlína]] * [[Íviðja]] * [[Ívör]] {{div col end}} == J == {{div col|colwidth=12em}} * [[Jael]] * [[Jafeta]] * [[Jafetína]] * [[Jakey]] * [[Jakobea]] * [[Jakobía]] * [[Jakobína]] * [[Jakóba]] * [[Jana]] * [[Jane]] * [[Janetta]] * [[Janey]] * [[Jannika]] * [[Jara]] * [[Jarðþrúður]] * [[Jarla]] * [[Jarún]] * [[Jarþrúður]] * [[Jasína]] * [[Jasmin]] * [[Jasmine]] * [[Jasmín]] * [[Járnbrá]] * [[Járnfríður]] * [[Járngerður]] * [[Járnþrúður]] * [[Jeanne]] * [[Jelbjörg]] * [[Jenetta]] * [[Jenna]] * [[Jenney]] * [[Jenny]] * [[Jenný]] * [[Jensa]] * [[Jensey]] * [[Jensína]] * [[Jessý]] * [[Jonna]] * [[Jonný]] * [[Josefina]] * [[Josephine]] * [[Jovina]] * [[Jóa]] * [[Jóanna]] * [[Jóbjörg]] * [[Jóda]] * [[Jódís]] * [[Jóelína]] * [[Jóey]] * [[Jófinna]] * [[Jófríður]] * [[Jóga (mannsnafn)|Jóga]] * [[Jóhanna]] * [[Jóhanndína]] * [[Jóhannesína]] * [[Jóheiður]] * [[Jólín]] * [[Jóna]] * [[Jónanna]] * [[Jónasa]] * [[Jónasína]] * [[Jónassína]] * [[Jónatanía]] * [[Jónbjörg]] * [[Jónbjört]] * [[Jónborg]] * [[Jóndís]] * [[Jóndóra]] * [[Jónea]] * [[Jónesa]] * [[Jóney]] * [[Jónfríður]] * [[Jóngerð]] * [[Jóngerður]] * [[Jónheiður]] * [[Jónhildur]] * [[Jóninna]] * [[Jóní]] * [[Jónía (mannsnafn)|Jónía]] * [[Jónída]] * [[Jónína]] * [[Jónlína]] * [[Jónný]] * [[Jónsína]] * [[Jónunna]] * [[Jónveig]] * [[Jóný]] * [[Jóra]] * [[Jóreiður]] * [[Jóríður]] * [[Jórlaug]] * [[Jórunn]] * [[Jósabet]] * [[Jósabína]] * [[Jósebína]] * [[Jósefa]] * [[Jósefín]] * [[Jósefína]] * [[Jósevæn]] * [[Jósíana]] * [[Judit]] * [[Judith]] * [[Julia]] * [[Júdea]] * [[Júdit]] * [[Júlí (mannsnafn)|Júlí]] * [[Júlía]] * [[Júlíana]] * [[Júlíanna]] * [[Júlíetta]] * [[Júlíhuld]] * [[Júlína]] * [[Júlírós]] * [[Júna]] * [[Júní (mannsnafn)|Júní]] * [[Júnía]] * [[Júníana]] * [[Jústa]] * [[Jökla (mannsnafn)|Jökla]] * [[Jökulrós]] * [[Jörgína]] * [[Jörína]] * [[Jörundína]] {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=12em}} * [[Kaðlín]] * [[Kaia]] * [[Kaija]] * [[Kaía]] * [[Kaja]] * [[Kala]] * [[Kalla]] * [[Kalmara]] * [[Kamilla]] * [[Kamí]] * [[Kamma]] * [[Kapitola]] * [[Kapitóla]] * [[Kapítóla (mannsnafn)|Kapítóla]] * [[Kara]] * [[Karen]] * [[Karin]] * [[Karitas]] * [[Karí]] * [[Karín]] * [[Karína]] * [[Karítas]] * [[Karla]] * [[Karlinna]] * [[Karlína]] * [[Karlotta]] * [[Karlynja]] * [[Karlý]] * [[Karma (mannsnafn)|Karma]] * [[Karmen]] * [[Karna]] * [[Karol]] * [[Karolína]] * [[Karó]] * [[Karólín]] * [[Karólína]] * [[Karún]] * [[Kassandra (mannsnafn)|Kassandra]] * [[Kat (mannsnafn)|Kat]] * [[Kata]] * [[Katarína]] * [[Kateri]] * [[Katerína]] * [[Katharina]] * [[Kathinka]] * [[Katinka]] * [[Katla (mannsnafn)|Katla]] * [[Katra]] * [[Katrín]] * [[Katrína]] * [[Katý]] * [[Kaya]] * [[Kára]] * [[Kárí]] * [[Kellý]] * [[Kendra]] * [[Kenya (mannsnafn)|Kenya]] * [[Ketilbjörg]] * [[Ketilfríður]] * [[Ketilríður]] * [[Kiddý]] * [[Kikka]] * [[Kilja (mannsnafn)|Kilja]] * [[Kira (mannsnafn)|Kira]] * [[Kirsten]] * [[Kirstín]] * [[Kittý]] * [[Kía]] * [[Kíra]] * [[Kjalvör]] * [[Kjartanía]] * [[Kjartína]] * [[Kjerdís]] * [[Kjölvör]] * [[Kjördís]] * [[Klara]] * [[Klaría]] * [[Kládía]] * [[Kládína]] * [[Klálína]] * [[Klásína]] * [[Klemensína]] * [[Klementína]] * [[Kleópatra (mannsnafn)|Kleópatra]] * [[Klöpp (mannsnafn)|Klöpp]] * [[Kneif]] * [[Kolbjörg]] * [[Kolbrá]] * [[Kolbrún]] * [[Koldís]] * [[Kolfinna]] * [[Kolfreyja]] * [[Kolgríma]] * [[Kolka]] * [[Kolþerna (mannsnafn)|Kolþerna]] * [[Kona (mannsnafn)|Kona]] * [[Konkordía]] * [[Konný]] * [[Konráðína]] * [[Konráðsína]] * [[Konstantía (mannsnafn)|Konstantía]] * [[Konstantína]] * [[Korka]] * [[Kormlöð]] * [[Kornelía]] * [[Kortrún]] * [[Kóbra]] * [[Kókó]] * [[Kráka (mannsnafn)|Kráka]] * [[Krista]] * [[Kristbjörg]] * [[Kristborg]] * [[Kristdís]] * [[Kristel]] * [[Kristensa]] * [[Kristey]] * [[Kristfinna]] * [[Kristfríður]] * [[Kristgerður]] * [[Kristin]] * [[Kristine]] * [[Kristinna]] * [[Kristíana]] * [[Kristíanna]] * [[Kristín]] * [[Kristína]] * [[Kristínbjörg]] * [[Kristjana]] * [[Kristjána]] * [[Kristjánína]] * [[Kristjánsína]] * [[Kristjóna]] * [[Kristjúlía]] * [[Kristlaug]] * [[Kristlind]] * [[Kristlín]] * [[Kristmannía]] * [[Kristmey]] * [[Kristmunda]] * [[Kristmundína]] * [[Kristný]] * [[Kristólín]] * [[Kristólína]] * [[Kristrós]] * [[Kristrún]] * [[Kristveig]] * [[Kristvina]] * [[Kristý]] * [[Kristþóra]] * [[Kría (mannsnafn)|Kría]] * [[Krumma]] * [[Kvenborg]] * [[Kvika (mannsnafn)|Kvika]] * [[Kýrunn]] * [[Kýrunnur]] * [[Kæja]] {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=12em}} * [[Laila]] * [[Laíla]] * [[Lalía]] * [[Lalíla]] * [[Lana]] * [[Lara]] * [[Larsína]] * [[Laufey (mannsnafn)|Laufey]] * [[Laufheiður]] * [[Laufhildur]] * [[Lauga]] * [[Laugey]] * [[Laugheiður]] * [[Lazaríana]] * [[Lán (mannsnafn)|Lán]] * [[Lára]] * [[Lárensía]] * [[Lárensína]] * [[Lárentía]] * [[Lárentína]] * [[Lárenzína]] * [[Láretta]] * [[Lárey]] * [[Lárusína]] * [[Lea]] * [[Leifey]] * [[Leikný]] * [[Leila]] * [[Lein]] * [[Lella]] * [[Lena]] * [[Leona]] * [[Leonía]] * [[Leonóra]] * [[Leopoldína]] * [[Leógerður]] * [[Leóna]] * [[Leónóra]] * [[Lexí]] * [[Leya]] * [[Leyla]] * [[Leynd]] * [[Liisa]] * [[Lilith (mannsnafn)|Lilith]] * [[Lilja (mannsnafn)|Lilja]] * [[Liljan]] * [[Liljá]] * [[Liljurós]] * [[Liljurósa]] * [[Lill]] * [[Lilla]] * [[Lilley]] * [[Lillian]] * [[Lillín]] * [[Lilly]] * [[Lillý]] * [[Lillýana]] * [[Lily]] * [[Lilý]] * [[Lind]] * [[Linda]] * [[Linddís]] * [[Lindey]] * [[Lindís]] * [[Lingný]] * [[Linnea]] * [[Lisbet]] * [[Lisbeth]] * [[Lissie]] * [[Lissý]] * [[List (mannsnafn)|List]] * [[Listalín]] * [[Liv]] * [[Líana]] * [[Líba]] * [[Líf (mannsnafn)|Líf]] * [[Lífdís]] * [[Lílú]] * [[Lílý]] * [[Lín (mannsnafn)|Lín]] * [[Lína (mannsnafn)|Lína]] * [[Línanna]] * [[Línbjörg]] * [[Líndís]] * [[Líneik]] * [[Líney]] * [[Línhildur]] * [[Lísa]] * [[Lísabet]] * [[Lísandra]] * [[Lísbet]] * [[Lísebet]] * [[Lísibet]] * [[Lív]] * [[Ljóney]] * [[Ljósbera]] * [[Ljósbjörg]] * [[Ljósbjört]] * [[Ljósborg]] * [[Ljósbrá]] * [[Ljósunn]] * [[Ljósynja]] * [[Ljót (mannsnafn)|Ljót]] * [[Ljótunn]] * [[Ljúfa]] * [[Lofn (mannsnafn)|Lofn]] * [[Lofnheiður]] * [[Loftey]] * [[Loftfríður]] * [[Lofthildur]] * [[Lofthæna]] * [[Loftrún]] * [[Loftsína]] * [[Loftveig]] * [[Logey]] * [[Lokbrá (mannsnafn)|Lokbrá]] * [[Loreley]] * [[Lotta]] * [[Louisa]] * [[Lousie]] * [[Love]] * [[Lovise]] * [[Lovísa]] * [[Lóa (mannsnafn)|Lóa]] * [[Lóla (mannsnafn)|Lóla]] * [[Lóley]] * [[Lóreley]] * [[Lórey]] * [[Lórý]] * [[Lucia]] * [[Lucía]] * [[Lucinda]] * [[Lucy]] * [[Lukka]] * [[Luna]] * [[Lundfríður]] * [[Lussía]] * [[Lúcinda]] * [[Lúcía]] * [[Lúðvíka]] * [[Lúísa]] * [[Lúlla]] * [[Lúlley]] * [[Lúna]] * [[Lúsinda]] * [[Lúsía]] * [[Lúvísa]] * [[Lydia]] * [[Lydía]] * [[Lynd]] * [[Lyngheiður]] * [[Lyngný]] * [[Lýdía (nafn)|Lýdía]] * [[Lýðgerður]] * [[Lýra]] * [[Læla]] {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=12em}} * [[Maddý]] * [[Magda]] * [[Magdalena]] * [[Magðalena]] * [[Magga]] * [[Maggey]] * [[Maggí]] * [[Maggý]] * [[Magna]] * [[Magnalín]] * [[Magnbjörg]] * [[Magndís]] * [[Magnea]] * [[Magnelja]] * [[Magnes]] * [[Magney]] * [[Magnfríður]] * [[Magnheiður]] * [[Magnhildur]] * [[Magnía]] * [[Magnína]] * [[Magnlaug]] * [[Magnólía]] * [[Magnúsa]] * [[Magnúsína]] * [[Magnússína]] * [[Magný]] * [[Magnþóra]] * [[Maia]] * [[Maía]] * [[Maídís]] * [[Maísól]] * [[Maj]] * [[Maja]] * [[Majendína]] * [[Majna]] * [[Maken]] * [[Malen]] * [[Malena]] * [[Malene]] * [[Malika]] * [[Malin]] * [[Malía]] * [[Malín]] * [[Malína]] * [[Malla]] * [[Manasína]] * [[Manda]] * [[Manley]] * [[Manuela]] * [[Manúela]] * [[Manúella]] * [[Mara]] * [[Mardís]] * [[Mardöll]] * [[Marel (mannsnafn)|Marel]] * [[Marela]] * [[Marella]] * [[Maren (mannsnafn)|Maren]] * [[Marey]] * [[Marfríður]] * [[Margaret]] * [[Margit]] * [[Margot]] * [[Margret]] * [[Margrét]] * [[Margrjet]] * [[Margunnur]] * [[Marheiður]] * [[Maria]] * [[Marianne (mannsnafn)|Marianne]] * [[Marie]] * [[Marikó]] * [[Marin]] * [[Marinella]] * [[Marion]] * [[Mariska]] * [[Marit]] * [[Marí]] * [[María (mannsnafn)|María]] * [[Maríabet]] * [[Maríam]] * [[Marían]] * [[Maríana]] * [[Maríanna]] * [[Maríel]] * [[Maríella]] * [[Maríjón]] * [[Maríkó]] * [[Marín]] * [[Marína]] * [[Marínella]] * [[Maríon]] * [[Marís]] * [[Marísa]] * [[Marísól]] * [[Marít]] * [[Maríuerla (nafn)|Maríuerla]] * [[Marja]] * [[Marjasína]] * [[Markrún]] * [[Markúsína]] * [[Marla]] * [[Marlaug]] * [[Marlena]] * [[Marlín]] * [[Marlís]] * [[Marólína]] * [[Marsa]] * [[Marselía]] * [[Marselín]] * [[Marselína]] * [[Marsibil]] * [[Marsilía]] * [[Marsilína]] * [[Marsý]] * [[Marta]] * [[Martha]] * [[Martía]] * [[Martína]] * [[Marveig]] * [[Mary]] * [[Marý]] * [[Marzibil]] * [[Mathilda]] * [[Matilda]] * [[Matta]] * [[Mattea]] * [[Matthea]] * [[Matthilda]] * [[Matthildur]] * [[Matthía]] * [[Mattíana]] * [[Mattína]] * [[Mattý]] * [[Maxima]] * [[May]] * [[Maya (mannsnafn)|Maya]] * [[Mábil]] * [[Málfríð]] * [[Málfríður]] * [[Málhildur]] * [[Málmfríður]] * [[Mánadís]] * [[Mánarós]] * [[Máney]] * [[Mára]] * [[Márey]] * [[Meda]] * [[Medea]] * [[Medónía]] * [[Mekkin]] * [[Mekkín]] * [[Mekkína]] * [[Melinda]] * [[Melissa]] * [[Melía]] * [[Melkjörína]] * [[Melkorka]] * [[Melódía (mannsnafn)|Melódía]] * [[Melrós]] * [[Menja]] * [[Mensalderína]] * [[Merkel]] * [[Meryem]] * [[Messíana]] * [[Metónía]] * [[Metta]] * [[Mey]] * [[Meyja]] * [[Michell]] * [[Mikaela]] * [[Mikaelína]] * [[Mikelína]] * [[Mikkalín]] * [[Mikkalína]] * [[Milda]] * [[Mildfríður]] * [[Mildiríður]] * [[Mildríður]] * [[Milla]] * [[Millý]] * [[Minerva (mannsnafn)|Minerva]] * [[Minna]] * [[Minney]] * [[Minnie]] * [[Minning]] * [[Minny]] * [[Minný]] * [[Miriam]] * [[Mirja]] * [[Mirjam]] * [[Mirra]] * [[Mist]] * [[Mía]] * [[Míkah]] * [[Míla (mannsnafn)|Míla]] * [[Mímósa (mannsnafn)|Mímósa]] * [[Mínerva (nafn)|Mínerva]] * [[Míra]] * [[Míranda]] * [[Mírey]] * [[Míríel]] * [[Mítra]] * [[Mjaðveig]] * [[Mjalldís]] * [[Mjallfríð]] * [[Mjallhvít (mannsnafn)|Mjallhvít]] * [[Mjöll]] * [[Mona]] * [[Monika]] * [[Moon]] * [[Morgunsól]] * [[Mortína]] * [[Móa]] * [[Módís]] * [[Móeiður]] * [[Móey]] * [[Móheiður]] * [[Móna]] * [[Mónika]] * [[Móníka]] * [[Móra]] * [[Munda]] * [[Mundheiður]] * [[Mundhildur]] * [[Mundíana]] * [[Mundína]] * [[Munnveig]] * [[Mylla]] * [[Myríam]] * [[Myrk (mannsnafn)|Myrk]] * [[Myrkey]] * [[Myrkrún]] * [[Myrkva]] * [[Myrra (mannsnafn)|Myrra]] * [[Mýr]] * [[Mýra]] * [[Mýrdalína]] * [[Mýrún]] * [[Mæja]] * [[Mæva]] * [[Mörk (mannsnafn)|Mörk]] {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=12em}} * [[Nadia]] * [[Nadía]] * [[Nadja]] * [[Nahemía]] * [[Nahómi]] * [[Nala]] * [[Nana]] * [[Nancy (mannsnafn)|Nancy]] * [[Naní]] * [[Nanna]] * [[Nannvör]] * [[Nanný]] * [[Nansý]] * [[Naomí]] * [[Naómí]] * [[Nara]] * [[Naranja]] * [[Narfey]] * [[Narfína]] * [[Natalie]] * [[Natalí]] * [[Natalía]] * [[Natasha]] * [[Natasja]] * [[Nathalia]] * [[Nathalía]] * [[Náð]] * [[Náttey]] * [[Náttfríður]] * [[Náttrós]] * [[Náttrún]] * [[Náttsól]] * [[Náttúra (mannsnafn)|Náttúra]] * [[Nella]] * [[Nellý]] * [[Nenna]] * [[Neríður]] * [[Nicole]] * [[Niðbjörg]] * [[Nift]] * [[Nikhildur]] * [[Nikíta]] * [[Nikoletta]] * [[Nikólína]] * [[Nikulína]] * [[Ninja (mannsnafn)|Ninja]] * [[Ninna]] * [[Níelsa]] * [[Níelsína]] * [[Nína]] * [[Níní]] * [[Nísa]] * [[Njála (mannsnafn)|Njála]] * [[Njóla (nafn)|Njóla]] * [[Nora]] * [[Norma]] * [[Nóa]] * [[Nóla]] * [[Nóra]] * [[Nótt (mannsnafn)|Nótt]] * [[Númína]] * [[Núra]] * [[Nýbjörg]] * [[Nýdönsk (mannsnafn)|Nýdönsk]] * [[Nönn]] {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=12em}} * [[Obba]] * [[Octavia]] * [[Oda]] * [[Odda]] * [[Oddbjörg]] * [[Oddey]] * [[Oddfreyja]] * [[Oddfríður]] * [[Oddgerður]] * [[Oddhildur]] * [[Oddíða]] * [[Oddlaug]] * [[Oddleif]] * [[Oddlína]] * [[Oddný]] * [[Oddrós]] * [[Oddrún]] * [[Oddveig]] * [[Oddvör]] * [[Oktavía]] * [[Oktavíana]] * [[Októína]] * [[Októlína]] * [[Októvía]] * [[Októvína]] * [[Olga]] * [[Olgeirína]] * [[Olivia]] * [[Olivía]] * [[Ollý]] * [[Opía]] * [[Ora (mannsnafn)|Ora]] * [[Orka (mannsnafn)|Orka]] * [[Ormheiður]] * [[Ormhildur]] * [[Orný]] * [[Otkatla]] * [[Otta]] * [[Ottavía]] * [[Ottóvía]] {{div col end}} == Ó == {{div col|colwidth=12em}} * [[Óda]] * [[Óðný]] * [[Ófelía]] * [[Óla]] * [[Ólafía]] * [[Ólafína]] * [[Ólavía]] * [[Ólivía]] * [[Ólína]] * [[Ólöf]] * [[Ósa]] * [[Óshildur]] * [[Ósk]] * [[Ósklín]] * [[Ótilía]] * [[Ótta]] * [[Óvidía]] * [[Óvída]] * [[Óvíða]] * [[Óvína]] {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=12em}} * [[Palla]] * [[Palma (mannsnafn)|Palma]] * [[Pamela]] * [[Panpan]] * [[Paradís (mannsnafn)|Paradís]] * [[París (mannsnafn)|París]] * [[Patricia]] * [[Patrisía]] * [[Pála]] * [[Pálalma]] * [[Páldís]] * [[Páley]] * [[Pálfríður]] * [[Pálhanna]] * [[Pálheiður]] * [[Pálhildur]] * [[Pálín]] * [[Pálína]] * [[Pálma]] * [[Pálmey]] * [[Pálmfríður]] * [[Pálmía]] * [[Pálmína]] * [[Pálnía]] * [[Pálný]] * [[Pálrún]] * [[Perla (mannsnafn)|Perla]] * [[Perúndína]] * [[Peta]] * [[Petólína]] * [[Petra]] * [[Petrea]] * [[Petriella]] * [[Petría]] * [[Petríana]] * [[Petrín]] * [[Petrína]] * [[Petronella]] * [[Petrónella]] * [[Petrós]] * [[Petrún]] * [[Petrúnella]] * [[Petúlína]] * [[Pétrína]] * [[Pétrós]] * [[Pétrún]] * [[Péturína]] * [[Péturlína]] * [[Pia]] * [[Pía]] * [[Polly]] * [[Pollý]] * [[Pomóna (mannsnafn)|Pomóna]] * [[Pontisíana]] * [[Potentiana]] * [[Pría]] {{div col end}} == Q == {{div col|colwidth=12em}} {{div col end}} == R == {{div col|colwidth=12em}} * [[Rafney]] * [[Rafnfríður]] * [[Rafnhildur]] * [[Raggý]] * [[Ragna]] * [[Ragnbjörg]] * [[Ragndís]] * [[Ragney]] * [[Ragnfríður]] * [[Ragnheiður]] * [[Ragnhildur]] * [[Ragný]] * [[Rakel]] * [[Ramóna]] * [[Randalín]] * [[Randeiður]] * [[Randfríður]] * [[Randheiður]] * [[Randí]] * [[Randíð]] * [[Randíður]] * [[Randveig]] * [[Randý]] * [[Ranka]] * [[Rannva]] * [[Rannveig]] * [[Rasmusína]] * [[Rayna]] * [[Ráðhildur]] * [[Rán (mannsnafn)|Rán]] * [[Rea]] * [[Rebekka]] * [[Reginbjörg]] * [[Regína (mannsnafn)|Regína]] * [[Rei]] * [[Rein]] * [[Renata]] * [[Reyla]] * [[Reyn]] * [[Reyndís]] * [[Reynheiður]] * [[Reynhildur]] * [[Rikka]] * [[Ripley]] * [[Rita (mannsnafn)|Rita]] * [[Ríkey (mannsnafn)|Ríkey]] * [[Rín (mannsnafn)|Rín]] * [[Rína]] * [[Ríta]] * [[Rjúpa (mannsnafn)|Rjúpa]] * [[Roj]] * [[Ronja]] * [[Rorí]] * [[Rose]] * [[Rosemarie]] * [[Roxanna]] * [[Róberta]] * [[Róbjörg]] * [[Róm (mannsnafn)|Róm]] * [[Róma]] * [[Rómana]] * [[Rómanía]] * [[Rós (mannsnafn)|Rós]] * [[Rósa]] * [[Rósalilja]] * [[Rósalind]] * [[Rósalinda]] * [[Rósalía]] * [[Rósalín]] * [[Rósamund]] * [[Rósamunda]] * [[Rósanna]] * [[Rósbjörg]] * [[Rósborg]] * [[Róselía]] * [[Róselína]] * [[Rósella]] * [[Rósey]] * [[Rósfríð]] * [[Rósfríður]] * [[Róshildur]] * [[Rósinbjörg]] * [[Rósinda]] * [[Rósinkar]] <!-- kvenmannsnafnið Rósinkar er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Rósinkara]] * [[Rósinkransa]] * [[Rósinlilja]] * [[Rósída]] * [[Róska (mannsnafn)|Róska]] * [[Róslaug]] * [[Róslind]] * [[Róslinda]] * [[Róslín]] * [[Rósmary]] * [[Rósmarý]] * [[Rósmunda]] * [[Rósný]] * [[Rósrún]] * [[Rósveldur]] * [[Rósý]] * [[Runhildur]] * [[Runný]] * [[Runólfína]] * [[Rut]] * [[Ruth]] * [[Rúbý]] * [[Rún]] * [[Rúna]] * [[Rúndís]] * [[Rúnel]] * [[Rúnhildur]] * [[Rúnveldur]] * [[Rúrí (mannsnafn)|Rúrí]] * [[Rúrý]] * [[Röfn]] * [[Rögn]] * [[Rögnvaldína]] * [[Rökkurdís]] * [[Rökkva]] * [[Röskva]] {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=12em}} * [[Saara]] * [[Sabína]] * [[Sabrína]] * [[Safíra]] * [[Saga (mannsnafn)|Saga]] * [[Sakaría]] * [[Sakra]] * [[Sakura]] * [[Salbjörg]] * [[Saldís]] * [[Salgerður]] * [[Salín]] * [[Salína]] * [[Salka]] * [[Salla]] * [[Salma]] * [[Salmagnía]] * [[Salmanía]] * [[Salný]] * [[Salome]] * [[Salomína]] * [[Salóme]] * [[Salrós]] * [[Salvía]] * [[Salvör]] * [[Samúela]] * [[Samúelína]] * [[Samúlína]] * [[Sandra]] * [[Sanna]] * [[Sanný]] * [[Santía]] * [[Sara]] * [[Sarah]] * [[Sarína]] * [[Saxfríður]] * [[Sál (mannsnafn)|Sál]] * [[Seba]] * [[Sefanía]] * [[Selena (mannsnafn)|Selena]] * [[Selina]] * [[Selja (mannsnafn)|Selja]] * [[Selka]] * [[Selma]] * [[Selmdís]] * [[Senía]] * [[Septemborg]] * [[Septimius]] * [[Septíma]] * [[Septína]] * [[Sera]] * [[Serena]] * [[Seselía]] * [[Sesilía]] * [[Sesselía]] * [[Sesselja]] * [[Sessilía]] * [[Severína]] * [[Shirley]] * [[Siddý]] * [[Sif (mannsnafn)|Sif]] * [[Sigbjörg]] * [[Sigbjört]] * [[Sigborg]] * [[Sigdís]] * [[Sigdóra]] * [[Sigfinna]] * [[Sigfríð]] * [[Sigfríður]] * [[Sigfúsína]] * [[Sigga]] * [[Siggerður]] * [[Siglinn]] * [[Sigmunda]] * [[Sigmundína]] * [[Signa (mannsnafn)|Signa]] * [[Signhild]] * [[Signhildur]] * [[Signý]] * [[Sigrid]] * [[Sigríður]] * [[Sigrík]] * [[Sigrún]] * [[Sigrúnhildur]] * [[Sigtryggvína]] * [[Sigurást]] * [[Sigurásta]] * [[Sigurbára]] * [[Sigurbirna]] * [[Sigurbjörg]] * [[Sigurbjört]] * [[Sigurborg]] * [[Sigurdís]] * [[Sigurdóra]] * [[Sigurdríf]] * [[Sigurdrífa]] * [[Sigurða]] * [[Sigurðína]] * [[Sigurey]] * [[Sigurfinna]] * [[Sigurfjóla]] * [[Sigurfljóð]] * [[Sigurfríð]] * [[Sigurgeira]] * [[Sigurgyða]] * [[Sigurhanna]] * [[Sigurhelga]] * [[Sigurhildur]] * [[Sigurína]] * [[Sigurjóa]] * [[Sigurjóna]] * [[Sigurlaug]] * [[Sigurleif]] * [[Sigurlilja]] * [[Sigurlinn]] * [[Sigurlín]] * [[Sigurlína]] * [[Sigurlöð]] * [[Sigurmey]] * [[Sigurmunda]] * [[Sigurnanna]] * [[Sigurný]] * [[Sigurósk]] * [[Sigurpála]] * [[Sigurpálína]] * [[Sigurragna]] * [[Sigurrós]] * [[Sigurrósa]] * [[Sigurrún]] * [[Sigursteina]] * [[Sigurunn]] * [[Sigurvaldína]] * [[Sigurvaldís]] * [[Sigurvarðína]] * [[Sigurveig]] * [[Sigurvina]] * [[Sigurþóra]] * [[Sigurþórunn]] * [[Sigvalda]] * [[Sigvaldína]] * [[Sigvarðína]] * [[Sigvöld]] * [[Sigyn (mannsnafn)|Sigyn]] * [[Sigþóra]] * [[Sigþrúður]] * [[Silfa]] * [[Silfá]] * [[Silfra (mannsnafn)|Silfra]] * [[Silfrún]] * [[Silfur (mannsnafn)|Silfur]] * [[Silja]] * [[Silka]] * [[Silkisif]] * [[Silla]] * [[Silley]] * [[Silpha]] * [[Silva]] * [[Silvana]] * [[Silvía]] * [[Sirí]] * [[Sirra]] * [[Sirrey]] * [[Sirrí]] * [[Sirrý]] * [[Sisa]] * [[Sissa]] * [[Siv]] * [[Sivía]] * [[Sía (mannsnafn)|Sía]] * [[Símona]] * [[Símonika]] * [[Símonía]] * [[Símonína]] * [[Sína]] * [[Sísí]] * [[Sísý]] * [[Síta]] * [[Sjana]] * [[Sjóborg]] * [[Sjöfn (mannanafn)|Sjöfn]] * [[Skaði (mannsnafn)|Skaði]] * [[Skafta]] * [[Skarlotta]] * [[Skarpheiður]] * [[Skjaldmey]] * [[Skólastíka]] * [[Skugga]] * [[Skuld (mannsnafn)|Skuld]] * [[Skúa]] * [[Skúla]] * [[Skúlína]] * [[Smíta]] * [[Snekkja]] * [[Snjáfríður]] * [[Snjáka]] * [[Snjálaug]] * [[Snjófríð]] * [[Snjófríður]] * [[Snjólaug]] * [[Snorra]] * [[Snót]] * [[Snæbirna]] * [[Snæbjörg]] * [[Snæbjört]] * [[Snæborg]] * [[Snæbrá]] * [[Snædís]] * [[Snæfríð]] * [[Snæfríður]] * [[Snælaug]] * [[Snærós]] * [[Snærún]] * [[Snæsól]] * [[Soffía]] * [[Soffý]] * [[Sofia]] * [[Sofie]] * [[Sofía (mannsnafn)|Sofía]] * [[Solveig]] * [[Sonja]] * [[Sonný]] * [[Sophia]] * [[Sophie]] * [[Sófía (mannsnafn)|Sófía]] * [[Sófonía]] * [[Sól (mannsnafn)|Sól]] * [[Sóla]] * [[Sólbjörg]] * [[Sólbjört]] * [[Sólborg]] * [[Sólbrá]] * [[Sólbráð]] * [[Sólbrún]] * [[Sóldís]] * [[Sóldögg (mannsnafn)|Sóldögg]] * [[Sóley (mannsnafn)|Sóley]] * [[Sólfríður]] * [[Sólgerður]] * [[Sólheiður]] * [[Sólhild]] * [[Sólhildur]] * [[Sólín]] * [[Sólkatla]] * [[Sóllilja]] * [[Sóllín]] * [[Sólný]] * [[Sólrós]] * [[Sólrún]] * [[Sólskríkja (mannsnafn)|Sólskríkja]] * [[Sólveig]] * [[Sólvör]] * [[Sónata (mannsnafn)|Sónata]] * [[Star (mannsnafn)|Star]] * [[Stasía]] * [[Stefana]] * [[Stefanía]] * [[Stefánný]] * [[Steina (nafn)|Steina]] * [[Steinbjörg]] * [[Steinborg]] * [[Steindís]] * [[Steindóra]] * [[Steiney]] * [[Steinfríður]] * [[Steingerður]] * [[Steinhildur]] * [[Steinína]] * [[Steinka]] * [[Steinlaug]] * [[Steinný]] * [[Steinríður]] * [[Steinrós]] * [[Steinrún]] * [[Steinsa]] * [[Steinunn]] * [[Steinvör]] * [[Steinþóra]] * [[Steinþórunn]] * [[Stella]] * [[Sterling]] * [[Stinne]] * [[Stígheiður]] * [[Stígrún]] * [[Stína]] * [[Stjarna (mannsnafn)|Stjarna]] * [[Stjarney]] * [[Stormey]] * [[Strympa (mannsnafn)|Strympa]] * [[Sturlína]] * [[Styrgerður]] * [[Sumarlaus]] * [[Sumarlilja]] * [[Sumarlín]] * [[Sumarlína]] * [[Sumarrós]] * [[Sunna]] * [[Sunnefa]] * [[Sunneva]] * [[Sunney]] * [[Sunniva]] * [[Sunníva]] * [[Susan]] * [[Susie]] * [[Súla (mannsnafn)|Súla]] * [[Súlamít]] * [[Súlíma]] * [[Súsan]] * [[Súsanna]] * [[Svafa]] * [[Svala (mannsnafn)|Svala]] * [[Svalrún]] * [[Svana]] * [[Svanbjörg]] * [[Svanbjört]] * [[Svanborg]] * [[Svandís]] * [[Svaney]] * [[Svanfríð]] * [[Svanfríður]] * [[Svanheiður]] * [[Svanhild]] * [[Svanhildur]] * [[Svanhvít]] * [[Svanlaug]] * [[Svanrós]] * [[Svanrún]] * [[Svaný]] * [[Svanþrúður]] * [[Svava]] * [[Svea]] * [[Sveina]] * [[Sveinbirna]] * [[Sveinbjörg]] * [[Sveinborg]] * [[Sveindís]] * [[Sveiney]] * [[Sveinfríður]] * [[Sveingerður]] * [[Sveinhildur]] * [[Sveininna]] * [[Sveinína]] * [[Sveinjóna]] * [[Sveinlaug]] * [[Sveinrós]] * [[Sveinrún]] * [[Sveinsína]] * [[Sveinveig]] * [[Sveiný]] * [[Svendís]] * [[Svenna]] * [[Sverrey]] * [[Sverrína]] * [[Svía]] * [[Svíalín]] * [[Sylgja]] * [[Sylva]] * [[Sylvia]] * [[Sylvía]] * [[Sylvör]] * [[Systa]] * [[Sýrný]] * [[Sýta]] * [[Sæbjörg]] * [[Sæbjört]] * [[Sæborg]] * [[Sæbrá]] * [[Sædís]] * [[Sædóra]] * [[Sæfinna]] * [[Sæfríður]] * [[Sæhildur]] * [[Sæla]] * [[Sælaug]] * [[Sælín]] * [[Sæma]] * [[Sæmey]] * [[Sæmunda]] * [[Sæmundína]] * [[Sæmundsína]] * [[Sæný]] * [[Særós]] * [[Særún]] * [[Sæsól]] * [[Sæunn]] * [[Sævör]] * [[Sölfína]] * [[Sölva]] * [[Sölvey]] * [[Sölvína]] * [[Sölvör]] * [[Sörína]] {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=12em}} * [[Tala (mannsnafn)|Tala]] * [[Talitha]] * [[Talía (nafn)|Talía]] * [[Tamar]] * [[Tamara]] * [[Tanía]] * [[Tanja]] * [[Tanya]] * [[Tara (mannsnafn)|Tara]] * [[Taríel]] * [[Tatiana]] * [[Tatía]] * [[Tatjana]] * [[Tea]] * [[Teitný]] * [[Tekla]] * [[Tekóa]] * [[Telekía]] * [[Telma]] * [[Tenchi]] * [[Tera]] * [[Teresa]] * [[Teresía]] * [[Tereza]] * [[Terra]] * [[Thalia]] * [[Thalía (mannsnafn)|Thalía]] * [[Thea]] * [[Theadóra]] * [[Thelma]] * [[Theodóra]] * [[Theódína]] * [[Theódóra]] * [[Theresa]] * [[Tildra (mannsnafn)|Tildra]] * [[Timótea]] * [[Tindra]] * [[Tinna (mannsnafn)|Tinna]] * [[Tirsa]] * [[Tía]] * [[Tíalilja]] * [[Tíbrá]] * [[Tína]] * [[Tobía]] * [[Todda]] * [[Togíana]] * [[Tomsína]] * [[Torbjörg]] * [[Torfey]] * [[Torfheiður]] * [[Torfhildur]] * [[Tormóna]] * [[Tóbý]] * [[Tófa (mannsnafn)|Tófa]] * [[Tóka]] * [[Tómasína]] * [[Tómína]] * [[Tóta]] * [[Tótla]] * [[Trausta]] * [[Tristana]] * [[Trína]] * [[Trú (mannsnafn)|Trú]] * [[Tryggva]] * [[Tryggvanía]] * [[Tryggveig]] * [[Tryggvína]] * [[Týra]] {{div col end}} == U == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ugla (mannsnafn)|Ugla]] * [[Ulla]] * [[Una]] * [[Undína (mannsnafn)|Undína]] * [[Unna]] * [[Unnbjörg]] * [[Unndís]] * [[Unnfríður]] * [[Unnur]] * [[Unnvör]] * [[Urður (mannsnafn)|Urður]] * [[Ursula]] {{div col end}} == Ú == {{div col|colwidth=12em}} * [[Úa]] * [[Úlfa]] * [[Úlfdís]] * [[Úlfey]] * [[Úlfheiður]] * [[Úlfhildur]] * [[Úlfrún]] * [[Úlla]] * [[Úlrika]] * [[Úna]] * [[Úndína]] * [[Úranía]] * [[Úrsúla]] * [[Úrsúley]] {{div col end}} == V == {{div col|colwidth=12em}} * [[Vagna]] * [[Vagnbjörg]] * [[Vagnborg]] * [[Vagnfríður]] * [[Vaka (mannsnafn)|Vaka]] * [[Vala]] * [[Valbjörg]] * [[Valbjörk]] * [[Valbjört]] * [[Valborg]] * [[Valda]] * [[Valdey]] * [[Valdheiður]] * [[Valdimara]] * [[Valdimaría]] * [[Valdína]] * [[Valdís]] * [[Valdný]] * [[Valentína]] * [[Valerí]] * [[Valería]] * [[Valey]] * [[Valfríður]] * [[Valgerða]] * [[Valgerður]] * [[Valgý]] * [[Valhildur]] * [[Valía]] * [[Valka]] * [[Valkyrja (mannsnafn)|Valkyrja]] * [[Vallý]] * [[Valný]] * [[Valrós]] * [[Valrún]] * [[Valva]] * [[Valý]] * [[Valþrúður]] * [[Vana]] * [[Vanadís]] * [[Vanda]] * [[Vanja]] * [[Varða (mannsnafn)|Varða]] * [[Vasilia]] * [[Vava]] * [[Vár (mannsnafn)|Vár]] * [[Vega]] * [[Vegmey]] * [[Veig]] * [[Veiga]] * [[Veigalín]] * [[Venedía]] * [[Venný]] * [[Venus (mannsnafn)|Venus]] * [[Vera (mannsnafn)|Vera]] * [[Verna]] * [[Veronica (mannsnafn)|Veronica]] * [[Veronika]] * [[Verónika]] * [[Veróníka]] * [[Veska]] * [[Vetrarrós]] * [[Vetrarsól]] * [[Vébjörg]] * [[Védís]] * [[Véfreyja]] * [[Végerður]] * [[Vélaug]] * [[Véný]] * [[Vibeka]] * [[Vibeke]] * [[Vibekka]] * [[Viborg (mannsnafn)|Viborg]] * [[Victoria (mannsnafn)|Victoria]] * [[Victoría]] * [[Viðbekka]] * [[Viðey (mannsnafn)|Viðey]] * [[Viðja (mannsnafn)|Viðja]] * [[Vigdís]] * [[Vigfríður]] * [[Vigfúsa]] * [[Vigfúsína]] * [[Vigga]] * [[Viglín]] * [[Viglís]] * [[Vigný]] * [[Viktoria]] * [[Viktoría]] * [[Vilbjörg]] * [[Vilborg]] * [[Vildís]] * [[Vilfríður]] * [[Vilgerður]] * [[Vilhelmína]] * [[Vilhjálmía]] * [[Vilhjálmína]] * [[Villa (mannsnafn)|Villa]] * [[Villidína]] * [[Villimey]] * [[Vilma]] * [[Vilmunda]] * [[Vilmundína]] * [[Vilný]] * [[Vin]] * [[Vinbjörg]] * [[Vinný]] * [[Vinsý]] * [[Vinvelína]] * [[Viola]] * [[Virginía (mannsnafn)|Virginía]] * [[Vivian]] * [[Víbeka]] * [[Víbekka]] * [[Víf]] * [[Vígborg]] * [[Vígdögg]] * [[Víggunnur]] * [[Víóla (mannsnafn)|Víóla]] * [[Víóletta]] * [[Vísa (mannsnafn)|Vísa]] * [[Víví]] * [[Von (mannsnafn)|Von]] * [[Voney]] * [[Vopna]] * [[Vordís]] * [[Vorsól]] * [[Værð]] * [[Vök (mannsnafn)|Vök]] * [[Völva (mannsnafn)|Völva]] {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=12em}} * [[Wala]] * [[Wanessa]] * [[Winter]] {{div col end}} == X == {{div col|colwidth=12em}} * [[Xenia]] * [[Xenía]] {{div col end}} == Y == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ylfa]] * [[Ylfur]] * [[Ylja]] * [[Ylva]] * [[Ynda]] * [[Yndís]] * [[Yngveldur]] * [[Ynja]] * [[Yrja]] * [[Yrkja]] * [[Yrsa]] {{div col end}} == Ý == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ýda]] * [[Ýja]] * [[Ýlfa]] * [[Ýma]] * [[Ýr (nafn)|Ýr]] * [[Ýri]] * [[Ýrr]] * [[Ýrún]] {{div col end}} == Z == {{div col|colwidth=12em}} * [[Zíta]] * [[Zoe]] * [[Zophanía]] * [[Zophía]] * [[Zulima]] {{div col end}} == Þ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Þalía]] * [[Þeba (mannsnafn)|Þeba]] * [[Þeódís]] * [[Þeódóra]] * [[Þingey (mannsnafn)|Þingey]] * [[Þjóðbjörg]] * [[Þjóðhildur]] * [[Þjóðlaug]] * [[Þoka (nafn)|Þoka]] * [[Þollríður]] * [[Þollý]] * [[Þorbera]] * [[Þorbirna]] * [[Þorbjörg]] * [[Þorbjörnsína]] * [[Þorborg]] * [[Þorbrá]] * [[Þorfinna]] * [[Þorfríður]] * [[Þorgeira]] * [[Þorgerður]] * [[Þorgilsína]] * [[Þorgríma]] * [[Þorkatla]] * [[Þorkelína]] * [[Þorkelsína]] * [[Þorlaug]] * [[Þorlákína]] * [[Þorláksía]] * [[Þorláksína]] * [[Þorleif]] * [[Þorleifína]] * [[Þorlfríður]] * [[Þorsteina]] * [[Þorsteinína]] * [[Þorsteinsa]] * [[Þorsteinsína]] * [[Þorsteinunn]] * [[Þorstína]] * [[Þorvalda]] * [[Þorvaldína]] * [[Þorvarðína]] * [[Þorvildur]] * [[Þóra]] * [[Þóranna]] * [[Þórarinna]] * [[Þórarna]] * [[Þórbjörg]] * [[Þórborg]] * [[Þórdís]] * [[Þórða]] * [[Þórelfa]] * [[Þórelfur]] * [[Þórey]] * [[Þórfríður]] * [[Þórgunna]] * [[Þórgunnur]] * [[Þórhalla]] * [[Þórhanna]] * [[Þórheiður]] * [[Þórhildur]] * [[Þórína]] * [[Þórkatla]] * [[Þórlaug]] * [[Þórleif]] * [[Þórlín]] * [[Þórlína]] * [[Þórmunda]] * [[Þórný]] * [[Þórodda]] * [[Þórólína]] * [[Þórríður]] * [[Þórrún]] * [[Þórsteina]] * [[Þórsteinunn]] * [[Þórstína]] * [[Þórunn]] * [[Þórunnbjörg]] * [[Þórunnborg]] * [[Þórveig]] * [[Þórvör]] * [[Þrá]] * [[Þruma (mannsnafn)|Þruma]] * [[Þrúða]] * [[Þrúður (mannsnafn)|Þrúður]] * [[Þula (mannsnafn)|Þula]] * [[Þura]] * [[Þurí]] * [[Þuríður]] * [[Þurý]] * [[Þúfa]] * [[Þyra]] * [[Þyrey]] * [[Þyri]] * [[Þyrí]] * [[Þyrnirós (mannsnafn)|Þyrnirós]] * [[Þýðrún]] * [[Þöll (mannsnafn)|Þöll]] {{div col end}} == Æ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ædís]] * [[Ægileif]] * [[Æja]] * [[Æsa]] * [[Æsgerður]] * [[Æska]] * [[Æstíva]] * [[Ævi]] * [[Æví]] * [[Ævör]] {{div col end}} == Ö == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ögmunda]] * [[Ögmundína]] * [[Ögn (mannsnafn)|Ögn]] * [[Ölrún]] * [[Ölveig]] * [[Ölvína]] * [[Öndís]] * [[Örbrún]] * [[Örk]] * [[Ösp (mannsnafn)|Ösp]] * [[Össuría]] * [[Össurína]] * [[Össurlína]] * [[Öxi (mannsnafn)|Öxi]] {{div col end}} == Athugasemdir == * ^NÍ merkir nafn sem finnst í ''Nöfnum Íslendinga'' (nýrri útgáfu) eftir Guðrúnu Kvaran. == Tengt efni == * [[Íslenskt mannsnafn]] * [[Listi yfir íslensk mannanöfn]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn?Stafrof=&Nafn=&Stulkur=on&Samthykkt=yes|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} * [https://island.is/leit-i-mannanafnaskra "Leit í mannanafnaskrá"] Sótt 2. janúar 2025. * Guðrún Kvaran, ''Nöfn Íslendinga'' (ný útgáfa), Forlagið, 2011, ISBN 978-9979-53-546-1 [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn| ]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi|eiginnöfn kvenna]] [[Flokkur:Listar um samfélag og menningu|íslensk eiginnöfn kvenmanna]] pzetnl62u6xm328yq0p44i7gzs26sz9 1958599 1958598 2026-04-02T08:15:18Z MáneyMánadóttir 103358 /* Í */ 1958599 wikitext text/x-wiki {{efnisyfirlit til hægri}} Eftirfarandi er '''listi yfir íslensk [[eiginnafn|eiginnöfn]] [[kona|kvenna]]''': == A == {{div col|colwidth=12em}} * [[Aagot]]^NÍ * [[Aaliyah]] * [[Abba (nafn)|Abba]]^NÍ * [[Abel (mannsnafn)|Abel]] * [[Abela]]^NÍ * [[Abelína]]^NÍ * [[Abigael]]^NÍ * [[Abígael]]^NÍ * [[Ada]]^NÍ * [[Adda]]^NÍ * [[Addbjörg]]^NÍ * [[Addlaug]]^NÍ * [[Addú]] * [[Addý]]^NÍ * [[Adela]]^NÍ * [[Adele (mannsnafn)|Adele]] * [[Adelía]] * [[Adolfína]]^NÍ * [[Adriana]] * [[Adríana]] * [[Adríanna]] * [[Aðalbjörg]]^NÍ * [[Aðalbjört]]^NÍ * [[Aðalborg]]^NÍ * [[Aðaldís]]^NÍ * [[Aðaley]] * [[Aðalfríður]]^NÍ * [[Aðalgerður]]^NÍ * [[Aðalgunnur]]^NÍ * [[Aðalheiður]]^NÍ * [[Aðalrós]]^NÍ * [[Aðalsteina]]^NÍ * [[Aðalsteinunn]]^NÍ * [[Aðalveig]]^NÍ * [[Agata]]^NÍ * [[Agatha]]^NÍ * [[Agða]]^NÍ * [[Agga]]^NÍ * [[Agla]]^NÍ * [[Agna]]^NÍ * [[Agnborg]]^NÍ * [[Agnea]]^NÍ * [[Agnes (mannsnafn)|Agnes]]^NÍ * [[Agneta]]^NÍ * [[Agney]] * [[Agok]] * [[Ahelia]] * [[Aisha]] * [[Akira]] * [[Akurrós]]^NÍ * [[Alaía]] * [[Alanta]] * [[Alba]]^NÍ * [[Alberta (mannsnafn)|Alberta]]^NÍ * [[Albertina]]^NÍ * [[Albertína]]^NÍ * [[Albína]]^NÍ * [[Albjört]] * [[Alda (mannsnafn)|Alda]]^NÍ * [[Aldarrós]]^NÍ * [[Aldey]] * [[Aldinborg (nafn)|Aldinb^NÍorg]] * [[Aldinía]]^NÍ * [[Aldína]]^NÍ * [[Aldís]]^NÍ * [[Aldísa]]^NÍ * [[Aldný]]^NÍ * [[Alena]] * [[Aleta]]^NÍ * [[Aletta]]^NÍ * [[Alex]] * [[Alexa]]^NÍ * [[Alexandra]]^NÍ * [[Alexandría (mannsnafn)|Alexandría]]^NÍ * [[Alexandrína]]^NÍ * [[Alexia]] * [[Alexis]] * [[Alexía]]^NÍ * [[Alexína]]^NÍ * [[Alexstrasa]] * [[Alfa (mannsnafn)|Alfa]]^NÍ * [[Alfífa]]^NÍ * [[Alfoldína]]^NÍ * [[Alfreðsína]]^NÍ * [[Alfríður]]^NÍ * [[Algunda]]^NÍ * [[Alica]] * [[Alice]]^NÍ * [[Alida]]^NÍ * [[Alisa]] * [[Alía]] * [[Alíana]] * [[Alída]]^NÍ * [[Alífa]] * [[Alína]] * [[Alís]]^NÍ * [[Alísa]]^NÍ * [[Alíta]] * [[Alla]]^NÍ * [[Allaug]]^NÍ * [[Alleif]]^NÍ * [[Alleifa]]^NÍ * [[Allý]]^NÍ * [[Alma]]^NÍ * [[Alpa]] * [[Alparós (mannsnafn)|Alparós]] * [[Alríður]]^NÍ * [[Alrún]]^NÍ * [[Althea]] * [[Alva]]^NÍ * [[Alvilda]]^NÍ * [[Amadea]]^NÍ * [[Amal]]^NÍ * [[Amalía]]^NÍ * [[Amanda]]^NÍ * [[Amaníta]] * [[Amarie]] * [[Amelía]]^NÍ * [[Amilía]] * [[Amira]]^NÍ * [[Amía]] * [[Amína]] * [[Amíra]] * [[Amy]]^NÍ * [[Amý]]^NÍ * [[Ana]] * [[Anais]]^NÍ * [[Analía]]^NÍ * [[Anastasia (mannsnafn)|Anastasia]]^NÍ * [[Anastasía (mannsnafn)|Anastasía]]^NÍ * [[Andra]]^NÍ * [[Andrá]]^NÍ * [[Andrea]]^NÍ * [[Andresa]]^NÍ * [[Andresína]]^NÍ * [[Andría]]^NÍ * [[Andríana]]^NÍ * [[Andrína]]^NÍ * [[Anelía]]^NÍ * [[Anetta]]^NÍ * [[Angela]]^NÍ * [[Angelía]] * [[Angelíka]]^NÍ * [[Angelína]] * [[Anika]]^NÍ * [[Anita]]^NÍ * [[Anitta]]^NÍ * [[Anída]] * [[Aníka]]^NÍ * [[Anína]]^NÍ * [[Aníta]]^NÍ * [[Anja]]^NÍ * [[Ann]]^NÍ * [[Anna]]^NÍ * [[Annabella]]^NÍ * [[Annadís]]^NÍ * [[Annaína]]^NÍ * [[Annalisa]]^NÍ * [[Annalísa]]^NÍ * [[Annamaría]] * [[Annarósa]]^NÍ * [[Anne]]^NÍ * [[Annelí]] * [[Annetta]]^NÍ * [[Anney]]^NÍ * [[Annika]]^NÍ * [[Anní]]^NÍ * [[Annía]]^NÍ * [[Anníta]]^NÍ * [[Anný]]^NÍ * [[Anóra]] * [[Antonetta]]^NÍ * [[Antonía]]^NÍ * [[Anya]] * [[Appolína]]^NÍ * [[Apríl (mannsnafn)|Apríl]]^NÍ * [[Ara]]^NÍ * [[Arabella]]^NÍ * [[Araminta]] * [[Ardís]]^NÍ * [[Ardúlín]]^NÍ * [[Arelly]]^NÍ * [[Arey]]^NÍ * [[Arianna]] * [[Arinbjörg]]^NÍ * [[Aris]]^NÍ * [[Arisa]]^NÍ * [[Aría]] * [[Aríaðna]] * [[Aríana]] * [[Aríanna]]^NÍ * [[Aríel]] * [[Aríela]] * [[Aríella]]^NÍ * [[Arín]]^NÍ * [[Arína]]^NÍ * [[Arís]]^NÍ * [[Arja]] * [[Arkíta]] * [[Armenía (mannsnafn)|Armenía]]^NÍ * [[Arna]]^NÍ * [[Arnbjörg (mannsnafn)|Arnbjörg]]^NÍ * [[Arnborg]]^NÍ * [[Arndís]]^NÍ * [[Arnea]]^NÍ * [[Arneiður]]^NÍ * [[Arney]]^NÍ * [[Arnfinna]]^NÍ * [[Arnfríður]]^NÍ * [[Arngerður]]^NÍ * [[Arngríma]]^NÍ * [[Arngunn]]^NÍ * [[Arngunnur]]^NÍ * [[Arnheiður]]^NÍ * [[Arnhildur]]^NÍ * [[Arnika]]^NÍ * [[Arnkatla]]^NÍ * [[Arnlaug]]^NÍ * [[Arnleif]]^NÍ * [[Arnlín]]^NÍ * [[Arnljót]]^NÍ * [[Arnodda]]^NÍ * [[Arnóra]]^NÍ * [[Arnórína]]^NÍ * [[Arnrós]]^NÍ * [[Arnrún]]^NÍ * [[Arntinna]] * [[Arnþóra]]^NÍ * [[Arnþrúður]]^NÍ * [[Aronía]]^NÍ * [[Artemis (mannsnafn)|Artemis]] * [[Asía (mannsnafn)|Asía]]^NÍ * [[Asírí]]^NÍ * [[Askalín]] * [[Askja (mannsnafn)|Askja]]^NÍ * [[Assa (mannsnafn)|Assa]]^NÍ * [[Asta]]^NÍ * [[Astrid]]^NÍ * [[Astrónómía]]^NÍ * [[Atalía]] * [[Atena]]^NÍ * [[Atfriður]]^NÍ * [[Athena]]^NÍ * [[Atla]]^NÍ * [[Atlanta (mannsnafn)|Atlanta]]^NÍ * [[Auðbjörg]]^NÍ * [[Auðbjört]]^NÍ * [[Auðdís]]^NÍ * [[Auðhildur]]^NÍ * [[Auðlín]]^NÍ * [[Auðna]]^NÍ * [[Auðný]]^NÍ * [[Auðrún]]^NÍ * [[Auður (mannsnafn)|Auður]]^NÍ * [[Aurora]]^NÍ * [[Ava]] * [[Avantí]] * [[Avelin]] * [[Aveline]] * [[Avelín]] * [[Avía]] * [[Axelía]]^NÍ * [[Axelína]]^NÍ * [[Axelma]]^NÍ * [[Ayah]] * [[Aþena (mannsnafn)|Aþena]]^NÍ {{div col end}} == Á == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ágota]]^NÍ * [[Ágústa]]^NÍ * [[Ágústína]]^NÍ * [[Álaug]]^NÍ * [[Álfa]] * [[Álfdís]]^NÍ * [[Álfeiður]]^NÍ * [[Álfey]]^NÍ * [[Álfgerður]]^NÍ * [[Álfheiður]]^NÍ * [[Álfhildur]]^NÍ * [[Álfrós]] * [[Álfrún]]^NÍ * [[Álfsdís]]^NÍ * [[Álfsól]]^NÍ * [[Álöf]]^NÍ * [[Ára]] * [[Árbjörg]]^NÍ * [[Árbjört]]^NÍ * [[Árborg (mannsnafn)|Árborg]]^NÍ * [[Árbót]]^NÍ * [[Árdís]]^NÍ * [[Árelía]]^NÍ * [[Árey]] * [[Árilía]]^NÍ * [[Árlaug]]^NÍ * [[Ármanía]]^NÍ * [[Ármanna]]^NÍ * [[Ármannía]]^NÍ * [[Ármey]]^NÍ * [[Árna]]^NÍ * [[Árnanía]]^NÍ * [[Árndís]]^NÍ * [[Árnetta]]^NÍ * [[Árney]]^NÍ * [[Árnheiður]]^NÍ * [[Árninna]]^NÍ * [[Árnía]]^NÍ * [[Árnína]]^NÍ * [[Árnný]]^NÍ * [[Árný]]^NÍ * [[Áróra]]^NÍ * [[Ársól]]^NÍ * [[Ársæl]]^NÍ * [[Árún]]^NÍ * [[Árveig]]^NÍ * [[Árvök]]^NÍ * [[Árþóra]]^NÍ * [[Ása]]^NÍ * [[Ásbjörg]]^NÍ * [[Ásborg]]^NÍ * [[Ásdís]]^NÍ * [[Ásfríður]]^NÍ * [[Ásgeira]]^NÍ * [[Ásgerður]]^NÍ * [[Áshildur]]^NÍ * [[Áskatla]]^NÍ * [[Ásla]]^NÍ * [[Áslaug]]^NÍ * [[Ásleif]]^NÍ * [[Ásmunda]]^NÍ * [[Ásný]]^NÍ * [[Ásrós]]^NÍ * [[Ásrún]]^NÍ * [[Ást (mannsnafn)|Ást]] * [[Ásta]]^NÍ * [[Ástbjörg]]^NÍ * [[Ástbjört]]^NÍ * [[Ástborg]] * [[Ástdís]]^NÍ * [[Ástey]] * [[Ástfinna]]^NÍ * [[Ástfríður]]^NÍ * [[Ástgerður]]^NÍ * [[Ástheiður]]^NÍ * [[Ásthildur]]^NÍ * [[Ástína]]^NÍ * [[Ástlaug]]^NÍ * [[Ástmarý]] * [[Ástmunda]]^NÍ * [[Ástný]]^NÍ * [[Ástríður]]^NÍ * [[Ástrós]]^NÍ * [[Ástrún]]^NÍ * [[Ástveig]]^NÍ * [[Ástý]] * [[Ástþóra]]^NÍ * [[Ástþórunn]]^NÍ * [[Ástþrúður]]^NÍ * [[Ásvör]]^NÍ * [[Ásynja (mannsnafn)|Ásynja]] * [[Ásþrúður]]^NÍ {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=12em}} * [[Baldey]]^NÍ * [[Baldína]]^NÍ * [[Baldrún]]^NÍ * [[Baldursbrá (mannsnafn)|Baldursbrá]]^NÍ * [[Baldvina]]^NÍ * [[Baldvinía]]^NÍ * [[Barbara]]^NÍ * [[Barbára]]^NÍ * [[Bassí]]^NÍ * [[Batanía]]^NÍ * [[Baþónía]]^NÍ * [[Bábó]] * [[Bára]]^NÍ * [[Bárðdís]]^NÍ * [[Bárðlína]]^NÍ * [[Bárðný]]^NÍ * [[Beata]]^NÍ * [[Bebba]] * [[Bedína]]^NÍ * [[Begga]]^NÍ * [[Bekkhildur]]^NÍ * [[Belinda]]^NÍ * [[Bella]]^NÍ * [[Benedikta]]^NÍ * [[Benediktína]]^NÍ * [[Bengta]]^NÍ * [[Benidikta]] * [[Benía]]^NÍ * [[Beníta]]^NÍ * [[Benjamína]]^NÍ * [[Benna]]^NÍ * [[Benney]]^NÍ * [[Benný]]^NÍ * [[Benónía]]^NÍ * [[Bensína]]^NÍ * [[Benta]]^NÍ * [[Bentey]]^NÍ * [[Bentína]]^NÍ * [[Bera (nafn)|Bera]]^NÍ * [[Berga]]^NÍ * [[Bergdís]]^NÍ * [[Bergdögg]]^NÍ * [[Bergey]]^NÍ * [[Bergfríður]]^NÍ * [[Bergheiður]]^NÍ * [[Berghildur]]^NÍ * [[Bergína]]^NÍ * [[Berglaug]]^NÍ * [[Berglind]]^NÍ * [[Berglín]]^NÍ * [[Berglína]]^NÍ * [[Bergljót]]^NÍ * [[Bergmannía]] * [[Bergmunda]]^NÍ * [[Bergný]]^NÍ * [[Bergrán]]^NÍ * [[Bergrín]]^NÍ * [[Bergrós]]^NÍ * [[Bergrún]]^NÍ * [[Bergsteina]]^NÍ * [[Bergsteinunn]]^NÍ * [[Bergsveina]]^NÍ * [[Bergveig]]^NÍ * [[Bergvina]]^NÍ * [[Bergþóra]]^NÍ * [[Bergþrúður]]^NÍ * [[Berit]]^NÍ * [[Bernadette]] * [[Bernharðína]]^NÍ * [[Bernódía]]^NÍ * [[Bernólína]]^NÍ * [[Bersabe]]^NÍ * [[Berta]]^NÍ * [[Bertha]]^NÍ * [[Bertína]]^NÍ * [[Bertmarí]] * [[Bessa]]^NÍ * [[Bessí]]^NÍ * [[Bessý]]^NÍ * [[Bestla (mannsnafn)|Bestla]]^NÍ * [[Beta (mannsnafn)|Beta]]^NÍ * [[Betanía]]^NÍ * [[Beth]] * [[Betsý]]^NÍ * [[Betta]]^NÍ * [[Bettina]]^NÍ * [[Bettína]]^NÍ * [[Bettý]]^NÍ * [[Betúelína]]^NÍ * [[Betzý]]^NÍ * [[Bibíana]]^NÍ * [[Bil (mannanafn)|Bil]]^NÍ * [[Binna]]^NÍ * [[Binný]]^NÍ * [[Birgit]]^NÍ * [[Birgitta]]^NÍ * [[Birgný]]^NÍ * [[Birna (nafn)|Birna]]^NÍ * [[Birta (mannsnafn)|Birta]]^NÍ * [[Birtna]]^NÍ * [[Bíbí]]^NÍ * [[Bína]]^NÍ * [[Bjargdís]]^NÍ * [[Bjargey]]^NÍ * [[Bjargheiður]]^NÍ * [[Bjarghildur]]^NÍ * [[Bjarglaug]]^NÍ * [[Bjarglind]]^NÍ * [[Bjarkey]]^NÍ * [[Bjarklind]]^NÍ * [[Bjarma]]^NÍ * [[Bjarna]]^NÍ * [[Bjarnasigrún]]^NÍ * [[Bjarnasína]]^NÍ * [[Bjarnaþórey]]^NÍ * [[Bjarndís]]^NÍ * [[Bjarney]]^NÍ * [[Bjarnfríður]]^NÍ * [[Bjarngerður]]^NÍ * [[Bjarnheiður]]^NÍ * [[Bjarnhildur]]^NÍ * [[Bjarnína]]^NÍ * [[Bjarnlaug]]^NÍ * [[Bjarnlín]]^NÍ * [[Bjarnný]]^NÍ * [[Bjarnónía]]^NÍ * [[Bjarnrós]] * [[Bjarnrún]]^NÍ * [[Bjarnveig]]^NÍ * [[Bjarný]]^NÍ * [[Bjarnþóra]]^NÍ * [[Bjarnþrúður]]^NÍ * [[Bjartdís]] * [[Bjartey]]^NÍ * [[Bjartmey]]^NÍ * [[Björg]]^NÍ * [[Björgey]] * [[Björgheiður]]^NÍ * [[Björghildur]]^NÍ * [[Björgólína]]^NÍ * [[Björgvina]]^NÍ * [[Björk (mannsnafn)|Björk]]^NÍ * [[Björndís]]^NÍ * [[Björney]]^NÍ * [[Björnfríður]]^NÍ * [[Björnína]]^NÍ * [[Björnlaug]]^NÍ * [[Björnlín]]^NÍ * [[Björnónía]]^NÍ * [[Björnveig]]^NÍ * [[Björný]]^NÍ * [[Björt]]^NÍ * [[Blaka]]^NÍ * [[Blanka]]^NÍ * [[Blanzeflór]]^NÍ * [[Bláey]]^NÍ * [[Bláklukka (mannsnafn)|Bláklukka]] * [[Blíða]]^NÍ * [[Blín]] * [[Blómey]]^NÍ * [[Blómhvít]]^NÍ * [[Blómlaug]]^NÍ * [[Blædís]]^NÍ * [[Blær]]^NÍ * [[Bobba]] * [[Bodil]]^NÍ * [[Boga]]^NÍ * [[Bogdís]]^NÍ * [[Bogey]]^NÍ * [[Bogga]]^NÍ * [[Boghildur]]^NÍ * [[Borg (mannsnafn)|Borg]]^NÍ * [[Borga]]^NÍ * [[Borgdís]]^NÍ * [[Borghild]] * [[Borghildur]]^NÍ * [[Borgný]]^NÍ * [[Borgrún]]^NÍ * [[Borgþóra]]^NÍ * [[Botnía (mannsnafn)|Botnía]] * [[Bóel]]^NÍ * [[Bóletta]]^NÍ * [[Bót]]^NÍ * [[Bóthildur]]^NÍ * [[Braga (mannsnafn)|Braga]]^NÍ * [[Braghildur]]^NÍ * [[Branddís]]^NÍ * [[Brandís]]^NÍ * [[Brandþrúður]]^NÍ * [[Brá]]^NÍ * [[Brák]]^NÍ * [[Brettefa]]^NÍ * [[Bretteva]]^NÍ * [[Briet]] * [[Brigget]]^NÍ * [[Brigida]]^NÍ * [[Brigit]]^NÍ * [[Brigitta]]^NÍ * [[Brim (mannsnafn)|Brim]] * [[Brimdís]]^NÍ * [[Brimey]] * [[Brimhildur]]^NÍ * [[Brimrún]]^NÍ * [[Brit]]^NÍ * [[Britt]]^NÍ * [[Britta]]^NÍ * [[Bría]] * [[Bríana]]^NÍ * [[Bríanna]]^NÍ * [[Bríet (mannsnafn)|Bríet]]^NÍ * [[Broteva]]^NÍ * [[Brúney]]^NÍ * [[Bryndís]]^NÍ * [[Brynfríður]]^NÍ * [[Bryngerður]]^NÍ * [[Brynheiður]]^NÍ * [[Brynhildur]]^NÍ * [[Brynja (nafn)|Brynja]]^NÍ * [[Brynjólfína]]^NÍ * [[Brynjólfsína]]^NÍ * [[Brynný]]^NÍ * [[Brynveig]]^NÍ * [[Brynylfa]] * [[Bubba]]^NÍ * [[Buffý]] * [[Burkney]]^NÍ * [[Bylgja (mannsnafn)|Bylgja]]^NÍ * [[Böðvarrún]]^NÍ * [[Böðvína]]^NÍ {{div col end}} == C == {{div col|colwidth=12em}} * [[Camilla]]^NÍ * [[Caritas]] * [[Carla]] * [[Carmen]]^NÍ * [[Casandra]] * [[Cathinca]] * [[Cecilia]]^NÍ * [[Cecilía]]^NÍ * [[Celina]] * [[Ceres (mannsnafn)|Ceres]]^NÍ * [[Charlotta]]^NÍ * [[Charlotte (mannsnafn)|Charlotte]]^NÍ * [[Chloé]] * [[Chrissie]] * [[Christa]] * [[Christel]] * [[Christina]]^NÍ * [[Christine]]^NÍ * [[Clara]]^NÍ * [[Cleopatra (mannsnafn)|Cleopatra]] {{div col end}} == D == {{div col|colwidth=12em}} * [[Dadda]]^NÍ * [[Daða]]^NÍ * [[Daðey]]^NÍ * [[Daðína]]^NÍ * [[Daðný]]^NÍ * [[Dagbjörg]]^NÍ * [[Dagbjört]]^NÍ * [[Dagfinna]]^NÍ * [[Dagfríður]]^NÍ * [[Dagga]]^NÍ * [[Daggrós]]^NÍ * [[Dagheiður]]^NÍ * [[Dagmar]]^NÍ * [[Dagmey]]^NÍ * [[Dagný]]^NÍ * [[Dagrún]]^NÍ * [[Dalbjörk]]^NÍ * [[Daldís]]^NÍ * [[Daley]]^NÍ * [[Dalía]]^NÍ * [[Dalíla]]^NÍ * [[Dalla]]^NÍ * [[Dallilja]]^NÍ * [[Dalrós]]^NÍ * [[Dalrún]] * [[Dana]]^NÍ * [[Danbjörg]]^NÍ * [[Daney]]^NÍ * [[Danfríður]]^NÍ * [[Danheiður]]^NÍ * [[Danhildur]]^NÍ * [[Dania]] * [[Danía]]^NÍ * [[Daníela]]^NÍ * [[Daníelía]]^NÍ * [[Daníelína]]^NÍ * [[Daníella]]^NÍ * [[Danlína]]^NÍ * [[Dara]]^NÍ * [[Daría]] * [[Davíða]]^NÍ * [[Davíðína]]^NÍ * [[Dawn]] * [[Dáð]] * [[Debora]]^NÍ * [[Debóra]]^NÍ * [[Deda]] * [[Degen]] * [[Delía]] * [[Dendý]]^NÍ * [[Denný]]^NÍ * [[Diana]]^NÍ * [[Didda (mannsnafn)|Didda]]^NÍ * [[Diðrika]]^NÍ * [[Dilja]]^NÍ * [[Diljá]]^NÍ * [[Dilla]] * [[Dillý]] * [[Dimma (mannsnafn)|Dimma]] * [[Dimmblá]]^NÍ * [[Dimmey]]^NÍ * [[Dissý]] * [[Día]]^NÍ * [[Díana (mannsnafn)|Díana]]^NÍ * [[Díanna]]^NÍ * [[Dídí]] * [[Díma]]^NÍ * [[Dína]]^NÍ * [[Dípa]]^NÍ * [[Dís (mannsnafn)|Dís]]^NÍ * [[Dísa]]^NÍ * [[Dísella]]^NÍ * [[Dodda]]^NÍ * [[Dollý (mannsnafn)|Dollý]]^NÍ * [[Dolma]] * [[Donna]]^NÍ * [[Dordía]]^NÍ * [[Doris]]^NÍ * [[Dorothea]]^NÍ * [[Dóa]] * [[Dómhildur]]^NÍ * [[Dóra]]^NÍ * [[Dórdís]]^NÍ * [[Dórey]]^NÍ * [[Dórhildur]]^NÍ * [[Dóris]] * [[Dórothea]]^NÍ * [[Dórótea]]^NÍ * [[Dóróthe]] * [[Dóróthea]]^NÍ * [[Dóróþea]]^NÍ * [[Dósóþea]]^NÍ * [[Drauma]]^NÍ * [[Draumey]]^NÍ * [[Draumrún]]^NÍ * [[Drisjana]]^NÍ * [[Drífa]]^NÍ * [[Drísíana]]^NÍ * [[Droplaug]]^NÍ * [[Drótt]]^NÍ * [[Drysíana]]^NÍ * [[Dröfn]]^NÍ * [[Dúa]]^NÍ * [[Dúfa (nafn)|Dúfa]]^NÍ * [[Dúna]]^NÍ * [[Dúnna]] * [[Dúrra (mannsnafn)|Dúrra]] * [[Dyljá]] * [[Dynja]] * [[Dýrborg]]^NÍ * [[Dýrfinna]]^NÍ * [[Dýrlaug]] * [[Dýrleif]]^NÍ * [[Dýrley]]^NÍ * [[Dýrólína]]^NÍ * [[Dýrunn]]^NÍ * [[Dýrvin]]^NÍ * [[Dæja]]^NÍ * [[Dögg (nafn)|Dögg]]^NÍ * [[Dögun (mannsnafn)|Dögun]]^NÍ {{div col end}} == E == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ebba]]^NÍ * [[Ebbertsína]]^NÍ * [[Ebonney]] * [[Edda (mannsnafn)|Edda]]^NÍ * [[Eddý]]^NÍ * [[Edel]]^NÍ * [[Eden (mannsnafn)|Eden]] * [[Edil]]^NÍ * [[Edit]]^NÍ * [[Edith]]^NÍ * [[Edla]]^NÍ * [[Edna]]^NÍ * [[Eðalrein]]^NÍ * [[Eðna]]^NÍ * [[Eðvaldína]]^NÍ * [[Eðvarðsína]]^NÍ * [[Efemia]]^NÍ * [[Efemía]]^NÍ * [[Egedia]]^NÍ * [[Egedía]]^NÍ * [[Eggertína]]^NÍ * [[Eggertsína]]^NÍ * [[Eggrún]]^NÍ * [[Eggþóra]]^NÍ * [[Egidía]]^NÍ * [[Egilína]]^NÍ * [[Egillína]]^NÍ * [[Egilsína]]^NÍ * [[Egla (mannsnafn)|Egla]]^NÍ * [[Eia]] * [[Eidís]]^NÍ * [[Eiðbjörg]]^NÍ * [[Eiðný]]^NÍ * [[Eiðunn]]^NÍ * [[Eiðvör]]^NÍ * [[Eigrét]]^NÍ * [[Eik (mannsnafn)|Eik]]^NÍ * [[Eileif]]^NÍ * [[Eileiþía]] * [[Eilíf]]^NÍ * [[Eina]]^NÍ * [[Einara]]^NÍ * [[Einarbjörg]]^NÍ * [[Einarðína]]^NÍ * [[Einarína]]^NÍ * [[Einarlína]]^NÍ * [[Einarsína]]^NÍ * [[Einbjörg]]^NÍ * [[Eindís]]^NÍ * [[Einey]]^NÍ * [[Einfríður]]^NÍ * [[Einhildur]]^NÍ * [[Einína]]^NÍ * [[Einrós]]^NÍ * [[Einrún]]^NÍ * [[Einsa]] * [[Einstínveig]]^NÍ * [[Eir (mannsnafn)|Eir]]^NÍ * [[Eirdís]]^NÍ * [[Eirfinna]]^NÍ * [[Eiríka]]^NÍ * [[Eiríksína]]^NÍ * [[Eirný]]^NÍ * [[Eirún]]^NÍ * [[Eiva]] * [[Eivör]] * [[Ektalína]]^NÍ * [[Elba (mannsnafn)|Elba]] * [[Eldbjörg]]^NÍ * [[Eldborg (mannsnafn)|Eldborg]]^NÍ * [[Elddís]] * [[Eldey (mannsnafn)|Eldey]]^NÍ * [[Eldlilja (mannsnafn)|Eldlilja]]^NÍ * [[Eldmey]] * [[Eldrós]] * [[Eldrún]] * [[Eldþóra]] * [[Elea]] * [[Eleana]] * [[Eleina]]^NÍ * [[Elektra (nafn)|Elektra]]^NÍ * [[Elena]]^NÍ * [[Elená]]^NÍ * [[Elenborg]] * [[Elenora]] * [[Elenóra]]^NÍ * [[Eleonora]]^NÍ * [[Eleónóra]]^NÍ * [[Elfa]]^NÍ * [[Elfríð]] * [[Elfur]]^NÍ * [[Elheiður]]^NÍ * [[Elika]]^NÍ * [[Elina]]^NÍ * [[Elinbjört]]^NÍ * [[Elinborg]]^NÍ * [[Elinóra]]^NÍ * [[Elinrós]]^NÍ * [[Elisabet]]^NÍ * [[Elisabeth]]^NÍ * [[Elise]] * [[Elizabet]] * [[Elizabeth]] * [[Elía (mannsnafn)|Elía]]^NÍ * [[Elíana]]^NÍ * [[Elíanna]] * [[Elíasína]]^NÍ * [[Elímunda]]^NÍ * [[Elín]]^NÍ * [[Elína]]^NÍ * [[Elíná]]^NÍ * [[Elínbet]]^NÍ * [[Elínbjörg]]^NÍ * [[Elínbjört]]^NÍ * [[Elínborg]]^NÍ * [[Elíndís]] * [[Elíngunn]] * [[Elíngunnur]]^NÍ * [[Elínheiður]]^NÍ * [[Elínora]]^NÍ * [[Elínóra]]^NÍ * [[Elínrós]]^NÍ * [[Elínveig]]^NÍ * [[Elírós]]^NÍ * [[Elís (mannsnafn)|Elís]]^NÍ * [[Elísa]]^NÍ * [[Elísabet]]^NÍ * [[Elísabeth]]^NÍ * [[Elísabjörg]]^NÍ * [[Elíveig]]^NÍ * [[Elíza]]^NÍ * [[Elízabet]] * [[Elja]] * [[Elka]]^NÍ * [[Ella]]^NÍ * [[Ellen]]^NÍ * [[Elley]]^NÍ * [[Ellisif]]^NÍ * [[Ellín]]^NÍ * [[Elly]] * [[Ellý]]^NÍ * [[Elma]]^NÍ * [[Elna]]^NÍ * [[Elsa]]^NÍ * [[Elsabet]]^NÍ * [[Elsabjörg]]^NÍ * [[Elser]]^NÍ * [[Elsie]]^NÍ * [[Elsí]]^NÍ * [[Elspa]]^NÍ * [[Elsý]]^NÍ * [[Elúlía]]^NÍ * [[Elva]]^NÍ * [[Elvi]] * [[Elvira]] * [[Elví]]^NÍ * [[Elvíra]]^NÍ * [[Elvur]]^NÍ * [[Elvý]]^NÍ * [[Elvör]]^NÍ * [[Emanúela]] * [[Embla (mannsnafn)|Embla]]^NÍ * [[Emelí]] * [[Emelía]]^NÍ * [[Emelíana]]^NÍ * [[Emelína]]^NÍ * [[Emely]] * [[Emelý]] * [[Emeralda]] * [[Emerentíana]]^NÍ * [[Emhild]] * [[Emi]] * [[Emilí]] * [[Emilía]]^NÍ * [[Emilíana]]^NÍ * [[Emilíanna]]^NÍ * [[Emilína]]^NÍ * [[Emilý]]^NÍ * [[Emma]]^NÍ * [[Emmý]] * [[Emý]]^NÍ * [[Enea]]^NÍ * [[Eneasa]]^NÍ * [[Eneka]]^NÍ * [[Engilberta]]^NÍ * [[Engilbertína]]^NÍ * [[Engilbjörg]]^NÍ * [[Engilbjört]]^NÍ * [[Engilborg]]^NÍ * [[Engilfríður]]^NÍ * [[Engilgerður]]^NÍ * [[Engilmaría]]^NÍ * [[Engilráð]]^NÍ * [[Engilrós]]^NÍ * [[Engla]]^NÍ * [[Engley]]^NÍ * [[Enika]]^NÍ * [[Eníta]] * [[Enja]]^NÍ * [[Enóla]]^NÍ * [[Enya (mannsnafn)|Enya]] * [[Epifanía]]^NÍ * [[Eres]] * [[Erica (mannsnafn)|Erica]] * [[Erika]]^NÍ * [[Erin]] * [[Erla]]^NÍ * [[Erlen]]^NÍ * [[Erlenda]]^NÍ * [[Erlendína]]^NÍ * [[Erlendsína]]^NÍ * [[Erlinda]] * [[Erlín]]^NÍ * [[Erlína]]^NÍ * [[Ermenga]]^NÍ * [[Erna]]^NÍ * [[Erykah]] * [[Esí]] * [[Esja (nafn)|Esja]]^NÍ * [[Eskja]] * [[Esmeralda]]^NÍ * [[Estel]] * [[Ester]]^NÍ * [[Esther]]^NÍ * [[Estiva]]^NÍ * [[Estífa]]^NÍ * [[Estíva]]^NÍ * [[Ethel]]^NÍ * [[Etilríður]]^NÍ * [[Etna (mannsnafn)|Etna]]^NÍ * [[Eufemia]]^NÍ * [[Eufemía]] * [[Eugenia]]^NÍ * [[Eugenía]] * [[Eulalía]]^NÍ * [[Eva (mannsnafn)|Eva]]^NÍ * [[Evelía]] * [[Evelyn]]^NÍ * [[Evey]]^NÍ * [[Evfemía]]^NÍ * [[Evgenia]]^NÍ * [[Evgenía]]^NÍ * [[Evin]] * [[Evíta]]^NÍ * [[Evlalía]]^NÍ * [[Evsebía]]^NÍ * [[Ey (mannsnafn)|Ey]]^NÍ * [[Eybjörg]]^NÍ * [[Eybjört]]^NÍ * [[Eyborg]]^NÍ * [[Eydís]]^NÍ * [[Eyð]] * [[Eyðdís]]^NÍ * [[Eyfríður]]^NÍ * [[Eygerður]]^NÍ * [[Eygló]]^NÍ * [[Eygrét]]^NÍ * [[Eyhildur]]^NÍ * [[Eyja (mannsnafn)|Eyja]]^NÍ * [[Eyjalín]]^NÍ * [[Eyjólfa]]^NÍ * [[Eyjólfína]]^NÍ * [[Eyjólflína]]^NÍ * [[Eyjólfsína]]^NÍ * [[Eyleif]]^NÍ * [[Eyleifína]]^NÍ * [[Eylín]]^NÍ * [[Eylína]]^NÍ * [[Eyrarrós (mannsnafn)|Eyrarrós]] * [[Eyríður]]^NÍ * [[Eyrós]]^NÍ * [[Eyrún]]^NÍ * [[Eyva]] * [[Eyveig]]^NÍ * [[Eyvindína]]^NÍ * [[Eyvör]]^NÍ * [[Eyþóra]]^NÍ * [[Eyþrúður]]^NÍ {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=12em}} * [[Fanndís]]^NÍ * [[Fanney]]^NÍ * [[Fannhvít]]^NÍ * [[Fannlaug]]^NÍ * [[Fanny]]^NÍ * [[Fanný]]^NÍ * [[Febína]]^NÍ * [[Febrún]] * [[Feldís]]^NÍ * [[Fema]]^NÍ * [[Ferdína]]^NÍ * [[Fernandína]]^NÍ * [[Fides]]^NÍ * [[Filipía]]^NÍ * [[Filippa]]^NÍ * [[Filippía]]^NÍ * [[Finna]]^NÍ * [[Finnbjörg]]^NÍ * [[Finnbjörk]]^NÍ * [[Finnboga]]^NÍ * [[Finnborg]]^NÍ * [[Finndís]]^NÍ * [[Finney]]^NÍ * [[Finnfríður]]^NÍ * [[Finnlaug]]^NÍ * [[Finnrós]]^NÍ * [[Finnsína]]^NÍ * [[Finnþóra]]^NÍ * [[Fía]]^NÍ * [[Fíasól]] * [[Fídes]]^NÍ * [[Fídís]]^NÍ * [[Fífa (mannsnafn)|Fífa]]^NÍ * [[Fíóna]] * [[Fjalldís]]^NÍ * [[Fjalley]] * [[Fjara (mannsnafn)|Fjara]] * [[Fjóla]]^NÍ * [[Flosrún]]^NÍ * [[Flóra (nafn)|Flóra]] * [[Flóredína]]^NÍ * [[Flórentía]]^NÍ * [[Flórentína]]^NÍ * [[Flórída (mannsnafn)|Flórída]]^NÍ * [[Fold]] * [[Folda]]^NÍ * [[Franka]] * [[Fransiska]]^NÍ * [[Franzisca]] * [[Franziska]]^NÍ * [[Frán]]^NÍ * [[Fregn]]^NÍ * [[Freya (mannsnafn)|Freya]] * [[Freydís]]^NÍ * [[Freygerður]]^NÍ * [[Freyja (mannsnafn)|Freyja]]^NÍ * [[Freylaug]]^NÍ * [[Freyleif]]^NÍ * [[Frida]] * [[Friðbjörg]]^NÍ * [[Friðbjörk]]^NÍ * [[Friðbjört]]^NÍ * [[Friðborg]]^NÍ * [[Friðdís]]^NÍ * [[Friðdóra]]^NÍ * [[Friðey]]^NÍ * [[Friðfinna]]^NÍ * [[Friðfríður]]^NÍ * [[Friðgerður]]^NÍ * [[Friðjóna]]^NÍ * [[Friðlaug]]^NÍ * [[Friðleif]]^NÍ * [[Friðlín]]^NÍ * [[Friðlína]]^NÍ * [[Friðmey]]^NÍ * [[Friðný]]^NÍ * [[Friðrika]]^NÍ * [[Friðrikka]]^NÍ * [[Friðrós]]^NÍ * [[Friðrún]]^NÍ * [[Friðsemd]]^NÍ * [[Friðveig]]^NÍ * [[Friðvör]]^NÍ * [[Friðþóra]]^NÍ * [[Frigg (mannsnafn)|Frigg]]^NÍ * [[Fríða]]^NÍ * [[Fríður]]^NÍ * [[Frímannía]]^NÍ * [[Frostrós]] * [[Fróðný]]^NÍ * [[Frugit]]^NÍ * [[Frumrósa]]^NÍ * [[Frúgit]]^NÍ * [[Fura (mannsnafn)|Fura]]^NÍ * [[Fævý]] * [[Föld]] * [[Fönn]]^NÍ {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=12em}} * [[Gabriela]]^NÍ * [[Gabriella]]^NÍ * [[Gabríela]]^NÍ * [[Gabríella]]^NÍ * [[Gabríerla]] * [[Gaja (mannsnafn)|Gaja]] * [[Ganna]] * [[Garbó]] * [[Garða]]^NÍ * [[Gauja]]^NÍ * [[Gauthildur]]^NÍ * [[Gára]] * [[Gefjun (mannsnafn)|Gefjun]]^NÍ * [[Gefn]]^NÍ * [[Geira]]^NÍ * [[Geirbjörg]]^NÍ * [[Geirborg]]^NÍ * [[Geirdís]]^NÍ * [[Geirfinna]]^NÍ * [[Geirfríður]]^NÍ * [[Geirhildur]]^NÍ * [[Geirína]]^NÍ * [[Geirlaug]]^NÍ * [[Geirlína]]^NÍ * [[Geirlöð]]^NÍ * [[Geirný]]^NÍ * [[Geirríður]]^NÍ * [[Geirrún]]^NÍ * [[Geirþóra]]^NÍ * [[Geirþrúður]]^NÍ * [[Georgía (mannsnafn)|Georgía]] * [[Georgína]]^NÍ * [[Gerða]]^NÍ * [[Gerður]]^NÍ * [[Gestfríður]]^NÍ * [[Gestheiður]]^NÍ * [[Gestína]]^NÍ * [[Gestný]]^NÍ * [[Gestrún]]^NÍ * [[Gilla]] * [[Gillý]]^NÍ * [[Gilslaug]]^NÍ * [[Gissunn]]^NÍ * [[Gissurína]]^NÍ * [[Gía]]^NÍ * [[Gígí]] * [[Gígja]]^NÍ * [[Gísela]]^NÍ * [[Gísella]] * [[Gísla]]^NÍ * [[Gíslalína]]^NÍ * [[Gíslanna]]^NÍ * [[Gísley]]^NÍ * [[Gíslheiður]]^NÍ * [[Gíslíana]]^NÍ * [[Gíslín]]^NÍ * [[Gíslína]]^NÍ * [[Gísllaug]]^NÍ * [[Gíslný]]^NÍ * [[Gíslólína]]^NÍ * [[Gíslrún]]^NÍ * [[Gíslunn]]^NÍ * [[Gíta]] * [[Gjaflaug]]^NÍ * [[Gjóska (mannsnafn)|Gjóska]] * [[Gjöll]] * [[Gleymmérei]] * [[Gloría]]^NÍ * [[Gloríant]]^NÍ * [[Gló]]^NÍ * [[Glóa]] * [[Glóbjört]]^NÍ * [[Glódís]]^NÍ * [[Glóð]]^NÍ * [[Glóey (nafn)|Glóey]]^NÍ * [[Glytta (mannsnafn)|Glytta]] * [[Gná (mannsnafn)|Gná]]^NÍ * [[Gnádís]] * [[Goðmunda]]^NÍ * [[Gola]] * [[Gottfreða]]^NÍ * [[Gottfreðlína]]^NÍ * [[Góa (mannsnafn)|Góa]]^NÍ * [[Gógó]]^NÍ * [[Gratiana]]^NÍ * [[Gratíana]] * [[Grein (mannsnafn)|Grein]]^NÍ * [[Gret]] * [[Greta]]^NÍ * [[Grethe]] * [[Grélöð]]^NÍ * [[Grét]]^NÍ * [[Gréta]]^NÍ * [[Gríma (mannsnafn)|Gríma]]^NÍ * [[Grímbjörg]]^NÍ * [[Grímea]]^NÍ * [[Grímey]]^NÍ * [[Grímheiður]]^NÍ * [[Grímhildur]]^NÍ * [[Grímlaug]]^NÍ * [[Gríshildur]]^NÍ * [[Gró (mannsnafn)|Gró]]^NÍ * [[Gróa]]^NÍ * [[Grótta (mannsnafn)|Grótta]] * [[Guðanna]]^NÍ * [[Guðarnleif]]^NÍ * [[Guðberta]]^NÍ * [[Guðbet]]^NÍ * [[Guðbil]]^NÍ * [[Guðbirna]]^NÍ * [[Guðbjartsína]]^NÍ * [[Guðbjörg]]^NÍ * [[Guðbjört]]^NÍ * [[Guðborg]]^NÍ * [[Guðbranda]]^NÍ * [[Guðbrandína]]^NÍ * [[Guðdís]]^NÍ * [[Guðfinna]]^NÍ * [[Guðfríður]]^NÍ * [[Guðjóna]]^NÍ * [[Guðjónía]]^NÍ * [[Guðjónína]]^NÍ * [[Guðjónsína]]^NÍ * [[Guðjóný]]^NÍ * [[Guðlaug]]^NÍ * [[Guðleif]]^NÍ * [[Guðlín]]^NÍ * [[Guðlína]]^NÍ * [[Guðmannía]]^NÍ * [[Guðmey]]^NÍ * [[Guðmund]]^NÍ * [[Guðmunda]]^NÍ * [[Guðmundía]]^NÍ * [[Guðmundína]]^NÍ * [[Guðmundsína]]^NÍ * [[Guðna]]^NÍ * [[Guðný]]^NÍ * [[Guðríður]]^NÍ * [[Guðrún]]^NÍ * [[Guðrúnbjörg]]^NÍ * [[Guðsteina]]^NÍ * [[Guðvaldína]]^NÍ * [[Guðveig]]^NÍ * [[Guðvina]]^NÍ * [[Guja]] * [[Gulla]] * [[Gullbrá (mannsnafn)|Gullbrá]]^NÍ * [[Gullveig]]^NÍ * [[Gullý]] * [[Gumma]]^NÍ * [[Gunilla]]^NÍ * [[Gunna]]^NÍ * [[Gunnarína]]^NÍ * [[Gunnbjörg]]^NÍ * [[Gunnbjört]]^NÍ * [[Gunnborg]]^NÍ * [[Gunndís]]^NÍ * [[Gunndóra]]^NÍ * [[Gunnella]]^NÍ * [[Gunnfinna]]^NÍ * [[Gunnfríður]]^NÍ * [[Gunnharða]] * [[Gunnheiður]]^NÍ * [[Gunnhildur]]^NÍ * [[Gunnína]]^NÍ * [[Gunnjóna]]^NÍ * [[Gunnlaug]]^NÍ * [[Gunnleif]]^NÍ * [[Gunnlöð]]^NÍ * [[Gunnrún]]^NÍ * [[Gunnrúna]]^NÍ * [[Gunnur]]^NÍ * [[Gunnveig]]^NÍ * [[Gunnvör]]^NÍ * [[Gunný]]^NÍ * [[Gunnþóra]]^NÍ * [[Gunnþórunn]]^NÍ * [[Guría]]^NÍ * [[Gurrý]]^NÍ * [[Gúa]]^NÍ * [[Gúníta]] * [[Gúrí]] * [[Gústa]]^NÍ * [[Gústafa]]^NÍ * [[Gyða]]^NÍ * [[Gyðja (mannsnafn)|Gyðja]]^NÍ * [[Gyðríður]]^NÍ * [[Gyríður]]^NÍ * [[Gytta]]^NÍ * [[Gýríður]]^NÍ * [[Gæfa]] * [[Gæflaug]]^NÍ {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=12em}} * [[Hadda]]^NÍ * [[Haddý]]^NÍ * [[Hafalda]]^NÍ * [[Hafbjörg]]^NÍ * [[Hafborg]]^NÍ * [[Hafdís]]^NÍ * [[Hafey]]^NÍ * [[Haffý]] * [[Hafliða]]^NÍ * [[Hafliðína]]^NÍ * [[Haflína]]^NÍ * [[Hafný]]^NÍ * [[Hafrós]]^NÍ * [[Hafrún]]^NÍ * [[Hafsól]] * [[Hafsteina]]^NÍ * [[Hafþóra]]^NÍ * [[Hagar (mannsnafn)|Hagar]]^NÍ * [[Halla]]^NÍ * [[Hallbera]]^NÍ * [[Hallbjörg]]^NÍ * [[Hallborg]]^NÍ * [[Halldís]]^NÍ * [[Halldóra]]^NÍ * [[Halley]]^NÍ * [[Hallfríður]]^NÍ * [[Hallgerður]]^NÍ * [[Hallgríma]]^NÍ * [[Hallgrímína]]^NÍ * [[Hallgrímsína]]^NÍ * [[Hallgunnur]]^NÍ * [[Hallkatla]]^NÍ * [[Hallný]]^NÍ * [[Hallótta]]^NÍ * [[Hallrún]]^NÍ * [[Hallveig]]^NÍ * [[Hallvör]]^NÍ * [[Hamína]] * [[Hanna]]^NÍ * [[Hannah]] * [[Hannesína]]^NÍ * [[Hanney]]^NÍ * [[Hannína]]^NÍ * [[Hannveig]]^NÍ * [[Hanný]]^NÍ * [[Hansa]]^NÍ * [[Hansborg]]^NÍ * [[Hansfríður]]^NÍ * [[Hansína]]^NÍ * [[Haralda]]^NÍ * [[Haraldína]]^NÍ * [[Haraldsína]]^NÍ * [[Harða]]^NÍ * [[Harley]] * [[Harne]] * [[Harpa (mannsnafn)|Harpa]]^NÍ * [[Hauður]]^NÍ * [[Haukrún]] * [[Hákonía]]^NÍ * [[Hálfdanía]]^NÍ * [[Hávarðína]]^NÍ * [[Heba (mannsnafn)|Heba]]^NÍ * [[Hebba]]^NÍ * [[Hedda]]^NÍ * [[Hedí]]^NÍ * [[Heida]] * [[Heidi]] * [[Heiða]]^NÍ * [[Heiðbjörg]]^NÍ * [[Heiðbjörk]]^NÍ * [[Heiðbjört]]^NÍ * [[Heiðbrá]]^NÍ * [[Heiðdís]]^NÍ * [[Heiðlaug]]^NÍ * [[Heiðlóa (nafn)|Heiðlóa]]^NÍ * [[Heiðný]]^NÍ * [[Heiðrós]]^NÍ * [[Heiðrún]]^NÍ * [[Heiður]]^NÍ * [[Heiðveig]]^NÍ * [[Heiðvíg]]^NÍ * [[Heimlaug]]^NÍ * [[Hekla (mannsnafn)|Hekla]]^NÍ * [[Helen]]^NÍ * [[Helena (mannsnafn)|Helena]]^NÍ * [[Helga]]^NÍ * [[Helganna]]^NÍ * [[Helgey]] * [[Heli]] * [[Hella (mannsnafn)|Hella]]^NÍ * [[Helma]]^NÍ * [[Hendrikka]]^NÍ * [[Henný]]^NÍ * [[Henrietta]]^NÍ * [[Henrika]] * [[Henríetta]]^NÍ * [[Hera (mannsnafn)|Hera]]^NÍ * [[Herbjörg]]^NÍ * [[Herbjört]]^NÍ * [[Herborg]]^NÍ * [[Herdís]]^NÍ * [[Herfríður]]^NÍ * [[Hergerður]]^NÍ * [[Herlaug]]^NÍ * [[Hermanía]]^NÍ * [[Hermannía]]^NÍ * [[Hermína]]^NÍ * [[Hermunda]]^NÍ * [[Heró]] * [[Herríður]]^NÍ * [[Hersilía]]^NÍ * [[Herta]]^NÍ * [[Hertha]]^NÍ * [[Hervör]]^NÍ * [[Herþrúður]]^NÍ * [[Hild]] * [[Hilda]]^NÍ * [[Hildegard]]^NÍ * [[Hildibjörg]]^NÍ * [[Hildigerður]]^NÍ * [[Hildigunnur]]^NÍ * [[Hildiríður]]^NÍ * [[Hildisif]]^NÍ * [[Hildís]] * [[Hildur]]^NÍ * [[Hilja]] * [[Hilma]]^NÍ * [[Himinbjörg]]^NÍ * [[Hind]] * [[Hinrika]]^NÍ * [[Hinrikka]] * [[Hippólýte]]^NÍ * [[Híramía]]^NÍ * [[Hjalta]]^NÍ * [[Hjaltey]]^NÍ * [[Hjaltína]]^NÍ * [[Hjaltlína]]^NÍ * [[Hjaltveig]]^NÍ * [[Hjálma]]^NÍ * [[Hjálmdís]]^NÍ * [[Hjálmey]]^NÍ * [[Hjálmfríður]]^NÍ * [[Hjálmgerður]]^NÍ * [[Hjálmhildur]]^NÍ * [[Hjálmrós]]^NÍ * [[Hjálmrún]]^NÍ * [[Hjálmveig]]^NÍ * [[Hjördís]]^NÍ * [[Hjörfríður]]^NÍ * [[Hjörleif]]^NÍ * [[Hjörleifa]]^NÍ * [[Hjörný]]^NÍ * [[Hjörtfríður]]^NÍ * [[Hjörtína]]^NÍ * [[Hjörtlaug]]^NÍ * [[Hjörtný]]^NÍ * [[Hjörtrós]]^NÍ * [[Hlaðgerður]]^NÍ * [[Hleiður]]^NÍ * [[Hlédís]]^NÍ * [[Hlíð]]^NÍ * [[Hlíf]]^NÍ * [[Hlín (mannsnafn)|Hlín]]^NÍ * [[Hlýja]] * [[Hlökk]]^NÍ * [[Hneta (mannsnafn)|Hneta]]^NÍ * [[Hofdís]]^NÍ * [[Hóffý]] * [[Hófí]] * [[Hólmbjörg]]^NÍ * [[Hólmdís]]^NÍ * [[Hólmfríður]]^NÍ * [[Hólmgerður]]^NÍ * [[Hrafna]]^NÍ * [[Hrafnbjört]] * [[Hrafnborg]]^NÍ * [[Hrafndís]]^NÍ * [[Hrafnea]] * [[Hrafney]]^NÍ * [[Hrafnfífa]] * [[Hrafngerður]]^NÍ * [[Hrafnheiður]]^NÍ * [[Hrafnhetta]] * [[Hrafnhildur]]^NÍ * [[Hrafnkatla]]^NÍ * [[Hrafnlaug]]^NÍ * [[Hrafnrós]] * [[Hrafnrún]] * [[Hrafnsunna]] * [[Hrafntinna (mannsnafn)|Hrafntinna]]^NÍ * [[Hrafnynja]] * [[Hraundís]]^NÍ * [[Hrefna (mannanafn)|Hrefna]]^NÍ * [[Hreiðarsína]]^NÍ * [[Hreindís]]^NÍ * [[Hreingrét]]^NÍ * [[Hróbjörg]]^NÍ * [[Hróbjört]]^NÍ * [[Hróðbjörg]]^NÍ * [[Hróðný]]^NÍ * [[Hrólfdís]]^NÍ * [[Hróný]]^NÍ * [[Hrund]]^NÍ * [[Hröfn]] * [[Hrönn]]^NÍ * [[Hugbjörg]]^NÍ * [[Hugbjört]]^NÍ * [[Hugborg]]^NÍ * [[Hugbót]]^NÍ * [[Hugdís]]^NÍ * [[Hugljúf]]^NÍ * [[Hugraun]]^NÍ * [[Hugrós]] * [[Hugrún]]^NÍ * [[Huld]]^NÍ * [[Hulda (mannsnafn)|Hulda]]^NÍ * [[Hulddís]]^NÍ * [[Huldís]]^NÍ * [[Huldrún]]^NÍ * [[Húna]] * [[Húnbjörg]]^NÍ * [[Húndís]]^NÍ * [[Húngerður]]^NÍ * [[Hvönn (mannsnafn)|Hvönn]]^NÍ * [[Hyrna]]^NÍ * [[Hyrrokkin]] * [[Hædý]] * [[Höbbý]]^NÍ * [[Hödd]]^NÍ * [[Högna]]^NÍ * [[Hörn]]^NÍ {{div col end}} == I == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ida (nafn)|Ida]]^NÍ * [[Idda]]^NÍ * [[Iða (mannsnafn)|Iða]]^NÍ * [[Iðbjörg]]^NÍ * [[Iðja]] * [[Iðunn (nafn)|Iðunn]]^NÍ * [[Ilmur]]^NÍ * [[Ilse]] * [[Imba]] * [[Imma]] * [[Immý]] * [[Ina]]^NÍ * [[Inda]]^NÍ * [[India]]^NÍ * [[Indiana (mannsnafn)|Indiana]]^NÍ * [[Indika]] * [[Indí (mannsnafn)|Indí]] * [[Indía]]^NÍ * [[Indíana]]^NÍ * [[Indíra]]^NÍ * [[Indlaug]]^NÍ * [[Indra]]^NÍ * [[Indriðína]]^NÍ * [[Indría]]^NÍ * [[Indríður]]^NÍ * [[Inga]]^NÍ * [[Ingaló (mannsnafn)|Ingaló]] * [[Inganna]] * [[Ingdís]]^NÍ * [[Ingeborg]]^NÍ * [[Inger]]^NÍ * [[Ingey]]^NÍ * [[Ingfinna]]^NÍ * [[Ingheiður]]^NÍ * [[Inghildur]]^NÍ * [[Ingibjörg]]^NÍ * [[Ingibjört]]^NÍ * [[Ingiborg]]^NÍ * [[Ingifinna]]^NÍ * [[Ingifríður]]^NÍ * [[Ingigerður]]^NÍ * [[Ingigunnur]]^NÍ * [[Ingilaug]]^NÍ * [[Ingileif]]^NÍ * [[Ingilín]]^NÍ * [[Ingilína]]^NÍ * [[Ingimagn]]^NÍ<!-- nafnið Ingimagn er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrúnu Kvaran sem kvennmannsnafn; ein kona var skráð með þessu nafni í manntali 1855 --> * [[Ingimaría]]^NÍ * [[Ingimunda]]^NÍ * [[Ingimundína]]^NÍ * [[Ingiríður]]^NÍ * [[Ingirós]]^NÍ * [[Ingirún]] * [[Ingisól]]^NÍ * [[Ingiveig]]^NÍ * [[Ingólfa]]^NÍ * [[Ingólfína]]^NÍ * [[Ingrid]]^NÍ * [[Ingrún]]^NÍ * [[Ingunn]]^NÍ * [[Ingveldur]]^NÍ * [[Inna (mannsnafn)|Inna]]^NÍ * [[Irena]]^NÍ * [[Irene]]^NÍ * [[Irja]]^NÍ * [[Irma]]^NÍ * [[Irmelín]] * [[Irmý]]^NÍ * [[Irpa]]^NÍ * [[Isabel]]^NÍ * [[Isabella]]^NÍ * [[Isadora]] * [[Isidora]] * [[Ivy]] * [[Ivý]] {{div col end}} == Í == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ída]]^NÍ * [[Íena]] * [[Ílena]] * [[Íma]]^NÍ * [[Ína]]^NÍ * [[Ínes]] * [[Ír]]^NÍ * [[Íren]]^NÍ * [[Írena]]^NÍ * [[Íris]]^NÍ * [[Írunn]]^NÍ * [[Ísabel]]^NÍ * [[Ísabella]]^NÍ * [[Ísadóra]]^NÍ * [[Ísafold (mannsnafn)|Ísafold]]^NÍ * [[Ísaka]]^NÍ * [[Ísakína]]^NÍ * [[Ísalind]]^NÍ * [[Ísalína]]^NÍ * [[Ísbjörg]]^NÍ * [[Ísbjört]] * [[Ísbrá]] * [[Ísdís]]^NÍ * [[Ísdögg]] * [[Íselín]] * [[Ísey]]^NÍ * [[Ísfjörð]] * [[Ísfold]]^NÍ * [[Ísgerður]]^NÍ * [[Íshildur]]^NÍ * [[Ísidóra]] * [[Ísis (mannsnafn)|Ísis]]^NÍ * [[Íslaug]]^NÍ * [[Ísleif]]^NÍ * [[Íslilja]] * [[Ísmey]]^NÍ * [[Ísobel]] * [[Ísold]]^NÍ * [[Ísól]]^NÍ * [[Ísrún]]^NÍ * [[Íssól]]^NÍ * [[Ísveig]]^NÍ * [[Ísvöld]] * [[Ítalía (mannsnafn)|Ítalía]] * [[Íunn]]^NÍ * [[Íva]]^NÍ * [[Ívalú]] * [[Ívana]] * [[Ívarlína]]^NÍ * [[Íviðja]] * [[Ívör]]^NÍ {{div col end}} == J == {{div col|colwidth=12em}} * [[Jael]] * [[Jafeta]] * [[Jafetína]] * [[Jakey]] * [[Jakobea]] * [[Jakobía]] * [[Jakobína]] * [[Jakóba]] * [[Jana]] * [[Jane]] * [[Janetta]] * [[Janey]] * [[Jannika]] * [[Jara]] * [[Jarðþrúður]] * [[Jarla]] * [[Jarún]] * [[Jarþrúður]] * [[Jasína]] * [[Jasmin]] * [[Jasmine]] * [[Jasmín]] * [[Járnbrá]] * [[Járnfríður]] * [[Járngerður]] * [[Járnþrúður]] * [[Jeanne]] * [[Jelbjörg]] * [[Jenetta]] * [[Jenna]] * [[Jenney]] * [[Jenny]] * [[Jenný]] * [[Jensa]] * [[Jensey]] * [[Jensína]] * [[Jessý]] * [[Jonna]] * [[Jonný]] * [[Josefina]] * [[Josephine]] * [[Jovina]] * [[Jóa]] * [[Jóanna]] * [[Jóbjörg]] * [[Jóda]] * [[Jódís]] * [[Jóelína]] * [[Jóey]] * [[Jófinna]] * [[Jófríður]] * [[Jóga (mannsnafn)|Jóga]] * [[Jóhanna]] * [[Jóhanndína]] * [[Jóhannesína]] * [[Jóheiður]] * [[Jólín]] * [[Jóna]] * [[Jónanna]] * [[Jónasa]] * [[Jónasína]] * [[Jónassína]] * [[Jónatanía]] * [[Jónbjörg]] * [[Jónbjört]] * [[Jónborg]] * [[Jóndís]] * [[Jóndóra]] * [[Jónea]] * [[Jónesa]] * [[Jóney]] * [[Jónfríður]] * [[Jóngerð]] * [[Jóngerður]] * [[Jónheiður]] * [[Jónhildur]] * [[Jóninna]] * [[Jóní]] * [[Jónía (mannsnafn)|Jónía]] * [[Jónída]] * [[Jónína]] * [[Jónlína]] * [[Jónný]] * [[Jónsína]] * [[Jónunna]] * [[Jónveig]] * [[Jóný]] * [[Jóra]] * [[Jóreiður]] * [[Jóríður]] * [[Jórlaug]] * [[Jórunn]] * [[Jósabet]] * [[Jósabína]] * [[Jósebína]] * [[Jósefa]] * [[Jósefín]] * [[Jósefína]] * [[Jósevæn]] * [[Jósíana]] * [[Judit]] * [[Judith]] * [[Julia]] * [[Júdea]] * [[Júdit]] * [[Júlí (mannsnafn)|Júlí]] * [[Júlía]] * [[Júlíana]] * [[Júlíanna]] * [[Júlíetta]] * [[Júlíhuld]] * [[Júlína]] * [[Júlírós]] * [[Júna]] * [[Júní (mannsnafn)|Júní]] * [[Júnía]] * [[Júníana]] * [[Jústa]] * [[Jökla (mannsnafn)|Jökla]] * [[Jökulrós]] * [[Jörgína]] * [[Jörína]] * [[Jörundína]] {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=12em}} * [[Kaðlín]] * [[Kaia]] * [[Kaija]] * [[Kaía]] * [[Kaja]] * [[Kala]] * [[Kalla]] * [[Kalmara]] * [[Kamilla]] * [[Kamí]] * [[Kamma]] * [[Kapitola]] * [[Kapitóla]] * [[Kapítóla (mannsnafn)|Kapítóla]] * [[Kara]] * [[Karen]] * [[Karin]] * [[Karitas]] * [[Karí]] * [[Karín]] * [[Karína]] * [[Karítas]] * [[Karla]] * [[Karlinna]] * [[Karlína]] * [[Karlotta]] * [[Karlynja]] * [[Karlý]] * [[Karma (mannsnafn)|Karma]] * [[Karmen]] * [[Karna]] * [[Karol]] * [[Karolína]] * [[Karó]] * [[Karólín]] * [[Karólína]] * [[Karún]] * [[Kassandra (mannsnafn)|Kassandra]] * [[Kat (mannsnafn)|Kat]] * [[Kata]] * [[Katarína]] * [[Kateri]] * [[Katerína]] * [[Katharina]] * [[Kathinka]] * [[Katinka]] * [[Katla (mannsnafn)|Katla]] * [[Katra]] * [[Katrín]] * [[Katrína]] * [[Katý]] * [[Kaya]] * [[Kára]] * [[Kárí]] * [[Kellý]] * [[Kendra]] * [[Kenya (mannsnafn)|Kenya]] * [[Ketilbjörg]] * [[Ketilfríður]] * [[Ketilríður]] * [[Kiddý]] * [[Kikka]] * [[Kilja (mannsnafn)|Kilja]] * [[Kira (mannsnafn)|Kira]] * [[Kirsten]] * [[Kirstín]] * [[Kittý]] * [[Kía]] * [[Kíra]] * [[Kjalvör]] * [[Kjartanía]] * [[Kjartína]] * [[Kjerdís]] * [[Kjölvör]] * [[Kjördís]] * [[Klara]] * [[Klaría]] * [[Kládía]] * [[Kládína]] * [[Klálína]] * [[Klásína]] * [[Klemensína]] * [[Klementína]] * [[Kleópatra (mannsnafn)|Kleópatra]] * [[Klöpp (mannsnafn)|Klöpp]] * [[Kneif]] * [[Kolbjörg]] * [[Kolbrá]] * [[Kolbrún]] * [[Koldís]] * [[Kolfinna]] * [[Kolfreyja]] * [[Kolgríma]] * [[Kolka]] * [[Kolþerna (mannsnafn)|Kolþerna]] * [[Kona (mannsnafn)|Kona]] * [[Konkordía]] * [[Konný]] * [[Konráðína]] * [[Konráðsína]] * [[Konstantía (mannsnafn)|Konstantía]] * [[Konstantína]] * [[Korka]] * [[Kormlöð]] * [[Kornelía]] * [[Kortrún]] * [[Kóbra]] * [[Kókó]] * [[Kráka (mannsnafn)|Kráka]] * [[Krista]] * [[Kristbjörg]] * [[Kristborg]] * [[Kristdís]] * [[Kristel]] * [[Kristensa]] * [[Kristey]] * [[Kristfinna]] * [[Kristfríður]] * [[Kristgerður]] * [[Kristin]] * [[Kristine]] * [[Kristinna]] * [[Kristíana]] * [[Kristíanna]] * [[Kristín]] * [[Kristína]] * [[Kristínbjörg]] * [[Kristjana]] * [[Kristjána]] * [[Kristjánína]] * [[Kristjánsína]] * [[Kristjóna]] * [[Kristjúlía]] * [[Kristlaug]] * [[Kristlind]] * [[Kristlín]] * [[Kristmannía]] * [[Kristmey]] * [[Kristmunda]] * [[Kristmundína]] * [[Kristný]] * [[Kristólín]] * [[Kristólína]] * [[Kristrós]] * [[Kristrún]] * [[Kristveig]] * [[Kristvina]] * [[Kristý]] * [[Kristþóra]] * [[Kría (mannsnafn)|Kría]] * [[Krumma]] * [[Kvenborg]] * [[Kvika (mannsnafn)|Kvika]] * [[Kýrunn]] * [[Kýrunnur]] * [[Kæja]] {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=12em}} * [[Laila]] * [[Laíla]] * [[Lalía]] * [[Lalíla]] * [[Lana]] * [[Lara]] * [[Larsína]] * [[Laufey (mannsnafn)|Laufey]] * [[Laufheiður]] * [[Laufhildur]] * [[Lauga]] * [[Laugey]] * [[Laugheiður]] * [[Lazaríana]] * [[Lán (mannsnafn)|Lán]] * [[Lára]] * [[Lárensía]] * [[Lárensína]] * [[Lárentía]] * [[Lárentína]] * [[Lárenzína]] * [[Láretta]] * [[Lárey]] * [[Lárusína]] * [[Lea]] * [[Leifey]] * [[Leikný]] * [[Leila]] * [[Lein]] * [[Lella]] * [[Lena]] * [[Leona]] * [[Leonía]] * [[Leonóra]] * [[Leopoldína]] * [[Leógerður]] * [[Leóna]] * [[Leónóra]] * [[Lexí]] * [[Leya]] * [[Leyla]] * [[Leynd]] * [[Liisa]] * [[Lilith (mannsnafn)|Lilith]] * [[Lilja (mannsnafn)|Lilja]] * [[Liljan]] * [[Liljá]] * [[Liljurós]] * [[Liljurósa]] * [[Lill]] * [[Lilla]] * [[Lilley]] * [[Lillian]] * [[Lillín]] * [[Lilly]] * [[Lillý]] * [[Lillýana]] * [[Lily]] * [[Lilý]] * [[Lind]] * [[Linda]] * [[Linddís]] * [[Lindey]] * [[Lindís]] * [[Lingný]] * [[Linnea]] * [[Lisbet]] * [[Lisbeth]] * [[Lissie]] * [[Lissý]] * [[List (mannsnafn)|List]] * [[Listalín]] * [[Liv]] * [[Líana]] * [[Líba]] * [[Líf (mannsnafn)|Líf]] * [[Lífdís]] * [[Lílú]] * [[Lílý]] * [[Lín (mannsnafn)|Lín]] * [[Lína (mannsnafn)|Lína]] * [[Línanna]] * [[Línbjörg]] * [[Líndís]] * [[Líneik]] * [[Líney]] * [[Línhildur]] * [[Lísa]] * [[Lísabet]] * [[Lísandra]] * [[Lísbet]] * [[Lísebet]] * [[Lísibet]] * [[Lív]] * [[Ljóney]] * [[Ljósbera]] * [[Ljósbjörg]] * [[Ljósbjört]] * [[Ljósborg]] * [[Ljósbrá]] * [[Ljósunn]] * [[Ljósynja]] * [[Ljót (mannsnafn)|Ljót]] * [[Ljótunn]] * [[Ljúfa]] * [[Lofn (mannsnafn)|Lofn]] * [[Lofnheiður]] * [[Loftey]] * [[Loftfríður]] * [[Lofthildur]] * [[Lofthæna]] * [[Loftrún]] * [[Loftsína]] * [[Loftveig]] * [[Logey]] * [[Lokbrá (mannsnafn)|Lokbrá]] * [[Loreley]] * [[Lotta]] * [[Louisa]] * [[Lousie]] * [[Love]] * [[Lovise]] * [[Lovísa]] * [[Lóa (mannsnafn)|Lóa]] * [[Lóla (mannsnafn)|Lóla]] * [[Lóley]] * [[Lóreley]] * [[Lórey]] * [[Lórý]] * [[Lucia]] * [[Lucía]] * [[Lucinda]] * [[Lucy]] * [[Lukka]] * [[Luna]] * [[Lundfríður]] * [[Lussía]] * [[Lúcinda]] * [[Lúcía]] * [[Lúðvíka]] * [[Lúísa]] * [[Lúlla]] * [[Lúlley]] * [[Lúna]] * [[Lúsinda]] * [[Lúsía]] * [[Lúvísa]] * [[Lydia]] * [[Lydía]] * [[Lynd]] * [[Lyngheiður]] * [[Lyngný]] * [[Lýdía (nafn)|Lýdía]] * [[Lýðgerður]] * [[Lýra]] * [[Læla]] {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=12em}} * [[Maddý]] * [[Magda]] * [[Magdalena]] * [[Magðalena]] * [[Magga]] * [[Maggey]] * [[Maggí]] * [[Maggý]] * [[Magna]] * [[Magnalín]] * [[Magnbjörg]] * [[Magndís]] * [[Magnea]] * [[Magnelja]] * [[Magnes]] * [[Magney]] * [[Magnfríður]] * [[Magnheiður]] * [[Magnhildur]] * [[Magnía]] * [[Magnína]] * [[Magnlaug]] * [[Magnólía]] * [[Magnúsa]] * [[Magnúsína]] * [[Magnússína]] * [[Magný]] * [[Magnþóra]] * [[Maia]] * [[Maía]] * [[Maídís]] * [[Maísól]] * [[Maj]] * [[Maja]] * [[Majendína]] * [[Majna]] * [[Maken]] * [[Malen]] * [[Malena]] * [[Malene]] * [[Malika]] * [[Malin]] * [[Malía]] * [[Malín]] * [[Malína]] * [[Malla]] * [[Manasína]] * [[Manda]] * [[Manley]] * [[Manuela]] * [[Manúela]] * [[Manúella]] * [[Mara]] * [[Mardís]] * [[Mardöll]] * [[Marel (mannsnafn)|Marel]] * [[Marela]] * [[Marella]] * [[Maren (mannsnafn)|Maren]] * [[Marey]] * [[Marfríður]] * [[Margaret]] * [[Margit]] * [[Margot]] * [[Margret]] * [[Margrét]] * [[Margrjet]] * [[Margunnur]] * [[Marheiður]] * [[Maria]] * [[Marianne (mannsnafn)|Marianne]] * [[Marie]] * [[Marikó]] * [[Marin]] * [[Marinella]] * [[Marion]] * [[Mariska]] * [[Marit]] * [[Marí]] * [[María (mannsnafn)|María]] * [[Maríabet]] * [[Maríam]] * [[Marían]] * [[Maríana]] * [[Maríanna]] * [[Maríel]] * [[Maríella]] * [[Maríjón]] * [[Maríkó]] * [[Marín]] * [[Marína]] * [[Marínella]] * [[Maríon]] * [[Marís]] * [[Marísa]] * [[Marísól]] * [[Marít]] * [[Maríuerla (nafn)|Maríuerla]] * [[Marja]] * [[Marjasína]] * [[Markrún]] * [[Markúsína]] * [[Marla]] * [[Marlaug]] * [[Marlena]] * [[Marlín]] * [[Marlís]] * [[Marólína]] * [[Marsa]] * [[Marselía]] * [[Marselín]] * [[Marselína]] * [[Marsibil]] * [[Marsilía]] * [[Marsilína]] * [[Marsý]] * [[Marta]] * [[Martha]] * [[Martía]] * [[Martína]] * [[Marveig]] * [[Mary]] * [[Marý]] * [[Marzibil]] * [[Mathilda]] * [[Matilda]] * [[Matta]] * [[Mattea]] * [[Matthea]] * [[Matthilda]] * [[Matthildur]] * [[Matthía]] * [[Mattíana]] * [[Mattína]] * [[Mattý]] * [[Maxima]] * [[May]] * [[Maya (mannsnafn)|Maya]] * [[Mábil]] * [[Málfríð]] * [[Málfríður]] * [[Málhildur]] * [[Málmfríður]] * [[Mánadís]] * [[Mánarós]] * [[Máney]] * [[Mára]] * [[Márey]] * [[Meda]] * [[Medea]] * [[Medónía]] * [[Mekkin]] * [[Mekkín]] * [[Mekkína]] * [[Melinda]] * [[Melissa]] * [[Melía]] * [[Melkjörína]] * [[Melkorka]] * [[Melódía (mannsnafn)|Melódía]] * [[Melrós]] * [[Menja]] * [[Mensalderína]] * [[Merkel]] * [[Meryem]] * [[Messíana]] * [[Metónía]] * [[Metta]] * [[Mey]] * [[Meyja]] * [[Michell]] * [[Mikaela]] * [[Mikaelína]] * [[Mikelína]] * [[Mikkalín]] * [[Mikkalína]] * [[Milda]] * [[Mildfríður]] * [[Mildiríður]] * [[Mildríður]] * [[Milla]] * [[Millý]] * [[Minerva (mannsnafn)|Minerva]] * [[Minna]] * [[Minney]] * [[Minnie]] * [[Minning]] * [[Minny]] * [[Minný]] * [[Miriam]] * [[Mirja]] * [[Mirjam]] * [[Mirra]] * [[Mist]] * [[Mía]] * [[Míkah]] * [[Míla (mannsnafn)|Míla]] * [[Mímósa (mannsnafn)|Mímósa]] * [[Mínerva (nafn)|Mínerva]] * [[Míra]] * [[Míranda]] * [[Mírey]] * [[Míríel]] * [[Mítra]] * [[Mjaðveig]] * [[Mjalldís]] * [[Mjallfríð]] * [[Mjallhvít (mannsnafn)|Mjallhvít]] * [[Mjöll]] * [[Mona]] * [[Monika]] * [[Moon]] * [[Morgunsól]] * [[Mortína]] * [[Móa]] * [[Módís]] * [[Móeiður]] * [[Móey]] * [[Móheiður]] * [[Móna]] * [[Mónika]] * [[Móníka]] * [[Móra]] * [[Munda]] * [[Mundheiður]] * [[Mundhildur]] * [[Mundíana]] * [[Mundína]] * [[Munnveig]] * [[Mylla]] * [[Myríam]] * [[Myrk (mannsnafn)|Myrk]] * [[Myrkey]] * [[Myrkrún]] * [[Myrkva]] * [[Myrra (mannsnafn)|Myrra]] * [[Mýr]] * [[Mýra]] * [[Mýrdalína]] * [[Mýrún]] * [[Mæja]] * [[Mæva]] * [[Mörk (mannsnafn)|Mörk]] {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=12em}} * [[Nadia]] * [[Nadía]] * [[Nadja]] * [[Nahemía]] * [[Nahómi]] * [[Nala]] * [[Nana]] * [[Nancy (mannsnafn)|Nancy]] * [[Naní]] * [[Nanna]] * [[Nannvör]] * [[Nanný]] * [[Nansý]] * [[Naomí]] * [[Naómí]] * [[Nara]] * [[Naranja]] * [[Narfey]] * [[Narfína]] * [[Natalie]] * [[Natalí]] * [[Natalía]] * [[Natasha]] * [[Natasja]] * [[Nathalia]] * [[Nathalía]] * [[Náð]] * [[Náttey]] * [[Náttfríður]] * [[Náttrós]] * [[Náttrún]] * [[Náttsól]] * [[Náttúra (mannsnafn)|Náttúra]] * [[Nella]] * [[Nellý]] * [[Nenna]] * [[Neríður]] * [[Nicole]] * [[Niðbjörg]] * [[Nift]] * [[Nikhildur]] * [[Nikíta]] * [[Nikoletta]] * [[Nikólína]] * [[Nikulína]] * [[Ninja (mannsnafn)|Ninja]] * [[Ninna]] * [[Níelsa]] * [[Níelsína]] * [[Nína]] * [[Níní]] * [[Nísa]] * [[Njála (mannsnafn)|Njála]] * [[Njóla (nafn)|Njóla]] * [[Nora]] * [[Norma]] * [[Nóa]] * [[Nóla]] * [[Nóra]] * [[Nótt (mannsnafn)|Nótt]] * [[Númína]] * [[Núra]] * [[Nýbjörg]] * [[Nýdönsk (mannsnafn)|Nýdönsk]] * [[Nönn]] {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=12em}} * [[Obba]] * [[Octavia]] * [[Oda]] * [[Odda]] * [[Oddbjörg]] * [[Oddey]] * [[Oddfreyja]] * [[Oddfríður]] * [[Oddgerður]] * [[Oddhildur]] * [[Oddíða]] * [[Oddlaug]] * [[Oddleif]] * [[Oddlína]] * [[Oddný]] * [[Oddrós]] * [[Oddrún]] * [[Oddveig]] * [[Oddvör]] * [[Oktavía]] * [[Oktavíana]] * [[Októína]] * [[Októlína]] * [[Októvía]] * [[Októvína]] * [[Olga]] * [[Olgeirína]] * [[Olivia]] * [[Olivía]] * [[Ollý]] * [[Opía]] * [[Ora (mannsnafn)|Ora]] * [[Orka (mannsnafn)|Orka]] * [[Ormheiður]] * [[Ormhildur]] * [[Orný]] * [[Otkatla]] * [[Otta]] * [[Ottavía]] * [[Ottóvía]] {{div col end}} == Ó == {{div col|colwidth=12em}} * [[Óda]] * [[Óðný]] * [[Ófelía]] * [[Óla]] * [[Ólafía]] * [[Ólafína]] * [[Ólavía]] * [[Ólivía]] * [[Ólína]] * [[Ólöf]] * [[Ósa]] * [[Óshildur]] * [[Ósk]] * [[Ósklín]] * [[Ótilía]] * [[Ótta]] * [[Óvidía]] * [[Óvída]] * [[Óvíða]] * [[Óvína]] {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=12em}} * [[Palla]] * [[Palma (mannsnafn)|Palma]] * [[Pamela]] * [[Panpan]] * [[Paradís (mannsnafn)|Paradís]] * [[París (mannsnafn)|París]] * [[Patricia]] * [[Patrisía]] * [[Pála]] * [[Pálalma]] * [[Páldís]] * [[Páley]] * [[Pálfríður]] * [[Pálhanna]] * [[Pálheiður]] * [[Pálhildur]] * [[Pálín]] * [[Pálína]] * [[Pálma]] * [[Pálmey]] * [[Pálmfríður]] * [[Pálmía]] * [[Pálmína]] * [[Pálnía]] * [[Pálný]] * [[Pálrún]] * [[Perla (mannsnafn)|Perla]] * [[Perúndína]] * [[Peta]] * [[Petólína]] * [[Petra]] * [[Petrea]] * [[Petriella]] * [[Petría]] * [[Petríana]] * [[Petrín]] * [[Petrína]] * [[Petronella]] * [[Petrónella]] * [[Petrós]] * [[Petrún]] * [[Petrúnella]] * [[Petúlína]] * [[Pétrína]] * [[Pétrós]] * [[Pétrún]] * [[Péturína]] * [[Péturlína]] * [[Pia]] * [[Pía]] * [[Polly]] * [[Pollý]] * [[Pomóna (mannsnafn)|Pomóna]] * [[Pontisíana]] * [[Potentiana]] * [[Pría]] {{div col end}} == Q == {{div col|colwidth=12em}} {{div col end}} == R == {{div col|colwidth=12em}} * [[Rafney]] * [[Rafnfríður]] * [[Rafnhildur]] * [[Raggý]] * [[Ragna]] * [[Ragnbjörg]] * [[Ragndís]] * [[Ragney]] * [[Ragnfríður]] * [[Ragnheiður]] * [[Ragnhildur]] * [[Ragný]] * [[Rakel]] * [[Ramóna]] * [[Randalín]] * [[Randeiður]] * [[Randfríður]] * [[Randheiður]] * [[Randí]] * [[Randíð]] * [[Randíður]] * [[Randveig]] * [[Randý]] * [[Ranka]] * [[Rannva]] * [[Rannveig]] * [[Rasmusína]] * [[Rayna]] * [[Ráðhildur]] * [[Rán (mannsnafn)|Rán]] * [[Rea]] * [[Rebekka]] * [[Reginbjörg]] * [[Regína (mannsnafn)|Regína]] * [[Rei]] * [[Rein]] * [[Renata]] * [[Reyla]] * [[Reyn]] * [[Reyndís]] * [[Reynheiður]] * [[Reynhildur]] * [[Rikka]] * [[Ripley]] * [[Rita (mannsnafn)|Rita]] * [[Ríkey (mannsnafn)|Ríkey]] * [[Rín (mannsnafn)|Rín]] * [[Rína]] * [[Ríta]] * [[Rjúpa (mannsnafn)|Rjúpa]] * [[Roj]] * [[Ronja]] * [[Rorí]] * [[Rose]] * [[Rosemarie]] * [[Roxanna]] * [[Róberta]] * [[Róbjörg]] * [[Róm (mannsnafn)|Róm]] * [[Róma]] * [[Rómana]] * [[Rómanía]] * [[Rós (mannsnafn)|Rós]] * [[Rósa]] * [[Rósalilja]] * [[Rósalind]] * [[Rósalinda]] * [[Rósalía]] * [[Rósalín]] * [[Rósamund]] * [[Rósamunda]] * [[Rósanna]] * [[Rósbjörg]] * [[Rósborg]] * [[Róselía]] * [[Róselína]] * [[Rósella]] * [[Rósey]] * [[Rósfríð]] * [[Rósfríður]] * [[Róshildur]] * [[Rósinbjörg]] * [[Rósinda]] * [[Rósinkar]] <!-- kvenmannsnafnið Rósinkar er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Rósinkara]] * [[Rósinkransa]] * [[Rósinlilja]] * [[Rósída]] * [[Róska (mannsnafn)|Róska]] * [[Róslaug]] * [[Róslind]] * [[Róslinda]] * [[Róslín]] * [[Rósmary]] * [[Rósmarý]] * [[Rósmunda]] * [[Rósný]] * [[Rósrún]] * [[Rósveldur]] * [[Rósý]] * [[Runhildur]] * [[Runný]] * [[Runólfína]] * [[Rut]] * [[Ruth]] * [[Rúbý]] * [[Rún]] * [[Rúna]] * [[Rúndís]] * [[Rúnel]] * [[Rúnhildur]] * [[Rúnveldur]] * [[Rúrí (mannsnafn)|Rúrí]] * [[Rúrý]] * [[Röfn]] * [[Rögn]] * [[Rögnvaldína]] * [[Rökkurdís]] * [[Rökkva]] * [[Röskva]] {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=12em}} * [[Saara]] * [[Sabína]] * [[Sabrína]] * [[Safíra]] * [[Saga (mannsnafn)|Saga]] * [[Sakaría]] * [[Sakra]] * [[Sakura]] * [[Salbjörg]] * [[Saldís]] * [[Salgerður]] * [[Salín]] * [[Salína]] * [[Salka]] * [[Salla]] * [[Salma]] * [[Salmagnía]] * [[Salmanía]] * [[Salný]] * [[Salome]] * [[Salomína]] * [[Salóme]] * [[Salrós]] * [[Salvía]] * [[Salvör]] * [[Samúela]] * [[Samúelína]] * [[Samúlína]] * [[Sandra]] * [[Sanna]] * [[Sanný]] * [[Santía]] * [[Sara]] * [[Sarah]] * [[Sarína]] * [[Saxfríður]] * [[Sál (mannsnafn)|Sál]] * [[Seba]] * [[Sefanía]] * [[Selena (mannsnafn)|Selena]] * [[Selina]] * [[Selja (mannsnafn)|Selja]] * [[Selka]] * [[Selma]] * [[Selmdís]] * [[Senía]] * [[Septemborg]] * [[Septimius]] * [[Septíma]] * [[Septína]] * [[Sera]] * [[Serena]] * [[Seselía]] * [[Sesilía]] * [[Sesselía]] * [[Sesselja]] * [[Sessilía]] * [[Severína]] * [[Shirley]] * [[Siddý]] * [[Sif (mannsnafn)|Sif]] * [[Sigbjörg]] * [[Sigbjört]] * [[Sigborg]] * [[Sigdís]] * [[Sigdóra]] * [[Sigfinna]] * [[Sigfríð]] * [[Sigfríður]] * [[Sigfúsína]] * [[Sigga]] * [[Siggerður]] * [[Siglinn]] * [[Sigmunda]] * [[Sigmundína]] * [[Signa (mannsnafn)|Signa]] * [[Signhild]] * [[Signhildur]] * [[Signý]] * [[Sigrid]] * [[Sigríður]] * [[Sigrík]] * [[Sigrún]] * [[Sigrúnhildur]] * [[Sigtryggvína]] * [[Sigurást]] * [[Sigurásta]] * [[Sigurbára]] * [[Sigurbirna]] * [[Sigurbjörg]] * [[Sigurbjört]] * [[Sigurborg]] * [[Sigurdís]] * [[Sigurdóra]] * [[Sigurdríf]] * [[Sigurdrífa]] * [[Sigurða]] * [[Sigurðína]] * [[Sigurey]] * [[Sigurfinna]] * [[Sigurfjóla]] * [[Sigurfljóð]] * [[Sigurfríð]] * [[Sigurgeira]] * [[Sigurgyða]] * [[Sigurhanna]] * [[Sigurhelga]] * [[Sigurhildur]] * [[Sigurína]] * [[Sigurjóa]] * [[Sigurjóna]] * [[Sigurlaug]] * [[Sigurleif]] * [[Sigurlilja]] * [[Sigurlinn]] * [[Sigurlín]] * [[Sigurlína]] * [[Sigurlöð]] * [[Sigurmey]] * [[Sigurmunda]] * [[Sigurnanna]] * [[Sigurný]] * [[Sigurósk]] * [[Sigurpála]] * [[Sigurpálína]] * [[Sigurragna]] * [[Sigurrós]] * [[Sigurrósa]] * [[Sigurrún]] * [[Sigursteina]] * [[Sigurunn]] * [[Sigurvaldína]] * [[Sigurvaldís]] * [[Sigurvarðína]] * [[Sigurveig]] * [[Sigurvina]] * [[Sigurþóra]] * [[Sigurþórunn]] * [[Sigvalda]] * [[Sigvaldína]] * [[Sigvarðína]] * [[Sigvöld]] * [[Sigyn (mannsnafn)|Sigyn]] * [[Sigþóra]] * [[Sigþrúður]] * [[Silfa]] * [[Silfá]] * [[Silfra (mannsnafn)|Silfra]] * [[Silfrún]] * [[Silfur (mannsnafn)|Silfur]] * [[Silja]] * [[Silka]] * [[Silkisif]] * [[Silla]] * [[Silley]] * [[Silpha]] * [[Silva]] * [[Silvana]] * [[Silvía]] * [[Sirí]] * [[Sirra]] * [[Sirrey]] * [[Sirrí]] * [[Sirrý]] * [[Sisa]] * [[Sissa]] * [[Siv]] * [[Sivía]] * [[Sía (mannsnafn)|Sía]] * [[Símona]] * [[Símonika]] * [[Símonía]] * [[Símonína]] * [[Sína]] * [[Sísí]] * [[Sísý]] * [[Síta]] * [[Sjana]] * [[Sjóborg]] * [[Sjöfn (mannanafn)|Sjöfn]] * [[Skaði (mannsnafn)|Skaði]] * [[Skafta]] * [[Skarlotta]] * [[Skarpheiður]] * [[Skjaldmey]] * [[Skólastíka]] * [[Skugga]] * [[Skuld (mannsnafn)|Skuld]] * [[Skúa]] * [[Skúla]] * [[Skúlína]] * [[Smíta]] * [[Snekkja]] * [[Snjáfríður]] * [[Snjáka]] * [[Snjálaug]] * [[Snjófríð]] * [[Snjófríður]] * [[Snjólaug]] * [[Snorra]] * [[Snót]] * [[Snæbirna]] * [[Snæbjörg]] * [[Snæbjört]] * [[Snæborg]] * [[Snæbrá]] * [[Snædís]] * [[Snæfríð]] * [[Snæfríður]] * [[Snælaug]] * [[Snærós]] * [[Snærún]] * [[Snæsól]] * [[Soffía]] * [[Soffý]] * [[Sofia]] * [[Sofie]] * [[Sofía (mannsnafn)|Sofía]] * [[Solveig]] * [[Sonja]] * [[Sonný]] * [[Sophia]] * [[Sophie]] * [[Sófía (mannsnafn)|Sófía]] * [[Sófonía]] * [[Sól (mannsnafn)|Sól]] * [[Sóla]] * [[Sólbjörg]] * [[Sólbjört]] * [[Sólborg]] * [[Sólbrá]] * [[Sólbráð]] * [[Sólbrún]] * [[Sóldís]] * [[Sóldögg (mannsnafn)|Sóldögg]] * [[Sóley (mannsnafn)|Sóley]] * [[Sólfríður]] * [[Sólgerður]] * [[Sólheiður]] * [[Sólhild]] * [[Sólhildur]] * [[Sólín]] * [[Sólkatla]] * [[Sóllilja]] * [[Sóllín]] * [[Sólný]] * [[Sólrós]] * [[Sólrún]] * [[Sólskríkja (mannsnafn)|Sólskríkja]] * [[Sólveig]] * [[Sólvör]] * [[Sónata (mannsnafn)|Sónata]] * [[Star (mannsnafn)|Star]] * [[Stasía]] * [[Stefana]] * [[Stefanía]] * [[Stefánný]] * [[Steina (nafn)|Steina]] * [[Steinbjörg]] * [[Steinborg]] * [[Steindís]] * [[Steindóra]] * [[Steiney]] * [[Steinfríður]] * [[Steingerður]] * [[Steinhildur]] * [[Steinína]] * [[Steinka]] * [[Steinlaug]] * [[Steinný]] * [[Steinríður]] * [[Steinrós]] * [[Steinrún]] * [[Steinsa]] * [[Steinunn]] * [[Steinvör]] * [[Steinþóra]] * [[Steinþórunn]] * [[Stella]] * [[Sterling]] * [[Stinne]] * [[Stígheiður]] * [[Stígrún]] * [[Stína]] * [[Stjarna (mannsnafn)|Stjarna]] * [[Stjarney]] * [[Stormey]] * [[Strympa (mannsnafn)|Strympa]] * [[Sturlína]] * [[Styrgerður]] * [[Sumarlaus]] * [[Sumarlilja]] * [[Sumarlín]] * [[Sumarlína]] * [[Sumarrós]] * [[Sunna]] * [[Sunnefa]] * [[Sunneva]] * [[Sunney]] * [[Sunniva]] * [[Sunníva]] * [[Susan]] * [[Susie]] * [[Súla (mannsnafn)|Súla]] * [[Súlamít]] * [[Súlíma]] * [[Súsan]] * [[Súsanna]] * [[Svafa]] * [[Svala (mannsnafn)|Svala]] * [[Svalrún]] * [[Svana]] * [[Svanbjörg]] * [[Svanbjört]] * [[Svanborg]] * [[Svandís]] * [[Svaney]] * [[Svanfríð]] * [[Svanfríður]] * [[Svanheiður]] * [[Svanhild]] * [[Svanhildur]] * [[Svanhvít]] * [[Svanlaug]] * [[Svanrós]] * [[Svanrún]] * [[Svaný]] * [[Svanþrúður]] * [[Svava]] * [[Svea]] * [[Sveina]] * [[Sveinbirna]] * [[Sveinbjörg]] * [[Sveinborg]] * [[Sveindís]] * [[Sveiney]] * [[Sveinfríður]] * [[Sveingerður]] * [[Sveinhildur]] * [[Sveininna]] * [[Sveinína]] * [[Sveinjóna]] * [[Sveinlaug]] * [[Sveinrós]] * [[Sveinrún]] * [[Sveinsína]] * [[Sveinveig]] * [[Sveiný]] * [[Svendís]] * [[Svenna]] * [[Sverrey]] * [[Sverrína]] * [[Svía]] * [[Svíalín]] * [[Sylgja]] * [[Sylva]] * [[Sylvia]] * [[Sylvía]] * [[Sylvör]] * [[Systa]] * [[Sýrný]] * [[Sýta]] * [[Sæbjörg]] * [[Sæbjört]] * [[Sæborg]] * [[Sæbrá]] * [[Sædís]] * [[Sædóra]] * [[Sæfinna]] * [[Sæfríður]] * [[Sæhildur]] * [[Sæla]] * [[Sælaug]] * [[Sælín]] * [[Sæma]] * [[Sæmey]] * [[Sæmunda]] * [[Sæmundína]] * [[Sæmundsína]] * [[Sæný]] * [[Særós]] * [[Særún]] * [[Sæsól]] * [[Sæunn]] * [[Sævör]] * [[Sölfína]] * [[Sölva]] * [[Sölvey]] * [[Sölvína]] * [[Sölvör]] * [[Sörína]] {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=12em}} * [[Tala (mannsnafn)|Tala]] * [[Talitha]] * [[Talía (nafn)|Talía]] * [[Tamar]] * [[Tamara]] * [[Tanía]] * [[Tanja]] * [[Tanya]] * [[Tara (mannsnafn)|Tara]] * [[Taríel]] * [[Tatiana]] * [[Tatía]] * [[Tatjana]] * [[Tea]] * [[Teitný]] * [[Tekla]] * [[Tekóa]] * [[Telekía]] * [[Telma]] * [[Tenchi]] * [[Tera]] * [[Teresa]] * [[Teresía]] * [[Tereza]] * [[Terra]] * [[Thalia]] * [[Thalía (mannsnafn)|Thalía]] * [[Thea]] * [[Theadóra]] * [[Thelma]] * [[Theodóra]] * [[Theódína]] * [[Theódóra]] * [[Theresa]] * [[Tildra (mannsnafn)|Tildra]] * [[Timótea]] * [[Tindra]] * [[Tinna (mannsnafn)|Tinna]] * [[Tirsa]] * [[Tía]] * [[Tíalilja]] * [[Tíbrá]] * [[Tína]] * [[Tobía]] * [[Todda]] * [[Togíana]] * [[Tomsína]] * [[Torbjörg]] * [[Torfey]] * [[Torfheiður]] * [[Torfhildur]] * [[Tormóna]] * [[Tóbý]] * [[Tófa (mannsnafn)|Tófa]] * [[Tóka]] * [[Tómasína]] * [[Tómína]] * [[Tóta]] * [[Tótla]] * [[Trausta]] * [[Tristana]] * [[Trína]] * [[Trú (mannsnafn)|Trú]] * [[Tryggva]] * [[Tryggvanía]] * [[Tryggveig]] * [[Tryggvína]] * [[Týra]] {{div col end}} == U == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ugla (mannsnafn)|Ugla]] * [[Ulla]] * [[Una]] * [[Undína (mannsnafn)|Undína]] * [[Unna]] * [[Unnbjörg]] * [[Unndís]] * [[Unnfríður]] * [[Unnur]] * [[Unnvör]] * [[Urður (mannsnafn)|Urður]] * [[Ursula]] {{div col end}} == Ú == {{div col|colwidth=12em}} * [[Úa]] * [[Úlfa]] * [[Úlfdís]] * [[Úlfey]] * [[Úlfheiður]] * [[Úlfhildur]] * [[Úlfrún]] * [[Úlla]] * [[Úlrika]] * [[Úna]] * [[Úndína]] * [[Úranía]] * [[Úrsúla]] * [[Úrsúley]] {{div col end}} == V == {{div col|colwidth=12em}} * [[Vagna]] * [[Vagnbjörg]] * [[Vagnborg]] * [[Vagnfríður]] * [[Vaka (mannsnafn)|Vaka]] * [[Vala]] * [[Valbjörg]] * [[Valbjörk]] * [[Valbjört]] * [[Valborg]] * [[Valda]] * [[Valdey]] * [[Valdheiður]] * [[Valdimara]] * [[Valdimaría]] * [[Valdína]] * [[Valdís]] * [[Valdný]] * [[Valentína]] * [[Valerí]] * [[Valería]] * [[Valey]] * [[Valfríður]] * [[Valgerða]] * [[Valgerður]] * [[Valgý]] * [[Valhildur]] * [[Valía]] * [[Valka]] * [[Valkyrja (mannsnafn)|Valkyrja]] * [[Vallý]] * [[Valný]] * [[Valrós]] * [[Valrún]] * [[Valva]] * [[Valý]] * [[Valþrúður]] * [[Vana]] * [[Vanadís]] * [[Vanda]] * [[Vanja]] * [[Varða (mannsnafn)|Varða]] * [[Vasilia]] * [[Vava]] * [[Vár (mannsnafn)|Vár]] * [[Vega]] * [[Vegmey]] * [[Veig]] * [[Veiga]] * [[Veigalín]] * [[Venedía]] * [[Venný]] * [[Venus (mannsnafn)|Venus]] * [[Vera (mannsnafn)|Vera]] * [[Verna]] * [[Veronica (mannsnafn)|Veronica]] * [[Veronika]] * [[Verónika]] * [[Veróníka]] * [[Veska]] * [[Vetrarrós]] * [[Vetrarsól]] * [[Vébjörg]] * [[Védís]] * [[Véfreyja]] * [[Végerður]] * [[Vélaug]] * [[Véný]] * [[Vibeka]] * [[Vibeke]] * [[Vibekka]] * [[Viborg (mannsnafn)|Viborg]] * [[Victoria (mannsnafn)|Victoria]] * [[Victoría]] * [[Viðbekka]] * [[Viðey (mannsnafn)|Viðey]] * [[Viðja (mannsnafn)|Viðja]] * [[Vigdís]] * [[Vigfríður]] * [[Vigfúsa]] * [[Vigfúsína]] * [[Vigga]] * [[Viglín]] * [[Viglís]] * [[Vigný]] * [[Viktoria]] * [[Viktoría]] * [[Vilbjörg]] * [[Vilborg]] * [[Vildís]] * [[Vilfríður]] * [[Vilgerður]] * [[Vilhelmína]] * [[Vilhjálmía]] * [[Vilhjálmína]] * [[Villa (mannsnafn)|Villa]] * [[Villidína]] * [[Villimey]] * [[Vilma]] * [[Vilmunda]] * [[Vilmundína]] * [[Vilný]] * [[Vin]] * [[Vinbjörg]] * [[Vinný]] * [[Vinsý]] * [[Vinvelína]] * [[Viola]] * [[Virginía (mannsnafn)|Virginía]] * [[Vivian]] * [[Víbeka]] * [[Víbekka]] * [[Víf]] * [[Vígborg]] * [[Vígdögg]] * [[Víggunnur]] * [[Víóla (mannsnafn)|Víóla]] * [[Víóletta]] * [[Vísa (mannsnafn)|Vísa]] * [[Víví]] * [[Von (mannsnafn)|Von]] * [[Voney]] * [[Vopna]] * [[Vordís]] * [[Vorsól]] * [[Værð]] * [[Vök (mannsnafn)|Vök]] * [[Völva (mannsnafn)|Völva]] {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=12em}} * [[Wala]] * [[Wanessa]] * [[Winter]] {{div col end}} == X == {{div col|colwidth=12em}} * [[Xenia]] * [[Xenía]] {{div col end}} == Y == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ylfa]] * [[Ylfur]] * [[Ylja]] * [[Ylva]] * [[Ynda]] * [[Yndís]] * [[Yngveldur]] * [[Ynja]] * [[Yrja]] * [[Yrkja]] * [[Yrsa]] {{div col end}} == Ý == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ýda]] * [[Ýja]] * [[Ýlfa]] * [[Ýma]] * [[Ýr (nafn)|Ýr]] * [[Ýri]] * [[Ýrr]] * [[Ýrún]] {{div col end}} == Z == {{div col|colwidth=12em}} * [[Zíta]] * [[Zoe]] * [[Zophanía]] * [[Zophía]] * [[Zulima]] {{div col end}} == Þ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Þalía]] * [[Þeba (mannsnafn)|Þeba]] * [[Þeódís]] * [[Þeódóra]] * [[Þingey (mannsnafn)|Þingey]] * [[Þjóðbjörg]] * [[Þjóðhildur]] * [[Þjóðlaug]] * [[Þoka (nafn)|Þoka]] * [[Þollríður]] * [[Þollý]] * [[Þorbera]] * [[Þorbirna]] * [[Þorbjörg]] * [[Þorbjörnsína]] * [[Þorborg]] * [[Þorbrá]] * [[Þorfinna]] * [[Þorfríður]] * [[Þorgeira]] * [[Þorgerður]] * [[Þorgilsína]] * [[Þorgríma]] * [[Þorkatla]] * [[Þorkelína]] * [[Þorkelsína]] * [[Þorlaug]] * [[Þorlákína]] * [[Þorláksía]] * [[Þorláksína]] * [[Þorleif]] * [[Þorleifína]] * [[Þorlfríður]] * [[Þorsteina]] * [[Þorsteinína]] * [[Þorsteinsa]] * [[Þorsteinsína]] * [[Þorsteinunn]] * [[Þorstína]] * [[Þorvalda]] * [[Þorvaldína]] * [[Þorvarðína]] * [[Þorvildur]] * [[Þóra]] * [[Þóranna]] * [[Þórarinna]] * [[Þórarna]] * [[Þórbjörg]] * [[Þórborg]] * [[Þórdís]] * [[Þórða]] * [[Þórelfa]] * [[Þórelfur]] * [[Þórey]] * [[Þórfríður]] * [[Þórgunna]] * [[Þórgunnur]] * [[Þórhalla]] * [[Þórhanna]] * [[Þórheiður]] * [[Þórhildur]] * [[Þórína]] * [[Þórkatla]] * [[Þórlaug]] * [[Þórleif]] * [[Þórlín]] * [[Þórlína]] * [[Þórmunda]] * [[Þórný]] * [[Þórodda]] * [[Þórólína]] * [[Þórríður]] * [[Þórrún]] * [[Þórsteina]] * [[Þórsteinunn]] * [[Þórstína]] * [[Þórunn]] * [[Þórunnbjörg]] * [[Þórunnborg]] * [[Þórveig]] * [[Þórvör]] * [[Þrá]] * [[Þruma (mannsnafn)|Þruma]] * [[Þrúða]] * [[Þrúður (mannsnafn)|Þrúður]] * [[Þula (mannsnafn)|Þula]] * [[Þura]] * [[Þurí]] * [[Þuríður]] * [[Þurý]] * [[Þúfa]] * [[Þyra]] * [[Þyrey]] * [[Þyri]] * [[Þyrí]] * [[Þyrnirós (mannsnafn)|Þyrnirós]] * [[Þýðrún]] * [[Þöll (mannsnafn)|Þöll]] {{div col end}} == Æ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ædís]] * [[Ægileif]] * [[Æja]] * [[Æsa]] * [[Æsgerður]] * [[Æska]] * [[Æstíva]] * [[Ævi]] * [[Æví]] * [[Ævör]] {{div col end}} == Ö == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ögmunda]] * [[Ögmundína]] * [[Ögn (mannsnafn)|Ögn]] * [[Ölrún]] * [[Ölveig]] * [[Ölvína]] * [[Öndís]] * [[Örbrún]] * [[Örk]] * [[Ösp (mannsnafn)|Ösp]] * [[Össuría]] * [[Össurína]] * [[Össurlína]] * [[Öxi (mannsnafn)|Öxi]] {{div col end}} == Athugasemdir == * ^NÍ merkir nafn sem finnst í ''Nöfnum Íslendinga'' (nýrri útgáfu) eftir Guðrúnu Kvaran. == Tengt efni == * [[Íslenskt mannsnafn]] * [[Listi yfir íslensk mannanöfn]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn?Stafrof=&Nafn=&Stulkur=on&Samthykkt=yes|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} * [https://island.is/leit-i-mannanafnaskra "Leit í mannanafnaskrá"] Sótt 2. janúar 2025. * Guðrún Kvaran, ''Nöfn Íslendinga'' (ný útgáfa), Forlagið, 2011, ISBN 978-9979-53-546-1 [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn| ]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi|eiginnöfn kvenna]] [[Flokkur:Listar um samfélag og menningu|íslensk eiginnöfn kvenmanna]] rad6f3pcfvt1a0o7zmdsylqkma4goey 1958600 1958599 2026-04-02T08:22:07Z MáneyMánadóttir 103358 /* J */ 1958600 wikitext text/x-wiki {{efnisyfirlit til hægri}} Eftirfarandi er '''listi yfir íslensk [[eiginnafn|eiginnöfn]] [[kona|kvenna]]''': == A == {{div col|colwidth=12em}} * [[Aagot]]^NÍ * [[Aaliyah]] * [[Abba (nafn)|Abba]]^NÍ * [[Abel (mannsnafn)|Abel]] * [[Abela]]^NÍ * [[Abelína]]^NÍ * [[Abigael]]^NÍ * [[Abígael]]^NÍ * [[Ada]]^NÍ * [[Adda]]^NÍ * [[Addbjörg]]^NÍ * [[Addlaug]]^NÍ * [[Addú]] * [[Addý]]^NÍ * [[Adela]]^NÍ * [[Adele (mannsnafn)|Adele]] * [[Adelía]] * [[Adolfína]]^NÍ * [[Adriana]] * [[Adríana]] * [[Adríanna]] * [[Aðalbjörg]]^NÍ * [[Aðalbjört]]^NÍ * [[Aðalborg]]^NÍ * [[Aðaldís]]^NÍ * [[Aðaley]] * [[Aðalfríður]]^NÍ * [[Aðalgerður]]^NÍ * [[Aðalgunnur]]^NÍ * [[Aðalheiður]]^NÍ * [[Aðalrós]]^NÍ * [[Aðalsteina]]^NÍ * [[Aðalsteinunn]]^NÍ * [[Aðalveig]]^NÍ * [[Agata]]^NÍ * [[Agatha]]^NÍ * [[Agða]]^NÍ * [[Agga]]^NÍ * [[Agla]]^NÍ * [[Agna]]^NÍ * [[Agnborg]]^NÍ * [[Agnea]]^NÍ * [[Agnes (mannsnafn)|Agnes]]^NÍ * [[Agneta]]^NÍ * [[Agney]] * [[Agok]] * [[Ahelia]] * [[Aisha]] * [[Akira]] * [[Akurrós]]^NÍ * [[Alaía]] * [[Alanta]] * [[Alba]]^NÍ * [[Alberta (mannsnafn)|Alberta]]^NÍ * [[Albertina]]^NÍ * [[Albertína]]^NÍ * [[Albína]]^NÍ * [[Albjört]] * [[Alda (mannsnafn)|Alda]]^NÍ * [[Aldarrós]]^NÍ * [[Aldey]] * [[Aldinborg (nafn)|Aldinb^NÍorg]] * [[Aldinía]]^NÍ * [[Aldína]]^NÍ * [[Aldís]]^NÍ * [[Aldísa]]^NÍ * [[Aldný]]^NÍ * [[Alena]] * [[Aleta]]^NÍ * [[Aletta]]^NÍ * [[Alex]] * [[Alexa]]^NÍ * [[Alexandra]]^NÍ * [[Alexandría (mannsnafn)|Alexandría]]^NÍ * [[Alexandrína]]^NÍ * [[Alexia]] * [[Alexis]] * [[Alexía]]^NÍ * [[Alexína]]^NÍ * [[Alexstrasa]] * [[Alfa (mannsnafn)|Alfa]]^NÍ * [[Alfífa]]^NÍ * [[Alfoldína]]^NÍ * [[Alfreðsína]]^NÍ * [[Alfríður]]^NÍ * [[Algunda]]^NÍ * [[Alica]] * [[Alice]]^NÍ * [[Alida]]^NÍ * [[Alisa]] * [[Alía]] * [[Alíana]] * [[Alída]]^NÍ * [[Alífa]] * [[Alína]] * [[Alís]]^NÍ * [[Alísa]]^NÍ * [[Alíta]] * [[Alla]]^NÍ * [[Allaug]]^NÍ * [[Alleif]]^NÍ * [[Alleifa]]^NÍ * [[Allý]]^NÍ * [[Alma]]^NÍ * [[Alpa]] * [[Alparós (mannsnafn)|Alparós]] * [[Alríður]]^NÍ * [[Alrún]]^NÍ * [[Althea]] * [[Alva]]^NÍ * [[Alvilda]]^NÍ * [[Amadea]]^NÍ * [[Amal]]^NÍ * [[Amalía]]^NÍ * [[Amanda]]^NÍ * [[Amaníta]] * [[Amarie]] * [[Amelía]]^NÍ * [[Amilía]] * [[Amira]]^NÍ * [[Amía]] * [[Amína]] * [[Amíra]] * [[Amy]]^NÍ * [[Amý]]^NÍ * [[Ana]] * [[Anais]]^NÍ * [[Analía]]^NÍ * [[Anastasia (mannsnafn)|Anastasia]]^NÍ * [[Anastasía (mannsnafn)|Anastasía]]^NÍ * [[Andra]]^NÍ * [[Andrá]]^NÍ * [[Andrea]]^NÍ * [[Andresa]]^NÍ * [[Andresína]]^NÍ * [[Andría]]^NÍ * [[Andríana]]^NÍ * [[Andrína]]^NÍ * [[Anelía]]^NÍ * [[Anetta]]^NÍ * [[Angela]]^NÍ * [[Angelía]] * [[Angelíka]]^NÍ * [[Angelína]] * [[Anika]]^NÍ * [[Anita]]^NÍ * [[Anitta]]^NÍ * [[Anída]] * [[Aníka]]^NÍ * [[Anína]]^NÍ * [[Aníta]]^NÍ * [[Anja]]^NÍ * [[Ann]]^NÍ * [[Anna]]^NÍ * [[Annabella]]^NÍ * [[Annadís]]^NÍ * [[Annaína]]^NÍ * [[Annalisa]]^NÍ * [[Annalísa]]^NÍ * [[Annamaría]] * [[Annarósa]]^NÍ * [[Anne]]^NÍ * [[Annelí]] * [[Annetta]]^NÍ * [[Anney]]^NÍ * [[Annika]]^NÍ * [[Anní]]^NÍ * [[Annía]]^NÍ * [[Anníta]]^NÍ * [[Anný]]^NÍ * [[Anóra]] * [[Antonetta]]^NÍ * [[Antonía]]^NÍ * [[Anya]] * [[Appolína]]^NÍ * [[Apríl (mannsnafn)|Apríl]]^NÍ * [[Ara]]^NÍ * [[Arabella]]^NÍ * [[Araminta]] * [[Ardís]]^NÍ * [[Ardúlín]]^NÍ * [[Arelly]]^NÍ * [[Arey]]^NÍ * [[Arianna]] * [[Arinbjörg]]^NÍ * [[Aris]]^NÍ * [[Arisa]]^NÍ * [[Aría]] * [[Aríaðna]] * [[Aríana]] * [[Aríanna]]^NÍ * [[Aríel]] * [[Aríela]] * [[Aríella]]^NÍ * [[Arín]]^NÍ * [[Arína]]^NÍ * [[Arís]]^NÍ * [[Arja]] * [[Arkíta]] * [[Armenía (mannsnafn)|Armenía]]^NÍ * [[Arna]]^NÍ * [[Arnbjörg (mannsnafn)|Arnbjörg]]^NÍ * [[Arnborg]]^NÍ * [[Arndís]]^NÍ * [[Arnea]]^NÍ * [[Arneiður]]^NÍ * [[Arney]]^NÍ * [[Arnfinna]]^NÍ * [[Arnfríður]]^NÍ * [[Arngerður]]^NÍ * [[Arngríma]]^NÍ * [[Arngunn]]^NÍ * [[Arngunnur]]^NÍ * [[Arnheiður]]^NÍ * [[Arnhildur]]^NÍ * [[Arnika]]^NÍ * [[Arnkatla]]^NÍ * [[Arnlaug]]^NÍ * [[Arnleif]]^NÍ * [[Arnlín]]^NÍ * [[Arnljót]]^NÍ * [[Arnodda]]^NÍ * [[Arnóra]]^NÍ * [[Arnórína]]^NÍ * [[Arnrós]]^NÍ * [[Arnrún]]^NÍ * [[Arntinna]] * [[Arnþóra]]^NÍ * [[Arnþrúður]]^NÍ * [[Aronía]]^NÍ * [[Artemis (mannsnafn)|Artemis]] * [[Asía (mannsnafn)|Asía]]^NÍ * [[Asírí]]^NÍ * [[Askalín]] * [[Askja (mannsnafn)|Askja]]^NÍ * [[Assa (mannsnafn)|Assa]]^NÍ * [[Asta]]^NÍ * [[Astrid]]^NÍ * [[Astrónómía]]^NÍ * [[Atalía]] * [[Atena]]^NÍ * [[Atfriður]]^NÍ * [[Athena]]^NÍ * [[Atla]]^NÍ * [[Atlanta (mannsnafn)|Atlanta]]^NÍ * [[Auðbjörg]]^NÍ * [[Auðbjört]]^NÍ * [[Auðdís]]^NÍ * [[Auðhildur]]^NÍ * [[Auðlín]]^NÍ * [[Auðna]]^NÍ * [[Auðný]]^NÍ * [[Auðrún]]^NÍ * [[Auður (mannsnafn)|Auður]]^NÍ * [[Aurora]]^NÍ * [[Ava]] * [[Avantí]] * [[Avelin]] * [[Aveline]] * [[Avelín]] * [[Avía]] * [[Axelía]]^NÍ * [[Axelína]]^NÍ * [[Axelma]]^NÍ * [[Ayah]] * [[Aþena (mannsnafn)|Aþena]]^NÍ {{div col end}} == Á == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ágota]]^NÍ * [[Ágústa]]^NÍ * [[Ágústína]]^NÍ * [[Álaug]]^NÍ * [[Álfa]] * [[Álfdís]]^NÍ * [[Álfeiður]]^NÍ * [[Álfey]]^NÍ * [[Álfgerður]]^NÍ * [[Álfheiður]]^NÍ * [[Álfhildur]]^NÍ * [[Álfrós]] * [[Álfrún]]^NÍ * [[Álfsdís]]^NÍ * [[Álfsól]]^NÍ * [[Álöf]]^NÍ * [[Ára]] * [[Árbjörg]]^NÍ * [[Árbjört]]^NÍ * [[Árborg (mannsnafn)|Árborg]]^NÍ * [[Árbót]]^NÍ * [[Árdís]]^NÍ * [[Árelía]]^NÍ * [[Árey]] * [[Árilía]]^NÍ * [[Árlaug]]^NÍ * [[Ármanía]]^NÍ * [[Ármanna]]^NÍ * [[Ármannía]]^NÍ * [[Ármey]]^NÍ * [[Árna]]^NÍ * [[Árnanía]]^NÍ * [[Árndís]]^NÍ * [[Árnetta]]^NÍ * [[Árney]]^NÍ * [[Árnheiður]]^NÍ * [[Árninna]]^NÍ * [[Árnía]]^NÍ * [[Árnína]]^NÍ * [[Árnný]]^NÍ * [[Árný]]^NÍ * [[Áróra]]^NÍ * [[Ársól]]^NÍ * [[Ársæl]]^NÍ * [[Árún]]^NÍ * [[Árveig]]^NÍ * [[Árvök]]^NÍ * [[Árþóra]]^NÍ * [[Ása]]^NÍ * [[Ásbjörg]]^NÍ * [[Ásborg]]^NÍ * [[Ásdís]]^NÍ * [[Ásfríður]]^NÍ * [[Ásgeira]]^NÍ * [[Ásgerður]]^NÍ * [[Áshildur]]^NÍ * [[Áskatla]]^NÍ * [[Ásla]]^NÍ * [[Áslaug]]^NÍ * [[Ásleif]]^NÍ * [[Ásmunda]]^NÍ * [[Ásný]]^NÍ * [[Ásrós]]^NÍ * [[Ásrún]]^NÍ * [[Ást (mannsnafn)|Ást]] * [[Ásta]]^NÍ * [[Ástbjörg]]^NÍ * [[Ástbjört]]^NÍ * [[Ástborg]] * [[Ástdís]]^NÍ * [[Ástey]] * [[Ástfinna]]^NÍ * [[Ástfríður]]^NÍ * [[Ástgerður]]^NÍ * [[Ástheiður]]^NÍ * [[Ásthildur]]^NÍ * [[Ástína]]^NÍ * [[Ástlaug]]^NÍ * [[Ástmarý]] * [[Ástmunda]]^NÍ * [[Ástný]]^NÍ * [[Ástríður]]^NÍ * [[Ástrós]]^NÍ * [[Ástrún]]^NÍ * [[Ástveig]]^NÍ * [[Ástý]] * [[Ástþóra]]^NÍ * [[Ástþórunn]]^NÍ * [[Ástþrúður]]^NÍ * [[Ásvör]]^NÍ * [[Ásynja (mannsnafn)|Ásynja]] * [[Ásþrúður]]^NÍ {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=12em}} * [[Baldey]]^NÍ * [[Baldína]]^NÍ * [[Baldrún]]^NÍ * [[Baldursbrá (mannsnafn)|Baldursbrá]]^NÍ * [[Baldvina]]^NÍ * [[Baldvinía]]^NÍ * [[Barbara]]^NÍ * [[Barbára]]^NÍ * [[Bassí]]^NÍ * [[Batanía]]^NÍ * [[Baþónía]]^NÍ * [[Bábó]] * [[Bára]]^NÍ * [[Bárðdís]]^NÍ * [[Bárðlína]]^NÍ * [[Bárðný]]^NÍ * [[Beata]]^NÍ * [[Bebba]] * [[Bedína]]^NÍ * [[Begga]]^NÍ * [[Bekkhildur]]^NÍ * [[Belinda]]^NÍ * [[Bella]]^NÍ * [[Benedikta]]^NÍ * [[Benediktína]]^NÍ * [[Bengta]]^NÍ * [[Benidikta]] * [[Benía]]^NÍ * [[Beníta]]^NÍ * [[Benjamína]]^NÍ * [[Benna]]^NÍ * [[Benney]]^NÍ * [[Benný]]^NÍ * [[Benónía]]^NÍ * [[Bensína]]^NÍ * [[Benta]]^NÍ * [[Bentey]]^NÍ * [[Bentína]]^NÍ * [[Bera (nafn)|Bera]]^NÍ * [[Berga]]^NÍ * [[Bergdís]]^NÍ * [[Bergdögg]]^NÍ * [[Bergey]]^NÍ * [[Bergfríður]]^NÍ * [[Bergheiður]]^NÍ * [[Berghildur]]^NÍ * [[Bergína]]^NÍ * [[Berglaug]]^NÍ * [[Berglind]]^NÍ * [[Berglín]]^NÍ * [[Berglína]]^NÍ * [[Bergljót]]^NÍ * [[Bergmannía]] * [[Bergmunda]]^NÍ * [[Bergný]]^NÍ * [[Bergrán]]^NÍ * [[Bergrín]]^NÍ * [[Bergrós]]^NÍ * [[Bergrún]]^NÍ * [[Bergsteina]]^NÍ * [[Bergsteinunn]]^NÍ * [[Bergsveina]]^NÍ * [[Bergveig]]^NÍ * [[Bergvina]]^NÍ * [[Bergþóra]]^NÍ * [[Bergþrúður]]^NÍ * [[Berit]]^NÍ * [[Bernadette]] * [[Bernharðína]]^NÍ * [[Bernódía]]^NÍ * [[Bernólína]]^NÍ * [[Bersabe]]^NÍ * [[Berta]]^NÍ * [[Bertha]]^NÍ * [[Bertína]]^NÍ * [[Bertmarí]] * [[Bessa]]^NÍ * [[Bessí]]^NÍ * [[Bessý]]^NÍ * [[Bestla (mannsnafn)|Bestla]]^NÍ * [[Beta (mannsnafn)|Beta]]^NÍ * [[Betanía]]^NÍ * [[Beth]] * [[Betsý]]^NÍ * [[Betta]]^NÍ * [[Bettina]]^NÍ * [[Bettína]]^NÍ * [[Bettý]]^NÍ * [[Betúelína]]^NÍ * [[Betzý]]^NÍ * [[Bibíana]]^NÍ * [[Bil (mannanafn)|Bil]]^NÍ * [[Binna]]^NÍ * [[Binný]]^NÍ * [[Birgit]]^NÍ * [[Birgitta]]^NÍ * [[Birgný]]^NÍ * [[Birna (nafn)|Birna]]^NÍ * [[Birta (mannsnafn)|Birta]]^NÍ * [[Birtna]]^NÍ * [[Bíbí]]^NÍ * [[Bína]]^NÍ * [[Bjargdís]]^NÍ * [[Bjargey]]^NÍ * [[Bjargheiður]]^NÍ * [[Bjarghildur]]^NÍ * [[Bjarglaug]]^NÍ * [[Bjarglind]]^NÍ * [[Bjarkey]]^NÍ * [[Bjarklind]]^NÍ * [[Bjarma]]^NÍ * [[Bjarna]]^NÍ * [[Bjarnasigrún]]^NÍ * [[Bjarnasína]]^NÍ * [[Bjarnaþórey]]^NÍ * [[Bjarndís]]^NÍ * [[Bjarney]]^NÍ * [[Bjarnfríður]]^NÍ * [[Bjarngerður]]^NÍ * [[Bjarnheiður]]^NÍ * [[Bjarnhildur]]^NÍ * [[Bjarnína]]^NÍ * [[Bjarnlaug]]^NÍ * [[Bjarnlín]]^NÍ * [[Bjarnný]]^NÍ * [[Bjarnónía]]^NÍ * [[Bjarnrós]] * [[Bjarnrún]]^NÍ * [[Bjarnveig]]^NÍ * [[Bjarný]]^NÍ * [[Bjarnþóra]]^NÍ * [[Bjarnþrúður]]^NÍ * [[Bjartdís]] * [[Bjartey]]^NÍ * [[Bjartmey]]^NÍ * [[Björg]]^NÍ * [[Björgey]] * [[Björgheiður]]^NÍ * [[Björghildur]]^NÍ * [[Björgólína]]^NÍ * [[Björgvina]]^NÍ * [[Björk (mannsnafn)|Björk]]^NÍ * [[Björndís]]^NÍ * [[Björney]]^NÍ * [[Björnfríður]]^NÍ * [[Björnína]]^NÍ * [[Björnlaug]]^NÍ * [[Björnlín]]^NÍ * [[Björnónía]]^NÍ * [[Björnveig]]^NÍ * [[Björný]]^NÍ * [[Björt]]^NÍ * [[Blaka]]^NÍ * [[Blanka]]^NÍ * [[Blanzeflór]]^NÍ * [[Bláey]]^NÍ * [[Bláklukka (mannsnafn)|Bláklukka]] * [[Blíða]]^NÍ * [[Blín]] * [[Blómey]]^NÍ * [[Blómhvít]]^NÍ * [[Blómlaug]]^NÍ * [[Blædís]]^NÍ * [[Blær]]^NÍ * [[Bobba]] * [[Bodil]]^NÍ * [[Boga]]^NÍ * [[Bogdís]]^NÍ * [[Bogey]]^NÍ * [[Bogga]]^NÍ * [[Boghildur]]^NÍ * [[Borg (mannsnafn)|Borg]]^NÍ * [[Borga]]^NÍ * [[Borgdís]]^NÍ * [[Borghild]] * [[Borghildur]]^NÍ * [[Borgný]]^NÍ * [[Borgrún]]^NÍ * [[Borgþóra]]^NÍ * [[Botnía (mannsnafn)|Botnía]] * [[Bóel]]^NÍ * [[Bóletta]]^NÍ * [[Bót]]^NÍ * [[Bóthildur]]^NÍ * [[Braga (mannsnafn)|Braga]]^NÍ * [[Braghildur]]^NÍ * [[Branddís]]^NÍ * [[Brandís]]^NÍ * [[Brandþrúður]]^NÍ * [[Brá]]^NÍ * [[Brák]]^NÍ * [[Brettefa]]^NÍ * [[Bretteva]]^NÍ * [[Briet]] * [[Brigget]]^NÍ * [[Brigida]]^NÍ * [[Brigit]]^NÍ * [[Brigitta]]^NÍ * [[Brim (mannsnafn)|Brim]] * [[Brimdís]]^NÍ * [[Brimey]] * [[Brimhildur]]^NÍ * [[Brimrún]]^NÍ * [[Brit]]^NÍ * [[Britt]]^NÍ * [[Britta]]^NÍ * [[Bría]] * [[Bríana]]^NÍ * [[Bríanna]]^NÍ * [[Bríet (mannsnafn)|Bríet]]^NÍ * [[Broteva]]^NÍ * [[Brúney]]^NÍ * [[Bryndís]]^NÍ * [[Brynfríður]]^NÍ * [[Bryngerður]]^NÍ * [[Brynheiður]]^NÍ * [[Brynhildur]]^NÍ * [[Brynja (nafn)|Brynja]]^NÍ * [[Brynjólfína]]^NÍ * [[Brynjólfsína]]^NÍ * [[Brynný]]^NÍ * [[Brynveig]]^NÍ * [[Brynylfa]] * [[Bubba]]^NÍ * [[Buffý]] * [[Burkney]]^NÍ * [[Bylgja (mannsnafn)|Bylgja]]^NÍ * [[Böðvarrún]]^NÍ * [[Böðvína]]^NÍ {{div col end}} == C == {{div col|colwidth=12em}} * [[Camilla]]^NÍ * [[Caritas]] * [[Carla]] * [[Carmen]]^NÍ * [[Casandra]] * [[Cathinca]] * [[Cecilia]]^NÍ * [[Cecilía]]^NÍ * [[Celina]] * [[Ceres (mannsnafn)|Ceres]]^NÍ * [[Charlotta]]^NÍ * [[Charlotte (mannsnafn)|Charlotte]]^NÍ * [[Chloé]] * [[Chrissie]] * [[Christa]] * [[Christel]] * [[Christina]]^NÍ * [[Christine]]^NÍ * [[Clara]]^NÍ * [[Cleopatra (mannsnafn)|Cleopatra]] {{div col end}} == D == {{div col|colwidth=12em}} * [[Dadda]]^NÍ * [[Daða]]^NÍ * [[Daðey]]^NÍ * [[Daðína]]^NÍ * [[Daðný]]^NÍ * [[Dagbjörg]]^NÍ * [[Dagbjört]]^NÍ * [[Dagfinna]]^NÍ * [[Dagfríður]]^NÍ * [[Dagga]]^NÍ * [[Daggrós]]^NÍ * [[Dagheiður]]^NÍ * [[Dagmar]]^NÍ * [[Dagmey]]^NÍ * [[Dagný]]^NÍ * [[Dagrún]]^NÍ * [[Dalbjörk]]^NÍ * [[Daldís]]^NÍ * [[Daley]]^NÍ * [[Dalía]]^NÍ * [[Dalíla]]^NÍ * [[Dalla]]^NÍ * [[Dallilja]]^NÍ * [[Dalrós]]^NÍ * [[Dalrún]] * [[Dana]]^NÍ * [[Danbjörg]]^NÍ * [[Daney]]^NÍ * [[Danfríður]]^NÍ * [[Danheiður]]^NÍ * [[Danhildur]]^NÍ * [[Dania]] * [[Danía]]^NÍ * [[Daníela]]^NÍ * [[Daníelía]]^NÍ * [[Daníelína]]^NÍ * [[Daníella]]^NÍ * [[Danlína]]^NÍ * [[Dara]]^NÍ * [[Daría]] * [[Davíða]]^NÍ * [[Davíðína]]^NÍ * [[Dawn]] * [[Dáð]] * [[Debora]]^NÍ * [[Debóra]]^NÍ * [[Deda]] * [[Degen]] * [[Delía]] * [[Dendý]]^NÍ * [[Denný]]^NÍ * [[Diana]]^NÍ * [[Didda (mannsnafn)|Didda]]^NÍ * [[Diðrika]]^NÍ * [[Dilja]]^NÍ * [[Diljá]]^NÍ * [[Dilla]] * [[Dillý]] * [[Dimma (mannsnafn)|Dimma]] * [[Dimmblá]]^NÍ * [[Dimmey]]^NÍ * [[Dissý]] * [[Día]]^NÍ * [[Díana (mannsnafn)|Díana]]^NÍ * [[Díanna]]^NÍ * [[Dídí]] * [[Díma]]^NÍ * [[Dína]]^NÍ * [[Dípa]]^NÍ * [[Dís (mannsnafn)|Dís]]^NÍ * [[Dísa]]^NÍ * [[Dísella]]^NÍ * [[Dodda]]^NÍ * [[Dollý (mannsnafn)|Dollý]]^NÍ * [[Dolma]] * [[Donna]]^NÍ * [[Dordía]]^NÍ * [[Doris]]^NÍ * [[Dorothea]]^NÍ * [[Dóa]] * [[Dómhildur]]^NÍ * [[Dóra]]^NÍ * [[Dórdís]]^NÍ * [[Dórey]]^NÍ * [[Dórhildur]]^NÍ * [[Dóris]] * [[Dórothea]]^NÍ * [[Dórótea]]^NÍ * [[Dóróthe]] * [[Dóróthea]]^NÍ * [[Dóróþea]]^NÍ * [[Dósóþea]]^NÍ * [[Drauma]]^NÍ * [[Draumey]]^NÍ * [[Draumrún]]^NÍ * [[Drisjana]]^NÍ * [[Drífa]]^NÍ * [[Drísíana]]^NÍ * [[Droplaug]]^NÍ * [[Drótt]]^NÍ * [[Drysíana]]^NÍ * [[Dröfn]]^NÍ * [[Dúa]]^NÍ * [[Dúfa (nafn)|Dúfa]]^NÍ * [[Dúna]]^NÍ * [[Dúnna]] * [[Dúrra (mannsnafn)|Dúrra]] * [[Dyljá]] * [[Dynja]] * [[Dýrborg]]^NÍ * [[Dýrfinna]]^NÍ * [[Dýrlaug]] * [[Dýrleif]]^NÍ * [[Dýrley]]^NÍ * [[Dýrólína]]^NÍ * [[Dýrunn]]^NÍ * [[Dýrvin]]^NÍ * [[Dæja]]^NÍ * [[Dögg (nafn)|Dögg]]^NÍ * [[Dögun (mannsnafn)|Dögun]]^NÍ {{div col end}} == E == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ebba]]^NÍ * [[Ebbertsína]]^NÍ * [[Ebonney]] * [[Edda (mannsnafn)|Edda]]^NÍ * [[Eddý]]^NÍ * [[Edel]]^NÍ * [[Eden (mannsnafn)|Eden]] * [[Edil]]^NÍ * [[Edit]]^NÍ * [[Edith]]^NÍ * [[Edla]]^NÍ * [[Edna]]^NÍ * [[Eðalrein]]^NÍ * [[Eðna]]^NÍ * [[Eðvaldína]]^NÍ * [[Eðvarðsína]]^NÍ * [[Efemia]]^NÍ * [[Efemía]]^NÍ * [[Egedia]]^NÍ * [[Egedía]]^NÍ * [[Eggertína]]^NÍ * [[Eggertsína]]^NÍ * [[Eggrún]]^NÍ * [[Eggþóra]]^NÍ * [[Egidía]]^NÍ * [[Egilína]]^NÍ * [[Egillína]]^NÍ * [[Egilsína]]^NÍ * [[Egla (mannsnafn)|Egla]]^NÍ * [[Eia]] * [[Eidís]]^NÍ * [[Eiðbjörg]]^NÍ * [[Eiðný]]^NÍ * [[Eiðunn]]^NÍ * [[Eiðvör]]^NÍ * [[Eigrét]]^NÍ * [[Eik (mannsnafn)|Eik]]^NÍ * [[Eileif]]^NÍ * [[Eileiþía]] * [[Eilíf]]^NÍ * [[Eina]]^NÍ * [[Einara]]^NÍ * [[Einarbjörg]]^NÍ * [[Einarðína]]^NÍ * [[Einarína]]^NÍ * [[Einarlína]]^NÍ * [[Einarsína]]^NÍ * [[Einbjörg]]^NÍ * [[Eindís]]^NÍ * [[Einey]]^NÍ * [[Einfríður]]^NÍ * [[Einhildur]]^NÍ * [[Einína]]^NÍ * [[Einrós]]^NÍ * [[Einrún]]^NÍ * [[Einsa]] * [[Einstínveig]]^NÍ * [[Eir (mannsnafn)|Eir]]^NÍ * [[Eirdís]]^NÍ * [[Eirfinna]]^NÍ * [[Eiríka]]^NÍ * [[Eiríksína]]^NÍ * [[Eirný]]^NÍ * [[Eirún]]^NÍ * [[Eiva]] * [[Eivör]] * [[Ektalína]]^NÍ * [[Elba (mannsnafn)|Elba]] * [[Eldbjörg]]^NÍ * [[Eldborg (mannsnafn)|Eldborg]]^NÍ * [[Elddís]] * [[Eldey (mannsnafn)|Eldey]]^NÍ * [[Eldlilja (mannsnafn)|Eldlilja]]^NÍ * [[Eldmey]] * [[Eldrós]] * [[Eldrún]] * [[Eldþóra]] * [[Elea]] * [[Eleana]] * [[Eleina]]^NÍ * [[Elektra (nafn)|Elektra]]^NÍ * [[Elena]]^NÍ * [[Elená]]^NÍ * [[Elenborg]] * [[Elenora]] * [[Elenóra]]^NÍ * [[Eleonora]]^NÍ * [[Eleónóra]]^NÍ * [[Elfa]]^NÍ * [[Elfríð]] * [[Elfur]]^NÍ * [[Elheiður]]^NÍ * [[Elika]]^NÍ * [[Elina]]^NÍ * [[Elinbjört]]^NÍ * [[Elinborg]]^NÍ * [[Elinóra]]^NÍ * [[Elinrós]]^NÍ * [[Elisabet]]^NÍ * [[Elisabeth]]^NÍ * [[Elise]] * [[Elizabet]] * [[Elizabeth]] * [[Elía (mannsnafn)|Elía]]^NÍ * [[Elíana]]^NÍ * [[Elíanna]] * [[Elíasína]]^NÍ * [[Elímunda]]^NÍ * [[Elín]]^NÍ * [[Elína]]^NÍ * [[Elíná]]^NÍ * [[Elínbet]]^NÍ * [[Elínbjörg]]^NÍ * [[Elínbjört]]^NÍ * [[Elínborg]]^NÍ * [[Elíndís]] * [[Elíngunn]] * [[Elíngunnur]]^NÍ * [[Elínheiður]]^NÍ * [[Elínora]]^NÍ * [[Elínóra]]^NÍ * [[Elínrós]]^NÍ * [[Elínveig]]^NÍ * [[Elírós]]^NÍ * [[Elís (mannsnafn)|Elís]]^NÍ * [[Elísa]]^NÍ * [[Elísabet]]^NÍ * [[Elísabeth]]^NÍ * [[Elísabjörg]]^NÍ * [[Elíveig]]^NÍ * [[Elíza]]^NÍ * [[Elízabet]] * [[Elja]] * [[Elka]]^NÍ * [[Ella]]^NÍ * [[Ellen]]^NÍ * [[Elley]]^NÍ * [[Ellisif]]^NÍ * [[Ellín]]^NÍ * [[Elly]] * [[Ellý]]^NÍ * [[Elma]]^NÍ * [[Elna]]^NÍ * [[Elsa]]^NÍ * [[Elsabet]]^NÍ * [[Elsabjörg]]^NÍ * [[Elser]]^NÍ * [[Elsie]]^NÍ * [[Elsí]]^NÍ * [[Elspa]]^NÍ * [[Elsý]]^NÍ * [[Elúlía]]^NÍ * [[Elva]]^NÍ * [[Elvi]] * [[Elvira]] * [[Elví]]^NÍ * [[Elvíra]]^NÍ * [[Elvur]]^NÍ * [[Elvý]]^NÍ * [[Elvör]]^NÍ * [[Emanúela]] * [[Embla (mannsnafn)|Embla]]^NÍ * [[Emelí]] * [[Emelía]]^NÍ * [[Emelíana]]^NÍ * [[Emelína]]^NÍ * [[Emely]] * [[Emelý]] * [[Emeralda]] * [[Emerentíana]]^NÍ * [[Emhild]] * [[Emi]] * [[Emilí]] * [[Emilía]]^NÍ * [[Emilíana]]^NÍ * [[Emilíanna]]^NÍ * [[Emilína]]^NÍ * [[Emilý]]^NÍ * [[Emma]]^NÍ * [[Emmý]] * [[Emý]]^NÍ * [[Enea]]^NÍ * [[Eneasa]]^NÍ * [[Eneka]]^NÍ * [[Engilberta]]^NÍ * [[Engilbertína]]^NÍ * [[Engilbjörg]]^NÍ * [[Engilbjört]]^NÍ * [[Engilborg]]^NÍ * [[Engilfríður]]^NÍ * [[Engilgerður]]^NÍ * [[Engilmaría]]^NÍ * [[Engilráð]]^NÍ * [[Engilrós]]^NÍ * [[Engla]]^NÍ * [[Engley]]^NÍ * [[Enika]]^NÍ * [[Eníta]] * [[Enja]]^NÍ * [[Enóla]]^NÍ * [[Enya (mannsnafn)|Enya]] * [[Epifanía]]^NÍ * [[Eres]] * [[Erica (mannsnafn)|Erica]] * [[Erika]]^NÍ * [[Erin]] * [[Erla]]^NÍ * [[Erlen]]^NÍ * [[Erlenda]]^NÍ * [[Erlendína]]^NÍ * [[Erlendsína]]^NÍ * [[Erlinda]] * [[Erlín]]^NÍ * [[Erlína]]^NÍ * [[Ermenga]]^NÍ * [[Erna]]^NÍ * [[Erykah]] * [[Esí]] * [[Esja (nafn)|Esja]]^NÍ * [[Eskja]] * [[Esmeralda]]^NÍ * [[Estel]] * [[Ester]]^NÍ * [[Esther]]^NÍ * [[Estiva]]^NÍ * [[Estífa]]^NÍ * [[Estíva]]^NÍ * [[Ethel]]^NÍ * [[Etilríður]]^NÍ * [[Etna (mannsnafn)|Etna]]^NÍ * [[Eufemia]]^NÍ * [[Eufemía]] * [[Eugenia]]^NÍ * [[Eugenía]] * [[Eulalía]]^NÍ * [[Eva (mannsnafn)|Eva]]^NÍ * [[Evelía]] * [[Evelyn]]^NÍ * [[Evey]]^NÍ * [[Evfemía]]^NÍ * [[Evgenia]]^NÍ * [[Evgenía]]^NÍ * [[Evin]] * [[Evíta]]^NÍ * [[Evlalía]]^NÍ * [[Evsebía]]^NÍ * [[Ey (mannsnafn)|Ey]]^NÍ * [[Eybjörg]]^NÍ * [[Eybjört]]^NÍ * [[Eyborg]]^NÍ * [[Eydís]]^NÍ * [[Eyð]] * [[Eyðdís]]^NÍ * [[Eyfríður]]^NÍ * [[Eygerður]]^NÍ * [[Eygló]]^NÍ * [[Eygrét]]^NÍ * [[Eyhildur]]^NÍ * [[Eyja (mannsnafn)|Eyja]]^NÍ * [[Eyjalín]]^NÍ * [[Eyjólfa]]^NÍ * [[Eyjólfína]]^NÍ * [[Eyjólflína]]^NÍ * [[Eyjólfsína]]^NÍ * [[Eyleif]]^NÍ * [[Eyleifína]]^NÍ * [[Eylín]]^NÍ * [[Eylína]]^NÍ * [[Eyrarrós (mannsnafn)|Eyrarrós]] * [[Eyríður]]^NÍ * [[Eyrós]]^NÍ * [[Eyrún]]^NÍ * [[Eyva]] * [[Eyveig]]^NÍ * [[Eyvindína]]^NÍ * [[Eyvör]]^NÍ * [[Eyþóra]]^NÍ * [[Eyþrúður]]^NÍ {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=12em}} * [[Fanndís]]^NÍ * [[Fanney]]^NÍ * [[Fannhvít]]^NÍ * [[Fannlaug]]^NÍ * [[Fanny]]^NÍ * [[Fanný]]^NÍ * [[Febína]]^NÍ * [[Febrún]] * [[Feldís]]^NÍ * [[Fema]]^NÍ * [[Ferdína]]^NÍ * [[Fernandína]]^NÍ * [[Fides]]^NÍ * [[Filipía]]^NÍ * [[Filippa]]^NÍ * [[Filippía]]^NÍ * [[Finna]]^NÍ * [[Finnbjörg]]^NÍ * [[Finnbjörk]]^NÍ * [[Finnboga]]^NÍ * [[Finnborg]]^NÍ * [[Finndís]]^NÍ * [[Finney]]^NÍ * [[Finnfríður]]^NÍ * [[Finnlaug]]^NÍ * [[Finnrós]]^NÍ * [[Finnsína]]^NÍ * [[Finnþóra]]^NÍ * [[Fía]]^NÍ * [[Fíasól]] * [[Fídes]]^NÍ * [[Fídís]]^NÍ * [[Fífa (mannsnafn)|Fífa]]^NÍ * [[Fíóna]] * [[Fjalldís]]^NÍ * [[Fjalley]] * [[Fjara (mannsnafn)|Fjara]] * [[Fjóla]]^NÍ * [[Flosrún]]^NÍ * [[Flóra (nafn)|Flóra]] * [[Flóredína]]^NÍ * [[Flórentía]]^NÍ * [[Flórentína]]^NÍ * [[Flórída (mannsnafn)|Flórída]]^NÍ * [[Fold]] * [[Folda]]^NÍ * [[Franka]] * [[Fransiska]]^NÍ * [[Franzisca]] * [[Franziska]]^NÍ * [[Frán]]^NÍ * [[Fregn]]^NÍ * [[Freya (mannsnafn)|Freya]] * [[Freydís]]^NÍ * [[Freygerður]]^NÍ * [[Freyja (mannsnafn)|Freyja]]^NÍ * [[Freylaug]]^NÍ * [[Freyleif]]^NÍ * [[Frida]] * [[Friðbjörg]]^NÍ * [[Friðbjörk]]^NÍ * [[Friðbjört]]^NÍ * [[Friðborg]]^NÍ * [[Friðdís]]^NÍ * [[Friðdóra]]^NÍ * [[Friðey]]^NÍ * [[Friðfinna]]^NÍ * [[Friðfríður]]^NÍ * [[Friðgerður]]^NÍ * [[Friðjóna]]^NÍ * [[Friðlaug]]^NÍ * [[Friðleif]]^NÍ * [[Friðlín]]^NÍ * [[Friðlína]]^NÍ * [[Friðmey]]^NÍ * [[Friðný]]^NÍ * [[Friðrika]]^NÍ * [[Friðrikka]]^NÍ * [[Friðrós]]^NÍ * [[Friðrún]]^NÍ * [[Friðsemd]]^NÍ * [[Friðveig]]^NÍ * [[Friðvör]]^NÍ * [[Friðþóra]]^NÍ * [[Frigg (mannsnafn)|Frigg]]^NÍ * [[Fríða]]^NÍ * [[Fríður]]^NÍ * [[Frímannía]]^NÍ * [[Frostrós]] * [[Fróðný]]^NÍ * [[Frugit]]^NÍ * [[Frumrósa]]^NÍ * [[Frúgit]]^NÍ * [[Fura (mannsnafn)|Fura]]^NÍ * [[Fævý]] * [[Föld]] * [[Fönn]]^NÍ {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=12em}} * [[Gabriela]]^NÍ * [[Gabriella]]^NÍ * [[Gabríela]]^NÍ * [[Gabríella]]^NÍ * [[Gabríerla]] * [[Gaja (mannsnafn)|Gaja]] * [[Ganna]] * [[Garbó]] * [[Garða]]^NÍ * [[Gauja]]^NÍ * [[Gauthildur]]^NÍ * [[Gára]] * [[Gefjun (mannsnafn)|Gefjun]]^NÍ * [[Gefn]]^NÍ * [[Geira]]^NÍ * [[Geirbjörg]]^NÍ * [[Geirborg]]^NÍ * [[Geirdís]]^NÍ * [[Geirfinna]]^NÍ * [[Geirfríður]]^NÍ * [[Geirhildur]]^NÍ * [[Geirína]]^NÍ * [[Geirlaug]]^NÍ * [[Geirlína]]^NÍ * [[Geirlöð]]^NÍ * [[Geirný]]^NÍ * [[Geirríður]]^NÍ * [[Geirrún]]^NÍ * [[Geirþóra]]^NÍ * [[Geirþrúður]]^NÍ * [[Georgía (mannsnafn)|Georgía]] * [[Georgína]]^NÍ * [[Gerða]]^NÍ * [[Gerður]]^NÍ * [[Gestfríður]]^NÍ * [[Gestheiður]]^NÍ * [[Gestína]]^NÍ * [[Gestný]]^NÍ * [[Gestrún]]^NÍ * [[Gilla]] * [[Gillý]]^NÍ * [[Gilslaug]]^NÍ * [[Gissunn]]^NÍ * [[Gissurína]]^NÍ * [[Gía]]^NÍ * [[Gígí]] * [[Gígja]]^NÍ * [[Gísela]]^NÍ * [[Gísella]] * [[Gísla]]^NÍ * [[Gíslalína]]^NÍ * [[Gíslanna]]^NÍ * [[Gísley]]^NÍ * [[Gíslheiður]]^NÍ * [[Gíslíana]]^NÍ * [[Gíslín]]^NÍ * [[Gíslína]]^NÍ * [[Gísllaug]]^NÍ * [[Gíslný]]^NÍ * [[Gíslólína]]^NÍ * [[Gíslrún]]^NÍ * [[Gíslunn]]^NÍ * [[Gíta]] * [[Gjaflaug]]^NÍ * [[Gjóska (mannsnafn)|Gjóska]] * [[Gjöll]] * [[Gleymmérei]] * [[Gloría]]^NÍ * [[Gloríant]]^NÍ * [[Gló]]^NÍ * [[Glóa]] * [[Glóbjört]]^NÍ * [[Glódís]]^NÍ * [[Glóð]]^NÍ * [[Glóey (nafn)|Glóey]]^NÍ * [[Glytta (mannsnafn)|Glytta]] * [[Gná (mannsnafn)|Gná]]^NÍ * [[Gnádís]] * [[Goðmunda]]^NÍ * [[Gola]] * [[Gottfreða]]^NÍ * [[Gottfreðlína]]^NÍ * [[Góa (mannsnafn)|Góa]]^NÍ * [[Gógó]]^NÍ * [[Gratiana]]^NÍ * [[Gratíana]] * [[Grein (mannsnafn)|Grein]]^NÍ * [[Gret]] * [[Greta]]^NÍ * [[Grethe]] * [[Grélöð]]^NÍ * [[Grét]]^NÍ * [[Gréta]]^NÍ * [[Gríma (mannsnafn)|Gríma]]^NÍ * [[Grímbjörg]]^NÍ * [[Grímea]]^NÍ * [[Grímey]]^NÍ * [[Grímheiður]]^NÍ * [[Grímhildur]]^NÍ * [[Grímlaug]]^NÍ * [[Gríshildur]]^NÍ * [[Gró (mannsnafn)|Gró]]^NÍ * [[Gróa]]^NÍ * [[Grótta (mannsnafn)|Grótta]] * [[Guðanna]]^NÍ * [[Guðarnleif]]^NÍ * [[Guðberta]]^NÍ * [[Guðbet]]^NÍ * [[Guðbil]]^NÍ * [[Guðbirna]]^NÍ * [[Guðbjartsína]]^NÍ * [[Guðbjörg]]^NÍ * [[Guðbjört]]^NÍ * [[Guðborg]]^NÍ * [[Guðbranda]]^NÍ * [[Guðbrandína]]^NÍ * [[Guðdís]]^NÍ * [[Guðfinna]]^NÍ * [[Guðfríður]]^NÍ * [[Guðjóna]]^NÍ * [[Guðjónía]]^NÍ * [[Guðjónína]]^NÍ * [[Guðjónsína]]^NÍ * [[Guðjóný]]^NÍ * [[Guðlaug]]^NÍ * [[Guðleif]]^NÍ * [[Guðlín]]^NÍ * [[Guðlína]]^NÍ * [[Guðmannía]]^NÍ * [[Guðmey]]^NÍ * [[Guðmund]]^NÍ * [[Guðmunda]]^NÍ * [[Guðmundía]]^NÍ * [[Guðmundína]]^NÍ * [[Guðmundsína]]^NÍ * [[Guðna]]^NÍ * [[Guðný]]^NÍ * [[Guðríður]]^NÍ * [[Guðrún]]^NÍ * [[Guðrúnbjörg]]^NÍ * [[Guðsteina]]^NÍ * [[Guðvaldína]]^NÍ * [[Guðveig]]^NÍ * [[Guðvina]]^NÍ * [[Guja]] * [[Gulla]] * [[Gullbrá (mannsnafn)|Gullbrá]]^NÍ * [[Gullveig]]^NÍ * [[Gullý]] * [[Gumma]]^NÍ * [[Gunilla]]^NÍ * [[Gunna]]^NÍ * [[Gunnarína]]^NÍ * [[Gunnbjörg]]^NÍ * [[Gunnbjört]]^NÍ * [[Gunnborg]]^NÍ * [[Gunndís]]^NÍ * [[Gunndóra]]^NÍ * [[Gunnella]]^NÍ * [[Gunnfinna]]^NÍ * [[Gunnfríður]]^NÍ * [[Gunnharða]] * [[Gunnheiður]]^NÍ * [[Gunnhildur]]^NÍ * [[Gunnína]]^NÍ * [[Gunnjóna]]^NÍ * [[Gunnlaug]]^NÍ * [[Gunnleif]]^NÍ * [[Gunnlöð]]^NÍ * [[Gunnrún]]^NÍ * [[Gunnrúna]]^NÍ * [[Gunnur]]^NÍ * [[Gunnveig]]^NÍ * [[Gunnvör]]^NÍ * [[Gunný]]^NÍ * [[Gunnþóra]]^NÍ * [[Gunnþórunn]]^NÍ * [[Guría]]^NÍ * [[Gurrý]]^NÍ * [[Gúa]]^NÍ * [[Gúníta]] * [[Gúrí]] * [[Gústa]]^NÍ * [[Gústafa]]^NÍ * [[Gyða]]^NÍ * [[Gyðja (mannsnafn)|Gyðja]]^NÍ * [[Gyðríður]]^NÍ * [[Gyríður]]^NÍ * [[Gytta]]^NÍ * [[Gýríður]]^NÍ * [[Gæfa]] * [[Gæflaug]]^NÍ {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=12em}} * [[Hadda]]^NÍ * [[Haddý]]^NÍ * [[Hafalda]]^NÍ * [[Hafbjörg]]^NÍ * [[Hafborg]]^NÍ * [[Hafdís]]^NÍ * [[Hafey]]^NÍ * [[Haffý]] * [[Hafliða]]^NÍ * [[Hafliðína]]^NÍ * [[Haflína]]^NÍ * [[Hafný]]^NÍ * [[Hafrós]]^NÍ * [[Hafrún]]^NÍ * [[Hafsól]] * [[Hafsteina]]^NÍ * [[Hafþóra]]^NÍ * [[Hagar (mannsnafn)|Hagar]]^NÍ * [[Halla]]^NÍ * [[Hallbera]]^NÍ * [[Hallbjörg]]^NÍ * [[Hallborg]]^NÍ * [[Halldís]]^NÍ * [[Halldóra]]^NÍ * [[Halley]]^NÍ * [[Hallfríður]]^NÍ * [[Hallgerður]]^NÍ * [[Hallgríma]]^NÍ * [[Hallgrímína]]^NÍ * [[Hallgrímsína]]^NÍ * [[Hallgunnur]]^NÍ * [[Hallkatla]]^NÍ * [[Hallný]]^NÍ * [[Hallótta]]^NÍ * [[Hallrún]]^NÍ * [[Hallveig]]^NÍ * [[Hallvör]]^NÍ * [[Hamína]] * [[Hanna]]^NÍ * [[Hannah]] * [[Hannesína]]^NÍ * [[Hanney]]^NÍ * [[Hannína]]^NÍ * [[Hannveig]]^NÍ * [[Hanný]]^NÍ * [[Hansa]]^NÍ * [[Hansborg]]^NÍ * [[Hansfríður]]^NÍ * [[Hansína]]^NÍ * [[Haralda]]^NÍ * [[Haraldína]]^NÍ * [[Haraldsína]]^NÍ * [[Harða]]^NÍ * [[Harley]] * [[Harne]] * [[Harpa (mannsnafn)|Harpa]]^NÍ * [[Hauður]]^NÍ * [[Haukrún]] * [[Hákonía]]^NÍ * [[Hálfdanía]]^NÍ * [[Hávarðína]]^NÍ * [[Heba (mannsnafn)|Heba]]^NÍ * [[Hebba]]^NÍ * [[Hedda]]^NÍ * [[Hedí]]^NÍ * [[Heida]] * [[Heidi]] * [[Heiða]]^NÍ * [[Heiðbjörg]]^NÍ * [[Heiðbjörk]]^NÍ * [[Heiðbjört]]^NÍ * [[Heiðbrá]]^NÍ * [[Heiðdís]]^NÍ * [[Heiðlaug]]^NÍ * [[Heiðlóa (nafn)|Heiðlóa]]^NÍ * [[Heiðný]]^NÍ * [[Heiðrós]]^NÍ * [[Heiðrún]]^NÍ * [[Heiður]]^NÍ * [[Heiðveig]]^NÍ * [[Heiðvíg]]^NÍ * [[Heimlaug]]^NÍ * [[Hekla (mannsnafn)|Hekla]]^NÍ * [[Helen]]^NÍ * [[Helena (mannsnafn)|Helena]]^NÍ * [[Helga]]^NÍ * [[Helganna]]^NÍ * [[Helgey]] * [[Heli]] * [[Hella (mannsnafn)|Hella]]^NÍ * [[Helma]]^NÍ * [[Hendrikka]]^NÍ * [[Henný]]^NÍ * [[Henrietta]]^NÍ * [[Henrika]] * [[Henríetta]]^NÍ * [[Hera (mannsnafn)|Hera]]^NÍ * [[Herbjörg]]^NÍ * [[Herbjört]]^NÍ * [[Herborg]]^NÍ * [[Herdís]]^NÍ * [[Herfríður]]^NÍ * [[Hergerður]]^NÍ * [[Herlaug]]^NÍ * [[Hermanía]]^NÍ * [[Hermannía]]^NÍ * [[Hermína]]^NÍ * [[Hermunda]]^NÍ * [[Heró]] * [[Herríður]]^NÍ * [[Hersilía]]^NÍ * [[Herta]]^NÍ * [[Hertha]]^NÍ * [[Hervör]]^NÍ * [[Herþrúður]]^NÍ * [[Hild]] * [[Hilda]]^NÍ * [[Hildegard]]^NÍ * [[Hildibjörg]]^NÍ * [[Hildigerður]]^NÍ * [[Hildigunnur]]^NÍ * [[Hildiríður]]^NÍ * [[Hildisif]]^NÍ * [[Hildís]] * [[Hildur]]^NÍ * [[Hilja]] * [[Hilma]]^NÍ * [[Himinbjörg]]^NÍ * [[Hind]] * [[Hinrika]]^NÍ * [[Hinrikka]] * [[Hippólýte]]^NÍ * [[Híramía]]^NÍ * [[Hjalta]]^NÍ * [[Hjaltey]]^NÍ * [[Hjaltína]]^NÍ * [[Hjaltlína]]^NÍ * [[Hjaltveig]]^NÍ * [[Hjálma]]^NÍ * [[Hjálmdís]]^NÍ * [[Hjálmey]]^NÍ * [[Hjálmfríður]]^NÍ * [[Hjálmgerður]]^NÍ * [[Hjálmhildur]]^NÍ * [[Hjálmrós]]^NÍ * [[Hjálmrún]]^NÍ * [[Hjálmveig]]^NÍ * [[Hjördís]]^NÍ * [[Hjörfríður]]^NÍ * [[Hjörleif]]^NÍ * [[Hjörleifa]]^NÍ * [[Hjörný]]^NÍ * [[Hjörtfríður]]^NÍ * [[Hjörtína]]^NÍ * [[Hjörtlaug]]^NÍ * [[Hjörtný]]^NÍ * [[Hjörtrós]]^NÍ * [[Hlaðgerður]]^NÍ * [[Hleiður]]^NÍ * [[Hlédís]]^NÍ * [[Hlíð]]^NÍ * [[Hlíf]]^NÍ * [[Hlín (mannsnafn)|Hlín]]^NÍ * [[Hlýja]] * [[Hlökk]]^NÍ * [[Hneta (mannsnafn)|Hneta]]^NÍ * [[Hofdís]]^NÍ * [[Hóffý]] * [[Hófí]] * [[Hólmbjörg]]^NÍ * [[Hólmdís]]^NÍ * [[Hólmfríður]]^NÍ * [[Hólmgerður]]^NÍ * [[Hrafna]]^NÍ * [[Hrafnbjört]] * [[Hrafnborg]]^NÍ * [[Hrafndís]]^NÍ * [[Hrafnea]] * [[Hrafney]]^NÍ * [[Hrafnfífa]] * [[Hrafngerður]]^NÍ * [[Hrafnheiður]]^NÍ * [[Hrafnhetta]] * [[Hrafnhildur]]^NÍ * [[Hrafnkatla]]^NÍ * [[Hrafnlaug]]^NÍ * [[Hrafnrós]] * [[Hrafnrún]] * [[Hrafnsunna]] * [[Hrafntinna (mannsnafn)|Hrafntinna]]^NÍ * [[Hrafnynja]] * [[Hraundís]]^NÍ * [[Hrefna (mannanafn)|Hrefna]]^NÍ * [[Hreiðarsína]]^NÍ * [[Hreindís]]^NÍ * [[Hreingrét]]^NÍ * [[Hróbjörg]]^NÍ * [[Hróbjört]]^NÍ * [[Hróðbjörg]]^NÍ * [[Hróðný]]^NÍ * [[Hrólfdís]]^NÍ * [[Hróný]]^NÍ * [[Hrund]]^NÍ * [[Hröfn]] * [[Hrönn]]^NÍ * [[Hugbjörg]]^NÍ * [[Hugbjört]]^NÍ * [[Hugborg]]^NÍ * [[Hugbót]]^NÍ * [[Hugdís]]^NÍ * [[Hugljúf]]^NÍ * [[Hugraun]]^NÍ * [[Hugrós]] * [[Hugrún]]^NÍ * [[Huld]]^NÍ * [[Hulda (mannsnafn)|Hulda]]^NÍ * [[Hulddís]]^NÍ * [[Huldís]]^NÍ * [[Huldrún]]^NÍ * [[Húna]] * [[Húnbjörg]]^NÍ * [[Húndís]]^NÍ * [[Húngerður]]^NÍ * [[Hvönn (mannsnafn)|Hvönn]]^NÍ * [[Hyrna]]^NÍ * [[Hyrrokkin]] * [[Hædý]] * [[Höbbý]]^NÍ * [[Hödd]]^NÍ * [[Högna]]^NÍ * [[Hörn]]^NÍ {{div col end}} == I == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ida (nafn)|Ida]]^NÍ * [[Idda]]^NÍ * [[Iða (mannsnafn)|Iða]]^NÍ * [[Iðbjörg]]^NÍ * [[Iðja]] * [[Iðunn (nafn)|Iðunn]]^NÍ * [[Ilmur]]^NÍ * [[Ilse]] * [[Imba]] * [[Imma]] * [[Immý]] * [[Ina]]^NÍ * [[Inda]]^NÍ * [[India]]^NÍ * [[Indiana (mannsnafn)|Indiana]]^NÍ * [[Indika]] * [[Indí (mannsnafn)|Indí]] * [[Indía]]^NÍ * [[Indíana]]^NÍ * [[Indíra]]^NÍ * [[Indlaug]]^NÍ * [[Indra]]^NÍ * [[Indriðína]]^NÍ * [[Indría]]^NÍ * [[Indríður]]^NÍ * [[Inga]]^NÍ * [[Ingaló (mannsnafn)|Ingaló]] * [[Inganna]] * [[Ingdís]]^NÍ * [[Ingeborg]]^NÍ * [[Inger]]^NÍ * [[Ingey]]^NÍ * [[Ingfinna]]^NÍ * [[Ingheiður]]^NÍ * [[Inghildur]]^NÍ * [[Ingibjörg]]^NÍ * [[Ingibjört]]^NÍ * [[Ingiborg]]^NÍ * [[Ingifinna]]^NÍ * [[Ingifríður]]^NÍ * [[Ingigerður]]^NÍ * [[Ingigunnur]]^NÍ * [[Ingilaug]]^NÍ * [[Ingileif]]^NÍ * [[Ingilín]]^NÍ * [[Ingilína]]^NÍ * [[Ingimagn]]^NÍ<!-- nafnið Ingimagn er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrúnu Kvaran sem kvennmannsnafn; ein kona var skráð með þessu nafni í manntali 1855 --> * [[Ingimaría]]^NÍ * [[Ingimunda]]^NÍ * [[Ingimundína]]^NÍ * [[Ingiríður]]^NÍ * [[Ingirós]]^NÍ * [[Ingirún]] * [[Ingisól]]^NÍ * [[Ingiveig]]^NÍ * [[Ingólfa]]^NÍ * [[Ingólfína]]^NÍ * [[Ingrid]]^NÍ * [[Ingrún]]^NÍ * [[Ingunn]]^NÍ * [[Ingveldur]]^NÍ * [[Inna (mannsnafn)|Inna]]^NÍ * [[Irena]]^NÍ * [[Irene]]^NÍ * [[Irja]]^NÍ * [[Irma]]^NÍ * [[Irmelín]] * [[Irmý]]^NÍ * [[Irpa]]^NÍ * [[Isabel]]^NÍ * [[Isabella]]^NÍ * [[Isadora]] * [[Isidora]] * [[Ivy]] * [[Ivý]] {{div col end}} == Í == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ída]]^NÍ * [[Íena]] * [[Ílena]] * [[Íma]]^NÍ * [[Ína]]^NÍ * [[Ínes]] * [[Ír]]^NÍ * [[Íren]]^NÍ * [[Írena]]^NÍ * [[Íris]]^NÍ * [[Írunn]]^NÍ * [[Ísabel]]^NÍ * [[Ísabella]]^NÍ * [[Ísadóra]]^NÍ * [[Ísafold (mannsnafn)|Ísafold]]^NÍ * [[Ísaka]]^NÍ * [[Ísakína]]^NÍ * [[Ísalind]]^NÍ * [[Ísalína]]^NÍ * [[Ísbjörg]]^NÍ * [[Ísbjört]] * [[Ísbrá]] * [[Ísdís]]^NÍ * [[Ísdögg]] * [[Íselín]] * [[Ísey]]^NÍ * [[Ísfjörð]] * [[Ísfold]]^NÍ * [[Ísgerður]]^NÍ * [[Íshildur]]^NÍ * [[Ísidóra]] * [[Ísis (mannsnafn)|Ísis]]^NÍ * [[Íslaug]]^NÍ * [[Ísleif]]^NÍ * [[Íslilja]] * [[Ísmey]]^NÍ * [[Ísobel]] * [[Ísold]]^NÍ * [[Ísól]]^NÍ * [[Ísrún]]^NÍ * [[Íssól]]^NÍ * [[Ísveig]]^NÍ * [[Ísvöld]] * [[Ítalía (mannsnafn)|Ítalía]] * [[Íunn]]^NÍ * [[Íva]]^NÍ * [[Ívalú]] * [[Ívana]] * [[Ívarlína]]^NÍ * [[Íviðja]] * [[Ívör]]^NÍ {{div col end}} == J == {{div col|colwidth=12em}} * [[Jael]]^NÍ * [[Jafeta]]^NÍ * [[Jafetína]]^NÍ * [[Jakey]] * [[Jakobea]]^NÍ * [[Jakobía]]^NÍ * [[Jakobína]]^NÍ * [[Jakóba]]^NÍ * [[Jana]]^NÍ * [[Jane]] * [[Janetta]]^NÍ * [[Janey]] * [[Jannika]] * [[Jara]]^NÍ * [[Jarðþrúður]]^NÍ * [[Jarla]] * [[Jarún]]^NÍ * [[Jarþrúður]]^NÍ * [[Jasína]]^NÍ * [[Jasmin]] * [[Jasmine]] * [[Jasmín]] * [[Járnbrá]]^NÍ^NÍ * [[Járnfríður]]^NÍ * [[Járngerður]]^NÍ * [[Járnþrúður]]^NÍ * [[Jeanne]] * [[Jelbjörg]]^NÍ * [[Jenetta]]^NÍ * [[Jenna]]^NÍ * [[Jenney]]^NÍ * [[Jenny]]^NÍ * [[Jenný]]^NÍ * [[Jensa]]^NÍ * [[Jensey]]^NÍ * [[Jensína]]^NÍ * [[Jessý]]^NÍ * [[Jonna]]^NÍ * [[Jonný]] * [[Josefina]] * [[Josephine]] * [[Jovina]] * [[Jóa]]^NÍ * [[Jóanna]]^NÍ * [[Jóbjörg]]^NÍ * [[Jóda]] * [[Jódís]]^NÍ * [[Jóelína]]^NÍ * [[Jóey]] * [[Jófinna]]^NÍ * [[Jófríður]]^NÍ * [[Jóga (mannsnafn)|Jóga]] * [[Jóhanna]]^NÍ * [[Jóhanndína]] * [[Jóhannesína]]^NÍ * [[Jóheiður]]^NÍ * [[Jólín]]^NÍ * [[Jóna]]^NÍ * [[Jónanna]]^NÍ * [[Jónasa]]^NÍ * [[Jónasína]]^NÍ * [[Jónassína]]^NÍ * [[Jónatanía]]^NÍ * [[Jónbjörg]]^NÍ * [[Jónbjört]]^NÍ * [[Jónborg]]^NÍ * [[Jóndís]]^NÍ * [[Jóndóra]]^NÍ * [[Jónea]]^NÍ * [[Jónesa]]^NÍ * [[Jóney]]^NÍ * [[Jónfríður]]^NÍ * [[Jóngerð]]^NÍ * [[Jóngerður]]^NÍ * [[Jónheiður]]^NÍ * [[Jónhildur]]^NÍ * [[Jóninna]]^NÍ * [[Jóní]] * [[Jónía (mannsnafn)|Jónía]]^NÍ * [[Jónída]]^NÍ * [[Jónína]]^NÍ * [[Jónlína]]^NÍ * [[Jónný]]^NÍ * [[Jónsína]]^NÍ * [[Jónunna]]^NÍ * [[Jónveig]]^NÍ * [[Jóný]]^NÍ * [[Jóra]]^NÍ * [[Jóreiður]]^NÍ * [[Jóríður]]^NÍ * [[Jórlaug]]^NÍ * [[Jórunn]]^NÍ * [[Jósabet]]^NÍ * [[Jósabína]]^NÍ * [[Jósebína]]^NÍ * [[Jósefa]]^NÍ * [[Jósefín]]^NÍ * [[Jósefína]]^NÍ * [[Jósevæn]]^NÍ * [[Jósíana]]^NÍ * [[Judit]]^NÍ * [[Judith]]^NÍ * [[Julia]] * [[Júdea]] * [[Júdit]]^NÍ * [[Júlí (mannsnafn)|Júlí]] * [[Júlía]]^NÍ * [[Júlíana]]^NÍ * [[Júlíanna]]^NÍ * [[Júlíetta]]^NÍ * [[Júlíhuld]] * [[Júlína]]^NÍ * [[Júlírós]]^NÍ * [[Júna]]^NÍ * [[Júní (mannsnafn)|Júní]] * [[Júnía]]^NÍ * [[Júníana]]^NÍ * [[Jústa]]^NÍ * [[Jökla (mannsnafn)|Jökla]]^NÍ * [[Jökulrós]]^NÍ * [[Jörgína]]^NÍ * [[Jörína]]^NÍ * [[Jörundína]]^NÍ {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=12em}} * [[Kaðlín]] * [[Kaia]] * [[Kaija]] * [[Kaía]] * [[Kaja]] * [[Kala]] * [[Kalla]] * [[Kalmara]] * [[Kamilla]] * [[Kamí]] * [[Kamma]] * [[Kapitola]] * [[Kapitóla]] * [[Kapítóla (mannsnafn)|Kapítóla]] * [[Kara]] * [[Karen]] * [[Karin]] * [[Karitas]] * [[Karí]] * [[Karín]] * [[Karína]] * [[Karítas]] * [[Karla]] * [[Karlinna]] * [[Karlína]] * [[Karlotta]] * [[Karlynja]] * [[Karlý]] * [[Karma (mannsnafn)|Karma]] * [[Karmen]] * [[Karna]] * [[Karol]] * [[Karolína]] * [[Karó]] * [[Karólín]] * [[Karólína]] * [[Karún]] * [[Kassandra (mannsnafn)|Kassandra]] * [[Kat (mannsnafn)|Kat]] * [[Kata]] * [[Katarína]] * [[Kateri]] * [[Katerína]] * [[Katharina]] * [[Kathinka]] * [[Katinka]] * [[Katla (mannsnafn)|Katla]] * [[Katra]] * [[Katrín]] * [[Katrína]] * [[Katý]] * [[Kaya]] * [[Kára]] * [[Kárí]] * [[Kellý]] * [[Kendra]] * [[Kenya (mannsnafn)|Kenya]] * [[Ketilbjörg]] * [[Ketilfríður]] * [[Ketilríður]] * [[Kiddý]] * [[Kikka]] * [[Kilja (mannsnafn)|Kilja]] * [[Kira (mannsnafn)|Kira]] * [[Kirsten]] * [[Kirstín]] * [[Kittý]] * [[Kía]] * [[Kíra]] * [[Kjalvör]] * [[Kjartanía]] * [[Kjartína]] * [[Kjerdís]] * [[Kjölvör]] * [[Kjördís]] * [[Klara]] * [[Klaría]] * [[Kládía]] * [[Kládína]] * [[Klálína]] * [[Klásína]] * [[Klemensína]] * [[Klementína]] * [[Kleópatra (mannsnafn)|Kleópatra]] * [[Klöpp (mannsnafn)|Klöpp]] * [[Kneif]] * [[Kolbjörg]] * [[Kolbrá]] * [[Kolbrún]] * [[Koldís]] * [[Kolfinna]] * [[Kolfreyja]] * [[Kolgríma]] * [[Kolka]] * [[Kolþerna (mannsnafn)|Kolþerna]] * [[Kona (mannsnafn)|Kona]] * [[Konkordía]] * [[Konný]] * [[Konráðína]] * [[Konráðsína]] * [[Konstantía (mannsnafn)|Konstantía]] * [[Konstantína]] * [[Korka]] * [[Kormlöð]] * [[Kornelía]] * [[Kortrún]] * [[Kóbra]] * [[Kókó]] * [[Kráka (mannsnafn)|Kráka]] * [[Krista]] * [[Kristbjörg]] * [[Kristborg]] * [[Kristdís]] * [[Kristel]] * [[Kristensa]] * [[Kristey]] * [[Kristfinna]] * [[Kristfríður]] * [[Kristgerður]] * [[Kristin]] * [[Kristine]] * [[Kristinna]] * [[Kristíana]] * [[Kristíanna]] * [[Kristín]] * [[Kristína]] * [[Kristínbjörg]] * [[Kristjana]] * [[Kristjána]] * [[Kristjánína]] * [[Kristjánsína]] * [[Kristjóna]] * [[Kristjúlía]] * [[Kristlaug]] * [[Kristlind]] * [[Kristlín]] * [[Kristmannía]] * [[Kristmey]] * [[Kristmunda]] * [[Kristmundína]] * [[Kristný]] * [[Kristólín]] * [[Kristólína]] * [[Kristrós]] * [[Kristrún]] * [[Kristveig]] * [[Kristvina]] * [[Kristý]] * [[Kristþóra]] * [[Kría (mannsnafn)|Kría]] * [[Krumma]] * [[Kvenborg]] * [[Kvika (mannsnafn)|Kvika]] * [[Kýrunn]] * [[Kýrunnur]] * [[Kæja]] {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=12em}} * [[Laila]] * [[Laíla]] * [[Lalía]] * [[Lalíla]] * [[Lana]] * [[Lara]] * [[Larsína]] * [[Laufey (mannsnafn)|Laufey]] * [[Laufheiður]] * [[Laufhildur]] * [[Lauga]] * [[Laugey]] * [[Laugheiður]] * [[Lazaríana]] * [[Lán (mannsnafn)|Lán]] * [[Lára]] * [[Lárensía]] * [[Lárensína]] * [[Lárentía]] * [[Lárentína]] * [[Lárenzína]] * [[Láretta]] * [[Lárey]] * [[Lárusína]] * [[Lea]] * [[Leifey]] * [[Leikný]] * [[Leila]] * [[Lein]] * [[Lella]] * [[Lena]] * [[Leona]] * [[Leonía]] * [[Leonóra]] * [[Leopoldína]] * [[Leógerður]] * [[Leóna]] * [[Leónóra]] * [[Lexí]] * [[Leya]] * [[Leyla]] * [[Leynd]] * [[Liisa]] * [[Lilith (mannsnafn)|Lilith]] * [[Lilja (mannsnafn)|Lilja]] * [[Liljan]] * [[Liljá]] * [[Liljurós]] * [[Liljurósa]] * [[Lill]] * [[Lilla]] * [[Lilley]] * [[Lillian]] * [[Lillín]] * [[Lilly]] * [[Lillý]] * [[Lillýana]] * [[Lily]] * [[Lilý]] * [[Lind]] * [[Linda]] * [[Linddís]] * [[Lindey]] * [[Lindís]] * [[Lingný]] * [[Linnea]] * [[Lisbet]] * [[Lisbeth]] * [[Lissie]] * [[Lissý]] * [[List (mannsnafn)|List]] * [[Listalín]] * [[Liv]] * [[Líana]] * [[Líba]] * [[Líf (mannsnafn)|Líf]] * [[Lífdís]] * [[Lílú]] * [[Lílý]] * [[Lín (mannsnafn)|Lín]] * [[Lína (mannsnafn)|Lína]] * [[Línanna]] * [[Línbjörg]] * [[Líndís]] * [[Líneik]] * [[Líney]] * [[Línhildur]] * [[Lísa]] * [[Lísabet]] * [[Lísandra]] * [[Lísbet]] * [[Lísebet]] * [[Lísibet]] * [[Lív]] * [[Ljóney]] * [[Ljósbera]] * [[Ljósbjörg]] * [[Ljósbjört]] * [[Ljósborg]] * [[Ljósbrá]] * [[Ljósunn]] * [[Ljósynja]] * [[Ljót (mannsnafn)|Ljót]] * [[Ljótunn]] * [[Ljúfa]] * [[Lofn (mannsnafn)|Lofn]] * [[Lofnheiður]] * [[Loftey]] * [[Loftfríður]] * [[Lofthildur]] * [[Lofthæna]] * [[Loftrún]] * [[Loftsína]] * [[Loftveig]] * [[Logey]] * [[Lokbrá (mannsnafn)|Lokbrá]] * [[Loreley]] * [[Lotta]] * [[Louisa]] * [[Lousie]] * [[Love]] * [[Lovise]] * [[Lovísa]] * [[Lóa (mannsnafn)|Lóa]] * [[Lóla (mannsnafn)|Lóla]] * [[Lóley]] * [[Lóreley]] * [[Lórey]] * [[Lórý]] * [[Lucia]] * [[Lucía]] * [[Lucinda]] * [[Lucy]] * [[Lukka]] * [[Luna]] * [[Lundfríður]] * [[Lussía]] * [[Lúcinda]] * [[Lúcía]] * [[Lúðvíka]] * [[Lúísa]] * [[Lúlla]] * [[Lúlley]] * [[Lúna]] * [[Lúsinda]] * [[Lúsía]] * [[Lúvísa]] * [[Lydia]] * [[Lydía]] * [[Lynd]] * [[Lyngheiður]] * [[Lyngný]] * [[Lýdía (nafn)|Lýdía]] * [[Lýðgerður]] * [[Lýra]] * [[Læla]] {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=12em}} * [[Maddý]] * [[Magda]] * [[Magdalena]] * [[Magðalena]] * [[Magga]] * [[Maggey]] * [[Maggí]] * [[Maggý]] * [[Magna]] * [[Magnalín]] * [[Magnbjörg]] * [[Magndís]] * [[Magnea]] * [[Magnelja]] * [[Magnes]] * [[Magney]] * [[Magnfríður]] * [[Magnheiður]] * [[Magnhildur]] * [[Magnía]] * [[Magnína]] * [[Magnlaug]] * [[Magnólía]] * [[Magnúsa]] * [[Magnúsína]] * [[Magnússína]] * [[Magný]] * [[Magnþóra]] * [[Maia]] * [[Maía]] * [[Maídís]] * [[Maísól]] * [[Maj]] * [[Maja]] * [[Majendína]] * [[Majna]] * [[Maken]] * [[Malen]] * [[Malena]] * [[Malene]] * [[Malika]] * [[Malin]] * [[Malía]] * [[Malín]] * [[Malína]] * [[Malla]] * [[Manasína]] * [[Manda]] * [[Manley]] * [[Manuela]] * [[Manúela]] * [[Manúella]] * [[Mara]] * [[Mardís]] * [[Mardöll]] * [[Marel (mannsnafn)|Marel]] * [[Marela]] * [[Marella]] * [[Maren (mannsnafn)|Maren]] * [[Marey]] * [[Marfríður]] * [[Margaret]] * [[Margit]] * [[Margot]] * [[Margret]] * [[Margrét]] * [[Margrjet]] * [[Margunnur]] * [[Marheiður]] * [[Maria]] * [[Marianne (mannsnafn)|Marianne]] * [[Marie]] * [[Marikó]] * [[Marin]] * [[Marinella]] * [[Marion]] * [[Mariska]] * [[Marit]] * [[Marí]] * [[María (mannsnafn)|María]] * [[Maríabet]] * [[Maríam]] * [[Marían]] * [[Maríana]] * [[Maríanna]] * [[Maríel]] * [[Maríella]] * [[Maríjón]] * [[Maríkó]] * [[Marín]] * [[Marína]] * [[Marínella]] * [[Maríon]] * [[Marís]] * [[Marísa]] * [[Marísól]] * [[Marít]] * [[Maríuerla (nafn)|Maríuerla]] * [[Marja]] * [[Marjasína]] * [[Markrún]] * [[Markúsína]] * [[Marla]] * [[Marlaug]] * [[Marlena]] * [[Marlín]] * [[Marlís]] * [[Marólína]] * [[Marsa]] * [[Marselía]] * [[Marselín]] * [[Marselína]] * [[Marsibil]] * [[Marsilía]] * [[Marsilína]] * [[Marsý]] * [[Marta]] * [[Martha]] * [[Martía]] * [[Martína]] * [[Marveig]] * [[Mary]] * [[Marý]] * [[Marzibil]] * [[Mathilda]] * [[Matilda]] * [[Matta]] * [[Mattea]] * [[Matthea]] * [[Matthilda]] * [[Matthildur]] * [[Matthía]] * [[Mattíana]] * [[Mattína]] * [[Mattý]] * [[Maxima]] * [[May]] * [[Maya (mannsnafn)|Maya]] * [[Mábil]] * [[Málfríð]] * [[Málfríður]] * [[Málhildur]] * [[Málmfríður]] * [[Mánadís]] * [[Mánarós]] * [[Máney]] * [[Mára]] * [[Márey]] * [[Meda]] * [[Medea]] * [[Medónía]] * [[Mekkin]] * [[Mekkín]] * [[Mekkína]] * [[Melinda]] * [[Melissa]] * [[Melía]] * [[Melkjörína]] * [[Melkorka]] * [[Melódía (mannsnafn)|Melódía]] * [[Melrós]] * [[Menja]] * [[Mensalderína]] * [[Merkel]] * [[Meryem]] * [[Messíana]] * [[Metónía]] * [[Metta]] * [[Mey]] * [[Meyja]] * [[Michell]] * [[Mikaela]] * [[Mikaelína]] * [[Mikelína]] * [[Mikkalín]] * [[Mikkalína]] * [[Milda]] * [[Mildfríður]] * [[Mildiríður]] * [[Mildríður]] * [[Milla]] * [[Millý]] * [[Minerva (mannsnafn)|Minerva]] * [[Minna]] * [[Minney]] * [[Minnie]] * [[Minning]] * [[Minny]] * [[Minný]] * [[Miriam]] * [[Mirja]] * [[Mirjam]] * [[Mirra]] * [[Mist]] * [[Mía]] * [[Míkah]] * [[Míla (mannsnafn)|Míla]] * [[Mímósa (mannsnafn)|Mímósa]] * [[Mínerva (nafn)|Mínerva]] * [[Míra]] * [[Míranda]] * [[Mírey]] * [[Míríel]] * [[Mítra]] * [[Mjaðveig]] * [[Mjalldís]] * [[Mjallfríð]] * [[Mjallhvít (mannsnafn)|Mjallhvít]] * [[Mjöll]] * [[Mona]] * [[Monika]] * [[Moon]] * [[Morgunsól]] * [[Mortína]] * [[Móa]] * [[Módís]] * [[Móeiður]] * [[Móey]] * [[Móheiður]] * [[Móna]] * [[Mónika]] * [[Móníka]] * [[Móra]] * [[Munda]] * [[Mundheiður]] * [[Mundhildur]] * [[Mundíana]] * [[Mundína]] * [[Munnveig]] * [[Mylla]] * [[Myríam]] * [[Myrk (mannsnafn)|Myrk]] * [[Myrkey]] * [[Myrkrún]] * [[Myrkva]] * [[Myrra (mannsnafn)|Myrra]] * [[Mýr]] * [[Mýra]] * [[Mýrdalína]] * [[Mýrún]] * [[Mæja]] * [[Mæva]] * [[Mörk (mannsnafn)|Mörk]] {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=12em}} * [[Nadia]] * [[Nadía]] * [[Nadja]] * [[Nahemía]] * [[Nahómi]] * [[Nala]] * [[Nana]] * [[Nancy (mannsnafn)|Nancy]] * [[Naní]] * [[Nanna]] * [[Nannvör]] * [[Nanný]] * [[Nansý]] * [[Naomí]] * [[Naómí]] * [[Nara]] * [[Naranja]] * [[Narfey]] * [[Narfína]] * [[Natalie]] * [[Natalí]] * [[Natalía]] * [[Natasha]] * [[Natasja]] * [[Nathalia]] * [[Nathalía]] * [[Náð]] * [[Náttey]] * [[Náttfríður]] * [[Náttrós]] * [[Náttrún]] * [[Náttsól]] * [[Náttúra (mannsnafn)|Náttúra]] * [[Nella]] * [[Nellý]] * [[Nenna]] * [[Neríður]] * [[Nicole]] * [[Niðbjörg]] * [[Nift]] * [[Nikhildur]] * [[Nikíta]] * [[Nikoletta]] * [[Nikólína]] * [[Nikulína]] * [[Ninja (mannsnafn)|Ninja]] * [[Ninna]] * [[Níelsa]] * [[Níelsína]] * [[Nína]] * [[Níní]] * [[Nísa]] * [[Njála (mannsnafn)|Njála]] * [[Njóla (nafn)|Njóla]] * [[Nora]] * [[Norma]] * [[Nóa]] * [[Nóla]] * [[Nóra]] * [[Nótt (mannsnafn)|Nótt]] * [[Númína]] * [[Núra]] * [[Nýbjörg]] * [[Nýdönsk (mannsnafn)|Nýdönsk]] * [[Nönn]] {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=12em}} * [[Obba]] * [[Octavia]] * [[Oda]] * [[Odda]] * [[Oddbjörg]] * [[Oddey]] * [[Oddfreyja]] * [[Oddfríður]] * [[Oddgerður]] * [[Oddhildur]] * [[Oddíða]] * [[Oddlaug]] * [[Oddleif]] * [[Oddlína]] * [[Oddný]] * [[Oddrós]] * [[Oddrún]] * [[Oddveig]] * [[Oddvör]] * [[Oktavía]] * [[Oktavíana]] * [[Októína]] * [[Októlína]] * [[Októvía]] * [[Októvína]] * [[Olga]] * [[Olgeirína]] * [[Olivia]] * [[Olivía]] * [[Ollý]] * [[Opía]] * [[Ora (mannsnafn)|Ora]] * [[Orka (mannsnafn)|Orka]] * [[Ormheiður]] * [[Ormhildur]] * [[Orný]] * [[Otkatla]] * [[Otta]] * [[Ottavía]] * [[Ottóvía]] {{div col end}} == Ó == {{div col|colwidth=12em}} * [[Óda]] * [[Óðný]] * [[Ófelía]] * [[Óla]] * [[Ólafía]] * [[Ólafína]] * [[Ólavía]] * [[Ólivía]] * [[Ólína]] * [[Ólöf]] * [[Ósa]] * [[Óshildur]] * [[Ósk]] * [[Ósklín]] * [[Ótilía]] * [[Ótta]] * [[Óvidía]] * [[Óvída]] * [[Óvíða]] * [[Óvína]] {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=12em}} * [[Palla]] * [[Palma (mannsnafn)|Palma]] * [[Pamela]] * [[Panpan]] * [[Paradís (mannsnafn)|Paradís]] * [[París (mannsnafn)|París]] * [[Patricia]] * [[Patrisía]] * [[Pála]] * [[Pálalma]] * [[Páldís]] * [[Páley]] * [[Pálfríður]] * [[Pálhanna]] * [[Pálheiður]] * [[Pálhildur]] * [[Pálín]] * [[Pálína]] * [[Pálma]] * [[Pálmey]] * [[Pálmfríður]] * [[Pálmía]] * [[Pálmína]] * [[Pálnía]] * [[Pálný]] * [[Pálrún]] * [[Perla (mannsnafn)|Perla]] * [[Perúndína]] * [[Peta]] * [[Petólína]] * [[Petra]] * [[Petrea]] * [[Petriella]] * [[Petría]] * [[Petríana]] * [[Petrín]] * [[Petrína]] * [[Petronella]] * [[Petrónella]] * [[Petrós]] * [[Petrún]] * [[Petrúnella]] * [[Petúlína]] * [[Pétrína]] * [[Pétrós]] * [[Pétrún]] * [[Péturína]] * [[Péturlína]] * [[Pia]] * [[Pía]] * [[Polly]] * [[Pollý]] * [[Pomóna (mannsnafn)|Pomóna]] * [[Pontisíana]] * [[Potentiana]] * [[Pría]] {{div col end}} == Q == {{div col|colwidth=12em}} {{div col end}} == R == {{div col|colwidth=12em}} * [[Rafney]] * [[Rafnfríður]] * [[Rafnhildur]] * [[Raggý]] * [[Ragna]] * [[Ragnbjörg]] * [[Ragndís]] * [[Ragney]] * [[Ragnfríður]] * [[Ragnheiður]] * [[Ragnhildur]] * [[Ragný]] * [[Rakel]] * [[Ramóna]] * [[Randalín]] * [[Randeiður]] * [[Randfríður]] * [[Randheiður]] * [[Randí]] * [[Randíð]] * [[Randíður]] * [[Randveig]] * [[Randý]] * [[Ranka]] * [[Rannva]] * [[Rannveig]] * [[Rasmusína]] * [[Rayna]] * [[Ráðhildur]] * [[Rán (mannsnafn)|Rán]] * [[Rea]] * [[Rebekka]] * [[Reginbjörg]] * [[Regína (mannsnafn)|Regína]] * [[Rei]] * [[Rein]] * [[Renata]] * [[Reyla]] * [[Reyn]] * [[Reyndís]] * [[Reynheiður]] * [[Reynhildur]] * [[Rikka]] * [[Ripley]] * [[Rita (mannsnafn)|Rita]] * [[Ríkey (mannsnafn)|Ríkey]] * [[Rín (mannsnafn)|Rín]] * [[Rína]] * [[Ríta]] * [[Rjúpa (mannsnafn)|Rjúpa]] * [[Roj]] * [[Ronja]] * [[Rorí]] * [[Rose]] * [[Rosemarie]] * [[Roxanna]] * [[Róberta]] * [[Róbjörg]] * [[Róm (mannsnafn)|Róm]] * [[Róma]] * [[Rómana]] * [[Rómanía]] * [[Rós (mannsnafn)|Rós]] * [[Rósa]] * [[Rósalilja]] * [[Rósalind]] * [[Rósalinda]] * [[Rósalía]] * [[Rósalín]] * [[Rósamund]] * [[Rósamunda]] * [[Rósanna]] * [[Rósbjörg]] * [[Rósborg]] * [[Róselía]] * [[Róselína]] * [[Rósella]] * [[Rósey]] * [[Rósfríð]] * [[Rósfríður]] * [[Róshildur]] * [[Rósinbjörg]] * [[Rósinda]] * [[Rósinkar]] <!-- kvenmannsnafnið Rósinkar er í Nöfnum Íslendinga eftir Guðrún Kvaran --> * [[Rósinkara]] * [[Rósinkransa]] * [[Rósinlilja]] * [[Rósída]] * [[Róska (mannsnafn)|Róska]] * [[Róslaug]] * [[Róslind]] * [[Róslinda]] * [[Róslín]] * [[Rósmary]] * [[Rósmarý]] * [[Rósmunda]] * [[Rósný]] * [[Rósrún]] * [[Rósveldur]] * [[Rósý]] * [[Runhildur]] * [[Runný]] * [[Runólfína]] * [[Rut]] * [[Ruth]] * [[Rúbý]] * [[Rún]] * [[Rúna]] * [[Rúndís]] * [[Rúnel]] * [[Rúnhildur]] * [[Rúnveldur]] * [[Rúrí (mannsnafn)|Rúrí]] * [[Rúrý]] * [[Röfn]] * [[Rögn]] * [[Rögnvaldína]] * [[Rökkurdís]] * [[Rökkva]] * [[Röskva]] {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=12em}} * [[Saara]] * [[Sabína]] * [[Sabrína]] * [[Safíra]] * [[Saga (mannsnafn)|Saga]] * [[Sakaría]] * [[Sakra]] * [[Sakura]] * [[Salbjörg]] * [[Saldís]] * [[Salgerður]] * [[Salín]] * [[Salína]] * [[Salka]] * [[Salla]] * [[Salma]] * [[Salmagnía]] * [[Salmanía]] * [[Salný]] * [[Salome]] * [[Salomína]] * [[Salóme]] * [[Salrós]] * [[Salvía]] * [[Salvör]] * [[Samúela]] * [[Samúelína]] * [[Samúlína]] * [[Sandra]] * [[Sanna]] * [[Sanný]] * [[Santía]] * [[Sara]] * [[Sarah]] * [[Sarína]] * [[Saxfríður]] * [[Sál (mannsnafn)|Sál]] * [[Seba]] * [[Sefanía]] * [[Selena (mannsnafn)|Selena]] * [[Selina]] * [[Selja (mannsnafn)|Selja]] * [[Selka]] * [[Selma]] * [[Selmdís]] * [[Senía]] * [[Septemborg]] * [[Septimius]] * [[Septíma]] * [[Septína]] * [[Sera]] * [[Serena]] * [[Seselía]] * [[Sesilía]] * [[Sesselía]] * [[Sesselja]] * [[Sessilía]] * [[Severína]] * [[Shirley]] * [[Siddý]] * [[Sif (mannsnafn)|Sif]] * [[Sigbjörg]] * [[Sigbjört]] * [[Sigborg]] * [[Sigdís]] * [[Sigdóra]] * [[Sigfinna]] * [[Sigfríð]] * [[Sigfríður]] * [[Sigfúsína]] * [[Sigga]] * [[Siggerður]] * [[Siglinn]] * [[Sigmunda]] * [[Sigmundína]] * [[Signa (mannsnafn)|Signa]] * [[Signhild]] * [[Signhildur]] * [[Signý]] * [[Sigrid]] * [[Sigríður]] * [[Sigrík]] * [[Sigrún]] * [[Sigrúnhildur]] * [[Sigtryggvína]] * [[Sigurást]] * [[Sigurásta]] * [[Sigurbára]] * [[Sigurbirna]] * [[Sigurbjörg]] * [[Sigurbjört]] * [[Sigurborg]] * [[Sigurdís]] * [[Sigurdóra]] * [[Sigurdríf]] * [[Sigurdrífa]] * [[Sigurða]] * [[Sigurðína]] * [[Sigurey]] * [[Sigurfinna]] * [[Sigurfjóla]] * [[Sigurfljóð]] * [[Sigurfríð]] * [[Sigurgeira]] * [[Sigurgyða]] * [[Sigurhanna]] * [[Sigurhelga]] * [[Sigurhildur]] * [[Sigurína]] * [[Sigurjóa]] * [[Sigurjóna]] * [[Sigurlaug]] * [[Sigurleif]] * [[Sigurlilja]] * [[Sigurlinn]] * [[Sigurlín]] * [[Sigurlína]] * [[Sigurlöð]] * [[Sigurmey]] * [[Sigurmunda]] * [[Sigurnanna]] * [[Sigurný]] * [[Sigurósk]] * [[Sigurpála]] * [[Sigurpálína]] * [[Sigurragna]] * [[Sigurrós]] * [[Sigurrósa]] * [[Sigurrún]] * [[Sigursteina]] * [[Sigurunn]] * [[Sigurvaldína]] * [[Sigurvaldís]] * [[Sigurvarðína]] * [[Sigurveig]] * [[Sigurvina]] * [[Sigurþóra]] * [[Sigurþórunn]] * [[Sigvalda]] * [[Sigvaldína]] * [[Sigvarðína]] * [[Sigvöld]] * [[Sigyn (mannsnafn)|Sigyn]] * [[Sigþóra]] * [[Sigþrúður]] * [[Silfa]] * [[Silfá]] * [[Silfra (mannsnafn)|Silfra]] * [[Silfrún]] * [[Silfur (mannsnafn)|Silfur]] * [[Silja]] * [[Silka]] * [[Silkisif]] * [[Silla]] * [[Silley]] * [[Silpha]] * [[Silva]] * [[Silvana]] * [[Silvía]] * [[Sirí]] * [[Sirra]] * [[Sirrey]] * [[Sirrí]] * [[Sirrý]] * [[Sisa]] * [[Sissa]] * [[Siv]] * [[Sivía]] * [[Sía (mannsnafn)|Sía]] * [[Símona]] * [[Símonika]] * [[Símonía]] * [[Símonína]] * [[Sína]] * [[Sísí]] * [[Sísý]] * [[Síta]] * [[Sjana]] * [[Sjóborg]] * [[Sjöfn (mannanafn)|Sjöfn]] * [[Skaði (mannsnafn)|Skaði]] * [[Skafta]] * [[Skarlotta]] * [[Skarpheiður]] * [[Skjaldmey]] * [[Skólastíka]] * [[Skugga]] * [[Skuld (mannsnafn)|Skuld]] * [[Skúa]] * [[Skúla]] * [[Skúlína]] * [[Smíta]] * [[Snekkja]] * [[Snjáfríður]] * [[Snjáka]] * [[Snjálaug]] * [[Snjófríð]] * [[Snjófríður]] * [[Snjólaug]] * [[Snorra]] * [[Snót]] * [[Snæbirna]] * [[Snæbjörg]] * [[Snæbjört]] * [[Snæborg]] * [[Snæbrá]] * [[Snædís]] * [[Snæfríð]] * [[Snæfríður]] * [[Snælaug]] * [[Snærós]] * [[Snærún]] * [[Snæsól]] * [[Soffía]] * [[Soffý]] * [[Sofia]] * [[Sofie]] * [[Sofía (mannsnafn)|Sofía]] * [[Solveig]] * [[Sonja]] * [[Sonný]] * [[Sophia]] * [[Sophie]] * [[Sófía (mannsnafn)|Sófía]] * [[Sófonía]] * [[Sól (mannsnafn)|Sól]] * [[Sóla]] * [[Sólbjörg]] * [[Sólbjört]] * [[Sólborg]] * [[Sólbrá]] * [[Sólbráð]] * [[Sólbrún]] * [[Sóldís]] * [[Sóldögg (mannsnafn)|Sóldögg]] * [[Sóley (mannsnafn)|Sóley]] * [[Sólfríður]] * [[Sólgerður]] * [[Sólheiður]] * [[Sólhild]] * [[Sólhildur]] * [[Sólín]] * [[Sólkatla]] * [[Sóllilja]] * [[Sóllín]] * [[Sólný]] * [[Sólrós]] * [[Sólrún]] * [[Sólskríkja (mannsnafn)|Sólskríkja]] * [[Sólveig]] * [[Sólvör]] * [[Sónata (mannsnafn)|Sónata]] * [[Star (mannsnafn)|Star]] * [[Stasía]] * [[Stefana]] * [[Stefanía]] * [[Stefánný]] * [[Steina (nafn)|Steina]] * [[Steinbjörg]] * [[Steinborg]] * [[Steindís]] * [[Steindóra]] * [[Steiney]] * [[Steinfríður]] * [[Steingerður]] * [[Steinhildur]] * [[Steinína]] * [[Steinka]] * [[Steinlaug]] * [[Steinný]] * [[Steinríður]] * [[Steinrós]] * [[Steinrún]] * [[Steinsa]] * [[Steinunn]] * [[Steinvör]] * [[Steinþóra]] * [[Steinþórunn]] * [[Stella]] * [[Sterling]] * [[Stinne]] * [[Stígheiður]] * [[Stígrún]] * [[Stína]] * [[Stjarna (mannsnafn)|Stjarna]] * [[Stjarney]] * [[Stormey]] * [[Strympa (mannsnafn)|Strympa]] * [[Sturlína]] * [[Styrgerður]] * [[Sumarlaus]] * [[Sumarlilja]] * [[Sumarlín]] * [[Sumarlína]] * [[Sumarrós]] * [[Sunna]] * [[Sunnefa]] * [[Sunneva]] * [[Sunney]] * [[Sunniva]] * [[Sunníva]] * [[Susan]] * [[Susie]] * [[Súla (mannsnafn)|Súla]] * [[Súlamít]] * [[Súlíma]] * [[Súsan]] * [[Súsanna]] * [[Svafa]] * [[Svala (mannsnafn)|Svala]] * [[Svalrún]] * [[Svana]] * [[Svanbjörg]] * [[Svanbjört]] * [[Svanborg]] * [[Svandís]] * [[Svaney]] * [[Svanfríð]] * [[Svanfríður]] * [[Svanheiður]] * [[Svanhild]] * [[Svanhildur]] * [[Svanhvít]] * [[Svanlaug]] * [[Svanrós]] * [[Svanrún]] * [[Svaný]] * [[Svanþrúður]] * [[Svava]] * [[Svea]] * [[Sveina]] * [[Sveinbirna]] * [[Sveinbjörg]] * [[Sveinborg]] * [[Sveindís]] * [[Sveiney]] * [[Sveinfríður]] * [[Sveingerður]] * [[Sveinhildur]] * [[Sveininna]] * [[Sveinína]] * [[Sveinjóna]] * [[Sveinlaug]] * [[Sveinrós]] * [[Sveinrún]] * [[Sveinsína]] * [[Sveinveig]] * [[Sveiný]] * [[Svendís]] * [[Svenna]] * [[Sverrey]] * [[Sverrína]] * [[Svía]] * [[Svíalín]] * [[Sylgja]] * [[Sylva]] * [[Sylvia]] * [[Sylvía]] * [[Sylvör]] * [[Systa]] * [[Sýrný]] * [[Sýta]] * [[Sæbjörg]] * [[Sæbjört]] * [[Sæborg]] * [[Sæbrá]] * [[Sædís]] * [[Sædóra]] * [[Sæfinna]] * [[Sæfríður]] * [[Sæhildur]] * [[Sæla]] * [[Sælaug]] * [[Sælín]] * [[Sæma]] * [[Sæmey]] * [[Sæmunda]] * [[Sæmundína]] * [[Sæmundsína]] * [[Sæný]] * [[Særós]] * [[Særún]] * [[Sæsól]] * [[Sæunn]] * [[Sævör]] * [[Sölfína]] * [[Sölva]] * [[Sölvey]] * [[Sölvína]] * [[Sölvör]] * [[Sörína]] {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=12em}} * [[Tala (mannsnafn)|Tala]] * [[Talitha]] * [[Talía (nafn)|Talía]] * [[Tamar]] * [[Tamara]] * [[Tanía]] * [[Tanja]] * [[Tanya]] * [[Tara (mannsnafn)|Tara]] * [[Taríel]] * [[Tatiana]] * [[Tatía]] * [[Tatjana]] * [[Tea]] * [[Teitný]] * [[Tekla]] * [[Tekóa]] * [[Telekía]] * [[Telma]] * [[Tenchi]] * [[Tera]] * [[Teresa]] * [[Teresía]] * [[Tereza]] * [[Terra]] * [[Thalia]] * [[Thalía (mannsnafn)|Thalía]] * [[Thea]] * [[Theadóra]] * [[Thelma]] * [[Theodóra]] * [[Theódína]] * [[Theódóra]] * [[Theresa]] * [[Tildra (mannsnafn)|Tildra]] * [[Timótea]] * [[Tindra]] * [[Tinna (mannsnafn)|Tinna]] * [[Tirsa]] * [[Tía]] * [[Tíalilja]] * [[Tíbrá]] * [[Tína]] * [[Tobía]] * [[Todda]] * [[Togíana]] * [[Tomsína]] * [[Torbjörg]] * [[Torfey]] * [[Torfheiður]] * [[Torfhildur]] * [[Tormóna]] * [[Tóbý]] * [[Tófa (mannsnafn)|Tófa]] * [[Tóka]] * [[Tómasína]] * [[Tómína]] * [[Tóta]] * [[Tótla]] * [[Trausta]] * [[Tristana]] * [[Trína]] * [[Trú (mannsnafn)|Trú]] * [[Tryggva]] * [[Tryggvanía]] * [[Tryggveig]] * [[Tryggvína]] * [[Týra]] {{div col end}} == U == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ugla (mannsnafn)|Ugla]] * [[Ulla]] * [[Una]] * [[Undína (mannsnafn)|Undína]] * [[Unna]] * [[Unnbjörg]] * [[Unndís]] * [[Unnfríður]] * [[Unnur]] * [[Unnvör]] * [[Urður (mannsnafn)|Urður]] * [[Ursula]] {{div col end}} == Ú == {{div col|colwidth=12em}} * [[Úa]] * [[Úlfa]] * [[Úlfdís]] * [[Úlfey]] * [[Úlfheiður]] * [[Úlfhildur]] * [[Úlfrún]] * [[Úlla]] * [[Úlrika]] * [[Úna]] * [[Úndína]] * [[Úranía]] * [[Úrsúla]] * [[Úrsúley]] {{div col end}} == V == {{div col|colwidth=12em}} * [[Vagna]] * [[Vagnbjörg]] * [[Vagnborg]] * [[Vagnfríður]] * [[Vaka (mannsnafn)|Vaka]] * [[Vala]] * [[Valbjörg]] * [[Valbjörk]] * [[Valbjört]] * [[Valborg]] * [[Valda]] * [[Valdey]] * [[Valdheiður]] * [[Valdimara]] * [[Valdimaría]] * [[Valdína]] * [[Valdís]] * [[Valdný]] * [[Valentína]] * [[Valerí]] * [[Valería]] * [[Valey]] * [[Valfríður]] * [[Valgerða]] * [[Valgerður]] * [[Valgý]] * [[Valhildur]] * [[Valía]] * [[Valka]] * [[Valkyrja (mannsnafn)|Valkyrja]] * [[Vallý]] * [[Valný]] * [[Valrós]] * [[Valrún]] * [[Valva]] * [[Valý]] * [[Valþrúður]] * [[Vana]] * [[Vanadís]] * [[Vanda]] * [[Vanja]] * [[Varða (mannsnafn)|Varða]] * [[Vasilia]] * [[Vava]] * [[Vár (mannsnafn)|Vár]] * [[Vega]] * [[Vegmey]] * [[Veig]] * [[Veiga]] * [[Veigalín]] * [[Venedía]] * [[Venný]] * [[Venus (mannsnafn)|Venus]] * [[Vera (mannsnafn)|Vera]] * [[Verna]] * [[Veronica (mannsnafn)|Veronica]] * [[Veronika]] * [[Verónika]] * [[Veróníka]] * [[Veska]] * [[Vetrarrós]] * [[Vetrarsól]] * [[Vébjörg]] * [[Védís]] * [[Véfreyja]] * [[Végerður]] * [[Vélaug]] * [[Véný]] * [[Vibeka]] * [[Vibeke]] * [[Vibekka]] * [[Viborg (mannsnafn)|Viborg]] * [[Victoria (mannsnafn)|Victoria]] * [[Victoría]] * [[Viðbekka]] * [[Viðey (mannsnafn)|Viðey]] * [[Viðja (mannsnafn)|Viðja]] * [[Vigdís]] * [[Vigfríður]] * [[Vigfúsa]] * [[Vigfúsína]] * [[Vigga]] * [[Viglín]] * [[Viglís]] * [[Vigný]] * [[Viktoria]] * [[Viktoría]] * [[Vilbjörg]] * [[Vilborg]] * [[Vildís]] * [[Vilfríður]] * [[Vilgerður]] * [[Vilhelmína]] * [[Vilhjálmía]] * [[Vilhjálmína]] * [[Villa (mannsnafn)|Villa]] * [[Villidína]] * [[Villimey]] * [[Vilma]] * [[Vilmunda]] * [[Vilmundína]] * [[Vilný]] * [[Vin]] * [[Vinbjörg]] * [[Vinný]] * [[Vinsý]] * [[Vinvelína]] * [[Viola]] * [[Virginía (mannsnafn)|Virginía]] * [[Vivian]] * [[Víbeka]] * [[Víbekka]] * [[Víf]] * [[Vígborg]] * [[Vígdögg]] * [[Víggunnur]] * [[Víóla (mannsnafn)|Víóla]] * [[Víóletta]] * [[Vísa (mannsnafn)|Vísa]] * [[Víví]] * [[Von (mannsnafn)|Von]] * [[Voney]] * [[Vopna]] * [[Vordís]] * [[Vorsól]] * [[Værð]] * [[Vök (mannsnafn)|Vök]] * [[Völva (mannsnafn)|Völva]] {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=12em}} * [[Wala]] * [[Wanessa]] * [[Winter]] {{div col end}} == X == {{div col|colwidth=12em}} * [[Xenia]] * [[Xenía]] {{div col end}} == Y == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ylfa]] * [[Ylfur]] * [[Ylja]] * [[Ylva]] * [[Ynda]] * [[Yndís]] * [[Yngveldur]] * [[Ynja]] * [[Yrja]] * [[Yrkja]] * [[Yrsa]] {{div col end}} == Ý == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ýda]] * [[Ýja]] * [[Ýlfa]] * [[Ýma]] * [[Ýr (nafn)|Ýr]] * [[Ýri]] * [[Ýrr]] * [[Ýrún]] {{div col end}} == Z == {{div col|colwidth=12em}} * [[Zíta]] * [[Zoe]] * [[Zophanía]] * [[Zophía]] * [[Zulima]] {{div col end}} == Þ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Þalía]] * [[Þeba (mannsnafn)|Þeba]] * [[Þeódís]] * [[Þeódóra]] * [[Þingey (mannsnafn)|Þingey]] * [[Þjóðbjörg]] * [[Þjóðhildur]] * [[Þjóðlaug]] * [[Þoka (nafn)|Þoka]] * [[Þollríður]] * [[Þollý]] * [[Þorbera]] * [[Þorbirna]] * [[Þorbjörg]] * [[Þorbjörnsína]] * [[Þorborg]] * [[Þorbrá]] * [[Þorfinna]] * [[Þorfríður]] * [[Þorgeira]] * [[Þorgerður]] * [[Þorgilsína]] * [[Þorgríma]] * [[Þorkatla]] * [[Þorkelína]] * [[Þorkelsína]] * [[Þorlaug]] * [[Þorlákína]] * [[Þorláksía]] * [[Þorláksína]] * [[Þorleif]] * [[Þorleifína]] * [[Þorlfríður]] * [[Þorsteina]] * [[Þorsteinína]] * [[Þorsteinsa]] * [[Þorsteinsína]] * [[Þorsteinunn]] * [[Þorstína]] * [[Þorvalda]] * [[Þorvaldína]] * [[Þorvarðína]] * [[Þorvildur]] * [[Þóra]] * [[Þóranna]] * [[Þórarinna]] * [[Þórarna]] * [[Þórbjörg]] * [[Þórborg]] * [[Þórdís]] * [[Þórða]] * [[Þórelfa]] * [[Þórelfur]] * [[Þórey]] * [[Þórfríður]] * [[Þórgunna]] * [[Þórgunnur]] * [[Þórhalla]] * [[Þórhanna]] * [[Þórheiður]] * [[Þórhildur]] * [[Þórína]] * [[Þórkatla]] * [[Þórlaug]] * [[Þórleif]] * [[Þórlín]] * [[Þórlína]] * [[Þórmunda]] * [[Þórný]] * [[Þórodda]] * [[Þórólína]] * [[Þórríður]] * [[Þórrún]] * [[Þórsteina]] * [[Þórsteinunn]] * [[Þórstína]] * [[Þórunn]] * [[Þórunnbjörg]] * [[Þórunnborg]] * [[Þórveig]] * [[Þórvör]] * [[Þrá]] * [[Þruma (mannsnafn)|Þruma]] * [[Þrúða]] * [[Þrúður (mannsnafn)|Þrúður]] * [[Þula (mannsnafn)|Þula]] * [[Þura]] * [[Þurí]] * [[Þuríður]] * [[Þurý]] * [[Þúfa]] * [[Þyra]] * [[Þyrey]] * [[Þyri]] * [[Þyrí]] * [[Þyrnirós (mannsnafn)|Þyrnirós]] * [[Þýðrún]] * [[Þöll (mannsnafn)|Þöll]] {{div col end}} == Æ == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ædís]] * [[Ægileif]] * [[Æja]] * [[Æsa]] * [[Æsgerður]] * [[Æska]] * [[Æstíva]] * [[Ævi]] * [[Æví]] * [[Ævör]] {{div col end}} == Ö == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ögmunda]] * [[Ögmundína]] * [[Ögn (mannsnafn)|Ögn]] * [[Ölrún]] * [[Ölveig]] * [[Ölvína]] * [[Öndís]] * [[Örbrún]] * [[Örk]] * [[Ösp (mannsnafn)|Ösp]] * [[Össuría]] * [[Össurína]] * [[Össurlína]] * [[Öxi (mannsnafn)|Öxi]] {{div col end}} == Athugasemdir == * ^NÍ merkir nafn sem finnst í ''Nöfnum Íslendinga'' (nýrri útgáfu) eftir Guðrúnu Kvaran. == Tengt efni == * [[Íslenskt mannsnafn]] * [[Listi yfir íslensk mannanöfn]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn?Stafrof=&Nafn=&Stulkur=on&Samthykkt=yes|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} * [https://island.is/leit-i-mannanafnaskra "Leit í mannanafnaskrá"] Sótt 2. janúar 2025. * Guðrún Kvaran, ''Nöfn Íslendinga'' (ný útgáfa), Forlagið, 2011, ISBN 978-9979-53-546-1 [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn| ]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi|eiginnöfn kvenna]] [[Flokkur:Listar um samfélag og menningu|íslensk eiginnöfn kvenmanna]] 2ca12myajz6jd388t4e7f4h8jvhshac 0 16344 1958519 1948571 2026-04-01T17:02:37Z Berserkur 10188 mynd 1958519 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = Sir | nafn = Winston Churchill | mynd = Sir Winston Churchill - 19086236948.jpg | myndatexti1 = Churchill árið 1941. | titill= [[Forsætisráðherra Bretlands]] | stjórnartíð_start2 = 10. maí 1940 | stjórnartíð_end2 = 26. júlí 1945 | einvaldur2 = [[Georg 6. Bretlandskonungur|Georg 6.]] | forveri2 = [[Neville Chamberlain]] | eftirmaður2 = [[Clement Attlee]] | stjórnartíð_start = 26. október 1951 | stjórnartíð_end = 6. apríl 1955 | einvaldur = [[Georg 6. Bretlandskonungur|Georg 6.]]<br>[[Elísabet 2. Bretadrottning|Elísabet 2.]] | forveri = [[Clement Attlee]] | eftirmaður = [[Anthony Eden]] | fæddur = {{fæðingardagur|1874|11|30}} | fæðingarstaður = [[Woodstock]], [[Oxfordshire]], [[England]]i, [[Bretland]]i | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1965|1|24|1874|11|30}} | dánarstaður = [[Kensington]], [[London]], [[England]]i, [[Bretland]]i | þjóderni = [[Bretland|Breskur]] | maki = {{gifting|[[Clementine Churchill|Clementine Hozier]]|1908}} | stjórnmálaflokkur = [[Íhaldsflokkurinn (Bretlandi)|Íhaldsflokkurinn]] (fyrir 1904; 1924–1964)<br>[[Frjálslyndi flokkurinn (Bretland)|Frjálslyndi flokkurinn]] (1904–1924) | börn = Diana, Randolph, Sarah, Marigold Frances, Mary | verðlaun = [[Nóbelsverðlaunin í bókmenntum]] (1953)<br>[[Karlsverðlaunin]] (1955) | háskóli = [[Harrow School]]<br>[[Royal Military College, Sandhurst]] | foreldrar = [[Randolph Churchill lávarður]] og [[Jennie Jerome]] }} '''Sir Winston Leonard Spencer-Churchill''' ([[30. nóvember]] [[1874]] – [[24. janúar]] [[1965]]) var [[Bretland|breskur]] [[stjórnmál]]amaður. Hann var [[forsætisráðherra Bretlands]] á tímum [[Síðari heimsstyrjöldin|síðari heimsstyrjaldarinnar]] frá 1940 til 1945, og aftur frá 1951-1955. Hann er þekktastur sem leiðtogi Breta í heimsstyrjöldinni, en var auk þess herskólagenginn [[hermaður]], [[rithöfundur]], [[sagnfræði]]ngur, [[blaðamaður]] og afkastamikill listmálari. Stjórnmálaferill hans var langur og hann er einn af þekktustu stjórnmálaleiðtogum Bretlands. Hann sat á [[Breska þingið|Breska þinginu]] frá 1900 til 1964, sem fulltrúi fimm [[einmenningskjördæmi|kjördæma]], og lengst af fyrir [[Breski íhaldsflokkurinn|Breska íhaldsflokkinn]] þar sem hann var formaður frá 1940 til 1955. Hann aðhylltist bæði [[frjálslyndisstefna|frjálslyndisstefnu]] og [[heimsvaldastefna|heimsvaldastefnu]]. Hann hlaut [[bókmenntaverðlaun Nóbels]] árið [[1953]]. Hann er eini forsætisráðherra Bretlands sem fengið hefur Nóbelsverðlaunin auk þess að vera fyrstur til að vera gerður að heiðursborgara í Bandaríkjunum. Hann var af blönduðum breskum og bandarískum uppruna og fæddist inn í auðuga aðalsfjölskyldu í [[Oxfordskíri]]. Hann gekk í [[Breski herinn|breska herinn]] og gegndi herþjónustu á [[Breska Indland]]i, í [[Mahdi-stríðið|Mahdi-stríðinu]] í Súdan og í [[Seinna Búastríðið|síðara Búastríðinu]]. Hann öðlaðist frægð sem stríðsfréttaritari og fyrir bækur sem fjölluðu um herleiðangra hans. Hann var fyrst kjörinn á þing fyrir Íhaldsflokkinn 1900 en gekk í Frjálslynda flokkinn fjórum árum síðar. Í frjálslyndri ríkisstjórn [[H. H. Asquith]] var hann bæði forseti [[Breska viðskiptaráðið|breska viðskiptaráðsins]] og [[innanríkisráðherra Bretlands|innanríkisráðherra]]. Þar barðist hann fyrir velferðarumbótum. Í [[fyrri heimsstyrjöld]] var hann [[flotamálaráðherra Bretlands|flotamálaráðherra]] og hafði umsjón með [[Gallipoli-herförin]]ni, en þegar hún fór út um þúfur var hann lækkaður í tign og skipaður [[kanslari hertogadæmisins Lancaster]]. Hann sagði af sér árið 1915 og gegndi um tíma herskyldu á [[vesturvígstöðvarnar|vesturvígstöðvunum]] sem yfirmaður fótgönguliðssveitar. Árið 1917 varð hann aftur ráðherra í ríkisstjórn [[David Lloyd George]] og gegndi þar embættum hergagnamálaráðherra, stríðsmálaráðherra, flugmálaráðherra og nýlendumálaráðherra. Sem slíkur hafði hann umsjón með [[Samningur Bretlands og Írlands|samningi Bretlands og Írlands]] og breskri utanríkisstefnu í Mið-Austurlöndum. Eftir tvö ár utan þings varð hann fjármálaráðherra í íhaldsstjórn [[Stanley Baldwin]] sem kom [[sterlingspund]]inu aftur á [[gullfótur|gullfót]] 1925, sem skapaði kreppuástand í bresku efnahagslífi. Á „öræfaárunum“ á 4. áratugnum leiddi Churchill baráttuna fyrir því að byggja upp hernaðarmátt Bretlands að nýju til að svara vaxandi [[hernaðarhyggja|hernaðarhyggju]] [[Þýskaland]]s undir stjórn [[Nasismi|nasista]]. Þegar Síðari heimsstyrjöld braust út var hann aftur skipaður flotamálaráðherra og varð forsætisráðherra eftir að [[Neville Chamberlain]] sagði af sér í maí 1940. Churchill hafði yfirumsjón með þátttöku Breta í baráttu [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamanna]] gegn sókn [[Öxulveldin|Öxulveldanna]], sem lauk með sigri þeirra árið 1945. Eftir ósigur Íhaldsflokksins í [[bresku þingkosningarnar 1945|kosningunum 1945]] varð Churchill [[leiðtogi stjórnarandstöðunnar]]. Í skugga [[Kalda stríðið|kalda stríðsins]] varaði hann við því að „[[járntjaldið|járntjald]]“ væri að leggjast yfir Evrópu. Hann var talsmaður Evrópusamvinnu og náins samstarfs við Bandaríkin, auk þess að styðja viðgang [[Breska heimsveldið|Breska heimsveldisins]]. Hann tapaði [[bresku þingkosningarnar 1950|kosningunum 1950]] en sneri aftur til valda eftir [[bresku þingkosningarnar 1951|kosningar 1951]]. Annað tímabil hans sem forsætisráðherra tóku utanríkismál og málefni heimsveldisins mestan tíma hans. Stjórn hans lagði áherslu á húsnæðismál innanlands og þróun kjarnorkuvopna. Churchill sagði af sér embætti forsætisráðherra 1955 vegna versnandi heilsu, þótt hann sæti áfram sem þingmaður til 1964. Útför hans 1965 var kostuð af ríkinu. Churchill er almennt álitinn einn af mikilvægustu stjórnmálamönnum 20. aldar. Hans er einkum minnst fyrir leiðtogahlutverk sitt í Síðari heimsstyrjöld þar sem hann lék lykilhlutverk í að verja [[frjálslynt lýðræði]] í Evrópu gegn útbreiðslu [[fasismi|fasisma]]. Hann hefur verið gagnrýndur fyrir framgöngu sína í stríðinu, sérstaklega fyrir [[Sprengjuárásin á Dresden 1945|sprengjuárásina á Dresden 1945]], en líka fyrir skoðanir sínar á heimsvaldastefnu Breta, kynþáttum og mannkynbótum. ==Æviágrip== Winston Churchill fæddist árið 1874, á miðju [[Viktoríutímabilið|Viktoríutímabilinu]], þegar [[breska heimsveldið]] var á hátindi valda sinna. Eftir grunnskólanám gekk hann í konunglega breska hernaðarháskólann í Sandhurst og útskrifaðist þaðan árið 1895 sem merkisberi í fjórðu Húsaraherdeildinni í Aldershot.<ref>{{Bókaheimild|titill=Winston S. Churchill: Ævisaga|höfundur=Jón Þ. Þór|útgefandi=Sögufélag|ár=2014|staður=Reykjavík|bls=24}}</ref> Hann gegndi herþjónustu með Húsaradeildinni í [[Indland]]i og tók einnig þátt í hernaðarátökum á [[Kúba|Kúbu]], [[Egyptaland]]i og [[Súdan]]. Þegar [[seinna Búastríðið]] braust út í Suður-Afríku árið 1899 var Churchill ráðinn hjá dagblöðunum ''Daily Mail'' og ''Morning Post'' til þess að skrifa fréttir af vettvangi átakanna. Churchill ferðaðist með skipi til Suður-Afríku og tók þátt í stríðinu en var handsamaður og færður í fangabúðir í [[Pretoría|Pretoríu]]. Með hjálp annarra stríðsfanga tókst Churchill hins vegar að sleppa úr haldi [[Búar|Búanna]] og flýja yfir landamærin til Portúgölsku Austur-Afríku, þar sem nú er [[Mósambík]]. Flótti Churchill úr haldi Búa vakti mikla athygli og gerði hann að stríðshetju í augum margra Breta.<ref>{{Bókaheimild|titill=Winston S. Churchill: Ævisaga|höfundur=Jón Þ. Þór|útgefandi=Sögufélag|ár=2014|staður=Reykjavík|bls=42-48}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Ævintýrið í Afríku|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4617821|útgefandi=''Æskan''|ár=1965|mánuður=1. október|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=2. febrúar}}</ref> Churchill var kjörinn á þing árið 1900 fyrir [[Íhaldsflokkurinn (Bretland)|Íhaldsflokkinn]] en sagði sig úr honum og gekk í [[Frjálslyndi flokkurinn (Bretland)|Frjálslynda flokkinn]] árið 1904 vegna ágreinings við Íhaldsmenn um verslunarfrelsi. Churchill var ötull stuðningsmaður fríverslunar en forsvarsmenn Íhaldsflokksins á formannstíð [[Arthur Balfour|Arthurs Balfour]] aðhylltust frekar þá stefnu að vernda breskan efnahag með tollamúrum. Sem meðlimur Frjálslynda flokksins gekk Churchill í ríkisstjórn í fyrsta sinn árið 1905 og varð aðstoðarnýlendumálaráðherra í ríkisstjórn [[Henry Campbell-Bannerman]]. Eftir að Campbell-Bannerman sagði af sér og [[H. H. Asquith]] gerðist forsætisráðherra varð Churchill viðskiptaráðherra í stjórn hans. Í því embætti kom Churchill að lagasetningu um fyrstu lágmarkslaun í sögu Bretlands. Hann aðstoðaði einnig [[David Lloyd George]] fjármálaráðherra við að setja hin svokölluðu „fjárlög lýðsins“, sem renndu stoðum undir ýmis ríkisrekin velferðarverkefni og fjármögnuðu þau m.a. með háum tekjuskatti. Þeir Lloyd George urðu nánir samstarfsmenn og voru stundum kallaðir „himnesku tvíburarnir“ í blaðaumfjöllun.<ref>{{Bókaheimild|titill=Winston S. Churchill: Ævisaga|höfundur=Jón Þ. Þór|útgefandi=Sögufélag|ár=2014|staður=Reykjavík|bls=66}}</ref> Churchill var hlynntur [[Arfbótastefna|arfbótastefnu]] og sem innanríkisráðherra í ríkisstjórn Asquith á árunum 1910-11 lagði hann til ýmis lög sem ættu að stemma stigu við „offjölgun stétta fávita og geðsjúklinga“ sem Churchill taldi „ógn við þjóð og kynþátt sem ómögulegt er að ýkja.“<ref>{{Vefheimild|höfundur=Martin Gilbert |titill=Churchill and Eugenics |url=http://www.winstonchurchill.org/support/the-churchill-centre/publications/finest-hour-online/594-churchill-and-eugenics |mánuður=31. maí|ár=2009 |mánuðurskoðað=21. mars|árskoðað=2018|safnslóð=https://web.archive.org/web/20131215071541/http://www.winstonchurchill.org/support/the-churchill-centre/publications/finest-hour-online/594-churchill-and-eugenics |safnmánuður=15. desember|safnár=2013}}</ref> <blockquote>„Ég legg til að 100.000 úrkynjaðir Bretar verði gerðir ófrjóir með valdi og aðrir settir í vinnubúðir til þess að hægja á hrörnun breska kynþáttarins.“<ref>Ummæli af deildarskýrslu innanríkisráðuneytisins árið 1910. Frumskjalið er í skjalasafni Asquith í Bodleian-bókasafninu í Oxford. Vitnað er til þess í bók Clive Ponting, "Churchill" (Sinclair Stevenson 1994).</ref></blockquote> Tillögur Churchill urðu ekki að lögum í þeirri mynd sem hann mælti með heldur voru lög sett þar sem geðsjúkir voru lokaðir inni á hælum. ===Fyrri heimsstyrjöldin=== Í byrjun [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjaldarinnar]] var Churchill flotamálaráðherra. Sem slíkur bar hann ábyrgð á [[Gallipoli-herförin|Gallipoli-herförinni]] árið 1915, þar sem breski flotinn réðst á [[Dardanellasund]] í von um að geta hertekið [[Istanbúl|Konstantínópel]], höfuðborg [[Tyrkjaveldi|Tyrkjaveldis]].<ref>Callwell, C.E. (2005). ''Dardanelles, a study of the strategical and certain tactical aspects of the Dardanelles campaign''. London, UK: Naval & Military Press Ltd.</ref> Herförin var einn versti ósigur Breta og einn af fáum sigrum sem Tyrkir unnu í styrjöldinni. Um 302.000 breskir og franskir hermenn féllu í valinn. Orðstír Churchill beið slíkan hnekki að hann neyddist til að segja af sér sem flotamálaráðherra í maí árið 1915.<ref>Jenkins, Roy. ''Churchill: A Biography'' (2001). Bls. 282–88.</ref> ===Millistríðsárin=== Churchill varð árið 1921 nýlendumálaráðherra í ríkisstjórn Lloyd George. Í því embætti stýrði hann [[Kaíró-ráðstefnan (1921)|Kaíró-ráðstefnunni]] sama ár, þar sem nýjar línur voru dregnar að landamærum í [[Miðausturlönd|Miðausturlöndum]] eftir hrun [[Tyrkjaveldi]]s í heimsstyrjöldinni. Á ráðstefnunni var meðal annars fallist á stofnun konungsríkisins [[Jórdanía|Jórdaníu]] og Churchill stærði sig síðar af því að hafa „einn sunnudagseftirmiðdag skapað Jórdaníu með einu pennastriki“. Sú flökkusaga hefur gengið af því að þegar Churchill hafi teiknað upp nýju landamærin hafi hann verið gripinn hikstakasti vegna ofáts fyrr um daginn. Penna hans hafi því skeikað og þríhyrningslaga misræmi myndast á landamærum Jórdaníu og [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]]. Vegna þessarar flökkusögu kalla Jórdaníumenn þessa skekkju á landamærunum stundum „hiksta Churchills“ eða „hnerra Winstons“.<ref>{{Bókaheimild|titill=Miðausturlönd: Fortíð, nútíð og framtíð|höfundur=Magnús Þorkell Bernharðsson|útgefandi=Mál og menning|ár=2018|isbn=978-9979-3-3683-9|bls=74-76}}</ref> Árið 1924 gekk Churchill til liðs við Íhaldsflokkinn á ný og gerðist fjármálaráðherra í ríkisstjórn [[Stanley Baldwin]]. Sem fjármálaráðherra sá Churchill um að binda breska efnahaginn á ný við [[Gullfótur|gullfót]]. Þessi verknaður leiddi til mikillar verðhjöðnunar, atvinnuleysis og loks til allsherjar verkfalls árið 1926.<ref>{{Vefheimild|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/events/budget_99/budget_briefing/279928.stm|titill=Budget Blunders: Mr Churchill and the Gold Standard (1925)|mánuður=9. mars|ár=1999|útgefandi=BBC News|mánuðurskoðað=2. desember|árskoðað=2007|tungumál= enska}}</ref> Churchill leit síðar sjálfur á endurupptöku gullfótarins sem verstu mistök á öllum ferli sínum.<ref>James, Robert Rhodes. ''Churchill: A Study in Failure, 1900–1939'' (1970), bls. 206.</ref> Ríkisstjórn Íhaldsmanna tapaði þingkosningum árið 1929 og þegar Íhaldsmenn gengu í stjórnarsamstarf með [[Verkamannaflokkurinn (Bretland)|Verkamannaflokknum]] undir forsæti [[Ramsay MacDonald]] árið 1931 var Churchill ekki boðið að sitja áfram sem fjármálaráðherra. Næstu árin var Churchill einangraður í stjórnmálum og einbeitti sér að mestu að ritstörfum, meðal annars á ævisögu forföður síns, [[John Churchill, 1. hertoginn af Marlborough|John Churchill, hertoga af Marlborough]].<ref>Gilbert, Martin (2004). ''Winston Churchill: The Wilderness Years''. London: Pimlico.</ref> Eitt sem stuðlaði að pólitískri einangrun Churchill voru óvinsælar skoðanir hans varðandi sjálfstæðisbaráttu [[Indland|Indverja]]: Churchill var á móti friðsamlegri mótmælahreyfingu [[Mohandas Gandhi]] og sagði árið 1930 að „Gandhi-hyggjan og allt sem hún stendur fyrir ætti að vera bundin niður og kramin.“<ref name="independent.ie">{{cite news|first=Kevin|last=Myers|url=http://www.independent.ie/opinion/columnists/kevin-myers/kevin-myers-seventy-years-on-and-the-soundtrack-to-the-summer-of-1940-is-filling-britains-airwaves-2286560.html|title=Seventy years on and the soundtrack to the summer of 1940 is filling Britain's airwaves|work=The Irish Independent|accessdate=7 November 2010|date=6 August 2010}}</ref> Árið 1920 lýsti hann því yfir að réttast væri að „binda Gandhi niður höndum og fótum og kremja hann undir fótum fíls með landstjórann á bakinu.“<ref>Barczewsk, Stephanie, John Eglin, Stephen Heathorn, Michael Silvestri, and Michelle Tusan. ''Britain Since 1688: A Nation in the World'', p. 301</ref><ref>Toye, Richard. ''Churchill's Empire: The World That Made Him and the World He Made'', p. 172.</ref><ref>{{cite news|first=Diarmuid |last=Ferriter|url=http://www.irishtimes.com/culture/books/inglorious-empire-what-the-british-did-to-india-1.2981299|work=The Irish Times |title= Inglorious Empire: what the British did to India |date=4 March 2017}}</ref> Á millistríðsárunum hafði Churchill lengst af meiri áhyggjur af uppgangi [[Kommúnismi|kommúnismans]] en [[Fasismi|fasismans]] og leit á menn á borð við [[Francisco Franco|Franco]]<ref>James, bls. 408.</ref> og [[Benito Mussolini|Mussolini]]<ref>Taylor, A.J.P. Beaverbrook Hamish Hamilton 1972 bls. 375.</ref> sem gagnlega bandamenn gegn kommúnistastjórnum. Hann varð þó að endingu mjög gagnrýninn í garð [[Neville Chamberlain]] forsætisráðherra fyrir undanlátsstefnu hans gagnvart [[Adolf Hitler]] og skrifaði árið 1938 um [[München-sáttmálinn|München-sáttmálann]] að Bretum hefði staðið til boða val á milli „stríðs og skammar“. Chamberlain hefði valið skömmina og myndi ekki uppskera annað fyrir það en stríð með enn verri skilmálum eftir stutta frestun.<ref>''Current Biography 1942'', p. 155</ref><ref>[[Gilbert, Martin]]. ''Winston S. Churchill: Prophet of Truth: 1923–1939''. 1977: p. 972</ref><ref>Langworth 2008, pp. 256–57</ref> ===Forsætisráðherra í seinni heimsstyrjöldinni=== [[File:Wc0107-04780r.jpg|thumb|right|Churchill með hjálm á höfði á meðan loftárásir dundu yfir London í [[Orrustan um Bretland|orrustunni um Bretland]] árið 1940.]] [[Mynd:Winston Churchill during the Second World War in Iceland H12887.jpg|thumb|Winston Churchill á Íslandi í ágúst 1941.]] Þegar [[seinni heimsstyrjöldin]] braust út árið 1939 varð Churchill flotamálaráðherra á ný líkt og í byrjun fyrri heimsstyrjaldarinnar. Chamberlain sagði af sér þann 10. maí 1940 eftir að Þjóðverjar [[Innrásin í Danmörku og Noreg|hertóku Danmörku og Noreg]] og Churchill var skipaður forsætisráðherra í hans stað. Churchill hafnaði tillögum um friðarumræður við Þjóðverja og skapaði embætti varnarmálaráðherra, sem hann gegndi samhliða forsætisráðherraembættinu. Hann varð þar með einn valdamesti stríðsleiðtogi í sögu Bretlands. Churchill stofnaði [[þjóðstjórn]] með Verkamannaflokknum og gerði [[Clement Attlee]] að aðstoðarforsætisráðherra á meðan á stríðinu stóð. Churchill flutti margar frægar ræður í byrjun stríðsins og sló Bretum eldmóð í brjóst með tilfinningahita sínum og orðheppni, sérstaklega þegar staðan var hvað svörtust eftir ósigur [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamanna]] í [[Orrustan um Frakkland|orrustunni um Frakkland]]. <blockquote>„Við munum berjast í Frakklandi, við munum berjast á sænum og á hafinu, við munum berjast með auknu sjálfstrausti og síauknum styrk í lofti. Við munum verja eyjuna okkar hvað sem á dynur, við munum berjast á ströndunum, við munum berjast á flugvöllunum, við munum berjast á ökrunum og á götum úti, við munum berjast í hæðunum, við munum aldrei gefast upp.“<ref name="centre-beaches">{{cite web|url=http://www.winstonchurchill.org/learn/speeches/speeches-of-winston-churchill/128-we-shall-fight-on-the-beaches |title=We Shall Fight on the Beaches |date=4. júní 1940 |accessdate=20. desember 2007 |publisher=Churchill Centre |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090605143418/http://www.winstonchurchill.org/learn/speeches/speeches-of-winston-churchill/128-we-shall-fight-on-the-beaches |archivedate=5 June 2009}}</ref></blockquote> Churchill átti í góðu sambandi við [[Franklin D. Roosevelt]] Bandaríkjaforseta og vinskapur þeirra kom því til leiðar að Bretar fengu miklar matar-, olíu- og hergagnabirgðir sendar yfir [[Atlantshafið]] frá Bandaríkjunum. Churchill var því mjög létt þegar Roosevelt vann endurkjör árið 1940. Þegar [[Japanska keisaradæmið|Japanir]] [[Árásin á Perluhöfn|réðust á Perluhöfn]] og Bandaríkin gengu inn í heimsstyrjöldina voru fyrstu viðbrögð Churchill: „Við höfum unnið stríðið!“<ref>{{cite book|last=Stokesbury|first=James L.|title=A Short History of WWII|url=https://archive.org/details/shorthistoryofwo0000stok|publisher=William Morrow and Company, Inc.|year=1980|location=New York|page=[https://archive.org/details/shorthistoryofwo0000stok/page/171 171]}}</ref> Þegar Hitler gerði [[Innrásin í Sovétríkin|árás á Sovétríkin]] sagði Churchill, sem hafði alla ævi verið svarinn andkommúnisti, að „ef Hitler gerði innrás í helvíti myndi ég að minnsta kosti segja nokkur hlýleg orð um djöfulinn í neðri málstofunni.“<ref>{{cite web|url=http://www.chu.cam.ac.uk/archives/collections/churchill_papers/biography|title=The Churchill Papers: Biography|publisher=University of Cambridge|accessdate=9. ágúst 2009|archive-date=2014-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140117020600/http://www.chu.cam.ac.uk/archives/collections/churchill_papers/biography/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Heimsstyrjöldin II. í máli og myndum|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5322230|útgefandi=''Nýr stormur''|ár=1968|mánuður=9. febrúar|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=18. janúar}}</ref> Bretar fóru brátt að senda birgðir og skriðdreka til aðstoðar Sovétmönnum.<ref>{{cite book|last=Stokesbury|first=James L.|title=A Short History of WWII|url=https://archive.org/details/shorthistoryofwo0000stok|publisher=William Morrow and Company, Inc.|year=1980|location=New York|page=[https://archive.org/details/shorthistoryofwo0000stok/page/159 159]}}</ref> [[File:Cairo conference.jpg|thumb|right|Churchill (til hægri) ásamt [[Chiang Kai-shek]] og [[Franklin D. Roosevelt]] á ráðstefnu í Kaíró árið 1943.]] Í janúar árið 1943 hittust Churchill, Roosevelt og [[Charles de Gaulle]] í [[Casablanca]] í [[Marokkó]] og komust að þeirri niðurstöðu að stefnt skyldi að skilyrðislausri uppgjöf Öxulveldanna. Churchill var þó ekki afdráttarlaus í afstöðu sinni um þetta og var nokkuð hissa þegar Roosevelt tilkynnti niðurstöðuna af fundinum.<ref>{{cite web|url=http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=65|first=Peter C.|last=Chen|title=Casablanca Conference|date=14 January 1943|accessdate=11 October 2014}}</ref><ref>{{cite news|work=[[The New York Times]]|last=Middleton|first=Drew|title=Roosevelt, Churchill Map 1943 War Strategy At Ten-Day Conference Held In Casablanca; Giraud And De Gaulle, Present, Agree On Aims|date=24 January 1943}}</ref> Deilt hefur verið um hlutverk Churchill í [[Hungursneyðin í Bengal 1943|hungursneyðinni í Bengal árið 1943]], þar sem um þrjár milljónir manna létust úr hungri, vannæringu og sjúkdómum. Japanir höfðu hertekið [[Búrma]] og þar með lokað á innflutning hrísgrjóna til Indlands og valdið hungursneyð í Bengal, þar sem 20% neyttra hrísgrjóna voru innflutt. Churchill hélt því fram að hungursneyðin væri Indverjum sjálfum að kenna því þeir „fjölguðu sér eins og kanínur“<ref>See Dyson and Maharatna (1991) for a review of the data and the various estimates made.</ref><ref name = "Gordon">{{cite journal|last1=Gordon|first1=Leonard A.|title=Review of Prosperity and Misery in Modern Bengal: The Famine of 1943–1944|journal=The American Historical Review|date=1 January 1983|volume=88|issue=4|page=1051|doi=10.2307/1874145|jstor=1874145}}</ref><ref>{{cite web|last=Mukerjee|first=Madhusree|url=http://www.hnn.us/articles/129891.html|title=History News Network &#124; Because the Past is the Present, and the Future too|publisher=Hnn.us|accessdate=29 July 2011|archive-date=9 ágúst 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809182841/http://www.hnn.us/articles/129891.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.churchillcentral.com/timeline/stories/did-churchill-cause-the-bengal-famine-of-1943-as-has-been-claimed|title=Did Churchill cause the Bengal Famine of 1943, as has been claimed?|publisher=Churchill Central|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170510083201/https://www.churchillcentral.com/timeline/stories/did-churchill-cause-the-bengal-famine-of-1943-as-has-been-claimed|archivedate=10 May 2017}}</ref><ref name="Gordon"/><ref>{{cite journal|last1=Tharoor|first1=Shashi|title=Inglorious Empire: What the British Did to India|url=https://archive.org/details/inglorious-empire|journal=Hurst|date=March 2017}}</ref> og neitaði að sjá af nokkrum birgðum sem ætlaðar væru herrekstrinum til að hjálpa þeim. Þegar landstjóri Indlands sendi Churchill símskeyti til að biðja um matarbirgðir spurði Churchill á móti að ef staðan væri svona slæm, „hvers vegna [væri] Gandhi þá ekki dauður enn?“ <ref>''[https://archive.today/20120630143154/www.newyorker.com/arts/critics/books/2007/08/13/070813crbo_books_mishra?currentPage=3 Exit Wounds]'', [[Pankaj Mishra]], ''[[The New Yorker]]'', 13. ágúst 2007.</ref> Í júní árið 1944 [[Innrásin í Normandí|gerðu Bandamenn innrás í Normandí]] og ráku Þjóðverja inn í Þýskaland á næsta ári. Í innrás bandamanna í Þýskaland í febrúar 1945 átti Churchill þátt í því að skipa sprengjuárásir á borgina [[Dresden]], þar sem fjöldi þýskra flóttamanna og særðra hermanna hafði safnast saman.<ref>Taylor, Frederick. ''Dresden: Tuesday, 13. febrúar 1945'', New York: Harper Collins/London: Bloomsbury, bls. 262–64</ref> Eftir sprengjuárásirnar á borgina velti Churchill því upp í leynilegu símskeyti hvort rétt væri að endurskoða þá stefnu að „varpa sprengjum á þýskar borgir til þess eins að auka skelfinguna, en með öðrum tylliástæðum“.<ref>Patrick J. Buchanan, ''Where the Right Went Wrong'' (2004), St. Martin's Griffin, bls. 119</ref> Loftárásirnar voru meðal umdeildustu aðgerða bandamanna í stríðinu þar sem Þýskaland var í raun þegar sigrað þegar þær voru gerðar og Dresden þótti ekki hernaðarlega mikilvæg borg.<ref>{{Vísindavefurinn|918|Hvaða tilgangi þjónaði loftárás Bandamanna á Dresden í seinni heimsstyrjöld (sem olli dauða fleira fólks en dó í Hiroshima)?}}</ref> Í árásunum var Dresden lögð í rúst og um það bil 25 þúsund manns, aðallega óbreyttir borgarar, voru drepnir.<ref>Müller, Rolf-Dieter; Schönherr, Nicole; Widera, Thomas, eds. (2010), ''Die Zerstörung Dresdens: 13. bis 15. Februar 1945. Gutachten und Ergebnisse der Dresdner Historikerkommission zur Ermittlung der Opferzahlen'', V&R Unipress, bls. 48,</ref> Þann 7. maí þáðu Bandamenn skilyrðislausa uppgjöf Þjóðverja og þann 8. maí lýsti Churchill yfir endalokum stríðsins í Evrópu. Þingkosningar voru haldnar í Bretlandi í júlí árið 1945 en þar vann Verkamannaflokkurinn stórsigur. Churchill sagði því af sér sem forsætisráðherra og Clement Attlee tók við embætti hans. ===Í stjórnarandstöðu=== Churchill var leiðtogi bresku stjórnarandstöðunnar á sex ára ráðherratíð Attlee. Hann var áfram áhrifamikill í alþjóðastjórnmálum á þessum tíma og flutti meðal annars fræga ræðu um Sovétríkin í heimsókn til Bandaríkjanna þann 5. mars árið 1946 sem oft er talin marka upphaf [[Kalda stríðið|kalda stríðsins]]: <blockquote>„Frá Stettin í Eystrasalti til Tríeste við Adríahaf hefur [[Járntjaldið|Járntjald]] fallið yfir álfuna. Handan þeirrar línu standa allar höfuðborgir hinna fornu ríkja Mið- og Austur-Evrópu. Varsjá, Berlín, Prag, Vín, Búdapest, Belgrad, Búkarest og Sofía; allar þessar frægu borgir og íbúarnir í kringum þær eru nú á því sem ég verð að kalla áhrifasvæði Sovétmanna.“<ref name="centre-429">{{cite web|url=http://www.winstonchurchill.org/learn/speeches/speeches-of-winston-churchill/120-the-sinews-of-peace|title=Sinews of Peace (Iron Curtain)|accessdate=21. mars 2018|last=Churchill|first=Winston|publisher=Churchill Centre|archive-date=2009-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090605210758/http://www.winstonchurchill.org/learn/speeches/speeches-of-winston-churchill/120-the-sinews-of-peace|url-status=dead}}</ref></blockquote> ===Forsætisráðherra á ný=== Churchill varð forsætisráðherra í annað sinn eftir að hafa unnið nauman sigur gegn Verkamönnum í kosningum árið 1951 (þrátt fyrir að flokkur hans hefði hlotið færri atkvæði). Ríkisstjórn Churchill beitti sér snemma fyrir byggingu fjölda nýrra íbúða til að kljást við húsnæðisvanda sem hafði hrjáð Bretland frá því á stríðsárunum.<ref name="HNDM">{{cite news|title=The Housing Total Was 318,779|work=Hartlepool Northern Daily Mail|date=5 February 1954|accessdate=21. mars 2018|url=http://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000378/19540205/004/0001|via=[[British Newspaper Archive]]|url-access=subscription}}</ref> Annars einbeitti Churchill sér að mestu að utanríkismálum á annarri ráðherratíð sinni. Hann sendi breska hermenn til [[Kenýa|Kenýu]] til að kveða niður [[Mau Mau-uppreisnin|Mau Mau-uppreisnina]]<ref name="Jenkins p843">Jenkins, bls. 843–61</ref> og til [[Malakkaskagi|Malakkaskaga]] til að kveða niður [[Malajauppreisnin|svipaða uppreisn þar]]. Þessar hernaðardeilur komu flestum Bretum í skilning um að ekki yrði hægt að halda nýlenduyfirráðum um allan heim áfram til lengdar.<ref>Ferguson, Niall (2000). ''Empire: How Britain Made the Modern World''. London: Penguin Books Ltd.</ref> Churchill reyndi þó eftir mesta megni að halda í leifar breska heimsveldisins og sagðist ekki vilja „sitja við stjórn sundurbútunar.“<ref name="Jenkins p843"/> Ríkisstjórn Churchill átti einnig hlut að máli í [[Valdaránið í Íran 1953|valdaráni í Íran]] árið 1953.<ref>Kinzer, Stephen. ''All the Shah's Men''. Hoboken, N.J.: John Wiley & Sons, Inc., 2008, bls. 3</ref> Churchill sagði af sér eftir að hafa fengið endurtekin heilablóðföll í apríl árið 1955 og settist í helgan stein. [[Anthony Eden]] tók við embætti forsætisráðherra. == Fjölskylduhagir == [[Randolph Churchill]] faðir Winstons var einnig stjórnmálamaður og um tíma fjármálaráðherra. Hann var þriðji sonur sjöunda hertogans af Marlborough. Móðir hans, Jennie Jerome, var dóttir bandarísks auðkýfings að nafni Leonard Jerome. Winston var fæddur tveimur mánuðum fyrir tímann í Bleinheim-höll sem er ættaróðal Marlborough fjölskyldunnar. Churchill átti einn bróður, John Strange Spencer-Churchill. Churchill hitti tilvonandi konu sína, Clementine Hoizer, í fyrsta sinn árið 1904 á dansleik í Crewe House. Þau hittust aftur árið 1908 í matarboði hjá Lafði St Helier. Churchill sat við hlið Clementine við borðhaldið. Hann bað Clementine í veislu í Bleinheim höll 10. ágúst 1908, þau gengu svo í hjónaband í St. Margrets, Westminister og voru þau gefin saman af biskupnum af St Asph. Árið 1909 fluttu hjónin að Eccleston Square 33. Fyrsta barnið Diana fæddist 11. júlí 1909, Randolph fæddist 28. maí 1911, þriðja barnið fæddist 7. október 1914, fjórða barnið Marigold fæddist 15. nóvember 1918, Mary fæddist svo 15. september 1922 síðar þann sama mánuð keypti Churchill [[Chartwell]] þar sem fjölskyldan bjó þar til Churchill lést 1965. Churchill var greindur með [[Geðhvörf|geðhvarfasýki]]. == Ráðherraembætti == Churchill gegndi mörgum sinnum ráðherraembættum í [[ríkisstjórn Bretlands]] á stjórnmálaferli sínum. Ráðherraembættin sem hann gegndi á ferli sínum voru: * Aðstoðarnýlendurmálaráðherra 1906-8 (Undersecretary of State for the Colonies) * Viðskiptaráðherra 1908-10 (President of the Board of Trade) * Innanríkisráðherra 1910-11 (Secretary of State for Home Affairs) * Flotamálaráðherra 1911-1915 (First Lord of the Admiralty) * Varnarmálaráðherra 1918-21 (Secretary of War and Air Minister) * Aðstoðarnýlenduráðherra 1921-22 (Undersecretary for the Colonies) * Fjármálaráðherra 1924-29 (Chancellor of the Exchequer) * Flotamálaráðherra 3. september 1939-10. maí 1940 (First Lord of the Admiralty) * Forsætisráðherra 10. maí 1940-45, 1951-55 (Prime Minister)<ref>{{Vísindavefurinn|3446|Hvaða ráðherraembættum gegndi Sir Winston Churchill?}}</ref> ==Tilvísanir== {{Reflist|2}} {{Wikivitnun}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Bretlands]] | frá = 1940 | til = 1945 | fyrir = [[Neville Chamberlain]] | eftir = [[Clement Attlee]] | }} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Bretlands]] | frá = 1951 | til = 1955 | fyrir = [[Clement Attlee]] | eftir = [[Anthony Eden]] | }} {{Töfluendir}} {{fde|1874|1965|Churchill, Winston}} {{DEFAULTSORT:Churchill, Winston}} {{Forsætisráðherrar Bretlands}} {{Nóbelsverðlaun í bókmenntum}} [[Flokkur:Fjármálaráðherrar Bretlands]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Bretlands|Churchill, Winston]] [[Flokkur:Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels|Churchill, Winston]] [[Flokkur:Innanríkisráðherrar Bretlands]] [[Flokkur:Leiðtogar breska Íhaldsflokksins]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í seinni heimsstyrjöldinni|Churchill, Winston]] bqxu2ofkj15z4tkks4wvlyuxbb2n7zg 0 20440 1958475 1852061 2026-04-01T13:51:41Z TKSnaevarr 53243 1958475 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | post = Forseti | body = ráðherraráðs Lýðveldisins Ítalíu | native_name = {{nobold|{{lang|it|Presidente del Consiglio dei ministri della Repubblica Italiana}}}} | insignia = Ovale Presidenza Consiglio.svg | insigniasize = 110 | flag = Flag of prime minister of Italy.svg | flagsize = 120 | flagcaption = Fáni forseta ráðherraráðsins | insigniacaption = Innsigli forsætis ráðherraráðs Ítalíu | image = Giorgia Meloni Official 2024 (cropped).jpg | image_size = | incumbent = [[Giorgia Meloni]] | incumbentsince = 22. október 2022 | member_of = [[Ráðherraráð Ítalíu|Ráðherraráðs]]<br />[[Þjóðaröryggisráð Ítalíu|Þjóðaröryggisráðs]]<br />[[Evrópska ráðið|Evrópska ráðsins]] | residence = [[Palazzo Chigi]] | seat = [[Róm]] | appointer = [[Forseti Ítalíu|Forseta lýðveldisins]] | deputy = Aðstoðarforsætisráðherra | termlength = Ekkert fast skipunartímabil, heldur embætti svo lengi sem meirihluti þings styður það | inaugural = [[Alcide De Gasperi]] (lýðveldi)<br/>[[Camillo Benso greifi af Cavour|Camillo Benso di Cavour]] (fyrstur) | salary = €{{round|99480|-3}} á ári<ref name="igcompaycheck">{{Cite web|url=https://www.ig.com/uk/forex/research/pay-check|title=IG.com Pay Check|publisher=IG}}</ref> | formation = {{start date and age|df=y|1861|3|17}} | website = {{URL|https://www.governo.it/en/}} }} '''Forsætisráðherra Ítalíu''' er leiðtogi [[ríkisstjórn]]ar [[Ítalía|Ítalíu]] og hefur það hlutverk með höndum að stýra og samræma vinnu annarra [[ráðherra]] ríkisstjórnarinnar. Forsætisráðherraembættið er fjórða mikilvægasta [[embætti]] [[ríki]]sins samkvæmt [[stjórnarskrá Ítalíu|stjórnarskránni]], á eftir [[forseti Ítalíu|forseta lýðveldisins]], [[þingforseti|þingforseta]] og [[forseti öldungadeildar|forseta öldungadeildarinnar]]. Hlutverk forsætisráðherra er skilgreint í stjórnarskránni, greinum 92-96. </onlyinclude> Forsætisráðherra er tilnefndur af forseta lýðveldisins. Yfirleitt er um að ræða leiðtoga stærsta flokks þess [[kosningabandalag]]s sem hlýtur meirihluta í [[þingkosningar|þingkosningum]] og fær þar með [[umboð til stjórnarmyndunar]]. Þegar Ítalía var [[Konungsríkið Ítalía|konungsríki]] (frá [[1861]] til [[1946]]) var það [[konungur Ítalíu]] sem veitti umboð til stjórnarmyndunar. ==Tengt efni== * [[Listi yfir forsætisráðherra Ítalíu]] * [[Stjórnarskrá Ítalíu]] * [[Forseti Ítalíu]] * [[Forseti ítalska þingsins]] * [[Forseti ítölsku öldungadeildarinnar]] ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu| ]] rscy6lhb4r4akmfvbelygn36t9bto9f 1958476 1958475 2026-04-01T13:51:56Z TKSnaevarr 53243 1958476 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | post = Forseti | body = ráðherraráðs Lýðveldisins Ítalíu | native_name = {{nobold|{{lang|it|Presidente del Consiglio dei ministri della Repubblica Italiana}}}} | insignia = Ovale Presidenza Consiglio.svg | insigniasize = 110 | flag = Flag of prime minister of Italy.svg | flagsize = 120 | flagcaption = Fáni forseta ráðherraráðsins | insigniacaption = Innsigli forsætis ráðherraráðs Ítalíu | image = Giorgia Meloni Official 2024 (cropped).jpg | image_size = | incumbent = [[Giorgia Meloni]] | incumbentsince = 22. október 2022 | member_of = [[Ráðherraráð Ítalíu|Ráðherraráðs]]<br />[[Þjóðaröryggisráð Ítalíu|Þjóðaröryggisráðs]]<br />[[Evrópska ráðið|Evrópska ráðsins]] | residence = [[Palazzo Chigi]] | seat = [[Róm]] | appointer = [[Forseti Ítalíu|Forseta lýðveldisins]] | deputy = Aðstoðarforsætisráðherra | termlength = Ekkert fast skipunartímabil, heldur embætti svo lengi sem meirihluti þings styður það | inaugural = [[Alcide De Gasperi]] (lýðveldi)<br/>[[Camillo Benso greifi af Cavour|Camillo Benso di Cavour]] (fyrstur) | salary = €{{round|99480|-3}} á ári<ref name="igcompaycheck">{{Cite web|url=https://www.ig.com/uk/forex/research/pay-check|title=IG.com Pay Check|publisher=IG}}</ref> | formation = {{start date and age|df=y|1861|3|17}} | website = {{URL|https://www.governo.it/}} }} '''Forsætisráðherra Ítalíu''' er leiðtogi [[ríkisstjórn]]ar [[Ítalía|Ítalíu]] og hefur það hlutverk með höndum að stýra og samræma vinnu annarra [[ráðherra]] ríkisstjórnarinnar. Forsætisráðherraembættið er fjórða mikilvægasta [[embætti]] [[ríki]]sins samkvæmt [[stjórnarskrá Ítalíu|stjórnarskránni]], á eftir [[forseti Ítalíu|forseta lýðveldisins]], [[þingforseti|þingforseta]] og [[forseti öldungadeildar|forseta öldungadeildarinnar]]. Hlutverk forsætisráðherra er skilgreint í stjórnarskránni, greinum 92-96. </onlyinclude> Forsætisráðherra er tilnefndur af forseta lýðveldisins. Yfirleitt er um að ræða leiðtoga stærsta flokks þess [[kosningabandalag]]s sem hlýtur meirihluta í [[þingkosningar|þingkosningum]] og fær þar með [[umboð til stjórnarmyndunar]]. Þegar Ítalía var [[Konungsríkið Ítalía|konungsríki]] (frá [[1861]] til [[1946]]) var það [[konungur Ítalíu]] sem veitti umboð til stjórnarmyndunar. ==Tengt efni== * [[Listi yfir forsætisráðherra Ítalíu]] * [[Stjórnarskrá Ítalíu]] * [[Forseti Ítalíu]] * [[Forseti ítalska þingsins]] * [[Forseti ítölsku öldungadeildarinnar]] ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu| ]] agtjabvbv8gs198dlr44s4pdovvw6t4 0 20850 1958574 69106 2026-04-01T23:44:39Z EmausBot 13659 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Dreki]] 1958574 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Dreki]] td0602d2b75e96wt97pk3k9w0608c61 0 20945 1958573 1955856 2026-04-01T23:18:10Z Yonghwoarang 66131 Karlmenn kvænast og konur giftast 1958573 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Sveinbjörn Egilsson | búseta = | mynd = Sveinbjörn Egilsson (cropped).jpg | myndastærð = 300px | myndatexti = {{small|Sveinbjörn í Kaupmannahöfn 1850}} | alt = Sveinbjörn Egilsson. Teikning eftir norska sagnfræðinginn [[Rudolf Keyser]] (1803-64). | fæðingarnafn = | fæðingardagur = [[24. febrúar]] [[1791]] | fæðingarstaður = í [[Innri-Njarðvík]] í [[Gullbringusýsla|Gullbringusýslu]] | dauðadagur = [[17. ágúst]] [[1852]] | dauðastaður = | orsök_dauða = | virkur = | þekktur_fyrir = Ljóð sín, þýðingar á Kviðum Hómers og "Pereatið" | þekkt_fyrir = | þjóðerni = Íslendingur | starf = [[Guðfræðingur]], [[kennari]], [[þýðandi]], [[skáld]] og fyrsti [[rektor]] [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]]. | titill = | verðlaun = | trú = | maki = Helga Gröndal, dóttir [[Benedikt Gröndal eldri|Benedikts Gröndals eldra]], yfirréttardómara. | börn = [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal yngri]] | foreldrar = Egill Sveinbjarnarson, bóndi. | háskóli = [[Hafnarháskóli]] | stjórnmálaflokkur = | tilvitnun = | undirskrift = | heimasíða = | kyn = kk }} :''Getur líka átt við [[Sveinbjörn Egilsson (ritstjóri)|Sveinbjörn Egilsson]], ritstjóra''. [[Mynd:Keyser_Rudolf.jpg|thumb|Teikning af Sveinbirni eftir norska sagnfræðinginn [[Rudolf Keyser]] (1803-64).]] '''Sveinbjörn Egilsson''' ([[24. febrúar]] [[1791]] í [[Innri-Njarðvík]] í [[Gullbringusýsla|Gullbringusýslu]] á [[Ísland]]i – [[17. ágúst]] [[1852]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[guðfræðingur]], [[kennari]], [[þýðandi]] og [[skáld]]. Hann er einna best þekktur sem fyrsti [[rektor]] [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]] (sem þá hét Lærði skólinn) og sem þýðandi [[Hómer]]s. </onlyinclude> Faðir hans, Egill Sveinbjarnarson, var lítið þekktur en þó efnaður bóndi. Sveinbjörn var í fóstri hjá [[Magnús Stephensen (f. 1762)|Magnúsi Stephensen]] og hlaut menntun sína frá ýmsum aðilum. Hann gekk aldrei í latínuskóla, en þess í stað brautskráðist hann úr heimaskóla [[Árni Helgason (f. 1777)|Árna Helgasonar]] [[1810]]. Hann komst ekki í háskóla strax vegna ófriðar, en hóf [[1814]] guðfræðinám við Hafnarháskóla, sem hann lauk árið [[1819]]. Við komu sína aftur til Íslands fékk hann kennarastöðu við [[Bessastaðaskóli|Bessastaðaskóla]], en þegar skólinn flutti til [[Reykjavík]]ur var hann gerður rektor. Hann var því fyrsti rektor Lærða skólans í Reykjavík. Aðalkennslugrein hans var [[forngríska]]. Sveinbjörn var kvæntur Helgu Gröndal, dóttur [[Benedikt Gröndal eldri|Benedikts Gröndals eldra]], yfirréttardómara. Á meðan hann gegndi kennara- og rektorsembætti vann hann mikið að ýmiss konar þýðingum, oft fyrir skólann (t.d. skólaþýðingu á ''[[Menón]]'' eftir [[Platón]]), en einnig á öðrum vettvangi. Frægastar eru sennilega þýðingar hans á kviðum [[Hómer]]s, ''[[Ilíonskviða|Ilíonskviðu]]'' og ''[[Ódysseifskviða|Ódysseifskviðu]]''. Fyrir [[Fornfræðafélagið]], sem hann var stofnfélagi að, þýddi hann [[Íslendingasögur]]nar á [[latína|latínu]] (''[[Scripta historica Islandorum]]''). Hann tók saman orðabók yfir íslenskt skáldamál ''[[Lexicon poeticum antiquæ linguæ septentrionalis]]'' sem varð grundvallar-uppsláttarrit fyrir allar framtíðarrannsóknir á fornum íslenskum kveðskap síðar meir. Hann þýddi einnig [[Snorra-Edda|Snorra-Eddu]] á [[Latína|latínu]] og gaf út með frumtexta og vísnaskýringum. Hann samdi að auki nokkuð af ljóðum, meðal annars sálminn ''[[Heims um ból]]'' og tvo aðra sálma í sálmabókinni. Þegar hann dó var hann enn að vinna að þýðingu ''[[Ilíonskviða|Ilíonskviðu]]'' í bundnu máli, en sonur hans, [[Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal|Benedikt Gröndal yngri]], lauk við verkið. Veturinn [[1849]]-[[1850|50]] gerðist í Lærða skólanum atburður sá, sem kallaðist ''[[Pereat]]''. Forsagan var sú Sveinbjörn vildi þröngva skólapilta að ganga í [[bindindi]]sfélag skólans. Þeir gengu þó flestir fljótlega úr félaginu, en við það reiddist Sveinbjörn mjög og flutti þeim harða skammaræðu [[17. janúar]] [[1850]]. Skólapiltar brugðust við með því að heimsækja rektor og hrópa ''pereat'', sem er latneskt [[afhróp]] og þýðir ''farist hann!'' Sveinbjörn fór þá til Kaupmannahafnar að leita liðsinnis danskra skólayfirvalda, sem kváðust styðja hann. Hann lét þó af störfum [[1851]] og lést rúmu ári síðar. == Heimild == * ''Skólaræður Sveinbjarnar Egilssonar''. Almenna bókafélagið. Reykjavík, 1968. == Tenglar == * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3312184 „Ljóðskáldið Sveinbjörn Egilsson“; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 1997]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3280407 „Sveinbjörn Egilsson skáld“; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 1952]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3602112 „Nýi húmanisiminn og Hómersþýðingar Sveinbjarnar Egilssonar“; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 2004] {{Wikiheimild|Höfundur:Sveinbjörn Egilsson|Sveinbirni Egilssyni}} [[Flokkur:Íslenskir guðfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir þýðendur]] [[Flokkur:Íslensk skáld]] [[Flokkur:Menntaskólinn í Reykjavík]] {{fd|1791|1852}} m1hggz7qsrwffoxe1xw0hi3e1mw78q0 0 21784 1958486 1905353 2026-04-01T14:48:50Z Berserkur 10188 1958486 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1572]]|[[1573]]|[[1574]]|[[1575]]|[[1576]]|[[1577]]|[[1578]]| [[1561–1570]]|[[1571–1580]]|[[1581–1590]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]| }} [[Mynd:ClaudedeValois.jpg|thumb|right|[[Claude af Valois|Claude]], hertogaynja af Lorraine.]] Árið '''1575''' ('''MDLXXV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Gísli Jónsson]] Skálholtsbiskup vék þremur prestum úr embætti fyrir að vera of pápískir í hugsun eða óduglegir. ===Fædd=== ===Dáin=== * [[Erlendur Þorvarðarson]], lögmaður. * [[Ormur Sturluson]], lögmaður og klausturhaldari (f. um [[1516]]). == Erlendis == * [[21. janúar]] - [[Elísabet 1.]] Englandsdrottning veitti tveimur mönnum einkarétt á að prenta [[nótur]]. * [[8. febrúar]] - [[Vilhjálmur 1. af Orange|Vilhjálmur 1.]] af Orange stofnaði [[Leiden]]-háskóla. * [[13. febrúar]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] var krýndur í [[Reims]]. * [[1. september]] - Spænsk stjórnvöld lýstu sig gjaldþrota vegna [[Áttatíu ára stríðið|áttatíu ára stríðsins]] og hættu að borga hermönnum sínum. * [[22. september]] - Paulo Dias de Novais varð fyrsti portúgalski landstjóri [[Angóla]]. * [[26. september]] - Albanskur sjóræningi tók [[Miguel de Cervantes]], framtíðarrithöfund, til fanga eftir strandhögg við Katalóníu. Cervantes varð þræll í Alsír næstu 5 ár ar til lausnargjald var borgað. * [[16. desember]] - Jarðskjálfti í [[Valdivia]], [[Chile]]. ===Ódagsett=== * [[Stefán Báthory]] verður konungur [[Pólland]]s. * [[Abraham Ortelius]] varð landfræðingur [[Filippus 2. Spánarkonungur|Filippusar 2]]. Spánarkonungs. * [[Feneyjar|Feneyingar]] stráfalla í [[plága|plágunnni]]. ===Fædd=== * [[26. apríl]] - [[Maria de'Medici]], drottning Frakklands, kona [[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinriks 4.]] (d. [[1642]]). * [[Giambattista Basile]] var ítalskt skáld og þjóðsagnasafnari (d. [[1632]]) ===Dáin=== * [[24. október]] - [[Peder Oxe]], danskur stjórnmálamaður (f. [[1520]]). Með honum dó ein helsta aðalsætt Danmerkur út. * [[21. febrúar]] - [[Claude af Valois|Claude]], hertogaynja af Lorraine, kona [[Karl 3. af Lorraine|Karls 3.]] hertoga (f. [[1547]]). [[Flokkur:1575]] [[Flokkur:1571-1580]] 5bpfq03gw1enrlyj82vkc9rgapiqr2j 1958487 1958486 2026-04-01T14:50:59Z Berserkur 10188 1958487 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1572]]|[[1573]]|[[1574]]|[[1575]]|[[1576]]|[[1577]]|[[1578]]| [[1561–1570]]|[[1571–1580]]|[[1581–1590]]| [[15. öldin]]|[[16. öldin]]|[[17. öldin]]| }} [[Mynd:ClaudedeValois.jpg|thumb|right|[[Claude af Valois|Claude]], hertogaynja af Lorraine.]] Árið '''1575''' ('''MDLXXV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Gísli Jónsson]] Skálholtsbiskup vék þremur prestum úr embætti fyrir að vera of pápískir í hugsun eða óduglegir. ===Fædd=== ===Dáin=== * [[Erlendur Þorvarðarson]], lögmaður. * [[Ormur Sturluson]], lögmaður og klausturhaldari (f. um [[1516]]). == Erlendis == * [[21. janúar]] - [[Elísabet 1.]] Englandsdrottning veitti tveimur mönnum einkarétt á að prenta [[nótur]]. * [[8. febrúar]] - [[Vilhjálmur þögli|Vilhjálmur 1.]] af Óraníu stofnaði [[Leiden]]-háskóla. * [[13. febrúar]] - [[Hinrik 3. Frakkakonungur]] var krýndur í [[Reims]]. * [[1. september]] - Spænsk stjórnvöld lýstu sig gjaldþrota vegna [[Áttatíu ára stríðið|áttatíu ára stríðsins]] og hættu að borga hermönnum sínum. * [[22. september]] - Paulo Dias de Novais varð fyrsti portúgalski landstjóri [[Angóla]]. * [[26. september]] - Albanskur sjóræningi tók [[Miguel de Cervantes]], framtíðarrithöfund, til fanga eftir strandhögg við Katalóníu. Cervantes varð þræll í Alsír næstu 5 ár ar til lausnargjald var borgað. * [[16. desember]] - Jarðskjálfti í [[Valdivia]], [[Chile]]. ===Ódagsett=== * [[Stefán Báthory]] verður konungur [[Pólland]]s. * [[Abraham Ortelius]] varð landfræðingur [[Filippus 2. Spánarkonungur|Filippusar 2]]. Spánarkonungs. * [[Feneyjar|Feneyingar]] stráféllu í [[plága|plágunnni]]. ===Fædd=== * [[26. apríl]] - [[Maria de'Medici]], drottning Frakklands, kona [[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinriks 4.]] (d. [[1642]]). * [[Giambattista Basile]] var ítalskt skáld og þjóðsagnasafnari (d. [[1632]]) ===Dáin=== * [[24. október]] - [[Peder Oxe]], danskur stjórnmálamaður (f. [[1520]]). Með honum dó ein helsta aðalsætt Danmerkur út. * [[21. febrúar]] - [[Claude af Valois|Claude]], hertogaynja af Lorraine, kona [[Karl 3. af Lorraine|Karls 3.]] hertoga (f. [[1547]]). [[Flokkur:1575]] [[Flokkur:1571-1580]] 3muy916wdmxr00eh899coof0pyb8ple 0 26107 1958565 1950637 2026-04-01T22:32:53Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958565 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Heart diagram-en.svg|thumb|250px|Þversnið af mannshjarta. Blái liturinn lýsir farvegi súrefnissnauðs blóðs og rauði liturinn lýsir farvegi súrefnisríks blóðs í hjartanu og um nærliggjandi æðar.]] '''Hjarta''' er [[líffæri]] sem finnst í flestum [[dýr]]um og hefur það hlutverk að dæla [[blóð]]i um [[hjarta- og æðakerfið|æðakerfið]]. Hjartað viðheldur þannig hringrás blóðsins. Blóðið ber [[súrefni]] og [[næringarefni]] til allra [[fruma]] í líkamanum og flytur í burtu úrgangsefni til útskilnaðar.<ref name=":1">{{cite journal|author=Mahadevan, V.|year=2018|title=Anatomy of the heart|journal=Surgery|location=Oxford|volume=36|number=2|pages=43–47|doi=10.1016/j.mpsur.2017.11.010}}</ref><ref>{{cite journal|author=Whitaker, R. H.|year=2010|title=Anatomy of the heart|journal=Medicine|volume=38|number=7|pages=333–335|doi=10.1016/j.mpmed.2010.04.005}}</ref> Mannshjarta er staðsett í [[brjósthol]]inu á milli [[Lunga|lungnanna]] til vinstri fyrir ofan þindina, í skjóli á bak við [[bringubein]]ið og [[rifbein]]in. Stærð þess er á við krepptan hnefa. Í konum vegur það um 250-300g en í körlum um 300-350g.<ref name=":0">{{cite book|author=Gordon Betts J., Young K.A., Wise J.A., Johnson E., Poe, B., Kruse, D.H., Korol, O., Johnson J.E., Womble, M., og DeSaix, P.|year=2013|title=Anatomy and Physiology|publisher=OpenStax|url=https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology/pages/19-1-heart-anatomy}}</ref> Í [[mannslíkami|mannslíkamanum]] eru að meðaltali 5 lítrar af blóði. == Gerð == === Hjartavöðvinn === Þrjú meginlög eru í hjartavöðvanum: Þunn [[hjartahimna]] ([[latína]]: ''epicardium'') úr [[fituvefur|fituvef]] og [[Bandvefur|bandvef]] er utan um hjartavöðvann. Miðlagið er hjartavöðvinn (''myocardium'') en hann er gerður úr sérstökum hjartavöðvavef og myndar þykkasta hluta veggjarins. Innsta lagið er [[hjartaþel]]ið (''endocardium'') sem er örþunnt og slétt lag af [[innþekjufruma|innþekjufrumum]] sem klæðir hjartað að innan. Ásamt því að þekja hjartahólfin þekja þessar innþekjufrumur einnig hjarta- og æðalokurnar og allar [[æð]]ar í [[blóðrásarkerfið|blóðrásarkerfinu]].<ref name=":5">{{cite web|author=Vaskovi, J.|year=2020|title=Layers of the heart|url=https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/layers-of-the-heart}}</ref><ref name=":7">{{cite book|author=Goodman, C. C., Boissonnault, W. G., Fuller, K. S.|year=2003|title=Pathology, Implications for the Physical Therapist|location=United States|publisher=Saunders|edition=2}}</ref> Utan um hjartað liggur tvöfaldur teygjanlegur poki úr bandvef sem kallast [[gollurshús]] (''pericardium''). Ytra lagið er samvaxið skilrúmi milli lungnanna, heldur hjartanu á sínum stað og kemur í veg fyrir að það þenjist of mikið út. Innra lagið liggur utan um hjartað sjálft. Á milli laganna er [[vökvi]] til að minnka núning við samdrátt hjartans milli aðliggjandi líffæra.<ref name=":1" /><ref>{{cite journal|author=Jaworska-Wilczynska M, Trzaskoma P, Szczepankiewicz AA, Hryniewiecki T.|year=2016|title=Pericardium: structure and function in health and disease|journal=Folia Histochem Cytobiol|volume=54|number=3|pages=121-125|doi=10.5603/FHC.a2016.0014}}</ref> Hjartavöðvinn er einstakur að gerð. Hann líkist þverrákóttum vöðvum en er samt stjórnað af [[ósjálfráða taugakerfið|ósjálfráða taugakerfinu]]. Hjartavöðvafrumur eru greinóttar með aðeins einn kjarna og liggja mjög þétt saman til að tryggja hraðan boðflutning um hjartað. Þéttriðið net sem hjartafrumurnar mynda veldur því að rafboð sem valda samdrætti berast hratt í gegnum allar frumurnar.<ref name=":2">{{cite book|author=Gersh, Bernard J.|year=2000|title=Mayo Clinic Heart Book|url=https://archive.org/details/mayoclinicheartb0000unse|location=New York|publisher=William Morrow|pages=[https://archive.org/details/mayoclinicheartb0000unse/page/4 5]-23|isbn=0-688-17642-9}}</ref> Vöðvafrumur eru myndaðar úr örmjóum samsíða [[prótein]]þráðum sem kallast aktín og [[mýósín]]. Aktín- og mýósínþræðirnir raða sér reglubundið upp svo áferðin á vöðvanum verður rákótt. Við vöðvasamdrátt dragast þessir þræðir ekki saman heldur ganga þeir á víxl og valda vöðvasamdrætti.<ref name=":5" /> Vöðvafrumurnar í hjartanu vinna því saman að því að dæla blóðinu. Þegar þær eru í slaka geta þær lengst og þá geta hjartahólfin þanist út þegar þau fyllast af blóði. Þegar þræðirnir dragast svo saman styttast þeir og blóðið dælist út í æðarnar.<ref name=":2" /> Þar sem hjartavöðvinn dregst stöðugt saman, þurfa hjartavöðvafrumurnar að vera úthaldsmiklar. Þess vegna innihalda þeir mikið magn [[Hvatberi|hvatbera]] og [[öndun]]in er nær eingöngu loftháð. Í hvatberum fer fram [[frumuöndun]], en þar eru [[ensím]] sem brjóta niður lífræn efni og mynda [[adenosínþrífosfat]] (ATP) sem er orkuforði frumunnar.<ref>{{cite journal|author=Lemieux, H., & Hoppel, C. L.|year=2009|title=Mitochondria in the human heart|journal=Journal of Bioenergetics and Biomembranes|volume=41|number=2|pages=99–106|doi=10.1007/s10863-009-9211-0}}</ref> === Hólf === [[Mynd:CG Heart.gif|thumb|Starfsemi hjartans. Hreyfimynd af því hvernig hjartað starfar sem dæla.]] Hjartað er holur vöðvi með fjögur hólf sem skiptist í hægri og vinstri helminga. Efri hólfin kallast gáttir (''atrium'') en neðri hólfin kallast hvolf (''ventriculum''). Súrefnissnautt blóð frá líkamanum berst til hægri gáttar gegnum holæðar og þaðan er blóðinu dælt í hægri hvolf sem dælir því svo til lungnanna. Frá lungunum berst svo súrefnisríkt blóð til vinstri gáttar sem sér um að dæla blóðinu niður í vinstra hvolf. Frá vinstra hvolfi er blóðinu dælt upp [[ósæð]]ina sem sér um að flytja súrefnisríka blóðið til alls líkamans. Það má því segja að hjartað er í raun tvær dælur sem starfa saman samtímis, önnur sem dælir blóði til [[lungu|lungna]] og hin til vefja líkamans.<ref name=":3">{{cite book|author=Belk C. og Maier V.B.|year=2013|title=Biology: Science of Life with Physiology|edition=4|publisher=Pearson}}</ref> Vegna ólíkra hlutverka hólfanna er þykkt hjartaveggjanna mismunandi eftir hólfum. Gáttirnar sem sjá um dæla blóðinu í neðri hjartahólfin eru svipaðar að þykkt, en þykkt hvolfanna er mismunandi þó þau séu að dæla sama magni blóðs. Muninn á þykktinni má rekja til þess að hægra hvolf þarf ekki jafn mikinn kraft þar sem lungnablóðrásin er styttri og hefur því minna viðnám. Vinstra hvolfið þarf að vinna gegn meira viðnámi til að dæla blóðinu út til líkamans og þarf því meiri kraft.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Blóðinu úr hægra hvolfi er dælt um lungna[[slagæð]] til lungnanna þar sem [[loftskipti]] fara fram. Frá vinstra hvolfi er blóðinu hins vegar dælt mun lengri leið þar sem það fer um ósæðina í sífellt minni slagæðar sem flytja blóðið til alls líkamans. Vinstra hvolfið er því með töluvert þykkari veggi en hægra hvolfið, þar sem meiri vöðvamassa þarf til að dæla blóðinu lengri leið.<ref name=":4">{{cite book|author=Malmivuo, J. og Plonsey, R.|year=1995|title=Bioelectromagnetism: Principles and Applications of Bioelectric and Biomagnetic Fields|location=New York|publisher=Oxford University Press|url=https://www.researchgate.net/publication/321220619_Bioelectromagnetism_6_The_Heart}}</ref> Á milli hjartahólfanna er skilrúm (''septum'') sem er vöðvaveggur sem kemur í veg fyrir að blóð flæði á milli vinstri og hægri hliðar hjartans. Á [[fóstur]]stigi er gat á milli gáttanna, nefnt sporgat (''foramen ovale''), til þess að beina mestu af blóðinu fram hjá lungunum á meðan engin loftskipti fara fram. Þá er beint flæði á milli hægri og vinstri gáttar sem lokast strax eftir fæðingu vegna þrýstingsaukningar í vinstri gátt (''septum primum''). Á milli hvolfanna er skilrúmið (''septum intraventriculare'') þykkara en á milli gáttanna þar sem kraftur hvolfanna er mun meiri.<ref name=":0" /><ref>{{cite thesis|author=Sara Margrét Guðnýjardóttir|year=2017|title=Op á milli gátta: Lokun í skurðaðgerð eða hjartaþræðingu 1997 – 2016|degree=BSc|publisher=Háskóli Íslands|department=Heilbrigðisvísindasvið|url=https://skemman.is/bitstream/1946/27544/1/Sara_M_Gudnyjardottir_op_a_milli_gatta.pdf}}</ref> === Hjartalokur === [[Mynd:Heart valves * Válvulas cardiacas.png|thumb|Staðsetning hjartalokanna. Hjartalokurnar eru fjórar og hlutverk þeirra er að beina blóðinu í eina átt.]] Í hjartanu eru fjórar hjartalokur sem sjá um að beina blóðinu í gegnum og frá hjartanu í eina átt, frá gátt til hvolfs og frá hvolfi til lungnaæðar og ósæðar. Hjartalokurnar eru gerðar úr lagi af hjartaþeli sem er styrkt með bandvef og er það uppistaða hvers flipa fyrir sig.<ref name=":5" /> Þessar hjartalokur eru eins konar einstefnulokar. Ef þessar lokur verða fyrir skemmdum veldur það auknu álagi á hjartað og truflar starfsemi þess.<ref name=":4" /> Í hægri hluta hjartans er þríblöðkuloka (''valva atrioventricularis dextra'') og í vinstri hluta er míturloka (''valva atrioventricularis sinistra'') sem aðskilja gáttir og hvolf. Í stóru slagæðunum sem flytja blóð frá hjartanu liggur lungnaæðarloka (''valva trunci pulmonalis'') á milli lungnaslagæðar og hægra hvolfs, og ósæðarloka (''valva aortae'') á milli ósæðar og vinstra hvolfs.<ref name=":4" /><ref>{{cite web|editor=Pétur Bjarnason|year=2014|title=Hjartasjúkdómar: forvarnir, lækning, endurhæfing|website=Hjartaheill|url=https://hjartaheill.is/wp-content/uploads/2019/04/HFLE.pdf}}</ref> Ákveðinn meginmunur er á milli þess hvort lokan liggi á milli gátta og hvolfa eða hvort hún liggi á milli hvolfa og æða. Þríblöðkulokan er gerð úr þremur flipum og er staðsett á milli hægri gáttar og hægra hvolfs og míturlokan sem er gerð úr tveimur flipum er staðsett á milli vinstri gáttar og vinstra hvolfs. Þær eru báðar gerðar úr flipum úr hjartaþeli og bandvef sem eru svo tengdir með bandvef (''chordae tendineae'') við totuvöðva (''musculi papillares''). Totuvöðvarnir eru fastir við veggi hvolfanna og taka þátt í opnun og lokun þeirra. Þegar hvolfin dragast saman dragast totuvöðvarnir einnig saman og og loka á milli gáttar og hvolfs og koma þannig í veg fyrir að blóðið flæði aftur inn í gáttina.<ref name=":0" /> Tvær lokur eru staðsettar á milli hvolfa og æða. Þær eru lungnaæðaloka og ósæðarloka. Báðar lokurnar eru með þrjá flipa sem eru eins uppbyggðir, en þó smærri en í lokunum á milli gátta og hvolfa. Þessar lokur hafa hins vegar enga totuvöðva sem taka þátt í opnun og lokun heldur stjórnast eingöngu af þrýstingi blóðsins. Þegar hvolfin dragast saman opnast þessar lokur vegna aukins þrýstings. Þegar hvolfin slakna og þrýstingur er orðin meiri í æðinni vill blóðið flæða til baka í þau, en í staðinn rekst það á lokuflipana sem lokast við það.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> === Rafleiðnikerfi === [[Mynd:EKG Complex es.svg|thumb|Hjartalínurit (EKG) sýnir afskautun og endurskautun vöðvafruma.]] Net sérhæfðra vöðvafruma sér um samdrátt hjartavöðvans. Í hægri gátt hjartans eru svokallaðar gangráðsfrumur í sínushnút (''nodus sinuatrialis''). Boð frá honum valda því að gáttir dragast saman og blóðið dælist niður í hvolfin. Afskautun í sínushnút sendir rafboð eftir brautum til gátta- og skiptahnúts eða AV-hnúts (''nodus atrioventricularis'').  Þar hægist á boðunum í stutta stund. Þessi töf í skiptahnút veldur því að gáttir og hvolf eru ekki að dragast saman samtímis. Frá skiptahnút fara boðin í gegnum hisknippi og þráðaknippi til hægra og vinstra hvolfs. Þau dragast saman og dæla blóði úr hjartanu út í æðarnar.<ref>{{cite journal|authors=Anderson, R.H., Yanni, J., Boyett, M.R., Chandler, N.J., Dobrzynski, H.|year=2008|title=The anatomy of the cardiac conduction system|journal=Clinical Anatomy|volume=22|number=1|pages=99-113|doi=10.1002/ca20700}}</ref><ref name=":6">{{cite book|author=Brewer, S.|year=2016|title=How the body works, the facts visually explained|location=London|publisher=Penguin Random House}}</ref> Hægt er að sjá þennan flutning rafboða um hjartavöðvann [[hjartalínurit]]i (EKG) og hægt er að lesa úr línuritinu hvort starfsemi hjartans sé eðlileg. Hjartalínuritið nemur rafbreytingar við hvern hjartslátt. Hjartalínuritið sýnir P-bylgju sem kemur fram við samdrátt gátta, QRS-mynd sem táknar samdrátt hvolfanna og T-bylgju sem vísar til slökunar á hvolfunum.<ref name=":6" /><ref>{{cite web|author=Crumbie, L.|year=2021|title=Cardiac cycle|website=Kenhub.com|url=https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/cardiac-cycle}}</ref> === Kransæðar === [[Mynd:Coronary vessels.png|thumb|Kransæðar hjartans. Kransæðar, eru slagæðar sem liggja utan um hjartavöðvann og flytja honum súrefni og næringarefni. ]] Hjartað er sístarfandi og þarf að meðaltali 8-10 ml af súrefni á hverri mínútu. Hjartað þarf því mikla næringu sem það fær frá æðum sem umlykja það og kallast [[kransæðar]]. Kransæðarnar greinast frá ósæðinni rétt eftir að hún kemur frá vinstra hvolfi. Kransæðarnar skiptast í hægri og vinstri kransæðar sem greinast svo í smærri æðar sem mynda æðanet umhverfis hjartað. Vinstri kransæðin nærir fremri, efri hluta og hluta af aftari hluta vinstri hluta hjartans, en sú hægri sér um hægri hluta sem og hluta af aftari hluta vinstri helmings.<ref name=":2" /> Æðanetið í hjartanu er umfangsmikið. Það tryggir nægilegt súrefni í vöðvann og bregst við mismikilli súrefnisþörf hjartans háð því hvað einstaklingur gerir hverju sinni. Súrefnissnautt blóð frá hjartavöðvanum fer svo til hægri gáttar með bláæð sem kallast kransstokkur (''sinus coronarius'').<ref name=":0" /> == Starfsemi == Hjartað er í raun tvær [[dæla|dælur]] sem starfa saman og er stjórnað með rafboðum sem valda samhæfðum samdrætti.<ref name=":3" /> Allir vefir líkamans þurfa [[súrefni]] (O₂) til að starfa sem kemst til þeirra með slagæðakerfi líkamans. Súrefnissnautt blóð sem flytur úrgangsefni eins og [[Koltvísýringur|koldíoxíð]] (CO₂) berst frá vefjunum líkamans eftir [[bláæð]]um í átt til hjarta.<ref name=":2" /> Bláæðar sameinast þegar nær dregur hjartanu í stærri æðar og blóðið berst að lokum með tveimur holæðum, efri og neðri holæð (''vena cava superior'' og ''vena cava inferior'') inn í hægri gátt hjartans. Blóðið flæðir beint inn í hægri gáttina. Þaðan fer það í gegnum þríblaðalokuna til hægra hvolfs. Þegar hjartað dregst saman fer blóðið upp frá hægra hvolfi upp til lungna í gegnum lungnaslagæð. Lungnaæðaloka er staðsett við upphaf lungnaslagæðar og kemur í veg fyrir að blóðið renni til baka til hjartans.<ref name=":2" /> [[Mynd:Mammalian Heart and Circulation.PNG|thumb|Hringrás blóðsins. Hægri helmingur hjartans tekur við súrefnissnauðu blóði frá líkamanum og dælir því til lungnanna á meðan vinstri helmingur hjartans tekur við súrefnisríku blóði frá lungum og dælir því út um líkamann.]] Hringrásin á milli lungna og hjarta kallast lungnablóðrás. Hún sér um að skila úrgangsefnum frá líkamanum og koma súrefni að nýju í blóðið í gegnum loftskipti í lungunum. Hringrásin skilar af sér súrefnisríku blóði að nýju til hjartans svo hjartað geti dælt því áfram til vefja líkamans.<ref name=":3" /> Frá lungunum berst súrefnisríkt blóð í gegnum lungnabláæðar sem eru fjórar talsins til vinstri gáttar. Blóðið flæðir frá vinstri gátt í gegnum míturlokuna ofan í vinstra hvolf. Við samdrátt hjartans fer blóðið frá vinstra hvolfi upp í gegnum ósæðarlokuna í ósæðina (''aorta''). Á milli vinstri hvolfs og ósæðar er ósæðarloka sem veldur því að blóðið streymir ekki til baka til hjartans.<ref name=":7" /><ref name=":3" /> Ósæðin er stærsta slagæð líkamans. Þegar hún kemur út frá hjartanu kallast hún rismeginæð (''aorta ascendens'') og þar greinast frá henni kransæðar hjartans sem sjá um að næra hjartavöðvann. Næst kemur ósæðarboginn (''arcus aorta''), en í honum greinast frá æðinni þrjár megingreinar sem sjá um að koma næringu upp til höfuðs og háls og til efri útlima. Þær æðar sem greinast frá ósæðarboganum kallast arms- og höfuðslagæðin (''truncus brachiocephalicus'') og flytja blóð til hægri hliðar höfuðs og háls og í hægri efri útlim. Vinstri hálsslagæð (''arteria carotis communis sinistra'') flytur blóð til vinstri hliðar höfuðs og háls og vinstri neðanviðbeinsslagæð (''arteria subclavia sinistra)'' sem flytur blóð til vinstri efri útlims. Þriðji hluti ósæðar sem greinist frá ósæðarboganum er fallmeginæð (''aorta descendens'') sem greinist svo í fleiri greinar. Þessi hluti sér um að koma súrefnisríku blóði til innri líffæra, bols og neðri útlima.<ref>{{cite book|author=Rosendorff. C.|year=2006|title=Essential Cardiology, principles and practice|publisher=Humana Press inc|edition=2|doi=10.1007/978-1-59259-918-9}}</ref><ref>{{cite web|author=Fitzgerald, Grace|year=2018|title=The Aorta|website=Teachmeanatomy.info|url=https://teachmeanatomy.info/abdomen/vasculature/arteries/aorta/}}</ref> === Hjartsláttur/púls === Ef hlustað er á hjarta með [[Hlustunarpípa|hlustunarpípu]] heyrast tvö hljóð. Fyrra hjartahljóðið er þegar lokurnar milli gátta og hvolfa skella aftur við samdrátt hvolfanna og seinna hjartahljóðið er þegar lokurnar á milli hvolfa og stóru slagæðanna skella aftur þegar þrýstingurinn í æðunum er orðin meira en í hvolfunum.<ref>{{cite web|author=Crumbie, L.|year=2021|title=Heart valves|url=https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/heart-valves}}</ref> Hjartslætti er stjórnað af boðum frá ósjálfráða [[Taugakerfið|taugakerfinu]] bæði frá drifkerfi og sefkerfi þess. Ósjálfráða taugakerfið veldur því að hjartsláttur eykst þegar við bregðumst við ytra áreiti eins og [[Hræðsla|hræðslu]] og [[kvíði|kvíða]]. [[Púls]] segir til um hve oft hjartað slær á mínútu. Hjá meðalmanni slær hjartað 70 sinnum á mínútu í hvíld og dælir þá um 5 lítrum af blóði á sama tíma. Hjartað slær örar við áreynslu til að koma meiri næringu í vöðva líkamans. Hjá vel þjálfuðu íþróttafólki getur afkastageta hjartans aukist í 40 lítra á mínútu og það slegið hraðast rúmlega 200 slög við mikla áreynslu. Íþróttafólk í góðu formi getur verið með hvíldarpúls alveg niður í 30-40 slög á mínútu.<ref name=":2" /><ref name=":6" /> Hægt er að reikna hámarkspúls einstaklings með formúlunni 220 mínus lífaldur. Þegar talað er um þjálfunarpúls er átt við þann púls sem æskilegt er að æfa við eftir því hvaða markmið við ætlum að setja með þjálfuninni. Út frá markmiðum eins og að auka þol eða brenna fitu, skal miða við púls sem er 50-85% hærri en vinnupúls, allt eftir því hvert markmiðið er.<ref name=":6" /><ref>{{cite web|website=Mayo Clinic|title=Exercise intensity: How to measure it|url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/exercise-intensity/art-20046887}}</ref> === Blóðþrýstingur === [[Mynd:Systolevs Diastole.png|thumb|Hjartsláttur. Skematísk mynd sem sýnir að hjartað dregst saman og tæmir hvolfin í útfallsfasa og í hvíld fyllist það aftur af í blóði í aðfallsfasa.]] Þegar hjartað dælir blóði um slagæðar líkamans veldur það þrýstingi en [[blóðþrýstingur]] er nauðsynlegur til að viðhalda blóðrásinni til líffæranna. Þegar lesið er af blóðþrýstingsmæli koma upp tvær tölur sem sýna efri og neðri mörk. Oft er miðað við að eðlilegur blóðþrýstingur fullorðinna sé 120/80 mmHg. Efri mörkin teljast innan eðlilegs ramma á bilinu 95-140 mmHg og neðri mörkin á bilinu 60-90 mmHg. Ef tölurnar eru hærri eða lægri er talað um lágþrýsting eða háþrýsting.<ref>{{cite book|authors=Pryor, J. A., Prasad, S. A.|year=2002|title=Physiotherapy for Respiratory and Cardiac Problems|url=https://archive.org/details/physiotherapyfor0000unse|series=Adults and Paediatrics|publisher=Churchill Livingstone|edition=3}}</ref> Fyrri talan er útfallsfasi eða systóla og lýsir því hversu mikill þrýstingur kemur á æðar þegar hjartað slær og blóðið fer út í slagæðarnar. Síðari talan er aðfallsfasi eða díastóla og lýsir því hve mikill þrýstingur er á æðunum þegar hjartað er í hvíld á milli slaga og þenst út af blóði.<ref name=":3" /> Hækkun á blóðþrýstingi er einn stærsti áhættuþáttur á hjarta- og æðasjúkdómum. Hækkun um hverja 20/10 mmHg eykur línulega dánarlíkur einstaklings og því mikilvægt að fylgjast vel með. Það hefur sýnt sig að meðhöndlun háþrýstings fækkar [[Heilablóðfall|heilablóðföllum]] um 40% og [[Hjartaáfall|hjartaáföllum]] um 15-20%.<ref>{{cite journal|author=Jóhanna Ósk Jensdóttir, Emil L. Sigurðsson & Guðmundur Þorgeirsson|year=2007|title=Meðferð Háþrýstings í Heilsugæslu; Hypertension Management in General Practice in Iceland|journal=Læknablaðið|volume=92|number=5|pages=375-380}}</ref> == Hjarta- og æðasjúkdómar == [[Hjarta- og æðasjúkdómar]] eru ein algengasta [[dánarorsök]] fólks í heiminum í dag. Hjarta- og æðasjúkdómar er samheiti yfir þá sjúkdóma sem hafa áhrif á starfsemi hjarta- og æðakerfisins. Algengar tegundir eru sjúkdómar af völdum [[æðakölkun]]ar, [[hjartsláttaróregla|hjartsláttaróreglu]], [[hjartagalli|hjartagalla]] og sjúkdómar í hjartavöðvanum.<ref name=":7" /> Samkvæmt vef [[Landlæknisembættið|Landlæknisembættisins]] eru hjarta- og æðasjúkdómar um 50% af aldursstöðluðum dánarorsökum á [[Vesturlönd]]um. Um 14 milljón manna deyja á hverju ári af þeirra völdum. Með því að breyta um [[lífstíl]], borða hollari mat, hreyfa sig meira og hætta [[reykingar|reykingum]], er hægt að hafa mjög mikil áhrif á áhættuþætti hjartasjúkdóma.<ref>{{vefheimild|höfundur=Matthías Halldórsson|dags=2000|titill=Um hjartasjúkdóma|vefsíða=Landlæknisembættið|url=https://www.landlaeknir.is/um-embaettid/greinar/grein/item17742/Um-hjartasjukdoma}}</ref> Æðakölkun er þegar þykktaraukning verður í æðavegg sem veldur þrengingu í æð eða kölkun á vegg þannig að hann missir teygjanleika sinn. Ef um þykktaraukningu er að ræða safnast [[kólesteról]] og [[fita]] innan á æðaveggi sem á endanum hindrar blóðflæði í æðunum og eykur álagið á hjartað.<ref>{{vefheimild|höfundur=Anna Dagný Smith|dags=2007|titill=Er hægt að eyða eða minnka æðakölkun, sem þegar er komin, með hreyfingu?|vefsíða=Vísindavefurinn|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6890}}</ref> Ýmislegt getur valdið æðakölkun, en helstu áhættuþættirnir eru [[öldrun|hækkandi aldur]], reykingar, hátt kólesteról og [[háþrýstingur]]. Fjölskyldusaga getur líka spilað inn í og kyn, en karlmenn eru líklegri til að fá hjartasjúkdóma en konur.<ref name=":7" /><ref name=":3" /> Æðakölkun getur valdið alvarlegum áföllum eins og [[heilablóðfall]]i og [[hjartaáfall]]i.<ref name=":7" /> Hjartaáfall verður þegar næring til hjartans stöðvast og það fær ekki það súrefni sem það þarfnast. Algengasta ástæða hjartaáfalla er kransæðastífla. Þá er um að ræða alvarlega æðakölkun í einni af kransæðunum sem getur leitt til kransæðastíflu og jafnvel dauða.<ref name=":7" /> Hjartsláttaóregla og [[hjartabilun]] eru dæmi um sjúkdóma í hjartavöðva. Hjartsláttaóregla verður þegar truflun verður á takti eða hraða hjartsláttar. Óreglan getur verið alveg meinlaus en líka mjög alvarleg. Oft verður hjartabilun í kjölfar kransæðastíflu, en ýmsir aðrir sjúkdómar geta haft áhrif og valdið hjartabilun.<ref>{{vefheimild|höfundur=Þórdís Jóna Hrafnkelsdóttir|dags=2015|titill=Þegar hjartað stoppar er það þá heilanum að kenna?|vefsíða=Vísindavefurinn|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=69689}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} [[Flokkur:Hjarta- og æðakerfið]] [[Flokkur:Líffæri]] 6pe3ir4fu54eu1twhmi2a7y8hw8btxw 1958566 1958565 2026-04-01T22:34:55Z Arnastjarna 114982 1958566 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Heart diagram-en.svg|thumb|250px|Þversnið af mannshjarta. Blái liturinn lýsir farvegi súrefnissnauðs blóðs og rauði liturinn lýsir farvegi súrefnisríks blóðs í hjartanu og um nærliggjandi æðar.]] '''Hjarta''' er [[líffæri]] sem finnst í flestum [[dýr]]um og hefur það hlutverk að dæla [[blóð]]i um [[hjarta- og æðakerfið|æðakerfið]]. Hjartað viðheldur þannig hringrás blóðsins. Blóðið ber [[súrefni]] og [[næringarefni]] til allra [[fruma]] í líkamanum og flytur í burtu úrgangsefni til útskilnaðar.<ref name=":1">{{cite journal|author=Mahadevan, V.|year=2018|title=Anatomy of the heart|journal=Surgery|location=Oxford|volume=36|number=2|pages=43–47|doi=10.1016/j.mpsur.2017.11.010}}</ref><ref>{{cite journal|author=Whitaker, R. H.|year=2010|title=Anatomy of the heart|journal=Medicine|volume=38|number=7|pages=333–335|doi=10.1016/j.mpmed.2010.04.005}}</ref> Mannshjarta er staðsett í [[brjósthol]]inu á milli [[Lunga|lungnanna]] til vinstri fyrir ofan þindina, í skjóli á bak við [[bringubein]]ið og [[rifbein]]in. Stærð þess er á við krepptan hnefa. Í konum vegur það um 250-300g en í körlum um 300-350g.<ref name=":0">{{cite book|author=Gordon Betts J., Young K.A., Wise J.A., Johnson E., Poe, B., Kruse, D.H., Korol, O., Johnson J.E., Womble, M., og DeSaix, P.|year=2013|title=Anatomy and Physiology|publisher=OpenStax|url=https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology/pages/19-1-heart-anatomy}}</ref> Í [[mannslíkami|mannslíkamanum]] eru að meðaltali 5 lítrar af blóði. == Gerð == === Hjartavöðvinn === Þrjú meginlög eru í hjartavöðvanum: Þunn [[hjartahimna]] ([[latína]]: ''epicardium'') úr [[fituvefur|fituvef]] og [[Bandvefur|bandvef]] er utan um hjartavöðvann. Miðlagið er hjartavöðvinn (''myocardium'') en hann er gerður úr sérstökum hjartavöðvavef og myndar þykkasta hluta veggjarins. Innsta lagið er [[hjartaþel]]ið (''endocardium'') sem er örþunnt og slétt lag af [[innþekjufruma|innþekjufrumum]] sem klæðir hjartað að innan. Ásamt því að þekja hjartahólfin þekja þessar innþekjufrumur einnig hjarta- og æðalokurnar og allar [[æð]]ar í [[blóðrásarkerfið|blóðrásarkerfinu]].<ref name=":5">{{cite web|author=Vaskovi, J.|year=2020|title=Layers of the heart|url=https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/layers-of-the-heart}}</ref><ref name=":7">{{cite book|author=Goodman, C. C., Boissonnault, W. G., Fuller, K. S.|year=2003|title=Pathology, Implications for the Physical Therapist|location=United States|publisher=Saunders|edition=2}}</ref> Utan um hjartað liggur tvöfaldur teygjanlegur poki úr bandvef sem kallast [[gollurshús]] (''pericardium''). Ytra lagið er samvaxið skilrúmi milli lungnanna, heldur hjartanu á sínum stað og kemur í veg fyrir að það þenjist of mikið út. Innra lagið liggur utan um hjartað sjálft. Á milli laganna er [[vökvi]] til að minnka núning við samdrátt hjartans milli aðliggjandi líffæra.<ref name=":1" /><ref>{{cite journal|author=Jaworska-Wilczynska M, Trzaskoma P, Szczepankiewicz AA, Hryniewiecki T.|year=2016|title=Pericardium: structure and function in health and disease|journal=Folia Histochem Cytobiol|volume=54|number=3|pages=121-125|doi=10.5603/FHC.a2016.0014}}</ref> Hjartavöðvinn er einstakur að gerð. Hann líkist þverrákóttum vöðvum en er samt stjórnað af [[ósjálfráða taugakerfið|ósjálfráða taugakerfinu]]. Hjartavöðvafrumur eru greinóttar með aðeins einn kjarna og liggja mjög þétt saman til að tryggja hraðan boðflutning um hjartað. Þéttriðið net sem hjartafrumurnar mynda veldur því að rafboð sem valda samdrætti berast hratt í gegnum allar frumurnar.<ref name=":2">{{cite book|author=Gersh, Bernard J.|year=2000|title=Mayo Clinic Heart Book|url=https://archive.org/details/mayoclinicheartb0000unse|location=New York|publisher=William Morrow|pages=[https://archive.org/details/mayoclinicheartb0000unse/page/4 5]-23|isbn=0-688-17642-9}}</ref> Vöðvafrumur eru myndaðar úr örmjóum samsíða [[prótein]]þráðum sem kallast [[Aktín (prótín)|aktín]] og [[mýósín]]. Aktín- og mýósínþræðirnir raða sér reglubundið upp svo áferðin á vöðvanum verður rákótt. Við vöðvasamdrátt dragast þessir þræðir ekki saman heldur ganga þeir á víxl og valda vöðvasamdrætti.<ref name=":5" /> Vöðvafrumurnar í hjartanu vinna því saman að því að dæla blóðinu. Þegar þær eru í slaka geta þær lengst og þá geta hjartahólfin þanist út þegar þau fyllast af blóði. Þegar þræðirnir dragast svo saman styttast þeir og blóðið dælist út í æðarnar.<ref name=":2" /> Þar sem hjartavöðvinn dregst stöðugt saman, þurfa hjartavöðvafrumurnar að vera úthaldsmiklar. Þess vegna innihalda þeir mikið magn [[Hvatberi|hvatbera]] og [[öndun]]in er nær eingöngu loftháð. Í hvatberum fer fram [[frumuöndun]], en þar eru [[ensím]] sem brjóta niður lífræn efni og mynda [[adenosínþrífosfat]] (ATP) sem er orkuforði frumunnar.<ref>{{cite journal|author=Lemieux, H., & Hoppel, C. L.|year=2009|title=Mitochondria in the human heart|journal=Journal of Bioenergetics and Biomembranes|volume=41|number=2|pages=99–106|doi=10.1007/s10863-009-9211-0}}</ref> === Hólf === [[Mynd:CG Heart.gif|thumb|Starfsemi hjartans. Hreyfimynd af því hvernig hjartað starfar sem dæla.]] Hjartað er holur vöðvi með fjögur hólf sem skiptist í hægri og vinstri helminga. Efri hólfin kallast gáttir (''atrium'') en neðri hólfin kallast hvolf (''ventriculum''). Súrefnissnautt blóð frá líkamanum berst til hægri gáttar gegnum holæðar og þaðan er blóðinu dælt í hægri hvolf sem dælir því svo til lungnanna. Frá lungunum berst svo súrefnisríkt blóð til vinstri gáttar sem sér um að dæla blóðinu niður í vinstra hvolf. Frá vinstra hvolfi er blóðinu dælt upp [[ósæð]]ina sem sér um að flytja súrefnisríka blóðið til alls líkamans. Það má því segja að hjartað er í raun tvær dælur sem starfa saman samtímis, önnur sem dælir blóði til [[lungu|lungna]] og hin til vefja líkamans.<ref name=":3">{{cite book|author=Belk C. og Maier V.B.|year=2013|title=Biology: Science of Life with Physiology|edition=4|publisher=Pearson}}</ref> Vegna ólíkra hlutverka hólfanna er þykkt hjartaveggjanna mismunandi eftir hólfum. Gáttirnar sem sjá um dæla blóðinu í neðri hjartahólfin eru svipaðar að þykkt, en þykkt hvolfanna er mismunandi þó þau séu að dæla sama magni blóðs. Muninn á þykktinni má rekja til þess að hægra hvolf þarf ekki jafn mikinn kraft þar sem lungnablóðrásin er styttri og hefur því minna viðnám. Vinstra hvolfið þarf að vinna gegn meira viðnámi til að dæla blóðinu út til líkamans og þarf því meiri kraft.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Blóðinu úr hægra hvolfi er dælt um lungna[[slagæð]] til lungnanna þar sem [[loftskipti]] fara fram. Frá vinstra hvolfi er blóðinu hins vegar dælt mun lengri leið þar sem það fer um ósæðina í sífellt minni slagæðar sem flytja blóðið til alls líkamans. Vinstra hvolfið er því með töluvert þykkari veggi en hægra hvolfið, þar sem meiri vöðvamassa þarf til að dæla blóðinu lengri leið.<ref name=":4">{{cite book|author=Malmivuo, J. og Plonsey, R.|year=1995|title=Bioelectromagnetism: Principles and Applications of Bioelectric and Biomagnetic Fields|location=New York|publisher=Oxford University Press|url=https://www.researchgate.net/publication/321220619_Bioelectromagnetism_6_The_Heart}}</ref> Á milli hjartahólfanna er skilrúm (''septum'') sem er vöðvaveggur sem kemur í veg fyrir að blóð flæði á milli vinstri og hægri hliðar hjartans. Á [[fóstur]]stigi er gat á milli gáttanna, nefnt sporgat (''foramen ovale''), til þess að beina mestu af blóðinu fram hjá lungunum á meðan engin loftskipti fara fram. Þá er beint flæði á milli hægri og vinstri gáttar sem lokast strax eftir fæðingu vegna þrýstingsaukningar í vinstri gátt (''septum primum''). Á milli hvolfanna er skilrúmið (''septum intraventriculare'') þykkara en á milli gáttanna þar sem kraftur hvolfanna er mun meiri.<ref name=":0" /><ref>{{cite thesis|author=Sara Margrét Guðnýjardóttir|year=2017|title=Op á milli gátta: Lokun í skurðaðgerð eða hjartaþræðingu 1997 – 2016|degree=BSc|publisher=Háskóli Íslands|department=Heilbrigðisvísindasvið|url=https://skemman.is/bitstream/1946/27544/1/Sara_M_Gudnyjardottir_op_a_milli_gatta.pdf}}</ref> === Hjartalokur === [[Mynd:Heart valves * Válvulas cardiacas.png|thumb|Staðsetning hjartalokanna. Hjartalokurnar eru fjórar og hlutverk þeirra er að beina blóðinu í eina átt.]] Í hjartanu eru fjórar hjartalokur sem sjá um að beina blóðinu í gegnum og frá hjartanu í eina átt, frá gátt til hvolfs og frá hvolfi til lungnaæðar og ósæðar. Hjartalokurnar eru gerðar úr lagi af hjartaþeli sem er styrkt með bandvef og er það uppistaða hvers flipa fyrir sig.<ref name=":5" /> Þessar hjartalokur eru eins konar einstefnulokar. Ef þessar lokur verða fyrir skemmdum veldur það auknu álagi á hjartað og truflar starfsemi þess.<ref name=":4" /> Í hægri hluta hjartans er þríblöðkuloka (''valva atrioventricularis dextra'') og í vinstri hluta er míturloka (''valva atrioventricularis sinistra'') sem aðskilja gáttir og hvolf. Í stóru slagæðunum sem flytja blóð frá hjartanu liggur lungnaæðarloka (''valva trunci pulmonalis'') á milli lungnaslagæðar og hægra hvolfs, og ósæðarloka (''valva aortae'') á milli ósæðar og vinstra hvolfs.<ref name=":4" /><ref>{{cite web|editor=Pétur Bjarnason|year=2014|title=Hjartasjúkdómar: forvarnir, lækning, endurhæfing|website=Hjartaheill|url=https://hjartaheill.is/wp-content/uploads/2019/04/HFLE.pdf}}</ref> Ákveðinn meginmunur er á milli þess hvort lokan liggi á milli gátta og hvolfa eða hvort hún liggi á milli hvolfa og æða. Þríblöðkulokan er gerð úr þremur flipum og er staðsett á milli hægri gáttar og hægra hvolfs og míturlokan sem er gerð úr tveimur flipum er staðsett á milli vinstri gáttar og vinstra hvolfs. Þær eru báðar gerðar úr flipum úr hjartaþeli og bandvef sem eru svo tengdir með bandvef (''chordae tendineae'') við totuvöðva (''musculi papillares''). Totuvöðvarnir eru fastir við veggi hvolfanna og taka þátt í opnun og lokun þeirra. Þegar hvolfin dragast saman dragast totuvöðvarnir einnig saman og og loka á milli gáttar og hvolfs og koma þannig í veg fyrir að blóðið flæði aftur inn í gáttina.<ref name=":0" /> Tvær lokur eru staðsettar á milli hvolfa og æða. Þær eru lungnaæðaloka og ósæðarloka. Báðar lokurnar eru með þrjá flipa sem eru eins uppbyggðir, en þó smærri en í lokunum á milli gátta og hvolfa. Þessar lokur hafa hins vegar enga totuvöðva sem taka þátt í opnun og lokun heldur stjórnast eingöngu af þrýstingi blóðsins. Þegar hvolfin dragast saman opnast þessar lokur vegna aukins þrýstings. Þegar hvolfin slakna og þrýstingur er orðin meiri í æðinni vill blóðið flæða til baka í þau, en í staðinn rekst það á lokuflipana sem lokast við það.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> === Rafleiðnikerfi === [[Mynd:EKG Complex es.svg|thumb|Hjartalínurit (EKG) sýnir afskautun og endurskautun vöðvafruma.]] Net sérhæfðra vöðvafruma sér um samdrátt hjartavöðvans. Í hægri gátt hjartans eru svokallaðar gangráðsfrumur í sínushnút (''nodus sinuatrialis''). Boð frá honum valda því að gáttir dragast saman og blóðið dælist niður í hvolfin. Afskautun í sínushnút sendir rafboð eftir brautum til gátta- og skiptahnúts eða AV-hnúts (''nodus atrioventricularis'').  Þar hægist á boðunum í stutta stund. Þessi töf í skiptahnút veldur því að gáttir og hvolf eru ekki að dragast saman samtímis. Frá skiptahnút fara boðin í gegnum hisknippi og þráðaknippi til hægra og vinstra hvolfs. Þau dragast saman og dæla blóði úr hjartanu út í æðarnar.<ref>{{cite journal|authors=Anderson, R.H., Yanni, J., Boyett, M.R., Chandler, N.J., Dobrzynski, H.|year=2008|title=The anatomy of the cardiac conduction system|journal=Clinical Anatomy|volume=22|number=1|pages=99-113|doi=10.1002/ca20700}}</ref><ref name=":6">{{cite book|author=Brewer, S.|year=2016|title=How the body works, the facts visually explained|location=London|publisher=Penguin Random House}}</ref> Hægt er að sjá þennan flutning rafboða um hjartavöðvann [[hjartalínurit]]i (EKG) og hægt er að lesa úr línuritinu hvort starfsemi hjartans sé eðlileg. Hjartalínuritið nemur rafbreytingar við hvern hjartslátt. Hjartalínuritið sýnir P-bylgju sem kemur fram við samdrátt gátta, QRS-mynd sem táknar samdrátt hvolfanna og T-bylgju sem vísar til slökunar á hvolfunum.<ref name=":6" /><ref>{{cite web|author=Crumbie, L.|year=2021|title=Cardiac cycle|website=Kenhub.com|url=https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/cardiac-cycle}}</ref> === Kransæðar === [[Mynd:Coronary vessels.png|thumb|Kransæðar hjartans. Kransæðar, eru slagæðar sem liggja utan um hjartavöðvann og flytja honum súrefni og næringarefni. ]] Hjartað er sístarfandi og þarf að meðaltali 8-10 ml af súrefni á hverri mínútu. Hjartað þarf því mikla næringu sem það fær frá æðum sem umlykja það og kallast [[kransæðar]]. Kransæðarnar greinast frá ósæðinni rétt eftir að hún kemur frá vinstra hvolfi. Kransæðarnar skiptast í hægri og vinstri kransæðar sem greinast svo í smærri æðar sem mynda æðanet umhverfis hjartað. Vinstri kransæðin nærir fremri, efri hluta og hluta af aftari hluta vinstri hluta hjartans, en sú hægri sér um hægri hluta sem og hluta af aftari hluta vinstri helmings.<ref name=":2" /> Æðanetið í hjartanu er umfangsmikið. Það tryggir nægilegt súrefni í vöðvann og bregst við mismikilli súrefnisþörf hjartans háð því hvað einstaklingur gerir hverju sinni. Súrefnissnautt blóð frá hjartavöðvanum fer svo til hægri gáttar með bláæð sem kallast kransstokkur (''sinus coronarius'').<ref name=":0" /> == Starfsemi == Hjartað er í raun tvær [[dæla|dælur]] sem starfa saman og er stjórnað með rafboðum sem valda samhæfðum samdrætti.<ref name=":3" /> Allir vefir líkamans þurfa [[súrefni]] (O₂) til að starfa sem kemst til þeirra með slagæðakerfi líkamans. Súrefnissnautt blóð sem flytur úrgangsefni eins og [[Koltvísýringur|koldíoxíð]] (CO₂) berst frá vefjunum líkamans eftir [[bláæð]]um í átt til hjarta.<ref name=":2" /> Bláæðar sameinast þegar nær dregur hjartanu í stærri æðar og blóðið berst að lokum með tveimur holæðum, efri og neðri holæð (''vena cava superior'' og ''vena cava inferior'') inn í hægri gátt hjartans. Blóðið flæðir beint inn í hægri gáttina. Þaðan fer það í gegnum þríblaðalokuna til hægra hvolfs. Þegar hjartað dregst saman fer blóðið upp frá hægra hvolfi upp til lungna í gegnum lungnaslagæð. Lungnaæðaloka er staðsett við upphaf lungnaslagæðar og kemur í veg fyrir að blóðið renni til baka til hjartans.<ref name=":2" /> [[Mynd:Mammalian Heart and Circulation.PNG|thumb|Hringrás blóðsins. Hægri helmingur hjartans tekur við súrefnissnauðu blóði frá líkamanum og dælir því til lungnanna á meðan vinstri helmingur hjartans tekur við súrefnisríku blóði frá lungum og dælir því út um líkamann.]] Hringrásin á milli lungna og hjarta kallast lungnablóðrás. Hún sér um að skila úrgangsefnum frá líkamanum og koma súrefni að nýju í blóðið í gegnum loftskipti í lungunum. Hringrásin skilar af sér súrefnisríku blóði að nýju til hjartans svo hjartað geti dælt því áfram til vefja líkamans.<ref name=":3" /> Frá lungunum berst súrefnisríkt blóð í gegnum lungnabláæðar sem eru fjórar talsins til vinstri gáttar. Blóðið flæðir frá vinstri gátt í gegnum míturlokuna ofan í vinstra hvolf. Við samdrátt hjartans fer blóðið frá vinstra hvolfi upp í gegnum ósæðarlokuna í ósæðina (''aorta''). Á milli vinstri hvolfs og ósæðar er ósæðarloka sem veldur því að blóðið streymir ekki til baka til hjartans.<ref name=":7" /><ref name=":3" /> Ósæðin er stærsta slagæð líkamans. Þegar hún kemur út frá hjartanu kallast hún rismeginæð (''aorta ascendens'') og þar greinast frá henni kransæðar hjartans sem sjá um að næra hjartavöðvann. Næst kemur ósæðarboginn (''arcus aorta''), en í honum greinast frá æðinni þrjár megingreinar sem sjá um að koma næringu upp til höfuðs og háls og til efri útlima. Þær æðar sem greinast frá ósæðarboganum kallast arms- og höfuðslagæðin (''truncus brachiocephalicus'') og flytja blóð til hægri hliðar höfuðs og háls og í hægri efri útlim. Vinstri hálsslagæð (''arteria carotis communis sinistra'') flytur blóð til vinstri hliðar höfuðs og háls og vinstri neðanviðbeinsslagæð (''arteria subclavia sinistra)'' sem flytur blóð til vinstri efri útlims. Þriðji hluti ósæðar sem greinist frá ósæðarboganum er fallmeginæð (''aorta descendens'') sem greinist svo í fleiri greinar. Þessi hluti sér um að koma súrefnisríku blóði til innri líffæra, bols og neðri útlima.<ref>{{cite book|author=Rosendorff. C.|year=2006|title=Essential Cardiology, principles and practice|publisher=Humana Press inc|edition=2|doi=10.1007/978-1-59259-918-9}}</ref><ref>{{cite web|author=Fitzgerald, Grace|year=2018|title=The Aorta|website=Teachmeanatomy.info|url=https://teachmeanatomy.info/abdomen/vasculature/arteries/aorta/}}</ref> === Hjartsláttur/púls === Ef hlustað er á hjarta með [[Hlustunarpípa|hlustunarpípu]] heyrast tvö hljóð. Fyrra hjartahljóðið er þegar lokurnar milli gátta og hvolfa skella aftur við samdrátt hvolfanna og seinna hjartahljóðið er þegar lokurnar á milli hvolfa og stóru slagæðanna skella aftur þegar þrýstingurinn í æðunum er orðin meira en í hvolfunum.<ref>{{cite web|author=Crumbie, L.|year=2021|title=Heart valves|url=https://www.kenhub.com/en/library/anatomy/heart-valves}}</ref> Hjartslætti er stjórnað af boðum frá ósjálfráða [[Taugakerfið|taugakerfinu]] bæði frá drifkerfi og sefkerfi þess. Ósjálfráða taugakerfið veldur því að hjartsláttur eykst þegar við bregðumst við ytra áreiti eins og [[Hræðsla|hræðslu]] og [[kvíði|kvíða]]. [[Púls]] segir til um hve oft hjartað slær á mínútu. Hjá meðalmanni slær hjartað 70 sinnum á mínútu í hvíld og dælir þá um 5 lítrum af blóði á sama tíma. Hjartað slær örar við áreynslu til að koma meiri næringu í vöðva líkamans. Hjá vel þjálfuðu íþróttafólki getur afkastageta hjartans aukist í 40 lítra á mínútu og það slegið hraðast rúmlega 200 slög við mikla áreynslu. Íþróttafólk í góðu formi getur verið með hvíldarpúls alveg niður í 30-40 slög á mínútu.<ref name=":2" /><ref name=":6" /> Hægt er að reikna hámarkspúls einstaklings með formúlunni 220 mínus lífaldur. Þegar talað er um þjálfunarpúls er átt við þann púls sem æskilegt er að æfa við eftir því hvaða markmið við ætlum að setja með þjálfuninni. Út frá markmiðum eins og að auka þol eða brenna fitu, skal miða við púls sem er 50-85% hærri en vinnupúls, allt eftir því hvert markmiðið er.<ref name=":6" /><ref>{{cite web|website=Mayo Clinic|title=Exercise intensity: How to measure it|url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/exercise-intensity/art-20046887}}</ref> === Blóðþrýstingur === [[Mynd:Systolevs Diastole.png|thumb|Hjartsláttur. Skematísk mynd sem sýnir að hjartað dregst saman og tæmir hvolfin í útfallsfasa og í hvíld fyllist það aftur af í blóði í aðfallsfasa.]] Þegar hjartað dælir blóði um slagæðar líkamans veldur það þrýstingi en [[blóðþrýstingur]] er nauðsynlegur til að viðhalda blóðrásinni til líffæranna. Þegar lesið er af blóðþrýstingsmæli koma upp tvær tölur sem sýna efri og neðri mörk. Oft er miðað við að eðlilegur blóðþrýstingur fullorðinna sé 120/80 mmHg. Efri mörkin teljast innan eðlilegs ramma á bilinu 95-140 mmHg og neðri mörkin á bilinu 60-90 mmHg. Ef tölurnar eru hærri eða lægri er talað um lágþrýsting eða háþrýsting.<ref>{{cite book|authors=Pryor, J. A., Prasad, S. A.|year=2002|title=Physiotherapy for Respiratory and Cardiac Problems|url=https://archive.org/details/physiotherapyfor0000unse|series=Adults and Paediatrics|publisher=Churchill Livingstone|edition=3}}</ref> Fyrri talan er útfallsfasi eða systóla og lýsir því hversu mikill þrýstingur kemur á æðar þegar hjartað slær og blóðið fer út í slagæðarnar. Síðari talan er aðfallsfasi eða díastóla og lýsir því hve mikill þrýstingur er á æðunum þegar hjartað er í hvíld á milli slaga og þenst út af blóði.<ref name=":3" /> Hækkun á blóðþrýstingi er einn stærsti áhættuþáttur á hjarta- og æðasjúkdómum. Hækkun um hverja 20/10 mmHg eykur línulega dánarlíkur einstaklings og því mikilvægt að fylgjast vel með. Það hefur sýnt sig að meðhöndlun háþrýstings fækkar [[Heilablóðfall|heilablóðföllum]] um 40% og [[Hjartaáfall|hjartaáföllum]] um 15-20%.<ref>{{cite journal|author=Jóhanna Ósk Jensdóttir, Emil L. Sigurðsson & Guðmundur Þorgeirsson|year=2007|title=Meðferð Háþrýstings í Heilsugæslu; Hypertension Management in General Practice in Iceland|journal=Læknablaðið|volume=92|number=5|pages=375-380}}</ref> == Hjarta- og æðasjúkdómar == [[Hjarta- og æðasjúkdómar]] eru ein algengasta [[dánarorsök]] fólks í heiminum í dag. Hjarta- og æðasjúkdómar er samheiti yfir þá sjúkdóma sem hafa áhrif á starfsemi hjarta- og æðakerfisins. Algengar tegundir eru sjúkdómar af völdum [[æðakölkun]]ar, [[hjartsláttaróregla|hjartsláttaróreglu]], [[hjartagalli|hjartagalla]] og sjúkdómar í hjartavöðvanum.<ref name=":7" /> Samkvæmt vef [[Landlæknisembættið|Landlæknisembættisins]] eru hjarta- og æðasjúkdómar um 50% af aldursstöðluðum dánarorsökum á [[Vesturlönd]]um. Um 14 milljón manna deyja á hverju ári af þeirra völdum. Með því að breyta um [[lífstíl]], borða hollari mat, hreyfa sig meira og hætta [[reykingar|reykingum]], er hægt að hafa mjög mikil áhrif á áhættuþætti hjartasjúkdóma.<ref>{{vefheimild|höfundur=Matthías Halldórsson|dags=2000|titill=Um hjartasjúkdóma|vefsíða=Landlæknisembættið|url=https://www.landlaeknir.is/um-embaettid/greinar/grein/item17742/Um-hjartasjukdoma}}</ref> Æðakölkun er þegar þykktaraukning verður í æðavegg sem veldur þrengingu í æð eða kölkun á vegg þannig að hann missir teygjanleika sinn. Ef um þykktaraukningu er að ræða safnast [[kólesteról]] og [[fita]] innan á æðaveggi sem á endanum hindrar blóðflæði í æðunum og eykur álagið á hjartað.<ref>{{vefheimild|höfundur=Anna Dagný Smith|dags=2007|titill=Er hægt að eyða eða minnka æðakölkun, sem þegar er komin, með hreyfingu?|vefsíða=Vísindavefurinn|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6890}}</ref> Ýmislegt getur valdið æðakölkun, en helstu áhættuþættirnir eru [[öldrun|hækkandi aldur]], reykingar, hátt kólesteról og [[háþrýstingur]]. Fjölskyldusaga getur líka spilað inn í og kyn, en karlmenn eru líklegri til að fá hjartasjúkdóma en konur.<ref name=":7" /><ref name=":3" /> Æðakölkun getur valdið alvarlegum áföllum eins og [[heilablóðfall]]i og [[hjartaáfall]]i.<ref name=":7" /> Hjartaáfall verður þegar næring til hjartans stöðvast og það fær ekki það súrefni sem það þarfnast. Algengasta ástæða hjartaáfalla er kransæðastífla. Þá er um að ræða alvarlega æðakölkun í einni af kransæðunum sem getur leitt til kransæðastíflu og jafnvel dauða.<ref name=":7" /> Hjartsláttaóregla og [[hjartabilun]] eru dæmi um sjúkdóma í hjartavöðva. Hjartsláttaóregla verður þegar truflun verður á takti eða hraða hjartsláttar. Óreglan getur verið alveg meinlaus en líka mjög alvarleg. Oft verður hjartabilun í kjölfar kransæðastíflu, en ýmsir aðrir sjúkdómar geta haft áhrif og valdið hjartabilun.<ref>{{vefheimild|höfundur=Þórdís Jóna Hrafnkelsdóttir|dags=2015|titill=Þegar hjartað stoppar er það þá heilanum að kenna?|vefsíða=Vísindavefurinn|url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=69689}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} [[Flokkur:Hjarta- og æðakerfið]] [[Flokkur:Líffæri]] hvz0140lu8y3trn8vvakl6vq6h499sh 0 28244 1958508 1937316 2026-04-01T16:31:07Z Berserkur 10188 1958508 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Djakarta | nafn_í_eignarfalli = | nafn_annað = Jakarta | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] | mynd = Jakarta.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Frá Djakarta | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = Coat of arms of Jakarta.svg | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Indónesía | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Indónesíu | hnit = {{coord|6|12|S|106|49|E|region:ID|display=inline}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Indónesía}} | undirskipting_gerð1 = Hérað | undirskipting_nafn1 = [[Java]] | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = Ríkisstjóri | leiðtogi_nafn = Heru Budi Hartono | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = 661,23 | hæð_m = 8 | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |url=https://www.bps.go.id/website/materi_ind/materiBrsInd-20210121151046.pdf |page=9 |publisher=[[Statistics Indonesia]] |title=Hasil Sensus Penduduk 2020 |language=id |date=21 January 2021 |access-date=21 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122154418/https://www.bps.go.id/website/materi_ind/materiBrsInd-20210121151046.pdf |url-status=live }}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2020 | mannfjöldi_heild = 10.562.088 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = | utc_hliðrun = +07:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = 10110–14540, 19110–19130 | svæðisnúmer = +62 21 | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Djakarta''' er [[höfuðborg]] [[Indónesía|Indónesíu]] og stærsta [[borg]] landsins með 10,6 milljónir íbúa ([[2020]]). Borgin hefur stærsta stórborgarsvæði í heimi (2025) með tæpar 42 milljónir. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/erlent/2025-11-26-djakarta-nu-fjolmennasta-borg-i-heimi-459724 Djakarta nú fjölmennasta borg í heimi] Rúv, sótt 26. nóvember 2025</ref> <ref name="mannfjöldi" /> Borgin stendur á norðvesturströnd [[eyja|eyjunnar]] [[Java|Jövu]]. Borgin er gömul [[hafnarborg]]. [[Portúgal]]ar lögðu borgina undir sig [[1619]], nefndu hana ''Batavíu'' og gerðu hana að höfuðstöðvum [[Hollenska Austur-Indíafélagið|Hollenska Austur-Indíafélagsins]]. [[Japan]]ir lögðu borgina síðan undir sig í [[Síðari heimsstyrjöld]]inni árið [[1942]] og nefndu hana aftur Djakarta og því nafni hélt hún þegar ríkið Indónesía var stofnað árið [[1949]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{commons|Jakarta|Djakarta}} {{Höfuðborgir í Asíu}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Indónesíu]] [[Flokkur:Höfuðborgir í Asíu]] [[Flokkur:Héruð Indónesíu]] f7b2071fymobmlql8g0lppt6fp57rwu 0 28383 1958489 1952637 2026-04-01T14:52:32Z Berserkur 10188 1958489 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Cervantes Jáuregui.jpg|thumb|right|Málverk af Cervantes eftir [[Juan de Jáuregui]].]] '''Miguel de Cervantes Saavedra''' ([[29. september]] [[1547]] – [[23. apríl]] [[1616]]) var [[Spánn|spænskur]] [[rithöfundur]], [[skáld]] og [[leikskáld]] sem er þekktastur fyrir [[skáldsaga|skáldsöguna]] ''[[Don Kíkóti frá Mancha|Don Kíkóta frá Mancha]]'' (''El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha'') sem margir telja vera fyrstu nútímaskáldsöguna. Cervantes lærði eitt ár í [[Madrid]] og flutti eftir það til [[Ítalía|Ítalíu]], en áhrif frá [[ítalskar bókmenntir|ítölskum bókmenntum]] eru greinileg í verkum hans. Hann barðist í [[Orrustan við Lepanto 1571|orrustunni við Lepanto]] [[1571]], tók þátt í ýmsum öðrum sjóorrustum og þjónaði sem hermaður í [[Napólí]] og [[Palermó]]. [[1575]] var skip sem hann var á tekið af [[sjórán|sjóræningjum]] og hann og bróðir hans voru hnepptir í [[þrælahald|þrældóm]] í [[Algeirsborg]]. Fimm árum síðar var hann leystur út og sneri aftur til Madrid. Á Spáni hélt hann flökkulífi sínu áfram og vann meðal annars sem birgðakaupmaður fyrir [[Flotinn ósigrandi|flotann ósigrandi]] og fékkst við [[skattheimta|skattheimtu]]. Um tíma var hann [[bannfæring|bannfærður]], varð [[gjaldþrot]]a og lenti minnst tvisvar sinnum í [[fangelsi]]. Hann hóf feril sinn með því að skrifa leikverk og kvæði en áttaði sig fljótlega á því að hann skorti hæfileika á því sviði. Með ''Don Kíkóta'' vildi hann notast við skýrt hversdagsmál til að lýsa raunverulegum aðstæðum og háttum fólks. Fyrsti hlutinn kom út [[1605]] og aflaði honum strax nokkurs orðspors. Árið [[1606]] settist hann endanlega að í Madríd. Annar hluti ''Don Kíkóta'' kom síðan út [[1615]]. == Tenglar == * [http://www.timarit.is/?issueID=417462&pageSelected=11&lang=0 ''Höfundur Don Kíkóta lifði sjálfur ævintýralegu lífi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1945]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{fde|1547|1616|Cervantes, Miguel de}} [[Flokkur:Spænsk leikskáld|Cervantes, Miguel de]] [[Flokkur:Spænskir rithöfundar|Cervantes, Miguel de]] 8vgho3qwq7xyvr39mi1sbakyiao1q19 0 28755 1958478 1956905 2026-04-01T14:09:19Z TKSnaevarr 53243 1958478 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Jacques Chirac | mynd = Jacques Chirac (1997) (cropped).jpg | myndatexti1 = {{small|Chirac árið 1997.}} | titill= [[Forseti Frakklands]] | stjórnartíð_start = [[17. maí]] [[1995]] | stjórnartíð_end = [[16. maí]] [[2007]] | forveri = [[François Mitterrand]] | eftirmaður = [[Nicolas Sarkozy]] | forsætisráðherra = [[Alain Juppé]]<br>[[Lionel Jospin]]<br>[[Jean-Pierre Raffarin]]<br>[[Dominique de Villepin]] | titill2= [[Forsætisráðherra Frakklands]] | stjórnartíð_start3 = [[27. maí]] [[1974]] | stjórnartíð_end3 = [[26. ágúst]] [[1976]] | forseti3 = [[Valéry Giscard d'Estaing]] | forveri3 =[[Pierre Messmer]] | eftirmaður3 =[[Raymond Barre]] | stjórnartíð_start2 = [[20. mars]] [[1986]] | stjórnartíð_end2 = [[10. maí]] [[1988]] | forseti2 = [[François Mitterrand]] | forveri2 =[[Laurent Fabius]] | eftirmaður2 =[[Michel Rocard]] | fæddur = [[29. nóvember]] [[1932]] | fæðingarstaður = [[París]], [[Frakkland]]i | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2019|9|26|1932|11|29}} | dánarstaður = [[París]], [[Frakkland]]i | orsök_dauða = | stjórnmálaflokkur = | þekktur_fyrir = | starf = | laun = | trú = | maki = Bernadette de Courcel (g. 1956) | börn = Laurence, Claude | háskóli = [[Institut d'études politiques de Paris]]<br>[[École nationale d'administration]] |undirskrift = Jacques Chirac Signature.svg }} '''Jacques René Chirac''' (29. nóvember 1932 – 26. september 2019<ref>{{Vefheimild|titill=Jacques Chirac látinn|url=https://www.ruv.is/frett/jacques-chirac-latinn|útgefandi=RÚV|ár=2019|mánuður=26. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=26. september|höfundur=Kristján Róbert Kristjánsson}}</ref>) var [[Frakkland|franskur]] stjórnmálamaður og fyrrverandi [[forseti Frakklands]]. Hann var kosinn í embætti árið 1995 og aftur 2002 en síðara kjörtímabil hans rann út árið 2007. Í krafti embættis síns var hann einnig [[meðfursti Andorra]] og stórmeistari [[franska heiðursfylkingin|Frönsku heiðursfylkingarinnar]]. Áður var Chirac [[borgarstjóri Parísar]] 1977 til 1995 auk þess að gegna embætti [[forsætisráðherra Frakklands|forsætisráðherra]] tvívegis; fyrst 1974 til 1976<ref>{{Tímarit.is|2902974|Jacques Chirac|blað=[[Þjóðviljinn]]|útgáfudagsetning=23. mars 1986|blaðsíða=5}}</ref> og aftur 1986 til 1988. Áður en hann náði kjöri sem forseti hafði Chirac boðið sig fram án árangurs í forsetakosningunum árin 1981 og 1988. Chirac sigraði frambjóðanda [[Sósíalistaflokkurinn (Frakkland)|Sósíalistaflokksins]], [[Lionel Jospin]], í forsetakosningunum árið 1995.<ref>{{Tímarit.is|1829389|Allt er þegar þrennt er|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=9. maí 1995|höfundur=Steingrímur Sigurgeirsson|blaðsíða=16-17}}</ref> Í byrjun forsetatíðar sinnar viðurkenndi Chirac ábyrgð og þátttöku franskra stjórnvalda í [[Vichy-stjórnin|Vichy-stjórninni]] í ofsóknum á gyðingum á meðan á þýska hernáminu stóð í [[Seinni heimsstyrjöldin|seinni heimsstyrjöldinni]].<ref>{{Cite news |url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/213145/ |work=mbl.is|title= Chirac viðurkennir aðild Frakka að helförinni |date=19. júlí 1995}}</ref> Hann neyddist síðar til að hefja stjórnarsamband við sósíalistana og gera Jospin að forsætisráðherra eftir ósigur hægrimanna í þingkosningum árið 1997. Á kjörtímabilinu var haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um stjórnarskrárbreytingar þar sem kjörtímbabil forsetans var stytt úr sjö árum í fimm. Chirac vann endurkjör til forseta árið 2002 í seinni umferð með 82,2 % atkvæða á móti [[Jean-Marie Le Pen]], frambjóðanda frönsku [[Þjóðfylkingin (Frakkland)|Þjóðfylkingarinnar]]. Þetta er enn í dag stærsti kosningasigur sem unninn hefur verið í forsetakosningum fimmta franska lýðveldisins. Á seinna kjörtímabili Chirac fóru vinsældir hans nokkuð dalandi en jukust á ný þegar Chirac neitaði að taka þátt í [[Íraksstríðið|Íraksstríðinu]] fyrir hönd Frakklands.<ref>{{Tímarit.is|3707581|Vinsælastur í Bagdad|blað=[[Fréttablaðið]]|útgáfudagsetning=5. október 2003|blaðsíða=24}}</ref> Hann mælti einnig fyrir því í atkvæðagreiðslu að [[Samningur um stjórnarskrá fyrir Evrópu|ný stjórnarskrá]] fyrir [[Evrópusambandið]] yrði samþykkt en hún var að endingu felld. Chirac sóttist ekki eftir þriðja kjörtímabili og settist í helgan stein þegar kjörtímabilinu lauk árið 2007. Sem fyrrverandi forseti fékk Chirac síðan sæti á stjórnlagaþingi Frakklands og sat þar til ársins 2011, en þá sagði hann sig úr því af heilsufarsástæðum. Í desember sama ár var Chirac dæmdur til tveggja ára fangelsisvistar vegna spillingarmála sem komu upp frá borgarstjóratíð hans í París.<ref>{{Cite news |url=https://www.visir.is/g/2011712169905 |work=Vísir |title= Jacques Chirac fær tveggja ára dóm |date=16. desember 2011}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Frakklands]] | frá = 1974 | til = 1976 | fyrir = [[Pierre Messmer]] | eftir = [[Raymond Barre]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Borgarstjóri Parísar]] | frá = 1977 | til = 1995 | fyrir = — | eftir = [[Jean Tiberi]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Frakklands]] | frá = 1986 | til = 1988 | fyrir = [[Laurent Fabius]] | eftir = [[Michel Rocard]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Forseti Frakklands]] | frá = 1995 | til = 2007 | fyrir = [[François Mitterrand]] | eftir = [[Nicolas Sarkozy]] }} {{Töfluendir}} {{Forsetar Frakklands}} {{Forsætisráðherrar Frakklands}} {{Stubbur|æviágrip}} {{fd|1932|2019}} {{DEFAULTSORT:Chirac, Jacques}} [[Flokkur:Borgarstjórar Parísar|Chirac, Jacques]] [[Flokkur:Forsetar Frakklands|Chirac, Jacques]] [[Flokkur:Forsætisráðherrar Frakklands|Chirac, Jacques]] [[Flokkur:Handhafar stórriddarakross með stjörnu Hinnar íslensku fálkaorðu]] [[Flokkur:Innanríkisráðherrar Frakklands]] ldlyz44v7vikh9cjw1gxggwohongv8q 0 28840 1958569 1891417 2026-04-01T22:46:18Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958569 wikitext text/x-wiki [[Mynd:RussianAbortionPoster.jpg|thumb|right|[[Sovétríkin|Sovésk]] veggmynd sem hvetur konur til að láta framkvæma fóstureyðingu á spítala en ekki í heimahúsum]] <!-- Fyrsta setningin hefur farið í gegnum mikla umræðu á ensku WP, áður en ég þýddi hana: The lead sentence has been the topic of much discussion. Please do not edit it without first reviewing the talk page and its archives. --> <!-- Terminology --> '''Þungunarrof''' eða '''fóstureyðing''' kallast lok [[meðganga|meðgöngu]] með brottnámi <!-- eða brottrekstri, Google translate... -->[[fósturvísir|fósturvísis]] eða [[fóstur]]s.<!--{{refn|Til að fá lista yfir skilgreiningar eins og fram kemur í [[fæðingar- og kvensjúkdómalækningum]] (OB/GYN) kennslubækur, orðabækur og aðrar heimildir, sjá ''[[:en:Definitions of abortion|Skilgreiningar á fóstureyðingu]]''. Skilgreining á þungunarrofi er mismunandi eftir heimildum <!- og tungumáli "vary from source to source, and language" -> sem notaðar eru er til að skilgreina það og endurspeglar oft samfélagslegar og pólitískar skoðanir, ekki aðeins vísindalega þekkingu.<ref>{{cite web| url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199756797/obo-9780199756797-0090.xml?rskey=tygpVh&result=1| title=Abortion|vefsíða=[[Oxford Bibliographies]]|aðgangsdagur=9. apríl 2014| vauthors = Kulczycki A |url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20140413132203/http://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199756797/obo-9780199756797-0090.xml?rskeyrestyg= skjaladagur=13. apríl 2014}}</ref>|group=nb}}--><ref>{{cite web |last1=Rao |first1=Radhika |title=Abortion |url=https://oxcon.ouplaw.com/display/10.1093/law :mpeccol/law-mpeccol-e67 |vefsíða=Oxford stjórnarskrárréttur |dagsetning=2016 |útgefandi=Oxford University Press |doi=10.1093/law:mpeccol/e67.013.67 |access-date=27. september 2024 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><!-- Hér stóð áður: er [[læknisfræði]]legt inngrip í [[meðganga|meðgöngu]] þar sem [[fósturvísir]] eða [[fóstur]] er fjarlægt á meðan það er enn of ungt til að geta lifað af utan móðurkviðs. --> Þungunarrof, sem gerist án inngrips, kallast [[fósturlát]] ; það gerist í u.þ.b. 30% til 40% af öllum meðgöngum.<ref name=John2012>{{cite book| title=The Johns Hopkins Manual of Gynecology and Obstetrics| dagsetning=2012| útgefandi=Lippincott Williams & Wilkins| isbn=978-1-4511-4801-5| síður=438–439| útgáfa=4| url=https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438| url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181311/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438|archive-date=10. september 2017 }}</ref><ref name=NIH2013Epi>{{cite web | title=How many people are affected by or at risk for pregnancy loss or miscarriage? <!-- |trans-title=Hversu margir eru fyrir áhrifum af eða eru í hættu á að missa meðgöngu eða fósturláti? --> | url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancyloss/conditioninfo/Pages/risk.aspx | website=NICHD | aðgangsdagur=14. mars 2015 | date=15 júlí, 2013 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20150402093633/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancyloss/ | archive-date=2015-04-02 | access-date=2024-11-27 }}</ref> Þegar vísvitandi ráðstafanir eru gerðar til að binda enda á meðgöngu er það kallað [[framkallað þungunarrof]] <!-- , eða sjaldnar "fósturlát af völdum". Óbreytt orðið ''fóstureyðing'' vísar yfirleitt til fóstureyðingar af völdum-->.<ref>{{cite web |title=abortion |url-access=subscription |url=http://www.oed.com/view/Entry/503%20?rskey=TpobDi&result=1 |website=Oxford English Dictionary |access-date=5. apríl 2019 |archive-date=2020-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819111414/https://www.oed.com/start;jsessionid=5BD236F54 |url-status=live }}</ref><ref name=OED>{{cite web| url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/abortion|title=Fóstureyðing (nafnorð)| útgefandi=Oxford Living Dictionaries| aðgangsdagur=8. júní 2018| quote=<!-- ''[massanafnorð]'' ''[mass noun]'' --> Viljandi stöðvun á meðgöngu hjá konum<!--mönnum-->, oftast framkvæmd á fyrstu 28 vikum meðgöngu| archive-url=https://web.archive.org/web/20180528131142/https://en.oxforddictionaries.com/definition/abortion|archive-date=28. maí 2018| url-status=dead}}</ref> Algengustu ástæðurnar sem gefnar eru upp fyrir því að fara í þungunarrof eru <!-- til að hafa stjórn á tíma?! birth-timing --> vegna óheppilegs tíma og til að takmarka fjölskyldustærð.<ref name="bankole98" /><ref name=Chae_2017 /><ref name= „guttmacher“ /> Aðrar ástæður sem greint hefur verið frá eru [[heilbrigði móður]], [[fátækt|of dýrt að eignast barn]], [[heimilisofbeldi]], skortur á stuðningi, fólk telur sig of ungt, vilji til að ljúka [[menntun]] eða efla starfsferil og geta ekki eða viljað ala upp barn sem getið er vegna [[nauðgun]]ar eða [[sifjaspell]].<ref name="bankole98" /><ref name="guttmacher" /><ref name=":5" /> <!-- An abortion that occurs without intervention is known as a [[miscarriage]] or "spontaneous abortion"; these occur in approximately 30% to 40% of all pregnancies.<ref name=John2012>{{cite book| title=The Johns Hopkins Manual of Gynecology and Obstetrics| date=2012| publisher=Lippincott Williams & Wilkins| isbn=978-1-4511-4801-5| pages=438–439| edition=4| url=https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438| url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181311/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438|archive-date=September 10, 2017}}</ref><ref name=NIH2013Epi>{{cite web| title=How many people are affected by or at risk for pregnancy loss or miscarriage?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancyloss/conditioninfo/Pages/risk.aspx| website=NICHD |access-date=14 March 2015| date=2013-07-15|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402093633/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancyloss/conditioninfo/Pages/risk.aspx| archive-date=April 2, 2015}}</ref> When deliberate steps are taken to end a pregnancy, it is called an [[#Induced|induced abortion]], or less frequently "induced miscarriage". The unmodified word ''abortion'' generally refers to an induced abortion.<ref>{{cite web |title=abortion |url-access=subscription |url=http://www.oed.com/view/Entry/503?rskey=TpobDi&result=1#eid |website=Oxford English Dictionary |access-date=5 April 2019 |archive-date=19 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819111414/https://www.oed.com/start;jsessionid=5BD236F54839DEEFCB6B4A7FEBB47BF4?authRejection=true&url=%2Fview%2FEntry%2F503%3Frskey%3DTpobDi%26result%3D1#eid |url-status=live }}</ref><ref name=OED>{{cite web| url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/abortion|title=Abortion (noun)| publisher=Oxford Living Dictionaries| access-date=8 June 2018| quote=''[mass noun]'' The deliberate termination of a human pregnancy, most often performed during the first 28 weeks of pregnancy| archive-url=https://web.archive.org/web/20180528131142/https://en.oxforddictionaries.com/definition/abortion|archive-date=28 May 2018| url-status=dead}}</ref> The most common reasons given for having an abortion are for birth-timing and limiting family size.<ref name="bankole98" /><ref name=Chae_2017 /><ref name="guttmacher" /> Other reasons reported include [[maternal health]], [[Poverty|an inability to afford a child]], [[domestic violence]], lack of support, feeling they are too young, wishing to complete education or advance a career, and not being able or willing to raise a child conceived as a result of [[rape]] or [[incest]].<ref name="bankole98" /><ref name="guttmacher" /><ref name=":5" /> --> Ýmist er gripið inn í með lyfjum eða með aðgerð, við þungunarrof (sem gerist ekki náttúrulega). Á Íslandi er þungunarrof réttur kvenna (og heimild <!-- ekki réttur? --> fyrir stúlkur), en ekki öllum löndum, til að eignast ekki barn, þ.e. fram að lokum 22. viku þungunar (og leyft í undantekningartilfellum síðar), skv. lögum {{lög|43|22. maí|2019}}<ref name="l2019">{{vefheimild|titill = Lög um þungunarrof | url = https://www.althingi.is/altext/stjt/2019.043.html}}</ref> þar um, sem þá tóku gildi. Samkvæmt ísleskum lögum skal þungunarrof ætíð framkvæmt eins fljótt og auðið er og helst fyrir lok 12. viku þungunar. Fóstur er þá enn of ungt til að geta lifað af utan móðurkviðs. Skilgreiningar í núverandi (íslenskum) lögum: Þungunarrof: Lyfjagjöf eða önnur læknisaðgerð sem framkvæmd er að beiðni konu í því skyni að rjúfa þungun. Fósturfækkun: Þegar læknisfræðilegum aðferðum er beitt við að fækka fóstrum hjá konu sem er þunguð af fleiri en einu fóstri. Þungunarrof er umdeilt eða bannað í mörgum löndum, og fylgjendur þess að það sé réttur ''kvenna'' til þungunarrofs (hið minnsta í visst langan tíma; eða ótakmarkað að mati sumra) nota heldur orðið þungunarrof, en andstæðingar nota frekar orðið fóstureyðing, og margir hverjir vilja engar undantekningar (sumir en ekki allir, vilja t.d. engar undantekningar fyrir stúlkur eða eftir nauðgun). Mörg lönd hafa t.d. leyft fóstureyðingar, eða bannað, og t.d. í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] hefur Hæstirétturinn þar bæði leyft þær í öllum ríkjunum (Roe vs Wade) og síðar afnumið þann rétt, eða öllu heldur, ekki bannað (á landsvísu) strangt til tekið heldur látið lög viðkomandi ríkja gilda (aftur, sem þýddi sjálfkrafa bann í mörgum, en ekki öllum ríkjunum). Það er óhætt að segja að þetta sé mjög mikið hitamál á báða bóga í sumum löndum eins og þar, og kosningamál þar fyrir marga (og þar mun róttækari aðgerðir gegn<!-- t.d. að drepa lækna, en enginn á Íslandi?! -->, t.d. kröftug mótmæli), mun fremur en að vera eins áberandi á Íslandi. Í evrópu hefur t.d. lengi verið andstaða gegn í Íslandi og löndum þar sem katólska kirkjan hefur mikið ítök. <!-- Methods and safety -> When done legally in industrialized societies, induced abortion is [[#Safety|one of the safest procedures in medicine]].{{r|lancet-grimes|p=1|q=Unsafe abortion is a persistent, preventable pandemic.{{nbsp}}[...] By contrast, legal abortion in industrialised nations has emerged as one of the safest procedures in contemporary medical practice, with minimum morbidity and a negligible risk of death.}}{{r|Ray2014}} [[Unsafe abortion]]s&mdash;those performed by people lacking the necessary skills, or in inadequately resourced settings&mdash;are responsible for between 5–13% of [[maternal death]]s, especially in the [[developing world]].<ref name="WHO-preventing-unsafe">{{cite web |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/preventing-unsafe-abortion |title=Preventing unsafe abortion |publisher=World Health Organization|access-date=6 August 2019 |archive-date=23 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823190843/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/preventing-unsafe-abortion |url-status=live }}</ref> However, [[medication abortion]]s that are [[Self-managed abortion|self-managed]] are highly effective and safe throughout the [[Trimester (pregnancy)|first trimester]].<ref name="WHO-SHR">{{cite web |date=2021-11-19 |title=Self-management Recommendation 50: Self-management of medical abortion in whole or in part at gestational ages < 12 weeks (3.6.2) - Abortion care guideline |url=https://srhr.org/abortioncare/chapter-3/service-delivery-options-and-self-management-approaches-3-6/self-management-recommendation-50-self-management-of-medical-abortion-in-whole-or-in-part-at-gestational-ages-12-weeks-3-6-2/ |access-date=2023-09-21 |website=WHO Department of Sexual and Reproductive Health and Research |language=en-US |archive-date=29 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220629195513/https://srhr.org/abortioncare/chapter-3/service-delivery-options-and-self-management-approaches-3-6/self-management-recommendation-50-self-management-of-medical-abortion-in-whole-or-in-part-at-gestational-ages-12-weeks-3-6-2/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Moseson H, Jayaweera R, Raifman S, Keefe-Oates B, Filippa S, Motana R, Egwuatu I, Grosso B, Kristianingrum I, Nmezi S, Zurbriggen R, Gerdts C | display-authors = 6 | title = Self-managed medication abortion outcomes: results from a prospective pilot study | journal = Reproductive Health | volume = 17 | issue = 1 | pages = 164 | date = October 2020 | pmid = 33109230 | pmc = 7588945 | doi = 10.1186/s12978-020-01016-4 |doi-access=free |issn=1742-4755 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Moseson H, Jayaweera R, Egwuatu I, Grosso B, Kristianingrum IA, Nmezi S, Zurbriggen R, Motana R, Bercu C, Carbone S, Gerdts C | display-authors = 6 | title = Effectiveness of self-managed medication abortion with accompaniment support in Argentina and Nigeria (SAFE): a prospective, observational cohort study and non-inferiority analysis with historical controls | journal = The Lancet. Global Health | volume = 10 | issue = 1 | pages = e105–e113 | date = January 2022 | pmid = 34801131 | doi = 10.1016/S2214-109X(21)00461-7 | pmc = 9359894 }}</ref> Public health data show that making safe abortion legal and accessible reduces maternal deaths.<ref>{{cite journal | vauthors = Faúndes A, Shah IH | title = Evidence supporting broader access to safe legal abortion | journal = International Journal of Gynaecology and Obstetrics | volume = 131 | issue = Suppl 1 | pages = S56–S59 | date = October 2015 | pmid = 26433508 | doi = 10.1016/j.ijgo.2015.03.018 | series = World Report on Women's Health 2015: The unfinished agenda of women's reproductive health | doi-access = free | quote = A strong body of accumulated evidence shows that the simple means to drastically reduce unsafe abortion-related maternal deaths and morbidity is to make abortion legal and institutional termination of pregnancy broadly accessible.{{nbsp}}[...] [C]riminalization of abortion only increases mortality and morbidity without decreasing the incidence of induced abortion, and that decriminalization rapidly reduces abortion-related mortality and does not increase abortion rates. }}</ref><ref>{{cite journal | first1= Su Mon |last1= Latt |first2=Allison |last2= Milner|author-link2= Allison Milner| last3= Kavanagh |first3= Anne | title = Abortion laws reform may reduce maternal mortality: an ecological study in 162 countries | journal = BMC Women's Health | volume = 19 | issue = 1 | pages = 1 | date = January 2019 | pmid = 30611257 | pmc = 6321671 | doi = 10.1186/s12905-018-0705-y |doi-access=free }}</ref> Modern methods use [[medical abortion|medication]] or [[surgical abortion|surgery]] for abortions.<ref name=":0">{{cite journal | vauthors = Zhang J, Zhou K, Shan D, Luo X | title = Medical methods for first trimester abortion | journal = The Cochrane Database of Systematic Reviews | volume = 2022 | pages = CD002855 | date = May 2022 | issue = 5 | pmid = 35608608 | pmc = 9128719 | doi = 10.1002/14651858.CD002855.pub5 }}</ref> The drug [[mifepristone]] (aka RU-486) in combination with [[prostaglandin]] appears to be as safe and effective as surgery during the [[first trimester|first]] and [[second trimester]]s of pregnancy.<ref name=":0" /><ref name="Kapp2013" /> The most common surgical technique involves [[Dilation and evacuation|dilating]] the [[cervix]] and using a [[vacuum aspiration|suction device]].<ref>{{cite news |title=Abortion – Women's Health Issues |url=https://www.merckmanuals.com/home/women-s-health-issues/family-planning/abortion |website=Merck Manuals Consumer Version |access-date=12 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713183550/https://www.merckmanuals.com/home/women-s-health-issues/family-planning/abortion |archive-date=13 July 2018 |url-status=live }}</ref> [[Birth control]], such as [[combined oral contraceptive pill|the pill]] or [[intrauterine device]]s, can be used immediately following abortion.<ref name="Kapp2013">{{cite journal | vauthors = Kapp N, Whyte P, Tang J, Jackson E, Brahmi D | title = A review of evidence for safe abortion care | journal = Contraception | volume = 88 | issue = 3 | pages = 350–363 | date = September 2013 | pmid = 23261233 | doi = 10.1016/j.contraception.2012.10.027 }}</ref> When performed legally and safely on a woman who desires it, induced abortions do not increase the risk of long-term [[mental health|mental]] or physical problems.<ref name="BMJ2014">{{cite journal |vauthors=Lohr PA, Fjerstad M, Desilva U, Lyus R |year=2014 |title=Abortion |journal=BMJ |volume=348 |page=f7553 |doi=10.1136/bmj.f7553 |s2cid=220108457}}</ref> In contrast, [[unsafe abortion]]s performed by unskilled individuals, with hazardous equipment, or in unsanitary facilities cause between 22,000 and 44,000 deaths and 6.9 million hospital admissions each year.<ref>{{cite web |date=2018-03-01 |title=Induced Abortion Worldwide {{!}} Guttmacher Institute |url=https://www.guttmacher.org/fact-sheet/induced-abortion-worldwide |archive-url=https://web.archive.org/web/20180301060904/https://www.guttmacher.org/fact-sheet/induced-abortion-worldwide |archive-date=2018-03-01 |access-date=2023-06-23 |website=Guttmacher.org}}</ref> The [[World Health Organization]] states that "access to legal, safe and comprehensive abortion care, including [[post-abortion care]], is essential for the attainment of the highest possible level of sexual and reproductive health".<ref>{{cite web|title=Abortion| url=https://www.who.int/health-topics/abortion#tab=tab_1| access-date=2021-04-14| website=www.who.int| language=en| archive-date=6 May 2021| archive-url=https://web.archive.org/web/20210506092947/https://www.who.int/health-topics/abortion#tab=tab_1}}</ref> [[history of abortion|Historically]], abortions have been attempted using [[abortifacient|herbal medicines]], sharp tools, [[fundal massage|forceful massage]], or other [[traditional medicine|traditional methods]].<ref name="Management of Abortion, Chp 1">{{cite book |title=Management of Unintended and Abnormal Pregnancy |vauthors=Paul M, Lichtenberg ES, Borgatta L, Grimes DA, Stubblefield PG, Creinin MD, Joffe C |publisher=John Wiley & Sons |year=2009 |isbn=978-1-4443-1293-5 |edition=1st |location=Oxford |chapter=1. Abortion and medicine: A sociopolitical history |ol=15895486W |chapter-url=http://media.wiley.com/product_data/excerpt/62/14051769/1405176962.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119025652/http://media.wiley.com/product_data/excerpt/62/14051769/1405176962.pdf |archive-date=19 January 2012 |url-status=live}}</ref> <!- Epidemiology -> Around 73 million abortions are performed each year in the world,<ref>{{cite web |title=Abortion |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/abortion |access-date=2022-09-21 |website=www.who.int |language=en |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921025025/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/abortion |url-status=live }}</ref> with about 45% done unsafely.<ref>{{cite web| title=Worldwide, an estimated 25 million unsafe abortions occur each year| url=https://www.who.int/mediacentre/news/releases/2017/unsafe-abortions-worldwide/en/|publisher=World Health Organization| access-date=29 September 2017|date=28 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929131145/http://who.int/mediacentre/news/releases/2017/unsafe-abortions-worldwide/en/| archive-date=29 September 2017|url-status=live}}</ref> Abortion rates changed little between 2003 and 2008,<ref name="Sedgh 2012">{{cite journal | vauthors = Sedgh G, Singh S, Shah IH, Ahman E, Henshaw SK, Bankole A | title = Induced abortion: incidence and trends worldwide from 1995 to 2008 | journal = Lancet | volume = 379 | issue = 9816 | pages = 625–632 | date = February 2012 | pmid = 22264435 | doi = 10.1016/S0140-6736(11)61786-8 | url = http://www.guttmacher.org/pubs/journals/Sedgh-Lancet-2012-01.pdf | url-status = live | quote = Because few of the abortion estimates were based on studies of random samples of women, and because we did not use a model-based approach to estimate abortion incidence, it was not possible to compute confidence intervals based on standard errors around the estimates. Drawing on the information available on the accuracy and precision of abortion estimates that were used to develop the subregional, regional, and worldwide rates, we computed intervals of certainty around these rates (webappendix). We computed wider intervals for unsafe abortion rates than for safe abortion rates. The basis for these intervals included published and unpublished assessments of abortion reporting in countries with liberal laws, recently published studies of national unsafe abortion, and high and low estimates of the numbers of unsafe abortion developed by WHO. | s2cid = 27378192 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120206043854/http://www.guttmacher.org/pubs/journals/Sedgh-Lancet-2012-01.pdf | archive-date = 6 February 2012 }}</ref> before which they decreased for at least two decades as access to [[family planning]] and birth control increased.<ref name="worldtrends2007">{{cite journal | vauthors = Sedgh G, Henshaw SK, Singh S, Bankole A, Drescher J | title = Legal abortion worldwide: incidence and recent trends | journal = International Family Planning Perspectives | volume = 33 | issue = 3 | pages = 106–116 | date = September 2007 | pmid = 17938093 | doi = 10.1363/3310607 | url = http://www.guttmacher.org/pubs/journals/3310607.html | url-status = live | doi-access = free | archive-url = https://web.archive.org/web/20090819122933/http://www.guttmacher.org/pubs/journals/3310607.html | archive-date = 19 August 2009 }}</ref> {{as of|2018}}, 37% of the world's women had access to legal abortions without limits as to reason.<ref name=Gutt_2018_fact >{{cite web | url=https://www.guttmacher.org/fact-sheet/induced-abortion-worldwide | title=Induced Abortion Worldwide | work=[[Guttmacher Institute]] | date=2018-03-01 | access-date=2020-02-21 | quote=Of the world's 1.64 billion women of reproductive age, 6% live where abortion is banned outright, and 37% live where it is allowed without restriction as to reason. Most women live in countries with laws that fall between these two extremes. | archive-date=23 February 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200223022612/https://www.guttmacher.org/fact-sheet/induced-abortion-worldwide | url-status=live }}</ref> Countries that permit abortions have different limits on how late in pregnancy abortion is allowed.<ref name=IJGO10>{{cite journal | vauthors = Culwell KR, Vekemans M, de Silva U, Hurwitz M, Crane BB | title = Critical gaps in universal access to reproductive health: contraception and prevention of unsafe abortion | journal = International Journal of Gynaecology and Obstetrics | volume = 110 | issue = Suppl | pages = S13–S16 | date = July 2010 | pmid = 20451196 | doi = 10.1016/j.ijgo.2010.04.003 | s2cid = 40586023 }}</ref> Abortion rates are similar between countries that restrict abortion and countries that broadly allow it, though this is partly because countries which restrict abortion tend to have higher [[unintended pregnancy]] rates.<ref>{{cite web|date=2020-05-28| title=Unintended Pregnancy and Abortion Worldwide| url=https://www.guttmacher.org/fact-sheet/induced-abortion-worldwide|access-date=2021-03-09|website=Guttmacher Institute| language=en| archive-date=23 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200223022612/https://www.guttmacher.org/fact-sheet/induced-abortion-worldwide|url-status=live | quote=Abortion is sought and needed even in settings where it is restricted—that is, in countries where it is prohibited altogether or is allowed only to save the women’s life or to preserve her physical or mental health. Unintended pregnancy rates are highest in countries that restrict abortion access and lowest in countries where abortion is broadly legal. As a result, abortion rates are similar in countries where abortion is restricted and those where the procedure is broadly legal (i.e., where it is available on request or on socioeconomic grounds).}}</ref> <!- society, and culture ->Globally, there has been a widespread trend towards greater legal access to abortion since 1973,<ref>{{cite web |last=Staff |first=F. P. |date=2022-06-24 |title=Roe Abolition Makes U.S. a Global Outlier |url=https://foreignpolicy.com/2022/06/24/roe-v-wade-overturned-global-abortion-laws/ |access-date=2023-10-20 |website=Foreign Policy |language=en-US |archive-date=24 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220624181307/https://foreignpolicy.com/2022/06/24/roe-v-wade-overturned-global-abortion-laws/ |url-status=live }}</ref> but [[Abortion debate|there remains debate]] with regard to moral, religious, ethical, and legal issues.<ref>{{cite book| veditors = Nixon F | vauthors = Paola A, Walker R, LaCivita L |title=Medical ethics and humanities|date=2010|publisher=Jones and Bartlett Publishers|location=Sudbury, MA| isbn=978-0-7637-6063-2|page=249|url=https://books.google.com/books?id=9pM2pw-2wl4C&pg=PA249|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906191717/https://books.google.com/books?id=9pM2pw-2wl4C&pg=PA249|archive-date=6 September 2017| ol=13764930W}}</ref><ref>{{cite journal| vauthors = Johnstone MJ |title=Bioethics a nursing perspective| journal=Confederation of Australian Critical Care Nurses Journal| volume=3|issue=4|pages=24–30|date=2009| publisher=Churchill Livingstone/Elsevier|location=Sydney, NSW| isbn=978-0-7295-7873-8|edition=5th| url=https://books.google.com/books?id=EG-Yg1xDYakC&pg=PA228| quote=Although abortion has been legal in many countries for several decades now, its moral permissibilities continues to be the subject of heated public debate.| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20170906191717/https://books.google.com/books?id=EG-Yg1xDYakC&pg=PA228|archive-date=6 September 2017| pmid=2129925}}</ref> Those who [[Anti-abortion movements|oppose abortion]] often argue that an embryo or fetus is a person with a [[right to life]], and thus equate abortion with [[murder]].<ref>{{cite news | vauthors = Driscoll M |author-link= Mark Driscoll| title=What do 55 million people have in common? |publisher=Fox News |date=18 October 2013 |access-date=2 July 2014 |url=https://www.foxnews.com/opinion/what-do-55-million-people-have-in-common/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831022138/http://www.foxnews.com/opinion/2013/10/18/what-do-55-million-people-have-in-common/ |archive-date=31 August 2014 }}</ref><ref>{{cite news | vauthors = Hansen D |title=Abortion: Murder, or Medical Procedure? |work=The Huffington Post |date=18 March 2014 |access-date=2 July 2014 |url=https://www.huffingtonpost.com/dale-hansen/abortion-murder-or-medica_b_4986637.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714230359/http://www.huffingtonpost.com/dale-hansen/abortion-murder-or-medica_b_4986637.html |archive-date=14 July 2014 }}</ref> Those who [[Abortion-rights movements|support abortion's legality]] often argue that it is a woman's [[reproductive rights|reproductive right]].<ref>{{cite book| vauthors = Sifris RN |title=Reproductive freedom, torture and international human rights: challenging the masculinisation of torture|date=2013|publisher=Taylor & Francis |location=Hoboken, NJ|isbn=978-1-135-11522-7|oclc=869373168|page=3|url=https://books.google.com/books?id=9pVWAgAAQBAJ&pg=PA3|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015195038/https://books.google.com/books?id=9pVWAgAAQBAJ&pg=PA3|archive-date=15 October 2015}}</ref> Others favor legal and accessible abortion as a public health measure.<ref>{{cite book| first= Elisabeth |last=Åhman |title=Unsafe abortion: Global and regional estimates of the incidence of unsafe abortion and associated mortality in 2003| date=2007| publisher=World Health Organization| isbn=978-92-4-159612-1| edition=5th| url=https://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/9789241596121/en/|access-date=24 March 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180407131435/http://www.who.int/reproductivehealth/publications/unsafe_abortion/9789241596121/en/| archive-date=7 April 2018| url-status=dead}}</ref> [[Abortion law]]s and views of the procedure are different around the world. In some countries abortion is legal and women have the right to make the choice about abortion.<ref>Fabiola Sanchez, Megan Janetsky, ''[https://apnews.com/article/mexico-abortion-decriminalize-d87f6edbdf68c2e6c8f5700b3afd15de Mexico decriminalizes abortion, extending Latin American trend of widening access to procedure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230906235527/https://apnews.com/article/mexico-abortion-decriminalize-d87f6edbdf68c2e6c8f5700b3afd15de |date=6 September 2023 }}'', Associated Press (AP), September 6, 2023</ref> In some areas, abortion is legal only in specific cases such as rape, incest, [[fetal defects]], poverty, and risk to a woman's health.<ref name="Dev98-07">{{cite journal |vauthors=Boland R, Katzive L |date=September 2008 |title=Developments in laws on induced abortion: 1998-2007 |url=http://www.guttmacher.org/pubs/journals/3411008.html |url-status=live |journal=International Family Planning Perspectives |volume=34 |issue=3 |pages=110–120 |doi=10.1363/3411008 |pmid=18957353 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007221828/http://www.guttmacher.org/pubs/journals/3411008.html |archive-date=7 October 2011 |doi-access=free}}</ref> --> Þungunarrof sem fram fer á sjúkrahúsum eða læknastofum eru mjög áhættulítið,<ref name="lancet-grimes">{{cite journal|last1=Grimes|first1=DA|last2=Benson|first2=J|last3=Singh|first3=S|last4=Romero|first4=M|last5=Ganatra|first5=B|last6=Okonofua|first6=FE|last7=Shah|first7=IH|doi=10.1016/S0140-6736(06)69481-6|title=Unsafe abortion: The preventable pandemic|journal=The Lancet|volume=368|issue=9550|pages=1908–19|year=2006|pmid=17126724|url=http://www.who.int/reproductivehealth/publications/general/lancet_4.pdf|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629040442/http://www.who.int/reproductivehealth/publications/general/lancet_4.pdf|archivedate=29 June 2011|df=dmy-all}}</ref><ref name="Ray2014">{{cite journal|last1=Raymond|first1=EG|last2=Grossman|first2=D|last3=Weaver|first3=MA|last4=Toti|first4=S|last5=Winikoff|first5=B|title=Mortality of induced abortion, other outpatient surgical procedures and common activities in the United States|journal=Contraception|date=November 2014|volume=90|issue=5|pages=476–79|pmid=25152259|doi=10.1016/j.contraception.2014.07.012}}</ref> þó því fylgi oft blæðing úr leggöngum og ógleði. Þungunarrof er um 13 sinnum öruggari en barnsfæðing.<ref name="grimes-mortality-2012">{{Cite journal|last1=Raymond|first1=E.G.|last2=Grimes|first2=D.A.|doi=10.1097/AOG.0b013e31823fe923|title=The Comparative Safety of Legal Induced Abortion and Childbirth in the United States|journal=Obstetrics & Gynecology|volume=119|issue=2, Part 1|pages=215–19|year=2012|pmid=22270271|pmc=}}</ref><ref name="grimes-mortality-2006">{{cite journal|author=Grimes DA|title=Estimation of pregnancy-related mortality risk by pregnancy outcome, United States, 1991 to 1999|journal=American Journal of Obstetrics & Gynecology|volume=194|issue=1|pages=92–94|date=January 2006|pmid=16389015|doi=10.1016/j.ajog.2005.06.070|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-obstetrics-and-gynecology_2006-01_194_1/page/92}}</ref> 56 milljón þungunarrof eru framkvæmd á ári í heiminum,<ref>{{cite journal|last1=Sedgh|first1=Gilda|last2=Bearak|first2=Jonathan|last3=Singh|first3=Susheela|last4=Bankole|first4=Akinrinola|last5=Popinchalk|first5=Anna|last6=Ganatra|first6=Bela|last7=Rossier|first7=Clémentine|last8=Gerdts|first8=Caitlin|last9=Tunçalp|first9=Özge|last10=Johnson|first10=Brooke Ronald|last11=Johnston|first11=Heidi Bart|last12=Alkema|first12=Leontine|title=Abortion incidence between 1990 and 2014: global, regional, and subregional levels and trends|journal=The Lancet|date=May 2016|doi=10.1016/S0140-6736(16)30380-4|pmid=27179755|volume=388|pages=258–67|pmc=5498988}}</ref> nærri því helmingur þeirra er gerður af fólki sem skortir sérkunnáttu eða fylgir ekki hreinlætiskröfum.<ref>{{cite web|title=Worldwide, an estimated 25 million unsafe abortions occur each year|url=http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2017/unsafe-abortions-worldwide/en/|website=World Health Organization|accessdate=29 September 2017|date=28 September 2017}}</ref> == Þungunarrof með lyfjum == Ákveðin [[lyf]] geta kallað fram þungunarrof. Fyrstu mánuði meðgöngunnar er algengast að nota mifepristone ásamt prostaglandín-eftirhermu. === Neyðargetnaðarvörn === Neyðargetnaðarvörnin flokkast ekki sem þungunarrof heldur kemur hún í veg fyrir getnað. Hún hindrar [[egglos]], en hefur ekki áhrif eftir að blöðrukímið er búið að festa sig í leginu. Neyðargetnaðarvörnin dregur úr líkum á þungun og virkar best þegar hún er tekin fljótt eftir samfarir. Virknin er þó ekki fullkomin, vörnin er aðeins 60%–93% sem er mun minni en sem fæst af þeim getnaðarvörnum sem notaðar eru í forvarnarskyni.<ref>[http://www.laeknabladid.is/media/tolublod/1418/PDF/f01.pdf Afgreiðsla á neyðargetnaðarvörnum í apótekum.] Margrét Lilja Heiðarsdóttir, Anna Birna Almarsdóttir, og Reynir Tómas Geirsson. Læknablaðið, 2009.</ref> == Þungunarrof með aðgerð == Fyrstu mánuði meðgöngunnar er hægt að fjarlægja fóstrið með aðgerð þar sem fóstrið er sogað út með þartilgerðum pinnarörum.<ref>{{cite web|author=Healthwise|url=http://www.webmd.com/hw/womens_conditions/tw1078.asp#tw1112|title=Manual and vacuum aspiration for abortion|year=2004|publisher=WebMD|accessdate=5 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070211155626/http://www.webmd.com/hw/womens_conditions/tw1078.asp|archivedate=11 February 2007}}</ref> Eftir þriðja mánuðinn þarf að nota aðrar aðferðir sem krefjast [[Svæfing|svæfingar]] þar sem þá þarf að víkka leggöngin út mun meira, eða þá með því að gera líkt og í keisaraskurði og skera á kviðinn, þó með mun smærri skurði.<ref name="encarta">{{cite encyclopedia|last=McGee|first=Glenn|authorlink=Glenn McGee|author2=Jon F. Mer]|work=Encarta|title=Abortion|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761553899/Abortion.html|accessdate=5 December 2008|publisher=Microsoft|archiveurl=https://www.webcitation.org/5kvWYG63q?url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761553899/Abortion.html|archivedate=31 October 2009|url-status = dead|df=dmy}}</ref> == Fósturlát == Stundum deyr fóstur af sjálfu sér. Ef það gerist fyrir 24. viku meðgöngu kallast það fósturlát, eftir það er það kallað að barn [[andvana fæðing|fæðist andvana]].<ref>{{cite book|title=Churchill Livingstone medical dictionary|url=https://archive.org/details/churchilllivings0000unse_h5h1|publisher=Churchill Livingstone Elsevier|location=Edinburgh New York|year=2008|isbn=978-0443104121|quote=The preferred term for unintentional loss of the product of conception prior to 24 weeks' gestation is miscarriage.}}</ref> Ef barn fæðist fyrir 37. viku meðgöngu er barnið kallað fyrirburi.<ref>{{cite book|quote=A preterm birth is defined as one that occurs before the completion of 37 menstrual weeks of gestation, regardless of birth weight.|page=[https://archive.org/details/obstetricsnormal00mdst/page/n664 669]|editor1-last=Gabbe|editor1-first=Steven G.|editor1-link=Steven Gabbe|editor2-last=Niebyl|editor2-first=Jennifer R.|editor3-last=Simpson|editor3-first=Joe Leigh|year=2007|title=Obstetrics: Normal and Problem Pregnancies|url=https://archive.org/details/obstetricsnormal00mdst|edition=5|publisher=Churchill Livingstone|chapter=51. Legal and Ethical Issues in Obstetric Practice|isbn=978-0443069307|last1=Annas|first1=George J.|authorlink1=George Annas|last2=Elias|first2=Sherman}}</ref> Aðeins 30–50% af fóstrum lifa af fyrstu þrjá mánuði meðgöngu, í flestum tilfellum veit þungaða manneskjan ekki af því að hún sé þunguð.<ref name="Gabbe, Chp 24">{{cite book|editor1-last=Gabbe|editor1-first=Steven G.|editor1-link=Steven Gabbe|editor2-last=Niebyl|editor2-first=Jennifer R.|editor3-last=Simpson|editor3-first=Joe Leigh|year=2007|title=Obstetrics: Normal and Problem Pregnancies|url=https://archive.org/details/obstetricsnormal0000unse_z6w5|edition=5|publisher=Churchill Livingstone|chapter=24. Pregnancy loss|isbn=978-0443069307|last1=Annas|first1=George J.|authorlink1=George Annas|last2=Elias|first2=Sherman}}</ref> Eftir að þungun hefur verið staðfest enda þó 15%–30% með fósturláti,<ref>{{cite book|last=Stovall|first=Thomas G.|chapter=17. Early Pregnancy Loss and Ectopic Pregnancy|title=Novak's Gynecology|editor1-last=Berek|editor1-first=Jonathan S.|editor1-link=Jonathan Berek|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|year=2002|edition=13|isbn=978-0781732628}}</ref> langflest á fyrstu þremur mánuðum meðgöngunnar.<ref name="Williams18">{{cite book|editor1-last=Cunningham|editor1-first=F. Gary|editor2-last=Leveno|editor2-first=Kenneth J.|editor3-last=Bloom|editor3-first=Steven L.|editor4-last=Spong|editor4-first=Catherine Y.|editor5-last=Dashe|editor5-first=Jodi S.|editor6-last=Hoffman|editor6-first=Barbara L.|editor7-last=Casey|editor7-first=Brian M.|editor8-last=Sheffield|editor8-first=Jeanne S.|title=Williams Obstetrics|url=https://archive.org/details/williamsobstetri0024unse|edition=24th|year=2014|publisher=McGraw Hill Education|isbn=978-0071798938}}</ref> Algengasta orsök fósturláts eru óeðlilegar [[Litningur|litninga]]<nowiki/>breytingar í fóstrinu.<ref name="Williams Gyn, Chp 6">{{cite book|editor1-last=Schorge|editor1-first=John O.|editor2-first=Joseph I.|editor2-last=Schaffer|editor3-first=Lisa M.|editor3-last=Halvorson|editor4-first=Barbara L.|editor4-last=Hoffman|editor5-first=Karen D.|editor5-last=Bradshaw|editor6-first=F. Gary|editor6-last=Cunningham|year=2008|title=Williams Gynecology|url=https://archive.org/details/williamsgynecolo0000unse_u2n9|edition=1|publisher=McGraw-Hill Medical|isbn=978-0071472579|chapter=6. First-Trimester Abortion}}</ref> Fósturlát getur líka komið fram vegna æðakerfissjúkdóma, [[sykursýki]] og annarra [[Hormón|hormóna]]<nowiki/>sjúkdóma, sýkinga, og brenglana í legi móðurinnar.<ref name="mednet">{{cite web|url=http://www.medicinenet.com/miscarriage/page1.htm|title=Miscarriage (Spontaneous Abortion)|accessdate=7 April 2009|last=Stöppler|first=Melissa Conrad|editor1-first=William C., Jr.|editor1-last=Shiel|work=MedicineNet.com|publisher=WebMD|url-status = dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040829013142/http://www.medicinenet.com/Miscarriage/page1.htm|archivedate=29 August 2004}}</ref> Auknar líkur eru á fósturláti eftir því sem móðirin er eldri og ef hún hefur fyrri sögu um fósturlát.<ref name="fetal med 837">{{Cite book|vauthors=Jauniaux E, Kaminopetros P, El-Rafaey H|chapter=Early pregnancy loss|veditors=Whittle MJ, Rodeck CH|title=Fetal medicine: basic science and clinical practice|publisher=Churchill Livingstone|location=Edinburgh|year=1999|url=https://books.google.com/?id=0BY0hx2l5uoC|isbn=978-0443053573|oclc=42792567|page=837}}</ref> Fósturlát getur líka komið til vegna áverka, t.d. í bílslysum.<ref name="Fetal Homicide Laws">{{cite web|url=http://www.ncsl.org/programs/health/fethom.htm|title=Fetal Homicide Laws|accessdate=7 April 2009|publisher=National Conference of State Legislatures|archiveurl=https://archive.today/20120911171355/http://www.ncsl.org/issues-research/health/fetal-homicide-state-laws.aspx|archivedate=September 11, 2012}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> == Þungunarrof á Íslandi == [[Image:Abortion Laws.svg|300px|thumb|Lagaleg staða [[fóstureyðing]]a á heimsvísu. Þungunarrof á [[Ísland]]i er bundið svipuðum [[lög|lagalegum]] skilyrðum og í löndum eins og [[Bretland]]i, [[Finnland]]i, [[Indland]]i, [[Japan]], [[Sambía|Sambíu]] en er ekki framkvæmt svo til án skilyrða að ósk móður líkt og í flestum öðrum [[Evrópa|Evrópulönd]]um]] {{aðalgrein|Þungunarrof á Íslandi}} Á Íslandi er löglegt að rjúfa þungum fram að lokum 22. viku þungunar. Eftir lok 22. viku er mögulegt að rjúfa þungun sé lífi þunguðu manneskjunar stefnt í hættu af meðgöngunni eða þá að fóstrið sé ekki lífvænlegt. Þessi lög voru víkkuð árið 2019 en fram að því var þungunarrof aðeins leyft vegna sérstakra aðstæðna: Félagslegar, læknisfræðilegar, eða að þungun hafi borið að með refsiverðu athæfi. Hugtakið „félagslegar ástæður“ var nokkuð vítt og var mjög fátítt að beiðni um þungunarrof væri synjað. == Tenglar == * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20050301203022/www.landlaeknir.is/Uploads/FileGallery/Utgafa/Fostureydingar_2003_lokautg_jan.05.pdf Tölfræði frá Landlæknisembættinu um fóstureyðingar á Íslandi] * [http://www4.landspitali.is/lsh_ytri.nsf/pages/kven_0076 Upplýsingar um fóstureyðingar frá kvennasviði Landspítala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060103032027/http://www4.landspitali.is/lsh_ytri.nsf/pages/kven_0076 |date=2006-01-03 }} == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Maðurinn]] [[Flokkur:Læknisfræði]] l4commrw96swt2bpuf55b1gf0rpi3bo 0 29615 1958579 1957452 2026-04-02T06:05:09Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958579 wikitext text/x-wiki {{Vísindamaður | svæði = Lífvísindi| tímabil = 19. öld| color = #B0C4DE | image_name = Louis Pasteur, foto av Paul Nadar, Crisco edit.jpg| nafn = Louis Pasteur| fæddur = [[27. desember]] [[1822]] í [[Dole]] í [[Júrahérað]]i í [[Frakkland]]i| látinn = [[28. september]] [[1895]] í [[París]] í [[Frakkland]]i| svið = [[Örverufræði]], [[efnafræði]]| helstu_viðfangsefni = [[Gerjun]] víns. Efnafræði og örverufræði gerjunar. Bakteríur og sýklar.| markverðar_kenningar = Endanleg afsönnun [[sjálfkviknunarkenningin|sjálfkviknunarkenningarinnar]]. Gerilsneyðing. [[Bóluefni]] gegn [[hundaæði]].| helstu_ritverk = | alma mater = | stofnun = [[Háskólinn í Strasbourg]] í Frakklandi| verðlaun_nafnbætur = | }} '''Louis Pasteur''' ([[27. desember]] [[1822]] – [[28. september]] [[1895]]) var [[Frakkland|franskur]] [[efnafræði]]ngur og prófessor við miðstöð öl- og vínaframleiðenda. Hann hafði mikil áhrif á [[matvælafræði]] og lagði grunninn að því sem við köllum í dag [[gerilsneyðing]]u, en á flestum erlendum tungumálum útleggst það sem pasteurisation. Pasteur gerði einnig mikilvægar rannsóknir á sviði [[örverufræði|örverufræða]] í tengslum við sjúkdóma sem þær valda, og hafði sterkar skoðanir um [[sjálfkviknun lífs]], sem var mikið hitamál á þeim tíma. Þá þróaði hann einnig bóluefni gegn [[hundaæði]], sem var sennilega hans mesta afrek. Þar að auki uppgötvaði hann að örverur berast með lofti og sú uppgötvun átti eftir að hafa afgerðandi áhrif á rannsóknir [[Joseph Lister|Josephs Lister]]. == Æskuár og nám == Louis Pasteur fæddist árið 27. desember 1822 í Dole, Frakklandi.<ref>Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir 2002.</ref> Hann var alinn upp við mikla ættjarðarást þar sem faðir hans hafði gegnt stöðu liðsforingja í her [[Napoleon]]s á Pýreneaskaga. Fljótlega eftir fæðingu Pasteur fluttist fjölskylda hans til Arbois, þar sem hann gekk í grunnskóla.<ref>''Afburðamenn og örlagavaldar'' 1972: 188.</ref> Kennara Pasteur fannst ekki mikið til hans koma en hann sagði meðal annars að hann væri óefnilegasti nemandinn í bekknum.<ref>Geir Hallgrímsson o.fl. 1947: 144.</ref> Árið 1848 hélt Pasteur samt sem áður til Parísar í skóla, að loknu grunnnámi. Hann hætti hins vegar fljótlega í þeim skóla sökum heimþrár. Þá flutti hann sig yfir í skóla nær heimabæ sínum, Konunglega menntaskólann í Besancon, þar sem hann hlaut fyrst titilinn Bachelor of Letters og síðar Bachelor of Science<!--Fékk hann þessa titla á ensku?--> en hann hlaut aðeins miðlungseinkunn í efnafræði.<ref>''Afburðamenn og örlagavaldar'' 1972: 188-189.</ref> Hann hélt áfram í efnafræðinámi og lauk doktorsprófi.<ref>Geir Hallgrímsson o.fl. 1947: 144.</ref> Árið 1848 bauðst Pasteur síðan að gerast prófessor við háskólann í Strassburg. Þar kynntist hann dóttur háskólarektorsins, Marie Laurent, og þau giftu sig í maí 1849.<ref>Geir Hallgrímsson o.fl. 1947: 145.</ref> == Grunnurinn lagður að gerilsneyðingu == Árið 1845, þegar Pasteur var 32 ára, var hann gerður að prófessor í efnafræði og forseti vísindadeilar við háskólann í Lille. Þar gerði hann tilraunir með bruggframleiðslu en þá var það hulin ráðgáta hvers vegna [[bjór]] í sumum kerum varð gæðaminni en annar, þrátt fyrir sömu aðferðir við bruggunina. Pasteur komst að því að í bjórkerum með góðum bjór voru gerlarnir hnöttóttir. Í kerunum þar sem lakari bjórinn var voru gerlarnir beinir og langir.<ref>''Afburðamenn og örlagavaldar'' 1972: 191.</ref> Í lakari kerunum höfðu örsmáir gerlar gerjað bjórinn, til þess að koma í veg fyrir þessa gerjun datt Pasteur í hug að hita vökvann upp í 60&nbsp;°C. Þar með varð til hin upprunalega gerilsneyðing eða „pasteurisation“.<ref>Geir Hallgrímsson o.fl. 1947: 146.</ref> == Pasteur og sjálfkviknun lífs == Árin 1860 – 1861 skrifaði Pasteur í tímarit Vísindaakademíunnar fjórar greinar um sjálfkviknun. Hann skrifaði einnig eina grein sem birt var í öðru tímariti árið 1861. Hann hlaut verðlaun árið 1862 fyrir síðastnefndu greinina en Vísindaakademían hafði lofað þeim verðlaunum sem tækist best til með að varpa ljósi á spurninguna um sjálfkviknun lífs, með vel útfærðum tilraunum.<ref>Guðmundur Eggertsson 2008: 33.</ref> Tilraunir Pasteurs voru ákaflega einfaldar, en líka mjög vel framkvæmdar og niðurstöðurnar stóðu ekki á sér. Frægustu tilraunir hans voru tilraunir með svonefndar svanahálsflöskur. Tilraunirnar voru framkvæmdar þannig að næringarlausn var sett í flöskur, soðin og þannig dauðhreinsuð. Stúturinn á flöskunni er síðan hitaður vel og teygt úr honum út í mjóan S-laga háls.<ref>Guðmundur Eggertsson 2008: 35.</ref> Með þessu var tryggt að loft kæmist að lausninni, en allar bakteríur og örverur falla til botns neðst í hálsinum. Enginn örverugróður myndaðist í lausnunum og af því mátti draga þá ályktun að líf kviknaði ekki að sjálfu sér.<ref>Einar Árnason 2000.</ref> Pasteur komst reyndar að því, líkt og [[Heinrich Schröder]] hafði áður gert, að í sumum lausnum dugði ekki langvarandi suða við 100&nbsp;°C. Eins og Schröder komst hann að því að þetta átti meðal annars við um [[mjólk]] en hann sýndi þó fram á að suða við 110&nbsp;°C undir þrýstingi dygði til þess að drepa í henni allar örverur.<ref>Guðmundur Eggertsson 2008: 35.</ref> == Áhrif á læknavísindi == Árið 1870 ríkti styrjöld milli Frakka og Prússa. Mjög margir létu lífið í henni, flestir vegna blóðeitrunar. Pasteur birti árið 1865 ritgerð um mjólkurgerjun. Englendingurinn og læknirinn Joseph Lister las þessa ritgerð. Hann hafði lengi gert sér grein fyrir því að hreinlæti væri nauðsynlegt á skurðstofunni en nú áttaði hann sig á því að það væri ekki nóg, þar sem fullt af bakteríum væru í loftinu. Árið 1874 skrifaði Lister þessi Pasteur bréf og sagði honum frá þeim árangri sem hann hafði náð með því að sótthreinsa áhöld og gæta ýtrasta hreinlætis. Þar nefndi hann til að mynda tölur sem sýndu fram á að dauðsföll af völdum blóðeitrunar höfðu snarminnkað á skurðstofu hans. Ef fleiri læknar hefðu kynnt sér aðferðir Listers hefðu talsvert færri týnt lífinu í styrjöldinni.<ref>Geir Hallgrímsson o.fl. 1947: 148.</ref> Pasteur hélt nú á fund í franska læknaakademíinu með þetta bréf. Þar var ekki mikið mark tekið á honum þrátt fyrir eldheitan málflutning hans. Það liðu mörg ár þar til skoðanir þeirra Pasteurs og Listers voru viðurkenndar.<ref>Geir Hallgrímsson o.fl. 1947: 148-149.</ref> == Bólusetningar == Árið 1880 var Pasteur fenginn til þess að rannsaka kjúklingakóleru. Honum tókst að lækna hana á tiltölulega skömmum tíma. Það gerði hann með einangrun sýkilsins, ræktun lítils magns af sýklum og bólusetja síðan fuglana með sýklinum. Þannig gerði hann kjúklingana ónæma fyrir kjúklingakóleru. Hann er talinn hafa tryggt Frökkum meiri ágóða með björgun alifuglaræktunar heldur en sem samsvaraði þeirri upphæð sem þeir þurftu að greiða Þjóðverjum í stríðsbætur eftir 1870. Sömu aðferðum beitti hann á miltisbrand með sama góða árangrinum.<ref>''Afburðamenn og örlagavaldar'' 1972: 192.</ref> Nú sneri Pasteur sér að hundaæði. Það reyndist alls ekki hættulaust fyrir hann sjálfan þar sem hann var margsinnis bitinn af óðum hundum. Hann var líka svo ákafur í að finna lækningu gegn sjúkdómnum að einu sinni saug hann [[munnvatn]] úr óðum hundi upp í sig í gegnum pípu. Að lokum fann hann síðan blóðvökva sem læknaði sjúkdóminn með því að sprauta honum inn í æðar nýbitins hunds. Nú var spurningin bara hvort það sama virkaði á menn. Tækifærið kom þegar óður hundur hafði bitið ungan strák, Joseph Meister. Pasteur ákvað þá að prófa á drengnum sömu lækningu og hafði virkað svo vel á hundana. Þetta olli honum miklum sálarkvölum þar sem hann vissi ekki hvaða áhrif þetta myndi hafa á drenginn og hann var mjög stressaður yfir að eitthvað myndi fara úrskeiðis.<ref>''Afburðamenn og örlagavaldar'' 1972: 194.</ref> Hann bólusetti drenginn tólf sinnum á tíu dögum. Þetta virkaði og drengurinn náði fullri heilsu.<ref>Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir 2002.</ref> == Endalok == Fljótlega eftir þetta afrek hófst söfnun til byggingar Pasteurrannsóknarstofnunnar í París. Söfnunin tók ekki langan tíma og mikið af fólkinu sem kom að byggingu stofnunarinnar ýmist gaf vinnu sína eða gerði það fyrir lítið. Pasteurstofnunin var fullgerð þann 14. nóvember 1888 og var þá strax tekin í notkun.<ref>Geir Hallgrímsson o.fl. 1947: 151-152.</ref> Síðar voru byggðar Pasteurstofnanir í mörgun öðrum löndum. Fyrst um sinn sáu þessar stofnanir aðeins um rannsóknir á sviði hundaæðis en síðan fóru þær að rannsaka ýmsa smitsjúkdóma.<ref>''Lifandi vísindi'' 2000.</ref> Louis Pasteur féll frá þann 28. september 1895, þá tæplega 73 ára að aldri.<ref>Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir 2002.</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * ''Afburðamenn og örlagavaldar. Æviþættir 20 mikilmenna sögunnar.'' 1972. Bárður Jakobsson, Ragnar Jóhannesson og Sigurlína Davíðsdóttir þýddu. Reykjavík: Ægisútgáfan. * Einar Árnason. „Hver var fyrsta lífveran á jörðinni?“. Vísindavefurinn 9.3.2000. https://visindavefur.is/?id=204. (Skoðað 13.4.2011). * Emilía Dagný Sveinbjörnsdóttir. „Hver var Louis Pasteur og hvað gerði hann merkilegt?“. Vísindavefurinn 29.10.2002. https://visindavefur.is/?id=2823. (Skoðað 13.4.2011). * Geir Hallgrímsson, Gunnar Helgason og Jón P. Emils. 1947. ''Vísindamenn allra alda. Frásagnir um tuttugu og einn vísindamann.'' Reykjavík: Draupnisútgáfan. * Guðmundur Eggertsson. 2008. ''Leitin að uppruna lífs.'' Reykjavík: Bjartur. * ''Lifandi vísindi.'' 2000. „Louis Pasteur uppgötvar heim gerla“. 14: 59-62. {{DEFAULTSORT:Pasteur, Louis}} [[Flokkur:Franskir uppfinningamenn]] [[Flokkur:Franskir vísindamenn]] [[Flokkur:Franskir örverufræðingar]] [[Flokkur:Franskir efnafræðingar]] {{fd|1822|1895}} 68g13b93qlaxcqaxhe0osjd8f27ubha 0 32533 1958523 1952045 2026-04-01T17:24:22Z Berserkur 10188 mynd WWII 1958523 wikitext text/x-wiki {{Hnit wd}} [[Mynd:Hvalfjörður_2024_0725.jpg|thumb|Hvalfjörður með Grundartanga til vinstri og Hvalfjarðareyri til hægri]] [[Mynd:Hvalfjörður-Botnsdalur-Iceland-20030527.jpg|thumb|Horft inn í Botnsdal í botni Hvalfjarðar.]] [[Mynd:Iceland, Hvalfjörður (06), head of the fjord, Brunná river.jpg|thumb|Botnsvogur, í botni Hvalfjarðar, með ósa Brunnà árinnar]] [[Mynd:Iceland, Hvalfjörður (03), Road 47 near Hvaleyri.jpg|thumb|Vegur 47 við suðurströnd fjarðarins, nálægt Hvaleyri (Hvalfjarðareyri)]] [[Mynd:U.S. Navy ships at Hvalfjörður, Iceland, circa in late 1941 (80-G-K-950).jpg|thumb|Herskirp í Hvalfirði síðla árs 1941.]] '''Hvalfjörður''' er mjór og djúpur [[fjörður]] inn af [[Faxaflói|Faxaflóa]] á [[Vesturland]]i, norðan við [[Kollafjörður (Reykjavík)|Kollafjörð]] og sunnan við [[Borgarfjörður|Borgarfjörð]]. Norðan megin við fjörðinn er [[Akranes]] og sunnan megin er [[Kjalarnes]]. Hann er um það bil 30 [[km]] að lengd. Um miðjan fjörðinn að norðanverðu er [[Grundartangi]] þar sem rekin er [[járnblendi]]verksmiðja og [[álver]]. Þar er nú ein stærsta höfn landsins. Gegnt Grundartanga er [[Maríuhöfn á Hálsnesi]] sem var ein aðalhöfn landsins á [[síðmiðaldir|síðmiðöldum]]. [[Botnsdalur (Hvalfirði)|Botnsdalur]], í botni Hvalfjarðar, er vinsælt útivistarsvæði og þar er næst hæsti [[foss]] landsins, [[Glymur]]. Sunnan við hann er [[Brynjudalur]] þar sem einnig er útivistarsvæði. Innarlega í firðinum eru víða leirur og þar er fjölbreytt fuglalíf og mikið um krækling. Á árunum [[1996]]-[[1998]] voru gerð göng, [[Hvalfjarðargöngin]], undir utanverðan Hvalfjörð og styttu þau [[Hringvegurinn|hringveginn]] um eina 55 km þar sem ekki var lengur þörf á að fara fyrir fjörðinn, 62 km leið. Enn er þó hægt að aka fyrir Hvalfjörð eftir þjóðveg 47. == Hernaðarhlutverk Hvalfjarðar == Í [[seinni heimsstyrjöldin|síðari heimsstyrjöld]] gegndi Hvalfjörður mjög mikilvægu hlutverki. Flotastöð bandamanna var innst í Hvalfirði þar sem [[Hvalstöðin í Hvalfirði|Hvalstöðin]] er. Þar var skipalægi og viðkomustaður [[skipalest]]a á leið milli [[BNA|Bandaríkjanna]] og [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] og oft voru mörg skip á firðinum. Bækistöðvar voru reistar í landi Litlasands og Miðsands og þar má enn sjá minjar frá stríðsárunum, meðal annars bragga sem hafa verið gerðir upp. == Hvalveiðar og -vinnsla == Við [[Þyrill|Þyril]] var byggð [[Hvalstöðin í Hvalfirði|hvalverkunarstöð]] árið [[1948]], sú eina á landinu, sem síðar hefur verið í rekstri með hléum. == Sögur og sagnir == Hvalfjörður er sögustaður [[Harðar saga og Hólmverja|Harðar sögu og Hólmverja]]. Innarlega á firðinum er lítil eyja sem heitir [[Geirshólmi]] en er oft ranglega kölluð Harðarhólmi. Þar á útlaginn [[Hörður Grímkelsson]] að hafa hafst við með fjölmennan flokk en þegar hann og menn hans höfðu verið felldir í landi er sagt að Helga kona Harðar hafi synt í land með syni þeirra tvo. Á [[Sturlungaöld]] var aftur flokkur manna í [[Geirshólmi|Geirshólma]] um tíma, þegar [[Dufgussynir|Svarthöfði Dufgusson]] hafðist þar við með flokk manna [[Sturla Sighvatsson|Sturlu Sighvatssonar]] og fór ránshendi um sveitirnar. == Ýmsir staðir við Hvalfjörð == * [[Akrafjall]] * [[Geirshólmi]] * [[Glymur|Fossinn Glymur]] * [[Hallgrímskirkja (Hvalfirði)|Hallgrímskirkja í Saurbæ]] * [[Hvalfjarðareyrar]] * [[Hvalstöðin í Hvalfirði|Hvalstöðin]] * [[Staupasteinn]] * [[Skógrækt]]: [[Fossárdalur]] og [[Brynjudalsskógur]]. == Tenglar == * [http://www.timarit.is/?issueID=416480&pageSelected=0&lang=0 ''Hvalfjörður''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1933]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Stubbur|ísland|landafræði}} [[Flokkur:Hvalfjörður|Hvalfjörður]] [[Flokkur:Firðir á Íslandi]] 2jjas4f4jlmx73z2ehjev506n69lj9f 1958524 1958523 2026-04-01T17:26:53Z Berserkur 10188 1958524 wikitext text/x-wiki {{Hnit wd}} [[Mynd:Hvalfjörður_2024_0725.jpg|thumb|Hvalfjörður með Grundartanga til vinstri og Hvalfjarðareyri til hægri]] [[Mynd:Hvalfjörður-Botnsdalur-Iceland-20030527.jpg|thumb|Horft inn í Botnsdal í botni Hvalfjarðar.]] [[Mynd:Iceland, Hvalfjörður (06), head of the fjord, Brunná river.jpg|thumb|Botnsvogur, í botni Hvalfjarðar, með ósa Brunnà árinnar]] [[Mynd:Iceland, Hvalfjörður (03), Road 47 near Hvaleyri.jpg|thumb|Vegur 47 við suðurströnd fjarðarins, nálægt Hvaleyri (Hvalfjarðareyri)]] [[Mynd:U.S. Navy ships at Hvalfjörður, Iceland, circa in late 1941 (80-G-K-950).jpg|thumb|Herskip í Hvalfirði síðla árs 1941.]] '''Hvalfjörður''' er mjór og djúpur [[fjörður]] inn af [[Faxaflói|Faxaflóa]] á [[Vesturland]]i, norðan við [[Kollafjörður (Reykjavík)|Kollafjörð]] og sunnan við [[Borgarfjörður|Borgarfjörð]]. Norðan megin við fjörðinn er [[Akranes]] og sunnan megin er [[Kjalarnes]]. Hann er um það bil 30 [[km]] að lengd. Um miðjan fjörðinn að norðanverðu er [[Grundartangi]] þar sem rekin er [[járnblendi]]verksmiðja og [[álver]]. Þar er nú ein stærsta höfn landsins. Gegnt Grundartanga er [[Maríuhöfn á Hálsnesi]] sem var ein aðalhöfn landsins á [[síðmiðaldir|síðmiðöldum]]. [[Botnsdalur (Hvalfirði)|Botnsdalur]], í botni Hvalfjarðar, er vinsælt útivistarsvæði og þar er næst hæsti [[foss]] landsins, [[Glymur]]. Sunnan við hann er [[Brynjudalur]] þar sem einnig er útivistarsvæði. Innarlega í firðinum eru víða leirur og þar er fjölbreytt fuglalíf og mikið um krækling. Á árunum [[1996]]-[[1998]] voru gerð göng, [[Hvalfjarðargöngin]], undir utanverðan Hvalfjörð og styttu þau [[Hringvegurinn|hringveginn]] um eina 55 km þar sem ekki var lengur þörf á að fara fyrir fjörðinn, 62 km leið. Enn er þó hægt að aka fyrir Hvalfjörð eftir þjóðveg 47. == Hernaðarhlutverk Hvalfjarðar == Í [[seinni heimsstyrjöldin|síðari heimsstyrjöld]] gegndi Hvalfjörður mjög mikilvægu hlutverki. Flotastöð bandamanna var innst í Hvalfirði þar sem [[Hvalstöðin í Hvalfirði|Hvalstöðin]] er. Þar var skipalægi og viðkomustaður [[skipalest]]a á leið milli [[BNA|Bandaríkjanna]] og [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] og oft voru mörg skip á firðinum. Bækistöðvar voru reistar í landi Litlasands og Miðsands og þar má enn sjá minjar frá stríðsárunum, meðal annars bragga sem hafa verið gerðir upp. == Hvalveiðar og -vinnsla == Við [[Þyrill|Þyril]] var byggð [[Hvalstöðin í Hvalfirði|hvalverkunarstöð]] árið [[1948]], sú eina á landinu, sem síðar hefur verið í rekstri með hléum. == Sögur og sagnir == Hvalfjörður er sögustaður [[Harðar saga og Hólmverja|Harðar sögu og Hólmverja]]. Innarlega á firðinum er lítil eyja sem heitir [[Geirshólmi]] en er oft ranglega kölluð Harðarhólmi. Þar á útlaginn [[Hörður Grímkelsson]] að hafa hafst við með fjölmennan flokk en þegar hann og menn hans höfðu verið felldir í landi er sagt að Helga kona Harðar hafi synt í land með syni þeirra tvo. Á [[Sturlungaöld]] var aftur flokkur manna í [[Geirshólmi|Geirshólma]] um tíma, þegar [[Dufgussynir|Svarthöfði Dufgusson]] hafðist þar við með flokk manna [[Sturla Sighvatsson|Sturlu Sighvatssonar]] og fór ránshendi um sveitirnar. == Ýmsir staðir við Hvalfjörð == * [[Akrafjall]] * [[Geirshólmi]] * [[Glymur|Fossinn Glymur]] * [[Hallgrímskirkja (Hvalfirði)|Hallgrímskirkja í Saurbæ]] * [[Hvalfjarðareyrar]] * [[Hvalstöðin í Hvalfirði|Hvalstöðin]] * [[Staupasteinn]] * [[Skógrækt]]: [[Fossárdalur]] og [[Brynjudalsskógur]]. == Tenglar == * [http://www.timarit.is/?issueID=416480&pageSelected=0&lang=0 ''Hvalfjörður''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1933]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Stubbur|ísland|landafræði}} [[Flokkur:Hvalfjörður|Hvalfjörður]] [[Flokkur:Firðir á Íslandi]] rm587j5v6ysyih3nz81o5xi6cm6yzwv 0 37960 1958468 1773183 2026-04-01T13:08:00Z Masae 538 Bætti við myndum 1958468 wikitext text/x-wiki :''Þessi grein fjallar um guðfræðinginn Aríus. Um mannsnafnið, sjá [[Aríus (mannsnafn)]]'' [[Mynd:Arius püspök.jpg|alt=Aríanus biskup, kennimaður Aríusartrúar|thumb|Aríanus biskup, kennimaður Aríusartrúar]] '''Aríus''' frá [[Alexandría (Egyptalandi)|Alexandríu]] (fæddur einhvern tímann á árunum 250-256, dáinn 336) var [[Kristni|kristinn]] [[guðfræði]]ngur á [[3. öldin|þriðju]] og [[4. öldin|fjórðu öld]]. Hann setti fram kenningar sem höfnuðu [[heilög þrenning|þrenningarkenningunni]] (sem var tilraun til að sætta guðlegt eðli [[Jesús|Jesú]] við grunnsetningu [[eingyðistrú]]ar). Voru þær kallaðar Aríusartrú eða, af eindregnari andstæðingum sínum, Aríusarvilla. Kenningar hans urðu undir eftir miklar deilur á [[kirkjuþingið í Níkeu|kirkjuþinginu í Níkeu]] 325 þegar reynt var að ná sátt innan kirkjunnar um grundvallarkenningar hennar. Aríusartrú var sú trú sem [[Gotar|gotneski]] [[trúboð]]inn [[Wulfila]] tók og boðaði meðal [[Austgotar|Austgota]]. Mörg fyrstu [[Germanir|germönsku]] konungdæmin tóku upp aríska trú þegar þau snerust til Kristni og tóku ekki upp Níkeujátninguna fyrr en á [[7. öldin|7.]] og [[8. öldin|8. öld]]. == Ævi Aríusar == Ýmislegt er á huldu um Aríus og kenningar hans. Eftir að andstæðingar hans höfðu betur í deilum þeirra, var gengið milli bols og höfuðs á hreyfingu Aríusarsinna, og öllum frumheimildum sem í náðist var eytt. Helstu heimildir um Aríus koma því úr skrifum andstæðinga hans, sem úthrópuðu hann fyrir [[villutrú]] og geta því vart talist hlutlægir. Einu skrifin sem eru eignuð honum og hafa varðveist, eru fáein bréf, auk brotakenndra leifa af ritinu ''Thalia'', alþýðlegu verki sem samanstóð bæði af [[ljóð|bundnu máli]] og óbundnu. Að sama skapi er ekki mikið vitað með vissu um manninn Aríus. Talið er að hann gæti hafa verið af [[Lýbía|lýbísku]] og [[Berbar|berbísku]] bergi brotinn, og faðir hans er sagður hafa heitið Ammóníus. Aríus nam í [[Antíokkía|Antíokkíu]] hjá [[Heilagur Lúsíanus|Lúsíanusi]], sem þar var skólameistari og var síðar tekinn í [[dýrlingur|tölu heilagra]]. Hann tók við söfnuði í Alexandríu árið [[313]]. Þrátt fyrir miklar árásir andstæðinga sinna, virðist Aríus hafa verið siðvandur og trúr sannfæringu sinni, og komið vel fyrir. Aríus gerði mislukkaða tilraun til að verða skipaður patríarki í Alexandríu. == Helstu kenningar == Aríus kenndi að sem sonur guðs væri Jesús ekki eilífur, þar sem hann ætti sér upphaf í tíma, og væri Guð faðirinn yfir hann settur. Þessi kenning naut talsverðrar hylli lengi vel eftir að hún var sett fram. Hann hélt fram annarri kenningu um [[Heilög þrenning|þrenninguna]] en viðtekin var hjá kirkjunni. Hún fólst í grundvallaratriðum í því að þar sem guð (faðirinn) hefði getið guð (soninn), þá ætti hinn getni sér upphaf í tíma. Aríus er talinn hafa verið undir áhrifum frá Lúsíanusi frá Antíokkíu, eða því hélt [[Alexander af Alexandríu]] fram í bréfi til [[Alexander af Konstantínópel|Alexanders biskups af Konstantínópel]]. Píslarvotturinn Lúsíanus var samt ekki sakaður um villutrú sjálfur, en þó var sagt að hugmyndir hans hefðu stundum verið á skjön við kenningu kirkjunnar. Alexander patríarki af Alexandríu var gagnrýndur harðlega fyrir hæg viðbrögð við Aríusi. Sú gagnrýni þykir þó ekki fyllilega réttmæt, þar sem sama hugmynd hafði komið fram áður og ekki verið rædd til lykta. Að svo miklu leyti sem niðurstaða fékkst í fyrri umræðum, var hún frekar og öðrum andstæðingum [[homoousion]]-kenningarinnar (gríska, ''samsemd'' eða ''sameðli''), það er að segja þeim sem voru á sama máli og Aríus seinna. Alexander lét málið því eiga sig þangað til honum þótti friði innan kirkjunnar stefnt í voða. Þá afréð hann, að höfðu samráði við fleiri biskupa, að svipta Aríus trúnaðarstörfum fyrir kirkjuna, og bannfæra hann. Auk samsemdar-hugmyndarinnar má skilja af heimildum að Aríus hafi hneigst til eins konar [[Únítarismi|únitarisma]] síns tíma, að guð hafi verið einn og óskiptur. Því er talið að hann hafi ekki aðhyllst hugmyndir um heilaga þrenningu. Menn þykjast greina áhrif [[Ný-platónismi|ný-platónisma]] og [[Gnostíkerar|gnostisisma]] í hugmyndum Aríusar um sköpunina, en Aríus mun hafa haldið því fram að Jesús einn hefði verið beinlínis skapaður af guði, og allt annað hefði síðan verið skapað í gegn um Orðið. == Níkeuþingið == [[Mynd:Saint Nicholas of Myra slapping Arius at the Council of Nicaea Greek Icon.jpg|alt=Hluti af grískri helgimynd frá síðmiðöldum sem sýnir heilagan Nikulás frá Mýru slá Aríus á fyrsta kirkjuþinginu í Níkeu.|thumb|Hluti af grískri helgimynd frá síðmiðöldum sem sýnir heilagan Nikulás frá Mýru slá Aríus á fyrsta kirkjuþinginu í Níkeu.]] Á kirkjuþinginu í Níkeu árið [[325]] var kenning Aríusar dæmd [[villutrú]], og var Níkeujátningin<ref>[http://www2.kirkjan.is/node/86] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150131133314/http://www2.kirkjan.is/node/86 |date=2015-01-31 }}</ref> („symbolum nicaenum“ á latínu) samin, af því tilefni til að skýra, betur en áður var, hvað „rétt trú“ fæli í sér, varðandi eðli guðdómsins. Í Níkeujátningunni kemur fram að eðli þeirra sé hið sama. Níkeujátningin í þeirri mynd sem við þekkjum hana í dag, var fullfrágengin í [[Konstantínópel]] árið [[381]]. Á Níkeuþinginu reyndust flestir vera andvígir Aríusi, þótt skoðanir væru skiptar. Tveim árum síðar, árið [[327]], lést Alexander af Alexandríu, og Aþanasíus var skipaður biskup í hans stað. Í hans biskupstíð var Aríusi hleypt heim úr útlegð í [[Palestína|Palestínu]], gegn því að hann endurorðaði kenningar sínar um eðli Jesú. Andstæðingar Aþanasíusar komust í náðina hjá keisaranum, og hann skipaði Aþanasíusi að taka bannfæringuna á Aríusi til baka. Þegar Aþanasíus neitaði að gera það, var hann settur af og sendur í útlegð fyrir landráð. Það kom svo í hlut Alexanders af Konstantínópel að aflétta bannfæringunni, og þorði hann ekki annað. Bað hann fylgismenn sína að biðja til guðs, að Aríus mundi láta lífið áður en hann næði að ganga til altaris. Það var reyndar það sem gerðist: Daginn áður en aflétta átti bannfæringunni, þá andaðist Aríus. Andstæðingar Aríusar trúðu því, margir hverjir, að dauða hans hefði borið að höndum fyrir [[kraftaverk]]. Aðrir álitu líklegra að eitrað hefði verið fyrir honum. Deilurnar hjöðnuðu nokkuð við fráfall Aríusar, en áttu þó eftir að halda lengi áfram. ==Tilvísanir== <references/> {{fd|256|336}} [[Flokkur:Frumkristni]] [[Flokkur:Guðfræðingar]] lv0ujhdh3xvq8bd66hx2wyuvql9epeu 1958473 1958468 2026-04-01T13:21:59Z Masae 538 1958473 wikitext text/x-wiki :''Þessi grein fjallar um guðfræðinginn Aríus. Um mannsnafnið, sjá [[Aríus (mannsnafn)]]'' [[Mynd:Arius püspök.jpg|alt=Aríus biskup, kennimaður Aríusartrúar|thumb|Aríus biskup, kennimaður Aríusartrúar]] '''Aríus''' ([[gríska]]: Ἄρειος, ''Áreios'') frá [[Alexandría (Egyptalandi)|Alexandríu]] (fæddur einhvern tímann á árunum 250-256, dáinn 336) var [[Kristni|kristinn]] [[guðfræði]]ngur á [[3. öldin|þriðju]] og [[4. öldin|fjórðu öld]]. Hann setti fram kenningar sem höfnuðu [[heilög þrenning|þrenningarkenningunni]] (sem var tilraun til að sætta guðlegt eðli [[Jesús|Jesú]] við grunnsetningu [[eingyðistrú]]ar). Voru þær kallaðar Aríusartrú eða, af eindregnari andstæðingum sínum, Aríusarvilla. Kenningar hans urðu undir eftir miklar deilur á [[kirkjuþingið í Níkeu|kirkjuþinginu í Níkeu]] 325 þegar reynt var að ná sátt innan kirkjunnar um grundvallarkenningar hennar. Aríusartrú var sú trú sem [[Gotar|gotneski]] [[trúboð]]inn [[Wulfila]] tók og boðaði meðal [[Austgotar|Austgota]]. Mörg fyrstu [[Germanir|germönsku]] konungdæmin tóku upp aríska trú þegar þau snerust til Kristni og tóku ekki upp Níkeujátninguna fyrr en á [[7. öldin|7.]] og [[8. öldin|8. öld]]. == Ævi Aríusar == Ýmislegt er á huldu um Aríus og kenningar hans. Eftir að andstæðingar hans höfðu betur í deilum þeirra, var gengið milli bols og höfuðs á hreyfingu Aríusarsinna, og öllum frumheimildum sem í náðist var eytt. Helstu heimildir um Aríus koma því úr skrifum andstæðinga hans, sem úthrópuðu hann fyrir [[villutrú]] og geta því vart talist hlutlægir. Einu skrifin sem eru eignuð honum og hafa varðveist, eru fáein bréf, auk brotakenndra leifa af ritinu ''Thalia'', alþýðlegu verki sem samanstóð bæði af [[ljóð|bundnu máli]] og óbundnu. Að sama skapi er ekki mikið vitað með vissu um manninn Aríus. Talið er að hann gæti hafa verið af [[Lýbía|lýbísku]] og [[Berbar|berbísku]] bergi brotinn, og faðir hans er sagður hafa heitið Ammóníus. Aríus nam í [[Antíokkía|Antíokkíu]] hjá [[Heilagur Lúsíanus|Lúsíanusi]], sem þar var skólameistari og var síðar tekinn í [[dýrlingur|tölu heilagra]]. Hann tók við söfnuði í Alexandríu árið [[313]]. Þrátt fyrir miklar árásir andstæðinga sinna, virðist Aríus hafa verið siðvandur og trúr sannfæringu sinni, og komið vel fyrir. Aríus gerði mislukkaða tilraun til að verða skipaður patríarki í Alexandríu. == Helstu kenningar == Aríus kenndi að sem sonur guðs væri Jesús ekki eilífur, þar sem hann ætti sér upphaf í tíma, og væri Guð faðirinn yfir hann settur. Þessi kenning naut talsverðrar hylli lengi vel eftir að hún var sett fram. Hann hélt fram annarri kenningu um [[Heilög þrenning|þrenninguna]] en viðtekin var hjá kirkjunni. Hún fólst í grundvallaratriðum í því að þar sem guð (faðirinn) hefði getið guð (soninn), þá ætti hinn getni sér upphaf í tíma. Aríus er talinn hafa verið undir áhrifum frá Lúsíanusi frá Antíokkíu, eða því hélt [[Alexander af Alexandríu]] fram í bréfi til [[Alexander af Konstantínópel|Alexanders biskups af Konstantínópel]]. Píslarvotturinn Lúsíanus var samt ekki sakaður um villutrú sjálfur, en þó var sagt að hugmyndir hans hefðu stundum verið á skjön við kenningu kirkjunnar. Alexander patríarki af Alexandríu var gagnrýndur harðlega fyrir hæg viðbrögð við Aríusi. Sú gagnrýni þykir þó ekki fyllilega réttmæt, þar sem sama hugmynd hafði komið fram áður og ekki verið rædd til lykta. Að svo miklu leyti sem niðurstaða fékkst í fyrri umræðum, var hún frekar og öðrum andstæðingum [[homoousion]]-kenningarinnar (gríska, ''samsemd'' eða ''sameðli''), það er að segja þeim sem voru á sama máli og Aríus seinna. Alexander lét málið því eiga sig þangað til honum þótti friði innan kirkjunnar stefnt í voða. Þá afréð hann, að höfðu samráði við fleiri biskupa, að svipta Aríus trúnaðarstörfum fyrir kirkjuna, og bannfæra hann. Auk samsemdar-hugmyndarinnar má skilja af heimildum að Aríus hafi hneigst til eins konar [[Únítarismi|únitarisma]] síns tíma, að guð hafi verið einn og óskiptur. Því er talið að hann hafi ekki aðhyllst hugmyndir um heilaga þrenningu. Menn þykjast greina áhrif [[Ný-platónismi|ný-platónisma]] og [[Gnostíkerar|gnostisisma]] í hugmyndum Aríusar um sköpunina, en Aríus mun hafa haldið því fram að Jesús einn hefði verið beinlínis skapaður af guði, og allt annað hefði síðan verið skapað í gegn um Orðið. == Níkeuþingið == [[Mynd:Saint Nicholas of Myra slapping Arius at the Council of Nicaea Greek Icon.jpg|alt=Hluti af grískri helgimynd frá síðmiðöldum sem sýnir heilagan Nikulás frá Mýru slá Aríus á fyrsta kirkjuþinginu í Níkeu.|thumb|Hluti af grískri helgimynd frá síðmiðöldum sem sýnir heilagan Nikulás frá Mýru slá Aríus á fyrsta kirkjuþinginu í Níkeu.]] Á kirkjuþinginu í Níkeu árið [[325]] var kenning Aríusar dæmd [[villutrú]], og var Níkeujátningin<ref>[http://www2.kirkjan.is/node/86] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150131133314/http://www2.kirkjan.is/node/86 |date=2015-01-31 }}</ref> („symbolum nicaenum“ á latínu) samin, af því tilefni til að skýra, betur en áður var, hvað „rétt trú“ fæli í sér, varðandi eðli guðdómsins. Í Níkeujátningunni kemur fram að eðli þeirra sé hið sama. Níkeujátningin í þeirri mynd sem við þekkjum hana í dag, var fullfrágengin í [[Konstantínópel]] árið [[381]]. Á Níkeuþinginu reyndust flestir vera andvígir Aríusi, þótt skoðanir væru skiptar. Tveim árum síðar, árið [[327]], lést Alexander af Alexandríu, og Aþanasíus var skipaður biskup í hans stað. Í hans biskupstíð var Aríusi hleypt heim úr útlegð í [[Palestína|Palestínu]], gegn því að hann endurorðaði kenningar sínar um eðli Jesú. Andstæðingar Aþanasíusar komust í náðina hjá keisaranum, og hann skipaði Aþanasíusi að taka bannfæringuna á Aríusi til baka. Þegar Aþanasíus neitaði að gera það, var hann settur af og sendur í útlegð fyrir landráð. Það kom svo í hlut Alexanders af Konstantínópel að aflétta bannfæringunni, og þorði hann ekki annað. Bað hann fylgismenn sína að biðja til guðs, að Aríus mundi láta lífið áður en hann næði að ganga til altaris. Það var reyndar það sem gerðist: Daginn áður en aflétta átti bannfæringunni, þá andaðist Aríus. Andstæðingar Aríusar trúðu því, margir hverjir, að dauða hans hefði borið að höndum fyrir [[kraftaverk]]. Aðrir álitu líklegra að eitrað hefði verið fyrir honum. Deilurnar hjöðnuðu nokkuð við fráfall Aríusar, en áttu þó eftir að halda lengi áfram. ==Tilvísanir== <references/> {{fd|256|336}} [[Flokkur:Frumkristni]] [[Flokkur:Guðfræðingar]] o7hewe0qkh135r4fqinxj3lk6bytn07 0 39904 1958518 1949219 2026-04-01T16:50:21Z Berserkur 10188 /* Tenglar */ 1958518 wikitext text/x-wiki '''Hernám Íslands''' var tímabil í [[saga Íslands|sögu landsins]] frá því þegar landið var hernumið í [[seinni heimsstyrjöldin|síðari heimsstyrjöld]] af [[Bretland|Bretum]] árið [[1940]] og fram að því að bandarískir hermenn yfirgáfu landið [[1947]] tveimur árum eftir lok stríðsins. Ekki kom til átaka vegna hernámsins enda voru Íslendingar hliðhollir [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamönnum]] í stríðinu. Eftir stríðið gerði ríkisstjórn Íslands [[varnarsamningurinn|varnarsamning]] við Bandaríkjamenn og gekk í [[NATO]] árið 1949. Ísland var hernumið vegna þess að landið var talið hafa hernaðarlegt mikilvægi. Á Norður-Atlantshafi geysaði [[ótakmarkaður kafbátahernaður]] og miklar orrustur voru háðar á sjó úti eins og til dæmis [[Orrustan við Grænlandssund]] þann [[24. maí]] [[1941]]. Þegar Bretar hernámu Ísland aðfaranótt [[10. maí]] 1940 voru átta mánuðir frá því að [[heimsstyrjöldin síðari]] hófst og á þeim tíma höfðu [[Þýskaland|Þjóðverjar]] hernumið hluta [[Pólland]]s og síðan [[Danmörk]]u og [[Noregur|Noreg]]. Ljóst var að innrás vofði yfir [[Frakkland]]i, [[Belgía|Belgíu]] og [[Holland]]i og raunar réðust Þjóðverjar inn í Belgíu, Holland og [[Lúxemborg]] sama dag og Ísland var hernumið. Hernám Breta var til að koma í veg fyrir að Ísland félli undir þýsk yfirráð en Þjóðverjar höfðu sýnt landinu töluverðan áhuga á árunum fyrir styrjöldina vegna hernaðarlegs mikilvægis þess í tengslum við siglingar um [[Norður-Atlantshaf]]. Ísland hafði lýst yfir hlutleysi og ríkisstjórnin mótmælti hernáminu og neitaði að ganga formlega til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|Bandamenn]]. Fyrsta verk Bretanna var að handtaka þá Þjóðverja sem á Íslandi voru og senda þá í fangabúðir í Bretlandi. Þann 28. maí 1941 ákvað [[Franklin D. Roosevelt]], forseti Bandaríkjanna, að Bandaríkin skyldu taka við hervörslu Íslands. Stundum er vitnað til þessa tímabils sem „blessað stríðið“ því hernám Breta og svo yfirtaka Bandaríkjanna var það sem kom Íslandi upp úr [[Kreppan mikla|kreppunni]] og [[atvinnuleysi]]nu sem ríkt hafði á Íslandi frá því heimskreppan skall á. Breytingar urðu á lífsháttum Íslendinga. Fólki var skipað að bera á sér [[persónuskilríki]] sem því var skylt að sýna hermönnum ef þess var óskað. Aðdragandinn að hernáminu var mjög stuttur eða fjórir dagar. == Hernámið == Um fjögurleytið aðfararnótt föstudagsins 10. maí árið 1940 vöknuðu [[Reykjavík|Reykvíkingar]] við flugvélarhljóð. Þar var bresk sjóflugvél frá herskipinu [[HMS Berwick (65)|HMS ''Berwick'']] á ferðinni sem kom fljúgandi úr vestri en þetta voru ein mestu mistök sem breski herinn gerði í hernámi Íslands. Alls ekki átti að draga athygli að Bretum og sérstaklega ekki þessa tilteknu nótt. Þennan sama morgun urðu svo Reykvíkingar varir við sjö herskip úti á sjó sem stefndu að ytri höfninni.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 56.</ref> [[Mynd:Iceland invasion targets.png|thumb|right|Staðirnir sem Bretar lögðu mesta áherslu á að ná þegar þeir hernámu Ísland: [[Reykjavík]], [[Hafnarfjörður]] og [[Akureyri]], lendingarstaðir flugvéla á [[Sandskeið]]i, í [[Kaldaðarnes]]i og á [[Melgerðismelar|Melgerðismelum]] og hafnaraðstaðan í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]].]] Klukkan 3:40 var íslensku lögreglunni tilkynnt að bresk herskip hefðu lagt upp að gamla hafnarbakkanum í Reykjavík og var það Einar Arnald, fulltrúi lögreglustjóra, sem brást við fregnunum. Einar bjóst þegar til að fara út í herskipin og tilkynna þeim reglur landsins, en á meðan hann beið kom [[tundurspillir]] að hafnarbakkanum og út úr honum komu 746 alvopnaðir hermenn sem tóku stefnuna beint upp í bæ. Þegar þetta er að gerast er klukkan orðin fimm um morguninn og krafðist Einar að fá að vita hvað væri á seyði.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 56-57.</ref> Breski ræðismaðurinn John Bowernig neitaði að svara en seinna dreifðu Bretar tilkynningu til Íslendinga og breskur sendiherra fór á fund með íslensku ríkisstjórninni sem mótmælti þessu broti á hlutleysi landsins. Tilkynningin var svo síðar um daginn lesin í útvarpinu ásamt því að forsætisráðherra flutti útvarpsávarp þar sem hann skýrði þjóðinni frá viðburðum dagsins. Bretar lögðu mikla áherslu á friðsamlega sambúð og var hermönnum skyldugt að koma vel fram við Íslendinga. Það fyrsta sem herliðið gerði var að fara á tvo staði. Fyrst var farið til þýska ræðismannsins Werner Gerlach, sem var í óða önn að brenna ýmsa pappíra þegar bresku hermennirnir komu. Fjölskylda Gerlach og hann voru handtekin og voru færð niður á höfn og þaðan flutt ásamt um 30 Þjóðverjum sem þeir töldu hættulega í fangabúðir í Bretlandi. Bresk hernaðaryfirvöld voru ákaflega tortryggin gagnvart Þjóðverjum á Íslandi og fylgdust vel með þeim. Þeir lokuðu um tíma helstu vegum til Reykjavíkur og tóku á sitt vald helstu fjarskiptastöðvarnar; Loftskeytastöðina, Pósthúsið, Landssímann og Ríkisútvarpið. Byrjuðu á Landsímahúsinu til að loka fyrir allt símasamband við höfuðborgina. Er Bretarnir hertóku Landsímahúsið lá þeim svo á að þeir brutu hurðina upp. Þetta er eina tjónið sem varð í hertöku Íslands. Reykjavík var einangruð og íbúar vissu varla hvað gekk á. Nokkrir bílar höfðu komist út fyrir borgarmörkin áður en Bretarnir lokuðu vegunum og bárust fréttirnar út á land. Viku síðar, eða þann 17. maí, fjölgaði í hernámsliðinu, eða um 3728 hermenn sem byggðu sér bækistöðvar víða um land. Flestir hermannanna voru þó í Reykjavík og nágrenni.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 57-60.</ref> == Aðdragandi og lifnaðarhættir == Aðdragandinn að hernámi Íslands var mjög stuttur, en þann 28. apríl ákváðu Bretar að hernema landið. Bretar vildu ekki hertaka landið en sáu sér engra annarra kosta völ þar sem þeir sáu ekki fram á að geta fengið Íslendinga í lið með sér um að koma upp bækistöðvum fyrir flugvélar breska flotans á Íslandi. Þessi stutti undirbúningur gerði það af verkum að margt var ekki eins og það átti að vera. Hermennirnir voru í lítilli þjálfun, margir mjög ungir og að prófa vopnin í fyrsta skipti á skotæfingum hér á landi. Margir urðu sjóveikir og er það í raun lán að ekki var veitt mikil mótspyrna hér á landi þegar Bretarnir gengu í land því ekki er hægt að vita hvernig það hefði orðið með þessa óþjálfuðu menn.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 52-53.</ref> Um 2000 hermenn tóku þátt í hernámi Íslands og áttu mikið fleiri eftir að koma til landsins. Áttu hermenn Breta eftir að verða rúmlega 25.000 og var mikil vinna í vændum fyrir þá því Íslendingar voru ekki færir um að veita 20.000 hermönnum húsnæði. Innflutningur á bröggum var hafinn um sumarið og voru fluttir yfir 20.000 [[braggi|braggar]] hingað til lands frá Bretlandi. Breskir hermenn og íslenskir verkamenn byrjuðu að setja saman braggana og í október voru flestir hermennirnir komnir með húsaskjól. Fljótlega hófst svo gerð flugvallar í [[Vatnsmýri]] í Reykjavík. Þetta var hluti af bretavinnunni og þeir sem fengu vinnu fengu greitt með einhvers konar ávísunum sem þeir fóru með til herforingja sem leystu þær út hjá herstöðinni.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 63.</ref> Urðu þó nokkrar breytingar á lifnaðarháttum Íslendinga á þessum árum. Fullorðnum einstaklingum var sagt að bera á sér sérstök persónuskilríki sem þeim bar að sýna hermönnum ef þess var krafist. Var þetta fyrst aðeins í Reykjavík en árið 1942 urðu allir þeir sem ætluðu að ferðast um mikilvægustu bæina og hafnirnar að hafa þessi skilríki á sér. Var þetta þó aðallega þar sem mesti viðbúnaðurinn var í sambandi við herinn, til dæmis í Hvalfirði. Miklar breytingar urðu einnig á búhögum Íslendinga. Áður var það undantekning ef Íslendingar höfðu samskipti við útlendinga en allt í einu varð allt fullt af útlendum hermönnum. Hefur sú staða sem kom upp á landinu verið „nefnd „tvíbýli“: þ.e. að á landinu byggju í svipinn tvær þjóðir, herinn og óbreyttir Íslendingar.“<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 71 (bein tilvitnun).</ref> Koma hersins þótti börnum virkilega spennandi og ævintýraleg og sóttu þau mikið í hermennina sem voru þeim mjög góðir – gáfu þeim stöku súkkulaði, leyfðu myndatöku og sýndu þeim vopnin. En brottflutningur barna frá Reykjavík og fjölmennustu kaupstöðunum átti sér stað fljótlega eftir hernámið. Fyrsti hópurinn lagði af stað frá Reykjavík 2. júlí. En alls voru 610 börn frá Akureyri, Hafnarfirði og Reykjavík vistuð á 15 sumardvalarheimilum víðs vegar um landið og að auki voru um 3000 börn á sveitaheimilum úti um allt land. <ref>Ísland í aldanna rás.</ref> Bretum var mikið í mun að fá Íslendinga á sitt band og var hermönnunum skipað að koma vel fram við Íslendinga.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 70-73.</ref> Margir landsmenn vinguðust við hermennina en þegar her og þjóð býr saman verða allaf einhver ósætti. Íslendingar voru ekki búnir að segja skilið við sjálfstæðisbaráttuna og þjóðernisstefnan var þeim meðfædd. Karlar urðu afbrýðisamir út í Bretana sem tóku frá þeim stúlkurnar og auk þess voru sumir vissir um að „[[ástandið]]“ myndi ógna þjóðerni Íslendinga.<ref>Ísland í hershöndum : 89.</ref> Tóku Bretar fljótlega eftir því að flestir Íslendingar voru fegnir því að það voru Bretar sem hertóku landið en ekki Þjóðverjar og var viðmót Íslendinga yfirleitt betra en þeir höfðu þorað að vona. Einnig lögðu Bretar mikið upp úr því að allt tjón sem breski herinn olli yrði greitt að fullu. Landsmenn voru hvattir til að tilkynna allt tjón og sérstök kvörtunarnefnd var stofnuð hér á landi sem tók við kvörtunum og afgreiddi þær. Í kvörtunarnefndinni sátu bæði fulltrúar Íslendinga og breska hersins og hafði breski herinn umboð til að greiða allar minni háttar kröfur en hærri kröfur urðu að fara í gegnum breska stríðsráðuneytið í Lundúnum.<ref>Ísland í hershöndum : 89.</ref> == Bretavinnan == Bretavinnan varð til þess að kreppan tók enda hér á landi og það mikla atvinnuleysi sem hafði verið á landinu í allnokkurn tíma tók enda. Engir flugvellir voru á landinu og þar sem breska hernámsliðinu lá á að hefja eftirlit úr lofti sendi breski flotinn strax sveit lítilla sjóflugvéla sem starfaði á Íslandi um sumarið. Einnig huggðust þeir á flugvallargerð í Vatnsmýrinni og að reisa upp [[braggahverfi]] ásamt öðrum framkvæmdum víðs vegar um landið, en til þess þurftu þeir vinnuafl. Mikið atvinnuleysi hafði geisað á Íslandi og var ástand mjög slæmt, en með komu hernámsliðsins fengu íslenskir verkamenn næg verkefni við að grafa skurði, reisa byggingar, girða, leggja vegi og flugbrautir. Bretar borguðu mun hærri laun en Íslendingar höfðu nokkurn tímann áður þekkt og var því mjög eftirsóknarvert að vinna fyrir Breta. Þar fyrir utan fara Íslendingar að græða á siglingum með fisk til Bretlands. <ref>Ísland í aldanna rás.</ref> Atvinnuleysið minnkaði verulega og loks árin 1941–42 var enginn skráður atvinnulaus. Bretavinnan hófst svo að segja strax á hernámsdaginn og ekki leið langur tími þar til flestöll iðnaðarfyrirtæki í Reykjavík og víðar voru að drukkna í verkefnum. Einnig þurfti iðnaðarmenn í braggabyggingar, bílstjórar voru vinsælir og þeir sem kunnu eitthvað í ensku voru ráðnir sem túlkar. Einnig réðu þeir eftirlitsmenn með flugvélaferðum þrátt fyrir að skipverjar og símastöðvarfólk þyrfti að tilkynna alla flugvélaumferð til lögreglu. Þetta ferli krafðist þess að Landsíminn væri opinn allan sólarhringinn, sem hann var. Læknar og hjúkrunarfólk bjó sig undir að taka á móti særðum og skátar stofnuðu sveit til að annast hjálp í viðlögum. Einnig sóttu breskir hermenn mikið í að fá íslenskar húsmæður til að þvo föt og annað og varð Bretaþvotturinn vinsælt starf. Þvotturinn var þó gagnrýndur fyrir „náin“ kynni hermanna við fjölskyldur. Einnig á Bretavinnan þátt í þéttbýlismyndun á Íslandi þar sem herinn vantaði meira vinnuafl en fékkst í Reykjavík og margir sveitamenn flykktust til borgarinnar til að fá vinnu. <ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 83-85.</ref> Á örskömmum tíma hafði kreppan og þetta mikla atvinnuleysi sem Íslendingar höfðu þurft að þola gufað upp og þjóðin hafði aldrei staðið betur fjárhagslega. == Bandaríkjamenn == [[Image:Franklin--delano-roosevelt-.jpg|144px|thumb|right|Franklin Delano Roosevelt.]] [[Mynd:US Atlantic Fleet Ships steam out of Reykjavik harbour in July 1941.jpg|thumb|Bandarískt herskip heldur út um Reykjavíkurhöfn í júlí 1941.]] Þann 28. maí 1941 ákvað Roosevelt, forseti Bandaríkjanna, að Bandaríkin skyldu taka við hervörslu Íslands,<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 2) : 36.</ref> þótt þeir teldust enn hlutlausir í stríðinu, samkvæmt herverndarsamningi sem íslenska ríkisstjórnin gerði við þá 1. júlí. Þar með lauk hernámi Íslands í raun. Það var svo þann 7. júlí 1941 sem Íslendingar gerðu herverndarsamning við Bandaríkin. Fyrstu bandarísku hermennirnir komu til landsins stuttu síðar, en Bretarnir byrjuðu ekki skipulagðan brottflutning frá Íslandi fyrr en í desember 1941. Þegar Bandaríkjamenn tóku við vörnum landsins af Bretum sögðu þeir að Bretar hefðu líklegast ekki getað tekið á móti Þjóðverjum ef þeir hefðu gert árás úr lofti því varnir þeirra voru ekki í standi til að taka á móti eins sterkum her og her Þjóðverja. Herverndarsamningurinn eru tímamót í sögu Íslands og í kjölfar hans opnaðist Bandaríkjamarkaður enn frekar fyrir Íslendingum. Með þessum öfluga her kom alls kyns tækni, til dæmis jeppar, gröfur, jarðýtur o.fl., sem hafði mikil og varanleg áhrif á neysluvenjur og menningu Íslendinga. Fyrir Breta skipti samningurinn einnig miklu máli því Bandaríkjamenn tóku nú að flytja inn vopn og vörur sem voru ætluð Bretum.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 2) : 37.</ref><ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 83-85.</ref> Þann [[8. maí]] [[1945]] lauk stríðinu í Evrópu þegar Þjóðverjar gáfust upp. Síðustu bandarísku hermennirnir yfirgáfu Ísland [[8. apríl]] [[1947]] í samræmi við [[Keflavíkursamningurinn|Keflavíkursamninginn]], sem samþykktur hafði verið á Alþingi árið áður, en Bandaríkjamenn höfðu þó áfram umráð yfir Keflavíkurflugvelli. Ísland gekk í [[NATO]] [[1949]] og urðu talsverðar [[Óeirðirnar á Austurvelli 1949|óeirðir á Austurvelli]] í kjölfarið. Árið 1951 var svo gerður nýr samningur við (NATO) og samkvæmt honum skyldu Bandaríkjamenn taka að sér hervernd Íslands um ótiltekin tíma. Bandarískt herlið, kallað ''[[varnarliðið]]'', kom því aftur til landsins í kjölfarið og fóru síðustu hermennirnir ekki frá Keflavíkurflugvelli fyrr en [[2006]]. ==Tengt efni== *[[Ísland í seinni heimsstyrjöldinni]] == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}} == Heimildir == * Tómas Þór Tómasson. ''Heimsstyrjaldarárin á Íslandi 1939-1945 Fyrra bindi'' (Reykjavík: Bókaútgáfan Örn og Örlygur hf., 1983). * Tómas Þór Tómasson. ''Heimsstyrjaldarárin á Íslandi 1939-1945 Seinna bindi'' (Reykjavík: Bókaútgáfan Örn og Örlygur hf., 1984). * Whitehead, Þór. ''Ísland í hers höndum'' (Reykjavík: Vaka-Helgafell, 2002). * Illugi Jökulsson (aðalhöfundur). ''Ísland í aldanna rás 1900-1950'' (Reykjavík: Forlagið, 2000). == Tenglar == {{commonscat|Iceland in World War II|Íslandi í seinni heimstyrjöldinni}} * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=52321 Af hverju hernámu Bretar Ísland? - Vísindavefurinn] * [http://www.borgarskjalasafn.is/desktopdefault.aspx/tabid-3921/6634_read-21343/ 70 ár frá hernámi í Reykjavík] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212000435/http://borgarskjalasafn.is/desktopdefault.aspx/tabid-3921/6634_read-21343 |date=2012-02-12 }}, sérvefur á vef Borgarskjalasafns Reykjavíkur í tilefni þess að 70 ár voru liðin frá hernáminu. * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3303394&lang=0 ''Þegar Valtýr hringdi í Ólaf Thors um miðja nótt''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1984] (p. 14-15) * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3309840 ''Minningar frá hernámsárunum''] eftir Leif Sveinsson, birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1992 {{Saga Íslands}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni|Ísland í seinni heimsstyrjöldinni]] 4zd26jdlig883zprjrv70o8j3tqflhv 1958520 1958518 2026-04-01T17:06:41Z Berserkur 10188 myndir 1958520 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Allied convoy underway in the Atlantic Ocean near Iceland, circa in 1942 (80-G-72409).jpg|thumb|Skipalest bandamanna við Ísland árið 1942.]] '''Hernám Íslands''' var tímabil í [[saga Íslands|sögu landsins]] frá því þegar landið var hernumið í [[seinni heimsstyrjöldin|síðari heimsstyrjöld]] af [[Bretland|Bretum]] árið [[1940]] og fram að því að bandarískir hermenn yfirgáfu landið [[1947]] tveimur árum eftir lok stríðsins. Ekki kom til átaka vegna hernámsins enda voru Íslendingar hliðhollir [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamönnum]] í stríðinu. Eftir stríðið gerði ríkisstjórn Íslands [[varnarsamningurinn|varnarsamning]] við Bandaríkjamenn og gekk í [[NATO]] árið 1949. Ísland var hernumið vegna þess að landið var talið hafa hernaðarlegt mikilvægi. Á Norður-Atlantshafi geysaði [[ótakmarkaður kafbátahernaður]] og miklar orrustur voru háðar á sjó úti eins og til dæmis [[Orrustan við Grænlandssund]] þann [[24. maí]] [[1941]]. Þegar Bretar hernámu Ísland aðfaranótt [[10. maí]] 1940 voru átta mánuðir frá því að [[heimsstyrjöldin síðari]] hófst og á þeim tíma höfðu [[Þýskaland|Þjóðverjar]] hernumið hluta [[Pólland]]s og síðan [[Danmörk]]u og [[Noregur|Noreg]]. Ljóst var að innrás vofði yfir [[Frakkland]]i, [[Belgía|Belgíu]] og [[Holland]]i og raunar réðust Þjóðverjar inn í Belgíu, Holland og [[Lúxemborg]] sama dag og Ísland var hernumið. Hernám Breta var til að koma í veg fyrir að Ísland félli undir þýsk yfirráð en Þjóðverjar höfðu sýnt landinu töluverðan áhuga á árunum fyrir styrjöldina vegna hernaðarlegs mikilvægis þess í tengslum við siglingar um [[Norður-Atlantshaf]]. Ísland hafði lýst yfir hlutleysi og ríkisstjórnin mótmælti hernáminu og neitaði að ganga formlega til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|Bandamenn]]. Fyrsta verk Bretanna var að handtaka þá Þjóðverja sem á Íslandi voru og senda þá í fangabúðir í Bretlandi. Þann 28. maí 1941 ákvað [[Franklin D. Roosevelt]], forseti Bandaríkjanna, að Bandaríkin skyldu taka við hervörslu Íslands. Stundum er vitnað til þessa tímabils sem „blessað stríðið“ því hernám Breta og svo yfirtaka Bandaríkjanna var það sem kom Íslandi upp úr [[Kreppan mikla|kreppunni]] og [[atvinnuleysi]]nu sem ríkt hafði á Íslandi frá því heimskreppan skall á. Breytingar urðu á lífsháttum Íslendinga. Fólki var skipað að bera á sér [[persónuskilríki]] sem því var skylt að sýna hermönnum ef þess var óskað. Aðdragandinn að hernáminu var mjög stuttur eða fjórir dagar. == Hernámið == Um fjögurleytið aðfararnótt föstudagsins 10. maí árið 1940 vöknuðu [[Reykjavík|Reykvíkingar]] við flugvélarhljóð. Þar var bresk sjóflugvél frá herskipinu [[HMS Berwick (65)|HMS ''Berwick'']] á ferðinni sem kom fljúgandi úr vestri en þetta voru ein mestu mistök sem breski herinn gerði í hernámi Íslands. Alls ekki átti að draga athygli að Bretum og sérstaklega ekki þessa tilteknu nótt. Þennan sama morgun urðu svo Reykvíkingar varir við sjö herskip úti á sjó sem stefndu að ytri höfninni.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 56.</ref> [[Mynd:Iceland invasion targets.png|thumb|right|Staðirnir sem Bretar lögðu mesta áherslu á að ná þegar þeir hernámu Ísland: [[Reykjavík]], [[Hafnarfjörður]] og [[Akureyri]], lendingarstaðir flugvéla á [[Sandskeið]]i, í [[Kaldaðarnes]]i og á [[Melgerðismelar|Melgerðismelum]] og hafnaraðstaðan í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]].]] Klukkan 3:40 var íslensku lögreglunni tilkynnt að bresk herskip hefðu lagt upp að gamla hafnarbakkanum í Reykjavík og var það Einar Arnald, fulltrúi lögreglustjóra, sem brást við fregnunum. Einar bjóst þegar til að fara út í herskipin og tilkynna þeim reglur landsins, en á meðan hann beið kom [[tundurspillir]] að hafnarbakkanum og út úr honum komu 746 alvopnaðir hermenn sem tóku stefnuna beint upp í bæ. Þegar þetta er að gerast er klukkan orðin fimm um morguninn og krafðist Einar að fá að vita hvað væri á seyði.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 56-57.</ref> Breski ræðismaðurinn John Bowernig neitaði að svara en seinna dreifðu Bretar tilkynningu til Íslendinga og breskur sendiherra fór á fund með íslensku ríkisstjórninni sem mótmælti þessu broti á hlutleysi landsins. Tilkynningin var svo síðar um daginn lesin í útvarpinu ásamt því að forsætisráðherra flutti útvarpsávarp þar sem hann skýrði þjóðinni frá viðburðum dagsins. Bretar lögðu mikla áherslu á friðsamlega sambúð og var hermönnum skyldugt að koma vel fram við Íslendinga. Það fyrsta sem herliðið gerði var að fara á tvo staði. Fyrst var farið til þýska ræðismannsins Werner Gerlach, sem var í óða önn að brenna ýmsa pappíra þegar bresku hermennirnir komu. Fjölskylda Gerlach og hann voru handtekin og voru færð niður á höfn og þaðan flutt ásamt um 30 Þjóðverjum sem þeir töldu hættulega í fangabúðir í Bretlandi. Bresk hernaðaryfirvöld voru ákaflega tortryggin gagnvart Þjóðverjum á Íslandi og fylgdust vel með þeim. Þeir lokuðu um tíma helstu vegum til Reykjavíkur og tóku á sitt vald helstu fjarskiptastöðvarnar; Loftskeytastöðina, Pósthúsið, Landssímann og Ríkisútvarpið. Byrjuðu á Landsímahúsinu til að loka fyrir allt símasamband við höfuðborgina. Er Bretarnir hertóku Landsímahúsið lá þeim svo á að þeir brutu hurðina upp. Þetta er eina tjónið sem varð í hertöku Íslands. Reykjavík var einangruð og íbúar vissu varla hvað gekk á. Nokkrir bílar höfðu komist út fyrir borgarmörkin áður en Bretarnir lokuðu vegunum og bárust fréttirnar út á land. Viku síðar, eða þann 17. maí, fjölgaði í hernámsliðinu, eða um 3728 hermenn sem byggðu sér bækistöðvar víða um land. Flestir hermannanna voru þó í Reykjavík og nágrenni.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 57-60.</ref> == Aðdragandi og lifnaðarhættir == Aðdragandinn að hernámi Íslands var mjög stuttur, en þann 28. apríl ákváðu Bretar að hernema landið. Bretar vildu ekki hertaka landið en sáu sér engra annarra kosta völ þar sem þeir sáu ekki fram á að geta fengið Íslendinga í lið með sér um að koma upp bækistöðvum fyrir flugvélar breska flotans á Íslandi. Þessi stutti undirbúningur gerði það af verkum að margt var ekki eins og það átti að vera. Hermennirnir voru í lítilli þjálfun, margir mjög ungir og að prófa vopnin í fyrsta skipti á skotæfingum hér á landi. Margir urðu sjóveikir og er það í raun lán að ekki var veitt mikil mótspyrna hér á landi þegar Bretarnir gengu í land því ekki er hægt að vita hvernig það hefði orðið með þessa óþjálfuðu menn.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 52-53.</ref> Um 2000 hermenn tóku þátt í hernámi Íslands og áttu mikið fleiri eftir að koma til landsins. Áttu hermenn Breta eftir að verða rúmlega 25.000 og var mikil vinna í vændum fyrir þá því Íslendingar voru ekki færir um að veita 20.000 hermönnum húsnæði. Innflutningur á bröggum var hafinn um sumarið og voru fluttir yfir 20.000 [[braggi|braggar]] hingað til lands frá Bretlandi. Breskir hermenn og íslenskir verkamenn byrjuðu að setja saman braggana og í október voru flestir hermennirnir komnir með húsaskjól. Fljótlega hófst svo gerð flugvallar í [[Vatnsmýri]] í Reykjavík. Þetta var hluti af bretavinnunni og þeir sem fengu vinnu fengu greitt með einhvers konar ávísunum sem þeir fóru með til herforingja sem leystu þær út hjá herstöðinni.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 63.</ref> Urðu þó nokkrar breytingar á lifnaðarháttum Íslendinga á þessum árum. Fullorðnum einstaklingum var sagt að bera á sér sérstök persónuskilríki sem þeim bar að sýna hermönnum ef þess var krafist. Var þetta fyrst aðeins í Reykjavík en árið 1942 urðu allir þeir sem ætluðu að ferðast um mikilvægustu bæina og hafnirnar að hafa þessi skilríki á sér. Var þetta þó aðallega þar sem mesti viðbúnaðurinn var í sambandi við herinn, til dæmis í Hvalfirði. Miklar breytingar urðu einnig á búhögum Íslendinga. Áður var það undantekning ef Íslendingar höfðu samskipti við útlendinga en allt í einu varð allt fullt af útlendum hermönnum. Hefur sú staða sem kom upp á landinu verið „nefnd „tvíbýli“: þ.e. að á landinu byggju í svipinn tvær þjóðir, herinn og óbreyttir Íslendingar.“<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 71 (bein tilvitnun).</ref> Koma hersins þótti börnum virkilega spennandi og ævintýraleg og sóttu þau mikið í hermennina sem voru þeim mjög góðir – gáfu þeim stöku súkkulaði, leyfðu myndatöku og sýndu þeim vopnin. En brottflutningur barna frá Reykjavík og fjölmennustu kaupstöðunum átti sér stað fljótlega eftir hernámið. Fyrsti hópurinn lagði af stað frá Reykjavík 2. júlí. En alls voru 610 börn frá Akureyri, Hafnarfirði og Reykjavík vistuð á 15 sumardvalarheimilum víðs vegar um landið og að auki voru um 3000 börn á sveitaheimilum úti um allt land. <ref>Ísland í aldanna rás.</ref> Bretum var mikið í mun að fá Íslendinga á sitt band og var hermönnunum skipað að koma vel fram við Íslendinga.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 70-73.</ref> Margir landsmenn vinguðust við hermennina en þegar her og þjóð býr saman verða allaf einhver ósætti. Íslendingar voru ekki búnir að segja skilið við sjálfstæðisbaráttuna og þjóðernisstefnan var þeim meðfædd. Karlar urðu afbrýðisamir út í Bretana sem tóku frá þeim stúlkurnar og auk þess voru sumir vissir um að „[[ástandið]]“ myndi ógna þjóðerni Íslendinga.<ref>Ísland í hershöndum : 89.</ref> Tóku Bretar fljótlega eftir því að flestir Íslendingar voru fegnir því að það voru Bretar sem hertóku landið en ekki Þjóðverjar og var viðmót Íslendinga yfirleitt betra en þeir höfðu þorað að vona. Einnig lögðu Bretar mikið upp úr því að allt tjón sem breski herinn olli yrði greitt að fullu. Landsmenn voru hvattir til að tilkynna allt tjón og sérstök kvörtunarnefnd var stofnuð hér á landi sem tók við kvörtunum og afgreiddi þær. Í kvörtunarnefndinni sátu bæði fulltrúar Íslendinga og breska hersins og hafði breski herinn umboð til að greiða allar minni háttar kröfur en hærri kröfur urðu að fara í gegnum breska stríðsráðuneytið í Lundúnum.<ref>Ísland í hershöndum : 89.</ref> == Bretavinnan == Bretavinnan varð til þess að kreppan tók enda hér á landi og það mikla atvinnuleysi sem hafði verið á landinu í allnokkurn tíma tók enda. Engir flugvellir voru á landinu og þar sem breska hernámsliðinu lá á að hefja eftirlit úr lofti sendi breski flotinn strax sveit lítilla sjóflugvéla sem starfaði á Íslandi um sumarið. Einnig huggðust þeir á flugvallargerð í Vatnsmýrinni og að reisa upp [[braggahverfi]] ásamt öðrum framkvæmdum víðs vegar um landið, en til þess þurftu þeir vinnuafl. Mikið atvinnuleysi hafði geisað á Íslandi og var ástand mjög slæmt, en með komu hernámsliðsins fengu íslenskir verkamenn næg verkefni við að grafa skurði, reisa byggingar, girða, leggja vegi og flugbrautir. Bretar borguðu mun hærri laun en Íslendingar höfðu nokkurn tímann áður þekkt og var því mjög eftirsóknarvert að vinna fyrir Breta. Þar fyrir utan fara Íslendingar að græða á siglingum með fisk til Bretlands. <ref>Ísland í aldanna rás.</ref> Atvinnuleysið minnkaði verulega og loks árin 1941–42 var enginn skráður atvinnulaus. Bretavinnan hófst svo að segja strax á hernámsdaginn og ekki leið langur tími þar til flestöll iðnaðarfyrirtæki í Reykjavík og víðar voru að drukkna í verkefnum. Einnig þurfti iðnaðarmenn í braggabyggingar, bílstjórar voru vinsælir og þeir sem kunnu eitthvað í ensku voru ráðnir sem túlkar. Einnig réðu þeir eftirlitsmenn með flugvélaferðum þrátt fyrir að skipverjar og símastöðvarfólk þyrfti að tilkynna alla flugvélaumferð til lögreglu. Þetta ferli krafðist þess að Landsíminn væri opinn allan sólarhringinn, sem hann var. Læknar og hjúkrunarfólk bjó sig undir að taka á móti særðum og skátar stofnuðu sveit til að annast hjálp í viðlögum. Einnig sóttu breskir hermenn mikið í að fá íslenskar húsmæður til að þvo föt og annað og varð Bretaþvotturinn vinsælt starf. Þvotturinn var þó gagnrýndur fyrir „náin“ kynni hermanna við fjölskyldur. Einnig á Bretavinnan þátt í þéttbýlismyndun á Íslandi þar sem herinn vantaði meira vinnuafl en fékkst í Reykjavík og margir sveitamenn flykktust til borgarinnar til að fá vinnu. <ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 83-85.</ref> Á örskömmum tíma hafði kreppan og þetta mikla atvinnuleysi sem Íslendingar höfðu þurft að þola gufað upp og þjóðin hafði aldrei staðið betur fjárhagslega. == Bandaríkjamenn == [[Image:Franklin--delano-roosevelt-.jpg|144px|thumb|right|Franklin Delano Roosevelt.]] [[Mynd:US Atlantic Fleet Ships steam out of Reykjavik harbour in July 1941.jpg|thumb|Bandarískt herskip heldur út um Reykjavíkurhöfn í júlí 1941.]] [[Mynd:Officers and crew of USS Barnegat (AVP-10) on 22 August 1942 (80-G-27502).jpg|thumb|Hernámsliðið í Hvalfirði 1942]] Þann 28. maí 1941 ákvað Roosevelt, forseti Bandaríkjanna, að Bandaríkin skyldu taka við hervörslu Íslands,<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 2) : 36.</ref> þótt þeir teldust enn hlutlausir í stríðinu, samkvæmt herverndarsamningi sem íslenska ríkisstjórnin gerði við þá 1. júlí. Þar með lauk hernámi Íslands í raun. Það var svo þann 7. júlí 1941 sem Íslendingar gerðu herverndarsamning við Bandaríkin. Fyrstu bandarísku hermennirnir komu til landsins stuttu síðar, en Bretarnir byrjuðu ekki skipulagðan brottflutning frá Íslandi fyrr en í desember 1941. Þegar Bandaríkjamenn tóku við vörnum landsins af Bretum sögðu þeir að Bretar hefðu líklegast ekki getað tekið á móti Þjóðverjum ef þeir hefðu gert árás úr lofti því varnir þeirra voru ekki í standi til að taka á móti eins sterkum her og her Þjóðverja. Herverndarsamningurinn eru tímamót í sögu Íslands og í kjölfar hans opnaðist Bandaríkjamarkaður enn frekar fyrir Íslendingum. Með þessum öfluga her kom alls kyns tækni, til dæmis jeppar, gröfur, jarðýtur o.fl., sem hafði mikil og varanleg áhrif á neysluvenjur og menningu Íslendinga. Fyrir Breta skipti samningurinn einnig miklu máli því Bandaríkjamenn tóku nú að flytja inn vopn og vörur sem voru ætluð Bretum.<ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 2) : 37.</ref><ref>Heimsstyrjaldarárin á Íslandi (bindi 1) : 83-85.</ref> Þann [[8. maí]] [[1945]] lauk stríðinu í Evrópu þegar Þjóðverjar gáfust upp. Síðustu bandarísku hermennirnir yfirgáfu Ísland [[8. apríl]] [[1947]] í samræmi við [[Keflavíkursamningurinn|Keflavíkursamninginn]], sem samþykktur hafði verið á Alþingi árið áður, en Bandaríkjamenn höfðu þó áfram umráð yfir Keflavíkurflugvelli. Ísland gekk í [[NATO]] [[1949]] og urðu talsverðar [[Óeirðirnar á Austurvelli 1949|óeirðir á Austurvelli]] í kjölfarið. Árið 1951 var svo gerður nýr samningur við (NATO) og samkvæmt honum skyldu Bandaríkjamenn taka að sér hervernd Íslands um ótiltekin tíma. Bandarískt herlið, kallað ''[[varnarliðið]]'', kom því aftur til landsins í kjölfarið og fóru síðustu hermennirnir ekki frá Keflavíkurflugvelli fyrr en [[2006]]. ==Tengt efni== *[[Ísland í seinni heimsstyrjöldinni]] == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist}} == Heimildir == * Tómas Þór Tómasson. ''Heimsstyrjaldarárin á Íslandi 1939-1945 Fyrra bindi'' (Reykjavík: Bókaútgáfan Örn og Örlygur hf., 1983). * Tómas Þór Tómasson. ''Heimsstyrjaldarárin á Íslandi 1939-1945 Seinna bindi'' (Reykjavík: Bókaútgáfan Örn og Örlygur hf., 1984). * Whitehead, Þór. ''Ísland í hers höndum'' (Reykjavík: Vaka-Helgafell, 2002). * Illugi Jökulsson (aðalhöfundur). ''Ísland í aldanna rás 1900-1950'' (Reykjavík: Forlagið, 2000). == Tenglar == {{commonscat|Iceland in World War II|Íslandi í seinni heimstyrjöldinni}} * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=52321 Af hverju hernámu Bretar Ísland? - Vísindavefurinn] * [http://www.borgarskjalasafn.is/desktopdefault.aspx/tabid-3921/6634_read-21343/ 70 ár frá hernámi í Reykjavík] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212000435/http://borgarskjalasafn.is/desktopdefault.aspx/tabid-3921/6634_read-21343 |date=2012-02-12 }}, sérvefur á vef Borgarskjalasafns Reykjavíkur í tilefni þess að 70 ár voru liðin frá hernáminu. * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3303394&lang=0 ''Þegar Valtýr hringdi í Ólaf Thors um miðja nótt''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1984] (p. 14-15) * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3309840 ''Minningar frá hernámsárunum''] eftir Leif Sveinsson, birtist í Lesbók Morgunblaðsins 1992 {{Saga Íslands}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni|Ísland í seinni heimsstyrjöldinni]] 0z4xrfhvgs4oohrg16e64mlgt4i8rl4 0 41396 1958577 1766300 2026-04-02T02:14:38Z My planet is Homlos 115100 Ref (906 km) 1958577 wikitext text/x-wiki '''Dvergreikistjarna''' er [[fylgihnöttur]] [[sólin|sólar]], sem er stærri en [[smástirni]], en minni en [[reikistjarna]] og er ekki [[halastjarna]]. Þær dvergreikistjörnur sem fyrst voru samþykktar eru þrjár talsins (í lækkandi stærðarröð): [[Eris (dvergreikistjarna)|Eris]] (var einu sinni „tíunda [[reikistjarna|reikistjarnan]]” skv. fréttum), [[Plútó (dvergreikistjarna)|Plútó]] (sem fyrr taldist [[reikistjarna]], og hefur 5 [[tungl]]) og [[Seres (dvergreikistjarna)|Seres]] (sem áður taldist [[smástirni]], er í [[smástirni|smástirnabeltinu]] (e. asteroid belt), milli Mars og Júpíters). Seres er hins vegar ekki þriðja stærsta heldur áttunda stærsta (því fleiri hafa verið uppgvötaðar), en langstærst dvergreikistörnurnar eru: Eris massameiri, svo Plúto, þó Plúto er samt með örlítið stærra þvermál. Nú eru dvergreikistjörnur taldar vera hið minnsta 5+, með [[Haumea]] (þriðja stærsta, tvö tungl), [[Makemake]] (fjórða stærsta), upp í yfir 120; aðrar stærstu í lækkandi stærðarröð eru t.d. [[Gonggong]] (samþykkt af [[NASA]] 2016), <!-- Charon, tungl Pluto --> [[Quaoar]], Seres (áður upptalin, ekkert tungl), [[Sedna]]<ref name="Lellouch A60">{{Cite journal |last1=Lellouch |first1=E. |date=2013 |title="TNOs are Cool": A survey of the trans-Neptunian region |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=557 |pages=A60 |doi=10.1051/0004-6361/201322047 |bibcode=2013A&A...557A..60L |language=en}}</ref>, [[Orkus]] og [[Salasía]]. Allar ofangreindar, að Sednu undanskilinni, hafa svo eitt eða fleiri [[tungl]]. <!-- enska WP: "Counts of the number of dwarf planets among known bodies of the Solar System range from 5-and-counting (the IAU)[1] to over 120 (Runyon et al).[2] Apart from Sedna, the largest ten of these candidates have either been visited by spacecraft (Pluto and Ceres) or have at least one known moon (Pluto, Eris, Haumea, Makemake, Gonggong, Quaoar, Orcus, and Salacia)" --> Alan Stern kom fram með hugtakið ''dvergreikistjarna'', samsvarandi við <!-- meðan vantar [[dvergstjarna]] --> ''[[:en:dwarf star|dvergstjörnur]]'', sem hluta af þrískiptri flokkun á [[reikistjarna|reikistjörnum]], og hann og margir <!-- colleagues, starfsbræður? --> aðrir vísindamenn flokka dvergreikistjörnur enn sem <!-- class --> undirflokk af reikistjörnum. == Sjá líka == * [[:en:229762 Gǃkúnǁʼhòmdímà|Gǃkúnǁʼhòmdímà]], er með 100-kílómetra stórt tungl, sem heitir Gǃòʼé ǃHú * [[:en:174567 Varda|Varda]], talin vera dvergreikisjarna * <!-- {{mpl|2002 MS|4}} 2002 MS4 by Brown, {dp|Varuna}} --> [[:en:20000 Varuna|Varuna]] * [[:en:28978 Ixion|Ixion]] <!-- and 2013 FY2 {{mpl|2013 FY|27}} * {{DISPLAYTITLE:{{mp|(55565) 2002 AW|197}}}} --> {{Stubbur|stjörnufræði}} [[Flokkur:Sólkerfið]] 5sqzr1c5cidenskm6cbqzh496zdov3t 1958605 1958577 2026-04-02T10:49:52Z Akigka 183 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/My planet is Homlos|My planet is Homlos]] ([[User talk:My planet is Homlos|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Comp.arch|Comp.arch]] 1766300 wikitext text/x-wiki '''Dvergreikistjarna''' er [[fylgihnöttur]] [[sólin|sólar]], sem er stærri en [[smástirni]], en minni en [[reikistjarna]] og er ekki [[halastjarna]]. Þær dvergreikistjörnur sem fyrst voru samþykktar eru þrjár talsins (í lækkandi stærðarröð): [[Eris (dvergreikistjarna)|Eris]] (var einu sinni „tíunda [[reikistjarna|reikistjarnan]]” skv. fréttum), [[Plútó (dvergreikistjarna)|Plútó]] (sem fyrr taldist [[reikistjarna]], og hefur 5 [[tungl]]) og [[Seres (dvergreikistjarna)|Seres]] (sem áður taldist [[smástirni]], er í [[smástirni|smástirnabeltinu]] (e. asteroid belt), milli Mars og Júpíters). Seres er hins vegar ekki þriðja stærsta heldur áttunda stærsta (því fleiri hafa verið uppgvötaðar), en langstærst dvergreikistörnurnar eru: Eris massameiri, svo Plúto, þó Plúto er samt með örlítið stærra þvermál. Nú eru dvergreikistjörnur taldar vera hið minnsta 5+, með [[Haumea]] (þriðja stærsta, tvö tungl), [[Makemake]] (fjórða stærsta), upp í yfir 120; aðrar stærstu í lækkandi stærðarröð eru t.d. [[Gonggong]] (samþykkt af [[NASA]] 2016), <!-- Charon, tungl Pluto --> [[Quaoar]], [[Sedna]], Seres (áður upptalin, ekkert tungl), [[Orkus]] og [[Salasía]]. Allar ofangreindar, að Sednu undanskilinni, hafa svo eitt eða fleiri [[tungl]]. <!-- enska WP: "Counts of the number of dwarf planets among known bodies of the Solar System range from 5-and-counting (the IAU)[1] to over 120 (Runyon et al).[2] Apart from Sedna, the largest ten of these candidates have either been visited by spacecraft (Pluto and Ceres) or have at least one known moon (Pluto, Eris, Haumea, Makemake, Gonggong, Quaoar, Orcus, and Salacia)" --> Alan Stern kom fram með hugtakið ''dvergreikistjarna'', samsvarandi við <!-- meðan vantar [[dvergstjarna]] --> ''[[:en:dwarf star|dvergstjörnur]]'', sem hluta af þrískiptri flokkun á [[reikistjarna|reikistjörnum]], og hann og margir <!-- colleagues, starfsbræður? --> aðrir vísindamenn flokka dvergreikistjörnur enn sem <!-- class --> undirflokk af reikistjörnum. == Sjá líka == * [[:en:229762 Gǃkúnǁʼhòmdímà|Gǃkúnǁʼhòmdímà]], er með 100-kílómetra stórt tungl, sem heitir Gǃòʼé ǃHú * [[:en:174567 Varda|Varda]], talin vera dvergreikisjarna * <!-- {{mpl|2002 MS|4}} 2002 MS4 by Brown, {dp|Varuna}} --> [[:en:20000 Varuna|Varuna]] * [[:en:28978 Ixion|Ixion]] <!-- and 2013 FY2 {{mpl|2013 FY|27}} * {{DISPLAYTITLE:{{mp|(55565) 2002 AW|197}}}} --> {{Stubbur|stjörnufræði}} [[Flokkur:Sólkerfið]] f7vzziqxshvwx0qz69jzgfjkr4h1y4c 4 51831 1958472 1945558 2026-04-01T13:12:31Z Akigka 183 1958472 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Lönd heimsins}}<!--Til að hlaða inn stílsniði, þarf að vera efst.--> <div style="margin:10px 0px 10px 0px;-moz-box-shadow:1px 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1);-webkit-box-shadow:1px 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1);box-shadow:1px 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1);background:#FFFFFF;padding:10px;" class="hp-header"> {|style="width:100%;" |style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:15px;" class="hp-welkom"| <span style="color:#333333;font-size:2.4em;font-family:'Linux Libertine',Georgia, serif;font-variant:small-caps;line-height:100%;" class="hp-welkom-1">Lönd heimsins</span><br /> <span style="color:#333333;font-size:1.3em;font-family:'Linux Libertine','Times New Roman', serif;line-height:100%;" class="hp-welkom-2">þar með talin heimastjórnarsvæði og umdeild svæði eða svæði með óvissa stöðu</span> | style="width:30%;vertical-align:middle;text-align:center;border-left:1px solid #cccccc;padding:15px;" class="hp-statistieken"| <span style="display:inline-block;text-align:left;"> Fjöldi greina: '''252''' </span> |} </div> Þetta er yfirlit yfir greinar um lönd, heimastjórnarsvæði, hjálendur og umdeild svæði eða svæði með óvissa stöðu þar sem þær eru flokkaðar eftir því hver staða greinarinnar er. Markmiðið er að gera þessar greinar aðeins ítarlegri og gæta þess að upplýsingar í þeim séu uppfærðar. {|style="width:100%;" | style="padding:10px;vertical-align:top;background:#fdfbb8;" | [[File:The_glass_blowing_profession_in_Syria.jpg|350px|right|Sýrland]] <span style="font-size:2em;color:#555555;margin-left:15px;font-variant:small-caps;">Bæta í apríl</span><br /> '''[[Sýrland]]''' Vantar að bæta við heiti, sögu, stjórnmál, efnahagslíf, íbúa, menningu ... [[Forseti Sýrlands]] - [[Grikkir]] - [[Armenar]] - [[Assýríumenn]] - [[Mhalmítar]] - [[Mandear]] ... {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;border-bottom:1px dotted #555555;background:#FAFAFA;" | style="padding:10px;vertical-align:top;" colspan="2" |<span style="font-size:2em;color:#555555;margin-left:15px;font-variant:small-caps;">Lönd eftir stöðu greinar</span> | style="padding:10px;vertical-align:top;" colspan="2" | |} <div style="display:flex;flex-wrap:wrap;width:100%;"> <div style="background-color:#FFFFF8;flex-basis:50%;flex-grow:1;min-width:320px;box-sizing: border-box;padding:1em;"> <div style="background-color:#F9F9F0;border-top:5px solid;border-color:#999933;padding:3px 0.25em;">[[Mynd:Progress-0875.svg|20px|]] Nokkuð ítarlegar (48)</div> [[Austurríki]] - ''[[Álandseyjar]]'' - '''[[Ástralía]]''' - [[Bahamaeyjar]] - [[Bandaríkin]] - [[Belgía]] - ''[[Bermúda]]'' - [[Bretland]] - [[Danmörk]] - [[Eistland]] - ''[[England]]'' - [[Filippseyjar]] - '''[[Finnland]]''' - '''[[Frakkland]]''' - '''''[[Færeyjar]]''''' - ''[[Grænland]]'' - ''[[Guernsey]]'' - [[Holland]] - [[Írska lýðveldið]] - [[Ísland]] - '''[[Ítalía]]''' - ''[[Jersey]]'' - [[Kambódía]] - [[Kanada]] - [[Kasakstan]] - [[Lettland]] - [[Liechtenstein]] - [[Lúxemborg]] - '''[[Malaví]]''' - [[Mexíkó]] - [[Mónakó]] - ''[[Mön (Írlandshafi)]]'' - ''[[Norður-Írland]]'' - '''[[Portúgal]]''' - [[Pólland]] - ''[[Sankti Pierre og Miquelon]]'' - ''[[Skotland]]'' - [[Slóvakía]] - [[Slóvenía]] - [[Spánn]] - ''[[Svalbarði]]'' - [[Sviss]] - [[Svíþjóð]] - [[Tékkland]] - ''[[Turks- og Caicoseyjar]]'' - '''[[Ungverjaland]]''' - ''[[Wales]]'' - [[Þýskaland]] </div> <div style="background-color:#F8F8FA;flex-basis:50%;flex-grow:1;min-width:320px;box-sizing: border-box;padding:1em;"> <div style="background-color:#F0F0F9;border-top:5px solid;border-color:#333399;padding:3px 0.25em; ">[[Mynd:Progress-0625.svg|20px|]] Með 4+ kafla (83)</div> [[Afganistan]] - [[Alsír]] - [[Alþýðulýðveldið Kína]] - [[Andorra]] - ''[[Bandarísku Jómfrúaeyjar]]'' - [[Benín]] - [[Bólivía]] - [[Brasilía]] - ''[[Bresku Jómfrúaeyjar]]'' - [[Búlgaría]] - [[Búrkína Fasó]] - [[Búrúndí]] - [[Esvatíní]] - ''[[Falklandseyjar]]'' - [[Gabon]] - [[Georgía]] - ''[[Gíbraltar]]'' - [[Gínea-Bissá]] - [[Grenada]] - [[Gvatemala]] - [[Gvæjana]] - [[Haítí]] - [[Hondúras]] - ''[[Hong Kong]]'' - [[Indland]] - [[Indónesía]] - [[Írak]] - [[Íran]] - [[Ísrael]] - [[Japan]] - [[Katar]] - [[Kenía]] - [[Kosta Ríka]] - ''[[Kókoseyjar]]'' - [[Kólumbía]] - [[Króatía]] - [[Kúba]] - [[Kúveit]] - [[Kýpur]] - [[Laos]] - [[Litáen]] - [[Líbanon]] - ''[[Makaó]]'' - [[Malí]] - [[Malta]] - [[Marokkó]] - [[Marshalleyjar]] - ''[[Martinique]]'' - ''[[Mayotte]]'' - [[Máritanía]] - [[Máritíus]] - [[Mjanmar]] - [[Moldóva]] - [[Mongólía]] - [[Mósambík]] - [[Naúrú]] - [[Nepal]] - [[Nígería]] - [[Norður-Makedónía]] - [[Noregur]] - [[Papúa Nýja-Gínea]] - [[Paragvæ]] - ''[[Réunion]]'' - [[Rúanda]] - [[San Marínó]] - [[Sankti Lúsía]] - [[Sankti Vinsent og Grenadínur]] - [[Saó Tóme og Prinsípe]] - [[Sádi-Arabía]] - [[Serbía]] - [[Singapúr]] - [[Síerra Leóne]] - [[Síle]] - [[Suður-Kórea]] - [[Svartfjallaland]] - [[Tansanía]] - [[Tjad]] - [[Tyrkland]] - [[Vanúatú]] - [[Vatíkanið]] - [[Venesúela]] - [[Víetnam]] - ''[[Wallis- og Fútúnaeyjar]]'' </div> <div style="background-color:#F8FFF8;flex-basis:50%;flex-grow:1;min-width:320px;box-sizing: border-box;padding:1em;"> <div style="background-color:#F0F9F0;border-top:5px solid;border-color:#339933;padding:3px 0.25em; ">[[Mynd:Progress-0375.svg|20px|]] Með 3 kafla (89)</div> [[Albanía]] - ''[[Angvilla]]'' - [[Antígva og Barbúda]] - [[Argentína]] - ''[[Arúba]]'' - [[Austur-Tímor]] - ''[[Bandaríska Samóa]]'' - [[Barbados]] - [[Belís]] - [[Botsvana]] - [[Djibútí]] - [[Dóminíska lýðveldið]] - [[Egyptaland]] - [[Ekvador]] - [[El Salvador]] - [[Fílabeinsströndin]] - ''[[Franska Gvæjana]]'' - ''[[Franska Pólýnesía]]'' - [[Gana]] - [[Gínea]] - [[Grikkland]] - [[Grænhöfðaeyjar]] - ''[[Gvadelúpeyjar]]'' - ''[[Gvam]]'' - [[Hvíta-Rússland]] - [[Jamaíka]] - [[Jemen]] - ''[[Jólaeyja]]'' - [[Jórdanía]] - [[Kamerún]] - [[Kirgistan]] - ''[[Kosóvó]]'' - [[Kómoreyjar]] - [[Lesótó]] - [[Líbería]] - [[Líbía]] - [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] - [[Lýðveldið Kína]] - [[Lýðveldið Kongó]] - [[Madagaskar]] - [[Malasía]] - [[Maldívur]] - [[Mið-Afríkulýðveldið]] - [[Miðbaugs-Gínea]] - [[Míkrónesía (ríki)]] - ''[[Montserrat]]'' - [[Namibía]] - [[Níger]] - [[Níkaragva]] - ''[[Norður-Kýpur]]'' - ''[[Norður-Maríanaeyjar]]'' - ''[[Norfolkeyja]]'' - [[Nýja-Sjáland]] - [[Óman]] - [[Pakistan]] - ''[[Palestínuríki]]'' - [[Panama]] - [[Perú]] - ''[[Pitcairn]]'' - ''[[Púertó Ríkó]]'' - [[Rúmenía]] - [[Rússland]] - ''[[Saint-Barthélemy]]'' - ''[[Saint-Martin]]'' - [[Salómonseyjar]] - [[Sambía]] - [[Samóa]] - [[Sankti Kristófer og Nevis]] - [[Senegal]] - [[Seychelles-eyjar]] - [[Simbabve]] - ''[[Sint Maarten]]'' - ''[[Sómalíland]]'' - [[Suður-Afríka]] - [[Suður-Súdan]] - [[Súdan]] - [[Súrínam]] - [[Tadsíkistan]] - [[Taíland]] - [[Tonga]] - ''[[Tókelá]]'' - ''[[Transnistría]]'' - [[Túnis]] - [[Túrkmenistan]] - [[Túvalú]] - [[Úganda]] - [[Úkraína]] - [[Úrúgvæ]] - [[Úsbekistan]] </div> <div style="background-color:#FFF8FA;flex-basis:50%;flex-grow:1;min-width:320px;box-sizing: border-box;padding:1em;"> <div style="background-color:#F9F0F4;border-top:5px solid;border-color:#993366;padding:3px 0.25em; ">[[Mynd:Progress-0125.svg|20px|]] Með 2- kafla (32)</div> ''[[Abkasía]]'' - [[Angóla]] - [[Armenía]] - [[Aserbaísjan]] - [[Bangladess]] - [[Barein]] - [[Bosnía og Hersegóvína]] - ''[[Bougainville]]'' - [[Brúnei]] - [[Bútan]] - ''[[Cayman-eyjar]]'' - ''[[Cooks-eyjar]]'' - ''[[Curaçao]]'' - [[Dóminíka]] - [[Eritrea]] - [[Eþíópía]] - [[Fídjí]] - [[Gambía]] - [[Kíribatí]] - [[Niue]] - [[Norður-Kórea]] - ''[[Nýja-Kaledónía]]'' - [[Palaú]] - ''[[Sahrawi-lýðveldið]]'' - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] - ''[[Sankti Helena]]'' - [[Sómalía]] - [[Srí Lanka]] - ''[[Suður-Ossetía]]'' - [[Sýrland]] - [[Tógó]] - [[Trínidad og Tóbagó]] </div> </div> {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;border-bottom:1px solid #555555;background:#FAFAFA;" | style="padding:10px;vertical-align:top;" |<span style="font-size:2em;color:#555555;margin-left:15px;font-variant:small-caps;">Landalistar</span> |} {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;background:#F9F4E9;" | style="padding:1em;" | [[ISO-3166-1]] - [[Listi yfir fullvalda ríki]] - [[Lönd eftir stærð]] - [[Lönd eftir mannfjölda]] - [[Lönd eftir landsframleiðslu (KMJ)]] - [[Lönd eftir landsframleiðslu (nafnvirði)]] - [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (KMJ)]] - [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (nafnvirði)]] - [[Listi yfir lönd eftir vísitölu um þróun lífsgæða]] - [[Listi yfir lönd eftir tíðni sjálfsmorða]] - [[Listi yfir landsnúmer]] - [[Listi fjölmennustu eyja heims]] - [[Ungbarnadauði]] - ... |} == Matrixa == {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;border-bottom:1px solid #555555;background:#FAFAFA;" | style="padding:10px;vertical-align:top;" |<span style="font-size:2em;color:#555555;margin-left:15px;font-variant:small-caps;">Uppsetning</span> |} {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;background:#F9F4E9;" | style="padding:1em;" | {{div col|width="12em"}} * ''Ig'' : Inngangur * '''Ht''' : Heiti * '''Sg''' : Saga * '''Lf''' : Landfræði (Náttúra, Veðurfar) * '''St''' : Stjórnmál (Stjórnsýslueiningar) * '''Eh''' : Efnahagslíf (Innviðir, Samgöngur) * '''Íb''' : Íbúar (Tungumál, Trúarbrögð, Menntun) * '''Mg''' : Menning (Íþróttir) * '''Tv''' : Tilvísanir * '''Tg''' : Tenglar {{div col end}} |- | style="padding:1em;" | {| class="wikitable" | style="background:lightblue;" | Óskoðað || style="background:yellow;" | Bæta við || style="background:orange;" | Lagfæra || style="background:lightgreen;" | Fullnægjandi |} |} {| class="wikitable" style="width:100%" | ! Nafn !! Ig !! Ht !! Sg !! Lf !! St !! Eh !! Íb !! Mg !! Tv !! Tg |- | [[Álandseyjar]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Danmörk]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Eistland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Finnland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Færeyjar]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Grænland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Ísland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:yellow" | + || style="background:orange" | + |- | [[Lettland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Litáen]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:white" | - || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Noregur]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:white" | - || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Svalbarði]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Svíþjóð]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |} </div> [[Flokkur:Wikipedia:Samvinnuverkefni]] olsnooohlgfnwlkwwqh8r1x4wzeow1x 1958484 1958472 2026-04-01T14:34:32Z Akigka 183 1958484 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Lönd heimsins}}<!--Til að hlaða inn stílsniði, þarf að vera efst.--> <div style="margin:10px 0px 10px 0px;-moz-box-shadow:1px 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1);-webkit-box-shadow:1px 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1);box-shadow:1px 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1);background:#FFFFFF;padding:10px;" class="hp-header"> {|style="width:100%;" |style="vertical-align:middle;text-align:center;padding:15px;" class="hp-welkom"| <span style="color:#333333;font-size:2.4em;font-family:'Linux Libertine',Georgia, serif;font-variant:small-caps;line-height:100%;" class="hp-welkom-1">Lönd heimsins</span><br /> <span style="color:#333333;font-size:1.3em;font-family:'Linux Libertine','Times New Roman', serif;line-height:100%;" class="hp-welkom-2">þar með talin heimastjórnarsvæði og umdeild svæði eða svæði með óvissa stöðu</span> | style="width:30%;vertical-align:middle;text-align:center;border-left:1px solid #cccccc;padding:15px;" class="hp-statistieken"| <span style="display:inline-block;text-align:left;"> Fjöldi greina: '''252''' </span> |} </div> Þetta er yfirlit yfir greinar um lönd, heimastjórnarsvæði, hjálendur og umdeild svæði eða svæði með óvissa stöðu þar sem þær eru flokkaðar eftir því hver staða greinarinnar er. Markmiðið er að gera þessar greinar aðeins ítarlegri og gæta þess að upplýsingar í þeim séu uppfærðar. {|style="width:100%;" | style="padding:10px;vertical-align:top;background:#fdfbb8;" | [[File:The_glass_blowing_profession_in_Syria.jpg|350px|right|Sýrland]] <span style="font-size:2em;color:#555555;margin-left:15px;font-variant:small-caps;">Bæta í apríl</span><br /> '''[[Sýrland]]''' Vantar að bæta við heiti, sögu, stjórnmál, efnahagslíf, íbúa, menningu ... [[Forseti Sýrlands]] - [[Grikkir]] - [[Armenar]] - [[Assýríumenn]] - [[Mhalmítar]] - [[Mandear]] ... {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;border-bottom:1px dotted #555555;background:#FAFAFA;" | style="padding:10px;vertical-align:top;" colspan="2" |<span style="font-size:2em;color:#555555;margin-left:15px;font-variant:small-caps;">Lönd eftir stöðu greinar</span> | style="padding:10px;vertical-align:top;" colspan="2" | |} <div style="display:flex;flex-wrap:wrap;width:100%;"> <div style="background-color:#FFFFF8;flex-basis:50%;flex-grow:1;min-width:320px;box-sizing: border-box;padding:1em;"> <div style="background-color:#F9F9F0;border-top:5px solid;border-color:#999933;padding:3px 0.25em;">[[Mynd:Progress-0875.svg|20px|]] Nokkuð ítarlegar (48)</div> [[Austurríki]] - ''[[Álandseyjar]]'' - '''[[Ástralía]]''' - [[Bahamaeyjar]] - [[Bandaríkin]] - [[Belgía]] - ''[[Bermúda]]'' - [[Bretland]] - [[Danmörk]] - [[Eistland]] - ''[[England]]'' - [[Filippseyjar]] - '''[[Finnland]]''' - '''[[Frakkland]]''' - '''''[[Færeyjar]]''''' - ''[[Grænland]]'' - ''[[Guernsey]]'' - [[Holland]] - [[Írska lýðveldið]] - [[Ísland]] - '''[[Ítalía]]''' - ''[[Jersey]]'' - [[Kambódía]] - [[Kanada]] - [[Kasakstan]] - [[Lettland]] - [[Liechtenstein]] - [[Lúxemborg]] - '''[[Malaví]]''' - [[Mexíkó]] - [[Mónakó]] - ''[[Mön (Írlandshafi)]]'' - ''[[Norður-Írland]]'' - '''[[Portúgal]]''' - [[Pólland]] - ''[[Sankti Pierre og Miquelon]]'' - ''[[Skotland]]'' - [[Slóvakía]] - [[Slóvenía]] - [[Spánn]] - ''[[Svalbarði]]'' - [[Sviss]] - [[Svíþjóð]] - [[Tékkland]] - ''[[Turks- og Caicoseyjar]]'' - '''[[Ungverjaland]]''' - ''[[Wales]]'' - [[Þýskaland]] </div> <div style="background-color:#F8F8FA;flex-basis:50%;flex-grow:1;min-width:320px;box-sizing: border-box;padding:1em;"> <div style="background-color:#F0F0F9;border-top:5px solid;border-color:#333399;padding:3px 0.25em; ">[[Mynd:Progress-0625.svg|20px|]] Með 4+ kafla (83)</div> [[Afganistan]] - [[Alsír]] - [[Alþýðulýðveldið Kína]] - [[Andorra]] - ''[[Bandarísku Jómfrúaeyjar]]'' - [[Benín]] - [[Bólivía]] - [[Brasilía]] - ''[[Bresku Jómfrúaeyjar]]'' - [[Búlgaría]] - [[Búrkína Fasó]] - [[Búrúndí]] - [[Esvatíní]] - ''[[Falklandseyjar]]'' - [[Gabon]] - [[Georgía]] - ''[[Gíbraltar]]'' - [[Gínea-Bissá]] - [[Grenada]] - [[Gvatemala]] - [[Gvæjana]] - [[Haítí]] - [[Hondúras]] - ''[[Hong Kong]]'' - [[Indland]] - [[Indónesía]] - [[Írak]] - [[Íran]] - [[Ísrael]] - [[Japan]] - [[Katar]] - [[Kenía]] - [[Kosta Ríka]] - ''[[Kókoseyjar]]'' - [[Kólumbía]] - [[Króatía]] - [[Kúba]] - [[Kúveit]] - [[Kýpur]] - [[Laos]] - [[Litáen]] - [[Líbanon]] - ''[[Makaó]]'' - [[Malí]] - [[Malta]] - [[Marokkó]] - [[Marshalleyjar]] - ''[[Martinique]]'' - ''[[Mayotte]]'' - [[Máritanía]] - [[Máritíus]] - [[Mjanmar]] - [[Moldóva]] - [[Mongólía]] - [[Mósambík]] - [[Naúrú]] - [[Nepal]] - [[Nígería]] - [[Norður-Makedónía]] - [[Noregur]] - [[Papúa Nýja-Gínea]] - [[Paragvæ]] - ''[[Réunion]]'' - [[Rúanda]] - [[San Marínó]] - [[Sankti Lúsía]] - [[Sankti Vinsent og Grenadínur]] - [[Saó Tóme og Prinsípe]] - [[Sádi-Arabía]] - [[Serbía]] - [[Singapúr]] - [[Síerra Leóne]] - [[Síle]] - [[Suður-Kórea]] - [[Svartfjallaland]] - [[Tansanía]] - [[Tjad]] - [[Tyrkland]] - [[Vanúatú]] - [[Vatíkanið]] - [[Venesúela]] - [[Víetnam]] - ''[[Wallis- og Fútúnaeyjar]]'' </div> <div style="background-color:#F8FFF8;flex-basis:50%;flex-grow:1;min-width:320px;box-sizing: border-box;padding:1em;"> <div style="background-color:#F0F9F0;border-top:5px solid;border-color:#339933;padding:3px 0.25em; ">[[Mynd:Progress-0375.svg|20px|]] Með 3 kafla (90)</div> [[Albanía]] - ''[[Angvilla]]'' - [[Antígva og Barbúda]] - [[Argentína]] - ''[[Arúba]]'' - [[Austur-Tímor]] - ''[[Bandaríska Samóa]]'' - [[Barbados]] - [[Belís]] - [[Botsvana]] - [[Djibútí]] - [[Dóminíska lýðveldið]] - [[Egyptaland]] - [[Ekvador]] - [[El Salvador]] - [[Fílabeinsströndin]] - ''[[Franska Gvæjana]]'' - ''[[Franska Pólýnesía]]'' - [[Gana]] - [[Gínea]] - [[Grikkland]] - [[Grænhöfðaeyjar]] - ''[[Gvadelúpeyjar]]'' - ''[[Gvam]]'' - [[Hvíta-Rússland]] - [[Jamaíka]] - [[Jemen]] - ''[[Jólaeyja]]'' - [[Jórdanía]] - [[Kamerún]] - [[Kirgistan]] - ''[[Kosóvó]]'' - [[Kómoreyjar]] - [[Lesótó]] - [[Líbería]] - [[Líbía]] - [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó]] - [[Lýðveldið Kína]] - [[Lýðveldið Kongó]] - [[Madagaskar]] - [[Malasía]] - [[Maldívur]] - [[Mið-Afríkulýðveldið]] - [[Miðbaugs-Gínea]] - [[Míkrónesía (ríki)]] - ''[[Montserrat]]'' - [[Namibía]] - [[Níger]] - [[Níkaragva]] - ''[[Norður-Kýpur]]'' - ''[[Norður-Maríanaeyjar]]'' - ''[[Norfolkeyja]]'' - [[Nýja-Sjáland]] - [[Óman]] - [[Pakistan]] - ''[[Palestínuríki]]'' - [[Panama]] - [[Perú]] - ''[[Pitcairn]]'' - ''[[Púertó Ríkó]]'' - [[Rúmenía]] - [[Rússland]] - ''[[Saint-Barthélemy]]'' - ''[[Saint-Martin]]'' - [[Salómonseyjar]] - [[Sambía]] - [[Samóa]] - [[Sankti Kristófer og Nevis]] - [[Senegal]] - [[Seychelles-eyjar]] - [[Simbabve]] - ''[[Sint Maarten]]'' - ''[[Sómalíland]]'' - [[Srí Lanka]] - [[Suður-Afríka]] - [[Suður-Súdan]] - [[Súdan]] - [[Súrínam]] - [[Tadsíkistan]] - [[Taíland]] - [[Tonga]] - ''[[Tókelá]]'' - ''[[Transnistría]]'' - [[Túnis]] - [[Túrkmenistan]] - [[Túvalú]] - [[Úganda]] - [[Úkraína]] - [[Úrúgvæ]] - [[Úsbekistan]] </div> <div style="background-color:#FFF8FA;flex-basis:50%;flex-grow:1;min-width:320px;box-sizing: border-box;padding:1em;"> <div style="background-color:#F9F0F4;border-top:5px solid;border-color:#993366;padding:3px 0.25em; ">[[Mynd:Progress-0125.svg|20px|]] Með 2- kafla (31)</div> ''[[Abkasía]]'' - [[Angóla]] - [[Armenía]] - [[Aserbaísjan]] - [[Bangladess]] - [[Barein]] - [[Bosnía og Hersegóvína]] - ''[[Bougainville]]'' - [[Brúnei]] - [[Bútan]] - ''[[Cayman-eyjar]]'' - ''[[Cooks-eyjar]]'' - ''[[Curaçao]]'' - [[Dóminíka]] - [[Eritrea]] - [[Eþíópía]] - [[Fídjí]] - [[Gambía]] - [[Kíribatí]] - [[Niue]] - [[Norður-Kórea]] - ''[[Nýja-Kaledónía]]'' - [[Palaú]] - ''[[Sahrawi-lýðveldið]]'' - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] - ''[[Sankti Helena]]'' - [[Sómalía]] - ''[[Suður-Ossetía]]'' - [[Sýrland]] - [[Tógó]] - [[Trínidad og Tóbagó]] </div> </div> {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;border-bottom:1px solid #555555;background:#FAFAFA;" | style="padding:10px;vertical-align:top;" |<span style="font-size:2em;color:#555555;margin-left:15px;font-variant:small-caps;">Landalistar</span> |} {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;background:#F9F4E9;" | style="padding:1em;" | [[ISO-3166-1]] - [[Listi yfir fullvalda ríki]] - [[Lönd eftir stærð]] - [[Lönd eftir mannfjölda]] - [[Lönd eftir landsframleiðslu (KMJ)]] - [[Lönd eftir landsframleiðslu (nafnvirði)]] - [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (KMJ)]] - [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (nafnvirði)]] - [[Listi yfir lönd eftir vísitölu um þróun lífsgæða]] - [[Listi yfir lönd eftir tíðni sjálfsmorða]] - [[Listi yfir landsnúmer]] - [[Listi fjölmennustu eyja heims]] - [[Ungbarnadauði]] - ... |} == Matrixa == {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;border-bottom:1px solid #555555;background:#FAFAFA;" | style="padding:10px;vertical-align:top;" |<span style="font-size:2em;color:#555555;margin-left:15px;font-variant:small-caps;">Uppsetning</span> |} {|style="width:100%;border-top:solid #F0F0F0 2px;background:#F9F4E9;" | style="padding:1em;" | {{div col|width="12em"}} * ''Ig'' : Inngangur * '''Ht''' : Heiti * '''Sg''' : Saga * '''Lf''' : Landfræði (Náttúra, Veðurfar) * '''St''' : Stjórnmál (Stjórnsýslueiningar) * '''Eh''' : Efnahagslíf (Innviðir, Samgöngur) * '''Íb''' : Íbúar (Tungumál, Trúarbrögð, Menntun) * '''Mg''' : Menning (Íþróttir) * '''Tv''' : Tilvísanir * '''Tg''' : Tenglar {{div col end}} |- | style="padding:1em;" | {| class="wikitable" | style="background:lightblue;" | Óskoðað || style="background:yellow;" | Bæta við || style="background:orange;" | Lagfæra || style="background:lightgreen;" | Fullnægjandi |} |} {| class="wikitable" style="width:100%" | ! Nafn !! Ig !! Ht !! Sg !! Lf !! St !! Eh !! Íb !! Mg !! Tv !! Tg |- | [[Álandseyjar]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Danmörk]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Eistland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Finnland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Færeyjar]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Grænland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Ísland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:yellow" | + || style="background:orange" | + |- | [[Lettland]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Litáen]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:white" | - || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Noregur]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:white" | - || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Svalbarði]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |- | [[Svíþjóð]] || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:lightgreen" | + || style="background:yellow" | + || style="background:lightgreen" | + |} </div> [[Flokkur:Wikipedia:Samvinnuverkefni]] dy5w43e5q9yedk7d3cx36klvye3rbbi 0 56019 1958576 1913734 2026-04-02T02:03:10Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1958576 wikitext text/x-wiki {{Fjall}}[[Mynd:Eiríksjökull.JPG|thumbnail|Eiríksjökull, séður af Holtavörðuheiði.]] '''Eiríksjökull''' er [[móbergsstapi]] og [[jökull]] ([[jökulskjöldur]]) er rís austan [[Strútur (Vesturlandi)|Strúts]] sunnan [[Hallmundarhraun]]s og vestan [[Langjökull|Langjökuls]]. Hann er 1675 m á hæð og u.þ.b. 40 [[ferkílómetri|ferkílómetrar]] að flatarmáli, stærstur fjalla hér slíkrar gerðar. Sjálf gangan á jökulinn er dagsverk en hentugt er að ætla til þess þrjá daga að meðtöldum ferðum til og frá jöklinum. Ráðlegt er að leggja af stað snemma dags og hætta við ef veður eru ekki eins og best verður á kosið. Leiðin er vel fær en óvönum er bent á [[Ferðafélag Íslands]]. Áður var jökullinn kallaður ''Baldjökull'' eða ''Balljökull'' <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=3718 Hvenær og af hverju varð Baldjökull að Langjökli?] Vísindavefurinn</ref> en farið var að nefna hann sínu núverandi nafni upp úr 1700, ventanlega fyrir áhrif frá fjallinu Eiríksgnípu. Sú nafngift er síðan þoku sveipuð og aðeins til gruggugar munnmælasögur um útilegumann sem slapp þangað upp og gaf þar með fjallinu sitt nafn. == Tilvísanir == <references/> == Heimildir == * {{bókaheimild|höfundur=Björn Hróarsson|titill= Á ferð um landið, Borgarfjörður og Mýrar|útgefandi=Mál og menning|ár=1994|ISBN= 9979-3-0657-2}} == Tenglar == * [http://www.timarit.is/?issueID=337952&pageSelected=37&lang=0 ''Eiríksjökull''; grein í Eimreiðinni 1904]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Íslenskir jöklar}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Jöklar á Íslandi]] [[Flokkur:Stapar]] [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Hálendi Íslands]] s40exp93cvczt7rlwd1mpjba6oudveo 0 56778 1958528 1952244 2026-04-01T17:53:24Z Berserkur 10188 1958528 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill|Iðnó (aðgreining)}} [[Mynd:Tjörnin.jpg|thumbnail|Iðnó (hægra megin), Tjörnin og ráðhús Reykjavíkur.]] [[Mynd:Reykjavík from the Tjörn. (4558895506).jpg|thumb|Iðnó um 1900. Hægra megin við miðju.]] [[Mynd:People gather for a meeting at the old school, by Tjörnin in downtown Reykjavik..jpg|thumb|Iðnó í Nató-mótmælunum [[1949]].]] [[Mynd:Megas og Spilverkið í Iðnó -730x417pixel72kb.jpeg|thumb|[[Megas]] og [[Spilverk þjóðanna]] á leiksviðinu í Iðnó]] [[Mynd:W13a Meeting at Idno 0516.JPG|thumb|right|Opinn borgarafundur í Iðnó árið 2009.]] '''Iðnaðarmannahúsið''', oftast kallað '''Iðnó''', er [[veitingahús]] og [[samkomuhús]] sem stendur við [[Vonarstræti]] 3 í miðbæ [[Reykjavík]]ur. Þar var [[Leikfélag Reykjavíkur]] lengi til húsa. ==Saga== Húsið var reist á [[landfylling]]u í norðausturhorni [[Tjörnin|Tjarnarinnar]] [[1896]]. Fyrstu tvo áratugina var rekinn [[húsmæðraskóli]] á efri hæð hússins. Leikfélag Reykjavíkur hóf starfsemi sína í Iðnó með frumsýningu á tveimur dönskum gamanleikjum [[18. desember]] [[1897]] og hafði aðsetur í húsinu til ársins [[1989]] er það flutti í [[Borgarleikhúsið]]. [[Einar Pálsson trésmíðameistari]] teiknaði og byggði húsið. Einar sá einnig um byggingu á Búnaðarfélagshúsinu og Iðnskólanum gamla en þessi hús eru öll byggð í ný-klassískum stíl. Húsið var um árabið helsta samkomuhús Reykjavíkur. Þar var [[heimastjórn]] fagnað 1. febrúar 1904, sýning á lifandi myndum hófst þar árið 1903 og í húsinu var haldin veisla þegar [[Kristján 10.]] Danakonungur kom til Íslands árið 1921. Á fjórða og fimmta áratug tuttugustu aldar voru þar vinsælar revíusýningar. Salurinn rúmaði á fyrstu árunum 256 manns í sæti og voru tveir fremstu bekkirnir ætlaðir börnum og nefndir barnabekkir. [[Iðnaðarmannafélag Reykjavíkur]] átti húsið til 1918 og seldi það þá dönskum bakarameistara, Frantz Håkansson að nafni. Hann rak veitingasölu í Iðnó til 1929 en þá keypti [[Fulltrúaráð verkalýðsfélaganna]] húsið. Árið 1940 seldi Fulltrúaráðið húsið aftur hlutafélaginu [[Alþýðuhús Reykjavíkur|Alþýðuhúsi Reykjavíkur]]. Sú sala var tilkomin vegna klofnings [[Alþýðuflokkurinn|Alþýðuflokksins]] og mun hafa verið gjörningur til að hindra að húsið lenti í höndum pólítískra andstæðinga. Það urðu málaferli út af sölunni á Iðnó en Hæstiréttur dæmdi að hún skyldi standa óhögguð. === Iðnó endurgert og glerskáli byggður og rifinn === Þegar Leikfélagið flutti úr Iðnó 1989 var allt óráðið um framtíð hússins. [[Alþýðuleikhúsið]] setti þar upp tvær leiksýningar, skömmu áður en það leið undir lok. Á sérstökum hátíðarfundi við vígslu [[Ráðhús Reykjavíkur|Ráðhúss Reykjavíkur]] 1992 samþykkti [[borgarstjórn Reykjavíkur]] að kaupa Iðnó í félagi við nokkra aðila og gera húsið upp. Viðbyggingar frá 1930 og sjöunda áratugnum voru fjarlægðar og í staðinn var settur [[glerskáli]] með dökku [[gler]]i. Hann þótti ekki fara vel við húsið og var hann fjarlægður. Í maí 1998 tóku [[Leikfélag Íslands]] og [[Iðnó við Tjörnina]] við lyklavöldum. Frá 2001-2017 hafði [[Iðnó ehf]] undir forystu Margrétar Rósu Einarsdóttur umsjón með rekstri hússins. Rekstur Iðnó lá að mestu niðri í [[Covid-19]]-faraldrinum. [[Reykjavíkurborg]] gerði þó samkomulag við [[Listahátíð í Reykjavík]] um að taka yfir rekstur hússins sumarið 2020 og bjóða upp á dagskrá undir nafni Klúbbs Listahátíðar yfir sumarið<ref>{{Cite web|url=https://reykjavik.is/frettir/2020/listahatid-i-reykjavik-tekur-yfir-idno|title=Listahátíð í Reykjavík tekur yfir Iðnó {{!}} Reykjavik|date=2020-05-29|website=reykjavik.is|language=is|access-date=2025-06-21}}</ref>. Einhverjar samkomutakmarkanir voru í gildi en þó tókst að halda úti fjölbreyttri menningardagskrá í Iðnó nánast alla daga í júní og júlí. Snemma í ágúst þurfti að skella í lás aftur vegna samkomutakmarkana. Haustið 2021 tók Guðfinnur Karlsson athafnamaður við rekstrinum og lagði áherslu á veitingar og viðburði. <ref>[https://www.visir.is/g/20212157101d Iðnó verður hús fólksins] Vísir sótt 4/10 2021</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} == Sjá einnig == * [[Búnaðarfélagshúsið]] * [[Lækjargata 14a]] == Tenglar == * [http://www.idno.is Heimasíða Iðnó] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180104073508/http://www.idno.is/ |date=2018-01-04 }} * [http://www.timarit.is/?issueID=419623&pageSelected=1&lang=0 ''Leikhúsið Iðnó''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1972] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190920160952/http://timarit.is/?issueID=419623&pageSelected=1&lang=0 |date=2019-09-20 }} *''[http://leikminjasafn.is/sagan/islensk-leikhus/idno/ Leikminjasafn Íslands - Iðnaðarmannahúsið (Iðnó) í Reykjavík] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190704051414/http://leikminjasafn.is/sagan/islensk-leikhus/idno/ |date=2019-07-04 }}'' {{stubbur|Reykjavík}} {{Friðuð hús í Reykjavík}} [[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]] [[Flokkur:Leikhús í Reykjavík]] [[Flokkur:Veitingastaðir í Reykjavík]] [[Flokkur:Hús í Reykjavík]] {{s|1896}} [[Flokkur:Síður sem þurfa hnit]] ng93hl3b2txbqu0x4n3lthh0afz3wjc 0 56790 1958618 1957869 2026-04-02T11:18:03Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958618 wikitext text/x-wiki '''Hreyfitaugungahrörnun''', einnig kallað '''MND''' (e. ''motor neuron disease'') eða '''hreyfitaugasjúkdómur''', er oft banvænn [[sjúkdómur]] sem herjar á [[hreyfitaug]]ar líkamans, sem bera boð til [[vöðvi|vöðvanna]]. Sjúkdómurinn veldur máttleysi og [[lömun]] í höndum, fótum, munni, hálsi og fleiri líkamshlutum. Orsök MND er óþekkt. Eitthvað veldur því að boð berast ekki á milli [[hreyfitaugafruma]] og vöðvinn hreyfist því ekki samkvæmt vilja einstaklingsins. Hreyfitaugafrumurnar visna og deyja og vegna hreyfingarleysis [[rýrna]] vöðvarnir. MND byrjar yfirleitt á einu svæði [[hreyfitaugakerfi]]sins og veldur dauða efri og neðri hreyfitaugunga á því svæði, sem gerir vöðvana sem þeir stjórna kraftminni og rýrari. Svo færist sjúkdómurinn yfir í annan vöðvahóp. Ómögulegt er að sjá fyrir á hvaða vöðvahóp sjúkdómurinn herjar næst því MND fylgir engu ákveðnu mynstri. Þó er algengt að ef sjúkdómurinn herjar t.d. á annan handlegginn þá er hinn handleggurinn líklega næstur í röðinni. MND ágerist yfirleitt hratt. Líftími sjúklinga eftir að þeir fá sjúkdóminn er yfirleitt eitt til sex ár en þó lifa sumir lengur, í allt að tíu ár. MND herjar aðeins á þá vöðva líkamans sem lúta [[viljastýrður|viljastýrðum]] hreyfingum en ekki á vöðva svo sem [[hjarta]], [[nýra|nýru]], [[skynfæri]] og fleiri [[líffæri]] sem starfa óviljastýrt. MND hefur ekki áhrif á vitsmunalegan styrk sjúklingsins. Þegar sjúkdómurinn ágerist getur sjúklingurinn átt í auknum erfiðleikum með daglegar athafnir eins og að lyfta, bera, koma sér milli staða, tala, tyggja og kyngja. Undir lokin á sjúklingurinn erfitt með að anda, þar sem [[þind]]in verður máttlaus og getur ekki þanið út lungun eðlilega. == Mismunandi tegundir MND == Til eru nokkrar tegundir af MND. * '''Ágeng hreyfitaugungahrörnun''' (e. ''primary lateral sclerosis'') er sú tegund þar sem einungis efri hreyfitaugungar eru skaddaðir. * '''Vaxandi vöðvarýrnanir''' (e. ''spinal muscular atrophy'' eða ''progressive muscular atrophy'') kallast það þegar einungis neðri hreyfitaugungar eru skaddaðir. * Ef bæði efri og neðri hreyfitaugungar eru skaddaðir kallast það '''blönduð hreyfitaugahrörnun''' (e. ''amyotrophic lateral sclerosis'' eða ''ALS'') . Þessi tegund er algengasta form sjúkdómsins meðal fullorðinna. == Einkenni == Algeng [[einkenni]] sem einstaklingar með MND finna fyrir eru: * [[þróttleysi]], krampar og/eða kippir í vöðvum, vöðvarýrnun * hægt og óskýrt tal * erfiðleikar við að kyngja, sem getur leitt til þess að mikið [[munnvatn]] safnast fyrir í munni og gerir einstaklinginn líklegri til að slefa, svelgjast á eða [[Hósti|hósta]] * hægar og ósamhæfðar hreyfingar * vanmáttur í stjórn tilfinninga * erfiðleikar við að halda í sér þvagi án þess að um [[þvagfærasýking]]u sé að ræða * [[bólga|bólgur]] á höndum og fótum * kjálkaskjálfti * meltingartruflanir * svefntruflanir * [[þunglyndi]] eða [[kvíði]] * erfiðleikar við að tala * [[andnauð]] Sum þessara einkenna er hægt að meðhöndla til að auka lífsgæði sjúklingsins. Einstaklingar með MND fá ekki allir sömu einkenni og fá ekki endilega öll ofangreind einkenni. Hvert einkenni fyrir sig getur einnig tengst öðrum sjúkdómum og því mikilvægt að útiloka aðra sjúkdóma. == Greining == Ekki er til neitt próf sem getur staðfest hvort einstaklingur sé með MND. [[Sjúkdómsgreining]] er gerð með því að fylgjast með einkennunum í ákveðinn tíma og útiloka aðra sjúkdóma. Einkennin fara versnandi með tímanum. == Tíðni == MND greinist hjá einum til tveimur af hverjum 100.000 íbúum á ári. Á hverjum tíma eru u.þ.b. sex manns með MND af hverja 100.000 íbúa. Á Íslandi eru því á bilinu 15-20 manns með MND á hverjum tíma og árlega greinast um það bil 5 manns á Íslandi með MND. == Hverjir fá MND? == MND getur byrjað hvenær sem er frá tuttugu ára aldri að níræðisaldri. Algengasti aldurinn er þó upp úr fimmtugu. Hjá 90-95% einstaklinga með MND er sjúkdómurinn tilfallandi, þ.e. ekki eru fleiri í fjölskyldunni með sjúkdóminn. Hjá 5-10% einstaklinga með MND eru fleiri í fjölskyldunni með sjúkdóminn og til eru [[ættgengur|ættgeng]] afbrigði af MND. == Meðferð == Engin [[lækning]] er til við MND enn sem komið er en vonir standa til að hægt sé að þróa [[lyf]] sem geti hægt á gangi sjúkdómsins. Sjúklingar geta þó fengið lyf sem hjálpa gegn ákveðnum einkennum, svo sem [[vöðvakrampi|vöðvakrömpum]], [[stífleiki|stífleika]], bráðum [[þvaglát]]um, ýktum hlátri eða gráti og geispa. Sjúklingum bjóðast einnig önnur meðferðarúrræði sem miða að því að auka lífsgæði og hjálpa sjúklingnum að vera sjálfstæðum eins lengi og hægt er. == Heimildir == * [https://www.mnd.is/ MND félagið á Íslandi] * [http://midstodin.blog.is/blog/midstodin// Alþjóðleg miðstöð rannsókna á hreyfitauga sjúkdómum] [[Flokkur:Taugasjúkdómar]] [[de:Amyotrophe Lateralsklerose]] [[en:Motor neurone disease]] [[fr:Sclérose latérale amyotrophique]] [[nl:Amyotrofische laterale sclerose]] [[sv:Amyotrofisk lateralskleros]] [[zh:肌肉萎缩症]] 0jep7h3iwl5m6d6bqzbn16s3i8dqfsx 0 59259 1958526 1943039 2026-04-01T17:29:45Z Berserkur 10188 mynd 1958526 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Ártúnshöfði.jpg|thumb|right|Ártúnshöfði fjær og hverfið í [[Ártúnsholt]]i nær.]] [[Mynd:IBC - American Fighter Planes over Camp Artun Iceland 1943.jpg|thumb|Herinn við Ártún árið 1943.]] '''Ártúnshöfði''' er höfði og [[iðnaðarhverfi]] í austanverðri [[Reykjavík]], milli [[Elliðaárvogur|Elliðaárvogs]] og [[Grafarvogur|Grafarvogs]]. Hverfið er hluti [[Grafarvogur|Grafarvogshverfis]]. Svæðið tilheyrði áður bæjunum [[Ártún]]i og [[Árbær|Árbæ]] og þar var beitarland og mótekja í mýrum. Í [[síðari heimsstyrjöld]] reisti [[breski herinn]] þar herskálabyggð og fjarskiptastöð og kom þar fyrir loftvarnabyssum.<ref>{{cite web|url=https://ferlir.is/artunshofdi-fyrrum/|title=Ártúnshöfði fyrrum|website=Ferlir|access-date=17.1.2026}}</ref> Eftir stríð hófst þar iðnaður, fyrst í tengslum við malar- og grjótnám Reykjavíkur, og svo með uppsetningu sorpeyðingarstöðvar 1958.<ref name="husakonnun">{{cite report|author=Alma Sigurðardóttir og Drífa Kristín Þrastardóttir|title=Ártúnshöfði svæði 1-4: Húsakönnun|publisher=Borgarsögusafn Reykjavíkur|year=2021|url=https://reykjavik.is/sites/default/files/2022-04/HŁsak”nnun.pdf}}</ref>{{rp|12}} [[Malbikunarstöð Reykjavíkur]] hóf þar starfsemi árið 1963 og önnur fyrirtæki í svipuðum geira voru staðsett nálægt malarnámunni. Ofar á höfðanum voru bifreiðaverkstæði og vörubílastöðvar áberandi. Meginuppbygging svæðisins var á 9. áratug 20. aldar.<ref name="husakonnun" />{{rp|24}} Á sama tíma byggðist íbúðahverfið [[Ártúnsholt]] upp sunnan við [[Vesturlandsvegur|Vesturlandsveg]]. Eftir 2015 var tekið að ræða uppbyggingu íbúðahverfis á Ártúnshöfða í tengslum við fyrsta áfanga [[Borgarlína|Borgarlínu]]. Árið 2025 hófust framkvæmdir við fyrstu íbúðirnar samkvæmt nýju deiliskipulagi.<ref>{{cite web|url=https://reykjavik.is/frettir/2025/fyrsta-skoflustunga-tekin-ad-133-ibudum-artunshofda|title=Fyrsta skóflustunga tekin að 133 íbúðum á Ártúnshöfða|date=28. apríl 2025|website=Reykjavík}}</ref> [[Elliðaár]] renna vestan Ártúnshöfða í [[Elliðaárdalur|Elliðaárdal]], austan [[Bústaðir|Bústaða]] sem stóðu á [[Bústaðaholt|Bústaðaholti]] == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|landafræði|Reykjavík}} [[Flokkur:Örnefni í Reykjavík]] [[Flokkur:Grafarvogur]] 0zzb5mdk1dwx4v09efoyl743bcshonp 0 60619 1958514 1868023 2026-04-01T16:35:04Z Berserkur 10188 1958514 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Veen01.jpg|thumb|right|''Umsátrinu um Leyden aflétt'' eftir [[Otto van Veen]] [[1574]].]] {{heimildir}} '''Áttatíu ára stríðið''' eða '''Hollenska uppreisnin''' [[1568]] til [[1648]] var uppreisn [[Sýslurnar sautján|sautján sýslna]] í [[Niðurlönd]]um gegn yfirráðum [[Spánn|Spánarkonungs]] af ætt [[Habsborgarar|Habsborgara]] sem leiddi til klofnings þeirra í tvö ríki: [[Spænsku Niðurlönd]] (hluti þeirra varð síðar [[Belgía]] en hluti gekk til [[Frakkland]]s) og [[Lýðveldið Holland]] (sem síðar varð [[Konungsríkið Holland]]). Uppreisnin blossaði upp vegna óánægju með aukna [[skatt]]lagningu og ofsókna á hendur [[mótmælendatrú|mótmælendum]] sem einkenndi fyrstu ríkisár [[Filippus 2. Spánarkonungur|Filippusar 2.]] Spánarkonungs, en hann tók við völdum eftir lát hins [[flæmingjaland|flæmskfædda]] [[Karl 5. keisari|Karls 5.]] árið [[1558]]. Vandræðin hófust fyrir alvöru þegar hópur [[kalvínismi|kalvínista]] réðist inn í kirkju í [[Hondschoote]] og eyðilagði helgimyndir. Þetta breiddist út um landið og bæjarstjórnirnar létu yfirleitt undir höfuð leggjast að refsa fyrir [[myndbrot]]in. Hópur aðalsmanna undirritaði bænaskjal sem þeir afhentu landstjóranum, [[Margrét af Parma|Margréti af Parma]] þar sem þeir óskuðu eftir að konungur virti það frelsi sem Niðurlönd höfðu notið í valdatíð Karls. ==Járnhertoginn== [[Mynd:Fernando Álvarez de Toledo, III Duque de Alba, por Willem Key.jpg|thumb|right|Fernando de Toledo á málverki eftir [[Tiziano]].]] Til að takast á við ástandið sendi Filippus inn herlið undir stjórn [[Fernando Álvarez de Toledo]] hertoga sem kom til [[Brussel]] [[22. ágúst]] [[1567]]. Hertoginn leit á sig sem fulltrúa Filippusar og gekk þannig alveg framhjá landstjóranum sem leiddi til afsagnar hennar. Hann lét meðal annars taka greifanna [[Philip de Montmorency]] og [[Lamoral]] af lífi fyrir að hafa sýnt mótmælendum linkind. Fyrir þetta hlaut hann viðurnefnið „járnhertoginn“. Þessar aðgerðir ollu almennri hneykslan og virkuðu eins og olía á eld. [[Mynd:WilliamOfOrange1580.jpg|thumb|right|Vilhjálmur þögli]] [[Vilhjálmur þögli]] af [[Óranía|Óraníu]] var þá staðarhaldari í sýslunum [[Holland (sýsla)|Hollandi]], [[Sjáland (sýsla)|Sjálandi]] og [[Utrecht]] og áhrifamestur þeirra sem höfðu undirritað bænaskjalið. Hann hafði flúið til landa föður eiginkonu sinnar í [[Saxland]]i til að komast hjá handtöku. Allar eigur hans í Niðurlöndum voru gerðar upptækar. ==Innrás Vilhjálms== [[1568]] sneri hann aftur til Niðurlanda ásamt bræðrum sínum með málaliðaher til að reyna að hrekja Fernando hertoga burt frá Brussel. Hann leit ekki á þetta sem uppreisn gegn konungi, heldur fremur sem leið til að ná aftur sáttum, þar sem hertoginn var gríðarlega óvinsæll. Fyrsta orrustan var [[orrustan við Rínardal]] [[23. apríl]] [[1568]]. Þar unnu Spánverjar sigur. Brátt var Vilhjálmur orðinn uppiskroppa með fé til að halda herförinni áfram og hún rann því út í sandinn. Hann var þó orðinn leiðtogi uppreisnarinnar, sem sá eini af niðurlenska aðlinum sem gat með góðu móti athafnað sig. Eitt af því sem hann gerði var að gefa út [[sjóræningjaleyfi]] til skipa sem réðust á spænsk skip á [[Norðursjór|Norðursjó]]. Hópur niðurlenskra skipstjóra sem kölluðu sig [[Sjóbetlarar|Sjóbetlara]], tóku því upp sjórán og notuðu [[England|enskar]] hafnir sem bækistöðvar. Þeir nutu þess meðal annars að spænski flotinn átti þá í átökum við [[Tyrkjaveldi]] í [[Miðjarðarhaf]]inu og gat lítið beitt sér á Norðursjó. ==Uppreisnin blossar upp aftur== Um [[1570]] hafði Spánverjum tekist að brjóta uppreisnina á bak aftur nánast um öll Niðurlönd. [[1571]] ákvað hertoginn að leggja á nýjan 10% söluskatt (tíunda hvern pening), og [[1572]] ákvað [[Elísabet 1.]] að reka Sjóbetlarana úr enskum höfnum til að friða Spánarkonung. Betlararnir hertóku þá, öllum að óvörum, bæinn [[Brielle]], [[1. apríl]]. Þessu var tekið sem táknrænum sigri og varð til þess að uppreisnin hófst aftur. Flestar borgir í Hollandi og Sjálandi lýstu nú yfir stuðningi við uppreisnina. Undantekningar frá þessu voru borgirnar [[Amsterdam]] og [[Middelburg]] sem voru áfram trúar konungi til 1578. Nú komu líka upp deilur milli hinna róttæku kalvínista, sem vildu berjast gegn hinum kaþólska konungi og gera öll Niðurlönd mótmælendatrúar og þeirra sem vildu halda tryggð við konung en tryggja hefðbundin réttindi Niðurlanda. Vilhjálmur neyddist smátt og smátt til að taka undir hin róttækari sjónarmið kalvínista. Hann tók sjálfur kalvínstrú 1573. ==Friðarsamkomulagið í Ghent== Þar sem honum hafði mistekist að berja uppreisnina niður var járnhertoginn kallaður heim [[1573]] og [[Luis de Requesens]] sendur til að reyna hófsamari aðferðir gegn uppreisnarmönnum. Honum tókst þó ekki að gera friðarsamkomulag fyrir dauða sinn [[1576]]. Spánn hafði neyðst til að lýsa yfir [[gjaldþrot]]i árið áður og nú tóku spænsku atvinnuhermennirnir að gera uppþot þar sem þeim hafði ekki verið greitt. Í nóvember 1576 réðust uppreisnarhermenn á [[Antwerpen]], drápu 8.000 íbúa og rændu borgina. Þetta atvik herti uppreisnarmennina enn í afstöðu sinni. Sýslurnar sautján gerðu með sér [[Friðarsamkomulagið í Ghent]] þar sem þær bundust sáttum um trúarlegt umburðarlyndi og að berjast sameinaðar gegn uppreisnarhermönnum en héldu áfram trúnaði við Filippus að nafninu til. ==Atrechtsambandið og Utrechtsambandið== [[Mynd:Utrecht-atrecht.jpg|thumb|right|Kort sem sýnir mörkin milli Atrechtsambandsins og Utrechtsambandsins.]] Filippus sendi nýjan landstjóra, [[Alessandro Farnese]], hertoga af [[Parma]] og [[Piacenza]], [[1578]]. Hertoganum tókst að fá syðri sýslurnar í [[Vallónía|Vallóníu]], til að undirrita [[Atrechtsambandið]] í janúar [[1579]] þar sem þær lýstu yfir trúnaði við Filippus. Þetta þýddi endalok samstarfs sýslnanna og skömmu síðar fékk Vilhjálmur því til leiðar að sýslurnar Holland, Sjáland, Utrecht, [[Guelders]] og [[Groningen]] gerðu með sér [[Utrechtsambandið]] [[23. janúar]]. Niðurlönd voru því klofin í tvennt. ==Höfnunareiðurinn== Norðursýslurnar hófu nú að leita að öðrum konungi í stað Filippusar. Fyrst buðu þær Elísabetu Englandsdrottningu titilinn en hún hafnaði. Sýslurnar gerðu þá franska aðalsmanninum [[François af Anjou]] sama tilboð og hann tók því með því skilyrði að sýslurnar segðu sig úr lögum við Filippus fyrst. Þær gáfu þá út [[Höfnunareiðurinn|Höfnunareiðinn]] [[1581]] þar sem því var lýst yfir að Filippus hefði ekki haldið trúnað við Niðurlönd og gæti því ekki lengur talist réttmætur konungur. Anjou kom til norðursýslnanna sem konungur en fékk lítil völd frá stéttaþinginu sem vantreysti honum. Hann reyndi án árangurs að styrkja stöðu sína með hervaldi og sneri eftir það aftur heim [[1583]]. Elísabetu var nú aftur boðin konungstign en hún hafnaði og stéttaþingið ákvað því að stjórna sem [[lýðveldi]] þess í stað. ==Fall Antwerpen== Strax eftir höfnunareiðinn sendi Filippus herlið til að taka norðursýslurnar aftur. Undir stjórn Farneses tókst þessu liði að leggja undir sig stærstan hluta sýslnanna [[Flandur]]s og [[Brabant]] og [[1585]] féll stærsta borg Niðurlanda, Antwerpen, í hendur honum eftir langt [[umsátrið um Antwerpen|umsátur]]. Stór hluti íbúa borgarinnar flúði þá til norðurs. Í reynd voru þá orðin til tvö ríki: kalvínskt lýðveldi í norðri og kaþólskt konungsríki í suðri. Vilhjálmur þögli, sem Filippus hafði lýst [[útlegð|útlægan]] í mars [[1580]], var myrtur af konungssinnanum [[Balthasar Gérard]] [[10. júlí]] [[1584]]. Sonur hans [[Mórits af Óraníu]] tók þá við hlutverki uppreisnarleiðtoga. Herfarir hans næstu árin afmörkuðu landamærin milli ríkjanna tveggja. {{stubbur|saga}} {{sa|1568|1648}} [[Flokkur:Stríð í Evrópu]] [[Flokkur:Áttatíu ára stríðið| ]] l53mk5sqzind94dv2dizaces5upzfvz 0 61758 1958564 1955969 2026-04-01T22:32:12Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958564 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tuberculosis-x-ray-1.jpg|thumb|right|Röntgenmynd af lunga berklasjúklings.]] '''Berklar''' (áður kallaðir ''tæring'') er lífshættulegur sjúkdómur sem smitast á milli manna í gegnum andrúmsloftið. Þeir hafa valdið fjölda dauðsfalla um allan heim. Algengasti orsakavaldurinn eru [[gerlar|bakteríur]] af tegundinni ''[[Mycobacterium tuberculosis]]''. Fyrir hálfri öld síðan komu fram fyrstu [[sýklaluyf|lyfin]] við sjúkdómnum en áður en lyfin komu til sögunnar notaðist fólk við aðrar aðferðir til að lækna berklana. Berklafaraldurinn stóð í hámarki á Íslandi um [[1900]] en þá var hann farinn að minnka í öðrum nágrannalöndum. Til eru tvær tegundir af berklasýklum sem verka á menn og eru álíka skæðir. Það eru hinn venjulegi berklasýkill (''M. tuberculosis'') og svo önnur tegund (''[[Mycobacterium bovis|M. bovis]]'') sem einkum leggst á nautgripi en menn geta einnig smitast af (og stundum líka af fuglaberklum (''[[Mycobacterium avium|M. avium]]'')). Auk þeirra eru til undirtegundir, sem eru á ýmsan hátt afbrigðilegir, bæði í ræktun og hegðun í tilraunadýrum. Geta sumir þeirra valdið sýkingu hjá mönnum og dýrum en sýkingin er yfirleitt vægari og eru þessir sýklar því engan veginn eins skæðir fyrir menn. Þessar afbrigðulegu undirtegundir hafa færst í aukana á síðari árum og er sú kenning til að sumir þeirra að minnsta kosti hafi komið fram eftir að [[lyf]] fundust við berklaveiki.<ref>[http://www.timarit.is/?issueID=414495&pageSelected=5&lang=0 Morgunblaðið 1960]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Almennt um berkla == Berklar er lífshættulegur [[Smitun|smitsjúkdómur]] sem smitast á milli manna um öndunarfæri. Meinvaldurinn er baktería sem kemst inn í líkamann við öndun, hún berst svo með blóðrás úr öndunarfærunum um líkamann. Berklasýkilinn hreiðrar svo um sig í nýrum, beinum eða miðtaugakerfi. Algengast er að þeir valdi sjúkdómi í lungunum, þar eru vaxtarskilyrðin góð, aðallega í lungnatoppnum.<ref>Þuríður Árnadóttir. „Hvað eru berklar?“. Vísindavefurinn 10.10.2002. https://visindavefur.is/?id=2773. (Skoðað 13.4.2011).</ref> Berklar smitast aðallega með [[Hósti|hósta]], þá dreifast berklasýklarnir um loftið og því erfitt að forðast smit. Ef berklasjúklingur hóstar á markaðstorgi getur heilbrigður einstaklingur samt smitast þó liðið hafa þrjár klukkustundir á milli. Berklarnir eru samt ekki mjög smitandi til dæmis miðað við flensur, smithættan er meiri eftir því sem samskipti við sjúklinginn eru nánari.<ref>Þuríður Árnadóttir. „Hvað eru berklar?“. Vísindavefurinn 10.10.2002. https://visindavefur.is/?id=2773. (Skoðað 13.4.2011).</ref> Heilbrigt líferni, [[hreinlæti]] og hreysti er mjög mikilvægt fyrir einstaklinga að búa yfir til að verjast bakteríunni. Þeir verða sjaldan varir við nokkuð þó þeir hafi andað að sér berklabakteríunni. Auk þess smitar þetta fólk ekki út frá sér en til þess að geta smitað aðra þarf maður að vera orðinn sjúkur af berklum. Í kringum 1800 bjó fólk þröngt, í lélegum húsum og við óþrifnað sem varð til þess að berklaveikin breiddist hratt út.<ref>[http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=596718 „Baráttan við berklana“, ''Morgunblaðið'' 2011.]</ref> == Lækningar við berklum == Áður en lyfin komu til sögunnar var öðrum aðferðum beitt til að reyna að sigrast á sjúkdómnum. Ein aðferðin, blásning, virkaði þannig að lofti var blásið inn í brjósthol sjúklings til þess að fá lungað til að falla saman. Þeir sjúklingar sem þessi aðferð var notuð á, voru með berklaígerð og berklaholur á lunga. Þessi aðferð var árangursrík og jukust batahorfur sjúklinga um mun. Brennsla er önnur aðferð sem var notuð. Samvextirnir voru brenndir með rafmagnsbrennslu. Þegar engin önnur aðferð virkaði og ekki var hægt að nota blásningu, sem var yfirleitt fyrsti kostur, var höggning notuð, oftast vegna þess að sjúklingar höfðu þá fengið brjósthimnubólgu. Þá voru efstu [[rifbein]]<nowiki/>in fjarðlægð úr sjúklingnum, stundum sex til átta rifbein, og féll þá brjóstkassinn. Tilgangurinn með höggningu var sá sami og hinna aðferðanna, þ.e. að berklaholan lokaðist.<ref>[http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=571708&searchid=4bc98-4e87-4244a „Ný von vaknaði með starfseminni“, ''Morgunblaðið'' 2011.]</ref> Algengustu lyfin við berklum eru isoniazid og rifampin. Þegar stofnar af berklabakteríunni eru ónæmir fyrir þessum lyfjum, kallast þeir fjölónæmir. Ef um slíkt smit er að ræða, kostar það að minnsta kosti 100 sinnum meira að lækna það heldur en ef hægt væri að nota hefðbundin lyf. Venjuleg meðferð tekur um sex mánuði og kostar um 2000 kr. en það kostar meira en milljón að lækna einstakling sem er smitaður af fjölónæmri berklabakteríu og tekur það um tvö ár. Engin lyf voru til við meðhöndlun berkla, fyrr en fyrir um það bil hálfri öld síðan. Þetta ástand, að lyf vanti, er að verða til á ný með tilkomu fjölónæmra berklabaktería. Þessir stofnar hafa myndast þegar sjúklingar með berkla hafa byrjað að taka venjuleg lyf en ekki klárað lyfjakúrinn. Þá fer af stað baktería sem er ónæm fyrir viðkomandi lyfi.<ref>[http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=596718 „Baráttan við berklana“, ''Morgunblaðið'' 2011.]</ref> Þýski læknirinn [[Robert Koch]] uppgötvaði berklasýkilinn fyrstur manna árið 1882. Hann sýndi fram á að hinar ýmsu myndir berkla eins og afmyndanir beina, [[húð]]<nowiki/>-, kirtla- og lungnaberklar, var allt af völdum sama sýkilsins. Selman A. Waksman prófessor uppgötvaði fyrsta lyfið við berklum sem hann kallaði „streptómycín“. Hann hafði mikinn áhuga á að rannsaka sveppi og jarðvegsræktanir. Hann hafði fylgst með mismunandi örverum í jarðveginum, og með rannsóknum sínum komst hann að því hve sjaldan hann fann sjúkdómsframkallandi örverur í jarðveginum. Hann hugsaði að þær þrifust ekki þar vegna annara örvera í jarðveginum sem tortímdu þeim. Þetta leiddi til þess að fólk fór að éta jarðveg í trú um það að það væri gott berklalyf.<ref>Vilhjálmur Skúlason, bls. 212-213.</ref> Lækningatilraunir voru gerðar með streptómycín en það var ung dóttir samverkamanns Waksmans, Eva. Hún var með heilahimnabólgu sem stafaði af berklasýkli. Læknar töldu að sjúkdómurinn væri ekki læknanlegur svo þeir prófuðu að gefa Evu nýja lyfið sem var enn á tilraunastigi. Henni var gefin innstunga af streptómycíni í mænugöng daglega í fjóra mánuði. Þeir tóku strax eftir breytingum á henni og leit hún út fyrir að vera á batavegi, svo smám saman hurfu einkenni sjúkdómsins þar til að lokum var greinilegt að fyrsta tilfelli af heilahimnabólgu í sögunni hafði verið læknað með fúkalyfi.<ref>Vilhjálmur Skúlason, bls. 215.</ref> Þetta leiddi til þess að Waksman uppgötvaði sitt fyrsta fúkalyf, sem hann kallaði actínomycín, árið 1940. Lyfið var eitrað svo hægt væri að nota það gegn sjúkdómnum í mönnum en hann taldi að síðar gæti hann fundið upp fúkalyf sem yrði minna eitrað. Árið 1952 vann Waksman svo Nóbelsverðlaunin fyrir afrek sín.<ref>Vilhjálmur Skúlason, bls. 215.</ref> == Berklar á Íslandi == Berklar hafa að öllum líkindum komið til Íslands á landnámsöld en það eru sannfærandi vísbendingar um að það varð landlæg á mismunandi svæðum fljótlega eftir landnámstímann og um miðjan aldur.<ref>[https://www.schweizerbart.de/papers/homo/detail/71/96638/Tuberculosis_in_medieval_Iceland_evidence_from_Hof?af=crossref „Tuberculosis in medieval Iceland: evidence from Hofstaðir, Keldudalur and Skeljastaðir“]</ref> Á meðan berklar jukust hér á landi í upphafi 20. aldar, voru þeir farnir að minnka annars staðar.<ref>[http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=571708&searchid=4bc98-4e87-4244a „Ný von vaknaði með starfseminni“, ''Morgunblaðið'' 2011.]</ref> Dánarhlutfall berklasjúklinga á Íslandi var eitt það hæsta í Evrópu. Berklar voru algengasta dánarorsök Reykvíkinga á árunum 1911 – 1925, þeir ollu um fimmtungi allra dauðsfalla á landsvísu. Guðmundur Björnsson, þáverandi héraðslæknir í Reykjavík, átti frumkvæðið að baráttu gegn berklaveiki með því að þýða og gefa út danskan bækling „Um berklasótt“ árið 1898. Þetta var í fyrsta sinn sem leitast var við að fræða almenning á Íslandi um útbreiðsluhætti berkla og varnir gegn sjúkdóminum. Áður hafði almenningur verið með öllu ókunnugt um smithættu og leiðir sjúkdómsins og heilu fjölskyldurnar sýktust og létust.<ref>[http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=571708&searchid=4bc98-4e87-4244a „Ný von vaknaði með starfseminni“, ''Morgunblaðið'' 2011.]</ref> Guðmundur safnaði saman liði til að reisa fullkomið heilsuhæli fyrir berklasjúklinga á Íslandi. 13. nóvember 1906 var stofnfundur svokallaðs Heilsuhælisfélags og innan tveggja ára frá félagsstofnun hófst frekari undirbúningur verkefnisins og var ákveðið að byggja hælið á Vífilsstöðum. Sumarið 1909 var hafist handa og ákváðu menn að hugsa stórt, hælið átti að verða stærsta sjúkrastofnun Íslands. Það tók aðeins 18 mánuði að byggja húsið og 5. september 1910 tók hælið til starfa með rúm fyrir 80 sjúklinga. Húsið var fullbúið öllum tækjum og húsgögnum. Síðar var svo hælið stækkað og sjúkrarúmum fjölgað, þegar mest var voru um 200 sjúklingar á hælinu.<ref>[http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=571708&searchid=4bc98-4e87-4244a „Ný von vaknaði með starfseminni“, ''Morgunblaðið'' 2011.]</ref> Fyrstu árin eftir að hælið var stofnað þekktust engin lyf við berklum. Meðferð sjúklingana voru þá útiloft, kjarngóð fæða og hvíld með hæfilegri hreyfingu. Berklasjúk börn fengu ekki að ganga í skóla með heilbrigðum börnum vegna smithættu, þá var rekin sérstök barnadeild við Hælið sem og skóli. Árið 1952 kom öflugasta lyfið í baráttunni, Isonazid. Með réttri blöndu lyfjanna var fyrst hægt að lækna alla berkla.<ref>[http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=571708&searchid=4bc98-4e87-4244a „Ný von vaknaði með starfseminni“, ''Morgunblaðið'' 2011.]</ref> Þegar árangursríkar lyfjameðferðir og bættur aðbúnaður og húsakynni almennings kom til, leiddi það smám saman til þess að ekki var lengur þörf á berklasjúkrahúsi. Þá var Heilsuhælinu fundið nýtt hlutverk og fékk nýtt nafn — Vífilsstaðaspítali. Í dag er Ísland í hópi landa með lægstu tíðni berklasmits.<ref>[http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=571708&searchid=4bc98-4e87-4244a „Ný von vaknaði með starfseminni“, ''Morgunblaðið'' 2011.]</ref> == Tengt efni == * [[Vífilsstaðir]] == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * [Án höf.]. 2001. „Baráttan við berklana“. ''Morgunblaðið'', 25. mars. Sótt 17. janúar 2011 af http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=596718 * Jóhanna K. Jóhannesdóttir. 2002. „Ný von vaknaði með starfseminni“. ''Morgunblaðið'', 16. nóvember. Sótt 17. janúar 2011 af http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=571708&searchid=4bc98-4e87-4244a * Sigurjón Jónsson læknir. ''Sóttarfar og sjúkdómar á Íslandi'' 1400-1800. Reykjavík: Hið Íslenska bókmenntafélag, 1944. * Vilhjálmur Skúlason. ''Undir merki lífsins''. Skuggsjá, 1979. * Þuríður Árnadóttir. „Hvað eru berklar?“. Vísindavefurinn 10.10.2002. https://visindavefur.is/?id=2773. (Skoðað 13.4.2011). == Tenglar == * {{Vísindavefurinn|2773|Hvað eru berklar?}} * {{Vísindavefurinn|2774|Hvernig var meðferð við berklum háttað fyrir tilkomu sýklalyfja?}} * {{Vísindavefurinn|5753|Er ennþá hægt að veikjast af berklum?}} * [http://www.timarit.is/?issueID=416396&pageSelected=0&lang=0 „Þegar berklasýkillinn fannst“; grein í ''Lesbók Morgunblaðsins'' 1932]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=405375&pageSelected=4&lang=0 „Um berklavarnir“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1931]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1701397 „Berklar greindust að meðaltali 27 sinnum á ári hverju“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1989] * [http://www.timarit.is/?issueID=430448&pageSelected=4&lang=0 „Varið ykkur á berklunum“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1991]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=438275&pageSelected=5&lang=0 „Erfitt að ráða við lyfjaþolna berkla“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1998]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=428473&pageSelected=11&lang=0 „Berklar greindust að meðaltali 27 sinnum á ári hverju“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1989]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=411788&pageSelected=5&lang=0 „Dánartalan af völdum berkla komin niður fyrir 2 af 10 þúsund“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1951]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=428908&pageSelected=2&lang=0 „Berklar og sullaveiki greinast enn í mönnum hér á landi“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1989]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=430422&pageSelected=14&lang=0 „Ný tegund berklaveiki veldur skelk“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1991]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=408088&pageSelected=2&lang=0 „Hættulegustu óvininir: Berklar og krabbamein“; frétt í ''Morgunblaðinu'' 1939]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=403301&pageSelected=2&lang=0 „Sykursýki og berklar“; smáfrétt í ''Morgunblaðinu'' 1924]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.laeknabladid.is/2005/09/nr/2093 Berklafaraldurinn á Hólum 1959 (Læknablaðið 2005)] * [https://www.laeknabladid.is/2009/0708/nr/3561 Fjölónæmir berklar á Íslandi (Læknablaðið 2009)] [[Flokkur:Öndunarfærasjúkdómar]] qy1otijoxfyst6xmkuxum9wek4u8zx3 0 61761 1958559 1952492 2026-04-01T22:24:04Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958559 wikitext text/x-wiki '''Kynsjúkdómur''' er [[sjúkdómur]] sem [[smit]]ast aðallega við [[kynmök]]. Sumir kynsjúkdómar geta smitast við [[fæðing]]u, [[brjóstagjöf]], og [[lyfjaneysla í æð|lyfjaneyslu í æð]]. == Algengir kynsjúkdómar == === Klamydía === [[Klamydía]] er kynsjúkdómur sem smitast með [[Baktería|bakteríunni]] ''Chlamydia trachomatis''. Hún smitast í [[Slímhúð|slímhúðir]] og getur þá sýkt [[kynfæri]], [[þvagrás]], [[Endaþarmur|endaþarm]], [[Auga|augu]], og [[háls]]. Einkenni sýkingar eru sársauki við þvaglát, útferð ''(hvítleitur gröftur)'' úr [[typpi]] eða [[Píka|píku]], og [[blæðing]] úr píku. Margir sýna þó engin einkenni. Sýkingin getur valdið [[Bólga|bólgu]] í grindarholi og þess vegna valdið [[ófrjósemi]] hjá konum. Með notkun [[Smokkur|smokksins]] má koma í veg fyrir smit. Smit má meðhöndla með [[Sýklalyf|sýklalyfjum]]. Hvert ár greinast meira en 2.200 Íslendingar af klamydíu, sem er langhæsta tíðni í [[Evrópa|Evrópu]].<ref>''[https://www.landlaeknir.is/smit-og-sottvarnir/smitsjukdomar/sjukdomur/item12514/Klamydia Klamydía] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170831094957/http://www.landlaeknir.is/smit-og-sottvarnir/smitsjukdomar/sjukdomur/item12514/Klamydia |date=2017-08-31 }}''. Embætti landlæknis.</ref><ref>[https://ecdc.europa.eu/en/publications-data/chlamydia-annual-epidemiological-report-2015 Chlamydia - Annual Epidemiological Report for 2015] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181023085309/https://ecdc.europa.eu/en/publications-data/chlamydia-annual-epidemiological-report-2015 |date=2018-10-23 }}. European Centre for Disease Prevention and Control.</ref><ref name=":1">''[https://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item31925/Tilkynningarskyldir_1997_2016_utgefid.xlsx Tilkynningarskyldir sjúkdómar 2010-2017.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181029125930/https://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item31925/Tilkynningarskyldir_1997_2016_utgefid.xlsx |date=2018-10-29 }}'' Embætti landlæknis.</ref> === Kynfæraáblástur ''(herpes)'' === [[Áblástur]] (herpes) er [[veirusýking]] af völdum ''Herpes simplex''. Til eru tvær gerðir: Gerð 1 sýkir oftar munn, og kallast þá frunsa, en gerð 2 sýkir oftar kynfæri. Báðar gerðir af herpes geta þó auðveldlega sýkt bæði munn og kynfæri. Margir fá ekki einkenni vegna herpes, sumir fá aðeins mild einkenni. Einkenni koma vanalega fram 2 til 20 dögum eftir sýkingu og vara í tvær til fjórar vikur. Þeir sem fá einkenni fá litlar vökvafylltar blöðrur á [[húð]]. Einkennunum geta fyllt [[höfuðverkur]], [[kláði]] á útbrotsstað, sársauki við þvaglát, eða einkenni lík flensu. Hægt er að smitast af herpes með [[Koss|kossum]], samförum, [[Munnmök|munnmökum]], eða annars konar snertingu slímhúðar við útbrotin. Sýkingin liggur í dvala á milli þess sem hún blossar upp að nýju. Fyrsta kastið er oft það versta, seinni köst eru oft mildari. Ekki er til lækning við herpes, en til eru lyfjameðferðir til að draga úr einkennum. Margir smitast af áblæstri á munn sem börn. Í Bandaríkjunum eru um 50% með munnáblásturs-sýkingu, og um 12% með kynfæraáblásturs-sýkingu. Með [[Smokkur|smokkanotkun]] má draga úr hættu á smiti. === Lekandi ''(gonorrhea)'' === Lekandi orsakast af bakteríusýkingu, líkt og klamydía, og veldur svipuðum einkennum og klamydía. Flestar sýkingar má læknar með sýklalyfjum, en komnir eru á kreik ónæmir stofnar lekanda. Með smokkanotkun má koma í veg fyrir smit. Hvert ár greinast um 100 með lekanda á Íslandi og hefur tíðni aukist síðustu ár.<ref name=":1" /> === Sárasótt ''(syphilis)'' === [[Sárasótt]] er bakteríusýking sem veldur margs kyns kvillum og getur í slæmum tilfellum dregið fólk til dauða. Líkt og nafnið gefur til kynna koma einkenni fram sem sár á þvagrásinni, munni, og endaþarmi. Hvert ár greinast um 40 með sárasótt á Íslandi og hefur tíðni aukist síðustu ár.<ref name=":1" /> === Kynfæravörtur === Til eru yfir 40 gerðir af veirunni ''human papillomavirus (HPV)'' og eru einungis örfáar af þeim sem valda kynfæravörtum. Einkenni kynfæravarta koma ekki endilega strax fram. Vörtur smitast með snertingu kynfæra eða við munnmök. Hægt er að smitast þó að bólfélagi sýni ekki einkenni. === HIV === [[HIV-veira|HIV]] ''(human immunodeficiency virus,'' stundum kölluð ''eyðniveira)'' er veira sem ræðst á [[ónæmiskerfi]] líkamans. HIV getur smitast með blóði, [[sæði]], leggangavökva og brjóstamjólk. Einkenni eru mjög lengi að koma fram. Tæpum 2 mánuðum eftir smit fá margir höfuðverk og hita, en næstu einkenni eftir það koma ekki fram fyrr en mörgum árum síðar. Þá hefur veiran veikt ónæmiskerfið verulega og fólk fær ýmsar tækifærissýkingar. Þá kallast sjúkdómurinn ''[[alnæmi]].'' Ekki er hægt að greina sýkingu fyrr en 2 mánuðum eftir smit. Lækning við HIV er ekki til, en hægt er að halda sýkingunni algerlega í skefjum með nýjum lyfjum. Með réttri lyfjameðferð er einstaklingur ekki smitandi. Í lok árs 2016 höfðu samtals 361 greinst með HIV á Íslandi, 257 karlar og 104 konur. Af þeim höfðu 73 greinst með alnæmi og 39 látist af völdum HIV.<ref>[https://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item31813/HIV%20tafla%201.xls ''Tölulegar upplýsingar um HIV og alnæmi á Íslandi til 2016.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220408025327/https://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item31813/HIV%20tafla%201.xls |date=2022-04-08 }} Embætti landlæknis, 2016.</ref> Árlega greinast undir 30 einstaklingar með HIV á Íslandi.<ref name=":1" /> == Smitlíkur == Í eftirfarandi töflu má sjá möguleg kynsjúkdómasmit, upplistaðar eftir kynferðislegri athöfn.<ref name="Edwards_and_Carn">{{cite journal |doi=10.1136/sti.74.2.95 |pmid=9634339 |pmc=1758102 |title=Oral sex and transmission of non-viral STIs |journal=Sexually Transmitted Infections |volume=74 |issue=2 |pages=95–100 |year=1998 |last1=Edwards |first1=S |last2=Carne |first2=C }}</ref><ref name="Johns_Hopkins">{{cite web|author=Maura Gillisons|title=HPV Infection Linked to Throat Cancers|website=Johns Hopkins Medicine|year=2007|url=http://www.hopkinsmedicine.org/news/media/releases/hpv_infection_linked_to_throat_cancers|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130906193559/http://www.hopkinsmedicine.org/news/media/releases/hpv_infection_linked_to_throat_cancers|archivedate=2013-09-06|df=}}</ref><ref name="Hoare">Hoare A (2010). [http://unsworks.unsw.edu.au/fapi/datastream/unsworks:9027/SOURCE02 models of HIV epidemics in Australia and Southeast Asia] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419003058/http://unsworks.unsw.edu.au/fapi/datastream/unsworks%3A9027/SOURCE02 |date=2012-04-19 }}</ref><ref name="ashm">Australasian contact tracing manual. [http://ctm.ashm.org.au/Default.asp?PublicationID=6&ParentSectionID=694&SectionID=670 Specific infections where contact tracing is generally recommended] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110301033928/http://ctm.ashm.org.au/Default.asp?PublicationID=6&ParentSectionID=694&SectionID=670 |date=2011-03-01 }}</ref><ref name="Varghese">{{cite journal |doi=10.1097/00007435-200201000-00007 |pmid=11773877 |title=Reducing the Risk of Sexual HIV Transmission |url=https://archive.org/details/sim_sexually-transmitted-diseases_2002-01_29_1/page/38 |journal=Sexually Transmitted Diseases |volume=29 |issue=1 |pages=38–43 |year=2002 |last1=Varghese |first1=Beena |last2=Maher |first2=Julie E |last3=Peterman |first3=Thomas A |last4=Branson |first4=Bernard M |last5=Steketee |first5=Richard W }}</ref><ref name="Holmes_et_al">{{cite journal |doi=10.1093/oxfordjournals.aje.a121125 |pmid=5416250 |title=An Estimate of the Risk of Men Acquiring Gonorrhea by Sexual Contact with Infected Females1 |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-epidemiology_1970-02_91_2/page/170 |journal=American Journal of Epidemiology |volume=91 |issue=2 |pages=170–4 |year=1970 |last1=Holmes |first1=King K |last2=Johnson |first2=David W |last3=Trostle |first3=Henry J }}</ref><ref name="Mahiane_et_al">{{cite journal |last1=Mahiane |first1=Séverin-Guy |title=Transmission probabilities of HIV and herpes simplex virus type 2, effect of male circumcision and interaction: a longitudinal study in a township of South Africa |journal=AIDS |volume=23 |issue=3 |pages=377–383 |date=January 2009 |pmid=19198042 |doi=10.1097/QAD.0b013e32831c5497 |pmc=2831044 |last2=Legeai |first2=Camille |last3=Taljaard |first3=Dirk |last4=Latouche |first4=Aurélien |last5=Puren |first5=Adrian |last6=Peillon |first6=Aurélie |last7=Bretagnolle |first7=Jean |last8=Lissouba |first8=Pascale |last9=Nguéma |first9=Eugène-Patrice Ndong |last10=Gassiat |first10=Elisabeth |last11=Auvert |first11=Bertran }}</ref><ref name="Burchell_et_al">{{cite journal |doi=10.1093/aje/kwj077 |pmid=16421235 |title=Modeling the Sexual Transmissibility of Human Papillomavirus Infection using Stochastic Computer Simulation and Empirical Data from a Cohort Study of Young Women in Montreal, Canada |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-epidemiology_2006-03-15_163_6/page/534 |journal=American Journal of Epidemiology |volume=163 |issue=6 |pages=534–43 |year=2006 |last1=Burchell |first1=Ann N |last2=Richardson |first2=Harriet |last3=Mahmud |first3=Salaheddin M |last4=Trottier |first4=Helen |last5=Tellier |first5=Pierre P |last6=Hanley |first6=James |last7=Coutlée |first7=François |last8=Franco |first8=Eduardo L }}</ref><ref name="Platt_et_al">{{cite journal |doi=10.1001/jama.250.23.3205 |pmid=6417362 |title=Risk of acquiring gonorrhea and prevalence of abnormal adnexal findings among women recently exposed to gonorrhea |url=https://archive.org/details/sim_jama_1983-12-16_250_23/page/3204 |journal=JAMA |volume=250 |issue=23 |pages=3205–9 |year=1983 |author1=Platt |first1=R |last2=Rice |first2=P. A |last3=McCormack |first3=W. M }}</ref><ref>Department of Public Health, City & County of San Francisco (2011).[http://www.sfcityclinic.org/stdbasics/stdchart.asp STD Risks Chart] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816154237/http://www.sfcityclinic.org/stdbasics/stdchart.asp |date=2011-08-16 }}</ref><ref name="Jin_et_al">{{cite journal |doi=10.1097/QAD.0b013e3283372d90 |pmid=20139750 |pmc=2852627 |title=Per-contact probability of HIV transmission in homosexual men in Sydney in the era of HAART |journal=AIDS |volume=24 |issue=6 |pages=907–13 |year=2010 |last1=Jin |first1=Fengyi |last2=Jansson |first2=James |last3=Law |first3=Matthew |last4=Prestage |first4=Garrett P |last5=Zablotska |first5=Iryna |last6=Imrie |first6=John CG |last7=Kippax |first7=Susan C |last8=Kaldor |first8=John M |last9=Grulich |first9=Andrew E |last10=Wilson |first10=David P }}</ref><ref name="bryan">Bryan C (2011)[http://pathmicro.med.sc.edu/infectious%20disease/sexually%20transmitted%20diseases.htm INFECTIOUS DISEASE CHAPTER EIGHT SEXUALLY TRANSMITTED DISEASES] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140624073420/http://pathmicro.med.sc.edu/Infectious%20Disease/Sexually%20Transmitted%20Diseases.htm |date=2014-06-24 }}</ref><ref name="Merck_Manual">{{cite web |author=Richard Pearson |title=Pinworm Infection |website=Merck Manual Home Health Handbook |year=2007 |url=http://www.merckmanuals.com/home/infections/parasitic_infections/pinworm_infection.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131031231313/http://www.merckmanuals.com/home/infections/parasitic_infections/pinworm_infection.html |archivedate=2013-10-31 |df= }}</ref><ref name="CainiGandini2014">{{cite journal |doi=10.1016/j.canep.2014.06.002 |pmid=24986642 |title=Sexually transmitted infections and prostate cancer risk: A systematic review and meta-analysis |journal=Cancer Epidemiology |volume=38 |issue=4 |pages=329–38 |year=2014 |last1=Caini |first1=Saverio |last2=Gandini |first2=Sara |last3=Dudas |first3=Maria |last4=Bremer |first4=Viviane |last5=Severi |first5=Ettore |last6=Gherasim |first6=Alin }}</ref><ref name="Ljubin-SternakMeštrović2014"/><ref name="SchlichtLovrich2004">{{cite journal |doi=10.1128/JCM.42.10.4636-4640.2004 |pmid=15472322 |pmc=522307 |title=High Prevalence of Genital Mycoplasmas among Sexually Active Young Adults with Urethritis or Cervicitis Symptoms in La Crosse, Wisconsin |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-microbiology_2004-10_42_10/page/4636 |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=42 |issue=10 |pages=4636–40 |year=2004 |last1=Schlicht |first1=M. J |last2=Lovrich |first2=S. D |last3=Sartin |first3=J. S |last4=Karpinsky |first4=P |last5=Callister |first5=S. M |last6=Agger |first6=W. A }}</ref><ref name="McIverRismanto2009">{{cite journal |doi=10.1128/JCM.01873-08 |pmid=19261782 |pmc=2681846 |title=Multiplex PCR Testing Detection of Higher-than-Expected Rates of Cervical Mycoplasma, Ureaplasma, and Trichomonas and Viral Agent Infections in Sexually Active Australian Women |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-microbiology_2009-05_47_5/page/1358 |journal=Journal of Clinical Microbiology |volume=47 |issue=5 |pages=1358–63 |year=2009 |last1=McIver |first1=C. J |last2=Rismanto |first2=N |last3=Smith |first3=C |last4=Naing |first4=Z. W |last5=Rayner |first5=B |last6=Lusk |first6=M. J |last7=Konecny |first7=P |last8=White |first8=P. A |last9=Rawlinson |first9=W. D }}</ref><ref>{{cite journal |doi=10.1093/clinids/23.4.671 |pmid=8909826 |jstor=4459713 |title=Infections Due to Species of Mycoplasma and Ureaplasma: An Update |url=https://archive.org/details/sim_clinical-infectious-diseases_1996-10_23_4/page/671 |journal=Clinical Infectious Diseases |volume=23 |issue=4 |pages=671–82; quiz 683–4 |year=1996 |last1=Taylor-Robinson |first1=D }}</ref><ref name="Ljubin-SternakMeštrović2014">{{cite journal |doi=10.1155/2014/183167 |pmid=25614838 |pmc=4295611 |title=Chlamydia trachomatisand Genital Mycoplasmas: Pathogens with an Impact on Human Reproductive Health |journal=Journal of Pathogens |volume=2014 |pages=183167 |year=2014 |last1=Ljubin-Sternak |first1=Sunčanica |last2=Meštrović |first2=Tomislav }}</ref><ref name="ClarkTal2014">{{cite journal |doi=10.1055/s-0033-1361822 |pmid=24390920 |pmc=4148456 |title=Microbiota and Pelvic Inflammatory Disease |journal=Seminars in Reproductive Medicine |volume=32 |issue=1 |pages=43–9 |year=2014 |last1=Clark |first1=Natalie |last2=Tal |first2=Reshef |last3=Sharma |first3=Harsha |last4=Segars |first4=James }}</ref><ref name="LarsenHwang2010">{{cite journal |doi=10.1155/2010/521921 |pmid=20706675 |pmc=2913664 |title=Mycoplasma,Ureaplasma, and Adverse Pregnancy Outcomes: A Fresh Look |journal=Infectious Diseases in Obstetrics and Gynecology |volume=2010 |pages=1 |year=2010 |last1=Larsen |first1=Bryan |last2=Hwang |first2=Joseph }}</ref> Þó að smitlíkur geti virst litlar fyrir hvert skipti, þá verða líkurnar fljótt tiltölulega háar eftir endurtekin skipti með sýktri manneskju. {| class="wikitable" style="float: text-align:center" ! colspan="4" style="background:lightgrey; font-size:120%;" |Líkur á smiti fyrir hvert skipti með smitaðri manneskju |- | ! scope="col" |Hætta á smiti ! scope="col" |Smit er ólíklegt, en þó mögulegt |- ! scope="row" |[[Munnmök]] við karlmann | * Klamydía í háls<ref name="Edwards_and_Carn" /> * Lekandi í háls<ref name="Edwards_and_Carn" /> (25–30%) * Kynfæraáblástur / herpes (sjaldgæft) * HPV<ref name="Johns_Hopkins" /> * Sárasótt<ref name="Edwards_and_Carn" /> (1%)<ref name="Hoare" /> | * Lifrarbólga B (litlar líkur)<ref name="ashm" /> *[[HIV]] (0.01%)<ref name="Varghese" /> * Lifrarbólga C (líkur óvissar) |- ! scope="row" |Munnmök við konu | * Kynfæraáblástur / herpes * HPV<ref name="Johns_Hopkins" /> | * Klamydía í háls<ref name="Edwards_and_Carn" /> * Lekandi í h´<ref name="Edwards_and_Carn" /> |- ! scope="row" |Að fá munnmök<br />sem karlmaður | * Klamydía * Lekandi<ref name="Edwards_and_Carn" /> * Kynfæraáblástur / herpes * Sárasótt<ref name="Edwards_and_Carn" /> (1%)<ref name="Hoare" /> | * HPV / kynfæravörtur |- ! scope="row" |Að fá munnmök<br />sem kona | * Kynfæraáblástur / herpes | * HPV / kynfæravörtur * Bakteríusýking í leggöngum<ref name="Edwards_and_Carn" /> * Lekandi<ref name="Edwards_and_Carn" /> |- ! scope="row" |Leggangasamfarir – Karlmaður <br />sem hefur samfarir við konu | * Klamydía (30–50%)<ref name="ashm" /> * Lús * Kláðamaur * Lekandi (22%)<ref name="Holmes_et_al" /> * Lifrarbólga B * Kynfæraáblástur / herpes (0.07% for [[Herpes simplex virus 2|HSV-2]])<ref name="Mahiane_et_al" /> *[[HIV]] (0.05%)<ref name="Varghese" /><ref name="Mahiane_et_al" /> * HPV / kynfæravörtur (high: around 40-50%)<ref name="Burchell_et_al" /> * Sýking af völdum ''Mycoplasma''<ref name="CainiGandini2014" /><ref name="Ljubin-SternakMeštrović2014" /><ref name="SchlichtLovrich2004" /><ref name="McIverRismanto2009" /><ref name=":0">{{cite news|url=http://www.webmd.com/a-to-z-guides/mycoplasma-infections#2|title=Mycoplasma Infections|work=WebMD|access-date=2017-06-29|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730025112/http://www.webmd.com/a-to-z-guides/mycoplasma-infections#2|archivedate=2017-07-30|df=}}</ref> * Sýking af völdum ''Mycoplasma'' í kynfæri<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/std/tg2015/urethritis-and-cervicitis.htm|title=Diseases Characterized by Urethritis and Cervicitis - 2015 STD Treatment Guidelines|website=www.cdc.gov|accessdate=8 December 2017}}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.1093/cid/civ312|pmid=25900174|title=''Mycoplasma genitalium'' Infection and Female Reproductive Tract Disease: A Meta-analysis|journal=Clinical Infectious Diseases|volume=61|issue=3|pages=418–26|year=2015|last1=Lis|first1=Rebecca|last2=Rowhani-Rahbar|first2=Ali|last3=Manhart|first3=Lisa E}}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.1093/infdis/jix198|pmid=28838078|title=''Mycoplasma genitalium'' in Women: Current Knowledge and Research Priorities for This Recently Emerged Pathogen|journal=The Journal of Infectious Diseases|volume=216|issue=suppl_2|pages=S389–S395|year=2017|last1=Wiesenfeld|first1=Harold C|last2=Manhart|first2=Lisa E}}</ref> * Sárasótt * Sýking með frumdýrinu ''Trichomonas'' *''Sýking með bakteríunni ''Ureaplasma''''<ref name="ClarkTal2014" /><ref name="LarsenHwang2010" /><ref name=":0" />''' | * Lifrarbólga C |- ! scope="row" |Leggangasamfarir – Kona <br />sem hefur samfarir við karl | * Klamydía (30–50%)<ref name="ashm" /> * Lús * Kláðamaur * Lekandi (47%)<ref name="Platt_et_al" /> * Lifrarbólga B (50–70%) * Kynfæraáblástur / herpes *[[HIV]] (0.1%)<ref name="Varghese" /> * HPV / kynfæravörtur (high;<ref name="ashm" /> around 40-50%)<ref name="Burchell_et_al" /> * Sýking af völdum ''Mycoplasma''<ref name="CainiGandini2014" /><ref name="Ljubin-SternakMeštrović2014" /><ref name=":0" /> * Sárasótt * Sýking með frumdýrinu ''Trichomonas'' * Sýking með bakteríunni ''Ureaplasma''<ref name="ClarkTal2014" /><ref name="LarsenHwang2010" /><ref name=":0" /> | * Lifrarbólga C |- ! scope="row" |Endaþarmsmök – <br />Einstaklingur sem setur <br />lim sinn inn í annan | * Klamydía * Lús * Kláðamaur (40%) * Lekandi * Lifrarbólga B * Kynfæraáblástur / herpes *[[HIV]] (0.62%)<ref name="Jin_et_al" /> * HPV / kynfæravörtur * Sárasótt (14%)<ref name="Hoare" /> | * Lifrarbólga C |- ! scope="row" |Endaþarmsmök – <br />Einstaklingur sem tekur á móti<br />lim frá öðrum | * Klamydía * Lús * Kláðamaur * Lekandi * Lifrarbólga B * Kynfæraáblástur / herpes *[[HIV]] (1.7%)<ref name="Jin_et_al" /> * HPV / kynfæravörtur * Sárasótt (1.4%)<ref name="Hoare" /> | * Lifrarbólga C |- ! scope="row" |Munnmök við <br />endaþarm | * Amöbusýking * Niðurgangur af völdum ''Cryptosporidium'' (1%) * Sýking og niðurgangur af völdum ''Giardia lamblia''<ref>{{cite web|title=Giardia, Epidemiology & Risk Factors|publisher=Center For Disease Control|date=July 13, 2012|url=https://www.cdc.gov/parasites/giardia/epi.html|accessdate=2015-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150502190654/http://www.cdc.gov/parasites/giardia/epi.html|archivedate=May 2, 2015|df=}}</ref> * Lifrarbólga A<ref>{{cite web|title=Hepatitis A, Division of Viral Hepatitis|publisher=Center For Disease Control|date=May 31, 2015|url=https://www.cdc.gov/hepatitis/hav/afaq.htm#transmission|accessdate=2015-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150704130424/http://www.cdc.gov/hepatitis/hav/afaq.htm#transmission|archivedate=July 4, 2015|df=}}</ref>(1%) * Niðurgangur og hiti af völdum ''Shigella''<ref>{{cite web|title=''Shigella'' Infections among Gay & Bisexual Men|publisher=Center For Disease Control|date=April 23, 2015|url=https://www.cdc.gov/shigella/msm.html|accessdate=2015-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150704130110/http://www.cdc.gov/shigella/msm.html|archivedate=July 4, 2015|df=}}</ref> (1%) | * HPV / kynfæravörtur (1%) |} == Kynsjúkdómatékk == Þar sem margir fá ekki skýr einkenni þrátt fyrir að vera smitaðir af kynsjúkdómi er mælt með að ákveðnir aldurshópar og aðrir áhættuhópar fari í reglulega skimun fyrir kynsjúkdómum. Mælt er með að ungt kynferðislega virkt fólk fari í skimun árlega fyrir klamydíu og lekanda. Á Íslandi er hægt að fara í kynsjúkdómatékk á göngudeild húð- og kynsjúkdóma við [[Landspítali|Landspítalann]] í [[Fossvogur|Fossvogi]] eða hjá heimilislækni. == Tilvísanir == <references/> [[Flokkur:Kynsjúkdómar| ]] qycfihtnappm19knu5beo9927krbvwx 0 63636 1958501 1587419 2026-04-01T16:12:02Z Berserkur 10188 Berserkur færði [[Córdoba]] á [[Córdoba (Spáni)]] 1587419 wikitext text/x-wiki [[Mynd:PuertaPuenteCordoba.jpg|thumb|250px|Puerta Puente í Córdoba.]] '''Córdoba''' er borg í [[Andalúsía|Andalúsíu]]-héraði á [[Spánn|Spáni]]. Í borginni búa rúmlega 322 þúsund manns. {{Commonscat|Córdoba|Córdoba}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Andalúsíu]] ifs44genh07seuxfubicgv10gmup1wp 0 64360 1958456 1956383 2026-04-01T12:18:32Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1958456 wikitext text/x-wiki [[File:DMOZ logo.png|alt=|thumb]] '''DMOZ''', hét upphaflega ''The Open Directory Project'', var tenglasafn unnið af sjálfboðaliðum en rekið af [[AOL|AOL Inc]]. 17. mars 2017 lokaði AOL vefsíðunni.<ref>{{vefheimild |höfundur=Sullivan, Danny |titill=DMOZ has officially closed after nearly 19 years of humans trying to organize the web |url=http://searchengineland.com/dmoz-has-officially-closed-271530 |ritverk=Search Engine Land |dags=17. mars 2017 |tungumál=en}}</ref> == Tenglar == * [http://www.dmoz.org/ Vefur DMOZ]{{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20160514165336/http://blog.dmoz.org/ |date=2016-05-14 }} == Heimildir == <references/> {{stubbur|tölvur}} [[Flokkur:Vefsíður]] a6m4s286f3z2savw6zuizg6j3y6o7fp 0 65870 1958539 1383730 2026-04-01T21:16:53Z Akigka 183 1958539 wikitext text/x-wiki [[Mynd:COVID-19_Rock_Snake,_Bursted_Wood_(138).jpg|thumb|right|Herra Kitli málaður á stein í COVID-19-faraldrinum.]] '''Herramenn''' eru [[barnabók|barnabækur]] fyrir yngstu lesendurna eftir [[Bretland|breska]] rithöfundinn [[Roger Hargreaves]]. Herramenn eru einfaldar fígúrur sem hver hefur sinn eiginleika. Fyrsta bókin, ''Herra Kitli'', kom út árið 1971. Alls urðu bækurnar um herramennina 52. Hann fylgdi þeim eftir með 39 bókum um ungfrúrnar frá [[1981]]. Eftir lát hans 1988 hefur sonur hans, [[Adam Hargreaves]], haldið áfram að semja nýjar sögur í báðum flokkunum. Fjórar teiknaðar sjónvarpsþáttaraðir hafa verið gerðar eftir bókunum, sú fyrsta árið 1975. Á [[Ísland]]i komu bækurnar um herramennina út hjá [[Bókaforlagið Iðunn|Iðunni]] frá 1980 í þýðingu [[Þrándur Thoroddsen|Þrándar Thoroddsen]]. [[Flokkur:Breskar barnabækur]] [[Flokkur:Breskir sjónvarpsþættir]] {{s|1971}} obmxczz8j8wmdnxeue0kyru8eweqfwd 1958540 1958539 2026-04-01T21:17:17Z Akigka 183 1958540 wikitext text/x-wiki [[Mynd:COVID-19_Rock_Snake,_Bursted_Wood_(138).jpg|thumb|right|Herra Kitli málaður á stein í COVID-19-faraldrinum.]] '''Herramenn''' eru [[barnabók|barnabækur]] fyrir yngstu lesendurna eftir [[Bretland|breska]] rithöfundinn [[Roger Hargreaves]]. Herramenn eru einfaldar fígúrur sem hver hefur sinn eiginleika. Fyrsta bókin, ''Herra Kitli'', kom út árið 1971. Alls urðu bækurnar um herramennina 52. Hann fylgdi þeim eftir með 39 bókum um ungfrúrnar frá 1981. Eftir lát hans 1988 hefur sonur hans, [[Adam Hargreaves]], haldið áfram að semja nýjar sögur í báðum flokkunum. Fjórar teiknaðar sjónvarpsþáttaraðir hafa verið gerðar eftir bókunum, sú fyrsta árið 1975. Á [[Ísland]]i komu bækurnar um herramennina út hjá [[Bókaforlagið Iðunn|Iðunni]] frá 1980 í þýðingu [[Þrándur Thoroddsen|Þrándar Thoroddsen]]. [[Flokkur:Breskar barnabækur]] [[Flokkur:Breskir sjónvarpsþættir]] {{s|1971}} ht9nudivhl8r1qahlea8q3ybdio6vqe 1958549 1958540 2026-04-01T21:41:39Z Akigka 183 1958549 wikitext text/x-wiki [[Mynd:COVID-19_Rock_Snake,_Bursted_Wood_(138).jpg|thumb|right|Herra Kitli málaður á stein í COVID-19-faraldrinum.]] '''Herramenn''' eru [[barnabók|barnabækur]] fyrir yngstu lesendurna eftir [[Bretland|breska]] rithöfundinn [[Roger Hargreaves]]. Herramenn eru einfaldar fígúrur sem hver hefur sinn eiginleika. Fyrsta bókin, ''Herra Kitli'', kom út árið 1971. Alls urðu bækurnar um herramennina 52. Hann fylgdi þeim eftir með 39 bókum um ungfrúrnar frá 1981. Eftir lát hans 1988 hefur sonur hans, [[Adam Hargreaves]], haldið áfram að semja nýjar sögur í báðum flokkunum.<ref>{{Cite web |title=BBC NEWS {{!}} Entertainment {{!}} Mr Men set for comeback |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2677285.stm |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013181431/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2677285.stm |archive-date=2007-10-13 |access-date=2026-03-29 |website=news.bbc.co.uk}}</ref> Fjórar teiknaðar sjónvarpsþáttaraðir hafa verið gerðar eftir bókunum, sú fyrsta árið 1975. Á [[Ísland]]i komu bækurnar um herramennina út hjá [[Bókaforlagið Iðunn|Iðunni]] frá 1980 í þýðingu [[Þrándur Thoroddsen|Þrándar Thoroddsen]]. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Breskar barnabækur]] [[Flokkur:Breskir sjónvarpsþættir]] {{s|1971}} 3qe41tfpa8ki4pbu4caz8672q7rpiai 0 66809 1958491 1933816 2026-04-01T15:13:34Z Alvaldi 71791 Uppfært 1958491 wikitext text/x-wiki {{heimildir vantar}} {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Víðir | mynd = Víðisvöllur 2023 (143456).jpg | mynd2 = Vidismerki.jpg | Gælunafn = Víðir Garði | Formaður = Guðlaug Helga Sigurðardóttir | Stofnað = 11. maí 1936 | Leikvöllur = Nesfisk-völlurinn | Stærð = 2000 áhorfendur (300 sæti í stúku) | Þjálfari = Tommy F. Nielsen | Deild = [[3.deild karla]] | Tímabil = 2025 | Staðsetning = 11. sæti i 2. deild 2025 | pattern_la1 = _shoulder_stripes_white_stripes_half | pattern_b1 = _shoulder_stripes_white_stripes_white_vert_stripes | pattern_ra1 = _shoulder_stripes_white_stripes_half | leftarm1 = 205090 | body1 = 205090 | rightarm1 = 205090 | shorts1 = 205090 pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=000000|socks2=000000| }} '''Knattspyrnufélagið Víðir''' er [[Ísland|íslenskt]] [[Knattspyrna|knattspyrnufélag]] frá [[Sveitarfélagið Garður|Garði]] á [[Suðurnes]]jum. Félagið var stofnað [[11. maí]] [[1936]]. ==Knattspyrna== ===Meistaraflokkur karla=== Víðir leikur í bláum búningum og spilar heimaleiki sína á Nesfisk-velli. Meistaraflokkur karla leikur eins og er í 3. deild. Besti árangur Víðis í deildakeppni er 7. sæti í efstu deild karla [[1. deild karla í knattspyrnu 1986|árið 1986]], en félagið lék í efstu deild frá 1985-1987 og aftur 1991. Víðir lék til úrslita í [[VISA-bikar karla|Bikarkeppni KSÍ]] árið 1987 á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvelli]] en tapaði gegn [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. ==== Titlar ==== * [[Bikarkeppni neðri deilda karla í knattspyrnu|Bikarmeistarar neðri deilda]]: 2023 * B deildarmeistarar: [https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=45541 1990] * C deildarmeistarar: [[3. deild karla í knattspyrnu 1982|1982]] og [https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=34383 1998] * D deildarmeistarar: [https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=14987 2007] * Lengjubikarmeistarar B deildar: [https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=36541 2017] ==== Ferill á Íslandsmóti ==== * 1968-1982: C-deild * 1983-1984: B-deild * 1985-1987: A-deild * 1988-1990: B-deild * 1991: A-deild * 1992: B-deild * 1993-1994: C-deild * 1995: B-deild * 1996-1998: C-deild * 1999: B-deild * 2000-2004: C-deild * 2005-2007: D-deild * 2008-2010: C-deild * 2011-2016: D-deild * 2017-2020: C-deild *2021-?: D-deild ==== Met ==== * Flestir leikir í efstu deild: **Vilberg Þorvaldsson og Grétar Einarsson (71 leikur) * Flest deildarmörk í efstu deild: **Grétar Einarsson (18 mörk) * Stærsti deildarsigur: **18-0 gegn Afríku í D-deild 2007. * Stærsta deildartap: **0-8 gegn [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylki]] í B-deild 1995. ==Futsal== Víðir varð árið 2008 fyrst íslenskra liða til þess að taka þátt í Evrópukeppninni í Futsal.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20081757696d/vidismenn-fara-til-frakklands|title=Víðismenn fara til Frakklands - Vísir|publisher=Elvar Geir Magnússon|date=2008-02-07|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-01}}</ref> Liðið vann sér inn þátttökurétt á mótinu eftir að hafa spilað til úrslita gegn [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]] um [[Íslandsmót karla í knattspyrnu innanhúss|íslandsmeistaratitilinn í innanhúsknattspyrnu]]. Valur vann leikinn og hlaut þar með þátttökuréttinn en gat ekki tekið þátt og því féll það í skaut Víðis að fara á mótið fyrir Íslands hönd. ==Körfuknattleikur== ===Meistaraflokkur kvenna=== Víðir bar sigur úr býtum í [[1. deild kvenna í körfuknattleik|1. deild kvenna]] tímabilið 1994-1995.<ref>{{cite news |title=Víðisstúlkur Íslandsmeistarar |url=https://timarit.is/page/6759480 |access-date=9 December 2022 |work=[[Víkurfréttir]] |date=19 April 1995 |page=11 |language=Icelandic |via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref> ==== Titlar ==== *[[1. deild kvenna í körfuknattleik|1. deild kvenna]]: 1995 ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Víðir]] [[Flokkur:Garður]] {{s|1936}} gxbbht67tozkpjfe0fmfme5b5jmrrfl 0 68599 1958529 1941877 2026-04-01T17:58:45Z Berserkur 10188 1958529 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Cannons at Christiansholm, Kristiansand, Norway, 2004 ubt.jpg|right|thumb|250px|Fallbyssur í [[Kristiansand]], [[Noregur|Noregi]]]] '''Fallbyssa''' ('''fallstykki''', '''stykki, stórskotaliðsbyssa, stórskotabyssa''' eða '''kanóna''') er mjög stór [[byssa]], oftast á vagni, fæti eða stalli, sem í eru notuð þung skot. Fallbyssur voru fyrst fundnar upp í Kína um 1150 e.Kr. [[Svart púður|Svartpúður]] var notað sem [[drifefni]]. Þegar svartpúður brann myndast gas og það þeytti skotinu úr fallbyssuhlaupinu. Fallbyssur bárust til Evrópu á [[14. öldin|14. öld]]. Útbreiðsla þeirra olli aukinni eftirspurn eftir [[Brennisteinn|brennisteini]] og [[Saltpétur|saltpétri]] sem notuð voru til að framleiða svartpúður. Ísland flutti út brennistein til púðurgerðar frá 14. öld og fram á 19. öld. Fallbyssuhlaup voru framleidd úr bronsi og látúni fram á seinni hluta [[19. öldin|19. aldar]] þegar byrjað var að framleiða fallbyssuhlaup úr stáli. Á 20. öld urðu fallbyssur langdrægari og öflugri. Nýjar tegundir fallbyssna eins og skriðdrekavarnarbyssur, skriðdrekabyssur, loftvarnabyssur og vélfallbyssur komu einnig fram á 20. öld þegar hertækni flaug fram. Eftir Seinni heimsstyrjöldina tóku eldflaugar við hlutverki fallbyssna sem meginvopn herskipa og voru hentugri til að granda skriðdrekum. Loftvarnabyssur eru þó enn notaðar í hernaði og stórskotalið er enn eitt af mikilvægustu vopnun nútímavígvallarins. ==Saga== === Fyrstu fallbyssurnar === Fallbyssur eru [[Skotvopn|byssur]] sem nota [[byssupúður]] eða annað sprengiefni. Það voru líklega [[Daoismi|daoískir]] [[Gullgerðarlist|alkemistar]] í [[Kína]] sem fyrst uppgötvuðu [[Svart púður|svartpúður]] þegar þeir blönduðu saman [[Saltpétur|saltpétri]], [[Brennisteinn|brennisteini]] og [[Viðarkol|viðarkolum]]. Árið 300 e.Kr gaf alkemistinn Ko Hung út leiðbeiningar um hvernig blanda skyldi saltpétri og brennisteini. Árið 650 útskýrði alkemistinn Sun -Ssu-Mo hvernig blanda mætti blöndu af saltpétri og brennisteini við viðarkol. Árið 850 var síðan gefin út handbók fyrir alkemista þar sem þeir voru varaðir við því að útbúa svartpúður vegna sprengihættunnar sem fylgdi því.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=14-16}}</ref> Svartpúður var fyrst notað í orrustu 919 e.Kr í Kína í orrustunni við Úlfafjallaá. Þar var svartpúður notað sem kveikja fyrir olíublöndu sem notuð var í eldvörpu. Svartpúður birtist svo aftur í kínverskum heimildum 1040 og var þá notað sem hluta af eldsprengjum sem skotið var í [[Valslöngva|valslöngum]].<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|bls=25-28|ár=2006}}</ref> [[Mynd:Hand-cannon-being-fired-from-a-stand-belli-fortis-manuscript-by-konrad-kyeser-1400.jpg|thumb|Hér má sjá frumgerð af fallbyssunni í handriti frá 14. öld. Neisti er borin að skotholunni næst skyttunni. Svartpúðrið brennur innan í hlaupinu og myndar gas sem þeytir fallbyssukúlunni út úr hlaupinu.]] Árið 1070 hafði kínverska ríkið bannað útflutning og einkaframleiðslu á svartpúðri og byggt átta ríkisverksmiðjur sem framleiddu svartpúður fyrir keisaralega herinn. Vopnaverksmiðjur ríkisins framleiddu eldörvar þar sem hólk af svartpúðri var komið fyrir framan á örinni og síðan skotið að óvininum með [[Bogi (vopn)|boga]]. Einnig voru framleidd svokölluð eldspjót. Löng prik sem festur var á bambushólkur fylltur með svartpúðri. Hólkinum var síðan beint að óvininum og virkaði sem eldvarpa sem brann í um 5 mínútur. Eldspjótið þróast og árið 1150 var farið að smíða hólkinn framan á spjótinu úr járni. Nú var farið að hlaða hólkanna með svartpúðri og ofan á púðrið var sett járnrusl og brot úr leirkerum sem spýttust á óvininn þegar svartpúðrið brann. Er þá hægt að fara að tala um eiginlegar byssur.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=37-40}}</ref> Svartpúðurs byssur virkuðu vegna þess að svartpúður getur brunnið í súrefnislausu umhverfi. Svartpúðrið var því sett í járnhólkinn og það sem átti að skjóta sett þétt ofan á það. Neista er síðan hleypt í svartpúðrið, oftast í gegnum lítið op í hliðinni á járnhólknum. Þegar svartpúður brennur verða efnahvörf þar sem mikið gas myndast, formúlan að þessum efnahvörfum er 2KNO₃ + S + 3C = K₂S + N₂ + 3CO₂. Þegar gasið þenst út við brunann þeytir það skotinu út úr hlaupinu á byssunni af miklum krafti.<ref>{{Bókaheimild|titill=The History and Chronology of Gunpowder and Gunpowder Weapons (c.1000 to 1850)|höfundur=Henry Pratap Phillips|útgefandi=Notion Press|ár=2016|bls=27}}</ref> Fyrstu fallbyssurnar sem smíðaðar voru í Kína voru úr bronsi. Brons var hentugt þar sem auðvelt var að steypa fallbyssuhlaup í heilu lagi úr því. Gallinn við brons var hins vegar sá að það þoldi ekki mikinn þrýsting og fallbyssurnar áttu það til að springa við notkun. Kínversku byssusmiðirnir hófu því að steypa fallbyssuhlaup úr steypujárni (pottjárni) sem þoldi mun meiri þrýsting. Hellamyndir frá um 1128 benda til þess að kínverskir herir hafi verið farnir að nota fallbyssur í hernaði á þeim tíma. Í kínverska handritinu Elddrekahandbókin (Huǒ Lóng Jīng) frá 1344 er að finna lýsingar á mörgum tegundum af fallbyssum. Ein þeirra, kölluð Langdræga skelfilega fallbyssan (weiyuanpao) hafði 90cm langt hlaup og var 68 kíló að þyngd. Hlaupvíddin var 50mm og þyngd fallbyssukúlunnar 1.3 kílógrömm. Ennþá stærri voru fallbyssurnar í hinu svokallaða níu uxa batteríi. Hlaup þeirrar fallbyssu var 150cm langt. Hlaupvíddin var 30cm og hún gat skotið 13.5kg steinkúlu.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=61-65}}</ref> === Fallbyssur koma til Evrópu === Kínverska ríkið reyndi að halda tækninni við gerð svartpúðurs og fallbyssna leyndri. Tæknin virðist því aðeins hafa þróast í Kína milli 800 og 1200 e.Kr. Það voru mongólar sem fyrst lærðu púðurgerð og fallbyssusmíði af Kínverjum. Árið 1214 höfðu þeir lagt undir sig stóran hluta Norður-Kína þar á meðal nokkrar af vopnaverksmiðjum kínverska ríkisins. Tæknin barst nú eftir Silkiveginum til Mið-Austurlanda og þaðan til Evrópu. Fyrsta evrópska heimildin um gerð svartpúðurs er handrit enska munksins Roger Bacon, ''Opus Majus'' frá 1267.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=69-75}}</ref> Elsta heimildin um svartpúður á Norðurlöndum er íslenska handritið ''Lárentíusar saga biskups'' frá 1320. Þar segir að flæmskur maður að nafni Þrándr hafi sýnt Lárentíusti ,,brest" sem gerði mikinn hvell og sagt honum frá ,,herbresti" sem væri notaður í stríði.<ref name=":0">{{Bókaheimild|titill=Veiðar á villtum fuglum og spendýrum|höfundur=Einar Guðmann|ár=2009|útgefandi=JPV|bls=12}}</ref> Fallbyssur bárust fyrst til Evrópu frá Mið-Austurlöndum 1324 þegar íslamskur her soldánsins af Grenada notaði fallbyssur við umsátrið um kristnu borgirnar Huescar, Baza og Martos á [[Spánn|Spáni]]. Í umsátrinu um Algeciras 1342-1344 notuðu íslamskir verjendurnir vopn sem Spánverjar kölluðu ,,truenos" og virðast hafa verið fallbyssur sem skutu grjótkúlum af slíkum krafti að þær gátu farið beint í gegnum brynvarinn riddara.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=83-84|höfundur=Clive Ponting}}</ref> Svartpúðurs framleiðsla í Evrópu fór hægt af stað. Viðarkol var hægt að framleiða um alla Evrópu en nýtanlegur brennisteinn fannst helst á Sikiley og Íslandi, virkustu eldfjallasvæðum álfunnar. Erfiðast var að finna saltpétur til púðurframleiðslu. Hægt var að skrapa hann af gólfum gripahús þar sem hann leystist út frá þvagi húsdýra en erfitt var að hreinsa þennan saltpétur og lélegur saltpétur var viðvarandi vandamál í púðurframleiðslu í Evrópu á 14. öld sem þýddi að evrópskt svartpúður var kraftminna en svartpúður frá Mið-Austurlöndum og Asíu. Fyrsta svartpúðursmillan í Evrópu sem heimildir fara af var byggð 1340 í Augsburg í Þýskalandi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=102-104}}</ref> Þegar svartpúðursframleiðsla hófst í stórum stíl varð brennisteinn mikilvæg útflutningsvara fyrir Íslendinga. Brennisteinn var unnin í námum í [[Reykjahlíð (Mývatnssveit)|Reykjahlíð]] á Norðurlandi frá 14. öld og fram á miðja 19. öld.<ref name=":0" /> [[Mynd:MonsMeg.JPG|thumb|Fallbyssan Mons Meg er dæmigerð fyrir stóru fallbyssurnar sem notaðar voru í umsátrum á 14. og 15. öld í Evrópu. Hún var smíðuð 1449 og gat skotið 175kg steinkúlum. ]] Það var ekki fyrr en 1377 sem stórfelld notkun fallbyssna í evrópskum hernaði hófst. Þá lét Filippus II hertogi af [[Búrgund|Búrgundí]] smíða fallbyssur sem gátu skotið 90kg steinhnullungum. Þessar fallbyssur notaði hann til að brjóta niður virkisveggi Odruik þegar hann gerði umsátur um borgina. Fallbyssur voru aðallega notaðar í umsátrum þar sem þær voru yfirleitt of svifaseinar og þunglamalega til að hægt væri að nota þær í orrustu. Þar sem fallbyssur voru aðallega notaðar í umsátrum kepptust byssusmiðir Evrópu við að smíða eins stórar fallbyssur og mögulegt var til að þær gætu brotið niður virki og múra óvinarins. Árið 1415 notaði her Hinriks V Englandskonungs fallbyssur sem gátu skotið 360kg steinhnullungum til að brjóta niður virkisveggi [[Orléans]] borgar. Oft þurfti 20 manna áhöfn til að hlaða slíkar byssur og 100 menn og uxa til að hreyfa þær milli staða. Fallbyssur þessa tíma voru hins vegar oft jafn hættulegar áhöfninni og þær voru óvininum þar sem þær áttu það til að springa þegar skotið var úr þeim. Þannig fórst [[Jakob 2. Skotakonungur|Jakob 2.]] af [[Skotland|Skotlandi]] þegar fallbyssa sem hann var að miða sprakk í umsátrinu um Roxburgh.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=110-115}}</ref> Það var helst á sjó sem fallbyssum byrjuðu að breyta gangi orrusta. Fallbyssur voru fyrst sett á skip í Evrópu 1330 af [[Genúa|Genúamönnum]]. Englendingar notuðu svo fallbyssur á skipum sínum í sjóorrustunni við Sluys 1340. Fallbyssur sem notaðar voru á skipum voru oftast litlar og helst ætlaðar til að valda tjóni á áhöfnum óvinarins frekar en að sökkva skipum hans. Til að byrja með voru það helst [[Galeiða|galeiður]] sem búnar voru fallbyssum. Þær hentuðu vel til siglinga á Miðjarðarhafi og voru knúnar áfram af ræðurum og [[Segl|seglum]]. Byggður var sérstakur turn fremst eða aftast á galeiðunum og fallbyssunum komið fyrir þar. Oft voru fallbyssur úr bronsi, sem skotið gátu 27kg kúlum 640 metra, notaðar á þessum skipum. Galeiður vopnaðar fallbyssum urðu algengasta herskipið í flotum Ottómana og kristinna Miðjarðarhafsvelda á 16. öld.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=117-120}}</ref> === Kornapúður og járnkúlan === [[Mynd:Mary Rose Guns ForeBronzeCulverin RearWroughtIronCannon.jpg|thumb|Fallbyssuhlaup úr [[Brons|bronsi]] eða [[Látún|látúni]] líkt og þessar komu fyrst fram um miðja 15. öld. Þau þoldu aukna skotkraftinn sem kornapúður veitti og skutu steyptum fallbyssukúlum úr járni.]] Á 15. öld urðu miklar framfarir í framleiðslu svartpúðurs í Evrópu. Saltpétur var nú skipulega unnin úr þvagi húsdýra og manna og púðurframleiðsla jókst og gæði svartpúðurs í Evrópu bötnuðu. Til að vinna saltpétur úr þvagi voru beð útbúin með lögum af kalki, strái og jarðvegi eða kalki, jarðvegi og viðarösku. Þvaginu var hellt í beðin á hverjum degi í þrjár vikur. Jarðveginum var síðan safnað saman og soðin þangað til nær allur vökvi var gufaður upp. Var þó eftir þykkur vökvi á botninum sem var þurrkaður þangað til hann kristallaðist. Með þessum hætti var hægt að vinna 400 grömm af saltpétri úr 45 kílógrömmum af jarðvegi.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=121-122}}</ref> Fyrsta framþróunin í púðurgerð í Evrópu átti sér stað á fyrri hluta 15. aldar þegar Evrópumenn byrjuðu að ,,korna" púður. Fram að því var svartpúður blandað þannig að hráefnin voru méluð og síðan hrærð saman. Kornun virkaði þannig að eftir að hráefnunum var hrært saman var blandan, sem þá var fínt púður, bleytt með vatni og þrýst í gegnum sigti. Við það leystist saltpéturinn í blöndunni upp og húðaði kornin sem urðu til við þessa aðferð. Það hafði í för með sér að nýja kornapúðrið brann hraðar en fíngerða púðrið og bjó því til aukinn sprengikraft. Auk þess geymdist kornapúður mun betur heldur en gamla púðrið og var ekki eins viðkvæmt fyrir raka. Á sama tíma byrjuðu Evrópumenn að steypa fallbyssuhlaup í heilu lagi úr [[Brons|bronsi]] og [[Látún|látúni]]. Þessi fallbyssuhlaup voru sterkari en gömlu hlaup sem voru lóðið saman úr mörgum járnhringjum. Nýju bronsbyssurnar þoldi hinn mikla þrýsting sem kornapúður bjó til. Um miðja 15. öld tók búrgundíski herinn slíkar fallbyssur í notkun. Í stað þess að búa til fallbyssukúlur með því að höggva til steinhnullunga voru fallbyssukúlur nú steyptar úr járni. Slíkar fallbyssukúlur gátu flogið lengra en steinkúlur og lentu af meiri krafti á skotmarkinu. Fallbyssur búrgundímanna voru með 2.4m löngu hlaupi og skutu 11-25kg járnkúlum.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=136-142}}</ref> Eina leiðin til að verja virki og borgir fyrir þessari nýju tegund fallbyssna var að byggja virkisveggi sem voru lægri en þeir gömlu höfðu verið. Jarðvegur var það hráefni sem mest dempaði höggkraft fallbyssukúlna og skotgrafir voru því grafnar í jörðina og múrveggir hafðir þykkari en áður og klæddir að utan með skáhöllum varnargörðum úr jarðvegi sem fallbyssukúlur hrukku af.<ref name=":1">{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|ár=2006|útgefandi=Pimlico|bls=144-145, 159}}</ref> Nýju brons fallbyssurnar höfðu mikil áhrif á skipagerð í Evrópu. Fram til 1450 voru sjóorrustur háðar af fótgönguliði um borð í skipunum. Fallbyssur voru einungis ætlaðar til að granda fótgönguliði og sjóliðum óvinarins, ekki sökkva herskipum hans. Hins aukni skotraftur kornapúðursins og notkun fallbyssukúlna úr járni gerði fallbyssum kleyft að skjóta í gegnum byrðing tréskipa. Bakslagið af nýju fallbyssunum var hins vegar svo mikið að byssurnar þurftu að vera eins nálægt sjólínunni og hægt var til að koma í veg fyrir að bakslagið frá fallbyssunum velti herskipinu. Skotgöt fyrir fallbyssur voru gerð á byrðinginn og fallbyssum raðað á svokallað fallbyssudekk rétt fyrir ofan sjólínuna. Fallbyssuhlaupin lágu á lágum eikarvögnum á hjólum og tjóðraðir með sverum köðlum og talíum sem notaðar voru til að færa byssurnar fram og til baka.<ref>{{Bókaheimild|titill=Skipabók Fjölva|höfundur=Enzo Angelucci|útgefandi=Fjölvi útgáfa|ár=1979|bls=93|höfundur2=Attilio Cucari}}</ref> Ef skotgötunum var ekki lokað tryggilega fossaði sjór inn um þau í veltingi með þeim afleiðingum að skipið sökk eins og kom fyrir enska karraggann ''Mary Rose'' 1545.<ref name=":1" /> === Stórskotaliðið verður til === Eftir því sem leið á 15. og 16. öld jókst framleiðsla á fallbyssum og svartpúðri jafnt og þétt í Evrópu. Þessi nýja framleiðsla jókst eftirspurn eftir kopar og tini til að búa til fallbyssuhlaup úr bronsi og kopar og sínki til að búa til fallbyssuhlaup úr látúni. Einnig jókst eftirspurn eftir járni til að steypi minni fallbyssur og handbyssur. Eftirspurn eftir saltpétri og brennisteini jókst einnig til muna. Flest stórveldi Evrópu stofnuðu sérstakar verksmiðjur til að smíða fallbyssur og handbyssur og til að framleið púður og fallbyssukúlur. Þrátt fyrir nánast stöðug stríðsátök um alla álfuna voru evrópskir herir almennt mjög litlir á þessum tíma. Til dæmis gátu öflugustu stórveldin Spánn og Frakkland yfirleitt ekki kallað saman meira en 20.000 hermenn fyrir stórar herferðir. Á 17. öld styrktist ríkisvald í Evrópu og fastaherir stækkuðu. Um 1630 var ekki óalgent að evrópsk stórveldi gætu kallað 150.000 menn til vopna. Flotar stórveldanna stækkuðu einnig hratt og um miðja 17. öld taldi enski flotinn 150 herskip.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gunpowder: An Explosive History|höfundur=Clive Ponting|útgefandi=Pimlico|ár=2006|bls=164, 167}}</ref> Þessi þróun kallaði á aukna sérfræðiþekkingu á fallbyssum. Herskólar voru stofnaðir til að þjálfa stórskotaliða og ráðuneyti stofnuð til að hafa yfirumsjón með framleiðslu og geymslu fallbyssna í ríkinu. Dæmi um þetta var enska ráðuneytið ,,Board of Ordinance" (fallbyssuráðið) sem var stofnað á dögum [[Hinrik 8.|Hinriks 8]]. Árið 1671 tók það yfir stjórn á vopnabúrum enska ríkisins og sá um framleiðslu og dreifingu fallbyssna og skotfæra til hers og flota.<ref>{{Bókaheimild|titill=Guns and Government: the Ordnance Office under the later Stuarts|höfundur=H. C. Tomlinson|útgefandi=Royal Historical Society|ár=1979}}</ref> [[Mynd:Swedish 18th century 6 pound cannon.JPG|thumb|Sænsk 6 punda fallbyssa frá 18. öld. Byssan er á járnstyrktum eikarvagni sem hentaði vel fyrir landhernað. ]] Á 17. öld voru evrópskar byssur yfirleitt framleiddar þannig að líkan af fallbyssuhlaupinu var búið til úr timbri og leir. Líkanið var síðan notað til að búa til leirmót af hlaupinu. Mótið var síðan grafið þannig að fallbyssuhlaupið snéri upp og bronsi eða látúni var síðan hellt í mótið til að búa til fallbyssuhlaupið. Til að spara málm voru fallbyssuhlaupin steypt sem rör sem voru hol að innan. Það að steypa rörin hol að innan veikti heildarstyrk fallbyssuhlaupsins en ekki var komin áreiðanleg tækni til að bora heilsteypt fallbyssuhlaup auk sem það hefði verið erfiðara og gert framleiðsluna dýrari. Þegar fallbyssuhlaupið var tilbúið var það fest á vagn sem yfirleitt var úr eik. Fallbyssur sem ætlaðar voru á skip voru hafðar á lágum vögnum með litlum tréhjólum. Fallbyssur sem átti að nota í landhernaði voru settar á hærri vagn með stærri hjólum sem voru styrkt með járni til að bera þungann af fallbyssunni. Ekki var enn farið að mæla stærð fallbyssna í kalíberum og því þurfti yfirleitt að sérsmíða skot fyrir hverja tegund fallbyssna. Heilsteypta járnkúlan var algengasta skotfærið. Heilar járnkúlur grófust í jörðina ef þeim var skotið með miklum halla og því þurfti að skjóta þeim lárétt beint á óvininn. Góðar skyttur gátu látið járnkúluna skoppa eins og þeir væru að fleyta kerlingar en þá gátu kúlurnar flogið í gegnum margar raðir af fótgönguliði og riddaraliði óvinarins og valdið miklu tjóni. Á stuttu færi var hægt að hlaða fallbyssur með járnarusli eða blýkúlum og skjóta úr þeim á stuttu færi. Þegar það var gert virkuðu þær í raun eins og risastórar haglabyssur og gátu valdið miklu tjóni á stuttu færi. Frumstæðar sprengikúlur voru einnig komnar fram. Oft holar járnkúlur, hlaðnar með svartpúðri en þær voru aðallega notaðar í [[Sprengjuvarpa|mortélsbyssur]] á 16. og 17. öld. Þegar járnkúlur kláruðust var enn algengt að grjót væri hoggið til og notað sem fallbyssukúlur.<ref>{{Bókaheimild|titill=English Civil War Artillery 1642–51|höfundur=Chris Henry|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2008|bls=5-6, 18-19}}</ref> Það var [[Gústaf 2. Adólf]] konungur Svíþjóðar sem fyrst endurskipulagði her sinn til að gera ráð fyrir stórskotaliði. Þegar Svíþjóð hóf þátttöku sína í [[Þrjátíu ára stríðið|Þrjátíu ára stríðinu]] var sænski herinn endurskipulagður frá grunni. Fótgöngulið og riddaralið var nú skipulagt í hersveitir. Fótgönguliðshersveitir höfðu 1200 hermenn og riddaraliðshersveitir 1000 hermenn. Fyrir orrustu var tiltækum hersveitum raðað í stórfylki. Stórskotaliðinu var síðan deilt á stórfylkin. Við orrustuna við Breitenfeld 1631 fékk hvert stórfylki 6. léttar fallbyssur úr bronsi sem dregnar voru af hestum. Hvert stórfylki fékk einnig þrjár stærri fallbyssur sem var komið fyrir fyrir framan stórfylkið við upphaf orrustu. Þessi módeli fylgdu flestir herir Evrópu fram að lokum 18. aldar. Orrustur byrjuðu þannig að stærri byssur hófu orrustuna með því að skjóta á óvinaherinn. Þegar orrustan hófst svo fyrir alvöru fylgdu stórskotaliðarnir fótgönguliðinu og riddaraliðinu með léttum fallbyssum sem var hægt að koma hratt fyrir til að skjóta á óvininn og síðan færa auðveldlega eftir því hvernig staðan á vígvellinum þróaðist.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Army of Gustavus Adolphus (2)|höfundur=Richard Brzezinski|útgefandi=Osprey Publishing|ár=1993|bls=17-19}}</ref> === Vallière og Gribeauval kerfin === Á 18. öld urðu miklar breytingar á framleiðslu fallbyssna. Fyrsta byltingin var borvélin sem svissneski uppfinningamaðurinn Jean Maritz fann upp 1713. Borvél Maritz var nægilega öflug til að bora í gegnum steypt málmstykki. Það þýddi að nú var hægt að smíða fallbyssuhlaup með því að steypa heilt hlaup úr bronsi eða látúni og síðan bora rásina fyrir fallbyssukúluna og púðurhleðsluna. Fallbyssuhlaup steypt með þessari aðferð voru mun sterkari en hlaup sem voru steypt með holrúmi. Því var hægt að hafa fallbyssuhlaup þynnri en áður án þess að tapa styrk. Fallbyssur urðu því öflugri og meðfærilegri. Fallbyssuverksmiðja frönsku krúnunnar var sú fyrsta til að taka nýju tæknina í notkun. Yfirmaður franska stórskotaliðsins Jean Florent de Vallière undirhershöfðingi þróaði nýtt kerfi til að skipuleggja stórskotalið franska hersins. Fallbyssur skyldu nú framleiddar í föstum stærðum. Stærðirnar voru miðaðar við þyngd fallbyssukúlunnar sem byssan gat skotið. Í Vallière kerfinu voru fallbyssur smíðaðar í 4-punda, 8-punda, 12-punda og 24-punda stærðum. Mortélsbyssur voru smíðaðar í 8-punda og 12-punda stærðum. Vallière kerfið var tekið í notkun 1732 og reyndist vel. Fallbyssur voru nú framleiddar í föstum hlaupvíddum sem gerði framleiðslu skotfæra mun auðveldari.<ref>{{Bókaheimild|titill=Napoleon's Guns 1792–1815 (1)|höfundur=René Chartrand|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2003|bls=3-4}}</ref> [[Mynd:Gribeauval 1780.jpg|thumb|12-punda Gribeauval fallbyssa.]] Það leið þó ekki á löngu þar til gallar Vallière kerfisins komu fram. Helstu gallar þess voru skortur á léttum fallbyssum og howitzer-stórskotaliðsbyssum. Howitzer byssurnar höfðu fyrst verið þróaðar í Hollandi á 17. öld og náðu vinsælum í Niðurlöndum og Bretlandseyjum. Þær voru nokkurskonar millistig milli fallbyssu og sprengjuvörpu. Þær gátu skotið bæði járnkúlum og sprengikúlum eins og fallbyssur en skutu þeim í hærri boga en fallbyssur. Oft skutu þær á 45° gráðu halla eða meira sem gerði þeim kleift að skjóta yfir varnarveggi eða ofan í skotgrafir.<ref>{{Bókaheimild|titill=Napoleon's Guns 1792–1815 (1)|höfundur=René Chartrand|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2003|bls=5-6}}</ref> Það féll á herðar Jean-Baptiste Vaquette de Gribeauval undirhershöfðinga að endurbæta fallbyssukerfi franska hersins. Hann var skipaður yfirmaður franska stórskotaliðsins 1763 og Gribeauval kerfið var tekið í notkun 1765. Fallbyssum var nú skipt í tvo flokka, vígvallarbyssur og umsátursbyssur. Vígvallarbyssur skyldu vera léttar og meðfærilegar en umsátursbyssur hafa meiri skotkraft og lengri hlaup. Vígvallarbyssur voru framleiddar í stærðunum 4-pund, 8-pund og 12-pund. Einnig voru framleiddar afar léttar 1-punda byssur og 6-punda howitzer byssur. Umsátursbyssur voru nú framleiddar í 4-punda, 8-punda, 12-punda, 16-punda og 24-punda stærðum. Mortélsbyssur voru framleiddar í 8-punda, 10-punda og 12-punda stærðum. 12-punda byssan var öflugasta vígvallarbyssa franska hersins í þessum kerfi. Fallbyssuhlaupið var 229cm á lengd og hlaupvídd þess 121mm. Þyngd hlaupsins var 880kg og eikarvagninn sem það var fest á við notkun í landhernaði var rúm 900kg. Í heildina var byssan því tæp 2 tonn á þyngd. Sex hesta þurfti til að draga byssuna og 15 stórskotaliða þurfti til að nota hana í bardaga. 12-punda byssan gat skotið einu sinni á mínútu og var banvæn á allt að 900 metra færi og skotin úr henni gátu dregið allt að 1800 metra.<ref>{{Bókaheimild|titill=Napoleon's Guns 1792–1815 (1)|höfundur=René Chartrand|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2003|bls=7-12}}</ref> === Napóleonsstyrjaldirnar og sprengikúlan === [[Mynd:Guard Foot Artillery 1808.jpeg|thumb|Franskir stórskotaliðar hlaða Howitzer fallbyssu.]] [[Napóleon Bónaparte]] hóf feril sinn í franska hernum stórskotaliðinu. Í styrjöldunum sem kenndar eru við hann urðu margar framfarir í notkun fallbyssna. Þegar Napóleon rændi völdum í Frakklandi 1799 notaði stórskotaliðið enn mest heilsteyptar járnkúlur. Þetta breyttist 1803 þegar uppfinningamaðurinn Henry Shrapnel kynnti uppfinningu sína fyrir breska stórskotaliðinu. Uppfinning Shrapnels var ný tegund af sprengikúlu. Kúlan var hol járnkúla fyllt með blýkúlum og sprengiefni. Í kúlunni var kveikiþráður sem kveiknaði í þegar kúlunni var skotið úr fallbyssunni. Lengd kveikiþráðarins réð því hvenær kúlan sprakk. Vel þjálfaðar fallbyssuskyttur gátu þannig stillt sprengikúluna þannig að hún sprakk rétt fyrir ofan höfuðið á óvinahermönnunum og þannig drepið og sært fjölda manns í einu.<ref>{{Bókaheimild|titill=British Napoleonic Artillery 1793–1815 (1)|höfundur=Chris Henry|ár=2002|útgefandi=Osprey Publishing|bls=18}}</ref> Notkun fallbyssna breyttist í Napóleonsstyrjöldunum. Skotkraftur þeirra var orðinn slíkur að í orrustunni við Austerlitz 1805 náði franski herinn að stöðva gagnsókn rússneska fótgönguliðsins með 42 fallbyssum. Í orrustunni við Jena 1806 náði Lannes marskálkur að stöðva sókn prússneska fótgönguliðsins með stöðugri skothríð 25 fallbyssna. Napóleon safnaði því stórskotaliði sínu, sérstaklega stórskotaliðinu í lífvarðarsveit sinni í stórar stórskotaliðssveitir sem höfðu það hlutverk að stoppa fótgönguliðsárásir óvinarins og búa til göt í víglínu hans.<ref>{{Bókaheimild|titill=Napoleon's Guns 1792–1815 (1)|höfundur=René Chartrand|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2003|bls=41}}</ref> Í breska hernum var stórskotalið nú skipulagt í stórfylki sem höfðu 6-12 fallbyssur hvert. Í Pýreneaskagastríðinu 1808-1814 hafði hvert stórskotaliðsstórfylki í breska hernum sex fallbyssur, sex skotfæravagna, einn vagn með aukahjólum, einn smiðjuvagn sem var með færanlega smiðju til að sinna viðgerðum, tvo birgðavagna og tvo vagna með aukaskotfæri.<ref>{{Bókaheimild|titill=British Napoleonic Artillery 1793–1815 (1)|höfundur=Chris Henry|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2002|bls=5-6}}</ref> === Rifflaða fallbyssuhlaupið, kveikjur og nítróglyserín === Eftir lok Napóleonsstyrjaldanna var næsta stóra framförin í framleiðslu fallbyssna rifflaða fallbyssuhlaupið. Rifflaðir framhlaðningur voru algengar veiðibyssur á 18. öld og breski herinn byrjaði að vopna heilar hersveitir með rifflum í Napóleonsstyrjöldunum. Rifflun virkaði þannig að rákir voru skornar í hlið byssuhlaupsins. Rákirnar gripu síðan í kúluna þegar byssunni var skotið sem olli því að kúlan byrjaði að snúast. Þessi tækni gerði byssur nákvæmari en til að rifflar virkuðu þurfi skotið að passa hárnákvæmlega í riffillinn sem olli því að tímafrekt var að hlaða framhlaðna riffla. Þróun rifflaðra fallbyssna átti sér stað báðum megin við Atlantshafið. Verkfræðingurinn William Armstrong kynnti hönnun sína fyrir breska hermálaráðuneytinu 1854. Armstrong byssan var afturhlaðin fallbyssa með riffluðu hlaupi. Fallbyssuhlaupið var úr steypujárni og klætt með smíðajárni til að styrkja það. Kúlurnar í hana voru blýhúðaðar járnkúlur. Blýið var nægilega mjúkt til að þenjast út í hlaupinu þegar skotið var út úr byssunni. Þá gripu rifflurnar í kúluna og byrjuðu að snúa henni.<ref>{{Bókaheimild|titill=A Treatise on Ordinance and Armour|höfundur=Alexander L. Holley|útgefandi=D. Van Nostrand|bls=1-2|ár=1865}}</ref> Á sama tíma var enski verkfræðingurinn Joseph Whitworth að vinna að hönnun rifflaðra fallbyssuhlaupa. Hönnun hans var afturhlaðin eins og hönnun Armstrong. Helsti munurinn á hönnun þeirra var að fallbyssuhlaup Whitworth var úr stáli en ekki steypujárn. Líkt og Armstrong byssan vað það klætt með smíðajárni. Hlaupin á báðum byssunum voru steypt heil og síðan boruð líkt sem veitti hlaupinu aukin styrk. Breski herinn valdi hönnun Armstrong fram yfir hönnum Whitworth þar sem hönnun Armstrong þótti einfaldari í smíðum. Í Norður-Ameríku var það bandaríski höfuðsmaðurinn Robert Parker Parrott sem fyrst byrjaði að framleiða riffluð fallbyssuhlaup 1860. Parrott fallbyssan var framhlaðin líkt og hefðbundnar fallbyssur en hlaupið rifflað. Kúlurnar í hana voru smíðaðar með brún neðan á kúlunni. Þegar hleypt var af byssunni þandist brúnin á botninum út og rifflurnar gripu í hana og sneri kúlunni. Parrott byssan var líkt og Armstrong byssan smíðuð úr steypujárni og klædd með smíðajárni.<ref>{{Bókaheimild|titill=A Treatise on Ordinance and Armour|höfundur=Alexander L. Holley|útgefandi=D. Van Nostrand|ár=1865|bls=27-28, 50-51}}</ref> [[Mynd:US3inchShrapnelPatterns1915.png|thumb|Þessi teikning sýnir dreifingu sprengjuflísa úr sprengikúlu þegar hún springur í loftinu á mismunandi færum.]] Hönnun sprengikúlna fór líka mikið fram um miðja 19. öld. Helsti gallinn við fyrstu sprengjukúlurnar var að kveikiþráðurinn var óáreiðanlegur. Kúlurnar áttu til að springa of fljótt og valda vinveittum skaða eða of seint eftir að þær lentu á jörðinni. Þetta breyttist þegar Charles Guillaume Bormann fann upp Bormann kveikjuna (einnig kölluð tundurpípa). Bormann kveikjan var hringlaga snittaður málmdiskur. Ofan á disknum voru tölur frá 0.75 og upp í 5.5. Stórskotaliði notaði töng til að gera gat á diskinn og skrúfaði kveikjuna í kúluna. Inni í kveikjunni var pípa full af svartpúðri. Þegar kúlunni var skotið komst neisti inn í kveikjuna í gegnum gatið og kveikti í púðrinu. Púðrið gat brunnið frá 0.75 sekúndum og upp í 5.5 sekúndur. Púðrið kveikti síðan í sprengihleðslunni inni í kúlunni og hún sprakk og dreifði sprengiflísum yfir óvininn.<ref>{{Bókaheimild|titill=American Civil War Artillery 1861–65 (1)|höfundur=Philip Katcher|ár=2001|bls=14-15|útgefandi=Osprey Publishing}}</ref> [[Mynd:Cordite Filled Cartridge.JPG|thumb|Kordít þræðir úr 303. byssukúlu.]] Svartpúður var [[drifefni]] fallbyssna frá því að þær voru fundnar upp og fram á seinni hluta 19. aldar. Það breyttist þegar Ascanio Sobrero uppgötvaði [[nítróglyserín]] þegar hann blandaði saman [[Saltpéturssýra|saltpéturssýru]], brennisteinssýru og glyseríni árið 1847. Nítróglyserín var fyrsta sprengiefnið sem var öflugra en svartpúður. Nítróglyserín var fljótlega þróað í sprengiefnið [[dínamít]] en var of öflugt og óstöðugt til að vera nothæft sem drifefni í fallbyssur. Árið 1889 tókst James Dewar og W. Kellner að blanda saman nítrósellulósa, nítróglyseríni og vaselíni. Blandan var stöðugt drifefni sem hægt var að nota í fallbyssur. Uppfinning þeirra var kölluð kordít og fjöldaframleiðsla þess hófst strax sama ár í skotfæraverksmiðju breska hersins í Waltham Abbey. Upphaflega var kordít 37% nítrósellulósi, 58% nítróglyserín og 5% vaselín. Þessi blanda olli hins vegar mikilli tæringu í fallbyssuhlaupum breska hersins vegna þess að kordítið myndaði svo mikinn hita þegar það brann. Blöndunni var því breytt í 65% nítrósellulósa, 30% nítróglyserín og 5% vaselín. Við þessa breytingu lækkaði brennsluhitinn og kordít tók við af svartpúðri sem sprengiefnið sem notað var til að skjóta fallbyssukúlum.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Chemistry of Powder and Explosives|höfundur=Tenney L. Davis|útgefandi=Angriff Press|ár=1943|bls=295-296}}</ref> [[Mynd:1-InchNordenfelt4BarrelGunNavalActionDrawing.jpg|thumb|Breskir sjóliðar manna fjögurra hlaupa Nordenfelt byssu. 25mm skotin eru í magasíninu fyrir ofan hlaupin.]] Vegna þess hve stöðug nýju drifefnin eins og kordít voru var nú hægt að þróa nýja tegund skotfæra fyrir fallbyssur. Þessi nýja tegund skotfæra var fallbyssuskotið eða stórskeytið eins og við þekkjum það i dag. Áður en stórskeytið var fundið upp þurfti að hlaða púðri og kúlu í sitthvoru lagi í fallbyssur. Nýja stórskeytið var samansett þannig að látúnshólkur var fylltur með drifefni, til dæmis kordíti. Neðst á hólknum var hvellhetta (einnig kölluð primer), ofan á drifefnið kom fallbyssukúlan. Framan á fallbyssukúluna var síðan skrúfuð kveikja. Kveikjan gat verið tímastillt þannig að kúlan sprakk í loftinu eða með höggskynjara þannig að kúlan sprakk þegar hún lenti á fyrirstöðu. Til að nota nýju stórskeyti hannaði breski flotinn svokallaðar hraðskotabyssur. Til að teljast hraðskotabyssur þurftu fallbyssur að vera afturhlaðnar, nota stórskeyti og vera með dempurum til að dempa afturkast fallbyssunnar (bakslagið). Fyrsta hraðskotabyssan var eins tommu Nordenfelt byssan. Nordenfelt byssan hafði 25mm hlaupvídd og skaut heilum stálkúlum. Hún gat dregið allt að 700 metra og var ætluð til að granda tundurskeytabátum. Nordenfelt byssan var tekin í notkun 1880.<ref>,,The Nordenfelt Gun". ''Scientific American''. '''48''' (13): 198. 1883.</ref> Árið 1896 tók breski flotinn síðan fjögurra tommu hraðskotabyssu í notkun. Hlaupvídd hennar var 101mm, hún gat skotið 11kg sprengikúlu 8200 metra og gat skotið fimm skotum á mínútu. Nýju hraðskotabyssurnar juku skotkraft herskipa til muna, voru auðveldari í notkun og öruggari en gömlu framhlöðnu fallbyssurnar.<ref>{{Bókaheimild|titill=British Gunboats of Victoria´s Empire|höfundur=Angus Konstam|ár=2022|bls=42|útgefandi=Osprey Publishing}}</ref> Næsta skref í þróun hraðskotabyssurnar var vélfallbyssan. Vélfallbyssan gat haldið uppi stöðugri skothríð eins og vélbyssa. Munurinn á vélbyssu og vélfallbyssu er hlaupvídd byssunnar. Vélfallbyssur hafa yfirleitt allavega 20mm hlaupvídd en vélbyssur hafa minni hlaupvídd. Fyrsta vélfallbyssan var breska fallbyssan, QF 1 pounder. Hún hafði 37mm hlaupvídd og var hönnuð af Hiram Maxim sem einnig hannaði Maxim vélbyssuna. Byssan gat skotið 340gr sprengikúlu með höggkveikju þannig að kúlan sprakk ef hún lenti á fyrirstöðu og 200gr heilum stálkúlum sem gátu farið í gegnum létta brynvörn.<ref>{{Bókaheimild|titill=Handbook of the 1-PR. Q.F. Gun|ár=1902|bls=17-18}}</ref> === Fyrri heimstyrjöldin === [[Mynd:Sectioned British 18-pounder shrapnel round photograph.jpg|thumb|Stórskeyti (fallbyssuskot) úr QF 18-pounder gun fallbyssunni sem breski herinn notaði í Fyrri heimsstyrjöldinni. Drifefnið er kordít þræðir. Hvellhettan er í botninum á látúnshylkinu. Sprengikúlan er með blýkúlum sem fljúga í allar áttir þegar kúlan springur. Á neðri stórskeytinu hefur kveikjan verið skrúfuð framan á kúluna. Kveikjan í sprengjukúlum eins og þessum var yfirleitt tímastillt svo hún myndi springa yfir höfðum óvinarins.]] Í aðdraganda Fyrri heimsstyrjaldarinnar hafði vopnakapphlaup átt sér stað milli virkjasmiða og fallbyssuframleiðenda. Ný byggingartækni eins og járnbent steinsteypa og ný byggingarefni eins og stál gerðu virkjasmiðum kleift að smíða virki sem þoldu vel fallbyssuskothríð. Svar vopnaframleiðenda var að framleiða stærri og stærri fallbyssur til að granda nýju virkjunum. Einnig var þróuð ný tegund sprengjukúlna til að granda virkjum. Þessar nýju sprengikúlur voru með skel úr hertu stáli og tímastilltri kveikju. Þegar kúlan lenti á virkisvegg fór hún í gegnum jarðvegslagið yfir steypunni og inn í steypuna. Síðan kveikti kveikjan í sprengjuefninu í oddinum og fallbyssukúlan sprakk inni í virkisveggnum. Flest virki voru hönnuð til að standast skothríð 210mm fallbyssna og því þurfti enn stærri byssur til að granda virkjum.<ref>{{Bókaheimild|titill=42cm 'Big Bertha' and German Siege Artillery of World War I|höfundur=Marc Romanych|höfundur2=Martin Rupp|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2014|bls=5-6}}</ref> Þegar Fyrri heimsstyrjöldin hófst 1914 var algengasta fallbyssan í öllum herjum létt hraðskotabyssa. Frakkar notuðu Canon de 75 modèle 1897 sem hafði 75mm hlaupvídd. Bretar notuðu QF 18-pounder gun sem hafði 84mm hlaupvídd. Þjóðverjar notuðu 7.7 cm FK 96 n.A. sem var 77mm. Bretar kölluðu slíkar byssur hraðskotabyssur QF var stytting á ''Quick Fire'' en Þjóðverjar kölluðu þær vígvallarbyssur en FK var stytting á ''Feldkanone''. Af þessum byssum gat sú franska skotið flestum skotum á mínútu og var langdrægust, sú breska hafði þyngstu kúluna og sú þýska var léttust.<ref>{{Bókaheimild|titill=The French 75|höfundur=Steven J. Zaloga|ár=2020|bls=16-17|útgefandi=Osprey Publishing}}</ref> Enginn af þjóðunum sem hófu Fyrri heimsstyrjöldina hafði séð fyrir hvernig hún myndi þróast. Eftir fyrstu mánuði stríðsins glímdu allir stríðsaðilar við skort á stórskeytum. Til dæmis höfðu 4780, 75mm fallbyssur franska hersins skotið meira en helmingi af 75mm stórskeytabirgðum Frakklands á fyrstu mánuðum stríðsins. Ný tækni eins og síminn þýddu að hermenn í fremstu víglínu gátu leiðbeint stórskotaliðinu. Það þýddi að fallbyssur þurftu að vera nægilega langdrægar til að skjóta yfir sjónlínu. Hönnun hraðskotabyssna var því breytt þannig að hægt væri að hækka fallbyssuhlaupið. Til dæmis var þýska 7.7 cm FK 96 n.A byssan endurhönnuð þar sem einungis var hægt að hækka hlaupið í 15° gráðu halla.. Á nýju útgáfunni 7.7 cm FK 16 sem var tekin í notkun 1916 var hægt að hækka hlaupið í 40° gráðu halla sem gerði hana 2300 metrum langdrægari. Þegar leið á stríðið var einnig farið að nota fallbyssukúlur sem innihéldu eiturgas. Mest notaða eiturgasið í fallbyssukúlur var [[sinnepsgas]] en [[blásýra]] og [[fosgen]] voru einnig notuð.<ref>{{Bókaheimild|titill=The French 75|höfundur=Steven J. Zaloga|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2020|bls=18-20}}</ref> [[Mynd:Three 8-inch howitzers of 39th Siege Battery, Royal Garrison Artillery (RGA), firing from the Fricourt-Mametz Valley during the Battle of the Somme, August 1916. Q5817.jpg|thumb|Breskar 203mm howitzer fallbyssur í orrustunni við Somme 1916.]] Þjóðverjar voru eina þjóðin sem byrjaði Fyrri heimsstyrjöldina með risafallbyssur sem gátu grandað virkjum andstæðingsins. Heráætlun Þjóðverja gerði ráð fyrir hraði sókn inn í Frakkland og því voru risafallbyssur nauðsynlegar til að brjóta niður virki óvinarins. Stærsta fallbyssa Þjóðverja í stríðinu var 42cm M-Gerät. Hún hafði 420mm hlaupvídd og gat skotið 400-1160kg sprengikúlu. Drægi þeirra var 9300 metrar. Byssan var uppnefnd Digra Berta af þýskum hermönnum og nafnið festist við hana. Í raun virkaði Digra Berta eins og mortélsbyssur höfðu gert áður fyrr þar sem hún skaut fallbyssukúlum í háum boga. Fallbyssan var 42 tonn á þyngd og gat skotið 8 fallbyssukúlum á klukkustund. Einungis tvær fallbyssur voru tilbúnar 1914 og tíu til viðbótar voru smíðaðar meðan á stríðinu stóð<ref>{{Bókaheimild|titill=42cm 'Big Bertha' and German Siege Artillery of World War I|höfundur=Marc Romanych|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2014|bls=15-22|höfundur2=Martin Rupp}}</ref> Það tók Bandamenn nokkur ár að þróa sínar eigin risafallbyssur. Árið 1914 notaði breski herinn ennþá 152mm Howitzer fallbyssur sem teknar höfðu verið í notkun 1896. Bretar voru þó fljótir að átti sig á því að dráttarvélar hentuðu best til að færa stærri fallbyssur milli staða og breski herinn keypti meira en þúsund 75 hestafla Holt dráttarvélar. Næsta skref var að útbúa fallbyssur á vélknúnum vögnum. Slíkar fallbyssur voru kallaðar sjálfknúnar fallbyssur á ensku (''self-propelled artillery'') en kallaðar vélknúnar fallbyssur á íslensku. Fyrsta vélknúna fallbyssan var tekin í notkun af breska hernum 1917. Vélbúnar fallbyssur og skriðdreka má aðgreina með því að á skriðdrekum er fallbyssan í snúanlegum turni en á vélknúinni fallbyssu er ekki snúanlegur turn sem gerir þær einfaldari og ódýrari í framleiðslu.<ref>{{Bókaheimild|titill=British Artillery 1914-1919: Heavy Artillery|höfundur=Dale Clarke|ár=2005|bls=5-8|útgefandi=Osprey Publishing}}</ref> Nýjar tegundir af fallbyssum voru þróaðar í Fyrri heimsstyrjöldinni. Skriðdrekabyssur og skriðdrekavarnarbyssur voru þróaðar samhliða [[Skriðdreki|skriðdrekanum]]. Fyrstu skriðdrekarnir eins og franski St-Chamond skriðdrekinn notuðu fallbyssur frá stórskotaliðinu en St-Chamond skriðdrekinn var vopnaður með Canon de 75 modèle 1897.<ref>{{Bókaheimild|titill=French Tanks of World War 1|höfundur=Steven J. Zaloga|ár=2010|bls=20|útgefandi=Osprey Publishing}}</ref> Þegar breski Mark IV skriðdrekinn var hannaður var ný stutthleypt 57mm fallbyssa hönnuð sem aðalvopn hans. Tvær tegundir af fallbyssukúlum voru hannaðar fyrir nýju byssuna. Heil kúla sem gat farið í gegnum 30mm af brynvörn úr stáli og lítil sprengikúla sem hentaði betur gegn fótgönguliði.<ref>{{Bókaheimild|titill=British Mark IV tank|höfundur=David Fletcher|ár=2007|bls=9|útgefandi=Osprey Publishing}}</ref> Fallbyssur voru hentugasta vopnið til að granda nýju skriðdrekunum en vagnarnir á flestum fallbyssum voru ekki nægjanlega hreyfanlegir til miða á hraðskreið skotmörk eins og skriðdreka. Lausnin var að þróa nýjan vagn fyrir fallbyssur sem gerði stórskotaliðunum kleyft að miða hratt. Fyrstu vagnarnir fyrir skriðdrekavarnarbyssur voru úr timbri og smíðaðir á víglínunni. Seinna voru sérstakir stálvagnar smíðaðir sem gerðu stórskotaliðum kleyft að hreyfa fallbyssuhlaupið hratt lárétt og lóðrétt.<ref>{{Bókaheimild|titill=The French 75|höfundur=Steven J. Zaloga (2020)|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2020|bls=22-24}}</ref> Í Fyrri heimsstyrjöldinni var geigleisan megin orrustuskipið í flotum stórveldanna. Þegar fyrsta geigleisan HMS ''Dreadnaught'' var hleypt af stokkunum 1906 gerði hún öll önnur orrustuskip úrelt. Orrustuskip, orrustubeitiskip og beitiskip voru nú búin fáum en gífurlega öflugum fallbyssum í hreyfanlegum turnum. Þegar Fyrri heimsstyrjöldin hófst voru 305mm fallbyssur meginvopn breska, franska og þýska flotans. Slíkar byssur gátu skotið 250-440kg sprengikúlum meira en 20km. Breski flotinn hafði þó rétt áður en stríðið hófst tekið í notkun enn stærri fallbyssu. 381mm fallbyssu sem gat skotið 879kg sprengikúlu meira en 30km. Sjóorrustur voru því fallbyssueinvígi yfir sjónlínuna milli brynvarinna herskipa. Stærsta sjóorrusta Fyrri heimsstyrjaldarinnar var háð milli breska og þýska flotans undan ströndum Jótlands 1916. Orrustan var fallbyssueinvígi sem hófst þegar flotarnir komu auga á hver annan á rúmlega 12km færi. Flotarnir sigldu síðan í röð meðfram hvor öðrum og létu fallbyssuskot dynja á hver öðrum. Þegar orrustunni lauk höfðu Bretar misst 3 orrustubeitiskip, 3 beitiskip og 8 tundurspilla. Þjóðverjar misstu eitt orrustubeitiskip, eitt úrelt orrustuskip, 4 létt beitiskip, og 5 tundurspilla.<ref>{{Bókaheimild|titill=Jutland 1916|bls=10-13, 39, 88|ár=2000|útgefandi=Osprey Publising|höfundur=Charles London}}</ref> === Seinni heimstyrjöldin === [[Mynd:WW2 German occupation Norway April 1940 Oslo Wehrmacht soldiers Draft horses 10.5 cm leFH 18 howitzer Tyskere Oslo gate Henriksen & Steen Nasjonalbiblioteket Tidemanns mixture Public domain URN NBN no-nb digifoto 20171219 00044 NB HS O.jpg|thumb|105mm howitster fallbyssan, 10.5 cm leFH 18, var vinnuhestur þýska stórskotaliðsins í Seinni heimstyrjöldinni. Hér sjást þýskir hermenn draga slíka fallbyssu þegar þeir hernámu Osló 1940.]] [[Mynd:6-inch naval gun overlooking Reykjavik Bay in Iceland, August 1940. H3124.jpg|thumb|Loftvarnarbyssa Breta í Reykjavík 1940.]] Þegar seinni heimsstyrjöldin hófst var 75mm fallbyssan enn algengasta fallbyssan í stórskotaliði stórveldanna. Þýski herinn notaði byssuna 7.5cm leichte Infanteriegeschütz sem var létt fallbyssa með 75mm hlaupvídd. Einn helsti kosturinn við fallbyssuna var að hún var nægilega létt til að hestar gætu dregið hana. Meginhlutinn af stórskotaliði þýska hersins var dreginn af hestafli í Seinni heimstyrjöldinni. Hin megin fallbyssa þýska hersins var howitzer fallbyssa með 105mm hlaupvídd sem kölluð var 10.5cm leichte Feldhaubitze. Tilraunir þýska hersins höfðu leitt í ljós að sprengikúlur úr 105mm byssur gátu verið allt að 6 sinnum öflugari en sprengikúlur úr 75mm fallbyssum og því var aukin áhersla lögð á framleiðslu stærri fallbyssna eftir því sem leið á stríðið. Stærsta fallbyssan í almennri notkun hjá þýska hernum í stríðinu var 15cm schwere Feldhaubitze 18. Hún hafði 150mm hlaupvídd en var þyngri en hinar byssurnar og 20 mínútur þurfti til að koma henni fyrir áður en hún gat hafið skothríð. Í heildina framleiddu Þjóðverjar um 13.025, léttar 75mm fallbyssur í nokkrum útgáfum á stríðsárunum, um 17.816 meðalstórar 105mm howizter fallbyssur og um 5.803 stórar 150mm howitzer fallbyssur.<ref>{{Bókaheimild|titill=German Field Artillery of World War II|höfundur=Steven J. Zaloga|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2023|bls=5-7, 15-16, 24}}</ref> 105mm howitzer fallbyssur voru einnig algengustu fallbyssurnar hjá bandaríska hernum en Bandaríkin framleiddu um 11.116 slíkar byssur i nokkrum útgáfum frá 1940-1945.<ref>{{Bókaheimild|titill=US Field Artillery of World War II|höfundur=Steven J. Zaloga|bls=9|ár=2007|útgefandi=Osprey Publishing}}</ref> Þegar Seinni heimsstyrjöldin hófst skriðdrekar þróast mikið frá Fyrri heimsstyrjöldinni. Í Frakklandi og Bretlandi voru skriðdrekar flokkaðir í tvo flokka. Léttir skriðdrekar, einnig kallaðir riddaraliðsskriðdrekar og þyngri skriðdrekar, einnig kallaðir fótgönguliðsskriðdrekar. Léttir skriðdrekar voru hraðskreiðir, létt brynvarðir og hannaðir með bardaga við aðra skriðdreka í huga. Fótgönguliðsskriðdrekar voru betur brynvarið og með hlaupvíðari en styttri fallbyssur sem hentuðu betur gegn virkjum og niðurgröfnum skriðdrekavarnarbyssum. Þjóðverjar skiptu sínum skriðdrekum einnig í tvo flokka. Þannig var Panzer III skriðdrekinn hannaður til að berjast við skriðdreka óvinarins og upphaflega vopnaður með 37mm skriðdrekavarnarbyssu. Hún skaut fallbyssukúlum með hertum oddi sem hönnuð voru til að fara í gegnum brynvörn og gat einnig skotið litlum sprengikúlum. Panzer IV var hins vegar ætlaður til að styja fótgönguliðið í sókn og því með meiri brynvörn og vopnaður með 75mm howitzer fallbyssu sem hentaði ekki gegn brynvörðum farartækjum þar sem hún var hönnun til að skjóta sprengjukúlum í háum boga á hraðanum 355m/s. Eftir því sem leið á stríðið varð brynvörn skriðdreka þykkari og sífellt stærri fallbyssur voru settar í skotturna skriðdreka. Hlaupin á fallbyssum lengdust líka þegar leið á stríðið þar sem hægt var að skjóta fallbyssukúlum á hærri hraða úr lengri fallbyssuhlaupum. Hærri hraða gerði síðan fallbyssukúlum kleift að fara í gegnum þykkari brynvörn. Undir stríðslok var þannig búið að endurhanna Panzer IV skriðdrekann þannig að hann bæri hlauplanga 75mm fallbyssu, 7.5cm KwK L/48, sem gat skotið fallbyssukúlu með hertum oddi á hraðanum 930 m/s. Það gerði Panzer IV kleift að granda flestum bandarískum, breskum og sovéskum skriðdrekum.<ref>{{Bókaheimild|titill=Panzer IV|höfundur=Thomas Anderson|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2021|bls=7-9, 264-265}}</ref> Skriðdrekavarnarbyssur þróuðust líka til að halda í við nýju og meira brynvörðu skriðdrekana sem teknir voru í notkun á seinni hluta stríðsins. Þegar Seinni heimsstyrjöldin hófst gerðu allir herir ráð fyrir því að lykilinn að góðri skriðdrekavarnabyssu væri lítil hlaupvídd en langt hlaup. Þannig væri hægt að skjóta lítilli fallbyssukúlu með hertum oddi í gegnum brynvörn flestra skriðdreka. Oft var [[volfram]] notað í odda slíkra fallbyssukúlna vegna þess að það er harðara en [[Stál|stálið]] sem notað var í brynvörn skriðdreka.<ref>{{Bókaheimild|titill=British Anti-tank Artillery 1939–45|höfundur=Chris Henry|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2004|bls=40}}</ref> Bandaríski herinn tók nýja skriðdrekavarnarbyssu í notkun 1940. Hún var með 37mm hlaupvídd og létt og meðfærileg. Þegar Bandaríski herinn mætti þýska hernum í Norður-Afríku kom hins vegar fljótt í ljós að byssan var ekki nægjanlega öflug til að granda þýskum skriðdrekum. Ný 57mm skriðdrekabyssa var því þróuð. Hún var þrisvar sinnum þyngri en 37mm fallbyssan en mun öflugari. Nýja byssan var hins vegar ekki nægjalega öflug til að granda þýska Tiger skriðdrekanum. Enn stærri skriðdrekavarnarbyssa var því tekin í notkun 1943. Hún hafði 76mm hlaupvídd og gat skotið kúlu með hertum oddi á 790 m/s. Kúlan var nægilega ölfug til að fara í gegnum 115mm brynvörn á 500 metra færi. Það gerði kúluna nægilega öfluga til að fara í gegnum brynvörnina framan á Tiger I skriðdreka og hliðarbrynvörnina á Tiger II skriðdreka.<ref>{{Bókaheimild|titill=US Anti-tank Artillery 1941–45|höfundur=Steven J. Zaloga|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2005|bls=4, 12-14, 17-20}}</ref> [[Mynd:Bofors-40mm-bougainville.jpg|thumb|Bandarískir loftvarnarliðar með Bofors 40mm loftvarnarbyssu á [[Nýja-Gínea|Nýja-Gíneu]] í Seinni heimstyrjöldinni.]] Þróun loftvarnabyssna hafði hafist á seinustu árum Fyrri heimsstyrjaldarinnar. Það var hins vegar ekki fyrr en 1930 sem fyrsta nútíma loftvarnabyssan var hönnuð. Það var 40mm Bofors loftvarnabyssan, framleidd af AB Bofors í Svíþjóð. Bofors byssan var vélfallbyssa með 40mm hlaupvídd. Hún gat skotið 100 skotum á mínútu. Bæði sprengikúlum og heilum kúlum. Sprengikúlan var um 950gr, dró 8.500 metra og flaug á 899 m/s. Hún var fyrst notuð í Spænska borgarastríðinu 1936 og framleiðsluleyfi seld til margra Evrópuríkja og Bandaríkjanna.<ref>{{Bókaheimild|titill=History of the Americanization of the Bofors 40mm Automatic Antiaircraft Gun|bls=2-5|ár=1944|útgefandi=Chief of Ordnance Office}}</ref> Fyrir háfleygar sprengjuflugvélar þurfti öflugri loftvarnabyssur. Eins sú besta í stríðinu var 88mm fallbyssa þýska hersins. Flak 37 útgáfa byssunnar kom með reiknitölvu sem kölluð var ''Funkmessgerate''. Hún virkaði þannig að fallbyssuskyttan notaði sjónauka sem tengdur var tölvuna til að finna skotmarkið. Talvan reiknaði út hæð, fjarlægð og hraða skotmarksins. Stórskotaliði setti síðan sprengikúluna í stillara sem tengdur var við tölvuna. Stillarinn stillti tímakveikju sprengikúlunnar þannig að hún myndi springa við skotmarkið. Sprengikúlan var síðan sett í byssuna og kúlunni skotið. Þegar kúlan sprakk flugu sprengjuflísar í allar áttir og kúlan þurfti því einungis að springa nálægt óvinaflugvélinni til að granda henni.<ref>{{Bókaheimild|titill=88 mm FlaK 18/36/37/41 and PaK 43 1936–45|bls=11-12|ár=2002|útgefandi=Osprey Publishing|höfundur=John Norris}}</ref> Önnur mikilvæg framför var nálægðarkveikjan sem Bandaríkjamenn tóku í notkun 1943. Nálægðarkveikjan var skrúfuð framan á sprengikúlu eins og tímastillt kveikja. Hún sendi frá sér útvarpsbylgjur. Þegar kveikjan nam nálægð við annan flöt, til dæmis óvinaflugvél, þegar hann endurvarpaði útvarpsbylgjunum kveikti hún í sprengihleðslunni. Þetta gerði loftvarnabyssum mun auðveldara að granda smáum skotmörkum eins og orrustuflugvélum og reyndist afar gagnlegt gegn Kamikaze árásum Japana gegn Bandarískum skipum á [[Kyrrahaf|Kyrrahafi]] 1944-1945.<ref>,,Tiny miracle: The proximity fuze". ''Naval History''. '''13''' (4): 43. 1999.</ref> [[Mynd:Bundesarchiv Bild 101I-728-0323-24A, Flugzeug Junkers Ju 87.jpg|thumb|Þýskir flugvirkjar sinna viðhaldi á Ju-87G með tvær 37mm vélfallbyssur í Seinni heimstyrjöldinni. Þeir uppnefndu vélina fallbyssufuglinn (''Kannonenvogel'').]] Vélfallbyssur voru notaðar sem meginvopn margra flugvéla í Seinni heimsstyrjöldinni. Til dæmis var Messerschmitt Bf 109, sem var megin orrustuvél þýska flughersins, upphaflega vopnuð með tveimur 20mm vélfallbyssum og tveimur 7.92mm vélbyssum. Kosturinn við að nota vélfallbyssur var að þær höfðu nægjanlegan skotkraft til að granda stórum sprengjuvélum. Gallinn við þær var að skotfærin voru stór og því var til dæmis einungis hægt að koma 60 fallbyssukúlum með hverri byssu í fyrstu útgáfum Bf109. Vegna hins mikla skothraða byssunnar þýddi það að flugmaðurinn gat einungis skotið úr byssunni í 7 sekúndur áður en hann varð skotfæralaus. Þegar leið á stríðið var farið að nota stærri vélfallbyssur eins og 30mm vélfallbyssuna ''Maschinenkanone 108'' sem var notuð í seinustu útgáfur Bf 109 og í fyrstu orrustuþotuna Messerschmitt Me-262.<ref>{{Bókaheimild|titill=Messerschmitt Bf 109 E–F series|bls=6-7, 19|ár=2015|útgefandi=Osprey Publishing|höfundur=Robert Jackson}}</ref> Vélfallbyssur hentuðu einnig til að granda skriðdrekum þar sem brynvörn þeirra var almennt þynnst á toppnum. Árið 1943 hófu Þjóðverjar notkun á Ju-87G. Vélin var Stuka [[steypiflugvél]] vopnuð með tveimur 37mm vélfallbyssum og gafst vél sem skriðdrekabani.<ref>{{Bókaheimild|titill=Junkers Ju 87 Stuka|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2014|bls=23-24|höfundur=Mike Guardia}}</ref> Fallbyssur voru enn meginvopn flestra herskipa þegar Seinni heimsstyrjöldin hófst. Frægasta orrustuskip Þjóðverja í stríðinu var Bismarck. Þegar því var sökkt á Atlantshafi 1941 eftir langa orrustu var það vopnað með átta 380mm fallbyssum. Þær gátu skotið tveimur 800kg sprengikúlum á mínútu og drægi þeirra var rúmir 36 kílómetrar. Auk þess hafði það tólf 150mm fallbyssur. Þær gátu skotið átta 43.5kg sprengikúlum á mínútu og drægi þeirra var 23 kílómetrar. Síðan hafði það fjórtán 105mm fallbyssur. Þær gátu skotið átján 15kg sprengikúlum og drægi þeirra var 17,7kílómetrar. Til að verjast flugvélum hafði skipið sextán 37mm vélfallbyssur. Þær gátu skotið fjörtíu 750gr sprengikúlum á mínútu og drægi þeirra var 8.5 kílómetrar. Auk þess hafði það tólf 20mm vélfallbyssur. Þær gátu skotið hundrað og tuttugu sprengikúlum á mínútu og drægi þeirra var 4.9 kílómetrar. Þrátt fyrir allan þennan vopnabúnað náðu tundurskeytavélar breska sjóhersins að hitta það með tundurskeytum áður en orrustuskip breska flotans skutu það á kaf.<ref>{{Bókaheimild|titill=German Battleships 1939-1945|höfundur=Gordon Williamson|útgefandi=Osprey Publishing|ár=2003|bls=33-35}}</ref> Tundurskeytavélar og steypiflugvélar gerðu risafallbyssur orrustuskipanna urðu smám saman úreltar í Seinni heimsstyrjöldinni. Flugmóðurskip höfðu langdrægari og öflugri skotkraft í formi flugvéla en stærstu orrustuskipin og við lok stríðsins voru orrustuskip aðallega notuð til að styðja landgöngu fótgönguliðs með því að skjóta á skotmörk á landi.<ref>{{Bókaheimild|titill=US Standard-type Battleships 1941–45: Nevada, Pennsylvania and New Mexico Classes|bls=44-45|ár=2015|útgefandi=Osprey Publishing|höfundur=Mark Stille}}</ref> === Nútíma fallbyssur === [[Mynd:Gepard 1a2 overview.jpg|thumb|Þýskur Gepard loftvarnarskriðdreki, vopnaður með tveimur 35mm vélfallbyssum.]] Eftir Seinni heimsstyrjöldina tóku eldflaugar við sem meginvopn herskipa. Í stað risafallbyssna komu eldflaugaskotpallar sem gáfu minni skipum eins og [[Tundurspillir|tundurspillum]] meiri skotkraft en stóru orrustuskipin höfðu haft.<ref>{{Bókaheimild|titill=Skipabók Fjölva|höfundur=Enzo Angelucci|höfundur2=Attilio Cucari|útgefandi=Fjölvi útgáfa|ár=1979|bls=210-211}}</ref> Fallbyssur hurfu þó ekki af herskipum. Vélfallbyssur eru í dag á nær öllum herskipum og hlutverk þeirra að skjóta niður eldflaugar óvinarins. Einnig eru fallbyssur ódýrari kostur en eldflauga til að granda litlum og hægfara skipum eins og sjóræningjaskipum á [[Adenflói|Adenflóa]]. Til dæmis hefur nýlegur tundurspillir bandaríska flotans USS ''Jack H. Lucas'' eina 127mm fallbyssu og tvær 20mm vélfallbyssur auk 98 eldflauga.<ref>„USS JACK H. LUCAS (DDG-125)“. NavSource Naval History: Destroyer Archive. júlí 2024. Sótt júlí 2025.</ref> Á landi tóku eldflaugar einnig við hlutverki skriðdrekavarnarbyssna og stærri loftvarnabyssna. Léttir eldflaugaskotpallar og einnota eldflaugabyssur sem fótgöngulið gat borið með sér hafði meiri skotkraft og var einfaldara í notkun en gömlu skriðdrekavarnarbyssurnar. Loftvarnaeldflaugar hentuðu mun betur gegn orrustu- og sprengiþotunum sem komu fram eftir Seinni heimsstyrjöld en loftvarnabyssur eru þó ekki alveg horfnar. Til dæmis hefur þýski loftvarnarskriðdrekinn Gepard, vopnaður tveimur 35mm vélfallbyssum reynst vel gegn drónum og eldflaugum í vörninni gegn i<nowiki/>[[Innrás Rússa í Úkraínu|nnrás Rússa í Úkraínu]].<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2023/09/08/ukraines-nearly-50-year-old-gepards-are-still-the-best-air-defense-guns-in-the-world/|title=Ukraine’s 50-Year-Old Gepards Are Still The Best Air-Defense Guns|last=Axe|first=David|website=Forbes|language=en|access-date=2025-08-02}}</ref> Fallbyssan hélt áfram að vera meginvopn skriðdreka eftir Seinni heimsstyrjöldina. Skriðdrekabyssur stækkuðu eftir stríð. Þannig var ''Centurion Mark 7'' sem tekin var í notkun af breska hernum 1953 vopnaður með 84mm fallbyssu. Þegar hönnunin var uppfærð 1959 var fallbyssan stækkuð upp í 105mm hlaupvídd með riffluðu hlaupi til að geta grandað sovéskum skriðdrekum eins og ''T-55''.<ref>{{Bókaheimild|titill=Centurion vs T-55: Yom Kippur War 1973|höfundur=Simon Dunstan|ár=2009|útgefandi=Osprey Publishing|bls=20}}</ref> Árið 1978 ákvað bandaríski herinn að taka í notkun 120mm fallbyssu. Þessi fallbyssa var ólík gömlu skriðdrekabyssunum þar sem hún var ekki með rifflað hlaup. Það var gert vegna þess að byssan skaut nýrri tegund af fallbyssukúlum. Það voru fleygskot með veltiuggum. Þeim var skotið í hringlaga hólki sem splundraðist þegar hann kom út úr fallbyssuhlaupinu. Fleygurinn var með oddi úr hörðum málmi og veltiuggarnir héldu honum á réttri braut.. Þær gátu einnig skotið sprengikúlum sem hentuðu betur gegn óbrynvörðum skotmörkum. Flestir nútímaskriðdrekar eru með óriffluðuð byssum þar sem fleygskotin virka vel til að granda öðrum skriðdrekum.<ref>{{Bókaheimild|titill=M1A2 Abrams Main Battle Tank 1993–2018|ár=2019|bls=11, 18|útgefandi=Osprey Publishing|höfundur=Steven J. Zaloga}}</ref> [[Mynd:M777 Light Towed Howitzer 1.jpg|thumb|Bandarísk M777 howitzer fallbyssa í notkun í [[Afganistan]]. Byssan notar ekki samsett stórskeyti. Þess í stað er kúlunni hlaðiði fyrst og þar á eftir pokar með drifefni. Kosturinn við þessa aðferð er að hægt er að hlaða 1-5 pokum af drifefni með hverri kúlu og þannig stilla af kraft byssunnar og þrýstinginn í fallbyssuhlaupinu.<ref>"155mm Artillery Modular Charge System". Rhinemetall Nitrochemie. 2025.</ref>]] Kordít er ekki lengur notað sem [[drifefni]] í stórskotaliði. Drifefnið sem er notað núna er yfirleitt blanda af nítrósellulósa, nítróglyseríni og nítroguanidine. Drifefnið er síðan kornað og kornin klædd með mýkingarefni sem tryggir jafnari bruna og þrýsting í fallbyssuhlaupinu.<ref>{{Cite journal |last=Dahiwale |first=S M |last2=Bhongale |first2=Chetan |last3=Roy |first3=S |last4=Navle |first4=P B |last5=Asthana |first5=S N |date=2019-01-02 |title=Studies on ballistic parameters of di-butyl phthalate-coated triple base propellant used in large caliber artillery gun ammunition |url=https://doi.org/10.1080/07370652.2018.1542467 |journal=Journal of Energetic Materials |volume=37 |issue=1 |pages=98–109 |doi=10.1080/07370652.2018.1542467 |issn=0737-0652}}</ref> Fallbyssur eru ennþá mikilvæg vopn fyrir nútímaheri og notað bæði í sókn og vörn. Í sókn eru þær nauðsynlegar til að bæla varnir óvinarins með því að láta fallbyssukúlum rigna á varnarlínur hans meðan fótgöngulið eða bryndeildir sækja fram. Í vörn eru þær notaðar til að brjóta niður sókn óvinarins með því að láta fallbyssukúlum rigna á sóknarlið hans.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Russia-Ukraine War: Towards Resilient Fighting Power|höfundur=Viktoriya Fedorchak|ár=2024|bls=92|útgefandi=Routledge}}</ref> Ein mest notaða fallbyssa samtímans er M777 howitzer fallbyssan. Hún hefur 155mm hlaupvídd sem er hlaupvíddin sem allar stórar fallbyssur [[Atlantshafsbandalagið|NATÓ]] herja nota. Hún var fyrst tekin í notkun 1987 og hefur verið notuð alla daga síðan. Hún getur skotið 43kg sprengikúlu 24 kílómetra. Einnig hafa verið gerðar tilrauni með GPS stýrðar sprengikúlur og sprengikúlur með litlum eldflaugarhreyfli sem geta flogið lengra en venjulega sprengikúlur. Með slíkri kúlu getur M777 hitt skotmörk í allt að 40km fjarlægð með mikilli nákvæmni. Slíkar fallbyssukúlur eru þó mun dýrari og erfiðari í framleiðslu en venjulega sprengjukúlur. Til dæmis kostaði ein M982 Excalibur kúla, sem er GPS stýrð sprengikúla með eldflaugarhreyfli og stýrisuggum, 68.000 Bandaríkjadali árið 2016.<ref>{{Cite web|url=https://breakingdefense.com/2016/01/excalibur-goes-to-sea-raytheon-smart-artillery-shoots-back/|title=Excalibur Goes To Sea: Raytheon Smart Artillery Shoots Back|last=Jr|first=Sydney J. Freedberg|date=2016-01-12|website=Breaking Defense|language=en-US|access-date=2025-08-03}}</ref> Á 21. öld voru gerðar tilraunir með ný drifefni. Árið 2005 hóf bandaríski flotinn þróun á rimlabyssu (''railgun''). Það er fallbyssa sem notar rafsegulsvið til að skjóta fallbyssukúlu eftir rimlum innan í fallbyssuhlaupinu. Flotinn vonaðist eftir því að slík byssa gæti skotið fallbyssukúlu 50-100 sjómílur á miklum hraða. Einnig voru gerðar tilraunir með að nota slíkar byssur í stað vélfallbyssna til að granda eldflaugum og drónum.<ref>{{Bókaheimild|titill=Navy Lasers, Railgun, and Hypervelocity Projectile: Background and Issues for Congress|höfundur=Ronald O'Rourke|útgefandi=Congressional Research Service|ár=2016|bls=12-14}}</ref> Vandamál með mikla orkuþörf byssunnar og léleg ending á rimlunum í fallbyssunni gerðu það að verkum að tæknin var ekki talin tilbúin í almenna notkun og þróun byssunnar var hætt 2022.<ref>{{Bókaheimild|titill=Navy Lasers, Railgun, and Gun-Launched Guided Projectile: Background and Issues for Congress|útgefandi=Congressional Research Service|ár=2022|bls=23-25}}</ref> == Tengt efni == * [[Digra Berta]] ([[þýska]]: ''Dicke Bertha'') * [[Línubyssa]] * [[Sprengjuvarpa]] == Tenglar == * [http://www.skagastrond.is/vita.asp?singleNews=1257 ''Fallbyssa til Skagastrandar''; grein af Skagaströnd.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151002124316/http://www.skagastrond.is/vita.asp?singleNews=1257 |date=2015-10-02 }} ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Vopn]] 5hipnlgzeg7n1oieupycr4sm72s8rx2 0 70238 1958504 1896447 2026-04-01T16:23:45Z Berserkur 10188 /* Nýrri tímar */ 1958504 wikitext text/x-wiki {{Byggð | fáni = Flag of Maastricht.svg | skjaldarmerki = Maastricht wapen.svg | kort = LocatieMaastricht.png | undirskipting_gerð = Hérað | undirskipting_nafn = [[Limburg (Holland)|Limburg]] | flatarmál_heild_km2 = 60,06 | mannfjöldi_heild = 122.468 | mannfjöldi_frá_og_með =1. Janúar 2014 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 =2.039 | vefsíða =[http://www.maastricht.nl/ www.maastricht.nl] }} '''Maastricht''' ([[franska]]: ''Maestricht'', ([[limburgíska]]: ''Meschtreech'') er höfuðborg hollenska héraðsins [[Limburg (Holland)|Limburg]] og jafnframt syðsta borg [[Holland]]s. [[Maastrichtsáttmálinn|Maastricht-samningarnir]] voru undirritaðir í borginni [[1992]]. Borgin hefur sótt um að fá að vera menningarhöfuðborg Evrópu 2018. Í Maastricht er töluð [[hollenska]], limburgíska (ásamt Maastricht-mállýskunni), [[franska]], [[þýska]] og [[enska]]. == Lega og lýsing == Maastricht liggur sitthvoru megin við ána [[Maas]] syðst í Hollandi. Vestri borgarmörkin nema við belgísku landamærin. Til þýsku landamæranna eru aðeins um 15 km til austurs. Næstu borgir eru [[Aachen]] í [[Þýskaland]]i til austurs (20 km), [[Liége]] í [[Belgía|Belgíu]] til suðurs (20 km), [[Genk]] í Belgíu til norðvesturs og [[Roermond]] í Hollandi til norðurs (40 km). Maastricht er að öðru leyti syðsta borgin í Hollandi, en nokkrir smábæir eru þó aðeins sunnar. == Fáni og skjaldarmerki == Fáni Maastricht er alrauður með hvítri fimmarma stjörnu vinstra megin við miðju. Fáni þessi kom fyrst fram [[1545]], en veik fyrir öðrum fána sem var nauðalíkur pólska fánanum. Þetta leiddi oft til misskilnings og því var gamli fáninn tekinn í notkun á ný [[1. janúar]] [[1994]]. Ekki er ljóst hvað stjarnan merkir, en hún tengist [[Kommúnismi|kommúnisma]] á engan hátt. [[Skjaldarmerki]]ð sýnir fánann, nema hvað hlutföllin eru breytt og stjarnan er beint fyrir miðju. Fyrir ofan er kóróna og verndarengill. == Orðsifjar == Borgin hét upphaflega Traiectum ad Mosam á tímum Rómverja. Það þýðir ''vað'' eða ''yfirferð yfir ána Maas''. Mosam er Maas í þágufalli. Trajectum breytist í –trecht með tímanum. == Saga Maastricht == === Upphaf === Það voru [[keltar]] sem reistu bæinn fyrst, en þar með er Maastricht með elstu borgum Hollands. [[Rómaveldi|Rómverjar]] hertóku svæðið og borgina um tímamótin. Á tímum [[Ágústus|Ágústusar keisara]] var reist brú yfir Maas, en handan hennar lá þjóðvegur beint austur til Colonia Agrippina ([[Köln]]ar). Snemma varð Maastricht að biskupssetri sökum þess hve vel hún var varin. Borgin var hluti af [[Heilaga rómverska ríkið|þýska ríkinu]]. [[1202]] varð hún eign tveggja aðila. Í fyrsta lagi greifans af Brabant fyrir hönd keisara, en í öðru lagi biskupanna af Liège. [[1204]] hlaut hún borgarréttindi. Fyrsta brúin yfir Maas, Servatíusbrúin, var smíðuð [[1280]]. Hún var í fleiri hundruð ár nyrsta brúin yfir Maas. Í kjölfarið varð Maastricht að verslunarborg, þar sem iðnaðarvörur eins og ull og leðurvörur voru framleiddar og seldar. Þessi velmegun hélst til sjálfstæðisstríðs Niðurlanda. === Frelsisstríð === [[Mynd:De stadt Maastricht, door den prins van Parma (Alexander Farnese) met storm verovert, den 29 july des jaars 1579 (Jan Luyken, 1679).jpg|thumb|Árás Spánverja á Maastricht 29. júní 1579]] [[Karl V (HRR)|Karl V]] keisari var tíður gestur í Maastricht á fyrri hluta [[16. öldin|16. aldar]]. Þegar mótmælendatrúin barst til Niðurlanda, voru mótmælendur eltir og fangaðir. [[Siðaskiptin]] náðu sér ekki á strik í borginni, sem hélst kaþólsk og er það enn. Þegar Margrét af Parma var landstjóri [[Niðurlönd|Niðurlanda]] fyrir Spánarkonung, sendi hún lítið herlið til Maastrich árið [[1567]]. Borgin tók hins vegar ekki á móti þeim og lét gera þá afturreka með aðstoð þýskra leiguliða. En [[Spánn|Spánverjar]] tóku borgina síðar á árinu. Þeir þóttu afar óvinsælir meðal borgarbúa. [[1676]] gripu þeir til sinna ráða og handtóku spænska fulltrúann í borginni, Francisco de Montesdoca. Spæanskur her sótti þá á borgina, frelsaði Montesdoca og rændu borgina. Margir borgarbúar voru drepnir. Á næsta ári yfirgáfu Spánverjar borgina aftur er borgarstjórinn lofaði að vera þeim vilhallur. En hann var drepinn og snerist þá borgin aftur gegn Spáni. Nýr landstjóri Spánverja á Niðurlöndum varð Alexander Farnese. Hann fór með herliði til Maastricht [[1579]] og hóf umsátur. Það hófst í [[Mars (mánuður)|mars]] og stóð í fjóra mánuði. [[29. júní]] réðust Spánverjar á borgina í miklu áhlaupi og tókst að hertaka hana. Þeir rændu allt sem þeir gátu og drápu þúsundir borgarbúa. Sumar heimildir nefna að allt að 4.000 hafi verið drepnir. Spánverjar héldu borginni í 53 ár. [[1632]] náði Friðrik Hinrik af Óraníu að frelsa borgina úr höndum Spánverja og setti hana undir yfirstjórn hollensku fylkjanna. Borgin var þó nær innikróuð yfirráðasvæði Spánverja. === Frakkar === Þegar verslunarstríð Hollendinga og [[England|Englendinga]] stóð yfir [[1672]]-[[1679|79]] notuðu [[Frakkland|Frakkar]] sér ástandið og sátu um borgina Maastricht [[1673]]. Það var [[Loðvík 14.|Loðvík XIV]] sem sóttist eftir að stækka ríki sitt. Einn af hans mönnum var d’Artagnan, einn af skyttum Frakklandskonungs. Þegar Frakkar voru að sækja á Tongershliðið við suðvesturmúr borgarinnar [[25. júní]], féll d’Artagnan fyrir byssukúlu, en hún hæfði hann í barkakýlið. Árið [[2003]] var reistur minnisvarði um skyttuna frægu á staðnum, en hliðið sjálft er löngu horfið. Frakkar náðu að hertaka borgina, en héldu henni aðeins til [[1678]]. Í [[Austurríska erfðastríðið|austurríska erfðastríðinu]] voru Frakkar aftur á ferð [[1748]] og hertóku borgina, en skiluðu henni skömmu seinna. Enn hertóku Frakkar Maastricht [[1794]] er Niðurlönd voru hertekin. Að þessu sinni var Maastricht innlimuð Frakklandi, sem varð að franskri borg í 20 ár, eða meðan [[Napoleon Bonaparte|Napoleons]] naut við. Hún var gerð að höfuðborg sýslunnar (dpepartement) Meuse-Inférieure. === Höfuðborg === [[Mynd:MaquetteMaastricht.jpg|thumb|Módel af Maastricht á 18. öld. Horft til suðvesturs.]] [[1815]] varð Maastricht hluti af konungdæmi sameinaðra Niðurlanda. Hún varð að höfuðborg héraðsins Limburg, sem þá var talsvert stærri en í dag. [[1830]] gerðu Belgar uppreisn og lýstu yfir sjálfstæði. Maastricht var boðið upp á að ráða sjálf hvort hún vildi tilheyra Belgíu eða Hollandi, og var niðurstaðan sú að borgin valdi Holland. Þetta kom á óvart, því Maastricht var með meiri tengsl við suðurhluta Niðurlanda og var að auki kaþólsk. Héraðið Limburg var því skipt. Vestur- og suðurhlutinn tilheyrði Belgíu, en austur- og norðurhlutinn tilheyrði Hollandi. Maastricht var höfuðborg hollenska hlutans, sem þó var ekki formlega tekinn upp sem sjálfstætt hérað Hollands fyrr en [[1839]]. Af þessum sökum er Maastricht sú borg Hollands sem síst hefur hollenskan blæ á sér. Þar er auk þess töluð sérstök mállýska, limbúrgíska. Þessi sérstaki blær var sérlega áberandi alla [[19. öldin|19. öldina]] og eymir af honum enn í dag. Sökum mikilla tengsla við Þýskaland og Belgíu hófst [[Iðnbyltingin|iðnvæðingin]] í Maastricht fyrr en í öðrum hollenskum borgum. [[1853]] hlaut borgin [[járnbraut]]artengingu, reyndar til þýsku borgarinnar Aachen. === Nýrri tímar === [[Mynd:Bundesarchiv Bild 146-1990-102-34A, Maastricht, Panzerkampfwagen.jpg|thumb|Þýskir skriðdrekar í Maastricht 10. maí 1940]] Í byrjun [20. öld|[20. aldar]] urðu hollensk áhrif á borgina sterkari, sérstaklega meðan [[heimstyrjöldin fyrri]] geisaði. Þann [[10. maí]] [[1940]] réðust Þjóðverjar inn í Holland. Maastricht var meðal allra fyrstu borga sem þeir réðust á, sökum legu hennar. En Hollendingar veittu slíka mótspyrnu að það tók [[Nasismi|nasista]] langan tíma að ná borginni. Allar brýr yfir Maas voru eyðilagðar. Borgin féll síðdegis og var hún síðasta borgin í Limburg til að falla í hendur nasistum. Hún var einnig fyrsta hollenska borgin sem bandamenn frelsuðu [[1944]]. [[1976]] var háskólinn Maastricht University stofnaður. Hann er þekktur fyrir nútíma kennslufræði og hefur hlotið háar alþjóðlegar viðurkenningar. [[1992]] voru [[Maastrichtsáttmálinn|Maastricht-samningarnir]] undirritaðir í borginni, en þeir marka upphafið að [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] (sem arftaki [[Evrópubandalagið|Evrópubandalagsins]]). Samningarnir tóku gildi [[1. nóvember]] [[1993]]. == Viðburðir == TEFAF er heiti á listasýningu í Maastricht, þeirri stærstu og merkustu í heimi. Sýningin er liðuð í eftirfarandi flokka: * Antík (s.s. húsgögn, styttur) * Egypskir og klassískir listmunir * Handrit, sjaldgæfar bækur og kort * Málverk, teikningar og þrykkimyndir * Nútímalist * Skartgripir Karneval er haldið árlega að hausti. == Íþróttir == '''Amstel Gold Race''' er hjólreiðakeppni sem fram fer árlega í og við Maastricht. Vegalengdin eru rúmir 250 km og er keppnin hluti af heimsbikarkeppninni. Síðustu tvö árin sigraði belgíski hjólreiðakappinn Philippe Gilbert. Hjólreiðagoðsögnin [[Eddie Merckx]] vann keppnina [[1973]] og [[1975]]. Daginn fyrir keppnina sjálfa er haldin hjólreiðakeppni fyrir almenning. Helsta [[Knattspyrna|knattspyrnulið]] borgarinnar er MVV Maastricht, sem í dag spilar í 2. deild. Besti árangur félagsins er 7. sætið í úrvalsdeildinni ([[1991]] og [[1992]]). == Vinabæir == Maastricht viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir: {| |- | valign="top" | * {{BEL}} [[Liege]] í [[Belgía|Belgíu]], síðan [[1955]] * {{DEU}} [[Koblenz]] í [[Þýskalandi]], síðan [[1981]] * {{NIC}} [[El Rama (Níkaragva)|El Rama]] í [[Níkaragva]], síðan [[1995]] |} == Frægustu börn borgarinnar == * ([[1884]]) [[Peter Debye]], [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Nóbelsverðlaunahafi í efnafræði]] * ([[1949]]) [[André Rieu]] fiðluleikari og hljómsveitarstjóri * ([[1976]]) [[Boudewijn Zenden]] knattspyrnumaður * ([[1978]]) [[Pieter van den Hoogenband]], OL-meistari í sundi og íþróttamaður Evrópu == Byggingar og kennileiti == * Servatíuskirkjan er elsta kirkja borgarinnar og talin elsta kirkja Hollands sem enn stendur. Eftir af biskupinn af Tongeren, Servatíus, lést í borginni, var reist kapella yfir gröf hans. Þessi kapella varð gríðarlega vinsæl meðal pílagríma. Í lok [[10. öldin|10. aldar]] var ákveðið að stækka kapelluna og reisa veglega kirkju. Hún var í smíðum allt til [[12. öldin|12. aldar]], en hlaut nokkrar viðbætur á [[13. öldin|13.]] og [[14. öldin|14. öld]]. [[1556]] var þriðji turninn reistur milli vesturturnanna tveggja, en hann þurfti að víkja á ný á [[18. öldin|18. öld]]. Frakkar notuðu kirkjuna sem hesthús í hersetu þeirra. Eftir hana var kirkjan gerð upp. [[1955]] skemmdist hún talsvert í bruna. * Frúarkirkjan er önnur helsta kirkjan í Maastricht og er kaþólsk. Vesturhlið kirkjunnar er frá 11. öld, en skipið sjálft og kórinn frá 12. öld. Nunnuklaustur hafði afnot af kirkjunni, en Frakkar lögðu það niður í lok 18. aldar. Sjálfir notuðu þeir bygginguna sem hesthús. Eftir brotthvarf Frakka var kirkjan gerð upp og notuð fyrir kaþólskar messur á ný. Helsta listaverk kirkjunnar er Maríustyttan Stjarna hafsins (''Sterre der Zee''), en hún er notuð í skrúðgöngu safnaðarins einu sinni á ári. * Helpoort er gamalt borgarhlið. Það var reist [[1229]] og er elsta borgarhlið Hollands sem enn stendur. Hel- merkir ''helja'' og er heitið tilkomið af því að óvinir borgarinnar óttuðust hið mikla hlið. Strax á [[14. öldin|14. öld]] var borgarmúrinn stækkaður og missti hliðið þá hlutverk sitt. Í upphafi [[20. öldin|20. aldar]] var það notað sem stúdíó fyrir listamenn. Í dag er í því veitingahús. <gallery> Mynd:Maastricht BW 4.JPG|Servatíuskirkjan er talin elsta kirkja Hollands Mynd:Maastricht Onze-Lieve-Vrouw BW 2017-08-19 15-43-14.jpg|Vesturhlið Frúarkirkjunnar er frá 11. öld Mynd:Maastricht Helpoort BW 2017-08-19 13-58-28.jpg|Helpoort er elsta borgarhlið Hollands Mynd:Artagnan Matthieu Camps Polvertorenstraat Maastricht.jpg|Stytta af d'Artagnan fyrir framan gamlan borgarmúr </gallery> == Heimildir == {{Wpheimild|titill= Maastricht|tungumál= nl|mánuðurskoðað= 4. nóvember|árskoðað= 2011}} {{commons|Maastricht}} [[Flokkur:Borgir í Hollandi]] 82bfs2yw8mtb370e52f5anfimoakuvc 1958505 1958504 2026-04-01T16:23:58Z Berserkur 10188 /* Nýrri tímar */ 1958505 wikitext text/x-wiki {{Byggð | fáni = Flag of Maastricht.svg | skjaldarmerki = Maastricht wapen.svg | kort = LocatieMaastricht.png | undirskipting_gerð = Hérað | undirskipting_nafn = [[Limburg (Holland)|Limburg]] | flatarmál_heild_km2 = 60,06 | mannfjöldi_heild = 122.468 | mannfjöldi_frá_og_með =1. Janúar 2014 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 =2.039 | vefsíða =[http://www.maastricht.nl/ www.maastricht.nl] }} '''Maastricht''' ([[franska]]: ''Maestricht'', ([[limburgíska]]: ''Meschtreech'') er höfuðborg hollenska héraðsins [[Limburg (Holland)|Limburg]] og jafnframt syðsta borg [[Holland]]s. [[Maastrichtsáttmálinn|Maastricht-samningarnir]] voru undirritaðir í borginni [[1992]]. Borgin hefur sótt um að fá að vera menningarhöfuðborg Evrópu 2018. Í Maastricht er töluð [[hollenska]], limburgíska (ásamt Maastricht-mállýskunni), [[franska]], [[þýska]] og [[enska]]. == Lega og lýsing == Maastricht liggur sitthvoru megin við ána [[Maas]] syðst í Hollandi. Vestri borgarmörkin nema við belgísku landamærin. Til þýsku landamæranna eru aðeins um 15 km til austurs. Næstu borgir eru [[Aachen]] í [[Þýskaland]]i til austurs (20 km), [[Liége]] í [[Belgía|Belgíu]] til suðurs (20 km), [[Genk]] í Belgíu til norðvesturs og [[Roermond]] í Hollandi til norðurs (40 km). Maastricht er að öðru leyti syðsta borgin í Hollandi, en nokkrir smábæir eru þó aðeins sunnar. == Fáni og skjaldarmerki == Fáni Maastricht er alrauður með hvítri fimmarma stjörnu vinstra megin við miðju. Fáni þessi kom fyrst fram [[1545]], en veik fyrir öðrum fána sem var nauðalíkur pólska fánanum. Þetta leiddi oft til misskilnings og því var gamli fáninn tekinn í notkun á ný [[1. janúar]] [[1994]]. Ekki er ljóst hvað stjarnan merkir, en hún tengist [[Kommúnismi|kommúnisma]] á engan hátt. [[Skjaldarmerki]]ð sýnir fánann, nema hvað hlutföllin eru breytt og stjarnan er beint fyrir miðju. Fyrir ofan er kóróna og verndarengill. == Orðsifjar == Borgin hét upphaflega Traiectum ad Mosam á tímum Rómverja. Það þýðir ''vað'' eða ''yfirferð yfir ána Maas''. Mosam er Maas í þágufalli. Trajectum breytist í –trecht með tímanum. == Saga Maastricht == === Upphaf === Það voru [[keltar]] sem reistu bæinn fyrst, en þar með er Maastricht með elstu borgum Hollands. [[Rómaveldi|Rómverjar]] hertóku svæðið og borgina um tímamótin. Á tímum [[Ágústus|Ágústusar keisara]] var reist brú yfir Maas, en handan hennar lá þjóðvegur beint austur til Colonia Agrippina ([[Köln]]ar). Snemma varð Maastricht að biskupssetri sökum þess hve vel hún var varin. Borgin var hluti af [[Heilaga rómverska ríkið|þýska ríkinu]]. [[1202]] varð hún eign tveggja aðila. Í fyrsta lagi greifans af Brabant fyrir hönd keisara, en í öðru lagi biskupanna af Liège. [[1204]] hlaut hún borgarréttindi. Fyrsta brúin yfir Maas, Servatíusbrúin, var smíðuð [[1280]]. Hún var í fleiri hundruð ár nyrsta brúin yfir Maas. Í kjölfarið varð Maastricht að verslunarborg, þar sem iðnaðarvörur eins og ull og leðurvörur voru framleiddar og seldar. Þessi velmegun hélst til sjálfstæðisstríðs Niðurlanda. === Frelsisstríð === [[Mynd:De stadt Maastricht, door den prins van Parma (Alexander Farnese) met storm verovert, den 29 july des jaars 1579 (Jan Luyken, 1679).jpg|thumb|Árás Spánverja á Maastricht 29. júní 1579]] [[Karl V (HRR)|Karl V]] keisari var tíður gestur í Maastricht á fyrri hluta [[16. öldin|16. aldar]]. Þegar mótmælendatrúin barst til Niðurlanda, voru mótmælendur eltir og fangaðir. [[Siðaskiptin]] náðu sér ekki á strik í borginni, sem hélst kaþólsk og er það enn. Þegar Margrét af Parma var landstjóri [[Niðurlönd|Niðurlanda]] fyrir Spánarkonung, sendi hún lítið herlið til Maastrich árið [[1567]]. Borgin tók hins vegar ekki á móti þeim og lét gera þá afturreka með aðstoð þýskra leiguliða. En [[Spánn|Spánverjar]] tóku borgina síðar á árinu. Þeir þóttu afar óvinsælir meðal borgarbúa. [[1676]] gripu þeir til sinna ráða og handtóku spænska fulltrúann í borginni, Francisco de Montesdoca. Spæanskur her sótti þá á borgina, frelsaði Montesdoca og rændu borgina. Margir borgarbúar voru drepnir. Á næsta ári yfirgáfu Spánverjar borgina aftur er borgarstjórinn lofaði að vera þeim vilhallur. En hann var drepinn og snerist þá borgin aftur gegn Spáni. Nýr landstjóri Spánverja á Niðurlöndum varð Alexander Farnese. Hann fór með herliði til Maastricht [[1579]] og hóf umsátur. Það hófst í [[Mars (mánuður)|mars]] og stóð í fjóra mánuði. [[29. júní]] réðust Spánverjar á borgina í miklu áhlaupi og tókst að hertaka hana. Þeir rændu allt sem þeir gátu og drápu þúsundir borgarbúa. Sumar heimildir nefna að allt að 4.000 hafi verið drepnir. Spánverjar héldu borginni í 53 ár. [[1632]] náði Friðrik Hinrik af Óraníu að frelsa borgina úr höndum Spánverja og setti hana undir yfirstjórn hollensku fylkjanna. Borgin var þó nær innikróuð yfirráðasvæði Spánverja. === Frakkar === Þegar verslunarstríð Hollendinga og [[England|Englendinga]] stóð yfir [[1672]]-[[1679|79]] notuðu [[Frakkland|Frakkar]] sér ástandið og sátu um borgina Maastricht [[1673]]. Það var [[Loðvík 14.|Loðvík XIV]] sem sóttist eftir að stækka ríki sitt. Einn af hans mönnum var d’Artagnan, einn af skyttum Frakklandskonungs. Þegar Frakkar voru að sækja á Tongershliðið við suðvesturmúr borgarinnar [[25. júní]], féll d’Artagnan fyrir byssukúlu, en hún hæfði hann í barkakýlið. Árið [[2003]] var reistur minnisvarði um skyttuna frægu á staðnum, en hliðið sjálft er löngu horfið. Frakkar náðu að hertaka borgina, en héldu henni aðeins til [[1678]]. Í [[Austurríska erfðastríðið|austurríska erfðastríðinu]] voru Frakkar aftur á ferð [[1748]] og hertóku borgina, en skiluðu henni skömmu seinna. Enn hertóku Frakkar Maastricht [[1794]] er Niðurlönd voru hertekin. Að þessu sinni var Maastricht innlimuð Frakklandi, sem varð að franskri borg í 20 ár, eða meðan [[Napoleon Bonaparte|Napoleons]] naut við. Hún var gerð að höfuðborg sýslunnar (dpepartement) Meuse-Inférieure. === Höfuðborg === [[Mynd:MaquetteMaastricht.jpg|thumb|Módel af Maastricht á 18. öld. Horft til suðvesturs.]] [[1815]] varð Maastricht hluti af konungdæmi sameinaðra Niðurlanda. Hún varð að höfuðborg héraðsins Limburg, sem þá var talsvert stærri en í dag. [[1830]] gerðu Belgar uppreisn og lýstu yfir sjálfstæði. Maastricht var boðið upp á að ráða sjálf hvort hún vildi tilheyra Belgíu eða Hollandi, og var niðurstaðan sú að borgin valdi Holland. Þetta kom á óvart, því Maastricht var með meiri tengsl við suðurhluta Niðurlanda og var að auki kaþólsk. Héraðið Limburg var því skipt. Vestur- og suðurhlutinn tilheyrði Belgíu, en austur- og norðurhlutinn tilheyrði Hollandi. Maastricht var höfuðborg hollenska hlutans, sem þó var ekki formlega tekinn upp sem sjálfstætt hérað Hollands fyrr en [[1839]]. Af þessum sökum er Maastricht sú borg Hollands sem síst hefur hollenskan blæ á sér. Þar er auk þess töluð sérstök mállýska, limbúrgíska. Þessi sérstaki blær var sérlega áberandi alla [[19. öldin|19. öldina]] og eymir af honum enn í dag. Sökum mikilla tengsla við Þýskaland og Belgíu hófst [[Iðnbyltingin|iðnvæðingin]] í Maastricht fyrr en í öðrum hollenskum borgum. [[1853]] hlaut borgin [[járnbraut]]artengingu, reyndar til þýsku borgarinnar Aachen. === Nýrri tímar === [[Mynd:Bundesarchiv Bild 146-1990-102-34A, Maastricht, Panzerkampfwagen.jpg|thumb|Þýskir skriðdrekar í Maastricht 10. maí 1940]] Í byrjun [[20. öld|[20. aldar]] urðu hollensk áhrif á borgina sterkari, sérstaklega meðan [[heimstyrjöldin fyrri]] geisaði. Þann [[10. maí]] [[1940]] réðust Þjóðverjar inn í Holland. Maastricht var meðal allra fyrstu borga sem þeir réðust á, sökum legu hennar. En Hollendingar veittu slíka mótspyrnu að það tók [[Nasismi|nasista]] langan tíma að ná borginni. Allar brýr yfir Maas voru eyðilagðar. Borgin féll síðdegis og var hún síðasta borgin í Limburg til að falla í hendur nasistum. Hún var einnig fyrsta hollenska borgin sem bandamenn frelsuðu [[1944]]. [[1976]] var háskólinn Maastricht University stofnaður. Hann er þekktur fyrir nútíma kennslufræði og hefur hlotið háar alþjóðlegar viðurkenningar. [[1992]] voru [[Maastrichtsáttmálinn|Maastricht-samningarnir]] undirritaðir í borginni, en þeir marka upphafið að [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] (sem arftaki [[Evrópubandalagið|Evrópubandalagsins]]). Samningarnir tóku gildi [[1. nóvember]] [[1993]]. == Viðburðir == TEFAF er heiti á listasýningu í Maastricht, þeirri stærstu og merkustu í heimi. Sýningin er liðuð í eftirfarandi flokka: * Antík (s.s. húsgögn, styttur) * Egypskir og klassískir listmunir * Handrit, sjaldgæfar bækur og kort * Málverk, teikningar og þrykkimyndir * Nútímalist * Skartgripir Karneval er haldið árlega að hausti. == Íþróttir == '''Amstel Gold Race''' er hjólreiðakeppni sem fram fer árlega í og við Maastricht. Vegalengdin eru rúmir 250 km og er keppnin hluti af heimsbikarkeppninni. Síðustu tvö árin sigraði belgíski hjólreiðakappinn Philippe Gilbert. Hjólreiðagoðsögnin [[Eddie Merckx]] vann keppnina [[1973]] og [[1975]]. Daginn fyrir keppnina sjálfa er haldin hjólreiðakeppni fyrir almenning. Helsta [[Knattspyrna|knattspyrnulið]] borgarinnar er MVV Maastricht, sem í dag spilar í 2. deild. Besti árangur félagsins er 7. sætið í úrvalsdeildinni ([[1991]] og [[1992]]). == Vinabæir == Maastricht viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir: {| |- | valign="top" | * {{BEL}} [[Liege]] í [[Belgía|Belgíu]], síðan [[1955]] * {{DEU}} [[Koblenz]] í [[Þýskalandi]], síðan [[1981]] * {{NIC}} [[El Rama (Níkaragva)|El Rama]] í [[Níkaragva]], síðan [[1995]] |} == Frægustu börn borgarinnar == * ([[1884]]) [[Peter Debye]], [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Nóbelsverðlaunahafi í efnafræði]] * ([[1949]]) [[André Rieu]] fiðluleikari og hljómsveitarstjóri * ([[1976]]) [[Boudewijn Zenden]] knattspyrnumaður * ([[1978]]) [[Pieter van den Hoogenband]], OL-meistari í sundi og íþróttamaður Evrópu == Byggingar og kennileiti == * Servatíuskirkjan er elsta kirkja borgarinnar og talin elsta kirkja Hollands sem enn stendur. Eftir af biskupinn af Tongeren, Servatíus, lést í borginni, var reist kapella yfir gröf hans. Þessi kapella varð gríðarlega vinsæl meðal pílagríma. Í lok [[10. öldin|10. aldar]] var ákveðið að stækka kapelluna og reisa veglega kirkju. Hún var í smíðum allt til [[12. öldin|12. aldar]], en hlaut nokkrar viðbætur á [[13. öldin|13.]] og [[14. öldin|14. öld]]. [[1556]] var þriðji turninn reistur milli vesturturnanna tveggja, en hann þurfti að víkja á ný á [[18. öldin|18. öld]]. Frakkar notuðu kirkjuna sem hesthús í hersetu þeirra. Eftir hana var kirkjan gerð upp. [[1955]] skemmdist hún talsvert í bruna. * Frúarkirkjan er önnur helsta kirkjan í Maastricht og er kaþólsk. Vesturhlið kirkjunnar er frá 11. öld, en skipið sjálft og kórinn frá 12. öld. Nunnuklaustur hafði afnot af kirkjunni, en Frakkar lögðu það niður í lok 18. aldar. Sjálfir notuðu þeir bygginguna sem hesthús. Eftir brotthvarf Frakka var kirkjan gerð upp og notuð fyrir kaþólskar messur á ný. Helsta listaverk kirkjunnar er Maríustyttan Stjarna hafsins (''Sterre der Zee''), en hún er notuð í skrúðgöngu safnaðarins einu sinni á ári. * Helpoort er gamalt borgarhlið. Það var reist [[1229]] og er elsta borgarhlið Hollands sem enn stendur. Hel- merkir ''helja'' og er heitið tilkomið af því að óvinir borgarinnar óttuðust hið mikla hlið. Strax á [[14. öldin|14. öld]] var borgarmúrinn stækkaður og missti hliðið þá hlutverk sitt. Í upphafi [[20. öldin|20. aldar]] var það notað sem stúdíó fyrir listamenn. Í dag er í því veitingahús. <gallery> Mynd:Maastricht BW 4.JPG|Servatíuskirkjan er talin elsta kirkja Hollands Mynd:Maastricht Onze-Lieve-Vrouw BW 2017-08-19 15-43-14.jpg|Vesturhlið Frúarkirkjunnar er frá 11. öld Mynd:Maastricht Helpoort BW 2017-08-19 13-58-28.jpg|Helpoort er elsta borgarhlið Hollands Mynd:Artagnan Matthieu Camps Polvertorenstraat Maastricht.jpg|Stytta af d'Artagnan fyrir framan gamlan borgarmúr </gallery> == Heimildir == {{Wpheimild|titill= Maastricht|tungumál= nl|mánuðurskoðað= 4. nóvember|árskoðað= 2011}} {{commons|Maastricht}} [[Flokkur:Borgir í Hollandi]] iuh1hndc4n55kew8fllzaa12auujrfm 1958506 1958505 2026-04-01T16:24:11Z Berserkur 10188 /* Nýrri tímar */ 1958506 wikitext text/x-wiki {{Byggð | fáni = Flag of Maastricht.svg | skjaldarmerki = Maastricht wapen.svg | kort = LocatieMaastricht.png | undirskipting_gerð = Hérað | undirskipting_nafn = [[Limburg (Holland)|Limburg]] | flatarmál_heild_km2 = 60,06 | mannfjöldi_heild = 122.468 | mannfjöldi_frá_og_með =1. Janúar 2014 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 =2.039 | vefsíða =[http://www.maastricht.nl/ www.maastricht.nl] }} '''Maastricht''' ([[franska]]: ''Maestricht'', ([[limburgíska]]: ''Meschtreech'') er höfuðborg hollenska héraðsins [[Limburg (Holland)|Limburg]] og jafnframt syðsta borg [[Holland]]s. [[Maastrichtsáttmálinn|Maastricht-samningarnir]] voru undirritaðir í borginni [[1992]]. Borgin hefur sótt um að fá að vera menningarhöfuðborg Evrópu 2018. Í Maastricht er töluð [[hollenska]], limburgíska (ásamt Maastricht-mállýskunni), [[franska]], [[þýska]] og [[enska]]. == Lega og lýsing == Maastricht liggur sitthvoru megin við ána [[Maas]] syðst í Hollandi. Vestri borgarmörkin nema við belgísku landamærin. Til þýsku landamæranna eru aðeins um 15 km til austurs. Næstu borgir eru [[Aachen]] í [[Þýskaland]]i til austurs (20 km), [[Liége]] í [[Belgía|Belgíu]] til suðurs (20 km), [[Genk]] í Belgíu til norðvesturs og [[Roermond]] í Hollandi til norðurs (40 km). Maastricht er að öðru leyti syðsta borgin í Hollandi, en nokkrir smábæir eru þó aðeins sunnar. == Fáni og skjaldarmerki == Fáni Maastricht er alrauður með hvítri fimmarma stjörnu vinstra megin við miðju. Fáni þessi kom fyrst fram [[1545]], en veik fyrir öðrum fána sem var nauðalíkur pólska fánanum. Þetta leiddi oft til misskilnings og því var gamli fáninn tekinn í notkun á ný [[1. janúar]] [[1994]]. Ekki er ljóst hvað stjarnan merkir, en hún tengist [[Kommúnismi|kommúnisma]] á engan hátt. [[Skjaldarmerki]]ð sýnir fánann, nema hvað hlutföllin eru breytt og stjarnan er beint fyrir miðju. Fyrir ofan er kóróna og verndarengill. == Orðsifjar == Borgin hét upphaflega Traiectum ad Mosam á tímum Rómverja. Það þýðir ''vað'' eða ''yfirferð yfir ána Maas''. Mosam er Maas í þágufalli. Trajectum breytist í –trecht með tímanum. == Saga Maastricht == === Upphaf === Það voru [[keltar]] sem reistu bæinn fyrst, en þar með er Maastricht með elstu borgum Hollands. [[Rómaveldi|Rómverjar]] hertóku svæðið og borgina um tímamótin. Á tímum [[Ágústus|Ágústusar keisara]] var reist brú yfir Maas, en handan hennar lá þjóðvegur beint austur til Colonia Agrippina ([[Köln]]ar). Snemma varð Maastricht að biskupssetri sökum þess hve vel hún var varin. Borgin var hluti af [[Heilaga rómverska ríkið|þýska ríkinu]]. [[1202]] varð hún eign tveggja aðila. Í fyrsta lagi greifans af Brabant fyrir hönd keisara, en í öðru lagi biskupanna af Liège. [[1204]] hlaut hún borgarréttindi. Fyrsta brúin yfir Maas, Servatíusbrúin, var smíðuð [[1280]]. Hún var í fleiri hundruð ár nyrsta brúin yfir Maas. Í kjölfarið varð Maastricht að verslunarborg, þar sem iðnaðarvörur eins og ull og leðurvörur voru framleiddar og seldar. Þessi velmegun hélst til sjálfstæðisstríðs Niðurlanda. === Frelsisstríð === [[Mynd:De stadt Maastricht, door den prins van Parma (Alexander Farnese) met storm verovert, den 29 july des jaars 1579 (Jan Luyken, 1679).jpg|thumb|Árás Spánverja á Maastricht 29. júní 1579]] [[Karl V (HRR)|Karl V]] keisari var tíður gestur í Maastricht á fyrri hluta [[16. öldin|16. aldar]]. Þegar mótmælendatrúin barst til Niðurlanda, voru mótmælendur eltir og fangaðir. [[Siðaskiptin]] náðu sér ekki á strik í borginni, sem hélst kaþólsk og er það enn. Þegar Margrét af Parma var landstjóri [[Niðurlönd|Niðurlanda]] fyrir Spánarkonung, sendi hún lítið herlið til Maastrich árið [[1567]]. Borgin tók hins vegar ekki á móti þeim og lét gera þá afturreka með aðstoð þýskra leiguliða. En [[Spánn|Spánverjar]] tóku borgina síðar á árinu. Þeir þóttu afar óvinsælir meðal borgarbúa. [[1676]] gripu þeir til sinna ráða og handtóku spænska fulltrúann í borginni, Francisco de Montesdoca. Spæanskur her sótti þá á borgina, frelsaði Montesdoca og rændu borgina. Margir borgarbúar voru drepnir. Á næsta ári yfirgáfu Spánverjar borgina aftur er borgarstjórinn lofaði að vera þeim vilhallur. En hann var drepinn og snerist þá borgin aftur gegn Spáni. Nýr landstjóri Spánverja á Niðurlöndum varð Alexander Farnese. Hann fór með herliði til Maastricht [[1579]] og hóf umsátur. Það hófst í [[Mars (mánuður)|mars]] og stóð í fjóra mánuði. [[29. júní]] réðust Spánverjar á borgina í miklu áhlaupi og tókst að hertaka hana. Þeir rændu allt sem þeir gátu og drápu þúsundir borgarbúa. Sumar heimildir nefna að allt að 4.000 hafi verið drepnir. Spánverjar héldu borginni í 53 ár. [[1632]] náði Friðrik Hinrik af Óraníu að frelsa borgina úr höndum Spánverja og setti hana undir yfirstjórn hollensku fylkjanna. Borgin var þó nær innikróuð yfirráðasvæði Spánverja. === Frakkar === Þegar verslunarstríð Hollendinga og [[England|Englendinga]] stóð yfir [[1672]]-[[1679|79]] notuðu [[Frakkland|Frakkar]] sér ástandið og sátu um borgina Maastricht [[1673]]. Það var [[Loðvík 14.|Loðvík XIV]] sem sóttist eftir að stækka ríki sitt. Einn af hans mönnum var d’Artagnan, einn af skyttum Frakklandskonungs. Þegar Frakkar voru að sækja á Tongershliðið við suðvesturmúr borgarinnar [[25. júní]], féll d’Artagnan fyrir byssukúlu, en hún hæfði hann í barkakýlið. Árið [[2003]] var reistur minnisvarði um skyttuna frægu á staðnum, en hliðið sjálft er löngu horfið. Frakkar náðu að hertaka borgina, en héldu henni aðeins til [[1678]]. Í [[Austurríska erfðastríðið|austurríska erfðastríðinu]] voru Frakkar aftur á ferð [[1748]] og hertóku borgina, en skiluðu henni skömmu seinna. Enn hertóku Frakkar Maastricht [[1794]] er Niðurlönd voru hertekin. Að þessu sinni var Maastricht innlimuð Frakklandi, sem varð að franskri borg í 20 ár, eða meðan [[Napoleon Bonaparte|Napoleons]] naut við. Hún var gerð að höfuðborg sýslunnar (dpepartement) Meuse-Inférieure. === Höfuðborg === [[Mynd:MaquetteMaastricht.jpg|thumb|Módel af Maastricht á 18. öld. Horft til suðvesturs.]] [[1815]] varð Maastricht hluti af konungdæmi sameinaðra Niðurlanda. Hún varð að höfuðborg héraðsins Limburg, sem þá var talsvert stærri en í dag. [[1830]] gerðu Belgar uppreisn og lýstu yfir sjálfstæði. Maastricht var boðið upp á að ráða sjálf hvort hún vildi tilheyra Belgíu eða Hollandi, og var niðurstaðan sú að borgin valdi Holland. Þetta kom á óvart, því Maastricht var með meiri tengsl við suðurhluta Niðurlanda og var að auki kaþólsk. Héraðið Limburg var því skipt. Vestur- og suðurhlutinn tilheyrði Belgíu, en austur- og norðurhlutinn tilheyrði Hollandi. Maastricht var höfuðborg hollenska hlutans, sem þó var ekki formlega tekinn upp sem sjálfstætt hérað Hollands fyrr en [[1839]]. Af þessum sökum er Maastricht sú borg Hollands sem síst hefur hollenskan blæ á sér. Þar er auk þess töluð sérstök mállýska, limbúrgíska. Þessi sérstaki blær var sérlega áberandi alla [[19. öldin|19. öldina]] og eymir af honum enn í dag. Sökum mikilla tengsla við Þýskaland og Belgíu hófst [[Iðnbyltingin|iðnvæðingin]] í Maastricht fyrr en í öðrum hollenskum borgum. [[1853]] hlaut borgin [[járnbraut]]artengingu, reyndar til þýsku borgarinnar Aachen. === Nýrri tímar === [[Mynd:Bundesarchiv Bild 146-1990-102-34A, Maastricht, Panzerkampfwagen.jpg|thumb|Þýskir skriðdrekar í Maastricht 10. maí 1940]] Í byrjun [[20. öld|20. aldar]] urðu hollensk áhrif á borgina sterkari, sérstaklega meðan [[heimstyrjöldin fyrri]] geisaði. Þann [[10. maí]] [[1940]] réðust Þjóðverjar inn í Holland. Maastricht var meðal allra fyrstu borga sem þeir réðust á, sökum legu hennar. En Hollendingar veittu slíka mótspyrnu að það tók [[Nasismi|nasista]] langan tíma að ná borginni. Allar brýr yfir Maas voru eyðilagðar. Borgin féll síðdegis og var hún síðasta borgin í Limburg til að falla í hendur nasistum. Hún var einnig fyrsta hollenska borgin sem bandamenn frelsuðu [[1944]]. [[1976]] var háskólinn Maastricht University stofnaður. Hann er þekktur fyrir nútíma kennslufræði og hefur hlotið háar alþjóðlegar viðurkenningar. [[1992]] voru [[Maastrichtsáttmálinn|Maastricht-samningarnir]] undirritaðir í borginni, en þeir marka upphafið að [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] (sem arftaki [[Evrópubandalagið|Evrópubandalagsins]]). Samningarnir tóku gildi [[1. nóvember]] [[1993]]. == Viðburðir == TEFAF er heiti á listasýningu í Maastricht, þeirri stærstu og merkustu í heimi. Sýningin er liðuð í eftirfarandi flokka: * Antík (s.s. húsgögn, styttur) * Egypskir og klassískir listmunir * Handrit, sjaldgæfar bækur og kort * Málverk, teikningar og þrykkimyndir * Nútímalist * Skartgripir Karneval er haldið árlega að hausti. == Íþróttir == '''Amstel Gold Race''' er hjólreiðakeppni sem fram fer árlega í og við Maastricht. Vegalengdin eru rúmir 250 km og er keppnin hluti af heimsbikarkeppninni. Síðustu tvö árin sigraði belgíski hjólreiðakappinn Philippe Gilbert. Hjólreiðagoðsögnin [[Eddie Merckx]] vann keppnina [[1973]] og [[1975]]. Daginn fyrir keppnina sjálfa er haldin hjólreiðakeppni fyrir almenning. Helsta [[Knattspyrna|knattspyrnulið]] borgarinnar er MVV Maastricht, sem í dag spilar í 2. deild. Besti árangur félagsins er 7. sætið í úrvalsdeildinni ([[1991]] og [[1992]]). == Vinabæir == Maastricht viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir: {| |- | valign="top" | * {{BEL}} [[Liege]] í [[Belgía|Belgíu]], síðan [[1955]] * {{DEU}} [[Koblenz]] í [[Þýskalandi]], síðan [[1981]] * {{NIC}} [[El Rama (Níkaragva)|El Rama]] í [[Níkaragva]], síðan [[1995]] |} == Frægustu börn borgarinnar == * ([[1884]]) [[Peter Debye]], [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Nóbelsverðlaunahafi í efnafræði]] * ([[1949]]) [[André Rieu]] fiðluleikari og hljómsveitarstjóri * ([[1976]]) [[Boudewijn Zenden]] knattspyrnumaður * ([[1978]]) [[Pieter van den Hoogenband]], OL-meistari í sundi og íþróttamaður Evrópu == Byggingar og kennileiti == * Servatíuskirkjan er elsta kirkja borgarinnar og talin elsta kirkja Hollands sem enn stendur. Eftir af biskupinn af Tongeren, Servatíus, lést í borginni, var reist kapella yfir gröf hans. Þessi kapella varð gríðarlega vinsæl meðal pílagríma. Í lok [[10. öldin|10. aldar]] var ákveðið að stækka kapelluna og reisa veglega kirkju. Hún var í smíðum allt til [[12. öldin|12. aldar]], en hlaut nokkrar viðbætur á [[13. öldin|13.]] og [[14. öldin|14. öld]]. [[1556]] var þriðji turninn reistur milli vesturturnanna tveggja, en hann þurfti að víkja á ný á [[18. öldin|18. öld]]. Frakkar notuðu kirkjuna sem hesthús í hersetu þeirra. Eftir hana var kirkjan gerð upp. [[1955]] skemmdist hún talsvert í bruna. * Frúarkirkjan er önnur helsta kirkjan í Maastricht og er kaþólsk. Vesturhlið kirkjunnar er frá 11. öld, en skipið sjálft og kórinn frá 12. öld. Nunnuklaustur hafði afnot af kirkjunni, en Frakkar lögðu það niður í lok 18. aldar. Sjálfir notuðu þeir bygginguna sem hesthús. Eftir brotthvarf Frakka var kirkjan gerð upp og notuð fyrir kaþólskar messur á ný. Helsta listaverk kirkjunnar er Maríustyttan Stjarna hafsins (''Sterre der Zee''), en hún er notuð í skrúðgöngu safnaðarins einu sinni á ári. * Helpoort er gamalt borgarhlið. Það var reist [[1229]] og er elsta borgarhlið Hollands sem enn stendur. Hel- merkir ''helja'' og er heitið tilkomið af því að óvinir borgarinnar óttuðust hið mikla hlið. Strax á [[14. öldin|14. öld]] var borgarmúrinn stækkaður og missti hliðið þá hlutverk sitt. Í upphafi [[20. öldin|20. aldar]] var það notað sem stúdíó fyrir listamenn. Í dag er í því veitingahús. <gallery> Mynd:Maastricht BW 4.JPG|Servatíuskirkjan er talin elsta kirkja Hollands Mynd:Maastricht Onze-Lieve-Vrouw BW 2017-08-19 15-43-14.jpg|Vesturhlið Frúarkirkjunnar er frá 11. öld Mynd:Maastricht Helpoort BW 2017-08-19 13-58-28.jpg|Helpoort er elsta borgarhlið Hollands Mynd:Artagnan Matthieu Camps Polvertorenstraat Maastricht.jpg|Stytta af d'Artagnan fyrir framan gamlan borgarmúr </gallery> == Heimildir == {{Wpheimild|titill= Maastricht|tungumál= nl|mánuðurskoðað= 4. nóvember|árskoðað= 2011}} {{commons|Maastricht}} [[Flokkur:Borgir í Hollandi]] 70aa4nhi48s3e3sfexpll7eyf09krx3 0 73725 1958604 1385689 2026-04-02T10:27:26Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958604 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Sign_first_aid.svg|thumb|Alþjóðlegt skyndihjálparmerki.]] '''Skyndihjálp''' (eða '''hjálp í viðlögum''', '''fyrsta hjálp''') er hugtak haft um grunnaðhlynningu og aðstoð vegna veikinda eða [[slys]]a. Það eru gjarnan leikmenn, þ.e. ekki sérmenntaðir heilbrigðisstarfsmenn, sem veita fyrstu hjálp og hlúa að sjúkling þar til [[sjúkraliði|sjúkraliðar]] eða önnur sérþjálfuð hjálp berst. Smávægileg veikindi og slys þarfnast stundum eingöngu þeirrar meðferðar sem felst í skyndihjálp, til dæmis smávægilegur skurður eða lítið [[brunasár]]. Slík hjálp felst að jafnaði í einföldum aðferðum, í sumum tilfellum getur hún skipt sköpum og jafnvel bjargað mannslífum. == Markmið == Markmið skyndihjálpar má draga í þrjá dilka: * '''Að varðveita líf''' — þar með líf þess sem veitir aðstoð * '''Að koma í veg fyrir frekari skaða''' — til dæmis með því að tryggja öryggi á vettvang, hreyfa ekki sjúkling nema nauðsyn krefji, stöðva blæðingu o.s.frv. * '''Að bæta ástand sjúklings og flýta bata''' — til dæmis með því að kæla brunasár eða spelka beinbrot == Grundvallaratriði == [[Mynd:Tongue-blocking-airways.png|thumb|300px|Hér sést hvernig tungan getur lokað öndunarveg, með því að sveigja höfuð afturábak kemst loft greiðar um öndunarveginn]] Nokkur atriði eru talin skipta megin máli í skyndihjálp. Fyrir það fyrsta þurfa þeir sem veita aðstoð að huga að eigin öryggi með því að tryggja öryggi á vettvang, verja sig gegn smiti eftir bestu getu o.s.frv. Því næst er það grunnskoðun á [[meðvitundarleysi|meðvitundarlausum]] sjúkling sem gjarnan er nefnd ''ABC'' sem stendur fyrir '''''a'''irway'', '''''b'''reathing'' og '''''c'''irculation'' á ensku: Fyrst er athugað hvort [[öndunarvegur]] sé opinn og engir aðskotahlutir komi í veg fyrir [[öndun]]; því næst er athugað hvort sjúklingur geti andað að sjálfsdáðum og að lokum hvort hann hafi [[púls]]. Ef sjúklingur andar ekki er [[endurlífgun]] hafin með hjartahnoði. Sumar stofnanir sem kenna skyndihjálp bæta við fjórða skrefinu, ABC'''D'''. Þá stendur ''D'' ýmist fyrir '''''d'''eadly bleeding'' eða '''''d'''efibrillation'', þ.e. alvarleg [[blæðing]] eða hjartastilling með [[hjartastuðtæki|stuðtæki]], en þetta er gjarnan talin hluti af þriðja skrefinu. Ef menn hafa hlotið viðeigandi þjálfun geta menn gert ítarlegri líkamsskoðun og ef sjúklingur er meðvitaður tekið niður sjúkrasögu. === Varðveisla lífs === Til þess að varðveita líf einstaklings er mikilvægt að öndunarvegurinn sé opinn. Meðvitað fólk getur haldið eigin öndunarveg opnum en meðvitundarlausir einstaklingar geta þurft hjálp. Ef meðvitundarlaus sjúklingur andar þegar komið er að honum er honum venjulega velt í [[læst hliðarstaða|læsta hliðarstöðu]]. Í þessari stöðu rennur [[tunga]]n síður niður í [[kok]] (og lokar þannig öndunarveginum) auk þess er minni hætta á því að hann drukkni í eigin ælu. Öndunarvegurinn getur einnig lokast ef aðskotahlutur festist í koki sem veldur þá [[köfnun]]. Þá er þrýst á kviðinn með sérstökum hætti, slegið á bakið eða hluturinn fjarlægður með höndunum. Þegar öndunarvegurinn hefur verið hreinsaður er athugað hvort sjúklingurinn andi. Ef hann andar ekki er endurlífgunaraðferðinni beitt, þ.e. andað fyrir sjúklingin með munn við munn aðferðinni og brjóstkassinn hnoðaður. === Að flýta bata === Sá sem hefur hlotið þjálfun í skyndihjálp getur flýtt fyrir bata og bætt ástand sjúklingsins með því að búa um sár eða spelka brotna útlimi. Með þessum hætti gæti sá sem veitir aðstoðina lokið meðferð á sjúklingnum eða bætt líðan hans þar til sérþjálfuð aðstoð berst. == Þjálfun == Margt í skyndihjálp er almenn [[skynsemi]]. Svo sem er líklegt að flestir geri sér grein fyrir mikilvægi þess að þrýsta á sár til þess að stöðva mikla blæðingu. Hins vegar er mikilvægt að verða sér út um kennslu í skyndihjálp til þess að geta veitt almennilega aðstoð. Þetta á sérstaklega við um alvarleg tilfelli þar sem menn gætu þurft að endurlífga sjúkling. Slíkar aðgerðir geta verið hættulegar og valdið meiri skaða ef þær eru ekki framkvæmdar rétt. Þjálfun er gjarnan fólgin í því að fólk sækir námskeið hjá viðurkenndum aðila. Það þarf einnig að sækja sér reglulega endurmenntun þar sem aðferðir við til dæmis endurlífgun eru sífellt endurskoðaðar. Stofnanir eins og [[Rauði krossinn]] bjóða reglulega upp á kennslu í skyndihjálp. Þar eru eðlileg viðbrögð kennd, forgangsröðun, hvernig á að opna öndunarveg, búa um sár og endurlífga svo eitthvað sé nefnt. Sjúkraliðaskólar bjóða gjarnan upp á ítarlegri námskeið þar sem hægt er að læra á sérhæfðan búnað, svo sem súrefnisgrímur, hjartastuðtæki, [[spelka|spelkur]] og stuðningsbretti. == Sjá einnig == * [[Kviðpressa]] (eða Heimlich gripið) * [[Sjúkrabíll]] * [[Öndunarhjálp]] * [[Endurlífgun]] (hnoð- og blásturslífgun) * [[Læst hliðarlega]] * [[Súrefnisgjöf]] [[Flokkur:Skyndihjálp]] qjqc98h9e437idzoratiltiysfebkvr 0 74712 1958570 1880030 2026-04-01T22:48:29Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958570 wikitext text/x-wiki '''Hiksti''' er [[krampi]] i [[þind]]inni sem veldur snöggri inn[[öndun]] sem stöðvast síðan jafn snögglega við það að bilið á milli [[raddbönd|raddbandanna]] lokast, en það veldur einmitt [[hljóð]]inu sem fylgir þessum kvilla. Algengasta [[orsök]] hiksta er sú að fólk kann sér ekki hóf, hvort heldur í mat eða drykk. Þegar fólk borðar eða drekkur of mikið þenst maginn út og þrýstir á þindina. Ekki er vitað hvort hiksti gegni einhverju [[lífeðlisfræði]]legu hlutverki, en margir geta sér til um að það hafi eitthvað með það að gera að [[fóstur]] fá hiksta við að gera einskonar öndunaræfingar í móðurkviði, af því þau geta ekki andað að sér lofti á kafi í legvatni. Svo heldur þetta áfram sem óþæginlegur kvilli í fullorðnum. {{Hlusta | filename = Hiccupsound.ogg | title = Hikstahljóð | description = Hljóðið í manni að hiksta | pos = }} Lágt [[hlutfall]] af [[koltvíildi]] í blóði gerir hiksta verri, og með að halda inní sér andanum á maður að geta læknað hiksta, en þá eykst koltvíildishlutfall blóðs. Einnig er hægt að lækna hiksta með að anda að sér koltvíildi. Til eru ýmis önnur ráð við hiksta, til dæmis að kyngja þrisvar án þess að anda á milli, sem truflar hikstann með því að örva kokið, toga í vísifingurna, gleypa mintu, eða drekka ísvatn; að standa á höndum eða halda niðri í sér andanum, að manni bregði eða sé bilt við. Að nudda neðri hluta vélindans með holsjá hefur stundum hjálpað til að lækna hiksta. Í sumum tilvikum hefur verið gripið til þess ráðs að skadda þindartaugina, en ekki er mælt með því. Í neyð hefur verið gripið til lyfja. Oftast varir hiksti aðeins í stuttann tíma, en það eru þó undantekningar á því. Charles Osbourne, sem á heimsmet fyrir að vera lengst með hiksta, fékk hiksta árið 1922 og hikstaði stanslaust í meira en 60 ár. Hann hikstaði 40 sinnum á mínútu, en það minnkaði síðan í 20 sinnum. Hann átti erfitt með [[svefn]] og þjáðist af blóðnösum og uppköstum. Hann var tvígiftur og átti 8 börn. Hann dó um ári eftir að hann hætti að hiksta. {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Líkamleg einkenni]] cfi91eewnx8blbbmg4rjfy4kmpl4oai 0 76293 1958548 1952329 2026-04-01T21:39:36Z Steinninn 952 1958548 wikitext text/x-wiki '''Landssamband eldri borgara''' var stofnað 19. júní 1989 á Akureyri af níu félögum eldri borgara víðs vegar um landið. 55 félög eldri borgara, með um 30 þúsund félagsmenn, eiga nú aðild að LEB. Sambandið er sjálfstætt starfandi landssamband sem gætir hlutleysis varðandi trúmál og stjórnmálaflokka. Hlutverk landssambandsins er að vinna að hagsmuna-, velferðar- og áhugamálum aldraðra og koma fram gagnvart stjórnvöldum. Einnig stuðlar LEB að samvinnu félaga eldri borgara og að slík félög séu starfandi í öllum sveitarfélögum landsins. Algengast er að heilt sveitarfélag sé starfssvæði hvers félags eldri borgara en landfræðilegar aðstæður og afleiðingar sameiningar sveitarfélaga gera það að verkum að félög eldri borgara geta spannað fleiri en eitt sveitarfélag eða að fleiri en eitt félag eldri borgara starfar í einu sveitarfélagi. Hvert sveitarfélag ber að hafa á sínum vegum öldungaráð sem að jafnaði er m.a. skipað amk. þremur fulltrúum eldri borgara sem öllu jafna eru fulltrúar félags eldri borgara í sveitarfélaginu. Landsfundur sem haldinn er árlega, fer með æðsta vald í málefnum Landssambands eldri borgara og kýs sambandinu fimm manna stjórn og þrjá til vara. Hvert aðildarfélag á rétt á 1 fulltrúa til setu á landsfundi fyrir fyrstu 150 félagsmenn, fyrir 151 - 300 á félag rétt á öðrum fulltrúa, en eftir það einn viðbótarfulltrúa fyrir hverja 300 félaga eða brot úr þeirri tölu. Aðild að landssambandinu geta átt félög fólks, sem er 60 ára og eldra, og vinna að hagsmuna-, velferðar- og áhugamálum eldri borgara. Einnig getur félag orðið aðili að LEB þó félagaaðild þess miðist við lægra aldursmark en réttindi og skyldur félagsins miðast við þá félagsmenn sem eru 60 ára og eldri. Aðild nýrra aðildarfélaga er háð samþykki landsfundar LEB en stjórn LEB getur veitt nýju félagi aukaaðild og rétt til þátttöku í starfsemi sambandsins án annarra réttinda fram að næsta landsfundi, þar sem tillaga um aðild verður afgreidd. LEB gefur út tímaritið ''LEB-blaðið'' (áður Listin að lifa) == Myndir == <gallery widths="90px" heights="60px" perrow="5"> Mynd:OB090511-6791 LES.JPG|Á stjórnarfundi 11. maí 2009 Mynd:HH090513-1265 LEB Helgi Hjalmsson.JPG|Landsfundur: Ávarp formanns Mynd:HH090513-1268 LEB Arni Pall Arnason.JPG|Landsfundur: Ræða Árna Páls Árnasonar Mynd:HH090513-1269 LEB Stefan Olafsson.JPG|Landsfundur: Ræða Stefáns Ólafssonar Mynd:HH090513-1287 LEB Margret Margeirsdottir.JPG|Landsfundur: Ræða Margrétar Margeirsdóttur Mynd:OB090513-6792 LES ÁrniPáll Stefán Borgþór.JPG|Landsfundur: Árni Páll, Stefán og Borgþór Mynd:OB090513-6800 LES Fulltrúar.JPG|Á Landsfundi 13.-14. maí 2009 </gallery> == Ytri tenglar == * [http://www.leb.is Landssamband eldri borgara] * [http://www.felagsmalaraduneyti.is/malaflokkar/malefni_aldradra/ Félags- og tryggingamálaráðuneyti - Málefni aldraðra] * [http://www.heilbrigdisraduneyti.is Heilbrigðisráðuneyti] {{Webarchive|url=http://wayback.vefsafn.is/wayback/20080724135711/www.heilbrigdisraduneyti.is/stofnanir/oldrunarstofnanir/ |date=2008-07-24 }} ** [https://island.is/reglugerdir?rn=hr Reglugerðarsafn heilbrigðisráðuneytis] ** [https://www.stjornarradid.is/verkefni/lif-og-heilsa/oldrunarmal/thjonusta-vid-aldrada/ Stofnanir fyrir aldraða] *[https://www.althingi.is/lagasafn/?leitartegund=5&texti=aldraða&rodun=0 Lagasafn um aldraða] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20070502151631/www.tr.is/eldri-borgarar/ Tryggingastofnun - Eldri borgarar] == Erlendir tenglar== * [http://www.losenior.dk/ Dönsk samtök] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091020071743/http://www.losenior.dk/ |date=2009-10-20 }} * [http://www.ifa-fiv.org/ International Federation on Ageing] {{S|1989}} [[Flokkur:Íslensk félagasamtök]] o4gfmunsxdng5s5xsz49qmtb7ynj8tx 0 80863 1958555 1864643 2026-04-01T22:13:15Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1958555 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tay-sachsUMich.jpg|thumb|Sjónhimna í auga sjúklings með Tay Sachs heilkenni]] '''Tay Sachs veiki''' er [[víkjandi erfðagalli]] sem veldur skorti á ensíminu [[Hexósaminídasi|hexósaminídasa A]] sem aftur leiðir til uppsöfnunar á [[ganglíósíð]] [[fitusýra|fitusýruafleiðum]] í [[taugavefur|taugavef]], einkum [[heili|heila]]. Sjúkdómseinkennin byrja gjarnan að koma fram við um sex mánaða aldur og dregur veikin sjúklinginn oftast til dauða á innan við fjórum árum. [[Taugafruma|Taugafrumur]] tútna út og fyllast af GM2 ganglíósíðum. Þá kemur fram vægðarlaus hrörnun andlegs og líkamlegs atgervis. Barnið verður blint, heyrnarlaust og hættir að geta kyngt, vöðvar byrja að rýrna og lömun byrjar að gera vart við sig. Sjúklingar með Tay-Sachs sjúkdóminn eru með kirsuberjarauðan blett aftast í auga þeirra. Það er einnig til miklu sjaldgæfari afbrigði af Tay Sachs, þar sem einkennin koma fram hjá sjúklingum á milli tuttugu og þrjátíu og fimm ára. Það þekkist af reikandi göngulagi og taugahrörnun. Sjúkdómurinn er tekur nafn af [[Bretland|breska]] augnlækninum Warren Tay sem fyrstur lýsti rauða blettinum á sjónhimnu augans sem einmitt einkennir þennan sjúkdóm, árið 1881, og ameríska taugafræðingnum Bernard Sachs sem lýsti frumubreytingunum í Tay-Sachs sjúklingum og tók eftir aukinni tíðni sýkinga í Austur-evrópskum gyðingum árið 1887. Rannsóknir á þessum flokki sýndi fram á að Tay-Sachs framkallar þol gegn berklum. [[Lífefnafræði]]leg [[orsök]] sjúkdómsins er skert starfsemi [[ensím]]sins hexósaminídasa A, en það hvatar niðurbrot GM2 ganglíósíða og er nauðsynlegt eðlilegri þroskun heilans. Það má því greina sjúkdóminn með einfaldri blóðprufu sem mælir virkni hexósaminídasa A. Erfðagallinn er víkjandi, þannig að báðir foreldrar þurfa að bera gallann til þess að afkvæmi geti fengið sjúkdóminn. Engin lækning er þekkt á Tay Sachs heilkenni enn sem komið er, en hægt er að hægja á framrás sjúkdómsins með lyfjagjöf. Börn sem haldin eru sjúkdómnum lifa þó ekki til nema fimm ára aldurs eða þar um bil. Meðal meðferðarúrræða sem reynd hafa verið má nefna ensímagjöf þar sem virkum hexósaminídasa A var sprautað í sjúklinga. Ensímið reyndist of stórt til að komast í gegnum blóðsíu heilans. Rannsóknarmenn reyndu líka að gefa sjúklingnum hexósaminídasa A í mænuvökvann sem flýtur um heilann en heilafrumurnar náðu ekki að taka upp svona stór ensími í nægum mæli. Rannsóknir hafa farið fram á mögulegri [[genalækning]]u, en þær hafa enn sem komið er ekki leitt til lækningar. [[Flokkur:Sjúkdómar]] aorfzm4la2ge9ezx3ecvvcvrj9n8k5h 1958558 1958555 2026-04-01T22:19:11Z Arnastjarna 114982 1958558 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tay-sachsUMich.jpg|thumb|Sjónhimna í auga sjúklings með Tay Sachs heilkenni]] '''Tay Sachs veiki''' er [[víkjandi erfðagalli]] sem veldur skorti á [[Ensím|ensíminu]] [[Hexósaminídasi|hexósaminídasa A]] sem aftur leiðir til uppsöfnunar á [[ganglíósíð]] [[fitusýra|fitusýruafleiðum]] í [[taugavefur|taugavef]], einkum [[heili|heila]]. Sjúkdómseinkennin byrja gjarnan að koma fram við um sex mánaða aldur og dregur veikin sjúklinginn oftast til dauða á innan við fjórum árum. [[Taugafruma|Taugafrumur]] tútna út og fyllast af GM2 ganglíósíðum. Þá kemur fram vægðarlaus hrörnun andlegs og líkamlegs atgervis. Barnið verður blint, heyrnarlaust og hættir að geta kyngt, vöðvar fara að rýrna og lömun byrjar að gera vart við sig. Sjúklingar með Tay-Sachs sjúkdóminn eru með kirsuberjarauðan blett í augnbotninum. Einnig er til miklu sjaldgæfari afbrigði af Tay Sachs, þar sem einkenni koma fram hjá sjúklingum á aldrinum milli 20-35 ára. Það þekkist af reikandi göngulagi og taugahrörnun. Sjúkdómurinn er tekur nafn af [[Bretland|breska]] augnlækninum Warren Tay sem fyrstur lýsti rauða blettinum á sjónhimnu augans sem einmitt einkennir þennan sjúkdóm, árið 1881, og ameríska taugafræðingnum Bernard Sachs sem lýsti frumubreytingunum í Tay-Sachs sjúklingum og tók eftir aukinni tíðni sýkinga í Austur-evrópskum gyðingum árið 1887. Rannsóknir á þessum flokki sýndi fram á að Tay-Sachs framkallar þol gegn berklum. [[Lífefnafræði]]leg [[orsök]] sjúkdómsins er skert starfsemi [[ensím]]sins hexósaminídasa A, en það hvatar niðurbrot GM2 ganglíósíða og er nauðsynlegt eðlilegri þroskun heilans. Það má því greina sjúkdóminn með einfaldri blóðprufu sem mælir virkni hexósaminídasa A. Erfðagallinn er víkjandi, þannig að báðir foreldrar þurfa að bera gallann til þess að afkvæmi geti fengið sjúkdóminn. Engin lækning er þekkt á Tay Sachs heilkenni enn sem komið er, en hægt er að hægja á framrás sjúkdómsins með lyfjagjöf. Börn sem haldin eru sjúkdómnum lifa þó ekki til nema fimm ára aldurs eða þar um bil. Meðal meðferðarúrræða sem reynd hafa verið má nefna ensímagjöf þar sem virkum hexósaminídasa A var sprautað í sjúklinga. Ensímið reyndist of stórt til að komast í gegnum blóðsíu heilans. Rannsóknarmenn reyndu líka að gefa sjúklingnum hexósaminídasa A í mænuvökvann sem flýtur um heilann en heilafrumurnar náðu ekki að taka upp svona stór ensími í nægum mæli. Rannsóknir hafa farið fram á mögulegri [[genalækning]]u, en þær hafa enn sem komið er ekki leitt til lækningar. [[Flokkur:Sjúkdómar]] 39nqv5uxs5bcjp37aq7gcxp13wh9ds1 0 82346 1958585 1448884 2026-04-02T07:39:13Z MáneyMánadóttir 103358 1958585 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tupperdose.jpg|thumb|[[Tupperware]], ílát notað á heimilum til að geyma mat.]] '''Ílát''' getur verið tegund af [[umbúðir|umbúðum]] eða [[áhald|áhöldum]] sem notuð er til að innihalda, geyma og flytja [[vara|vörur]], til dæmis: * [[Bolli (áhald)|Bolli]] * [[Brúsi]] * [[Dós]] * [[Fata]] * [[Flaska]] * [[Kanna]] * [[Karfa]] * [[Karton]] * [[Kassi]] * [[Krukka]] * [[Plastpoki]] * [[Rimlakassi]] * [[Tankur]] * [[Tunna]] {{Wikiorðabók|ílát}} [[Flokkur:Ílát| ]] djowc30mko4m1f7qxqh2meiipsnmqvn 0 82648 1958563 1438010 2026-04-01T22:31:45Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 1958563 wikitext text/x-wiki '''Skammtímaminni''' er [[geta]] til að [[Minni|muna]] fáa hluti í mjög stuttan tíma. Það er hluti af vinnsluminniskerfinu. Oft er talað um spönn skammtímaminnis eða talnaspönn sjö atriða. Spönnun minnis byggir á að muna hver áreitin voru og í hvaða röð þau komu. Iðulega er talað um keðjun í þessu samhengi þar sem atriði tengjast hvor öðru í minni líkt og hlekkir í keðju þá man maður oft ekki lengra en keðjan nær. Kippun áreita sýnir að minni virðist geyma atriði en ekki tölur eða bókstafi. Þannig eru orð einkonar kippi þar sem við hugsum um borð sem einn hlut en ekki útkomuna af b+o+r+ð. Einna mest notað í daglegu lífi þegar við þurfum að muna [[símanúmer]] {512}{3456}. Skammtímaminni skerðist verulega þegar athygli dreifist. Við upprifjun atriða má iðulega sjá feril þar sem flest atriði sem voru nefnd fyrst og síðast eru rifjuð upp með góðum árangri. Þetta kallast frum- og nándarhrif. Frumhrif eru talin stafa af möguleika á æfingu í byrjun og nándar hrif af því að ný atriði riðja hinum ekki úr minninu. Athuga þarf að í slíkum verkefnum er verið að nota umskráningu í langtímaminni sem mælikvarða á skammtímaminni. [[Flokkur:Hugfræði]] [[Flokkur:Sálfræði]] rlkp7tw38xy21w14xmwl6tl9kygun4v 0 83044 1958533 1411427 2026-04-01T20:32:14Z ~2026-20345-89 115090 /* Söluskattur á milli landa */ 1958533 wikitext text/x-wiki '''Söluskattur'''<ref>[http://herdubreid.rhi.hi.is:1026/wordbank/terminfo?idTerm=454553&FirstResult=0&mainlanguage=IS Orðið „söluskattur“] á Orðabanka íslenskrar málstöðvar</ref> er tegund [[neysluskattur|neysluskatts]] sem er bætt við vörur og þjónustur og rukkaður á [[sölustaður|sölustað]]. == Söluskattur á milli landa == === Söluskattur á Íslandi === Söluskattur var innheimtur á [[Ísland]]i frá árinu [[1945]] til [[1990]] (fyrir utan árin [[1946]] og [[1947]]), en árið 1990 var byrjað að innheimta [[virðisaukaskattur|virðisaukaskatt]] í stað söluskatts.<ref>{{vísindavefurinn|6492|Hvenær var söluskattur settur á vöru á Íslandi, hverjir gerðu það og hvers vegna?}}</ref> == Skattahvatar == Íslensk fyrirtæki geta dregið allt að 150% af kostnaði við rannsóknir og þrókingar (R&D) frá fyrirtækjaskatti. Að auki bjóða íslensk stjórnvöld upp á sérstakar styrkjakerfi sem miða að því að styðja við tæknilegar þróunarverkefni innan landsins.<ref>{{cite web|url=https://swansonreed.is/|title=Skattfrádráttur Íslands vegna Rannsóknar og Þróunar (R&Þ): Alhliða Greining og Hagnýt Leiðbeining}}</ref> == Heimildir == <div class="references-small"><references/></div> == Tengt efni == * [[Neysluskattur]] * [[Virðisaukaskattur]] == Tenglar == * {{vísindavefurinn|6492|Hvenær var söluskattur settur á vöru á Íslandi, hverjir gerðu það og hvers vegna?}} [[Flokkur:Söluskattur| ]] [[sv:Moms]] [[vi:Thuế gián thu]] isgyqyd0w0istudtd0wl8hzcqlhs8g6 1958534 1958533 2026-04-01T20:38:02Z Berserkur 10188 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-20345-89|~2026-20345-89]] ([[User talk:~2026-20345-89|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Addbot|Addbot]] 1411427 wikitext text/x-wiki '''Söluskattur'''<ref>[http://herdubreid.rhi.hi.is:1026/wordbank/terminfo?idTerm=454553&FirstResult=0&mainlanguage=IS Orðið „söluskattur“] á Orðabanka íslenskrar málstöðvar</ref> er tegund [[neysluskattur|neysluskatts]] sem er bætt við vörur og þjónustur og rukkaður á [[sölustaður|sölustað]]. == Söluskattur á milli landa == === Söluskattur á Íslandi === Söluskattur var innheimtur á [[Ísland]]i frá árinu [[1945]] til [[1990]] (fyrir utan árin [[1946]] og [[1947]]), en árið 1990 var byrjað að innheimta [[virðisaukaskattur|virðisaukaskatt]] í stað söluskatts.<ref>{{vísindavefurinn|6492|Hvenær var söluskattur settur á vöru á Íslandi, hverjir gerðu það og hvers vegna?}}</ref> == Heimildir == <div class="references-small"><references/></div> == Tengt efni == * [[Neysluskattur]] * [[Virðisaukaskattur]] == Tenglar == * {{vísindavefurinn|6492|Hvenær var söluskattur settur á vöru á Íslandi, hverjir gerðu það og hvers vegna?}} [[Flokkur:Söluskattur| ]] [[sv:Moms]] [[vi:Thuế gián thu]] cupgyzjso2tjx6uciilqcybd3x5so8t 0 84118 1958589 1957849 2026-04-02T07:41:27Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958589 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Taxobox | name = Hvítlaukur | image = Allium sativum Woodwill 1793.jpg | image_caption = Hvítlaukur (''Allium sativum'') úr ''Medical Botany'' eftir William Woodville, 1793. | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | ordo = [[Laukabálkur]] (''Asparagales'') | familia = [[Laukætt]] (''Alliaceae'') | subfamilia = ''Allioideae'' | tribus = ''Allieae'' | genus = [[Laukar]] (''Allium'') | species = '''''A. sativum''''' | binomial = ''Allium sativum'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] }} '''Hvítlaukur''' ('''knapplaukur''' eða '''geirlaukur''') ([[fræðiheiti]]: ''Allium sativum'') er [[laukar|lauktegund]]. Hann er skyldur [[laukur|lauk]], [[skalottlaukur|skalottlauk]], [[blaðlaukur|blaðlauk]] og [[graslaukur|graslauk]]. Hvítlaukur er mikið notaður í [[eldamennska|eldamennsku]] og [[lyf]]jaframleiðslu. Hvítlaukur hefur einkennandi sterkt bragð og [[lykt]] en bragðið verður mildara og sætara þegar hann er eldaður. Hvítlaukur skiptist oftast í nokkra geira (eða rif), sem hver um sig er umlukinn hýði og svo er hvítt eða rauðleitt, þunnt, pappírskennt hýði utan um alla geirana, sem saman mynda hnýði. Geirarnir eru mismargir eftir afbrigðum og einnig er til hvítlauksafbrigði, upprunnið í héraðinu [[Júnnan]] í [[Kína]],sem ekki skiptist í geira. Bæði ytra hýðið og hýðið utan um hvern geira er fjarlægt áður en laukurinn er borðaður. Hvítlaukur fjölgar sér yfirleitt með [[Kynlaus æxlun|kynlausri æxlun]] og vex þá nýr hvítlaukur af hverjum geira um sig. Hvítlaukur er hafður til neyslu, hrár eða eldaður, og einnig notaður í lyfjagerð. Blöðin eru löng og minna á blaðlauk. Þau má til dæmis nota í salöt og einnig blómin og stilkana en best er þó að taka þau áður en jurtin er fullvaxin, þegar þau eru enn mjúk. Einfalt er að rækta hvítlauk og hann vex allt árið um kring í mildu loftslagi. Í köldu loftslagi þarf að gróðursetja geirann sex vikum áður en jarðvegurinn frýs til að fá uppskeru næsta sumar. Laukurinn hefur verið ræktaður utanhúss á Íslandi en til þess er þó best að hafa sérstaklega harðgerð kvæmi. Fáir skaðvaldar ráðast á hvítlauka, en til eru nokkrir sjúkdómar sem geta haft áhrif á þá. == Saga == Uppruni ræktaða hvítlauksins er ekki ljós,<ref>Daniel Zohary og Maria Hopf, ''Domestication of plants in the Old World'', þriðja útgáfa (Oxford: University Press, 2000), bl. 197</ref> en líklega er hann kominn af villta lauknum ''[[Allium longicuspis]]'' sem vex í [[Mið-Asía|Mið-]] og [[Suðvestur-Asía|Suðvestur-Asíu]]. Í þeim heimshlutum þar sem hvítlaukur er orðinn ílendur vex hann víða villtur. Ýmsar tegundir sem kallaðar eru villtur hvítlaukur eru þó ekki eiginlegur hvítlaukur, heldur náskyldar tegundir. === Saga nýtingar === Hvítlaukur hefur verið notaður bæði til matargerðar og sem læknislyf í mörgum menningarsamfélögum árþúsundum saman. Hann var notaður í [[Egyptaland]]i þegar [[pýramídarnir í Gísa]] voru í byggingu. Talað er um hvítlauk í [[Biblían|Biblíunni]] og í fornum ritum [[Grikkland hið forna|Grikkja]], [[Babylónía|Babylóníumanna]], [[Rómaveldi|Rómverja]] og [[Egyptaland hið forna|Egypta]].<ref name="heilsubankinn">{{vefheimild |url=http://www.heilsubankinn.is/vefur/index.php?option=com_content&task=view&id=374 |titill=Heilsubankinn - Hvítlaukur |árskoðað=[[2010]] |mánuðurskoðað=[[22. janúar]]}}</ref> Hvítlaukur var notaður til lækninga af [[Hippókrates]]i og [[Aristóteles]]i.<ref>{{vefheimild |url=https://www.heilsa.is/index.php?q=baetiefni/hvitlaukur |titill=Hvítlaukur | Heilsa |árskoðað=[[2010]] |mánuðurskoðað=[[22. janúar]]}}</ref> == Ræktun == Hvítlaukur er ræktaður um allan heim en [[Kína]] er langstærsti framleiðandi hvítlauks í heiminum. Hvítlauksræktun í Bandaríkjunum er einna mest í kringum bæinn [[Gilroy, Kalifornía|Gilroy]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]] sem segist vera „hvítlaukshöfuðborg heimsins“.<ref>{{vefheimild |url=http://enviro.lclark.edu:8002/servlet/SBReadResourceServlet?rid=1198076575567_621468765_805 |titill=Commodity Highlight: Garlic |árskoðað=[[2010]] |mánuðurskoðað=[[22. janúar]]}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan=5|Helstu hvítlauksframleiðendurnir tíu — 11. júní 2008 |- ! style="background:#ddf;"| Land ! style="background:#ddf;"| Framleiðsla ([[tonn]]) |- | {{CHN}} [[Kína]] || align=right |12.088.000 |- | {{IND}} [[Indland]] || align=right |645.000 |- | {{KOR}} [[Suður-Kórea]] || align=right |325.000 |- | {{EGY}} [[Egyptaland]] || align=right |258.608 |- | {{RUS}} [[Rússland]] || align=right |254.000 |- | {{USA}} [[Bandaríkin]] || align=right |221.810 |- | {{ESP}} [[Spánn]] || align=right |142.400 |- | {{ARG}} [[Argentína]] || align=right |140.000 |- | {{MYA}} [[Mjanmar]] || align=right |128.000 |- | {{UKR}} [[Úkraína]] || align=right |125.000 |- style="background:#ccc;" ||'''Heimurinn''' | style="text-align:right;"| '''15.686.310''' |- |colspan=2 style="font-size:.7em"| Heimild: [http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic and Social Department: The Statistical Division] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619130038/http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor |date=2012-06-19 }} |} == Notkun == === Eldamennska === [[Mynd:Garlic Press and Garlic.jpg|thumbnail|Hvítlaukur í [[hvítlaukspressa|hvítlaukspressu]].]] Hvítlaukur er notaður víða um heim og er þekktur fyrir sterkt og stingandi bragð sitt. Hann er notaður sem [[krydd]] og til að bragðbæta margs konar rétti, kjöt, fisk, grænmeti, baunir, sósur, salöt og margt annað. Hvítlaukur er grundvallarhráefni í mörgum eða flestum réttum frá sumum heimshlutum, til dæmis í [[Austur-Asía|Austur-Asíu]], [[Suður-Asía|Suður-Asíu]], [[Suðaustur-Asía|Suðaustur-Asíu]], [[Austurlönd nær|Austurlöndum nær]], [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]], [[Suður-Evrópa|Suður-Evrópu]] og hlutum af [[Suður-Ameríka|Suður-]] og [[Mið-Ameríka|Mið-Ameríku]]. Bragðið og ilmurinn geta verið breytileg eftir eldunaraðferðum. Hann er oft notaður með [[laukur|lauk]], [[tómatur|tómötum]] eða [[engifer]]i. Efsti hluti hvítlauksins er stundum skorinn af og [[ólífuolía]] sett á geirana sem eru síðan bakaðir í [[ofn]]i. Við það mýkist hvítlaukurinn og hægt er að pressa hann úr innra hýðinu. Í [[Kórea|Kóreu]] er hvítlaukur látinn gerjast við hátt hitastig. Þessi hvítlaukstegund nefnist [[svartur hvítlaukur]] og fæst í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], [[Bretland]]i og [[Ástralía|Ástralíu]]. Svartur hvítlaukur er sætur og klístraður. Hvítlauk er oft smurt eða stráð á brauð til þess að búa til rétti eins og [[hvítlauksbrauð]], [[bruschetta]], [[crostini]] og [[snitta|snittur]]. Olía er oft bragðbætt með hvítlauk og síðan notuð út á [[grænmeti]], [[kjöt]], [[brauð]] og [[pasta]]. === Geymsla === Á heimilum er best að geyma hvítlaukur við stofuhita (yfir 18° C) á þurrum stað svo hann spíri ekki. Hann er oft hengdur upp í knippum sem heita ''grappe'' á [[franska|frönsku]] eða hafður í leirkrukku með götum. Einnig má flysja hvítlauksgeirana og geyma þá í olíu og þá er hægt að nota olíuna til bragðbætis. Þó þarf að hafa aðgát því að banvæna bakterían ''[[Clostridium botulinum]]'' getur vaxið í olíunni ef hvítlaukurinn hefur ekki verið þrifinn nægilega svo að [[jarðvegur]] hefur fylgt með. Það að setja olíuna í [[ísskápur|ísskáp]] kemur ekki í veg fyrir vöxt þessara [[Gerlar|baktería]]. Afhýddir hvítlauksgeirar geymast líka í ísskáp í [[vín]]i eða [[edik]]i.<ref>{{vefheimild |url=http://cecalaveras.ucdavis.edu/garlic.htm |titill=GARLIC: Safe Methods to Store, Preserve and Enjoy |árskoðað=[[2010]] |mánuðurskoðað=[[22. janúar]]}}</ref> === Lyfjaframleiðsla === Rannsóknir sýna að hvítlaukur er bakteríudrepandi, veirudrepandi og sveppadrepandi. Hins vegar er á huldu hvort þessi áhrif koma fram í mannslíkamanum. Því hefur verið haldið fram að hann geti komið í veg fyrir [[hjartasjúkdómur|hjartasjúkdóma]] (með því að lækka [[blóðþrýstingur|blóðþrýsting]] og þynna [[blóð]]ið)<ref name="heilsubankinn" /> og [[krabbamein]]. Rannsóknir á dýrum og mönnum benda til gagnlegra áhrifa hvítlauks á [[blóðrásarkerfi]]ð. === Aukaverkanir === Neysla á hvítlauk getur orsakað [[andremma|andremmu]] og framkallað hvítlaukslykt af svita vegna efnisins [[allylmetýlsúlfíð]] (AMS). AMS er lofttegund sem uppsogast í blóðið á meðan efnaskiptaferlill hvítlauks stendur yfir og fer úr blóðinu til lungnanna (og frá þeim til munnsins sem orsakar andremmu) og húðarinnar sem losar sig við hana út um svitaholurnar. Losna má við lyktina með sápuþvotti. Margir drekka mjólk með hvítlauknum til að draga úr andremmu og virðist það bera sæmilegan árangur. Einnig er sagt að [[steinselja]] og fleiri kryddjurtir dragi úr andremmu. == Heimildir == {{reflist|2}} {{Commonscat|Allium sativum}} [[Flokkur:Laukar]] [[Flokkur:Krydd]] 910iwzuftn8dv9o5iaelky52d6h96xb 0 87791 1958454 1919712 2026-04-01T12:17:32Z ~2026-20204-51 115078 /* Stigakynnar og þulir RÚV */ 1958454 wikitext text/x-wiki {{Land í Eurovision | nafn = Ísland | sjónvarpsstöð = [[Ríkisútvarpið]] (RÚV) | þátttaka = 37 (28 úrslit) | fyrsta_þátttaka = {{escyr|1986}} | seinasta_þátttaka = | bestu_úrslit = 2. sæti: {{escyr|1999}}, {{escyr|2009}} | hélt_keppnina = | tengt_efni = [[Söngvakeppnin]] | vefsíða = {{URL|https://www.ruv.is/songvakeppnin|Vefsíða RÚV}} }} [[Ísland]] hefur tekið þátt í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] 37 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið {{escyr|1986}}. Ísland tók ekki þátt í keppninni árin {{escyr|1998}} og {{escyr|2002}} eftir að hafa fallið úr keppninni ári fyrr. Framlög Íslands eru að venju valin með [[Söngvakeppnin]]ni. <!-- [[File:Pollapönk - Enga fordóma presentation (Íslenska).webm|thumb|right|[[Pollapönk]] kynnir sig 2014]] --> == Saga == Ísland tók fyrst þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið {{escyr|1986}}. Áhugi hafði verið fyrir þátttöku í keppninni í mörg ár og hún hafði verið sýnd í beinni útsendingu frá árinu 1983, en beðið var eftir því að [[Ríkisútvarpið]] hefði efni á því að halda keppnina. Besti árangur Íslands í keppninni er annað sætið en því takmarki var náð árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2009}}. Árið 1999 tók [[Selma Björnsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslandi með lagið „[[All Out of Luck]]“ sem fékk 146 stig. Árið 2009 tók [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslands með lagið „[[Is It True?]]“ sem að hlaut 218 stig, en sigurlagið „Fairytale“ eftir [[Alexander Rybak]] var með 169 fleiri stig. Versti árangur Íslands var árið {{escyr|1989}} þegar [[Daníel Ágúst Haraldsson]] fékk engin stig fyrir lagið „[[Það sem enginn sér]]“. Oft þegar vísað er til lagsins er það kallað „Það sem enginn heyrði.“ Fram að þessu er þetta eina framlag Íslendinga sem hefur ekki fengið eitt einasta stig. Árið {{escyr|2001}} lenti hljómsveitin [[Two Tricky]] í síðasta sæti með aðeins þrjú stig þegar þeir fluttu lagið „[[Angel (Two Tricky)|Angel]]“. Árið {{escyr|2004}} var undanúrslitakeppni fyrst notuð í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og komst Ísland sjálfkrafa áfram það ár vegna velgengni [[Birgitta Haukdal|Birgittu Haukdal]] í keppninni árið áður þegar hún lenti í áttunda sæti með 81 stig. Vegna þess að Ísland lenti fyrir utan topp tíu sætanna það árið þurfti það að keppa í undanúrslitum árin {{escyr|2005}}, {{escyr|2006}} og {{escyr|2007}} en komst aldrei áfram. Árið {{escyr|2008}} var reglunum breytt og hafa allir þáttakendur fyrir utan {{esccnty|Ítalía||Ítalíu}}, {{esccnty|Bretland}}, {{esccnty|Frakkland}}, {{esccnty|Þýskaland}}, {{esccnty|Spánn||Spán}} og sigurlandið frá árinu áður þurft að taka þátt í undanúrslitum. Eftir það komst Ísland upp úr undankeppninni allt til ársins {{escyr|2014}} en ekki árin {{escyr|2015}}, {{escyr|2016}}, {{escyr|2017}} og {{escyr|2018}}. Í heild sinni er Ísland annað sigursælasta land keppninnar sem á eftir að vinna, næst á eftir {{esccnty|Malta||Möltu}}. Fjöldi söngvara hefur keppt oftar en einu sinni fyrir hönd Íslands, þar á meðal [[Sigga Beinteins|Sigríður Beinteinsdóttir]] sem að hefur farið fjórum sinnum (tvisvar í tvíeyki, einu sinni sem sólóisti og einu sinni sem bakraddasöngkona). [[Stefán Hilmarsson]] hefur farið þrisvar fyrir hönd Íslands (í tvíeyki árin {{escyr|1988}}, {{escyr|1991}} og einu sinni sem bakraddasöngvari árið {{escyr|1999}}) og sama á við [[Selma Björnsdóttir|Selmu Björnsdóttir]] (sem sólóisti árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2005}}), [[Eiríkur Hauksson|Eirík Hauksson]] (í tríói árið {{escyr|1986}} og sem sólóisti árið {{escyr|2007}}), [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsa]] (sem sólóisti árið {{escyr|2004}} og í tvíeyki árið {{escyr|2012}}), [[Friðrik Ómar Hjörleifsson|Friðrik Ómar]] (í tvíeyki árið {{escyr|2008}} og sem bakraddasöngvari árið {{escyr|2009}}), [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Heru Björk]] (sem bakraddasöngkona árin {{escyr|2009}} og {{escyr|2015}}, og sem sólóisti árin {{escyr|2010}} og {{escyr|2024}}) og [[Regína Ósk|Regínu Ósk]] (sem bakraddasöngkona árið {{escyr|2003}} og í tvíeyki árið {{escyr|2008}}). == Yfirlit þátttöku == <section begin=Yfirlit /> {| class="wikitable" |- |+ Merkingar |- | style="text-align:center; background-color:#FFD700;" | 1 | Fyrsta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#CCC;" | 2 | Annað sæti |- | style="text-align:center; background-color:#C96;" | 3 | Þriðja sæti |- | style="text-align:center; background-color:#FE8080;" | | Síðasta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#A4EAA9;" | | Framlag valið en ekki keppt |} {{sticky header}} {{plain row headers}} {|class="wikitable sortable plain-row-headers sticky-header-multi" width="100%" ! rowspan="2"| Ár ! rowspan="2"| Flytjandi ! rowspan="2"| Lag<br /><small>Lag (L) og texti (T)</small> ! rowspan="2"| Tungumál ! colspan="2"| Úrslit ! colspan="2"| {{Abbr|U.úrslit|Undanúrslit}} |- ! Sæti !! Stig ! Sæti !! Stig |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|1986]] | [[ICY]] | „'''[[Gleðibankinn]]'''“<br /><small>L/T: Magnús Eiríksson</small> | íslenska | align=center | 16 / 20 | align=center | 19 | bgcolor="#ececec" rowspan="7" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1987|1987]] | [[Halla Margrét Árnadóttir|Halla Margrét]] | „'''[[Hægt og hljótt]]'''“<br /><small>L: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center | 16 / 22 | align=center | 28 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1988|1988]] | [[Beathoven]] | „'''[[Þú og þeir (Sókrates)]]'''“<br /><small>L/T: Sverrir Stormsker</small> | íslenska | align=center | 16 / 21 | align=center | 20 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989|1989]] | [[Daníel Ágúst Haraldsson|Daníel Ágúst]] | „'''[[Það sem enginn sér]]'''“<br /><small>L/T: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 0 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990|1990]] | [[Stjórnin]] | „'''[[Eitt lag enn]]'''“<br /><small>L: Hörður G. Ólafsson; T: Aðalsteinn Ásberg Ásgeirsson</small> | íslenska | align=center | 4 / 21 | align=center | 124 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991|1991]] | [[Stefán & Eyfi]] | „'''[[Draumur um Nínu]]'''“<br /><small>L/T: Eyjólfur Kristjánsson</small> | íslenska | align=center | 15 / 22 | align=center | 26 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992|1992]] | [[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] | „'''[[Nei eða já]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson, Grétar Örvarsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 7 / 23 | align=center | 80 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993|1993]] | [[Ingibjörg Stefánsdóttir|Inga]] | „'''[[Þá veistu svarið]]'''“<br /><small>L: Jon Kjell Seljeseth; T: Friðrik Sturluson</small> | íslenska | align=center | 13 / 25 | align=center | 42 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="-9999"|<small>[[Kvalifikacija za Millstreet]]</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1994|1994]] | [[Sigga Beinteins|Sigga]] | „'''[[Nætur]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 12 / 25 | align=center | 49 |bgcolor="#ececec" rowspan="2" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995|1995]] | [[Björgvin Halldórsson]] | „'''[[Núna]]'''“<br /><small>L: Björgvin Halldórsson, Ed Welch; T: Jón Örn Marinóson</small> | íslenska | align=center | 15 / 23 | align=center | 31 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996|1996]] | [[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] | „'''[[Sjúbídú]]'''“<br /><small>L/T: Anna Mjöll Ólafsdóttir, Ólafur Gaukur Þórhallsson</small> | íslenska | align=center | 13 / 23 | align=center | 51 | align=center | 10 / 29 | align=center | 59 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997|1997]] | [[Páll Óskar]] | „'''[[Minn hinsti dans]]'''“<br /><small>L: Páll Óskar, Trausti Haraldsson; T: Páll Óskar</small> | íslenska | align=center | 20 / 24 | align=center | 18 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1998|1998]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999|1999]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[All Out of Luck]]'''“<br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, Sveinbjörn I. Baldvinsson; T: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 23 | align=center bgcolor="#CCC" | 146 | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000|2000]] | [[Einar Ágúst & Telma]] | „'''[[Tell Me!]]'''“ <small>(„Hvert sem er“)</small> <br /><small>L: Örlygur Smári; T: Örlygur Smári, Sigurður Örn Jónsson</small> | enska | align=center | 12 / 24 | align=center | 45 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001|2001]] | [[Two Tricky]] | „'''[[Angel (Two Tricky)|Angel]]'''“ <small>(„Birta“)</small><br /><small>L: Einar Bárðarson, Magnús Þór Sigmundsson; T: Einar Bárðarson</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2002|2002]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003|2003]] | [[Birgitta Haukdal]] | „'''[[Open Your Heart]]'''“ <small>(„Segðu mér allt“)</small><br /><small>L: Birgitta Haukdal; T: Hallgrímur Óskarsson</small> | enska | align=center | 8 / 26 | align=center | 81 |bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004|2004]] | [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Heaven]]'''“ <small>(„Himinn“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Magnús Þór Sigurðsson</small> | enska | align=center | 19 / 24 | align=center | 16 | colspan="2" data-sort-value="-9999" {{N/A|{{small|Topp 11 árið fyrr}}}}{{efn|Samkvæmt þáverandi reglum Eurovision komust öll topp-10 löndin, ásamt „Stóru Fjóru“ löndunum, sjálfkrafa áfram í úrslit næstkomandi ár. Sem dæmi, ef Þýskaland og Frakkland væru innan topp-10 sætanna, fengju löndin í ellefta og tólfta sæti pláss í úrslitunum árið eftir með þeim löndum sem voru líka innan topp-10.}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005|2005]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[If I Had Your Love]]'''“<br /><small>L:Þ. Þorvaldsson, Vignir Vigfússon; T: Selma Björnsdóttir, [[Linda Thompson]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 16 / 25 | align=center | 52 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2006|2006]] | [[Silvía Nótt]] | „'''[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulations]]'''“ <small>(„Til hamingju Ísland“)</small><br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center | 13 / 23 | align=center | 62 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007|2007]] | [[Eiríkur Hauksson]] | „'''[[Valentine Lost]]'''“ <small>(„Ég les í lófa þínum“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Peter Fenner</small> | enska | align=center | 13 / 28 | align=center | 77 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008|2008]] | [[Eurobandið]] | „'''[[This Is My Life]]'''“ <small>(„Fullkomið líf“)</small><br /><small>L: Örlygur Smári; T: Páll Óskar, Peter Fenner</small> | enska | align=center | 14 / 25 | align=center | 64 | align=center | 8 / 19 | align=center | 68 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009|2009]] | [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir|Jóhanna Guðrún]] | „'''[[Is It True?]]'''“<br /><small>L/T: Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil, Tinatin</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 25 | align=center bgcolor="#CCC" | 218 | align=center bgcolor="#FFD700" | 1 / 18 | align=center bgcolor="#FFD700" | 174 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010|2010]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Je ne sais quoi]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Hera Björk</small> | enska, franska | align=center | 19 / 25 | align=center | 41 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 123 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011|2011]] | [[Vinir Sjonna]] | „'''[[Coming Home]]'''“ <small>(„Aftur heim“)</small><br /><small>L: Sigurjón Brink; T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center | 20 / 25 | align=center | 61 | align=center | 4 / 19 | align=center | 100 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012|2012]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] & [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Never Forget]]'''“ <small>(„Mundu eftir mér“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 20 / 26 | align=center | 46 | align=center | 8 / 18 | align=center | 75 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013|2013]] | [[Eyþór Ingi Gunnlaugsson|Eyþór Ingi]] | „'''[[Ég á líf]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Pétur Örn Guðmundsson</small> | íslenska | align=center | 17 / 26 | align=center | 47 | align=center | 6 / 17 | align=center | 72 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014|2014]] | [[Pollapönk]] | „'''[[No Prejudice]]'''“ <small>(„Enga fordóma“)</small><br /><small>L: [[Heiðar Örn Kristjánsson]]; T: Heiðar Örn Kristjánsson, [[Haraldur Freyr Gíslason]], [[John Grant]]</small> | enska | align=center | 15 / 26 | align=center | 58 | align=center | 8 / 16 | align=center | 61 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015|2015]] | [[María Ólafsdóttir]] | „'''[[Unbroken]]'''“ <small>(„Lítil skref“)</small><br /><small>L: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson; T: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson, María Ólafsdóttir</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="4" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 15 / 17 | align=center | 14 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016|2016]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] | „'''[[Hear Them Calling]]'''“ <small>(„Raddirnar“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 14 / 18 | align=center | 51 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017|2017]] | [[Svala Björgvinsdóttir|Svala]] | „'''[[Paper]]'''“ <small>(„Ég veit það“)</small><br /><small>L: Svala Björgvinsdóttir, Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise; T: Svala Björgvinsdóttir, Lily Elise</small> | enska | align=center | 15 / 18 | align=center | 60 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|2018]] | [[Ari Ólafsson]] | „'''[[Our Choice]]'''“ <small>(„Heim“)</small><br /><small>L/T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 19 / 19 | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019|2019]] | [[Hatari]] | „'''[[Hatrið mun sigra]]'''“<br /><small>L/T: Hatari</small> | íslenska | align=center | 10 / 26 | align=center | 232 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 221 |- bgcolor="#A4EAA9" ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020|2020]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[Think About Things]]'''“ <small>(„Gagnamagnið“)</small><br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="4" align=center|<small>Keppni aflýst</small>{{efn|name="esc 2020"|Keppnin árið 2020 var aflýst vegna [[Covid-19 faraldurinn|COVID-19 faraldursins]].}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021|2021]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[10 Years]]'''“<br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | align=center | 4 / 26 | align=center | 378 | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 17 | align=center bgcolor="#CCC" | 288 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022|2022]] | [[Systur]] | „'''[[Með hækkandi sól]]'''“<br /><small>L/T: [[Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]]</small> | íslenska | align=center | 23 / 25 | align=center | 20 | align=center | 10 / 17 | align=center | 103 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023|2023]] | [[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] | „'''[[Power]]'''“ <small>(„Lifandi inní mér“)</small><br /><small>L/T: Diljá, Pálmi Ragnar Ásgeirsson</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="2" rowspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 11 / 16 | align=center | 44 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2024|2024]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Scared of Heights]]'''“ <small>(„Við förum hærra“)</small><br /><small>L/T: Ásdís María Viðarsdóttir, Michael Burek, Jaro Omar, Ferras Alqaisi</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 / 15 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025|2025]] | [[VÆB|Væb]] | „'''[[Róa (lag)|Róa]]'''“<br /><small>L/T: Hálfdán Helgi Matthíasson, [[Ingi Bauer|Ingi Þór Garðarsson]], Matthías Davíð Matthíasson, Gunnar Björn Gunnarsson | íslenska | align=center | 25 / 26 | align=center | 33 | align=center | 6 / 15 | align=center | 97 |}<section end=Yfirlit /> == Tölfræði atkvæðagreiðslu == Tölfræði atkvæðagreiðslu í Eurovision frá 1986 til 2021. <!-- Uppfæra (úrslit) --> Lönd sem Ísland ''hefur gefið'' flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 230 |- bgcolor="silver" | 2 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 198 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 152 |- | 4 | {{FRA}} {{esccnty|Frakkland}} | 116 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 98 |} Lönd sem ''hafa gefið'' Íslandi flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 137 |- bgcolor="silver" | 2 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 130 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 128 |- | 4 | {{GBR}} {{esccnty|Bretland}} | 100 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 84 |} == Stigakynnar og þulir RÚV == {{Col-begin}} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" !Ár !Stigakynnar |- |[[1986]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1988]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1989]] |[[Erla Björk Skúladóttir]] |- |[[1990]] |[[Árni Snævarr]] |- |[[1991]] |[[Sigríður Pétursdóttir]] |- |[[1992]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1993]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1994]] |[[Sigríður Arnardóttir]] |- |[[1995]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[1996]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1997]] |[[Svanhildur Konráðsdóttir]] |- |[[1998]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[1999]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[2000]] |[[Ragnheiður Elín Clausen]] |- |[[2001]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2002]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[2003]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2004]] |[[Sigrún Ósk Kristjánsdóttir]] |- |[[2005]]<nowiki/>-<nowiki/>[[2007]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2008]] |[[Brynja Þorgeirsdóttir]] |- |[[2009]] |[[Þóra Tómasdóttir]] |- |[[2010]] |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |- |[[2011]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2012]] |[[Matthías Matthíasson]] |- |[[2013]] |[[María Sigrún Hilmarsdóttir]] |- |[[2014]] |[[Benedikt Valsson]] |- |[[2015]] |[[Sigríður Halldórsdóttir]] |- |[[2016]] |[[Unnsteinn Manuel Stefánsson]] |- |[[2017]] |[[Björgvin Halldórsson]] |- |[[2018]] |[[Edda Sif Pálsdóttir]] |- |[[2019]] |[[Jóhannes Haukur Jóhannesson]] |- |[[2021]] |[[Hannes Óli Ágústsson]] |- |[[2022]] |[[Daði Freyr Pétursson|Árný Fjóla Ásmundsdóttir]] |- |[[2023]] |[[Hatari|Einar Stefánsson]] |- |[[2024]] |[[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] |- |[[2025]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Þulir |- | [[1986]] | [[Þorgeir Ástvaldsson]] |- | [[1987]] | [[Kolbrún Halldórsdóttir]] |- | [[1988]] | [[Hermann Gunnarsson]] |- | [[1989]]-[[1991]] | [[Arthúr Björgvin Bollason]] |- | [[1992]] | [[Árni Snævarr]] |- | [[1993]]-[[1997]] | [[Jakob Frímann Magnússon]] |- | [[1998]] | [[Páll Óskar Hjálmtýsson]] |- | [[1999]]-[[2001]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2002]] | [[Logi Bergmann Eiðsson]] |- | [[2003]]-[[2005]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2006]]-[[2010]] | [[Sigmar Guðmundsson]] |- | [[2011]]-[[2012]] | [[Hrafnhildur Halldórsdóttir]] |- | [[2013]]-[[2015]] | [[Felix Bergsson]] |- | [[2016]]-[[2023]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2024]]- | [[Guðrún Dís Emilsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242558506d/eva-ruza-og-gunna-dis-inn-fyrir-gisla-og-felix|title=Eva Ruza og Gunna Dís inn fyrir Gísla og Felix|author1=Sólrún Dögg Jósefsdóttir|date=2024-04-17|website=Vísir|language=|access-date=2024-04-29}}</ref> |} {{Col-end}} == Forsöngur, höfundur/ar og bakraddir == {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" !Ár !Lag !Lagahöfundur !Textahöfundur !Forsöngur !Bakraddir |- |1986 |„[[Gleðibankinn]]“ |Magnús Eiríksson |Magnús Eiríksson |[[ICY]] ([[Eiríkur Hauksson]], [[Helga Möller]] og [[Pálmi Gunnarsson]]) | |- |1987 |„[[Hægt og hljótt]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Halla Margrét Árnadóttir]] | |- |1988 |„[[Þú og þeir (Sókrates)]]“ |[[Sverrir Stormsker]] |[[Sverrir Stormsker]] |[[Beathoven]] ([[Stefán Hilmarsson]]) |Edda Borg Ólafsdóttir og [[Sverrir Stormsker]] |- |1989 |„[[Það sem enginn sér]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Daníel Ágúst Haraldsson]] |[[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og Eva Leila Banine |- |1990 |„[[Eitt lag enn]]“ |Hörður G. Ólafsson |[[Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson]] |[[Stjórnin]] ([[Grétar Örvarsson]] og [[Sigríður Beinteinsdóttir]]) |[[Stjórnin]] |- |1991 |„[[Draumur um Nínu]]“ |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] og [[Stefán Hilmarsson]] |Erna Þórarinsdóttir og [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] |- |1992 |„[[Nei eða já]]“ |[[Friðrik Karlsson]] og [[Grétar Örvarsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] ([[Sigríður Beinteinsdóttir]] og [[Sigrún Eva Ármannsdóttir (söngkona)|Sigrún Eva Ármannsdóttir]]) |[[Friðrik Karlsson]], [[Grétar Örvarsson]], Halldór Hauksson og Jóhann Ásmundsson |- |1993 |„[[Þá veistu svarið]]“ |Jon Kjell Seljeseth |[[Friðrik Karlsson]] |[[Ingibjörg Stefánsdóttir]] |Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og [[Guðrún Gunnarsdóttir]] |- |1994 |„[[Nætur]]“ |[[Friðrik Karlsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Sigríður Beinteinsdóttir]] |Edda Borg Ólafsdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]], [[Eyjólfur Kristjánsson]] og Ingi Gunnar Jóhannsson |- |1995 |„[[Núna]]“ |[[Björgvin Halldórsson]] og Ed Welch |Jón Örn Marínósson |[[Björgvin Halldórsson]] |Berglind Björk Jónasdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eyjólfur Kristjánsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]] og [[Stefán Hilmarsson]] |- |1996 |„[[Sjúbídú]]“ |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir]] | |- |1997 |„[[Minn hinsti dans]]“ |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Trausti Haraldsson |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] | |- |1998 | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- |1999 |„[[All Out of Luck]]“ |[[Selma Björnsdóttir]], Sveinbjörn I. Baldvinsson og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] |Jóhanna Vigdís Arnardóttir, Rúna G. Stefánsdóttir og [[Stefán Hilmarsson]] |- |2000 |„[[Tell Me!]]“ |Örlygur Smári |Örlygur Smári og Sigurður Örn Jónsson |[[Einar Ágúst Víðisson]] og [[Telma Ágústsdóttir]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]], Guðbjörg Magnúsdóttir, Hulda Gestsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- |2001 |„[[Angel (TwoTricky)|Angel]]“ |[[Einar Bárðarson]] og Magnús Þór Sigmundsson |[[Einar Bárðarson]] |[[TwoTricky|Two Tricky]] (Gunnar Ólafson og Kristján Gíslason) |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- |2002 | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- |2003 |„[[Open Your Heart]]“ |Hallgrímur Óskarsson og [[Birgitta Haukdal]] |Hallgrímur Óskarsson |[[Birgitta Haukdal]] |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- |2004 |„[[Heaven]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Magnús Þór Sigmundsson |[[Jón Jósep Snæbjörnsson]] | |- |2005 |„[[If I Had Your Love]]“ |Vignir Snær Vigfússon og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] og Linda Thompson |[[Selma Björnsdóttir]] |[[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- |2006 |„[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulation]]“ |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Silvía Nótt]] |[[Silvía Nótt]] |Gísli Magna Sigríðarson, Pétur Örn Guðmundsson og [[Sigríður Beinteinsdóttir]] |- |2007 |„[[Valentine Lost]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Peter Fenner |[[Eiríkur Hauksson]] | |- |2008 |„[[This Is My Life]]“ |Örlygur Smári |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Peter Fenner |[[Eurobandið]] ([[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]]) |[[Grétar Örvarsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- |2009 |„[[Is It True?]]“ |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, [[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |- |2010 |„[[Je ne sais quoi]]“ |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, Heiða Ólafsdóttir, Kristján Gíslason, [[Kristjana Stefánsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- |2011 |„[[Coming Home]]“ |[[Sigurjón Brink]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Vinir Sjonna|Sjonni's Friends]] (Benedikt Brynleifsson, Gunnar Ólafsson, Hreimur Örn Heimisson, Matthías Matthíasson, Pálmi Sigurhjartarson og Vignir Snær Vigfússon) | |- |2012 |„[[Never Forget]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] og [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Guðrún Árný Karlsdóttir, Gísli Magna Sigríðarson og Pétur Örn Guðmundsson |- |2013 |„[[Ég á líf]]“ |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |[[Eyþór Ingi Gunnlaugsson]] |Bergþór Smári Jakobsson, Einar Þór Jóhannsson, Hannes Heimir Friðbjarnarson og Kristján Gíslason |- |2014 |„[[No Prejudice]]“ |Heiðar Örn Kristjánsson |Haraldur F. Gíslason |[[Pollapönk]] |[[Óttarr Proppé]] og Snæbjörn Ragnarsson |- |2015 |„[[Unbroken]]“ |StopWaitGo |StopWaitGo |[[María Ólafsdóttir]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Ásgeir Orri Ásgeirsson, [[Friðrik Dór|Friðrik Dór Jónsson]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Íris Hólm |- |2016 |„[[Hear Them Calling]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |Gísli Magna Sigríðarson, Hafsteinn Þórólfsson, Kristján Gíslason, Lilja Björk Runólfsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- |2017 |„[[Paper]]“ |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |[[Svala Björgvinsdóttir]] |Anna Sigríður Snorradóttir, Fanny Kristín Tryggvadóttir, Hrönn Svansdóttir, Íris Lind Verudóttir og Óskar Einarsson |- |2018 |„[[Our Choice]]“ |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Ari Ólafsson]] |Arna Rún Ómarsdóttir, Erla Stefánsdóttir, Gunnar Leó Pálsson, [[Þórunn Erna Clausen]] og Vignir Snær Vigfússon |- |2019 |„[[Hatrið mun sigra]]“ |[[Hatari]] |[[Hatari]] |[[Hatari]] (Matthías Tryggvi Haraldsson, Klemens Hannigan og Einar Stefánsson) | |- |2020 |„[[Think About Things]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- |2021 |„[[10 Years]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- |2022 |„[[Með hækkandi sól]]“ |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Systur]] (Elín Eyþórsdóttir, Elísabet Eyþórsdóttir og Sigríður Eyþórsdóttir) | |- |2023 |„[[Power]]“ |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] |Katla Þórudóttir Njálsdóttir og Kolbrún María Másdóttir |} == Athugasemdir == {{notelist}} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.ruv.is/songvakeppnin Vefsíða Söngvakeppninnar] * {{Opinber vefsíða|name=Ísland á Eurovision.tv}} {{Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} [[Flokkur:Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva| ]] [[Flokkur:Lönd í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva|Ísland]] rodz10x3mqo3n3bvpbkbtxc8x6e0750 1958459 1958454 2026-04-01T12:55:30Z ~2026-20204-51 115078 /* Forsöngur, höfundur/ar og bakraddir */ 1958459 wikitext text/x-wiki {{Land í Eurovision | nafn = Ísland | sjónvarpsstöð = [[Ríkisútvarpið]] (RÚV) | þátttaka = 37 (28 úrslit) | fyrsta_þátttaka = {{escyr|1986}} | seinasta_þátttaka = | bestu_úrslit = 2. sæti: {{escyr|1999}}, {{escyr|2009}} | hélt_keppnina = | tengt_efni = [[Söngvakeppnin]] | vefsíða = {{URL|https://www.ruv.is/songvakeppnin|Vefsíða RÚV}} }} [[Ísland]] hefur tekið þátt í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] 37 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið {{escyr|1986}}. Ísland tók ekki þátt í keppninni árin {{escyr|1998}} og {{escyr|2002}} eftir að hafa fallið úr keppninni ári fyrr. Framlög Íslands eru að venju valin með [[Söngvakeppnin]]ni. <!-- [[File:Pollapönk - Enga fordóma presentation (Íslenska).webm|thumb|right|[[Pollapönk]] kynnir sig 2014]] --> == Saga == Ísland tók fyrst þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið {{escyr|1986}}. Áhugi hafði verið fyrir þátttöku í keppninni í mörg ár og hún hafði verið sýnd í beinni útsendingu frá árinu 1983, en beðið var eftir því að [[Ríkisútvarpið]] hefði efni á því að halda keppnina. Besti árangur Íslands í keppninni er annað sætið en því takmarki var náð árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2009}}. Árið 1999 tók [[Selma Björnsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslandi með lagið „[[All Out of Luck]]“ sem fékk 146 stig. Árið 2009 tók [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslands með lagið „[[Is It True?]]“ sem að hlaut 218 stig, en sigurlagið „Fairytale“ eftir [[Alexander Rybak]] var með 169 fleiri stig. Versti árangur Íslands var árið {{escyr|1989}} þegar [[Daníel Ágúst Haraldsson]] fékk engin stig fyrir lagið „[[Það sem enginn sér]]“. Oft þegar vísað er til lagsins er það kallað „Það sem enginn heyrði.“ Fram að þessu er þetta eina framlag Íslendinga sem hefur ekki fengið eitt einasta stig. Árið {{escyr|2001}} lenti hljómsveitin [[Two Tricky]] í síðasta sæti með aðeins þrjú stig þegar þeir fluttu lagið „[[Angel (Two Tricky)|Angel]]“. Árið {{escyr|2004}} var undanúrslitakeppni fyrst notuð í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og komst Ísland sjálfkrafa áfram það ár vegna velgengni [[Birgitta Haukdal|Birgittu Haukdal]] í keppninni árið áður þegar hún lenti í áttunda sæti með 81 stig. Vegna þess að Ísland lenti fyrir utan topp tíu sætanna það árið þurfti það að keppa í undanúrslitum árin {{escyr|2005}}, {{escyr|2006}} og {{escyr|2007}} en komst aldrei áfram. Árið {{escyr|2008}} var reglunum breytt og hafa allir þáttakendur fyrir utan {{esccnty|Ítalía||Ítalíu}}, {{esccnty|Bretland}}, {{esccnty|Frakkland}}, {{esccnty|Þýskaland}}, {{esccnty|Spánn||Spán}} og sigurlandið frá árinu áður þurft að taka þátt í undanúrslitum. Eftir það komst Ísland upp úr undankeppninni allt til ársins {{escyr|2014}} en ekki árin {{escyr|2015}}, {{escyr|2016}}, {{escyr|2017}} og {{escyr|2018}}. Í heild sinni er Ísland annað sigursælasta land keppninnar sem á eftir að vinna, næst á eftir {{esccnty|Malta||Möltu}}. Fjöldi söngvara hefur keppt oftar en einu sinni fyrir hönd Íslands, þar á meðal [[Sigga Beinteins|Sigríður Beinteinsdóttir]] sem að hefur farið fjórum sinnum (tvisvar í tvíeyki, einu sinni sem sólóisti og einu sinni sem bakraddasöngkona). [[Stefán Hilmarsson]] hefur farið þrisvar fyrir hönd Íslands (í tvíeyki árin {{escyr|1988}}, {{escyr|1991}} og einu sinni sem bakraddasöngvari árið {{escyr|1999}}) og sama á við [[Selma Björnsdóttir|Selmu Björnsdóttir]] (sem sólóisti árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2005}}), [[Eiríkur Hauksson|Eirík Hauksson]] (í tríói árið {{escyr|1986}} og sem sólóisti árið {{escyr|2007}}), [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsa]] (sem sólóisti árið {{escyr|2004}} og í tvíeyki árið {{escyr|2012}}), [[Friðrik Ómar Hjörleifsson|Friðrik Ómar]] (í tvíeyki árið {{escyr|2008}} og sem bakraddasöngvari árið {{escyr|2009}}), [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Heru Björk]] (sem bakraddasöngkona árin {{escyr|2009}} og {{escyr|2015}}, og sem sólóisti árin {{escyr|2010}} og {{escyr|2024}}) og [[Regína Ósk|Regínu Ósk]] (sem bakraddasöngkona árið {{escyr|2003}} og í tvíeyki árið {{escyr|2008}}). == Yfirlit þátttöku == <section begin=Yfirlit /> {| class="wikitable" |- |+ Merkingar |- | style="text-align:center; background-color:#FFD700;" | 1 | Fyrsta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#CCC;" | 2 | Annað sæti |- | style="text-align:center; background-color:#C96;" | 3 | Þriðja sæti |- | style="text-align:center; background-color:#FE8080;" | | Síðasta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#A4EAA9;" | | Framlag valið en ekki keppt |} {{sticky header}} {{plain row headers}} {|class="wikitable sortable plain-row-headers sticky-header-multi" width="100%" ! rowspan="2"| Ár ! rowspan="2"| Flytjandi ! rowspan="2"| Lag<br /><small>Lag (L) og texti (T)</small> ! rowspan="2"| Tungumál ! colspan="2"| Úrslit ! colspan="2"| {{Abbr|U.úrslit|Undanúrslit}} |- ! Sæti !! Stig ! Sæti !! Stig |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|1986]] | [[ICY]] | „'''[[Gleðibankinn]]'''“<br /><small>L/T: Magnús Eiríksson</small> | íslenska | align=center | 16 / 20 | align=center | 19 | bgcolor="#ececec" rowspan="7" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1987|1987]] | [[Halla Margrét Árnadóttir|Halla Margrét]] | „'''[[Hægt og hljótt]]'''“<br /><small>L: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center | 16 / 22 | align=center | 28 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1988|1988]] | [[Beathoven]] | „'''[[Þú og þeir (Sókrates)]]'''“<br /><small>L/T: Sverrir Stormsker</small> | íslenska | align=center | 16 / 21 | align=center | 20 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989|1989]] | [[Daníel Ágúst Haraldsson|Daníel Ágúst]] | „'''[[Það sem enginn sér]]'''“<br /><small>L/T: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 0 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990|1990]] | [[Stjórnin]] | „'''[[Eitt lag enn]]'''“<br /><small>L: Hörður G. Ólafsson; T: Aðalsteinn Ásberg Ásgeirsson</small> | íslenska | align=center | 4 / 21 | align=center | 124 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991|1991]] | [[Stefán & Eyfi]] | „'''[[Draumur um Nínu]]'''“<br /><small>L/T: Eyjólfur Kristjánsson</small> | íslenska | align=center | 15 / 22 | align=center | 26 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992|1992]] | [[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] | „'''[[Nei eða já]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson, Grétar Örvarsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 7 / 23 | align=center | 80 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993|1993]] | [[Ingibjörg Stefánsdóttir|Inga]] | „'''[[Þá veistu svarið]]'''“<br /><small>L: Jon Kjell Seljeseth; T: Friðrik Sturluson</small> | íslenska | align=center | 13 / 25 | align=center | 42 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="-9999"|<small>[[Kvalifikacija za Millstreet]]</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1994|1994]] | [[Sigga Beinteins|Sigga]] | „'''[[Nætur]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 12 / 25 | align=center | 49 |bgcolor="#ececec" rowspan="2" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995|1995]] | [[Björgvin Halldórsson]] | „'''[[Núna]]'''“<br /><small>L: Björgvin Halldórsson, Ed Welch; T: Jón Örn Marinóson</small> | íslenska | align=center | 15 / 23 | align=center | 31 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996|1996]] | [[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] | „'''[[Sjúbídú]]'''“<br /><small>L/T: Anna Mjöll Ólafsdóttir, Ólafur Gaukur Þórhallsson</small> | íslenska | align=center | 13 / 23 | align=center | 51 | align=center | 10 / 29 | align=center | 59 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997|1997]] | [[Páll Óskar]] | „'''[[Minn hinsti dans]]'''“<br /><small>L: Páll Óskar, Trausti Haraldsson; T: Páll Óskar</small> | íslenska | align=center | 20 / 24 | align=center | 18 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1998|1998]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999|1999]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[All Out of Luck]]'''“<br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, Sveinbjörn I. Baldvinsson; T: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 23 | align=center bgcolor="#CCC" | 146 | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000|2000]] | [[Einar Ágúst & Telma]] | „'''[[Tell Me!]]'''“ <small>(„Hvert sem er“)</small> <br /><small>L: Örlygur Smári; T: Örlygur Smári, Sigurður Örn Jónsson</small> | enska | align=center | 12 / 24 | align=center | 45 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001|2001]] | [[Two Tricky]] | „'''[[Angel (Two Tricky)|Angel]]'''“ <small>(„Birta“)</small><br /><small>L: Einar Bárðarson, Magnús Þór Sigmundsson; T: Einar Bárðarson</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2002|2002]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003|2003]] | [[Birgitta Haukdal]] | „'''[[Open Your Heart]]'''“ <small>(„Segðu mér allt“)</small><br /><small>L: Birgitta Haukdal; T: Hallgrímur Óskarsson</small> | enska | align=center | 8 / 26 | align=center | 81 |bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004|2004]] | [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Heaven]]'''“ <small>(„Himinn“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Magnús Þór Sigurðsson</small> | enska | align=center | 19 / 24 | align=center | 16 | colspan="2" data-sort-value="-9999" {{N/A|{{small|Topp 11 árið fyrr}}}}{{efn|Samkvæmt þáverandi reglum Eurovision komust öll topp-10 löndin, ásamt „Stóru Fjóru“ löndunum, sjálfkrafa áfram í úrslit næstkomandi ár. Sem dæmi, ef Þýskaland og Frakkland væru innan topp-10 sætanna, fengju löndin í ellefta og tólfta sæti pláss í úrslitunum árið eftir með þeim löndum sem voru líka innan topp-10.}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005|2005]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[If I Had Your Love]]'''“<br /><small>L:Þ. Þorvaldsson, Vignir Vigfússon; T: Selma Björnsdóttir, [[Linda Thompson]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 16 / 25 | align=center | 52 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2006|2006]] | [[Silvía Nótt]] | „'''[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulations]]'''“ <small>(„Til hamingju Ísland“)</small><br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center | 13 / 23 | align=center | 62 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007|2007]] | [[Eiríkur Hauksson]] | „'''[[Valentine Lost]]'''“ <small>(„Ég les í lófa þínum“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Peter Fenner</small> | enska | align=center | 13 / 28 | align=center | 77 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008|2008]] | [[Eurobandið]] | „'''[[This Is My Life]]'''“ <small>(„Fullkomið líf“)</small><br /><small>L: Örlygur Smári; T: Páll Óskar, Peter Fenner</small> | enska | align=center | 14 / 25 | align=center | 64 | align=center | 8 / 19 | align=center | 68 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009|2009]] | [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir|Jóhanna Guðrún]] | „'''[[Is It True?]]'''“<br /><small>L/T: Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil, Tinatin</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 25 | align=center bgcolor="#CCC" | 218 | align=center bgcolor="#FFD700" | 1 / 18 | align=center bgcolor="#FFD700" | 174 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010|2010]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Je ne sais quoi]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Hera Björk</small> | enska, franska | align=center | 19 / 25 | align=center | 41 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 123 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011|2011]] | [[Vinir Sjonna]] | „'''[[Coming Home]]'''“ <small>(„Aftur heim“)</small><br /><small>L: Sigurjón Brink; T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center | 20 / 25 | align=center | 61 | align=center | 4 / 19 | align=center | 100 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012|2012]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] & [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Never Forget]]'''“ <small>(„Mundu eftir mér“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 20 / 26 | align=center | 46 | align=center | 8 / 18 | align=center | 75 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013|2013]] | [[Eyþór Ingi Gunnlaugsson|Eyþór Ingi]] | „'''[[Ég á líf]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Pétur Örn Guðmundsson</small> | íslenska | align=center | 17 / 26 | align=center | 47 | align=center | 6 / 17 | align=center | 72 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014|2014]] | [[Pollapönk]] | „'''[[No Prejudice]]'''“ <small>(„Enga fordóma“)</small><br /><small>L: [[Heiðar Örn Kristjánsson]]; T: Heiðar Örn Kristjánsson, [[Haraldur Freyr Gíslason]], [[John Grant]]</small> | enska | align=center | 15 / 26 | align=center | 58 | align=center | 8 / 16 | align=center | 61 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015|2015]] | [[María Ólafsdóttir]] | „'''[[Unbroken]]'''“ <small>(„Lítil skref“)</small><br /><small>L: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson; T: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson, María Ólafsdóttir</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="4" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 15 / 17 | align=center | 14 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016|2016]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] | „'''[[Hear Them Calling]]'''“ <small>(„Raddirnar“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 14 / 18 | align=center | 51 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017|2017]] | [[Svala Björgvinsdóttir|Svala]] | „'''[[Paper]]'''“ <small>(„Ég veit það“)</small><br /><small>L: Svala Björgvinsdóttir, Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise; T: Svala Björgvinsdóttir, Lily Elise</small> | enska | align=center | 15 / 18 | align=center | 60 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|2018]] | [[Ari Ólafsson]] | „'''[[Our Choice]]'''“ <small>(„Heim“)</small><br /><small>L/T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 19 / 19 | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019|2019]] | [[Hatari]] | „'''[[Hatrið mun sigra]]'''“<br /><small>L/T: Hatari</small> | íslenska | align=center | 10 / 26 | align=center | 232 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 221 |- bgcolor="#A4EAA9" ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020|2020]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[Think About Things]]'''“ <small>(„Gagnamagnið“)</small><br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="4" align=center|<small>Keppni aflýst</small>{{efn|name="esc 2020"|Keppnin árið 2020 var aflýst vegna [[Covid-19 faraldurinn|COVID-19 faraldursins]].}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021|2021]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[10 Years]]'''“<br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | align=center | 4 / 26 | align=center | 378 | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 17 | align=center bgcolor="#CCC" | 288 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022|2022]] | [[Systur]] | „'''[[Með hækkandi sól]]'''“<br /><small>L/T: [[Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]]</small> | íslenska | align=center | 23 / 25 | align=center | 20 | align=center | 10 / 17 | align=center | 103 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023|2023]] | [[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] | „'''[[Power]]'''“ <small>(„Lifandi inní mér“)</small><br /><small>L/T: Diljá, Pálmi Ragnar Ásgeirsson</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="2" rowspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 11 / 16 | align=center | 44 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2024|2024]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Scared of Heights]]'''“ <small>(„Við förum hærra“)</small><br /><small>L/T: Ásdís María Viðarsdóttir, Michael Burek, Jaro Omar, Ferras Alqaisi</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 / 15 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025|2025]] | [[VÆB|Væb]] | „'''[[Róa (lag)|Róa]]'''“<br /><small>L/T: Hálfdán Helgi Matthíasson, [[Ingi Bauer|Ingi Þór Garðarsson]], Matthías Davíð Matthíasson, Gunnar Björn Gunnarsson | íslenska | align=center | 25 / 26 | align=center | 33 | align=center | 6 / 15 | align=center | 97 |}<section end=Yfirlit /> == Tölfræði atkvæðagreiðslu == Tölfræði atkvæðagreiðslu í Eurovision frá 1986 til 2021. <!-- Uppfæra (úrslit) --> Lönd sem Ísland ''hefur gefið'' flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 230 |- bgcolor="silver" | 2 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 198 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 152 |- | 4 | {{FRA}} {{esccnty|Frakkland}} | 116 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 98 |} Lönd sem ''hafa gefið'' Íslandi flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 137 |- bgcolor="silver" | 2 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 130 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 128 |- | 4 | {{GBR}} {{esccnty|Bretland}} | 100 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 84 |} == Stigakynnar og þulir RÚV == {{Col-begin}} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" !Ár !Stigakynnar |- |[[1986]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1988]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1989]] |[[Erla Björk Skúladóttir]] |- |[[1990]] |[[Árni Snævarr]] |- |[[1991]] |[[Sigríður Pétursdóttir]] |- |[[1992]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1993]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1994]] |[[Sigríður Arnardóttir]] |- |[[1995]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[1996]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1997]] |[[Svanhildur Konráðsdóttir]] |- |[[1998]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[1999]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[2000]] |[[Ragnheiður Elín Clausen]] |- |[[2001]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2002]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[2003]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2004]] |[[Sigrún Ósk Kristjánsdóttir]] |- |[[2005]]<nowiki/>-<nowiki/>[[2007]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2008]] |[[Brynja Þorgeirsdóttir]] |- |[[2009]] |[[Þóra Tómasdóttir]] |- |[[2010]] |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |- |[[2011]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2012]] |[[Matthías Matthíasson]] |- |[[2013]] |[[María Sigrún Hilmarsdóttir]] |- |[[2014]] |[[Benedikt Valsson]] |- |[[2015]] |[[Sigríður Halldórsdóttir]] |- |[[2016]] |[[Unnsteinn Manuel Stefánsson]] |- |[[2017]] |[[Björgvin Halldórsson]] |- |[[2018]] |[[Edda Sif Pálsdóttir]] |- |[[2019]] |[[Jóhannes Haukur Jóhannesson]] |- |[[2021]] |[[Hannes Óli Ágústsson]] |- |[[2022]] |[[Daði Freyr Pétursson|Árný Fjóla Ásmundsdóttir]] |- |[[2023]] |[[Hatari|Einar Stefánsson]] |- |[[2024]] |[[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] |- |[[2025]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Þulir |- | [[1986]] | [[Þorgeir Ástvaldsson]] |- | [[1987]] | [[Kolbrún Halldórsdóttir]] |- | [[1988]] | [[Hermann Gunnarsson]] |- | [[1989]]-[[1991]] | [[Arthúr Björgvin Bollason]] |- | [[1992]] | [[Árni Snævarr]] |- | [[1993]]-[[1997]] | [[Jakob Frímann Magnússon]] |- | [[1998]] | [[Páll Óskar Hjálmtýsson]] |- | [[1999]]-[[2001]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2002]] | [[Logi Bergmann Eiðsson]] |- | [[2003]]-[[2005]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2006]]-[[2010]] | [[Sigmar Guðmundsson]] |- | [[2011]]-[[2012]] | [[Hrafnhildur Halldórsdóttir]] |- | [[2013]]-[[2015]] | [[Felix Bergsson]] |- | [[2016]]-[[2023]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2024]]- | [[Guðrún Dís Emilsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242558506d/eva-ruza-og-gunna-dis-inn-fyrir-gisla-og-felix|title=Eva Ruza og Gunna Dís inn fyrir Gísla og Felix|author1=Sólrún Dögg Jósefsdóttir|date=2024-04-17|website=Vísir|language=|access-date=2024-04-29}}</ref> |} {{Col-end}} == Forsöngur, höfundur/ar og bakraddir == {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" !Ár !Lag !Lagahöfundur !Textahöfundur !Forsöngur !Bakraddir |- |1986 |„[[Gleðibankinn]]“ |Magnús Eiríksson |Magnús Eiríksson |[[ICY]] ([[Eiríkur Hauksson]], [[Helga Möller]] og [[Pálmi Gunnarsson]]) | |- |1987 |„[[Hægt og hljótt]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Halla Margrét Árnadóttir]] | |- |1988 |„[[Þú og þeir (Sókrates)]]“ |[[Sverrir Stormsker]] |[[Sverrir Stormsker]] |[[Beathoven]] ([[Stefán Hilmarsson]]) |Edda Borg Ólafsdóttir og [[Sverrir Stormsker]] |- |1989 |„[[Það sem enginn sér]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Daníel Ágúst Haraldsson]] |[[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og Eva Leila Banine |- |1990 |„[[Eitt lag enn]]“ |Hörður G. Ólafsson |[[Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson]] |[[Stjórnin]] ([[Grétar Örvarsson]] og [[Sigríður Beinteinsdóttir]]) |[[Stjórnin]] |- |1991 |„[[Draumur um Nínu]]“ |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] og [[Stefán Hilmarsson]] |Erna Þórarinsdóttir og [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] |- |1992 |„[[Nei eða já]]“ |[[Friðrik Karlsson]] og [[Grétar Örvarsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] ([[Sigríður Beinteinsdóttir]] og [[Sigrún Eva Ármannsdóttir (söngkona)|Sigrún Eva Ármannsdóttir]]) |[[Friðrik Karlsson]], [[Grétar Örvarsson]], Halldór Hauksson og Jóhann Ásmundsson |- |1993 |„[[Þá veistu svarið]]“ |Jon Kjell Seljeseth |[[Friðrik Karlsson]] |[[Ingibjörg Stefánsdóttir]] |Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og [[Guðrún Gunnarsdóttir]] |- |1994 |„[[Nætur]]“ |[[Friðrik Karlsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Sigríður Beinteinsdóttir]] |Edda Borg Ólafsdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]], [[Eyjólfur Kristjánsson]] og Ingi Gunnar Jóhannsson |- |1995 |„[[Núna]]“ |[[Björgvin Halldórsson]] og Ed Welch |Jón Örn Marínósson |[[Björgvin Halldórsson]] |Berglind Björk Jónasdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eyjólfur Kristjánsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]] og [[Stefán Hilmarsson]] |- |1996 |„[[Sjúbídú]]“ |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir]] | |- |1997 |„[[Minn hinsti dans]]“ |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Trausti Haraldsson |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] | |- |1998 | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- |1999 |„[[All Out of Luck]]“ |[[Selma Björnsdóttir]], Sveinbjörn I. Baldvinsson og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] |Jóhanna Vigdís Arnardóttir, Rúna G. Stefánsdóttir og [[Stefán Hilmarsson]] |- |2000 |„[[Tell Me!]]“ |Örlygur Smári |Örlygur Smári og Sigurður Örn Jónsson |[[Einar Ágúst Víðisson]] og [[Telma Ágústsdóttir]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]], Guðbjörg Magnúsdóttir, Hulda Gestsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- |2001 |„[[Angel (TwoTricky)|Angel]]“ |[[Einar Bárðarson]] og Magnús Þór Sigmundsson |[[Einar Bárðarson]] |[[TwoTricky|Two Tricky]] (Gunnar Ólafson og Kristján Gíslason) |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- |2002 | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- |2003 |„[[Open Your Heart]]“ |Hallgrímur Óskarsson og [[Birgitta Haukdal]] |Hallgrímur Óskarsson |[[Birgitta Haukdal]] |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- |2004 |„[[Heaven]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Magnús Þór Sigmundsson |[[Jón Jósep Snæbjörnsson]] | |- |2005 |„[[If I Had Your Love]]“ |Vignir Snær Vigfússon og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] og Linda Thompson |[[Selma Björnsdóttir]] |[[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- |2006 |„[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulation]]“ |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Silvía Nótt]] |[[Silvía Nótt]] |Gísli Magna Sigríðarson, Pétur Örn Guðmundsson og [[Sigríður Beinteinsdóttir]] |- |2007 |„[[Valentine Lost]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Peter Fenner |[[Eiríkur Hauksson]] | |- |2008 |„[[This Is My Life]]“ |Örlygur Smári |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Peter Fenner |[[Eurobandið]] ([[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]]) |[[Grétar Örvarsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- |2009 |„[[Is It True?]]“ |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, [[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |- |2010 |„[[Je ne sais quoi]]“ |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, Heiða Ólafsdóttir, Kristján Gíslason, [[Kristjana Stefánsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- |2011 |„[[Coming Home]]“ |[[Sigurjón Brink]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Vinir Sjonna|Sjonni's Friends]] (Benedikt Brynleifsson, Gunnar Ólafsson, Hreimur Örn Heimisson, Matthías Matthíasson, Pálmi Sigurhjartarson og Vignir Snær Vigfússon) | |- |2012 |„[[Never Forget]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] og [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Guðrún Árný Karlsdóttir, Gísli Magna Sigríðarson og Pétur Örn Guðmundsson |- |2013 |„[[Ég á líf]]“ |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |[[Eyþór Ingi Gunnlaugsson]] |Bergþór Smári Jakobsson, Einar Þór Jóhannsson, Hannes Heimir Friðbjarnarson og Kristján Gíslason |- |2014 |„[[No Prejudice]]“ |Heiðar Örn Kristjánsson |Haraldur F. Gíslason |[[Pollapönk]] |[[Óttarr Proppé]] og Snæbjörn Ragnarsson |- |2015 |„[[Unbroken]]“ |StopWaitGo |StopWaitGo |[[María Ólafsdóttir]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Ásgeir Orri Ásgeirsson, [[Friðrik Dór|Friðrik Dór Jónsson]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Íris Hólm |- |2016 |„[[Hear Them Calling]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |Gísli Magna Sigríðarson, Hafsteinn Þórólfsson, Kristján Gíslason, Lilja Björk Runólfsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- |2017 |„[[Paper]]“ |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |[[Svala Björgvinsdóttir]] |Anna Sigríður Snorradóttir, Fanny Kristín Tryggvadóttir, Hrönn Svansdóttir, Íris Lind Verudóttir og Óskar Einarsson |- |2018 |„[[Our Choice]]“ |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Ari Ólafsson]] |Arna Rún Ómarsdóttir, Erla Stefánsdóttir, Gunnar Leó Pálsson, [[Þórunn Erna Clausen]] og Vignir Snær Vigfússon |- |2019 |„[[Hatrið mun sigra]]“ |[[Hatari]] |[[Hatari]] |[[Hatari]] (Matthías Tryggvi Haraldsson, Klemens Hannigan og Einar Stefánsson) | |- |2020 |„[[Think About Things]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- |2021 |„[[10 Years]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- |2022 |„[[Með hækkandi sól]]“ |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Systur]] (Elín Eyþórsdóttir, Elísabet Eyþórsdóttir og Sigríður Eyþórsdóttir) | |- |2023 |„[[Power]]“ |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] |Katla Þórudóttir Njálsdóttir og Kolbrún María Másdóttir) | |- |2024 |”[[Scared of Heights]]” |[[Ferras Alqaisi]],[[Ásdís María Viðarsdóttir]], Jaro Omar og Michael Burek | [[Ásdís María Viðarsdóttir]], [[Ferras Alqaisi]], Jaro Omar og Michael Burek. |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] | Íris Hólm Jónsdóttir, Arnar Jónsson, Villi Óskar Vilhjámsson. | |- |2025 |”[[Róa]]” | Gunnar Björn Gunnarsson, Hálfdán Helgi Matthíasson, Ingi Þór Garðarsson og Matthías Davíð Matthíasson. | Hálfdán Helgi Matthíasson, Ingi Þór Garðarson og Matthías Davíð Matthíasson | [[Væb]] ( Hálfdán Helgi Matthíasson og Matthías Davíð . | |- |2026 | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |} == Athugasemdir == {{notelist}} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.ruv.is/songvakeppnin Vefsíða Söngvakeppninnar] * {{Opinber vefsíða|name=Ísland á Eurovision.tv}} {{Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} [[Flokkur:Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva| ]] [[Flokkur:Lönd í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva|Ísland]] a60ob38o57ugit9514drkiksg9gua4n 1958499 1958459 2026-04-01T16:07:59Z ~2026-20204-51 115078 /* Forsöngur, höfundur/ar og bakraddir */ 1958499 wikitext text/x-wiki {{Land í Eurovision | nafn = Ísland | sjónvarpsstöð = [[Ríkisútvarpið]] (RÚV) | þátttaka = 37 (28 úrslit) | fyrsta_þátttaka = {{escyr|1986}} | seinasta_þátttaka = | bestu_úrslit = 2. sæti: {{escyr|1999}}, {{escyr|2009}} | hélt_keppnina = | tengt_efni = [[Söngvakeppnin]] | vefsíða = {{URL|https://www.ruv.is/songvakeppnin|Vefsíða RÚV}} }} [[Ísland]] hefur tekið þátt í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] 37 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið {{escyr|1986}}. Ísland tók ekki þátt í keppninni árin {{escyr|1998}} og {{escyr|2002}} eftir að hafa fallið úr keppninni ári fyrr. Framlög Íslands eru að venju valin með [[Söngvakeppnin]]ni. <!-- [[File:Pollapönk - Enga fordóma presentation (Íslenska).webm|thumb|right|[[Pollapönk]] kynnir sig 2014]] --> == Saga == Ísland tók fyrst þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið {{escyr|1986}}. Áhugi hafði verið fyrir þátttöku í keppninni í mörg ár og hún hafði verið sýnd í beinni útsendingu frá árinu 1983, en beðið var eftir því að [[Ríkisútvarpið]] hefði efni á því að halda keppnina. Besti árangur Íslands í keppninni er annað sætið en því takmarki var náð árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2009}}. Árið 1999 tók [[Selma Björnsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslandi með lagið „[[All Out of Luck]]“ sem fékk 146 stig. Árið 2009 tók [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslands með lagið „[[Is It True?]]“ sem að hlaut 218 stig, en sigurlagið „Fairytale“ eftir [[Alexander Rybak]] var með 169 fleiri stig. Versti árangur Íslands var árið {{escyr|1989}} þegar [[Daníel Ágúst Haraldsson]] fékk engin stig fyrir lagið „[[Það sem enginn sér]]“. Oft þegar vísað er til lagsins er það kallað „Það sem enginn heyrði.“ Fram að þessu er þetta eina framlag Íslendinga sem hefur ekki fengið eitt einasta stig. Árið {{escyr|2001}} lenti hljómsveitin [[Two Tricky]] í síðasta sæti með aðeins þrjú stig þegar þeir fluttu lagið „[[Angel (Two Tricky)|Angel]]“. Árið {{escyr|2004}} var undanúrslitakeppni fyrst notuð í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og komst Ísland sjálfkrafa áfram það ár vegna velgengni [[Birgitta Haukdal|Birgittu Haukdal]] í keppninni árið áður þegar hún lenti í áttunda sæti með 81 stig. Vegna þess að Ísland lenti fyrir utan topp tíu sætanna það árið þurfti það að keppa í undanúrslitum árin {{escyr|2005}}, {{escyr|2006}} og {{escyr|2007}} en komst aldrei áfram. Árið {{escyr|2008}} var reglunum breytt og hafa allir þáttakendur fyrir utan {{esccnty|Ítalía||Ítalíu}}, {{esccnty|Bretland}}, {{esccnty|Frakkland}}, {{esccnty|Þýskaland}}, {{esccnty|Spánn||Spán}} og sigurlandið frá árinu áður þurft að taka þátt í undanúrslitum. Eftir það komst Ísland upp úr undankeppninni allt til ársins {{escyr|2014}} en ekki árin {{escyr|2015}}, {{escyr|2016}}, {{escyr|2017}} og {{escyr|2018}}. Í heild sinni er Ísland annað sigursælasta land keppninnar sem á eftir að vinna, næst á eftir {{esccnty|Malta||Möltu}}. Fjöldi söngvara hefur keppt oftar en einu sinni fyrir hönd Íslands, þar á meðal [[Sigga Beinteins|Sigríður Beinteinsdóttir]] sem að hefur farið fjórum sinnum (tvisvar í tvíeyki, einu sinni sem sólóisti og einu sinni sem bakraddasöngkona). [[Stefán Hilmarsson]] hefur farið þrisvar fyrir hönd Íslands (í tvíeyki árin {{escyr|1988}}, {{escyr|1991}} og einu sinni sem bakraddasöngvari árið {{escyr|1999}}) og sama á við [[Selma Björnsdóttir|Selmu Björnsdóttir]] (sem sólóisti árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2005}}), [[Eiríkur Hauksson|Eirík Hauksson]] (í tríói árið {{escyr|1986}} og sem sólóisti árið {{escyr|2007}}), [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsa]] (sem sólóisti árið {{escyr|2004}} og í tvíeyki árið {{escyr|2012}}), [[Friðrik Ómar Hjörleifsson|Friðrik Ómar]] (í tvíeyki árið {{escyr|2008}} og sem bakraddasöngvari árið {{escyr|2009}}), [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Heru Björk]] (sem bakraddasöngkona árin {{escyr|2009}} og {{escyr|2015}}, og sem sólóisti árin {{escyr|2010}} og {{escyr|2024}}) og [[Regína Ósk|Regínu Ósk]] (sem bakraddasöngkona árið {{escyr|2003}} og í tvíeyki árið {{escyr|2008}}). == Yfirlit þátttöku == <section begin=Yfirlit /> {| class="wikitable" |- |+ Merkingar |- | style="text-align:center; background-color:#FFD700;" | 1 | Fyrsta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#CCC;" | 2 | Annað sæti |- | style="text-align:center; background-color:#C96;" | 3 | Þriðja sæti |- | style="text-align:center; background-color:#FE8080;" | | Síðasta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#A4EAA9;" | | Framlag valið en ekki keppt |} {{sticky header}} {{plain row headers}} {|class="wikitable sortable plain-row-headers sticky-header-multi" width="100%" ! rowspan="2"| Ár ! rowspan="2"| Flytjandi ! rowspan="2"| Lag<br /><small>Lag (L) og texti (T)</small> ! rowspan="2"| Tungumál ! colspan="2"| Úrslit ! colspan="2"| {{Abbr|U.úrslit|Undanúrslit}} |- ! Sæti !! Stig ! Sæti !! Stig |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|1986]] | [[ICY]] | „'''[[Gleðibankinn]]'''“<br /><small>L/T: Magnús Eiríksson</small> | íslenska | align=center | 16 / 20 | align=center | 19 | bgcolor="#ececec" rowspan="7" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1987|1987]] | [[Halla Margrét Árnadóttir|Halla Margrét]] | „'''[[Hægt og hljótt]]'''“<br /><small>L: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center | 16 / 22 | align=center | 28 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1988|1988]] | [[Beathoven]] | „'''[[Þú og þeir (Sókrates)]]'''“<br /><small>L/T: Sverrir Stormsker</small> | íslenska | align=center | 16 / 21 | align=center | 20 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989|1989]] | [[Daníel Ágúst Haraldsson|Daníel Ágúst]] | „'''[[Það sem enginn sér]]'''“<br /><small>L/T: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 0 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990|1990]] | [[Stjórnin]] | „'''[[Eitt lag enn]]'''“<br /><small>L: Hörður G. Ólafsson; T: Aðalsteinn Ásberg Ásgeirsson</small> | íslenska | align=center | 4 / 21 | align=center | 124 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991|1991]] | [[Stefán & Eyfi]] | „'''[[Draumur um Nínu]]'''“<br /><small>L/T: Eyjólfur Kristjánsson</small> | íslenska | align=center | 15 / 22 | align=center | 26 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992|1992]] | [[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] | „'''[[Nei eða já]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson, Grétar Örvarsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 7 / 23 | align=center | 80 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993|1993]] | [[Ingibjörg Stefánsdóttir|Inga]] | „'''[[Þá veistu svarið]]'''“<br /><small>L: Jon Kjell Seljeseth; T: Friðrik Sturluson</small> | íslenska | align=center | 13 / 25 | align=center | 42 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="-9999"|<small>[[Kvalifikacija za Millstreet]]</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1994|1994]] | [[Sigga Beinteins|Sigga]] | „'''[[Nætur]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 12 / 25 | align=center | 49 |bgcolor="#ececec" rowspan="2" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995|1995]] | [[Björgvin Halldórsson]] | „'''[[Núna]]'''“<br /><small>L: Björgvin Halldórsson, Ed Welch; T: Jón Örn Marinóson</small> | íslenska | align=center | 15 / 23 | align=center | 31 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996|1996]] | [[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] | „'''[[Sjúbídú]]'''“<br /><small>L/T: Anna Mjöll Ólafsdóttir, Ólafur Gaukur Þórhallsson</small> | íslenska | align=center | 13 / 23 | align=center | 51 | align=center | 10 / 29 | align=center | 59 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997|1997]] | [[Páll Óskar]] | „'''[[Minn hinsti dans]]'''“<br /><small>L: Páll Óskar, Trausti Haraldsson; T: Páll Óskar</small> | íslenska | align=center | 20 / 24 | align=center | 18 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1998|1998]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999|1999]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[All Out of Luck]]'''“<br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, Sveinbjörn I. Baldvinsson; T: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 23 | align=center bgcolor="#CCC" | 146 | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000|2000]] | [[Einar Ágúst & Telma]] | „'''[[Tell Me!]]'''“ <small>(„Hvert sem er“)</small> <br /><small>L: Örlygur Smári; T: Örlygur Smári, Sigurður Örn Jónsson</small> | enska | align=center | 12 / 24 | align=center | 45 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001|2001]] | [[Two Tricky]] | „'''[[Angel (Two Tricky)|Angel]]'''“ <small>(„Birta“)</small><br /><small>L: Einar Bárðarson, Magnús Þór Sigmundsson; T: Einar Bárðarson</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2002|2002]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003|2003]] | [[Birgitta Haukdal]] | „'''[[Open Your Heart]]'''“ <small>(„Segðu mér allt“)</small><br /><small>L: Birgitta Haukdal; T: Hallgrímur Óskarsson</small> | enska | align=center | 8 / 26 | align=center | 81 |bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004|2004]] | [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Heaven]]'''“ <small>(„Himinn“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Magnús Þór Sigurðsson</small> | enska | align=center | 19 / 24 | align=center | 16 | colspan="2" data-sort-value="-9999" {{N/A|{{small|Topp 11 árið fyrr}}}}{{efn|Samkvæmt þáverandi reglum Eurovision komust öll topp-10 löndin, ásamt „Stóru Fjóru“ löndunum, sjálfkrafa áfram í úrslit næstkomandi ár. Sem dæmi, ef Þýskaland og Frakkland væru innan topp-10 sætanna, fengju löndin í ellefta og tólfta sæti pláss í úrslitunum árið eftir með þeim löndum sem voru líka innan topp-10.}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005|2005]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[If I Had Your Love]]'''“<br /><small>L:Þ. Þorvaldsson, Vignir Vigfússon; T: Selma Björnsdóttir, [[Linda Thompson]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 16 / 25 | align=center | 52 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2006|2006]] | [[Silvía Nótt]] | „'''[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulations]]'''“ <small>(„Til hamingju Ísland“)</small><br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center | 13 / 23 | align=center | 62 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007|2007]] | [[Eiríkur Hauksson]] | „'''[[Valentine Lost]]'''“ <small>(„Ég les í lófa þínum“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Peter Fenner</small> | enska | align=center | 13 / 28 | align=center | 77 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008|2008]] | [[Eurobandið]] | „'''[[This Is My Life]]'''“ <small>(„Fullkomið líf“)</small><br /><small>L: Örlygur Smári; T: Páll Óskar, Peter Fenner</small> | enska | align=center | 14 / 25 | align=center | 64 | align=center | 8 / 19 | align=center | 68 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009|2009]] | [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir|Jóhanna Guðrún]] | „'''[[Is It True?]]'''“<br /><small>L/T: Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil, Tinatin</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 25 | align=center bgcolor="#CCC" | 218 | align=center bgcolor="#FFD700" | 1 / 18 | align=center bgcolor="#FFD700" | 174 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010|2010]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Je ne sais quoi]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Hera Björk</small> | enska, franska | align=center | 19 / 25 | align=center | 41 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 123 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011|2011]] | [[Vinir Sjonna]] | „'''[[Coming Home]]'''“ <small>(„Aftur heim“)</small><br /><small>L: Sigurjón Brink; T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center | 20 / 25 | align=center | 61 | align=center | 4 / 19 | align=center | 100 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012|2012]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] & [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Never Forget]]'''“ <small>(„Mundu eftir mér“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 20 / 26 | align=center | 46 | align=center | 8 / 18 | align=center | 75 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013|2013]] | [[Eyþór Ingi Gunnlaugsson|Eyþór Ingi]] | „'''[[Ég á líf]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Pétur Örn Guðmundsson</small> | íslenska | align=center | 17 / 26 | align=center | 47 | align=center | 6 / 17 | align=center | 72 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014|2014]] | [[Pollapönk]] | „'''[[No Prejudice]]'''“ <small>(„Enga fordóma“)</small><br /><small>L: [[Heiðar Örn Kristjánsson]]; T: Heiðar Örn Kristjánsson, [[Haraldur Freyr Gíslason]], [[John Grant]]</small> | enska | align=center | 15 / 26 | align=center | 58 | align=center | 8 / 16 | align=center | 61 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015|2015]] | [[María Ólafsdóttir]] | „'''[[Unbroken]]'''“ <small>(„Lítil skref“)</small><br /><small>L: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson; T: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson, María Ólafsdóttir</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="4" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 15 / 17 | align=center | 14 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016|2016]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] | „'''[[Hear Them Calling]]'''“ <small>(„Raddirnar“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 14 / 18 | align=center | 51 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017|2017]] | [[Svala Björgvinsdóttir|Svala]] | „'''[[Paper]]'''“ <small>(„Ég veit það“)</small><br /><small>L: Svala Björgvinsdóttir, Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise; T: Svala Björgvinsdóttir, Lily Elise</small> | enska | align=center | 15 / 18 | align=center | 60 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|2018]] | [[Ari Ólafsson]] | „'''[[Our Choice]]'''“ <small>(„Heim“)</small><br /><small>L/T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 19 / 19 | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019|2019]] | [[Hatari]] | „'''[[Hatrið mun sigra]]'''“<br /><small>L/T: Hatari</small> | íslenska | align=center | 10 / 26 | align=center | 232 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 221 |- bgcolor="#A4EAA9" ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020|2020]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[Think About Things]]'''“ <small>(„Gagnamagnið“)</small><br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="4" align=center|<small>Keppni aflýst</small>{{efn|name="esc 2020"|Keppnin árið 2020 var aflýst vegna [[Covid-19 faraldurinn|COVID-19 faraldursins]].}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021|2021]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[10 Years]]'''“<br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | align=center | 4 / 26 | align=center | 378 | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 17 | align=center bgcolor="#CCC" | 288 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022|2022]] | [[Systur]] | „'''[[Með hækkandi sól]]'''“<br /><small>L/T: [[Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]]</small> | íslenska | align=center | 23 / 25 | align=center | 20 | align=center | 10 / 17 | align=center | 103 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023|2023]] | [[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] | „'''[[Power]]'''“ <small>(„Lifandi inní mér“)</small><br /><small>L/T: Diljá, Pálmi Ragnar Ásgeirsson</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="2" rowspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 11 / 16 | align=center | 44 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2024|2024]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Scared of Heights]]'''“ <small>(„Við förum hærra“)</small><br /><small>L/T: Ásdís María Viðarsdóttir, Michael Burek, Jaro Omar, Ferras Alqaisi</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 / 15 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025|2025]] | [[VÆB|Væb]] | „'''[[Róa (lag)|Róa]]'''“<br /><small>L/T: Hálfdán Helgi Matthíasson, [[Ingi Bauer|Ingi Þór Garðarsson]], Matthías Davíð Matthíasson, Gunnar Björn Gunnarsson | íslenska | align=center | 25 / 26 | align=center | 33 | align=center | 6 / 15 | align=center | 97 |}<section end=Yfirlit /> == Tölfræði atkvæðagreiðslu == Tölfræði atkvæðagreiðslu í Eurovision frá 1986 til 2021. <!-- Uppfæra (úrslit) --> Lönd sem Ísland ''hefur gefið'' flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 230 |- bgcolor="silver" | 2 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 198 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 152 |- | 4 | {{FRA}} {{esccnty|Frakkland}} | 116 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 98 |} Lönd sem ''hafa gefið'' Íslandi flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 137 |- bgcolor="silver" | 2 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 130 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 128 |- | 4 | {{GBR}} {{esccnty|Bretland}} | 100 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 84 |} == Stigakynnar og þulir RÚV == {{Col-begin}} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" !Ár !Stigakynnar |- |[[1986]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1988]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1989]] |[[Erla Björk Skúladóttir]] |- |[[1990]] |[[Árni Snævarr]] |- |[[1991]] |[[Sigríður Pétursdóttir]] |- |[[1992]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1993]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1994]] |[[Sigríður Arnardóttir]] |- |[[1995]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[1996]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1997]] |[[Svanhildur Konráðsdóttir]] |- |[[1998]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[1999]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[2000]] |[[Ragnheiður Elín Clausen]] |- |[[2001]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2002]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[2003]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2004]] |[[Sigrún Ósk Kristjánsdóttir]] |- |[[2005]]<nowiki/>-<nowiki/>[[2007]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2008]] |[[Brynja Þorgeirsdóttir]] |- |[[2009]] |[[Þóra Tómasdóttir]] |- |[[2010]] |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |- |[[2011]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2012]] |[[Matthías Matthíasson]] |- |[[2013]] |[[María Sigrún Hilmarsdóttir]] |- |[[2014]] |[[Benedikt Valsson]] |- |[[2015]] |[[Sigríður Halldórsdóttir]] |- |[[2016]] |[[Unnsteinn Manuel Stefánsson]] |- |[[2017]] |[[Björgvin Halldórsson]] |- |[[2018]] |[[Edda Sif Pálsdóttir]] |- |[[2019]] |[[Jóhannes Haukur Jóhannesson]] |- |[[2021]] |[[Hannes Óli Ágústsson]] |- |[[2022]] |[[Daði Freyr Pétursson|Árný Fjóla Ásmundsdóttir]] |- |[[2023]] |[[Hatari|Einar Stefánsson]] |- |[[2024]] |[[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] |- |[[2025]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Þulir |- | [[1986]] | [[Þorgeir Ástvaldsson]] |- | [[1987]] | [[Kolbrún Halldórsdóttir]] |- | [[1988]] | [[Hermann Gunnarsson]] |- | [[1989]]-[[1991]] | [[Arthúr Björgvin Bollason]] |- | [[1992]] | [[Árni Snævarr]] |- | [[1993]]-[[1997]] | [[Jakob Frímann Magnússon]] |- | [[1998]] | [[Páll Óskar Hjálmtýsson]] |- | [[1999]]-[[2001]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2002]] | [[Logi Bergmann Eiðsson]] |- | [[2003]]-[[2005]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2006]]-[[2010]] | [[Sigmar Guðmundsson]] |- | [[2011]]-[[2012]] | [[Hrafnhildur Halldórsdóttir]] |- | [[2013]]-[[2015]] | [[Felix Bergsson]] |- | [[2016]]-[[2023]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2024]]- | [[Guðrún Dís Emilsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242558506d/eva-ruza-og-gunna-dis-inn-fyrir-gisla-og-felix|title=Eva Ruza og Gunna Dís inn fyrir Gísla og Felix|author1=Sólrún Dögg Jósefsdóttir|date=2024-04-17|website=Vísir|language=|access-date=2024-04-29}}</ref> |} {{Col-end}} == Forsöngur, höfundur/ar og bakraddir == {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" !Ár !Lag !Lagahöfundur !Textahöfundur !Forsöngur !Bakraddir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|1986]] |„[[Gleðibankinn]]“ |Magnús Eiríksson |Magnús Eiríksson |[[ICY]] ([[Eiríkur Hauksson]], [[Helga Möller]] og [[Pálmi Gunnarsson]]) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1987|1987]] |„[[Hægt og hljótt]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Halla Margrét Árnadóttir]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1988|1988]] |„[[Þú og þeir (Sókrates)]]“ |[[Sverrir Stormsker]] |[[Sverrir Stormsker]] |[[Beathoven]] ([[Stefán Hilmarsson]]) |Edda Borg Ólafsdóttir og [[Sverrir Stormsker]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989|1989]] |„[[Það sem enginn sér]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Daníel Ágúst Haraldsson]] |[[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og Eva Leila Banine |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990|1990]] |„[[Eitt lag enn]]“ |Hörður G. Ólafsson |[[Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson]] |[[Stjórnin]] ([[Grétar Örvarsson]] og [[Sigríður Beinteinsdóttir]]) |[[Stjórnin]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991|1991]] |„[[Draumur um Nínu]]“ |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] og [[Stefán Hilmarsson]] |Erna Þórarinsdóttir og [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992|1992]] |„[[Nei eða já]]“ |[[Friðrik Karlsson]] og [[Grétar Örvarsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] ([[Sigríður Beinteinsdóttir]] og [[Sigrún Eva Ármannsdóttir (söngkona)|Sigrún Eva Ármannsdóttir]]) |[[Friðrik Karlsson]], [[Grétar Örvarsson]], Halldór Hauksson og Jóhann Ásmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993|1993]] |„[[Þá veistu svarið]]“ |Jon Kjell Seljeseth |[[Friðrik Karlsson]] |[[Ingibjörg Stefánsdóttir]] |Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og [[Guðrún Gunnarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1994|1994]] |„[[Nætur]]“ |[[Friðrik Karlsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Sigríður Beinteinsdóttir]] |Edda Borg Ólafsdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]], [[Eyjólfur Kristjánsson]] og Ingi Gunnar Jóhannsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995|1995]] |„[[Núna]]“ |[[Björgvin Halldórsson]] og Ed Welch |Jón Örn Marínósson |[[Björgvin Halldórsson]] |Berglind Björk Jónasdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eyjólfur Kristjánsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]] og [[Stefán Hilmarsson]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996|1996]] |„[[Sjúbídú]]“ |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997|1997]] |„[[Minn hinsti dans]]“ |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Trausti Haraldsson |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] |[[Páll Óskar|Páll Óskar | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1998|1998]] | ="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999|1999]] |„[[All Out of Luck]]“ |[[Selma Björnsdóttir]], Sveinbjörn I. Baldvinsson og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] |Jóhanna Vigdís Arnardóttir, Rúna G. Stefánsdóttir og [[Stefán Hilmarsson]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000|2000]] |„[[Tell Me!]]“ |Örlygur Smári |Örlygur Smári og Sigurður Örn Jónsson |[[Einar Ágúst Víðisson]] og [[Telma Ágústsdóttir]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]], Guðbjörg Magnúsdóttir, Hulda Gestsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001|2001]] |„[[Angel (TwoTricky)|Angel]]“ |[[Einar Bárðarson]] og Magnús Þór Sigmundsson |[[Einar Bárðarson]] |[[TwoTricky|Two Tricky]] (Gunnar Ólafson og Kristján Gíslason) |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2002|2002]] | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003|2003]] |„[[Open Your Heart]]“ |Hallgrímur Óskarsson og [[Birgitta Haukdal]] |Hallgrímur Óskarsson |[[Birgitta Haukdal]] |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004|2004]] |„[[Heaven]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Magnús Þór Sigmundsson |[[Jón Jósep Snæbjörnsson]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005|2005]] |„[[If I Had Your Love]]“ |Vignir Snær Vigfússon og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] og Linda Thompson |[[Selma Björnsdóttir]] |[[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2006|2006]] |„[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulation]]“ |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Silvía Nótt]] |[[Silvía Nótt]] |Gísli Magna Sigríðarson, Pétur Örn Guðmundsson og [[Sigríður Beinteinsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007|2007]] |„[[Valentine Lost]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Peter Fenner |[[Eiríkur Hauksson]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008|2008]] |„[[This Is My Life]]“ |Örlygur Smári |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Peter Fenner |[[Eurobandið]] ([[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]]) |[[Grétar Örvarsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009|2009]] |„[[Is It True?]]“ |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, [[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010|2010]] |„[[Je ne sais quoi]]“ |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, Heiða Ólafsdóttir, Kristján Gíslason, [[Kristjana Stefánsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011|2011]] |„[[Coming Home]]“ |[[Sigurjón Brink]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Vinir Sjonna|Sjonni's Friends]] (Benedikt Brynleifsson, Gunnar Ólafsson, Hreimur Örn Heimisson, Matthías Matthíasson, Pálmi Sigurhjartarson og Vignir Snær Vigfússon) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012|2012]] |„[[Never Forget]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] og [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Guðrún Árný Karlsdóttir, Gísli Magna Sigríðarson og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013|2013]] |„[[Ég á líf]]“ |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |[[Eyþór Ingi Gunnlaugsson]] |Bergþór Smári Jakobsson, Einar Þór Jóhannsson, Hannes Heimir Friðbjarnarson og Kristján Gíslason |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014|2014]] |„[[No Prejudice]]“ |Heiðar Örn Kristjánsson |Haraldur F. Gíslason |[[Pollapönk]] |[[Óttarr Proppé]] og Snæbjörn Ragnarsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015|2015]] |„[[Unbroken]]“ |StopWaitGo |StopWaitGo |[[María Ólafsdóttir]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Ásgeir Orri Ásgeirsson, [[Friðrik Dór|Friðrik Dór Jónsson]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Íris Hólm |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016|2016]] |„[[Hear Them Calling]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |Gísli Magna Sigríðarson, Hafsteinn Þórólfsson, Kristján Gíslason, Lilja Björk Runólfsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017|2017]] |„[[Paper]]“ |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |[[Svala Björgvinsdóttir]] |Anna Sigríður Snorradóttir, Fanny Kristín Tryggvadóttir, Hrönn Svansdóttir, Íris Lind Verudóttir og Óskar Einarsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|2018]] |„[[Our Choice]]“ |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Ari Ólafsson]] |Arna Rún Ómarsdóttir, Erla Stefánsdóttir, Gunnar Leó Pálsson, [[Þórunn Erna Clausen]] og Vignir Snær Vigfússon |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019|2019]] |„[[Hatrið mun sigra]]“ |[[Hatari]] |[[Hatari]] |[[Hatari]] (Matthías Tryggvi Haraldsson, Klemens Hannigan og Einar Stefánsson) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020|2020]] |„[[Think About Things]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021|2021]] |„[[10 Years]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022|2022]] |„[[Með hækkandi sól]]“ |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Systur]] (Elín Eyþórsdóttir, Elísabet Eyþórsdóttir og Sigríður Eyþórsdóttir) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023|2023]] |„[[Power]]“ |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] |Katla Þórudóttir Njálsdóttir og Kolbrún María Másdóttir) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2024|2024]] |”[[Scared of Heights]]” |[[Ferras Alqaisi]],[[Ásdís María Viðarsdóttir]], Jaro Omar og Michael Burek | [[Ásdís María Viðarsdóttir]], [[Ferras Alqaisi]], Jaro Omar og Michael Burek. |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] | Íris Hólm Jónsdóttir, Arnar Jónsson, Villi Óskar Vilhjámsson. | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025|2025]] |”[[Róa]]” | Gunnar Björn Gunnarsson, Hálfdán Helgi Matthíasson, Ingi Þór Garðarsson og Matthías Davíð Matthíasson. | Hálfdán Helgi Matthíasson, Ingi Þór Garðarson og Matthías Davíð Matthíasson | [[Væb]] ( Hálfdán Helgi Matthíasson og Matthías Davíð . | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|2026]] | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |} == Athugasemdir == {{notelist}} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.ruv.is/songvakeppnin Vefsíða Söngvakeppninnar] * {{Opinber vefsíða|name=Ísland á Eurovision.tv}} {{Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} [[Flokkur:Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva| ]] [[Flokkur:Lönd í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva|Ísland]] scy4pb02wzyvr04m72jrulpi1ztdb7h 1958550 1958499 2026-04-01T21:52:27Z ~2026-20265-13 115094 /* Forsöngur, höfundur/ar og bakraddir */ 1958550 wikitext text/x-wiki {{Land í Eurovision | nafn = Ísland | sjónvarpsstöð = [[Ríkisútvarpið]] (RÚV) | þátttaka = 37 (28 úrslit) | fyrsta_þátttaka = {{escyr|1986}} | seinasta_þátttaka = | bestu_úrslit = 2. sæti: {{escyr|1999}}, {{escyr|2009}} | hélt_keppnina = | tengt_efni = [[Söngvakeppnin]] | vefsíða = {{URL|https://www.ruv.is/songvakeppnin|Vefsíða RÚV}} }} [[Ísland]] hefur tekið þátt í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] 37 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið {{escyr|1986}}. Ísland tók ekki þátt í keppninni árin {{escyr|1998}} og {{escyr|2002}} eftir að hafa fallið úr keppninni ári fyrr. Framlög Íslands eru að venju valin með [[Söngvakeppnin]]ni. <!-- [[File:Pollapönk - Enga fordóma presentation (Íslenska).webm|thumb|right|[[Pollapönk]] kynnir sig 2014]] --> == Saga == Ísland tók fyrst þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið {{escyr|1986}}. Áhugi hafði verið fyrir þátttöku í keppninni í mörg ár og hún hafði verið sýnd í beinni útsendingu frá árinu 1983, en beðið var eftir því að [[Ríkisútvarpið]] hefði efni á því að halda keppnina. Besti árangur Íslands í keppninni er annað sætið en því takmarki var náð árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2009}}. Árið 1999 tók [[Selma Björnsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslandi með lagið „[[All Out of Luck]]“ sem fékk 146 stig. Árið 2009 tók [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslands með lagið „[[Is It True?]]“ sem að hlaut 218 stig, en sigurlagið „Fairytale“ eftir [[Alexander Rybak]] var með 169 fleiri stig. Versti árangur Íslands var árið {{escyr|1989}} þegar [[Daníel Ágúst Haraldsson]] fékk engin stig fyrir lagið „[[Það sem enginn sér]]“. Oft þegar vísað er til lagsins er það kallað „Það sem enginn heyrði.“ Fram að þessu er þetta eina framlag Íslendinga sem hefur ekki fengið eitt einasta stig. Árið {{escyr|2001}} lenti hljómsveitin [[Two Tricky]] í síðasta sæti með aðeins þrjú stig þegar þeir fluttu lagið „[[Angel (Two Tricky)|Angel]]“. Árið {{escyr|2004}} var undanúrslitakeppni fyrst notuð í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og komst Ísland sjálfkrafa áfram það ár vegna velgengni [[Birgitta Haukdal|Birgittu Haukdal]] í keppninni árið áður þegar hún lenti í áttunda sæti með 81 stig. Vegna þess að Ísland lenti fyrir utan topp tíu sætanna það árið þurfti það að keppa í undanúrslitum árin {{escyr|2005}}, {{escyr|2006}} og {{escyr|2007}} en komst aldrei áfram. Árið {{escyr|2008}} var reglunum breytt og hafa allir þáttakendur fyrir utan {{esccnty|Ítalía||Ítalíu}}, {{esccnty|Bretland}}, {{esccnty|Frakkland}}, {{esccnty|Þýskaland}}, {{esccnty|Spánn||Spán}} og sigurlandið frá árinu áður þurft að taka þátt í undanúrslitum. Eftir það komst Ísland upp úr undankeppninni allt til ársins {{escyr|2014}} en ekki árin {{escyr|2015}}, {{escyr|2016}}, {{escyr|2017}} og {{escyr|2018}}. Í heild sinni er Ísland annað sigursælasta land keppninnar sem á eftir að vinna, næst á eftir {{esccnty|Malta||Möltu}}. Fjöldi söngvara hefur keppt oftar en einu sinni fyrir hönd Íslands, þar á meðal [[Sigga Beinteins|Sigríður Beinteinsdóttir]] sem að hefur farið fjórum sinnum (tvisvar í tvíeyki, einu sinni sem sólóisti og einu sinni sem bakraddasöngkona). [[Stefán Hilmarsson]] hefur farið þrisvar fyrir hönd Íslands (í tvíeyki árin {{escyr|1988}}, {{escyr|1991}} og einu sinni sem bakraddasöngvari árið {{escyr|1999}}) og sama á við [[Selma Björnsdóttir|Selmu Björnsdóttir]] (sem sólóisti árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2005}}), [[Eiríkur Hauksson|Eirík Hauksson]] (í tríói árið {{escyr|1986}} og sem sólóisti árið {{escyr|2007}}), [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsa]] (sem sólóisti árið {{escyr|2004}} og í tvíeyki árið {{escyr|2012}}), [[Friðrik Ómar Hjörleifsson|Friðrik Ómar]] (í tvíeyki árið {{escyr|2008}} og sem bakraddasöngvari árið {{escyr|2009}}), [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Heru Björk]] (sem bakraddasöngkona árin {{escyr|2009}} og {{escyr|2015}}, og sem sólóisti árin {{escyr|2010}} og {{escyr|2024}}) og [[Regína Ósk|Regínu Ósk]] (sem bakraddasöngkona árið {{escyr|2003}} og í tvíeyki árið {{escyr|2008}}). == Yfirlit þátttöku == <section begin=Yfirlit /> {| class="wikitable" |- |+ Merkingar |- | style="text-align:center; background-color:#FFD700;" | 1 | Fyrsta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#CCC;" | 2 | Annað sæti |- | style="text-align:center; background-color:#C96;" | 3 | Þriðja sæti |- | style="text-align:center; background-color:#FE8080;" | | Síðasta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#A4EAA9;" | | Framlag valið en ekki keppt |} {{sticky header}} {{plain row headers}} {|class="wikitable sortable plain-row-headers sticky-header-multi" width="100%" ! rowspan="2"| Ár ! rowspan="2"| Flytjandi ! rowspan="2"| Lag<br /><small>Lag (L) og texti (T)</small> ! rowspan="2"| Tungumál ! colspan="2"| Úrslit ! colspan="2"| {{Abbr|U.úrslit|Undanúrslit}} |- ! Sæti !! Stig ! Sæti !! Stig |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|1986]] | [[ICY]] | „'''[[Gleðibankinn]]'''“<br /><small>L/T: Magnús Eiríksson</small> | íslenska | align=center | 16 / 20 | align=center | 19 | bgcolor="#ececec" rowspan="7" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1987|1987]] | [[Halla Margrét Árnadóttir|Halla Margrét]] | „'''[[Hægt og hljótt]]'''“<br /><small>L: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center | 16 / 22 | align=center | 28 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1988|1988]] | [[Beathoven]] | „'''[[Þú og þeir (Sókrates)]]'''“<br /><small>L/T: Sverrir Stormsker</small> | íslenska | align=center | 16 / 21 | align=center | 20 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989|1989]] | [[Daníel Ágúst Haraldsson|Daníel Ágúst]] | „'''[[Það sem enginn sér]]'''“<br /><small>L/T: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 0 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990|1990]] | [[Stjórnin]] | „'''[[Eitt lag enn]]'''“<br /><small>L: Hörður G. Ólafsson; T: Aðalsteinn Ásberg Ásgeirsson</small> | íslenska | align=center | 4 / 21 | align=center | 124 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991|1991]] | [[Stefán & Eyfi]] | „'''[[Draumur um Nínu]]'''“<br /><small>L/T: Eyjólfur Kristjánsson</small> | íslenska | align=center | 15 / 22 | align=center | 26 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992|1992]] | [[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] | „'''[[Nei eða já]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson, Grétar Örvarsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 7 / 23 | align=center | 80 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993|1993]] | [[Ingibjörg Stefánsdóttir|Inga]] | „'''[[Þá veistu svarið]]'''“<br /><small>L: Jon Kjell Seljeseth; T: Friðrik Sturluson</small> | íslenska | align=center | 13 / 25 | align=center | 42 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="-9999"|<small>[[Kvalifikacija za Millstreet]]</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1994|1994]] | [[Sigga Beinteins|Sigga]] | „'''[[Nætur]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 12 / 25 | align=center | 49 |bgcolor="#ececec" rowspan="2" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995|1995]] | [[Björgvin Halldórsson]] | „'''[[Núna]]'''“<br /><small>L: Björgvin Halldórsson, Ed Welch; T: Jón Örn Marinóson</small> | íslenska | align=center | 15 / 23 | align=center | 31 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996|1996]] | [[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] | „'''[[Sjúbídú]]'''“<br /><small>L/T: Anna Mjöll Ólafsdóttir, Ólafur Gaukur Þórhallsson</small> | íslenska | align=center | 13 / 23 | align=center | 51 | align=center | 10 / 29 | align=center | 59 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997|1997]] | [[Páll Óskar]] | „'''[[Minn hinsti dans]]'''“<br /><small>L: Páll Óskar, Trausti Haraldsson; T: Páll Óskar</small> | íslenska | align=center | 20 / 24 | align=center | 18 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1998|1998]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999|1999]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[All Out of Luck]]'''“<br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, Sveinbjörn I. Baldvinsson; T: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 23 | align=center bgcolor="#CCC" | 146 | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000|2000]] | [[Einar Ágúst & Telma]] | „'''[[Tell Me!]]'''“ <small>(„Hvert sem er“)</small> <br /><small>L: Örlygur Smári; T: Örlygur Smári, Sigurður Örn Jónsson</small> | enska | align=center | 12 / 24 | align=center | 45 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001|2001]] | [[Two Tricky]] | „'''[[Angel (Two Tricky)|Angel]]'''“ <small>(„Birta“)</small><br /><small>L: Einar Bárðarson, Magnús Þór Sigmundsson; T: Einar Bárðarson</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2002|2002]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003|2003]] | [[Birgitta Haukdal]] | „'''[[Open Your Heart]]'''“ <small>(„Segðu mér allt“)</small><br /><small>L: Birgitta Haukdal; T: Hallgrímur Óskarsson</small> | enska | align=center | 8 / 26 | align=center | 81 |bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004|2004]] | [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Heaven]]'''“ <small>(„Himinn“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Magnús Þór Sigurðsson</small> | enska | align=center | 19 / 24 | align=center | 16 | colspan="2" data-sort-value="-9999" {{N/A|{{small|Topp 11 árið fyrr}}}}{{efn|Samkvæmt þáverandi reglum Eurovision komust öll topp-10 löndin, ásamt „Stóru Fjóru“ löndunum, sjálfkrafa áfram í úrslit næstkomandi ár. Sem dæmi, ef Þýskaland og Frakkland væru innan topp-10 sætanna, fengju löndin í ellefta og tólfta sæti pláss í úrslitunum árið eftir með þeim löndum sem voru líka innan topp-10.}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005|2005]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[If I Had Your Love]]'''“<br /><small>L:Þ. Þorvaldsson, Vignir Vigfússon; T: Selma Björnsdóttir, [[Linda Thompson]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 16 / 25 | align=center | 52 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2006|2006]] | [[Silvía Nótt]] | „'''[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulations]]'''“ <small>(„Til hamingju Ísland“)</small><br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center | 13 / 23 | align=center | 62 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007|2007]] | [[Eiríkur Hauksson]] | „'''[[Valentine Lost]]'''“ <small>(„Ég les í lófa þínum“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Peter Fenner</small> | enska | align=center | 13 / 28 | align=center | 77 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008|2008]] | [[Eurobandið]] | „'''[[This Is My Life]]'''“ <small>(„Fullkomið líf“)</small><br /><small>L: Örlygur Smári; T: Páll Óskar, Peter Fenner</small> | enska | align=center | 14 / 25 | align=center | 64 | align=center | 8 / 19 | align=center | 68 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009|2009]] | [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir|Jóhanna Guðrún]] | „'''[[Is It True?]]'''“<br /><small>L/T: Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil, Tinatin</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 25 | align=center bgcolor="#CCC" | 218 | align=center bgcolor="#FFD700" | 1 / 18 | align=center bgcolor="#FFD700" | 174 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010|2010]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Je ne sais quoi]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Hera Björk</small> | enska, franska | align=center | 19 / 25 | align=center | 41 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 123 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011|2011]] | [[Vinir Sjonna]] | „'''[[Coming Home]]'''“ <small>(„Aftur heim“)</small><br /><small>L: Sigurjón Brink; T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center | 20 / 25 | align=center | 61 | align=center | 4 / 19 | align=center | 100 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012|2012]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] & [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Never Forget]]'''“ <small>(„Mundu eftir mér“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 20 / 26 | align=center | 46 | align=center | 8 / 18 | align=center | 75 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013|2013]] | [[Eyþór Ingi Gunnlaugsson|Eyþór Ingi]] | „'''[[Ég á líf]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Pétur Örn Guðmundsson</small> | íslenska | align=center | 17 / 26 | align=center | 47 | align=center | 6 / 17 | align=center | 72 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014|2014]] | [[Pollapönk]] | „'''[[No Prejudice]]'''“ <small>(„Enga fordóma“)</small><br /><small>L: [[Heiðar Örn Kristjánsson]]; T: Heiðar Örn Kristjánsson, [[Haraldur Freyr Gíslason]], [[John Grant]]</small> | enska | align=center | 15 / 26 | align=center | 58 | align=center | 8 / 16 | align=center | 61 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015|2015]] | [[María Ólafsdóttir]] | „'''[[Unbroken]]'''“ <small>(„Lítil skref“)</small><br /><small>L: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson; T: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson, María Ólafsdóttir</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="4" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 15 / 17 | align=center | 14 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016|2016]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] | „'''[[Hear Them Calling]]'''“ <small>(„Raddirnar“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 14 / 18 | align=center | 51 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017|2017]] | [[Svala Björgvinsdóttir|Svala]] | „'''[[Paper]]'''“ <small>(„Ég veit það“)</small><br /><small>L: Svala Björgvinsdóttir, Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise; T: Svala Björgvinsdóttir, Lily Elise</small> | enska | align=center | 15 / 18 | align=center | 60 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|2018]] | [[Ari Ólafsson]] | „'''[[Our Choice]]'''“ <small>(„Heim“)</small><br /><small>L/T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 19 / 19 | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019|2019]] | [[Hatari]] | „'''[[Hatrið mun sigra]]'''“<br /><small>L/T: Hatari</small> | íslenska | align=center | 10 / 26 | align=center | 232 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 221 |- bgcolor="#A4EAA9" ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020|2020]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[Think About Things]]'''“ <small>(„Gagnamagnið“)</small><br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="4" align=center|<small>Keppni aflýst</small>{{efn|name="esc 2020"|Keppnin árið 2020 var aflýst vegna [[Covid-19 faraldurinn|COVID-19 faraldursins]].}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021|2021]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[10 Years]]'''“<br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | align=center | 4 / 26 | align=center | 378 | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 17 | align=center bgcolor="#CCC" | 288 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022|2022]] | [[Systur]] | „'''[[Með hækkandi sól]]'''“<br /><small>L/T: [[Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]]</small> | íslenska | align=center | 23 / 25 | align=center | 20 | align=center | 10 / 17 | align=center | 103 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023|2023]] | [[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] | „'''[[Power]]'''“ <small>(„Lifandi inní mér“)</small><br /><small>L/T: Diljá, Pálmi Ragnar Ásgeirsson</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="2" rowspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 11 / 16 | align=center | 44 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2024|2024]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Scared of Heights]]'''“ <small>(„Við förum hærra“)</small><br /><small>L/T: Ásdís María Viðarsdóttir, Michael Burek, Jaro Omar, Ferras Alqaisi</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 / 15 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025|2025]] | [[VÆB|Væb]] | „'''[[Róa (lag)|Róa]]'''“<br /><small>L/T: Hálfdán Helgi Matthíasson, [[Ingi Bauer|Ingi Þór Garðarsson]], Matthías Davíð Matthíasson, Gunnar Björn Gunnarsson | íslenska | align=center | 25 / 26 | align=center | 33 | align=center | 6 / 15 | align=center | 97 |}<section end=Yfirlit /> == Tölfræði atkvæðagreiðslu == Tölfræði atkvæðagreiðslu í Eurovision frá 1986 til 2021. <!-- Uppfæra (úrslit) --> Lönd sem Ísland ''hefur gefið'' flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 230 |- bgcolor="silver" | 2 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 198 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 152 |- | 4 | {{FRA}} {{esccnty|Frakkland}} | 116 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 98 |} Lönd sem ''hafa gefið'' Íslandi flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 137 |- bgcolor="silver" | 2 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 130 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 128 |- | 4 | {{GBR}} {{esccnty|Bretland}} | 100 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 84 |} == Stigakynnar og þulir RÚV == {{Col-begin}} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" !Ár !Stigakynnar |- |[[1986]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1988]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1989]] |[[Erla Björk Skúladóttir]] |- |[[1990]] |[[Árni Snævarr]] |- |[[1991]] |[[Sigríður Pétursdóttir]] |- |[[1992]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1993]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1994]] |[[Sigríður Arnardóttir]] |- |[[1995]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[1996]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1997]] |[[Svanhildur Konráðsdóttir]] |- |[[1998]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[1999]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[2000]] |[[Ragnheiður Elín Clausen]] |- |[[2001]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2002]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[2003]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2004]] |[[Sigrún Ósk Kristjánsdóttir]] |- |[[2005]]<nowiki/>-<nowiki/>[[2007]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2008]] |[[Brynja Þorgeirsdóttir]] |- |[[2009]] |[[Þóra Tómasdóttir]] |- |[[2010]] |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |- |[[2011]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2012]] |[[Matthías Matthíasson]] |- |[[2013]] |[[María Sigrún Hilmarsdóttir]] |- |[[2014]] |[[Benedikt Valsson]] |- |[[2015]] |[[Sigríður Halldórsdóttir]] |- |[[2016]] |[[Unnsteinn Manuel Stefánsson]] |- |[[2017]] |[[Björgvin Halldórsson]] |- |[[2018]] |[[Edda Sif Pálsdóttir]] |- |[[2019]] |[[Jóhannes Haukur Jóhannesson]] |- |[[2021]] |[[Hannes Óli Ágústsson]] |- |[[2022]] |[[Daði Freyr Pétursson|Árný Fjóla Ásmundsdóttir]] |- |[[2023]] |[[Hatari|Einar Stefánsson]] |- |[[2024]] |[[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] |- |[[2025]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Þulir |- | [[1986]] | [[Þorgeir Ástvaldsson]] |- | [[1987]] | [[Kolbrún Halldórsdóttir]] |- | [[1988]] | [[Hermann Gunnarsson]] |- | [[1989]]-[[1991]] | [[Arthúr Björgvin Bollason]] |- | [[1992]] | [[Árni Snævarr]] |- | [[1993]]-[[1997]] | [[Jakob Frímann Magnússon]] |- | [[1998]] | [[Páll Óskar Hjálmtýsson]] |- | [[1999]]-[[2001]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2002]] | [[Logi Bergmann Eiðsson]] |- | [[2003]]-[[2005]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2006]]-[[2010]] | [[Sigmar Guðmundsson]] |- | [[2011]]-[[2012]] | [[Hrafnhildur Halldórsdóttir]] |- | [[2013]]-[[2015]] | [[Felix Bergsson]] |- | [[2016]]-[[2023]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2024]]- | [[Guðrún Dís Emilsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242558506d/eva-ruza-og-gunna-dis-inn-fyrir-gisla-og-felix|title=Eva Ruza og Gunna Dís inn fyrir Gísla og Felix|author1=Sólrún Dögg Jósefsdóttir|date=2024-04-17|website=Vísir|language=|access-date=2024-04-29}}</ref> |} {{Col-end}} == Forsöngur, höfundur/ar og bakraddir == {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" !Ár !Lag !Lagahöfundur !Textahöfundur !Forsöngur !Bakraddir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|1986]] |„[[Gleðibankinn]]“ |Magnús Eiríksson |Magnús Eiríksson |[[ICY]] ([[Eiríkur Hauksson]], [[Helga Möller]] og [[Pálmi Gunnarsson]]) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1987|1987]] |„[[Hægt og hljótt]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Halla Margrét Árnadóttir]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1988|1988]] |„[[Þú og þeir (Sókrates)]]“ |[[Sverrir Stormsker]] |[[Sverrir Stormsker]] |[[Beathoven]] ([[Stefán Hilmarsson]]) |Edda Borg Ólafsdóttir og [[Sverrir Stormsker]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989|1989]] |„[[Það sem enginn sér]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Daníel Ágúst Haraldsson]] |[[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og Eva Leila Banine |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990|1990]] |„[[Eitt lag enn]]“ |Hörður G. Ólafsson |[[Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson]] |[[Stjórnin]] ([[Grétar Örvarsson]] og [[Sigríður Beinteinsdóttir]]) |[[Stjórnin]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991|1991]] |„[[Draumur um Nínu]]“ |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] og [[Stefán Hilmarsson]] |Erna Þórarinsdóttir og [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992|1992]] |„[[Nei eða já]]“ |[[Friðrik Karlsson]] og [[Grétar Örvarsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] ([[Sigríður Beinteinsdóttir]] og [[Sigrún Eva Ármannsdóttir (söngkona)|Sigrún Eva Ármannsdóttir]]) |[[Friðrik Karlsson]], [[Grétar Örvarsson]], Halldór Hauksson og Jóhann Ásmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993|1993]] |„[[Þá veistu svarið]]“ |Jon Kjell Seljeseth |[[Friðrik Karlsson]] |[[Ingibjörg Stefánsdóttir]] |Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og [[Guðrún Gunnarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1994|1994]] |„[[Nætur]]“ |[[Friðrik Karlsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Sigríður Beinteinsdóttir]] |Edda Borg Ólafsdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]], [[Eyjólfur Kristjánsson]] og Ingi Gunnar Jóhannsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995|1995]] |„[[Núna]]“ |[[Björgvin Halldórsson]] og Ed Welch |Jón Örn Marínósson |[[Björgvin Halldórsson]] |Berglind Björk Jónasdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eyjólfur Kristjánsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]] og [[Stefán Hilmarsson]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996|1996]] |„[[Sjúbídú]]“ |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997|1997]] |„[[Minn hinsti dans]]“ |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Trausti Haraldsson |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] |[[Páll Óskar|Páll Óskar | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1998|1998]] | ="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999|1999]] |„[[All Out of Luck]]“ |[[Selma Björnsdóttir]], Sveinbjörn I. Baldvinsson og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] |Jóhanna Vigdís Arnardóttir, Rúna G. Stefánsdóttir og [[Stefán Hilmarsson]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000|2000]] |„[[Tell Me!]]“ |Örlygur Smári |Örlygur Smári og Sigurður Örn Jónsson |[[Einar Ágúst Víðisson]] og [[Telma Ágústsdóttir]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]], Guðbjörg Magnúsdóttir, Hulda Gestsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001|2001]] |„[[Angel (TwoTricky)|Angel]]“ |[[Einar Bárðarson]] og Magnús Þór Sigmundsson |[[Einar Bárðarson]] |[[TwoTricky|Two Tricky]] (Gunnar Ólafson og Kristján Gíslason) |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2002|2002]] | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003|2003]] |„[[Open Your Heart]]“ |Hallgrímur Óskarsson og [[Birgitta Haukdal]] |Hallgrímur Óskarsson |[[Birgitta Haukdal]] |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004|2004]] |„[[Heaven]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Magnús Þór Sigmundsson |[[Jón Jósep Snæbjörnsson]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005|2005]] |„[[If I Had Your Love]]“ |Vignir Snær Vigfússon og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] og Linda Thompson |[[Selma Björnsdóttir]] |[[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2006|2006]] |„[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulation]]“ |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Silvía Nótt]] |[[Silvía Nótt]] |Gísli Magna Sigríðarson, Pétur Örn Guðmundsson og [[Sigríður Beinteinsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007|2007]] |„[[Valentine Lost]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Peter Fenner |[[Eiríkur Hauksson]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008|2008]] |„[[This Is My Life]]“ |Örlygur Smári |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Peter Fenner |[[Eurobandið]] ([[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]]) |[[Grétar Örvarsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009|2009]] |„[[Is It True?]]“ |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, [[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010|2010]] |„[[Je ne sais quoi]]“ |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, Heiða Ólafsdóttir, Kristján Gíslason, [[Kristjana Stefánsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011|2011]] |„[[Coming Home]]“ |[[Sigurjón Brink]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Vinir Sjonna|Sjonni's Friends]] (Benedikt Brynleifsson, Gunnar Ólafsson, Hreimur Örn Heimisson, Matthías Matthíasson, Pálmi Sigurhjartarson og Vignir Snær Vigfússon) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012|2012]] |„[[Never Forget]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] og [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Guðrún Árný Karlsdóttir, Gísli Magna Sigríðarson og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013|2013]] |„[[Ég á líf]]“ |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |[[Eyþór Ingi Gunnlaugsson]] |Bergþór Smári Jakobsson, Einar Þór Jóhannsson, Hannes Heimir Friðbjarnarson og Kristján Gíslason |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014|2014]] |„[[No Prejudice]]“ |Heiðar Örn Kristjánsson |Haraldur F. Gíslason |[[Pollapönk]] |[[Óttarr Proppé]] og Snæbjörn Ragnarsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015|2015]] |„[[Unbroken]]“ |StopWaitGo |StopWaitGo |[[María Ólafsdóttir]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Ásgeir Orri Ásgeirsson, [[Friðrik Dór|Friðrik Dór Jónsson]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Íris Hólm |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016|2016]] |„[[Hear Them Calling]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |Gísli Magna Sigríðarson, Hafsteinn Þórólfsson, Kristján Gíslason, Lilja Björk Runólfsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017|2017]] |„[[Paper]]“ |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |[[Svala Björgvinsdóttir]] |Anna Sigríður Snorradóttir, Fanny Kristín Tryggvadóttir, Hrönn Svansdóttir, Íris Lind Verudóttir og Óskar Einarsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|2018]] |„[[Our Choice]]“ |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Ari Ólafsson]] |Arna Rún Ómarsdóttir, Erla Stefánsdóttir, Gunnar Leó Pálsson, [[Þórunn Erna Clausen]] og Vignir Snær Vigfússon |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019|2019]] |„[[Hatrið mun sigra]]“ |[[Hatari]] |[[Hatari]] |[[Hatari]] (Matthías Tryggvi Haraldsson, Klemens Hannigan og Einar Stefánsson) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020|2020]] |„[[Think About Things]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021|2021]] |„[[10 Years]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022|2022]] |„[[Með hækkandi sól]]“ |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Systur]] (Elín Eyþórsdóttir, Elísabet Eyþórsdóttir og Sigríður Eyþórsdóttir) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023|2023]] |„[[Power]]“ |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] |Katla Þórudóttir Njálsdóttir og Kolbrún María Másdóttir) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2024|2024]] |”[[Scared of Heights]]” |[[Ferras Alqaisi]],[[Ásdís María Viðarsdóttir]], Jaro Omar og Michael Burek | [[Ásdís María Viðarsdóttir]], [[Ferras Alqaisi]], Jaro Omar og Michael Burek. |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] | Íris Hólm Jónsdóttir, Arnar Jónsson, Villi Óskar Vilhjámsson. | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025|2025]] | | „'''[[Róa (lag)|Róa]]'''“ | Gunnar Björn Gunnarsson, Hálfdán Helgi Matthíasson, Ingi Þór Garðarsson og Matthías Davíð Matthíasson. | Hálfdán Helgi Matthíasson, Ingi Þór Garðarson og Matthías Davíð Matthíasson | [[Væb]] ( Hálfdán Helgi Matthíasson og Matthías Davíð . | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|2026]] | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |} == Athugasemdir == {{notelist}} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.ruv.is/songvakeppnin Vefsíða Söngvakeppninnar] * {{Opinber vefsíða|name=Ísland á Eurovision.tv}} {{Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} [[Flokkur:Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva| ]] [[Flokkur:Lönd í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva|Ísland]] bc8m32vqefo0a8fxie8x3zw2lhnhpl8 1958551 1958550 2026-04-01T21:53:25Z Steinninn 952 /* Yfirlit þátttöku */2026 tekur ekki þátt 1958551 wikitext text/x-wiki {{Land í Eurovision | nafn = Ísland | sjónvarpsstöð = [[Ríkisútvarpið]] (RÚV) | þátttaka = 37 (28 úrslit) | fyrsta_þátttaka = {{escyr|1986}} | seinasta_þátttaka = | bestu_úrslit = 2. sæti: {{escyr|1999}}, {{escyr|2009}} | hélt_keppnina = | tengt_efni = [[Söngvakeppnin]] | vefsíða = {{URL|https://www.ruv.is/songvakeppnin|Vefsíða RÚV}} }} [[Ísland]] hefur tekið þátt í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]] 37 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið {{escyr|1986}}. Ísland tók ekki þátt í keppninni árin {{escyr|1998}} og {{escyr|2002}} eftir að hafa fallið úr keppninni ári fyrr. Framlög Íslands eru að venju valin með [[Söngvakeppnin]]ni. <!-- [[File:Pollapönk - Enga fordóma presentation (Íslenska).webm|thumb|right|[[Pollapönk]] kynnir sig 2014]] --> == Saga == Ísland tók fyrst þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið {{escyr|1986}}. Áhugi hafði verið fyrir þátttöku í keppninni í mörg ár og hún hafði verið sýnd í beinni útsendingu frá árinu 1983, en beðið var eftir því að [[Ríkisútvarpið]] hefði efni á því að halda keppnina. Besti árangur Íslands í keppninni er annað sætið en því takmarki var náð árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2009}}. Árið 1999 tók [[Selma Björnsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslandi með lagið „[[All Out of Luck]]“ sem fékk 146 stig. Árið 2009 tók [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] þátt fyrir hönd Íslands með lagið „[[Is It True?]]“ sem að hlaut 218 stig, en sigurlagið „Fairytale“ eftir [[Alexander Rybak]] var með 169 fleiri stig. Versti árangur Íslands var árið {{escyr|1989}} þegar [[Daníel Ágúst Haraldsson]] fékk engin stig fyrir lagið „[[Það sem enginn sér]]“. Oft þegar vísað er til lagsins er það kallað „Það sem enginn heyrði.“ Fram að þessu er þetta eina framlag Íslendinga sem hefur ekki fengið eitt einasta stig. Árið {{escyr|2001}} lenti hljómsveitin [[Two Tricky]] í síðasta sæti með aðeins þrjú stig þegar þeir fluttu lagið „[[Angel (Two Tricky)|Angel]]“. Árið {{escyr|2004}} var undanúrslitakeppni fyrst notuð í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og komst Ísland sjálfkrafa áfram það ár vegna velgengni [[Birgitta Haukdal|Birgittu Haukdal]] í keppninni árið áður þegar hún lenti í áttunda sæti með 81 stig. Vegna þess að Ísland lenti fyrir utan topp tíu sætanna það árið þurfti það að keppa í undanúrslitum árin {{escyr|2005}}, {{escyr|2006}} og {{escyr|2007}} en komst aldrei áfram. Árið {{escyr|2008}} var reglunum breytt og hafa allir þáttakendur fyrir utan {{esccnty|Ítalía||Ítalíu}}, {{esccnty|Bretland}}, {{esccnty|Frakkland}}, {{esccnty|Þýskaland}}, {{esccnty|Spánn||Spán}} og sigurlandið frá árinu áður þurft að taka þátt í undanúrslitum. Eftir það komst Ísland upp úr undankeppninni allt til ársins {{escyr|2014}} en ekki árin {{escyr|2015}}, {{escyr|2016}}, {{escyr|2017}} og {{escyr|2018}}. Í heild sinni er Ísland annað sigursælasta land keppninnar sem á eftir að vinna, næst á eftir {{esccnty|Malta||Möltu}}. Fjöldi söngvara hefur keppt oftar en einu sinni fyrir hönd Íslands, þar á meðal [[Sigga Beinteins|Sigríður Beinteinsdóttir]] sem að hefur farið fjórum sinnum (tvisvar í tvíeyki, einu sinni sem sólóisti og einu sinni sem bakraddasöngkona). [[Stefán Hilmarsson]] hefur farið þrisvar fyrir hönd Íslands (í tvíeyki árin {{escyr|1988}}, {{escyr|1991}} og einu sinni sem bakraddasöngvari árið {{escyr|1999}}) og sama á við [[Selma Björnsdóttir|Selmu Björnsdóttir]] (sem sólóisti árin {{escyr|1999}} og {{escyr|2005}}), [[Eiríkur Hauksson|Eirík Hauksson]] (í tríói árið {{escyr|1986}} og sem sólóisti árið {{escyr|2007}}), [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsa]] (sem sólóisti árið {{escyr|2004}} og í tvíeyki árið {{escyr|2012}}), [[Friðrik Ómar Hjörleifsson|Friðrik Ómar]] (í tvíeyki árið {{escyr|2008}} og sem bakraddasöngvari árið {{escyr|2009}}), [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Heru Björk]] (sem bakraddasöngkona árin {{escyr|2009}} og {{escyr|2015}}, og sem sólóisti árin {{escyr|2010}} og {{escyr|2024}}) og [[Regína Ósk|Regínu Ósk]] (sem bakraddasöngkona árið {{escyr|2003}} og í tvíeyki árið {{escyr|2008}}). == Yfirlit þátttöku == <section begin=Yfirlit /> {| class="wikitable" |- |+ Merkingar |- | style="text-align:center; background-color:#FFD700;" | 1 | Fyrsta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#CCC;" | 2 | Annað sæti |- | style="text-align:center; background-color:#C96;" | 3 | Þriðja sæti |- | style="text-align:center; background-color:#FE8080;" | | Síðasta sæti |- | style="text-align:center; background-color:#A4EAA9;" | | Framlag valið en ekki keppt |} {{sticky header}} {{plain row headers}} {|class="wikitable sortable plain-row-headers sticky-header-multi" width="100%" ! rowspan="2"| Ár ! rowspan="2"| Flytjandi ! rowspan="2"| Lag<br /><small>Lag (L) og texti (T)</small> ! rowspan="2"| Tungumál ! colspan="2"| Úrslit ! colspan="2"| {{Abbr|U.úrslit|Undanúrslit}} |- ! Sæti !! Stig ! Sæti !! Stig |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|1986]] | [[ICY]] | „'''[[Gleðibankinn]]'''“<br /><small>L/T: Magnús Eiríksson</small> | íslenska | align=center | 16 / 20 | align=center | 19 | bgcolor="#ececec" rowspan="7" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1987|1987]] | [[Halla Margrét Árnadóttir|Halla Margrét]] | „'''[[Hægt og hljótt]]'''“<br /><small>L: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center | 16 / 22 | align=center | 28 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1988|1988]] | [[Beathoven]] | „'''[[Þú og þeir (Sókrates)]]'''“<br /><small>L/T: Sverrir Stormsker</small> | íslenska | align=center | 16 / 21 | align=center | 20 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989|1989]] | [[Daníel Ágúst Haraldsson|Daníel Ágúst]] | „'''[[Það sem enginn sér]]'''“<br /><small>L/T: Valgeir Guðjónsson</small> | íslenska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 0 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990|1990]] | [[Stjórnin]] | „'''[[Eitt lag enn]]'''“<br /><small>L: Hörður G. Ólafsson; T: Aðalsteinn Ásberg Ásgeirsson</small> | íslenska | align=center | 4 / 21 | align=center | 124 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991|1991]] | [[Stefán & Eyfi]] | „'''[[Draumur um Nínu]]'''“<br /><small>L/T: Eyjólfur Kristjánsson</small> | íslenska | align=center | 15 / 22 | align=center | 26 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992|1992]] | [[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] | „'''[[Nei eða já]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson, Grétar Örvarsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 7 / 23 | align=center | 80 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993|1993]] | [[Ingibjörg Stefánsdóttir|Inga]] | „'''[[Þá veistu svarið]]'''“<br /><small>L: Jon Kjell Seljeseth; T: Friðrik Sturluson</small> | íslenska | align=center | 13 / 25 | align=center | 42 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="-9999"|<small>[[Kvalifikacija za Millstreet]]</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1994|1994]] | [[Sigga Beinteins|Sigga]] | „'''[[Nætur]]'''“<br /><small>L: Friðrik Karlsson; T: Stefán Hilmarsson</small> | íslenska | align=center | 12 / 25 | align=center | 49 |bgcolor="#ececec" rowspan="2" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995|1995]] | [[Björgvin Halldórsson]] | „'''[[Núna]]'''“<br /><small>L: Björgvin Halldórsson, Ed Welch; T: Jón Örn Marinóson</small> | íslenska | align=center | 15 / 23 | align=center | 31 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996|1996]] | [[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] | „'''[[Sjúbídú]]'''“<br /><small>L/T: Anna Mjöll Ólafsdóttir, Ólafur Gaukur Þórhallsson</small> | íslenska | align=center | 13 / 23 | align=center | 51 | align=center | 10 / 29 | align=center | 59 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997|1997]] | [[Páll Óskar]] | „'''[[Minn hinsti dans]]'''“<br /><small>L: Páll Óskar, Trausti Haraldsson; T: Páll Óskar</small> | íslenska | align=center | 20 / 24 | align=center | 18 | bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1998|1998]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999|1999]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[All Out of Luck]]'''“<br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, Sveinbjörn I. Baldvinsson; T: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 23 | align=center bgcolor="#CCC" | 146 | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000|2000]] | [[Einar Ágúst & Telma]] | „'''[[Tell Me!]]'''“ <small>(„Hvert sem er“)</small> <br /><small>L: Örlygur Smári; T: Örlygur Smári, Sigurður Örn Jónsson</small> | enska | align=center | 12 / 24 | align=center | 45 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001|2001]] | [[Two Tricky]] | „'''[[Angel (Two Tricky)|Angel]]'''“ <small>(„Birta“)</small><br /><small>L: Einar Bárðarson, Magnús Þór Sigmundsson; T: Einar Bárðarson</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 22 / 22 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2002|2002]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tók ekki þátt</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003|2003]] | [[Birgitta Haukdal]] | „'''[[Open Your Heart]]'''“ <small>(„Segðu mér allt“)</small><br /><small>L: Birgitta Haukdal; T: Hallgrímur Óskarsson</small> | enska | align=center | 8 / 26 | align=center | 81 |bgcolor="#ececec" colspan="2" align=center data-sort-value="99999"|<small>Engin undankeppni</small> |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004|2004]] | [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Heaven]]'''“ <small>(„Himinn“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Magnús Þór Sigurðsson</small> | enska | align=center | 19 / 24 | align=center | 16 | colspan="2" data-sort-value="-9999" {{N/A|{{small|Topp 11 árið fyrr}}}}{{efn|Samkvæmt þáverandi reglum Eurovision komust öll topp-10 löndin, ásamt „Stóru Fjóru“ löndunum, sjálfkrafa áfram í úrslit næstkomandi ár. Sem dæmi, ef Þýskaland og Frakkland væru innan topp-10 sætanna, fengju löndin í ellefta og tólfta sæti pláss í úrslitunum árið eftir með þeim löndum sem voru líka innan topp-10.}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005|2005]] | [[Selma Björnsdóttir]] | „'''[[If I Had Your Love]]'''“<br /><small>L:Þ. Þorvaldsson, Vignir Vigfússon; T: Selma Björnsdóttir, [[Linda Thompson]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="3" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 16 / 25 | align=center | 52 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2006|2006]] | [[Silvía Nótt]] | „'''[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulations]]'''“ <small>(„Til hamingju Ísland“)</small><br /><small>L: Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson</small> | enska | align=center | 13 / 23 | align=center | 62 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007|2007]] | [[Eiríkur Hauksson]] | „'''[[Valentine Lost]]'''“ <small>(„Ég les í lófa þínum“)</small><br /><small>L: Sveinn Rúnar Sigurðsson; T: Peter Fenner</small> | enska | align=center | 13 / 28 | align=center | 77 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008|2008]] | [[Eurobandið]] | „'''[[This Is My Life]]'''“ <small>(„Fullkomið líf“)</small><br /><small>L: Örlygur Smári; T: Páll Óskar, Peter Fenner</small> | enska | align=center | 14 / 25 | align=center | 64 | align=center | 8 / 19 | align=center | 68 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009|2009]] | [[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir|Jóhanna Guðrún]] | „'''[[Is It True?]]'''“<br /><small>L/T: Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil, Tinatin</small> | enska | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 25 | align=center bgcolor="#CCC" | 218 | align=center bgcolor="#FFD700" | 1 / 18 | align=center bgcolor="#FFD700" | 174 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010|2010]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Je ne sais quoi]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Hera Björk</small> | enska, franska | align=center | 19 / 25 | align=center | 41 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 123 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011|2011]] | [[Vinir Sjonna]] | „'''[[Coming Home]]'''“ <small>(„Aftur heim“)</small><br /><small>L: Sigurjón Brink; T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center | 20 / 25 | align=center | 61 | align=center | 4 / 19 | align=center | 100 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012|2012]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] & [[Jón Jósep Snæbjörnsson|Jónsi]] | „'''[[Never Forget]]'''“ <small>(„Mundu eftir mér“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 20 / 26 | align=center | 46 | align=center | 8 / 18 | align=center | 75 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013|2013]] | [[Eyþór Ingi Gunnlaugsson|Eyþór Ingi]] | „'''[[Ég á líf]]'''“<br /><small>L/T: Örlygur Smári, Pétur Örn Guðmundsson</small> | íslenska | align=center | 17 / 26 | align=center | 47 | align=center | 6 / 17 | align=center | 72 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014|2014]] | [[Pollapönk]] | „'''[[No Prejudice]]'''“ <small>(„Enga fordóma“)</small><br /><small>L: [[Heiðar Örn Kristjánsson]]; T: Heiðar Örn Kristjánsson, [[Haraldur Freyr Gíslason]], [[John Grant]]</small> | enska | align=center | 15 / 26 | align=center | 58 | align=center | 8 / 16 | align=center | 61 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015|2015]] | [[María Ólafsdóttir]] | „'''[[Unbroken]]'''“ <small>(„Lítil skref“)</small><br /><small>L: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson; T: Ásgeir Orri Ásgeirsson, Pálmi Ragnar Ásgeirsson, Sæþór Kristjánsson, María Ólafsdóttir</small> | enska | bgcolor="#ececec" rowspan="4" colspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 15 / 17 | align=center | 14 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016|2016]] | [[Greta Salóme Stefánsdóttir|Greta Salóme]] | „'''[[Hear Them Calling]]'''“ <small>(„Raddirnar“)</small><br /><small>L/T: Greta Salóme</small> | enska | align=center | 14 / 18 | align=center | 51 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017|2017]] | [[Svala Björgvinsdóttir|Svala]] | „'''[[Paper]]'''“ <small>(„Ég veit það“)</small><br /><small>L: Svala Björgvinsdóttir, Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise; T: Svala Björgvinsdóttir, Lily Elise</small> | enska | align=center | 15 / 18 | align=center | 60 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|2018]] | [[Ari Ólafsson]] | „'''[[Our Choice]]'''“ <small>(„Heim“)</small><br /><small>L/T: Þórunn Erna Clausen</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 19 / 19 | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019|2019]] | [[Hatari]] | „'''[[Hatrið mun sigra]]'''“<br /><small>L/T: Hatari</small> | íslenska | align=center | 10 / 26 | align=center | 232 | align=center bgcolor="#C96" | 3 / 17 | align=center bgcolor="#C96" | 221 |- bgcolor="#A4EAA9" ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020|2020]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[Think About Things]]'''“ <small>(„Gagnamagnið“)</small><br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="4" align=center|<small>Keppni aflýst</small>{{efn|name="esc 2020"|Keppnin árið 2020 var aflýst vegna [[Covid-19 faraldurinn|COVID-19 faraldursins]].}} |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021|2021]] | [[Daði og Gagnamagnið]] | „'''[[10 Years]]'''“<br /><small>L/T: [[Daði Freyr]]</small> | enska | align=center | 4 / 26 | align=center | 378 | align=center bgcolor="#CCC" | 2 / 17 | align=center bgcolor="#CCC" | 288 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022|2022]] | [[Systur]] | „'''[[Með hækkandi sól]]'''“<br /><small>L/T: [[Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]]</small> | íslenska | align=center | 23 / 25 | align=center | 20 | align=center | 10 / 17 | align=center | 103 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023|2023]] | [[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] | „'''[[Power]]'''“ <small>(„Lifandi inní mér“)</small><br /><small>L/T: Diljá, Pálmi Ragnar Ásgeirsson</small> | enska | bgcolor="#ececec" colspan="2" rowspan="2" align=center | <small>Komst ekki áfram</small> | align=center | 11 / 16 | align=center | 44 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2024|2024]] | [[Hera Björk Þórhallsdóttir|Hera Björk]] | „'''[[Scared of Heights]]'''“ <small>(„Við förum hærra“)</small><br /><small>L/T: Ásdís María Viðarsdóttir, Michael Burek, Jaro Omar, Ferras Alqaisi</small> | enska | align=center bgcolor="#FE8080" | 15 / 15 | align=center bgcolor="#FE8080" | 3 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025|2025]] | [[VÆB|Væb]] | „'''[[Róa (lag)|Róa]]'''“<br /><small>L/T: Hálfdán Helgi Matthíasson, [[Ingi Bauer|Ingi Þór Garðarsson]], Matthías Davíð Matthíasson, Gunnar Björn Gunnarsson | íslenska | align=center | 25 / 26 | align=center | 33 | align=center | 6 / 15 | align=center | 97 |- ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|2026]] |bgcolor="#ececec" colspan="7" align=center data-sort-value="99999"|<small>Tekur ekki þátt</small> |}<section end=Yfirlit /> == Tölfræði atkvæðagreiðslu == Tölfræði atkvæðagreiðslu í Eurovision frá 1986 til 2021. <!-- Uppfæra (úrslit) --> Lönd sem Ísland ''hefur gefið'' flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 230 |- bgcolor="silver" | 2 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 198 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 152 |- | 4 | {{FRA}} {{esccnty|Frakkland}} | 116 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 98 |} Lönd sem ''hafa gefið'' Íslandi flest stig: {| class="wikitable" ! Sæti ! Land ! Stig |- bgcolor="gold" | 1 | {{SWE}} {{esccnty|Svíþjóð}} | 137 |- bgcolor="silver" | 2 | {{NOR}} {{esccnty|Noregur}} | 130 |- bgcolor="#CC9966" | 3 | {{DNK}} {{esccnty|Danmörk}} | 128 |- | 4 | {{GBR}} {{esccnty|Bretland}} | 100 |- | 5 | {{FIN}} {{esccnty|Finnland}} | 84 |} == Stigakynnar og þulir RÚV == {{Col-begin}} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" !Ár !Stigakynnar |- |[[1986]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1988]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1989]] |[[Erla Björk Skúladóttir]] |- |[[1990]] |[[Árni Snævarr]] |- |[[1991]] |[[Sigríður Pétursdóttir]] |- |[[1992]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1993]] |[[Guðrún Skúladóttir]] |- |[[1994]] |[[Sigríður Arnardóttir]] |- |[[1995]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[1996]]<nowiki/>-<nowiki/>[[1997]] |[[Svanhildur Konráðsdóttir]] |- |[[1998]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[1999]] |[[Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir]] |- |[[2000]] |[[Ragnheiður Elín Clausen]] |- |[[2001]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2002]] |''Ísland tók ekki þátt'' |- |[[2003]] |[[Eva María Jónsdóttir]] |- |[[2004]] |[[Sigrún Ósk Kristjánsdóttir]] |- |[[2005]]<nowiki/>-<nowiki/>[[2007]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2008]] |[[Brynja Þorgeirsdóttir]] |- |[[2009]] |[[Þóra Tómasdóttir]] |- |[[2010]] |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |- |[[2011]] |[[Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir]] |- |[[2012]] |[[Matthías Matthíasson]] |- |[[2013]] |[[María Sigrún Hilmarsdóttir]] |- |[[2014]] |[[Benedikt Valsson]] |- |[[2015]] |[[Sigríður Halldórsdóttir]] |- |[[2016]] |[[Unnsteinn Manuel Stefánsson]] |- |[[2017]] |[[Björgvin Halldórsson]] |- |[[2018]] |[[Edda Sif Pálsdóttir]] |- |[[2019]] |[[Jóhannes Haukur Jóhannesson]] |- |[[2021]] |[[Hannes Óli Ágústsson]] |- |[[2022]] |[[Daði Freyr Pétursson|Árný Fjóla Ásmundsdóttir]] |- |[[2023]] |[[Hatari|Einar Stefánsson]] |- |[[2024]] |[[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] |- |[[2025]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |} {{Col-2}} {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Þulir |- | [[1986]] | [[Þorgeir Ástvaldsson]] |- | [[1987]] | [[Kolbrún Halldórsdóttir]] |- | [[1988]] | [[Hermann Gunnarsson]] |- | [[1989]]-[[1991]] | [[Arthúr Björgvin Bollason]] |- | [[1992]] | [[Árni Snævarr]] |- | [[1993]]-[[1997]] | [[Jakob Frímann Magnússon]] |- | [[1998]] | [[Páll Óskar Hjálmtýsson]] |- | [[1999]]-[[2001]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2002]] | [[Logi Bergmann Eiðsson]] |- | [[2003]]-[[2005]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2006]]-[[2010]] | [[Sigmar Guðmundsson]] |- | [[2011]]-[[2012]] | [[Hrafnhildur Halldórsdóttir]] |- | [[2013]]-[[2015]] | [[Felix Bergsson]] |- | [[2016]]-[[2023]] | [[Gísli Marteinn Baldursson]] |- | [[2024]]- | [[Guðrún Dís Emilsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242558506d/eva-ruza-og-gunna-dis-inn-fyrir-gisla-og-felix|title=Eva Ruza og Gunna Dís inn fyrir Gísla og Felix|author1=Sólrún Dögg Jósefsdóttir|date=2024-04-17|website=Vísir|language=|access-date=2024-04-29}}</ref> |} {{Col-end}} == Forsöngur, höfundur/ar og bakraddir == {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header" !Ár !Lag !Lagahöfundur !Textahöfundur !Forsöngur !Bakraddir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1986|1986]] |„[[Gleðibankinn]]“ |Magnús Eiríksson |Magnús Eiríksson |[[ICY]] ([[Eiríkur Hauksson]], [[Helga Möller]] og [[Pálmi Gunnarsson]]) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1987|1987]] |„[[Hægt og hljótt]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Halla Margrét Árnadóttir]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1988|1988]] |„[[Þú og þeir (Sókrates)]]“ |[[Sverrir Stormsker]] |[[Sverrir Stormsker]] |[[Beathoven]] ([[Stefán Hilmarsson]]) |Edda Borg Ólafsdóttir og [[Sverrir Stormsker]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989|1989]] |„[[Það sem enginn sér]]“ |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Valgeir Guðjónsson]] |[[Daníel Ágúst Haraldsson]] |[[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og Eva Leila Banine |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1990|1990]] |„[[Eitt lag enn]]“ |Hörður G. Ólafsson |[[Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson]] |[[Stjórnin]] ([[Grétar Örvarsson]] og [[Sigríður Beinteinsdóttir]]) |[[Stjórnin]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991|1991]] |„[[Draumur um Nínu]]“ |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]] og [[Stefán Hilmarsson]] |Erna Þórarinsdóttir og [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992|1992]] |„[[Nei eða já]]“ |[[Friðrik Karlsson]] og [[Grétar Örvarsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Heart2Heart|Heart 2 Heart]] ([[Sigríður Beinteinsdóttir]] og [[Sigrún Eva Ármannsdóttir (söngkona)|Sigrún Eva Ármannsdóttir]]) |[[Friðrik Karlsson]], [[Grétar Örvarsson]], Halldór Hauksson og Jóhann Ásmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993|1993]] |„[[Þá veistu svarið]]“ |Jon Kjell Seljeseth |[[Friðrik Karlsson]] |[[Ingibjörg Stefánsdóttir]] |Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]] og [[Guðrún Gunnarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1994|1994]] |„[[Nætur]]“ |[[Friðrik Karlsson]] |[[Stefán Hilmarsson]] |[[Sigríður Beinteinsdóttir]] |Edda Borg Ólafsdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eva Ásrún Albertsdóttir]], [[Eyjólfur Kristjánsson]] og Ingi Gunnar Jóhannsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995|1995]] |„[[Núna]]“ |[[Björgvin Halldórsson]] og Ed Welch |Jón Örn Marínósson |[[Björgvin Halldórsson]] |Berglind Björk Jónasdóttir, Erna Þórarinsdóttir, [[Eyjólfur Kristjánsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]] og [[Stefán Hilmarsson]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996|1996]] |„[[Sjúbídú]]“ |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir|Anna Mjöll]] og [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]] |[[Anna Mjöll Ólafsdóttir]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997|1997]] |„[[Minn hinsti dans]]“ |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Trausti Haraldsson |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] |[[Páll Óskar|Páll Óskar | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1998|1998]] | ="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999|1999]] |„[[All Out of Luck]]“ |[[Selma Björnsdóttir]], Sveinbjörn I. Baldvinsson og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] |Jóhanna Vigdís Arnardóttir, Rúna G. Stefánsdóttir og [[Stefán Hilmarsson]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000|2000]] |„[[Tell Me!]]“ |Örlygur Smári |Örlygur Smári og Sigurður Örn Jónsson |[[Einar Ágúst Víðisson]] og [[Telma Ágústsdóttir]] |[[Eyjólfur Kristjánsson]], Guðbjörg Magnúsdóttir, Hulda Gestsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2001|2001]] |„[[Angel (TwoTricky)|Angel]]“ |[[Einar Bárðarson]] og Magnús Þór Sigmundsson |[[Einar Bárðarson]] |[[TwoTricky|Two Tricky]] (Gunnar Ólafson og Kristján Gíslason) |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2002|2002]] | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2003|2003]] |„[[Open Your Heart]]“ |Hallgrímur Óskarsson og [[Birgitta Haukdal]] |Hallgrímur Óskarsson |[[Birgitta Haukdal]] |Margrét Eir Hjartardóttir og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2004|2004]] |„[[Heaven]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Magnús Þór Sigmundsson |[[Jón Jósep Snæbjörnsson]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2005|2005]] |„[[If I Had Your Love]]“ |Vignir Snær Vigfússon og [[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Selma Björnsdóttir]] og Linda Thompson |[[Selma Björnsdóttir]] |[[Regína Ósk Óskarsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2006|2006]] |„[[Congratulations (Silvía Nótt)|Congratulation]]“ |[[Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson]] |[[Silvía Nótt]] |[[Silvía Nótt]] |Gísli Magna Sigríðarson, Pétur Örn Guðmundsson og [[Sigríður Beinteinsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007|2007]] |„[[Valentine Lost]]“ |Sveinn Rúnar Sigurðsson |Peter Fenner |[[Eiríkur Hauksson]] | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008|2008]] |„[[This Is My Life]]“ |Örlygur Smári |[[Páll Óskar|Páll Óskar Hjálmtýsson]] og Peter Fenner |[[Eurobandið]] ([[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Regína Ósk Óskarsdóttir]]) |[[Grétar Örvarsson]], [[Guðrún Gunnarsdóttir]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009|2009]] |„[[Is It True?]]“ |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |Óskar Páll Sveinsson, Chris Neil og Tinatin |[[Jóhanna Guðrún Jónsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, [[Friðrik Ómar Hjörleifsson]] og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010|2010]] |„[[Je ne sais quoi]]“ |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Örlygur Smári og [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] |Erna Hrönn Ólafsdóttir, Heiða Ólafsdóttir, Kristján Gíslason, [[Kristjana Stefánsdóttir]] og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011|2011]] |„[[Coming Home]]“ |[[Sigurjón Brink]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Vinir Sjonna|Sjonni's Friends]] (Benedikt Brynleifsson, Gunnar Ólafsson, Hreimur Örn Heimisson, Matthías Matthíasson, Pálmi Sigurhjartarson og Vignir Snær Vigfússon) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012|2012]] |„[[Never Forget]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] og [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Guðrún Árný Karlsdóttir, Gísli Magna Sigríðarson og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2013|2013]] |„[[Ég á líf]]“ |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |Örlygur Smári og Pétur Örn Guðmundsson |[[Eyþór Ingi Gunnlaugsson]] |Bergþór Smári Jakobsson, Einar Þór Jóhannsson, Hannes Heimir Friðbjarnarson og Kristján Gíslason |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014|2014]] |„[[No Prejudice]]“ |Heiðar Örn Kristjánsson |Haraldur F. Gíslason |[[Pollapönk]] |[[Óttarr Proppé]] og Snæbjörn Ragnarsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2015|2015]] |„[[Unbroken]]“ |StopWaitGo |StopWaitGo |[[María Ólafsdóttir]] |Alma Rut Kristjánsdóttir, Ásgeir Orri Ásgeirsson, [[Friðrik Dór|Friðrik Dór Jónsson]], [[Hera Björk Þórhallsdóttir]] og Íris Hólm |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016|2016]] |„[[Hear Them Calling]]“ |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |[[Greta Salóme Stefánsdóttir]] |Gísli Magna Sigríðarson, Hafsteinn Þórólfsson, Kristján Gíslason, Lilja Björk Runólfsdóttir og Pétur Örn Guðmundsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2017|2017]] |„[[Paper]]“ |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |Einar Egilsson, Lester Mendez, Lily Elise og [[Svala Björgvinsdóttir]] |[[Svala Björgvinsdóttir]] |Anna Sigríður Snorradóttir, Fanny Kristín Tryggvadóttir, Hrönn Svansdóttir, Íris Lind Verudóttir og Óskar Einarsson |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018|2018]] |„[[Our Choice]]“ |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Þórunn Erna Clausen]] |[[Ari Ólafsson]] |Arna Rún Ómarsdóttir, Erla Stefánsdóttir, Gunnar Leó Pálsson, [[Þórunn Erna Clausen]] og Vignir Snær Vigfússon |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019|2019]] |„[[Hatrið mun sigra]]“ |[[Hatari]] |[[Hatari]] |[[Hatari]] (Matthías Tryggvi Haraldsson, Klemens Hannigan og Einar Stefánsson) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020|2020]] |„[[Think About Things]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021|2021]] |„[[10 Years]]“ |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði Freyr Pétursson]] |[[Daði og Gagnamagnið]] (Daði Freyr Pétursson o.fl.) |Sigrún Birna Pétursdóttir og Hulda Kristín Kolbrúnardóttir |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022|2022]] |„[[Með hækkandi sól]]“ |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Lay Low|Lovísa Elísabet Sigrúnardóttir]] |[[Systur]] (Elín Eyþórsdóttir, Elísabet Eyþórsdóttir og Sigríður Eyþórsdóttir) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023|2023]] |„[[Power]]“ |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir]] og Pálmi Ragnar Ásgeirsson |[[Diljá Pétursdóttir|Diljá]] |Katla Þórudóttir Njálsdóttir og Kolbrún María Másdóttir) | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2024|2024]] |”[[Scared of Heights]]” |[[Ferras Alqaisi]],[[Ásdís María Viðarsdóttir]], Jaro Omar og Michael Burek | [[Ásdís María Viðarsdóttir]], [[Ferras Alqaisi]], Jaro Omar og Michael Burek. |[[Hera Björk Þórhallsdóttir]] | Íris Hólm Jónsdóttir, Arnar Jónsson, Villi Óskar Vilhjámsson. | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025|2025]] | | „'''[[Róa (lag)|Róa]]'''“ | Gunnar Björn Gunnarsson, Hálfdán Helgi Matthíasson, Ingi Þór Garðarsson og Matthías Davíð Matthíasson. | Hálfdán Helgi Matthíasson, Ingi Þór Garðarson og Matthías Davíð Matthíasson | [[Væb]] ( Hálfdán Helgi Matthíasson og Matthías Davíð . | |- | ! scope="row" | [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|2026]] | colspan="5" {{N/A|{{small|Ísland tók ekki þátt}}}} |} == Athugasemdir == {{notelist}} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.ruv.is/songvakeppnin Vefsíða Söngvakeppninnar] * {{Opinber vefsíða|name=Ísland á Eurovision.tv}} {{Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} [[Flokkur:Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva| ]] [[Flokkur:Lönd í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva|Ísland]] 5yavlbzbxjbgoam5opx2ozkn5pdqrh5 0 96326 1958592 1956875 2026-04-02T07:43:33Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1958592 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Fievre typhoide.png|250px|thumb|Útbreiðsla taugaveiki. Rauður táknar háa landlæga sjúkdómstíðni og brúnn táknar miðlungs landlæga sjúkdómstíðni.]] '''Taugaveiki''' (áður fyrr stundum nefnd '''tyfussótt''', [[fræðiheiti]]: ''febris typhoidea'') er óloftbær bakteríu-[[smitsjúkdómur]] sem berst einkum með [[vatn]]i og [[matur|matvælum]], einkum í suðlægum löndum. Nefnd baktería ber heitið ''salmonella typhi'' og hún herjar á [[meltingarvegur|meltingarveg]] líkamans.<ref name="Kamilla">Kamilla Sigríður Jósefsdóttir [http://www.heilsugaeslan.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=4845 Taugaveiki]</ref> Veturinn 1906-1907 braust út taugaveikifaraldur í [[Skuggahverfið|Skuggahverfinu]] í [[Reykjavík]]. <ref>[https://lemurinn.is/2016/07/31/taugaveiki-a-islandi/ Taugaveiki á Íslandi] Lemúrinn</ref> Alls veiktust 98 manns og var orsökin rakin til [[Gerlar|bakteríu]]<nowiki/>mengunar í ''Móakotslind'' sem var brunnur og eitt helsta vatnsbólið í hverfinu og stóð við horn [[Vatnsstígur|Vatnsstígs]] og [[Lindargata|Lindargötu]] en báðar þessar götur draga nafn sitt af henni. == Útbreiðsla == 17 milljón sýkingartilfelli eru áætluð á hverju ári og mesta útbreiðslan er í [[Asía|Asíu]], [[Afríka|Afríku]], [[Mið-Ameríka|Mið-]] og [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]].<ref name="Kamilla"></ref> Taugaveiki var nokkuð algengur sjúkdómur á [[Ísland]]i á árum áður og voru menn þá stundum settir í einangrun vegna smithættu. <ref>[https://www.heimaslod.is/index.php/Taugaveiki Taugaveiki] Heimaslóð</ref> Áður fyrr létust um 10 - 20 af hundraði þeirra sem veiktust en í dag er þessi tala komin undir 1 %. == Heimildir == <div class="references-small">{{reflist}}</div> == Tenglar == * {{vísindavefur|66356|Hvað er taugaveiki?}} * [https://www.visir.is/taugaveikis-maeja-/article/2016160318630 Taugaveikis-Mæja], grein í [[Fréttablaðið|Fréttablaðinu]] eftir [[Stefán Pálsson]] {{Stubbur|heilsa}} [[Flokkur:Smitsjúkdómar]] i3raxohqmius6gox1zfrmryzahdiil8 0 105820 1958580 1957704 2026-04-02T06:05:35Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958580 wikitext text/x-wiki [[Image:Pumpkins.jpg|thumb|Nokkur stór grasker]] [[Image:PumpkinPiePiece.JPG|thumb|Sneið af graskersböku]] [[Mynd:Pumpkin Seeds (matured).jpg|thumb|left|Graskerfræ (þroskað)]] [[Image:pumpkin_flower.jpg|thumb|Blóm graskers.]] '''Grasker''' er [[ávöxtur]] af ættkvíslinni ''[[Cucurbita]]'' og graskersætt af tegundunum ''[[Cucurbita pepo]]'' eða ''[[Cucurbita mixta]]''. Grasker hafa vanalega þykkt appelsínugult eða gult hýði og eru ræktuð til matar og til skrauts og skemmtunar. Bökur úr graskerjum er hefðbundinn hluti af hinni bandarísku [[þakkargjörðarhátíð]] og útskorin grasker eru algengt skraut á [[hrekkjavaka|hrekkjavöku]]. Elstu menjar um graskersfræ fundust í [[Mexíkó]] og eru frá 7000 og 5500 fyrir Krist. Grasker vega um 450 kg en eru oft 4-8 kg. Grasker eru tvíkynja og eru kven- og karlblóm á sömu jurt. Grasker eru ræktuð víða bæði sem skepnufóður og til skrauts og sölu. Ræktun þeirra hefst í byrjun júlí og þarf jarðvegshiti þá á þriggja þumlunga dýpi (7.72 sm) að vera minnst 15.5°C og jarðvegur þarf að vera rakadrægur. Grasker eru harðgerðar jurtir en uppskera getur þó brugðist vegna þurrka eða kulda eða vegna sandjarðvegs sem heldur illa raka. Stærstu grasker eru af tegundinni ''Cucurbita maxima''. Skelin, [[fræ]], [[lauf]] og [[blóm]] graskers eru æt. [[Mynd:One-pie pumpkin.jpg|left|thumb|140px|Dós með graskerastöppu.]] Þegar grasker hefur þroskast er hægt að sjóða, baka eða rista það. Fræin eru oft ristuð. Í Mið-Austurlöndum er grasker notað í sæta rétti, í [[sælgæti]] sem kallað er ''halawa yaqtin''. Í Suður-Asíulöndum eins og [[Indland|Indlandi]] er grasker soðið með [[smjör|smjöri]], [[sykur|sykri]] og kryddi í rétt sem kallast ''kadu ka halwa''. Í [[Guangxi]] héraðinu í [[Kína]] eru laufblöð graskers soðin eins og [[grænmeti]] og notuð í súpur. Í [[Ástralía|Ástralíu]] og Nýja-Sjálandi er grasker oft ristað með öðru grænmeti. Graskersfræ eru oft notuð í staðinn fyrir [[sólblómafræ]]. Grasker má nota til að bragðbæta drykki. Graskersfræ eru talin holl. Niðursoðin grasker eru gefin köttum og hundum til að bæta meltingu. [[Mynd:Halloween.JPG|thumb|Útskorin grasker á hrekkjavöku]] Algengt er að skera út mynstur í grasker fyrir hrekkjavöku í Norður-Ameríku og nota þau sem luktir. Útskorin grasker voru fyrst tákn um uppskerutímann en urðu síðan tengd hrekkjavöku. [[Mynd:CompetitivePumpkins.jpg|thumb|Keppt um stærsta graskerið]] Ræktendur graskerja keppa oft um stærsta og þyngsta graskerið og haldnar eru hátíðir í kringum slík keppni. Grasker eru þekkt minni í ævintýrum og þjóðsögum, þau er oft tengt nornum í kringum hrekkjavöku. Í sögunni af [[Öskubuska|Öskubusku]] breytir álfkona graskeri í vagn en á miðnætti verður hann aftur að graskeri. == Tenglar == {{Commonscat|Pumpkins|graskerjum}} * [https://www.mobot.org/gardeninghelp/plantfinder/Squash.asp Squash Display at Missouri Botanical Garden] — Myndir af 150 afbrigðum graskerja] * [https://www.bbl.is/frettir/fraedsluhornid/mondlugrasker-eru-staerstu-ber-i-heimi/21755/ Möndlugrasker eru stærstu ber í heimi (Bændablaðið=] [[Flokkur:Graskersætt]] 4jv17oq4jrg9ut96lhd9lb94jn2012z 0 105923 1958572 1954137 2026-04-01T23:09:54Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1958572 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarstefna | nafn = Djassbræðingur | bakgrunns-litur = crimson | litur = white | uppruni = Seinni hluti [[1961-1970|sjöunda áratugarins]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. | hljóðfæri = [[Rafmagnsgítar]] – [[Rafbassi|Rafmagnsbassi]] – [[Tromma|Trommur]] – [[Saxófónn]] – [[Trompet]] – [[Hljómborð]] – [[Hljóðgervill]] | tengdar-stefnur = [[Djass]] – [[Rokk]] – [[Fönk]] – [[Sýrurokk]] – [[Frjáls djass]] }} '''Djassbræðingur''' ([[enska|e.]] ''jazz fusion'' eða bara ''fusion'') er [[tónlistarstefna]] sem kom fram seint á [[1961-1970|sjöunda áratugnum]] en varð vinsæl á [[1971-1980|áttunda áratugnum]]. Djassbræðingur gengur út á að blanda saman ólíkum tónlisastefnum við [[djass]]tónlist. Oftast þegar talað er um djassbræðing er átt við djass-rokk en til eru margar aðra stefnur sem flokkast sem djassbræðingur. Þegar djassbræðingur er spilaður er oftast notast við rafmagnshljóðfæri frekar en órafmögnuð hljóðfæri en séu þau notuð eru þau gjarnan „mike-uð“ upp. Algengustu hljóðæri í djass bræðingi eru [[rafbassi|rafmagnsbassi]], [[rafmagnsgítar]], [[hljóðgervill]], [[tréblásturshljóðfæri]], [[málmblásturshljóðfæri]] ásamt miklu [[tromma|slagverki]].<ref>[http://www.hypermusic.ca/jazz/fusion.html „History of Jazz fusion“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120101101546/http://www.hypermusic.ca/jazz/fusion.html |date=2012-01-01 }}, Skoðað 4. mars 2012.</ref> Bræðingstónlist er ekki mikið spiluð í útvarpi í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] sennilega vegna þess hversu flókin hún er, lítill söngur og einnig vegna þess hversu lögin eru oft löng. Útvarpsstöðvar í [[Evrópa|Evrópu]] sýna hins vegar tónlistastefnunni meiri áhuga og er hún einnig mjög vinsæl í [[Japan]] og [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]]. Þrátt fyrir það að djass bræðingsplötur hafa ekki verið seldar í stórum upplögum hefur tónlistarstefnan verið vinsæl. == Upphafið == === Sjöundi áratugurinn === [[Mynd:Miles_Davis_22.jpg|thumb|right|200px|Trompetleikarinn og tónskáldið [[Miles Davis]] árið 1987]] [[John Coltrane]] hafði á [[1961-1970|sjöunda áratugnum]] ásamt öðrum þróað [[frjáls djass|frjálsan djass]] ([[enska|e.]] ''free jazz''). Margir djassunnendur vilja meina að þegar John Coltrane lést árið 1967 hafði myndast ákveðið tómarúm innan [[djass]]tónlistar. Á sama tíma var [[rokk]]ið orðið mjög vinsælt og höfðu margir ungir djasstónlistarmenn alist upp við að hlusta á rokktónlist og byrjuðu að heimfæra hluti úr rokkinu yfir í sinn flutning á djasstónlist. fram á seinni hluta [[1961-1970|sjöunda áratugsins]] hafði djass- og [[rokk]]tónlist verið allveg aðskildar stefnur.<ref>(https://www.allmusic.com/explore/style/d299 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120219122445/http://www.allmusic.com/explore/style/d299 |date=2012-02-19 }}), Skoðað 1. mars 2012.</ref> Að blanda þessum tveim stefnum saman gekk þó vel upp þar sem báðar tónlistastefnurnar eiga það sameiginlegt að geta rakið rætur sínar aftur til [[blús]], [[gospel]] og [[Ryþmablús|R&B]] og eiga því margt sameiginlegt. Með því að blanda þessum stefnum saman náðu tónlistarmenn að breikkðuð mörk djassins og rokksins og náðu þar af leiðandi til stærri áheyrandahóps. Seint á [[1961-1970|sjöunda áratugnum]] fannst tropmetleikaranum [[Miles Davis]] kominn tími á breytingar. Miles Davis hafði verið mikið að hlusta á [[Jimi Hendrix]], [[James Brown]] og [[Sly Stone]] og langði að þróa tónlist sína í þá átt. Hann fékk líka áhuga á þeim nýja möguleika að nota rafmagnshljóðfæri. Platan ''[[In a Silent Way]]'' sem kom út árið 1969 var hans fyrsta skref í áttina að bræðingstónlist. Þeir sem spiluðu inn á plötuna ásamt Miles Davis voru [[Joe Zawiul]], [[Chik Corea]] og [[Herbie Hancock]] á rafmagns[[hljómborð]], [[John McLaughlin]] á rafmagnsgítar og Tony Williams á [[trommur]] Sex mánuðum eftir upptökur á ''In a Silent Way'' tók Miles Davis upp plötuna ''[[Bitches Brew]]''.<ref>[http://liraproductions.com/jazzrock/htdocs/histhome.htm „History of Jazz-Rock fusion“], Skoðað 5. mars 2012.</ref> Það er nokkuð viðurkennt að platan ''Bitches Brew'' sé fyrsta áhrifamikla djass bræðings platan sem gefin hefur verið út. Þar blandar Miles Davis]hefðbundnum djass saman við rokkgítar- og trommuleik og þar með kynnti hann [[djass]] fyrir víðari áheyrandahópi. Platan hafði óvenjulega blöndu af tónlistarmönnum. Þar voru men eins og Joe Zawinul og Chick Corea á [[hljómborð]], [[Wayne Shorter]] á [[saxófónn|saxófón]], John McLaughlin á rafmagnsgítar og [[Lenny White]] á [[trommur]]. Þessir tónlistamenn áttu svo eftir að stofna helstu og frægustu bræðingshljómsveitir heimsins, [[Weather Report]] (Zawinul og Shorter), [[Return To Forever]] (Corea og White) og [[The Mahavishnu Orchestra]] (McLaughlin) === Áttundi áratugurinn === [[Mynd:Weather Report (Jaco Pastorius).jpg|thumb|190px|alt=Pastorius, shirtless, playing bass in his early years.|[[Jaco Pastorius]] árið 1977]] Weather Report er ein farsælasta hljómsveit djassbræðingsins, með plötum sem náðu inn á top 50 lista báðum meginn við [[Atlantshafið]]. Platan ''[[Black Market]]'' sem kom út árið 1976 varð fyrsta platan þeirra sem náði miklum vinsældum. Við upptökur á henna byrjaði bassalaeikarinn [[Jaco Pastorius]] í hljómsveitinnien hann kom með nýjan hljóm inn í djassinn. Hann spilaði á bandalausan [[Fender Jazz bass]]. Jaco spilaði laglínur á bassann, notaði flaututóna, óvanalega hljóma og mjög hröð stef. Árið 1977 kom út platan ''[[Heavy Weather]]'' sem inniheldur meðal annars þeirra þekktasta lag ''[[Birdland]]''. ''Heavy Weather'' er mest selda bræðingsplata allra tíma. The Mahavishnu Orchestra spilaði tónlist í rokkaðri kanntinum. John McLaughlin stofnaði hljómsveitina 1971 undir áhrifum austurlenskrar [[dulspeki]]. Sköpunargáfa þeirra breikkaði mörk [[djass]]ins og eru plöturnar ''[[The Inner Mounting Flame]] '' sem kom út árið 1971 og ''[[Birds of Fire]]'' sem kom út árið 1972 komar á þann stall að vera taldar sígildar bræðingsplötur. [[Jan Hammer]] var frumkvöðull í notkun á [[Minimoog]] [[Hljóðgervill|hljóðgervli]] með „distortion effect“. Hann beygði tónhæð tónana sem hann spilaði og lét Minimoog hljóma líkt og [[gítar]]. Hljómur The Mahvishnu Orchestra veitti tónlistarmönnum sem spiluðu [[sýrurokk]] ([[enska|e.]] ''psychedelic rock'') innblástur. [[Mynd:Frank Zappa, Theatre de Clichy, Paris, 1971.jpg|thumb|200px|left|[[Frank Zappa]] áarið 1971]] Önnur áhrifamikil bræðingshljómsveit sem kom út úr samstarfinu við upptökur á ''Bitches Brew'' var [[Return to Forever]] sem var stofnuð af Chick Korea. Til að byrja með spilaði hún [[latin-djass]] en þegar kom fram á árið 1975 hafði hljómsveitin þróast út í djassbræðing. Þeir gáfu út plötuna ''[[Romantic Warrior]]'' sem kom út árið 1976 sem markaði þáttaskil í bræðingstónlist. Hún innihélt sex flókin og margbrotin „instrumental“ lög sem átti eftir að að veita bræðingstónlistarmönnum inblástur þau ár sem á eftir komu. Það voru gefnar út nokkrar aðrar plötur sem högðu áhrif á bræðingstónlist á [[1971-1980|áttunda áratugnum]]. Platan ''[[Believe It]]'' með [[Tony Williams]] kynnti heiminum fyrir gítarleikaranum [[Allan Holdsworth]]. [[Frank Zappa]] gaf út plötuna ''[[Roxy & Elsewhere]]'' árið 1974 þar sem hann blandaði saman djasstónlist, rokktónlist og húmor. The [[Pat Metheny Group]] gaf út samnefnda plötu árið 1978. Þeir unnu seinna til [[Grammy verðlaun]]a fyrir besta djassbræðings flutninginn. Bresku hljómsveitirnar [[Brand X]] og [[Soft Machine]] gáfu út plöturnar ''[[Unorthodox Behaviour]]'' árið 1976 og ''[[Third]]'' 1970 og sýndu þar með að breskar hljómsveitir gætu gert heimsklassa bræðingsplötur. Franski fiðluleikarinn [[Jan-Luc Ponty]] gaf út plötuna ''[[Enigmatic Ocean]]'' árið 1977.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Julia Rolf, Scofield|titill=Jazz the complete story|útgefandi=Flame Tree Publishing|ár=2007}}. </ref> === Níundi áratugurinn === [[1981-1990|Níundi áratugurinn]] var í samanburði við þann áttunda frekar rólegur hvað varðar djass-rokkið, þótt [[Chik Corea]], [[Holdsworth]] og bandaríski gítarleikarinn [[John Scofeild]] höfðu gefið út nokkrar þýðingamiklar plötur á þessum tíma. Á seinni árum hefur hljómsveitin [[Tribal Tech]] sem leidd er af gítarleikaranum [[Scott Henderson]] og bassaleikaranum [[Gary Wills]], haldið fána djass-rokksins á lofti.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Julia Rolf, Scofield|titill=Jazz the complete story|útgefandi=Flame Tree Publishing|ár=2007}}.</ref> == Flauelsdjass == [[Flauelsdjass]] ([[enska|e.]] ''smooth jazz'') er tónlistarstefna sem þróaðist út frá djassbræðingi. Flauelsdjass byggir oftast á [[fönk]] „grúvi“, svokölluðum djasshljómum, slapp-bassalínum og fyrirsjáanlegum sólóum sem oftast eru spiluð á [[trompet]], alto- eða sópransaxófón. Tónlistin er ekki voða flókin, heldur er áhersla lögð á hvernig hljómurinn er.<ref>https://www.allmusic.com/explore/style/smooth-jazz-d4447 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111214212830/http://allmusic.com/explore/style/smooth-jazz-d4447 |date=2011-12-14 }} ], Skoðað 4. mars 2012.</ref> Margir kalla flauelsdjass djassbræðing þótt offast þegar er verið að tala um djassbræðing sé átt við þá tónlistastefnu sem spratt upp frá plötunni ''Bitches Brew'' með Miles Davis. Sú tónlistarstefna er líka oft kölluð djassrokk. Þótt þessar stefnur virðist vera miklar andstæður eru þær engu að síður báðar flokkaðar sem djassbræðingur. Flauelsdjass hefur oft fengið neikvæða gagnrýni frá djassunnendum en hefur þó engu að síður verið vinsæl hjá veitingarstöðum, á börum og öðrum almenningstöðum eða á stöðum þar sem tónlistin er ekki aðalmálið. Flauelsdjass er oft kölluð bakgrunnstónlist. Helstu frumkvöðlar flauelsdjass eru [[Lee Ritenour]], [[Larry Carlton]], [[Grover]], [[Spyro Gyra]], [[George Benson]], [[Chuck Mangione]], [[Sérgio Mendes]], [[David Sanborn]], [[Tom Scott]], [[Dave Grusin|Dave]] og [[Don Grusin]], [[Bob James]] og [[Joe Sample]].<ref name="WhatIsSmoothJazz">{{cite web|url=http://www.smooth-jazz.de/what_is_smoothjazz.html|title=What is smooth jazz?|publisher=Smoothjazz.de|access-date=2012-03-11|archive-date=2019-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913215211/http://www.smooth-jazz.de/what_is_smoothjazz.html|url-status=dead}}, Skoðað 7.mars 2012</ref> == Á Íslandi == === Mezzoforte === Hljómsveitin [[Mezzoforte]] er íslensk bræðingshlómsveit sem var stofnuð árið 1977 og voru stofnendur hljómsveiarinnar þeir [[Eyþór Gunnarsón]] ([[piano]], [[hljómborð]]), [[Friðrik Karlsson]] ([[gítar]]), [[Jóhann Ásmundsson]] ([[bassi]]) og [[Gunnlaugur Briem]] ([[trommur]]). Saxfonleikarinn [[Kristinn Svavarsson]] var í hljómsveitini frá 1982 til 1985 en [[Óskar Guðjónsson]] gekk svo í hljómsveitina um miðjan[[1990-2000|tíunda áratuguginn]]. Fjórða plata sveitnarinnar innihélt lagið ''[[Garden Party]]'' sem náði miklum vinsældum og komst inn á vinsældalista viðsvegar um Evrópu og var sveitin upp frá því nokkuð þekkt erlendis. Mezzoforte varð fyrsta íslenska hljómsveitin sem varð þekkt erlendis. Hljómsveitin er enn starfandi í dag og spilar út um allan heim og er hátt skrifuð í heimi djass bræðings.<ref>[http://www.tonlist.is/Music/Artist/2785/mezzoforte/http://www.tonlist.is/Music/Artist/2785/mezzoforte/ „Tónlist.is], [http://www.gullibriem.com/?page_id=11''Heimasíða Gulla Breim''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120728203843/http://www.gullibriem.com/?page_id=11 |date=2012-07-28 }} Skoðað 8. mars 2012.</ref> == Heimildir == {{reflist|2}} [[Flokkur:Djass]] [[Flokkur:Tónlistarstefnur]] ntuh43mhc9ezbtdgslhg5klqxgkb6f3 0 106184 1958587 1956908 2026-04-02T07:40:49Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958587 wikitext text/x-wiki [[Mynd:TubOfSurimi.jpg|thumb|right|300px|Surimi deig tilbúið til vinnslu]] [[Mynd:Kanikama.jpg|thumb|250px| Krabbalíki unnið úr surimi]] '''Surimi''' (擂り身) eða '''krabbalíki''' er [[hakk]] eða marningur oftast unnið úr [[fiskur|fiski]] og er fiskurinn marinn inn í jafning sem er eins og þykkt hlaup þegar hann er eldaður. Surimi er hluti af [[asía|asískri]] matarmenningu og er surimi deigið formað í á ýmsa vegu, oft sem eftirlíkingar af dýrum matvörum en vinsælast sem [[krabbar]] eða fiskstönglar. Margra alda hefð er fyrir mótun mats úr fiskbolludeigi en skil urðu í iðnaðarframleiðsla á surimi árið 1969 þegar fiskverkendur í [[Japan]] fundu leið til að nýta fisk sem áður fór í [[fóður]] til manneldis. Aðallega var unnið surimi úr [[alaskaufsi|alaskaufsa]]. Síðustu ár hafa árlega um 2-3 milljónir tonna af fiski eða milli 2-3 % af fiskafla farið í surimi og afurðir sem byggja á surimi. Framleiðslan fer þannig fram að fiskhold er marið, kælt og þvegið þar til það verður að þykkum massa. Fiskurinn er skolaður nokkrum sinnum í vatni til að losna við [[lykt]]. Massinn eða maukið er svo blandað með vatnsbindiefnum og ýmsum efnum svo sem [[sterkja|sterkju]], [[eggjahvíta|eggjahvítu]], [[salt|salti]], [[jurtaolía|jurtaólíu]], [[sorbitól]], [[sykur|sykri]], [[sojaprótein]]i, [[krydd]]i og [[MSG]]. Hreinsað og þvegið fiskmaukið er vanalega bragðlaust og það verður að bæta í það bragðefnum. Í surimi er notaður fiskur eins og [[tilapia]], [[þorskur]] og [[alaskaufsi]]. [[Mynd:Bakso.JPG|thumb|Bakso er surimi úr kjöti sem er vinsælt í Indónesíu.]] Surimi er einnig gert úr kjöti. Í kínverskum mat er oft notað [[svín|svínasurimi]], oft í bollum sem líkjast fiskbollum eftir eldun. Surimi úr svínakjöti er einnig blandað með [[hveiti]] og vatni. Surimi er einnig gert úr nautakjöti og [[kalkúnn|kalkúnakjöti]]. [[Mynd:Surimi RZ.jpg|thumb|right|200px|Matur úr surimi: krabbalíki og rækjulíki]] Surimi er notað í ýmsar unnar matvörur, oft þannig að framleiðandinn líkir eftir dýrari vöru eins og humarhölum en notar ódýrt hráefni. Surimi er ódýrt prótein. Í asískri menningu er surimi borðað sem sérstakur réttur en sjaldan notað til að líkja eftir öðrum mat. Í Japan eru vinsælar fiskkökur (kamboko) og fiskpylsur úr surimi. Í Kína er surimi úr fiski notað sem fylling eða sem fiskbollur. Þegar surimi er framleitt úr fiski þá myndast gel úr próteini úr fisknum. Feitir uppsjávarfiskar hafa ekki rétt prótein og eru ekki notaðir í surimi. Sumir fiskar mynda ekki gelkennt surimi nema með því að bæta við eggjahvítu og kartöflumjöli (sterkju). Áður en [[kúariða]] braust út var algengt í iðnaði að blanda [[blóðvökvi|blóðvökva]] úr sláturdýrum við fiskdeigið til að auka gelmyndun. == Tenglar == {{Commonscat|Surimi}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1701844 ''Fiskmassa breytt í krabba'', Morgunblaðið, 91. tölublað (23.04.1989), Blaðsíða 2] * [https://www.surimischool.org Oregon State University Surimi Technology School] * [http://crcpress.com/product/isbn/9780824726492 Surimi Seafood, Second Edition, published in March 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091128132719/http://crcpress.com/product/isbn/9780824726492 |date=2009-11-28 }} * [http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/Data/SR16-1/sr16-1.html USDA National Nutrient Database for Standard Reference Release 16-1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040606052605/http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/Data/SR16-1/sr16-1.html |date=2004-06-06 }} * [http://www.surimithailand.com/Nutrient.html Pacific Marine Food Products Co., Ltd. Nutrition Fact of Surimi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100901005443/http://www.surimithailand.com/Nutrient.html |date=2010-09-01 }} [[Flokkur:Matvæli]] hr8yvgnxwnzmn9h6cg084e3qixe0p28 0 111699 1958509 1949292 2026-04-01T16:31:25Z Akigka 183 1958509 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{kvikmynd | nafn = Skyfall | plagat = | upprunalegt heiti= | leikstjóri = [[Sam Mendes]] | framleiðandi = [[Michael G. Wilson]]<br />[[Barbara Broccoli]] | handritshöfundur = [[Neal Purvis]]<br />[[Robert Wade]]<br />[[John Logan]] | leikarar = [[Daniel Craig]]<br />[[Judi Dench]]<br />[[Javier Bardem]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Naomie Harris]]<br />[[Bérénice Lim Marlohe]]<br />[[Albert Finney]] | dreifingaraðili = [[MGM]]<br />[[Sony Pictures Entertainment]] | útgáfudagur = {{UK}} [[23. október]] [[2000]]<br />{{USA}} [[9. nóvember]] [[2012]] | sýningartími = 143 mín. | aldurstakmark = | tungumál = [[enska]] | ráðstöfunarfé = $150−200 milljónir | framhald af = | framhald = | verðlaun = | imdb_id = 1074638 }} [[Mynd:91007_(91107)_races_south_with_James_Bond_and_the_leading_cast_members_of_'Skyfall'%2C_the_new_James_Bond_film._-_panoramio.jpg|thumb|right|Auglýsing fyrir myndina á járnbrautarlest.]] '''''Skyfall''''' er tuttugasta og þriðja myndin sem [[Eon Productions]] gerðu um breska leyniþjónustumanninn [[James Bond]]. Dreifingaraðilar voru [[MGM]] og [[Sony Pictures Entertainment]]. Hún kom út árið 2012 og var þriðja myndin þar sem [[Daniel Craig]] lék aðalpersónuna. [[Javier Bardem]] lék varmennið Raoul Silva. Leikstjóri var [[Sam Mendes]], en handritið var skrifað af [[Neal Purvis]], [[Robert Wade]] og [[John Logan]]. Í myndinni rannsakar James Bond mannskæða sprengjuárás á [[Breska leyniþjónustan|Bresku leyniþjónustuna]] (MI6). Í ljós kemur að árásin beindist að forstjóra leyniþjónustunnar, M, að undirlagi fyrrverandi leyniþjónustumannsins Raoul Silva (Bardem). Bond rekur slóð hans til yfirgefinnar eyju undan strönd [[Makaó]] og nær að handsama hann. Silva nær hins vegar að sleppa úr haldi MI6 í höfuðstöðvum þeirra, og ræðst á M (Dench) þar sem hún er yfirheyrð í breska þinghúsinu. Silva hyggst hefna sín á M þar sem hún seldi hann í hendur [[Kína|Kínverja]] í aðdraganda yfirtöku þeirra á stjórn [[Hong Kong]]. Bond bjargar M og hrekur Silva á flótta eftir skotbardaga í þinghúsinu. Hann flýr með M til [[Skotland]]s í ættaróðal Bondfjölskyldunnar, Skyfall, í [[Skosku hálöndin|skosku hálöndunum]]. Eitt lokaatriði myndarinnar er uppgjör milli Bonds og Silva. Ásamt M og veiðiverðinum Kincade ([[Albert Finney]]) Bond tekst að drepa fylgdarmenn Silva einn af öðrum, og loks drepur hann Silva með hnífi. M er særð banasári í átökunum og deyr í fangi Bonds. Í ''Skyfall'' snúa tvær persónur aftur sem voru ekki í fyrri tveimur myndunum: birgðastjórinn Q, leikin af [[Ben Whishaw]], og ritarinn Miss Moneypenny, leikin af [[Naomie Harris]]. ''Skyfall'' er jafnframt síðasta myndin þar sem [[Judi Dench]] lék M, en hún hafði áður leikið persónuna í sex Bondmyndum. Gareth Mallory ([[Ralph Fiennes]]) tekur við af henni í lok myndarinnar. Sam Mendes var boðið að leikstýra myndinni eftir að ''[[Svolítil huggun]]'' kom út árið 2008.<ref name="D Tel: Mendes">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/9628428/Skyfall-Daniel-Craig-takes-James-Bond-to-another-level.html|first=Vicki|last=Reid|date=23 October 2012|title=Skyfall: Daniel Craig takes James Bond to another level|work=The Daily Telegraph|access-date=31 December 2012|location=London|archive-date=31 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121231072312/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/9628428/Skyfall-Daniel-Craig-takes-James-Bond-to-another-level.html|url-status=live}}</ref> Gerð kvikmyndarinnar var frestað meðan MGM var í fjármálavandræðum, og ekki var byrjað aftur á henni fyrr en í desember 2010.<ref>{{cite book|author1=Field, Matthew|author2=Chowdhury, Ajay|year=2015|title=Some Kind of Hero: The Remarkable Story of the James Bond Films|publisher=The History Press|isbn=978-0-7509-6421-0}}</ref> Á þessum tíma var Mendes aðeins titlaður ráðgjafi. Upprunalegi handritshöfundurinn, [[Peter Morgan]], hætti vinnu að myndinni þegar gerð hennar var frestað. Þegar framleiðslan hófst aftur héldu þeir Purvis, Wade og Logan áfram að skrifa lokaútgáfu handritsins og felldu hugmyndir Morgans inn í það. Tökur hófust í nóvember 2011 og fóru aðallega aðallega á Bretlandi, í Kína og í Tyrklandi. Yfirgefna eyjan var innblásin af japönsku eyjunni [[Hashima]], en leikmyndin þar var búin til í tölvu.<ref name=newsday>{{cite news|url=http://www.newsday.com/entertainment/movies/skyfall-james-bond-still-stirs-series-principals-1.4198351 | title = 'Skyfall' James Bond still stirs series principals | date=7 November 2012|access-date= 9 November 2012 | author-link=Frank Lovece | first = Frank | last= Lovece | work = [[Newsday]] | location = New York | archive-url = https://web.archive.org/web/20121128170419/http://www.newsday.com/entertainment/movies/skyfall-james-bond-still-stirs-series-principals-1.4198351 | archive-date = 28 November 2012 | url-status =live}}</ref> ''Skyfall'' var frumsýnd [[23. október]] 2012 og kom út í Bretlandi 26. október og í Bandaríkjunum 9. nóvember. Myndin er fyrsta James Bond-myndin sem hefur verið sýnd í [[IMAX]]-bíóum, en hún var ekki tekin upp með IMAX-myndavélum. Hún var frumsýnd á Íslandi 26. október.<ref>{{tímarit.is|5858571|Enginn alvöru Bond - bara uppáhalds|höfundur=Þórarinn Þórarinsson|blað=Fréttatíminn|dags=26. 10. 2012|bls=66}}</ref> Útgáfa ''Skyfall'' fór saman við 50 ára afmæli James Bond-mynda Eon Productions, en fyrsta myndin var ''[[Dr. No]]'' sem kom út árið 1962. ''Skyfall'' fékk góðar móttökur og jákvæða gagnrýni. == Tilvísanir == {{reflist}} {{James Bond-kvikmyndir}} {{stubbur|kvikmynd}} {{K|2012}} [[Flokkur:James Bond-kvikmyndir]] f8b0f1watlxfs05dl3jcrccmamjs8w5 1958511 1958509 2026-04-01T16:32:33Z Akigka 183 1958511 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{kvikmynd | nafn = Skyfall | plagat = | upprunalegt heiti= | leikstjóri = [[Sam Mendes]] | framleiðandi = [[Michael G. Wilson]]<br />[[Barbara Broccoli]] | handritshöfundur = [[Neal Purvis]]<br />[[Robert Wade]]<br />[[John Logan]] | leikarar = [[Daniel Craig]]<br />[[Judi Dench]]<br />[[Javier Bardem]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Naomie Harris]]<br />[[Bérénice Lim Marlohe]]<br />[[Albert Finney]] | dreifingaraðili = [[MGM]]<br />[[Sony Pictures Entertainment]] | útgáfudagur = {{UK}} [[23. október]] [[2000]]<br />{{USA}} [[9. nóvember]] [[2012]] | sýningartími = 143 mín. | aldurstakmark = | tungumál = [[enska]] | ráðstöfunarfé = $150−200 milljónir | framhald af = | framhald = | verðlaun = | imdb_id = 1074638 }} [[Mynd:91007_(91107)_races_south_with_James_Bond_and_the_leading_cast_members_of_'Skyfall'%2C_the_new_James_Bond_film._-_panoramio.jpg|thumb|right|Auglýsing fyrir myndina á járnbrautarlest.]] '''''Skyfall''''' er tuttugasta og þriðja myndin sem [[Eon Productions]] gerðu um breska leyniþjónustumanninn [[James Bond]]. Dreifingaraðilar voru [[MGM]] og [[Sony Pictures Entertainment]]. Hún kom út árið 2012 og var þriðja myndin þar sem [[Daniel Craig]] lék aðalpersónuna. [[Javier Bardem]] lék varmennið Raoul Silva. Leikstjóri var [[Sam Mendes]], en handritið var skrifað af [[Neal Purvis]], [[Robert Wade]] og [[John Logan]]. Í myndinni rannsakar James Bond mannskæða sprengjuárás á [[Breska leyniþjónustan|Bresku leyniþjónustuna]] (MI6). Í ljós kemur að árásin beindist að forstjóra leyniþjónustunnar, M, að undirlagi fyrrverandi leyniþjónustumannsins Raoul Silva (Bardem). Bond rekur slóð hans til yfirgefinnar eyju undan strönd [[Makaó]] og nær að handsama hann. Silva nær hins vegar að sleppa úr haldi MI6 í höfuðstöðvum þeirra, og ræðst á M (Dench) þar sem hún er yfirheyrð í breska þinghúsinu. Silva hyggst hefna sín á M þar sem hún seldi hann í hendur [[Kína|Kínverja]] í aðdraganda yfirtöku þeirra á stjórn [[Hong Kong]]. Bond bjargar M og hrekur Silva á flótta eftir skotbardaga í þinghúsinu. Hann flýr með M til [[Skotland]]s í ættaróðal Bondfjölskyldunnar, Skyfall, í [[Skosku hálöndin|skosku hálöndunum]]. Eitt lokaatriði myndarinnar er uppgjör milli Bonds og Silva. Ásamt M og veiðiverðinum Kincade ([[Albert Finney]]) Bond tekst að drepa fylgdarmenn Silva einn af öðrum, og loks drepur hann Silva með hnífi. M er særð banasári í átökunum og deyr í fangi Bonds. Í ''Skyfall'' snúa tvær persónur aftur sem voru ekki í fyrri tveimur myndunum: birgðastjórinn Q, leikin af [[Ben Whishaw]], og ritarinn Miss Moneypenny, leikin af [[Naomie Harris]]. ''Skyfall'' er jafnframt síðasta myndin þar sem [[Judi Dench]] lék M, en hún hafði áður leikið persónuna í sex Bondmyndum. Gareth Mallory ([[Ralph Fiennes]]) tekur við af henni í lok myndarinnar. Sam Mendes var boðið að leikstýra myndinni eftir að ''[[Svolítil huggun]]'' kom út árið 2008.<ref name="D Tel: Mendes">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/9628428/Skyfall-Daniel-Craig-takes-James-Bond-to-another-level.html|first=Vicki|last=Reid|date=23 October 2012|title=Skyfall: Daniel Craig takes James Bond to another level|work=The Daily Telegraph|access-date=31 December 2012|location=London|archive-date=31 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121231072312/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/9628428/Skyfall-Daniel-Craig-takes-James-Bond-to-another-level.html|url-status=live}}</ref> Gerð kvikmyndarinnar var frestað meðan MGM var í fjármálavandræðum, og ekki var byrjað aftur á henni fyrr en í desember 2010.<ref>{{cite book|author1=Field, Matthew|author2=Chowdhury, Ajay|year=2015|title=Some Kind of Hero: The Remarkable Story of the James Bond Films|publisher=The History Press|isbn=978-0-7509-6421-0}}</ref> Á þessum tíma var Mendes aðeins titlaður ráðgjafi. Upprunalegi handritshöfundurinn, [[Peter Morgan]], hætti vinnu að myndinni þegar gerð hennar var frestað. Þegar framleiðslan hófst aftur héldu þeir Purvis, Wade og Logan áfram að skrifa lokaútgáfu handritsins og felldu hugmyndir Morgans inn í það. Tökur hófust í nóvember 2011 og fóru aðallega aðallega á Bretlandi, í Kína og í Tyrklandi. Yfirgefna eyjan var innblásin af japönsku eyjunni [[Hashima]], en leikmyndin þar var smíðuð í kvikmyndaveri og breytt í tölvu.<ref name=newsday>{{cite news|url=http://www.newsday.com/entertainment/movies/skyfall-james-bond-still-stirs-series-principals-1.4198351 | title = 'Skyfall' James Bond still stirs series principals | date=7 November 2012|access-date= 9 November 2012 | author-link=Frank Lovece | first = Frank | last= Lovece | work = [[Newsday]] | location = New York | archive-url = https://web.archive.org/web/20121128170419/http://www.newsday.com/entertainment/movies/skyfall-james-bond-still-stirs-series-principals-1.4198351 | archive-date = 28 November 2012 | url-status =live}}</ref> ''Skyfall'' var frumsýnd [[23. október]] 2012 og kom út í Bretlandi 26. október og í Bandaríkjunum 9. nóvember. Myndin er fyrsta James Bond-myndin sem hefur verið sýnd í [[IMAX]]-bíóum, en hún var ekki tekin upp með IMAX-myndavélum. Hún var frumsýnd á Íslandi 26. október.<ref>{{tímarit.is|5858571|Enginn alvöru Bond - bara uppáhalds|höfundur=Þórarinn Þórarinsson|blað=Fréttatíminn|dags=26. 10. 2012|bls=66}}</ref> Útgáfa ''Skyfall'' fór saman við 50 ára afmæli James Bond-mynda Eon Productions, en fyrsta myndin var ''[[Dr. No]]'' sem kom út árið 1962. ''Skyfall'' fékk góðar móttökur og jákvæða gagnrýni. == Tilvísanir == {{reflist}} {{James Bond-kvikmyndir}} {{stubbur|kvikmynd}} {{K|2012}} [[Flokkur:James Bond-kvikmyndir]] 9rb41rk43hijbhmxmbf50bdmwavs2ct 1958512 1958511 2026-04-01T16:33:10Z Akigka 183 1958512 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{kvikmynd | nafn = Skyfall | plagat = | upprunalegt heiti= | leikstjóri = [[Sam Mendes]] | framleiðandi = [[Michael G. Wilson]]<br />[[Barbara Broccoli]] | handritshöfundur = [[Neal Purvis]]<br />[[Robert Wade]]<br />[[John Logan]] | leikarar = [[Daniel Craig]]<br />[[Judi Dench]]<br />[[Javier Bardem]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Naomie Harris]]<br />[[Bérénice Lim Marlohe]]<br />[[Albert Finney]] | dreifingaraðili = [[MGM]]<br />[[Sony Pictures Entertainment]] | útgáfudagur = {{UK}} [[23. október]] [[2000]]<br />{{USA}} [[9. nóvember]] [[2012]] | sýningartími = 143 mín. | aldurstakmark = | tungumál = [[enska]] | ráðstöfunarfé = $150−200 milljónir | framhald af = | framhald = | verðlaun = | imdb_id = 1074638 }} [[Mynd:91007_(91107)_races_south_with_James_Bond_and_the_leading_cast_members_of_'Skyfall'%2C_the_new_James_Bond_film._-_panoramio.jpg|thumb|right|Auglýsing fyrir myndina á járnbrautarlest.]] '''''Skyfall''''' er tuttugasta og þriðja myndin sem [[Eon Productions]] gerðu um breska leyniþjónustumanninn [[James Bond]]. Dreifingaraðilar voru [[MGM]] og [[Sony Pictures Entertainment]]. Hún kom út árið 2012 og var þriðja myndin þar sem [[Daniel Craig]] lék aðalpersónuna. [[Javier Bardem]] lék varmennið Raoul Silva. Leikstjóri var [[Sam Mendes]], en handritið var skrifað af [[Neal Purvis]], [[Robert Wade]] og [[John Logan]]. Í myndinni rannsakar James Bond mannskæða sprengjuárás á [[Breska leyniþjónustan|Bresku leyniþjónustuna]] (MI6). Í ljós kemur að árásin beindist að forstjóra leyniþjónustunnar, M (Dench), að undirlagi fyrrverandi leyniþjónustumannsins Raoul Silva (Bardem). Bond rekur slóð hans til yfirgefinnar eyju undan strönd [[Makaó]] og nær að handsama hann. Silva nær hins vegar að sleppa úr haldi MI6 í höfuðstöðvum þeirra, og ræðst á M þar sem hún er yfirheyrð í breska þinghúsinu. Silva hyggst hefna sín á M þar sem hún seldi hann í hendur [[Kína|Kínverja]] í aðdraganda yfirtöku þeirra á stjórn [[Hong Kong]]. Bond bjargar M og hrekur Silva á flótta eftir skotbardaga í þinghúsinu. Hann flýr með M til [[Skotland]]s í ættaróðal Bondfjölskyldunnar, Skyfall, í [[Skosku hálöndin|skosku hálöndunum]]. Eitt lokaatriði myndarinnar er uppgjör milli Bonds og Silva. Ásamt M og veiðiverðinum Kincade ([[Albert Finney]]) Bond tekst að drepa fylgdarmenn Silva einn af öðrum, og loks drepur hann Silva með hnífi. M er særð banasári í átökunum og deyr í fangi Bonds. Í ''Skyfall'' snúa tvær persónur aftur sem voru ekki í fyrri tveimur myndunum: birgðastjórinn Q, leikin af [[Ben Whishaw]], og ritarinn Miss Moneypenny, leikin af [[Naomie Harris]]. ''Skyfall'' er jafnframt síðasta myndin þar sem [[Judi Dench]] lék M, en hún hafði áður leikið persónuna í sex Bondmyndum. Gareth Mallory ([[Ralph Fiennes]]) tekur við af henni í lok myndarinnar. Sam Mendes var boðið að leikstýra myndinni eftir að ''[[Svolítil huggun]]'' kom út árið 2008.<ref name="D Tel: Mendes">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/9628428/Skyfall-Daniel-Craig-takes-James-Bond-to-another-level.html|first=Vicki|last=Reid|date=23 October 2012|title=Skyfall: Daniel Craig takes James Bond to another level|work=The Daily Telegraph|access-date=31 December 2012|location=London|archive-date=31 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121231072312/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/9628428/Skyfall-Daniel-Craig-takes-James-Bond-to-another-level.html|url-status=live}}</ref> Gerð kvikmyndarinnar var frestað meðan MGM var í fjármálavandræðum, og ekki var byrjað aftur á henni fyrr en í desember 2010.<ref>{{cite book|author1=Field, Matthew|author2=Chowdhury, Ajay|year=2015|title=Some Kind of Hero: The Remarkable Story of the James Bond Films|publisher=The History Press|isbn=978-0-7509-6421-0}}</ref> Á þessum tíma var Mendes aðeins titlaður ráðgjafi. Upprunalegi handritshöfundurinn, [[Peter Morgan]], hætti vinnu að myndinni þegar gerð hennar var frestað. Þegar framleiðslan hófst aftur héldu þeir Purvis, Wade og Logan áfram að skrifa lokaútgáfu handritsins og felldu hugmyndir Morgans inn í það. Tökur hófust í nóvember 2011 og fóru aðallega aðallega á Bretlandi, í Kína og í Tyrklandi. Yfirgefna eyjan var innblásin af japönsku eyjunni [[Hashima]], en leikmyndin þar var smíðuð í kvikmyndaveri og breytt í tölvu.<ref name=newsday>{{cite news|url=http://www.newsday.com/entertainment/movies/skyfall-james-bond-still-stirs-series-principals-1.4198351 | title = 'Skyfall' James Bond still stirs series principals | date=7 November 2012|access-date= 9 November 2012 | author-link=Frank Lovece | first = Frank | last= Lovece | work = [[Newsday]] | location = New York | archive-url = https://web.archive.org/web/20121128170419/http://www.newsday.com/entertainment/movies/skyfall-james-bond-still-stirs-series-principals-1.4198351 | archive-date = 28 November 2012 | url-status =live}}</ref> ''Skyfall'' var frumsýnd [[23. október]] 2012 og kom út í Bretlandi 26. október og í Bandaríkjunum 9. nóvember. Myndin er fyrsta James Bond-myndin sem hefur verið sýnd í [[IMAX]]-bíóum, en hún var ekki tekin upp með IMAX-myndavélum. Hún var frumsýnd á Íslandi 26. október.<ref>{{tímarit.is|5858571|Enginn alvöru Bond - bara uppáhalds|höfundur=Þórarinn Þórarinsson|blað=Fréttatíminn|dags=26. 10. 2012|bls=66}}</ref> Útgáfa ''Skyfall'' fór saman við 50 ára afmæli James Bond-mynda Eon Productions, en fyrsta myndin var ''[[Dr. No]]'' sem kom út árið 1962. ''Skyfall'' fékk góðar móttökur og jákvæða gagnrýni. == Tilvísanir == {{reflist}} {{James Bond-kvikmyndir}} {{stubbur|kvikmynd}} {{K|2012}} [[Flokkur:James Bond-kvikmyndir]] jp0pkhyxtoey2hppsvkc2rfflidh0cd 1958513 1958512 2026-04-01T16:34:19Z Akigka 183 1958513 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{kvikmynd | nafn = Skyfall | plagat = | upprunalegt heiti= | leikstjóri = [[Sam Mendes]] | framleiðandi = [[Michael G. Wilson]]<br />[[Barbara Broccoli]] | handritshöfundur = [[Neal Purvis]]<br />[[Robert Wade]]<br />[[John Logan]] | leikarar = [[Daniel Craig]]<br />[[Judi Dench]]<br />[[Javier Bardem]]<br />[[Ralph Fiennes]]<br />[[Naomie Harris]]<br />[[Bérénice Lim Marlohe]]<br />[[Albert Finney]] | dreifingaraðili = [[MGM]]<br />[[Sony Pictures Entertainment]] | útgáfudagur = {{UK}} [[23. október]] [[2000]]<br />{{USA}} [[9. nóvember]] [[2012]] | sýningartími = 143 mín. | aldurstakmark = | tungumál = [[enska]] | ráðstöfunarfé = $150−200 milljónir | framhald af = | framhald = | verðlaun = | imdb_id = 1074638 }} [[Mynd:91007_(91107)_races_south_with_James_Bond_and_the_leading_cast_members_of_'Skyfall'%2C_the_new_James_Bond_film._-_panoramio.jpg|thumb|right|Auglýsing fyrir myndina á járnbrautarlest.]] '''''Skyfall''''' er tuttugasta og þriðja myndin sem [[Eon Productions]] gerðu um breska leyniþjónustumanninn [[James Bond]]. Dreifingaraðilar voru [[MGM]] og [[Sony Pictures Entertainment]]. Hún kom út árið 2012 og var þriðja myndin þar sem [[Daniel Craig]] lék aðalpersónuna. [[Javier Bardem]] lék varmennið Raoul Silva. Leikstjóri var [[Sam Mendes]], en handritið var skrifað af [[Neal Purvis]], [[Robert Wade]] og [[John Logan]]. Í myndinni rannsakar James Bond mannskæða sprengjuárás á [[Breska leyniþjónustan|Bresku leyniþjónustuna]] (MI6). Í ljós kemur að árásin beindist að forstjóra leyniþjónustunnar, M (Dench), að undirlagi fyrrverandi leyniþjónustumannsins Raoul Silva (Bardem). Bond rekur slóð hans til yfirgefinnar eyju undan strönd [[Makaó]] og nær að handsama hann. Silva nær hins vegar að sleppa úr haldi MI6 í höfuðstöðvum þeirra, og ræðst á M þar sem hún er yfirheyrð í breska þinghúsinu. Silva hyggst hefna sín á M þar sem hún seldi hann í hendur [[Kína|Kínverja]] í aðdraganda yfirtöku þeirra á stjórn [[Hong Kong]]. Bond bjargar M og hrekur Silva á flótta eftir skotbardaga í þinghúsinu. Hann flýr með M til [[Skotland]]s í ættaróðal Bondfjölskyldunnar, Skyfall, í [[Skosku hálöndin|skosku hálöndunum]]. Eitt lokaatriði myndarinnar er uppgjör milli Bonds og Silva. Ásamt M og veiðistjóranum Kincade ([[Albert Finney]]) tekst Bond að drepa fylgdarmenn Silva einn af öðrum, og loks drepur hann Silva með hnífi. M er særð banasári í átökunum og deyr í fangi Bonds. Í ''Skyfall'' snúa tvær persónur aftur sem voru ekki í fyrri tveimur myndunum: birgðastjórinn Q, leikin af [[Ben Whishaw]], og ritarinn Miss Moneypenny, leikin af [[Naomie Harris]]. ''Skyfall'' er jafnframt síðasta myndin þar sem [[Judi Dench]] lék M, en hún hafði áður leikið persónuna í sex Bondmyndum. Gareth Mallory ([[Ralph Fiennes]]) tekur við af henni í lok myndarinnar. Sam Mendes var boðið að leikstýra myndinni eftir að ''[[Svolítil huggun]]'' kom út árið 2008.<ref name="D Tel: Mendes">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/9628428/Skyfall-Daniel-Craig-takes-James-Bond-to-another-level.html|first=Vicki|last=Reid|date=23 October 2012|title=Skyfall: Daniel Craig takes James Bond to another level|work=The Daily Telegraph|access-date=31 December 2012|location=London|archive-date=31 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121231072312/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/jamesbond/9628428/Skyfall-Daniel-Craig-takes-James-Bond-to-another-level.html|url-status=live}}</ref> Gerð kvikmyndarinnar var frestað meðan MGM var í fjármálavandræðum, og ekki var byrjað aftur á henni fyrr en í desember 2010.<ref>{{cite book|author1=Field, Matthew|author2=Chowdhury, Ajay|year=2015|title=Some Kind of Hero: The Remarkable Story of the James Bond Films|publisher=The History Press|isbn=978-0-7509-6421-0}}</ref> Á þessum tíma var Mendes aðeins titlaður ráðgjafi. Upprunalegi handritshöfundurinn, [[Peter Morgan]], hætti vinnu að myndinni þegar gerð hennar var frestað. Þegar framleiðslan hófst aftur héldu þeir Purvis, Wade og Logan áfram að skrifa lokaútgáfu handritsins og felldu hugmyndir Morgans inn í það. Tökur hófust í nóvember 2011 og fóru aðallega aðallega á Bretlandi, í Kína og í Tyrklandi. Yfirgefna eyjan var innblásin af japönsku eyjunni [[Hashima]], en leikmyndin þar var smíðuð í kvikmyndaveri og breytt í tölvu.<ref name=newsday>{{cite news|url=http://www.newsday.com/entertainment/movies/skyfall-james-bond-still-stirs-series-principals-1.4198351 | title = 'Skyfall' James Bond still stirs series principals | date=7 November 2012|access-date= 9 November 2012 | author-link=Frank Lovece | first = Frank | last= Lovece | work = [[Newsday]] | location = New York | archive-url = https://web.archive.org/web/20121128170419/http://www.newsday.com/entertainment/movies/skyfall-james-bond-still-stirs-series-principals-1.4198351 | archive-date = 28 November 2012 | url-status =live}}</ref> ''Skyfall'' var frumsýnd [[23. október]] 2012 og kom út í Bretlandi 26. október og í Bandaríkjunum 9. nóvember. Myndin er fyrsta James Bond-myndin sem hefur verið sýnd í [[IMAX]]-bíóum, en hún var ekki tekin upp með IMAX-myndavélum. Hún var frumsýnd á Íslandi 26. október.<ref>{{tímarit.is|5858571|Enginn alvöru Bond - bara uppáhalds|höfundur=Þórarinn Þórarinsson|blað=Fréttatíminn|dags=26. 10. 2012|bls=66}}</ref> Útgáfa ''Skyfall'' fór saman við 50 ára afmæli James Bond-mynda Eon Productions, en fyrsta myndin var ''[[Dr. No]]'' sem kom út árið 1962. ''Skyfall'' fékk góðar móttökur og jákvæða gagnrýni. == Tilvísanir == {{reflist}} {{James Bond-kvikmyndir}} {{stubbur|kvikmynd}} {{K|2012}} [[Flokkur:James Bond-kvikmyndir]] o5o0lewc1kcdbmgov4so6j391tqpbcd 10 111700 1958544 1956104 2026-04-01T21:30:01Z TKSnaevarr 53243 1958544 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = James Bond-kvikmyndir | title = [[James Bond]]-kvikmyndir | bodyclass = hlist | group1 = [[Eon Productions]] | list1 = * ''[[Dr. No (kvikmynd)|Dr. No]]'' (1962) * ''[[Með ástarkveðju frá Rússlandi]]'' (1963) * ''[[Goldfinger]]'' (1964) * ''[[Þrumufleygur (kvikmynd frá 1965)|Þrumufleygur]]'' (1965) * ''[[Þú lifir aðeins tvisvar]]'' (1967) * ''[[Í leyniþjónustu hennar hátignar]]'' (1969) * ''[[Demantar svíkja aldrei]]'' (1971) * ''[[Lifið og látið aðra deyja]]'' (1973) * ''[[Maðurinn með gylltu byssuna]]'' (1974) * ''[[Njósnarinn sem elskaði mig]]'' (1977) * ''[[Geimskutlan (kvikmynd)|Geimskutlan]]'' (1979) * ''[[Aðeins fyrir þín augu]]'' (1981) * ''[[Octopussy]]'' (1983) * ''[[Víg í sjónmáli]]'' (1985) * ''[[Logandi hræddir]]'' (1987) * ''[[Leyfið afturkallað]]'' (1989) * ''[[Gullauga (kvikmynd)|Gullauga]]'' (1995) * ''[[Heimsyfirráð eða dauði]]'' (1997) * ''[[Með heiminn að fótum sér]]'' (1999) * ''[[Þótt síðar verði]]'' (2002) * ''[[Royale spilavítið (kvikmynd frá 2006)|Royale spilavítið]]'' (2006) * ''[[Svolítil huggun]]'' (2008) * ''[[Skyfall]]'' (2012) * ''[[Spectre]]'' (2015) * ''[[Enginn tími til að deyja]]'' (2021) | group2 = Aðrir | list2 = * ''[[Royale spilavítið (sjónvarpsmynd)|Royale spilavítið]]'' (1954) * ''[[Royale spilavítið (kvikmynd frá 1967)|Royale spilavítið]]'' (1967) * ''[[Segðu aldrei aftur aldrei]]'' (1983) }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] </noinclude> nrrpk4zr2qkxyr96qacm5ki5khm0mqb 0 113246 1958515 1950960 2026-04-01T16:39:23Z Berserkur 10188 1958515 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Army 1940.png|thumb|Bretar kenna íslenskum lögreglumönnum á skotvopn.]] [[Mynd:IBC US Army Troops Arriving In Reykjavik January 1942.jpg|thumb|Bandarískir hermenn á Íslandi árið 1942.]] [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|Bandarískir hermenn við æfingar á Sandskeiði í júní 1943.]] [[File:Iceland during WW2.ogv|thumb|right|Stuttmynd um Ísland í stríðinu; nóvember 1941 til vors 1942]] '''Seinni heimsstyrjöld á Íslandi''' (einnig kallað '''Stríðsárin''') á við árin [[1939]]–[[1945]] í [[saga Íslands|sögu Íslands]], þegar [[seinni heimsstyrjöldin]] geisaði. Tímabilið er mikilvægur þáttur í sögu landsins á [[20. öld]]. Íslendingar lýstu yfir hlutleysi í byrjun stríðs. Bretar reyndu að fá Íslendinga til að ganga til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] og vöktu meðal annars þýskir diplómatar á landinu ugg hjá þeim sem varð til þess að þeir létu til skarar skríða og sendu herlið til Íslands landsmönnum að óvörum. [[Hernám Íslands|Hernám Breta 1940 og síðar Bandaríkjamanna]] olli miklu umróti í samfélaginu og varanlegum breytingum, t.d. í atvinnuháttum og búsetu. Samskipti hermannanna við íslenskar konur leiddu til ''[[ástandið|ástandsins]]''. Tugþúsundir hermanna voru á landinu og var stór herstöð í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. Mannfall Íslendinga í styrjöldinni var nálægt 230 og voru það mestmegnis fiski og verslunarskip sem þýskir kafbátar, herskip og flugvélar réðust á. Í febrúar 1944, sökkti þýsk herflugvél breska olíuskipinu [[El Grillo]] við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]]. Fjórir voru myrtir af hernámsliðinu á Íslandi. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins] Rúv</ref> Árásir voru gerðar á skipalestir sem fóru nálægt Íslandi og voru mestu hörmungarnar 5. júlí, 1942, þá fórust 240 úti fyrir [[Straumnes]] þegar bandarísk og bresk skipalest lenti í tundurduflaslæðum. Annar eins fjöldi bjargaðist. <ref>[https://sjavarafl.is/mesta-sjoslys-islandssogunnar/ Mesta sjóslys íslandssögunnar] Sjávarafl.is </ref> Áður en stríðinu lauk lýsti Ísland yfir sjálfstæði frá Danmörku þann 17. júní 1944. Stríðsminjar má finna t.d. í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]], [[Öskjuhlíð]] og á [[Valhúsahæð]]. Mannvirki eins og [[Reykjavíkurflugvöllur]] voru byggð af hernámsliðinu. ==Árásir á og við Ísland== ===1941=== *Febrúar: Þýsk herflugvél gerði árás á breska hermenn við [[Ölfusárbrú]], tveir særðust. *Mars: **Togaranum ''Reykjaborg RE 64'' var sökkt af þýskum kafbáti. Tveir komust lífs af en 13 létust. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85567 Hversu margir fórust þegar Reykjaborginni var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni?] Vísindavefurinn</ref> **Línuveiðarinn ''Fróði'' varð fyrir árás þýska kafbátsins ''U-74'', undir stjórn [[Eitel-Friedrich Kentrat]], suður af Vestmannaeyjum. Fimm sjómenn fórust í árásinni. * Nóvember: Bandarískir hermenn skutu á hóp Íslendinga á veitingastað í Hafnarfirði. Einn lést. ===1942=== * Janúar: Þýskur tundurspillir sökkti bandaríska herskipinu ''[[USCGC Alexander Hamilton]]'' á Faxaflóa með þeim afleiðingum að 26 létust. * Mars: Bandarískur hermaður skaut að tveimur Íslendingum í bíl og fékk annar þeirra skotið í höfuðið og lést á sjúkrahúsi sama dag. Ökumaðurinn hafði ekki farið eftir skipun hermannsins að stöðva bílinn. *Apríl: Tveir Íslendingar og 22 Norðmenn fórust með norska skipinu ''Fanefeld'' á leið frá [[Bíldudalur|Bíldudal]] til [[Ísafjörður|Ísafjarðar]]. Líklegt er að [[tundurdufl]] hafi grandað skipinu. * Maí: Hermaður skaut tólf ára pilt í höfuðið og lést hann. * Júlí: 240 manns fórust í bandarískum og breskum skipalestum vestur af Straumnesi þegar skipin lentu í tundurduflum. * Ágúst: Þýsk sprengjuflugvél sem stefndi til Reykjavíkur var skotin niður. Var þetta fyrsta óvinaflugvél sem Bandaríkjamenn grönduðu í síðari heimsstyrjöld. * September: Fjórir drengir slösuðust og skemmdir urðu á húsum er þýskar sprengjuflugvélar gerðu loftárás á Seyðisfjörð. ===1943=== * Júní: ''[[Súðin]]'', strandferðarskip varð fyrir loftárás þýskrar orrustuflugvélar á Skjálfandaflóa. Tveir menn létust. ===1944=== * Febrúar: Þrjár þýskar flugvélar gerðu sprengjuárás á 10 þúsund lesta breskt olíuskip, ''[[El Grillo]]'', á Seyðisfirði. Áhöfnin slapp en skipið var það laskað að Bretar ákváðu að sökkva því. * September: Bandarískur hermaður réðst á 13 ára stúlku með hnífi og höggum. Hún lést nokkrum mánuðum síðar. * Nóvember: ''[[Þýski kafbáturinn U-300]]'' sökkti breska olíuskipinu ''[[SS Shirvan]]'' og íslenska farþegaskipinu ''[[E/S Goðafoss|Goðafossi]]'' út af Garðskaga er skipin voru að koma frá Bandaríkjunum. 18 fórust af Shirvan og 27 björguðust. 24 fórust en 19 björguðust af Goðafossi. Dráttarbáturinn ''[[Empire Wold]]'' var sendur til að koma Shirvan til aðstoðar en fórst á Faxaflóa og með honum 16 manns. ==Tenglar== *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5057 Hve margir Íslendingar dóu í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=3976 Hversu mörgum íslenskum skipum var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=54906 Hversu margar flugvélar fórust hér á landi í seinni heimstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] == Tengt efni == * [[Aðgerð Íkarus]] * [[Hernám Íslands]] * [[Kalda stríðið]] * [[Keflavíkursamningurinn]] * [[Varnarsamningurinn]] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|Ísland}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni| ]] d1g2q7cb00hf0huogdlhlv3szrsngr4 1958516 1958515 2026-04-01T16:42:59Z Berserkur 10188 /* Tenglar */ 1958516 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Army 1940.png|thumb|Bretar kenna íslenskum lögreglumönnum á skotvopn.]] [[Mynd:IBC US Army Troops Arriving In Reykjavik January 1942.jpg|thumb|Bandarískir hermenn á Íslandi árið 1942.]] [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|Bandarískir hermenn við æfingar á Sandskeiði í júní 1943.]] [[File:Iceland during WW2.ogv|thumb|right|Stuttmynd um Ísland í stríðinu; nóvember 1941 til vors 1942]] '''Seinni heimsstyrjöld á Íslandi''' (einnig kallað '''Stríðsárin''') á við árin [[1939]]–[[1945]] í [[saga Íslands|sögu Íslands]], þegar [[seinni heimsstyrjöldin]] geisaði. Tímabilið er mikilvægur þáttur í sögu landsins á [[20. öld]]. Íslendingar lýstu yfir hlutleysi í byrjun stríðs. Bretar reyndu að fá Íslendinga til að ganga til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] og vöktu meðal annars þýskir diplómatar á landinu ugg hjá þeim sem varð til þess að þeir létu til skarar skríða og sendu herlið til Íslands landsmönnum að óvörum. [[Hernám Íslands|Hernám Breta 1940 og síðar Bandaríkjamanna]] olli miklu umróti í samfélaginu og varanlegum breytingum, t.d. í atvinnuháttum og búsetu. Samskipti hermannanna við íslenskar konur leiddu til ''[[ástandið|ástandsins]]''. Tugþúsundir hermanna voru á landinu og var stór herstöð í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. Mannfall Íslendinga í styrjöldinni var nálægt 230 og voru það mestmegnis fiski og verslunarskip sem þýskir kafbátar, herskip og flugvélar réðust á. Í febrúar 1944, sökkti þýsk herflugvél breska olíuskipinu [[El Grillo]] við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]]. Fjórir voru myrtir af hernámsliðinu á Íslandi. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins] Rúv</ref> Árásir voru gerðar á skipalestir sem fóru nálægt Íslandi og voru mestu hörmungarnar 5. júlí, 1942, þá fórust 240 úti fyrir [[Straumnes]] þegar bandarísk og bresk skipalest lenti í tundurduflaslæðum. Annar eins fjöldi bjargaðist. <ref>[https://sjavarafl.is/mesta-sjoslys-islandssogunnar/ Mesta sjóslys íslandssögunnar] Sjávarafl.is </ref> Áður en stríðinu lauk lýsti Ísland yfir sjálfstæði frá Danmörku þann 17. júní 1944. Stríðsminjar má finna t.d. í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]], [[Öskjuhlíð]] og á [[Valhúsahæð]]. Mannvirki eins og [[Reykjavíkurflugvöllur]] voru byggð af hernámsliðinu. ==Árásir á og við Ísland== ===1941=== *Febrúar: Þýsk herflugvél gerði árás á breska hermenn við [[Ölfusárbrú]], tveir særðust. *Mars: **Togaranum ''Reykjaborg RE 64'' var sökkt af þýskum kafbáti. Tveir komust lífs af en 13 létust. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85567 Hversu margir fórust þegar Reykjaborginni var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni?] Vísindavefurinn</ref> **Línuveiðarinn ''Fróði'' varð fyrir árás þýska kafbátsins ''U-74'', undir stjórn [[Eitel-Friedrich Kentrat]], suður af Vestmannaeyjum. Fimm sjómenn fórust í árásinni. * Nóvember: Bandarískir hermenn skutu á hóp Íslendinga á veitingastað í Hafnarfirði. Einn lést. ===1942=== * Janúar: Þýskur tundurspillir sökkti bandaríska herskipinu ''[[USCGC Alexander Hamilton]]'' á Faxaflóa með þeim afleiðingum að 26 létust. * Mars: Bandarískur hermaður skaut að tveimur Íslendingum í bíl og fékk annar þeirra skotið í höfuðið og lést á sjúkrahúsi sama dag. Ökumaðurinn hafði ekki farið eftir skipun hermannsins að stöðva bílinn. *Apríl: Tveir Íslendingar og 22 Norðmenn fórust með norska skipinu ''Fanefeld'' á leið frá [[Bíldudalur|Bíldudal]] til [[Ísafjörður|Ísafjarðar]]. Líklegt er að [[tundurdufl]] hafi grandað skipinu. * Maí: Hermaður skaut tólf ára pilt í höfuðið og lést hann. * Júlí: 240 manns fórust í bandarískum og breskum skipalestum vestur af Straumnesi þegar skipin lentu í tundurduflum. * Ágúst: Þýsk sprengjuflugvél sem stefndi til Reykjavíkur var skotin niður. Var þetta fyrsta óvinaflugvél sem Bandaríkjamenn grönduðu í síðari heimsstyrjöld. * September: Fjórir drengir slösuðust og skemmdir urðu á húsum er þýskar sprengjuflugvélar gerðu loftárás á Seyðisfjörð. ===1943=== * Júní: ''[[Súðin]]'', strandferðarskip varð fyrir loftárás þýskrar orrustuflugvélar á Skjálfandaflóa. Tveir menn létust. ===1944=== * Febrúar: Þrjár þýskar flugvélar gerðu sprengjuárás á 10 þúsund lesta breskt olíuskip, ''[[El Grillo]]'', á Seyðisfirði. Áhöfnin slapp en skipið var það laskað að Bretar ákváðu að sökkva því. * September: Bandarískur hermaður réðst á 13 ára stúlku með hnífi og höggum. Hún lést nokkrum mánuðum síðar. * Nóvember: ''[[Þýski kafbáturinn U-300]]'' sökkti breska olíuskipinu ''[[SS Shirvan]]'' og íslenska farþegaskipinu ''[[E/S Goðafoss|Goðafossi]]'' út af Garðskaga er skipin voru að koma frá Bandaríkjunum. 18 fórust af Shirvan og 27 björguðust. 24 fórust en 19 björguðust af Goðafossi. Dráttarbáturinn ''[[Empire Wold]]'' var sendur til að koma Shirvan til aðstoðar en fórst á Faxaflóa og með honum 16 manns. ==Tenglar== *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5057 Hve margir Íslendingar dóu í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=3976 Hversu mörgum íslenskum skipum var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=54906 Hversu margar flugvélar fórust hér á landi í seinni heimstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4609 Hvar eru mestu stríðsminjar á Íslandi? - Vísindavefurinn] == Tengt efni == * [[Aðgerð Íkarus]] * [[Hernám Íslands]] * [[Kalda stríðið]] * [[Keflavíkursamningurinn]] * [[Varnarsamningurinn]] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|Ísland}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni| ]] rr80t02jeow5s723vb7uf3b8pgqxdj0 1958517 1958516 2026-04-01T16:47:45Z Berserkur 10188 1958517 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Army 1940.png|thumb|Bretar kenna íslenskum lögreglumönnum á skotvopn.]] [[Mynd:IBC US Army Troops Arriving In Reykjavik January 1942.jpg|thumb|Bandarískir hermenn á Íslandi árið 1942.]] [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|Bandarískir hermenn við æfingar á Sandskeiði í júní 1943.]] [[File:Iceland during WW2.ogv|thumb|right|Stuttmynd um Ísland í stríðinu; nóvember 1941 til vors 1942]] '''Seinni heimsstyrjöld á Íslandi''' (einnig kallað '''Stríðsárin''') á við árin [[1939]]–[[1945]] í [[saga Íslands|sögu Íslands]], þegar [[seinni heimsstyrjöldin]] geisaði. Tímabilið er mikilvægur þáttur í sögu landsins á [[20. öld]]. Íslendingar lýstu yfir hlutleysi í byrjun stríðs. Bretar reyndu að fá Íslendinga til að ganga til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] og vöktu meðal annars þýskir diplómatar á landinu ugg hjá þeim sem varð til þess að þeir létu til skarar skríða og sendu herlið til Íslands landsmönnum að óvörum. [[Hernám Íslands|Hernám Breta 1940 og síðar Bandaríkjamanna]] olli miklu umróti í samfélaginu og varanlegum breytingum, t.d. í atvinnuháttum og búsetu. Samskipti hermannanna við íslenskar konur leiddu til ''[[ástandið|ástandsins]]''. Tugþúsundir hermanna voru á landinu og var stór herstöð í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. Mannfall Íslendinga í styrjöldinni var nálægt 230 og voru það mestmegnis fiski og verslunarskip sem þýskir kafbátar, herskip og flugvélar réðust á. Í febrúar 1944, sökkti þýsk herflugvél breska olíuskipinu [[El Grillo]] við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]]. Fjórir voru myrtir af hernámsliðinu á Íslandi. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins] Rúv</ref> Árásir voru gerðar á skipalestir sem fóru nálægt Íslandi og voru mestu hörmungarnar 5. júlí, 1942, þá fórust 240 úti fyrir [[Straumnes]] þegar bandarísk og bresk skipalest lenti í tundurduflaslæðum. Annar eins fjöldi bjargaðist. <ref>[https://sjavarafl.is/mesta-sjoslys-islandssogunnar/ Mesta sjóslys íslandssögunnar] Sjávarafl.is </ref> Áður en stríðinu lauk lýsti Ísland yfir sjálfstæði frá Danmörku þann 17. júní 1944. Stríðsminjar má finna t.d. í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]], [[Öskjuhlíð]] og á [[Valhúsahæð]]. Samgöngumannvirki eins og [[Reykjavíkurflugvöllur]] og [[Keflavíkurflugvöllur]] <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6646 Hvernig varð Keflavíkurflugvöllurinn til, ég þarf að vita allt um hann?] Vísindavefurinn</ref> voru byggð af hernámsliðinu. ==Árásir á og við Ísland== ===1941=== *Febrúar: Þýsk herflugvél gerði árás á breska hermenn við [[Ölfusárbrú]], tveir særðust. *Mars: **Togaranum ''Reykjaborg RE 64'' var sökkt af þýskum kafbáti. Tveir komust lífs af en 13 létust. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85567 Hversu margir fórust þegar Reykjaborginni var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni?] Vísindavefurinn</ref> **Línuveiðarinn ''Fróði'' varð fyrir árás þýska kafbátsins ''U-74'', undir stjórn [[Eitel-Friedrich Kentrat]], suður af Vestmannaeyjum. Fimm sjómenn fórust í árásinni. * Nóvember: Bandarískir hermenn skutu á hóp Íslendinga á veitingastað í Hafnarfirði. Einn lést. ===1942=== * Janúar: Þýskur tundurspillir sökkti bandaríska herskipinu ''[[USCGC Alexander Hamilton]]'' á Faxaflóa með þeim afleiðingum að 26 létust. * Mars: Bandarískur hermaður skaut að tveimur Íslendingum í bíl og fékk annar þeirra skotið í höfuðið og lést á sjúkrahúsi sama dag. Ökumaðurinn hafði ekki farið eftir skipun hermannsins að stöðva bílinn. *Apríl: Tveir Íslendingar og 22 Norðmenn fórust með norska skipinu ''Fanefeld'' á leið frá [[Bíldudalur|Bíldudal]] til [[Ísafjörður|Ísafjarðar]]. Líklegt er að [[tundurdufl]] hafi grandað skipinu. * Maí: Hermaður skaut tólf ára pilt í höfuðið og lést hann. * Júlí: 240 manns fórust í bandarískum og breskum skipalestum vestur af Straumnesi þegar skipin lentu í tundurduflum. * Ágúst: Þýsk sprengjuflugvél sem stefndi til Reykjavíkur var skotin niður. Var þetta fyrsta óvinaflugvél sem Bandaríkjamenn grönduðu í síðari heimsstyrjöld. * September: Fjórir drengir slösuðust og skemmdir urðu á húsum er þýskar sprengjuflugvélar gerðu loftárás á Seyðisfjörð. ===1943=== * Júní: ''[[Súðin]]'', strandferðarskip varð fyrir loftárás þýskrar orrustuflugvélar á Skjálfandaflóa. Tveir menn létust. ===1944=== * Febrúar: Þrjár þýskar flugvélar gerðu sprengjuárás á 10 þúsund lesta breskt olíuskip, ''[[El Grillo]]'', á Seyðisfirði. Áhöfnin slapp en skipið var það laskað að Bretar ákváðu að sökkva því. * September: Bandarískur hermaður réðst á 13 ára stúlku með hnífi og höggum. Hún lést nokkrum mánuðum síðar. * Nóvember: ''[[Þýski kafbáturinn U-300]]'' sökkti breska olíuskipinu ''[[SS Shirvan]]'' og íslenska farþegaskipinu ''[[E/S Goðafoss|Goðafossi]]'' út af Garðskaga er skipin voru að koma frá Bandaríkjunum. 18 fórust af Shirvan og 27 björguðust. 24 fórust en 19 björguðust af Goðafossi. Dráttarbáturinn ''[[Empire Wold]]'' var sendur til að koma Shirvan til aðstoðar en fórst á Faxaflóa og með honum 16 manns. ==Tenglar== *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5057 Hve margir Íslendingar dóu í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=3976 Hversu mörgum íslenskum skipum var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=54906 Hversu margar flugvélar fórust hér á landi í seinni heimstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4609 Hvar eru mestu stríðsminjar á Íslandi? - Vísindavefurinn] == Tengt efni == * [[Aðgerð Íkarus]] * [[Hernám Íslands]] * [[Kalda stríðið]] * [[Keflavíkursamningurinn]] * [[Varnarsamningurinn]] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|Ísland}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni| ]] bb1m8i44ei5ktvsf7uo99n0my005eu7 1958521 1958517 2026-04-01T17:06:55Z Berserkur 10188 klippa 2 1958521 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Army 1940.png|thumb|Bretar kenna íslenskum lögreglumönnum á skotvopn.]] [[Mynd:IBC US Army Troops Arriving In Reykjavik January 1942.jpg|thumb|Bandarískir hermenn á Íslandi árið 1942.]] [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|Bandarískir hermenn við æfingar á Sandskeiði í júní 1943.]] [[File:Iceland during WW2.ogv|thumb|right|Stuttmynd um Ísland í stríðinu; nóvember 1941 til vors 1942]] [[Mynd:Iceland during WW2 reel 2.ogv|thumb|Klippa 2.; nóvember 1941 til vors 1942.]] '''Seinni heimsstyrjöld á Íslandi''' (einnig kallað '''Stríðsárin''') á við árin [[1939]]–[[1945]] í [[saga Íslands|sögu Íslands]], þegar [[seinni heimsstyrjöldin]] geisaði. Tímabilið er mikilvægur þáttur í sögu landsins á [[20. öld]]. Íslendingar lýstu yfir hlutleysi í byrjun stríðs. Bretar reyndu að fá Íslendinga til að ganga til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] og vöktu meðal annars þýskir diplómatar á landinu ugg hjá þeim sem varð til þess að þeir létu til skarar skríða og sendu herlið til Íslands landsmönnum að óvörum. [[Hernám Íslands|Hernám Breta 1940 og síðar Bandaríkjamanna]] olli miklu umróti í samfélaginu og varanlegum breytingum, t.d. í atvinnuháttum og búsetu. Samskipti hermannanna við íslenskar konur leiddu til ''[[ástandið|ástandsins]]''. Tugþúsundir hermanna voru á landinu og var stór herstöð í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. Mannfall Íslendinga í styrjöldinni var nálægt 230 og voru það mestmegnis fiski og verslunarskip sem þýskir kafbátar, herskip og flugvélar réðust á. Í febrúar 1944, sökkti þýsk herflugvél breska olíuskipinu [[El Grillo]] við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]]. Fjórir voru myrtir af hernámsliðinu á Íslandi. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins] Rúv</ref> Árásir voru gerðar á skipalestir sem fóru nálægt Íslandi og voru mestu hörmungarnar 5. júlí, 1942, þá fórust 240 úti fyrir [[Straumnes]] þegar bandarísk og bresk skipalest lenti í tundurduflaslæðum. Annar eins fjöldi bjargaðist. <ref>[https://sjavarafl.is/mesta-sjoslys-islandssogunnar/ Mesta sjóslys íslandssögunnar] Sjávarafl.is </ref> Áður en stríðinu lauk lýsti Ísland yfir sjálfstæði frá Danmörku þann 17. júní 1944. Stríðsminjar má finna t.d. í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]], [[Öskjuhlíð]] og á [[Valhúsahæð]]. Samgöngumannvirki eins og [[Reykjavíkurflugvöllur]] og [[Keflavíkurflugvöllur]] <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6646 Hvernig varð Keflavíkurflugvöllurinn til, ég þarf að vita allt um hann?] Vísindavefurinn</ref> voru byggð af hernámsliðinu. ==Árásir á og við Ísland== ===1941=== *Febrúar: Þýsk herflugvél gerði árás á breska hermenn við [[Ölfusárbrú]], tveir særðust. *Mars: **Togaranum ''Reykjaborg RE 64'' var sökkt af þýskum kafbáti. Tveir komust lífs af en 13 létust. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85567 Hversu margir fórust þegar Reykjaborginni var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni?] Vísindavefurinn</ref> **Línuveiðarinn ''Fróði'' varð fyrir árás þýska kafbátsins ''U-74'', undir stjórn [[Eitel-Friedrich Kentrat]], suður af Vestmannaeyjum. Fimm sjómenn fórust í árásinni. * Nóvember: Bandarískir hermenn skutu á hóp Íslendinga á veitingastað í Hafnarfirði. Einn lést. ===1942=== * Janúar: Þýskur tundurspillir sökkti bandaríska herskipinu ''[[USCGC Alexander Hamilton]]'' á Faxaflóa með þeim afleiðingum að 26 létust. * Mars: Bandarískur hermaður skaut að tveimur Íslendingum í bíl og fékk annar þeirra skotið í höfuðið og lést á sjúkrahúsi sama dag. Ökumaðurinn hafði ekki farið eftir skipun hermannsins að stöðva bílinn. *Apríl: Tveir Íslendingar og 22 Norðmenn fórust með norska skipinu ''Fanefeld'' á leið frá [[Bíldudalur|Bíldudal]] til [[Ísafjörður|Ísafjarðar]]. Líklegt er að [[tundurdufl]] hafi grandað skipinu. * Maí: Hermaður skaut tólf ára pilt í höfuðið og lést hann. * Júlí: 240 manns fórust í bandarískum og breskum skipalestum vestur af Straumnesi þegar skipin lentu í tundurduflum. * Ágúst: Þýsk sprengjuflugvél sem stefndi til Reykjavíkur var skotin niður. Var þetta fyrsta óvinaflugvél sem Bandaríkjamenn grönduðu í síðari heimsstyrjöld. * September: Fjórir drengir slösuðust og skemmdir urðu á húsum er þýskar sprengjuflugvélar gerðu loftárás á Seyðisfjörð. ===1943=== * Júní: ''[[Súðin]]'', strandferðarskip varð fyrir loftárás þýskrar orrustuflugvélar á Skjálfandaflóa. Tveir menn létust. ===1944=== * Febrúar: Þrjár þýskar flugvélar gerðu sprengjuárás á 10 þúsund lesta breskt olíuskip, ''[[El Grillo]]'', á Seyðisfirði. Áhöfnin slapp en skipið var það laskað að Bretar ákváðu að sökkva því. * September: Bandarískur hermaður réðst á 13 ára stúlku með hnífi og höggum. Hún lést nokkrum mánuðum síðar. * Nóvember: ''[[Þýski kafbáturinn U-300]]'' sökkti breska olíuskipinu ''[[SS Shirvan]]'' og íslenska farþegaskipinu ''[[E/S Goðafoss|Goðafossi]]'' út af Garðskaga er skipin voru að koma frá Bandaríkjunum. 18 fórust af Shirvan og 27 björguðust. 24 fórust en 19 björguðust af Goðafossi. Dráttarbáturinn ''[[Empire Wold]]'' var sendur til að koma Shirvan til aðstoðar en fórst á Faxaflóa og með honum 16 manns. ==Tenglar== *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5057 Hve margir Íslendingar dóu í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=3976 Hversu mörgum íslenskum skipum var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=54906 Hversu margar flugvélar fórust hér á landi í seinni heimstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4609 Hvar eru mestu stríðsminjar á Íslandi? - Vísindavefurinn] == Tengt efni == * [[Aðgerð Íkarus]] * [[Hernám Íslands]] * [[Kalda stríðið]] * [[Keflavíkursamningurinn]] * [[Varnarsamningurinn]] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|Ísland}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni| ]] cs43dl50rwsfugu4by7r8k5wai7v92z 1958522 1958521 2026-04-01T17:16:50Z Berserkur 10188 1958522 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Army 1940.png|thumb|Bretar kenna íslenskum lögreglumönnum á skotvopn.]] [[Mynd:IBC US Army Troops Arriving In Reykjavik January 1942.jpg|thumb|Bandarískir hermenn á Íslandi árið 1942.]] [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|Bandarískir hermenn við æfingar á Sandskeiði í júní 1943.]] [[File:Iceland during WW2.ogv|thumb|right|Stuttmynd um Ísland í stríðinu; nóvember 1941 til vors 1942]] [[Mynd:Iceland during WW2 reel 2.ogv|thumb|Klippa 2.; nóvember 1941 til vors 1942.]] [[Mynd:80-CF-73193-1 Box 127 (22543838605).jpg|thumb|Herstöðin í Hvalfirði 1941.]] '''Seinni heimsstyrjöld á Íslandi''' (einnig kallað '''Stríðsárin''') á við árin [[1939]]–[[1945]] í [[saga Íslands|sögu Íslands]], þegar [[seinni heimsstyrjöldin]] geisaði. Tímabilið er mikilvægur þáttur í sögu landsins á [[20. öld]]. Íslendingar lýstu yfir hlutleysi í byrjun stríðs. Bretar reyndu að fá Íslendinga til að ganga til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] og vöktu meðal annars þýskir diplómatar á landinu ugg hjá þeim sem varð til þess að þeir létu til skarar skríða og sendu herlið til Íslands landsmönnum að óvörum. [[Hernám Íslands|Hernám Breta 1940 og síðar Bandaríkjamanna]] olli miklu umróti í samfélaginu og varanlegum breytingum, t.d. í atvinnuháttum og búsetu. Samskipti hermannanna við íslenskar konur leiddu til ''[[ástandið|ástandsins]]''. Tugþúsundir hermanna voru á landinu og var stór herstöð í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. Mannfall Íslendinga í styrjöldinni var nálægt 230 og voru það mestmegnis fiski og verslunarskip sem þýskir kafbátar, herskip og flugvélar réðust á. Í febrúar 1944, sökkti þýsk herflugvél breska olíuskipinu [[El Grillo]] við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]]. Fjórir voru myrtir af hernámsliðinu á Íslandi. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins] Rúv</ref> Árásir voru gerðar á skipalestir sem fóru nálægt Íslandi og voru mestu hörmungarnar 5. júlí, 1942, þá fórust 240 úti fyrir [[Straumnes]] þegar bandarísk og bresk skipalest lenti í tundurduflaslæðum. Annar eins fjöldi bjargaðist. <ref>[https://sjavarafl.is/mesta-sjoslys-islandssogunnar/ Mesta sjóslys íslandssögunnar] Sjávarafl.is </ref> Áður en stríðinu lauk lýsti Ísland yfir sjálfstæði frá Danmörku þann 17. júní 1944. Stríðsminjar má finna t.d. í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]], [[Öskjuhlíð]] og á [[Valhúsahæð]]. Samgöngumannvirki eins og [[Reykjavíkurflugvöllur]] og [[Keflavíkurflugvöllur]] <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6646 Hvernig varð Keflavíkurflugvöllurinn til, ég þarf að vita allt um hann?] Vísindavefurinn</ref> voru byggð af hernámsliðinu. ==Árásir á og við Ísland== ===1941=== *Febrúar: Þýsk herflugvél gerði árás á breska hermenn við [[Ölfusárbrú]], tveir særðust. *Mars: **Togaranum ''Reykjaborg RE 64'' var sökkt af þýskum kafbáti. Tveir komust lífs af en 13 létust. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85567 Hversu margir fórust þegar Reykjaborginni var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni?] Vísindavefurinn</ref> **Línuveiðarinn ''Fróði'' varð fyrir árás þýska kafbátsins ''U-74'', undir stjórn [[Eitel-Friedrich Kentrat]], suður af Vestmannaeyjum. Fimm sjómenn fórust í árásinni. * Nóvember: Bandarískir hermenn skutu á hóp Íslendinga á veitingastað í Hafnarfirði. Einn lést. ===1942=== * Janúar: Þýskur tundurspillir sökkti bandaríska herskipinu ''[[USCGC Alexander Hamilton]]'' á Faxaflóa með þeim afleiðingum að 26 létust. * Mars: Bandarískur hermaður skaut að tveimur Íslendingum í bíl og fékk annar þeirra skotið í höfuðið og lést á sjúkrahúsi sama dag. Ökumaðurinn hafði ekki farið eftir skipun hermannsins að stöðva bílinn. *Apríl: Tveir Íslendingar og 22 Norðmenn fórust með norska skipinu ''Fanefeld'' á leið frá [[Bíldudalur|Bíldudal]] til [[Ísafjörður|Ísafjarðar]]. Líklegt er að [[tundurdufl]] hafi grandað skipinu. * Maí: Hermaður skaut tólf ára pilt í höfuðið og lést hann. * Júlí: 240 manns fórust í bandarískum og breskum skipalestum vestur af Straumnesi þegar skipin lentu í tundurduflum. * Ágúst: Þýsk sprengjuflugvél sem stefndi til Reykjavíkur var skotin niður. Var þetta fyrsta óvinaflugvél sem Bandaríkjamenn grönduðu í síðari heimsstyrjöld. * September: Fjórir drengir slösuðust og skemmdir urðu á húsum er þýskar sprengjuflugvélar gerðu loftárás á Seyðisfjörð. ===1943=== * Júní: ''[[Súðin]]'', strandferðarskip varð fyrir loftárás þýskrar orrustuflugvélar á Skjálfandaflóa. Tveir menn létust. ===1944=== * Febrúar: Þrjár þýskar flugvélar gerðu sprengjuárás á 10 þúsund lesta breskt olíuskip, ''[[El Grillo]]'', á Seyðisfirði. Áhöfnin slapp en skipið var það laskað að Bretar ákváðu að sökkva því. * September: Bandarískur hermaður réðst á 13 ára stúlku með hnífi og höggum. Hún lést nokkrum mánuðum síðar. * Nóvember: ''[[Þýski kafbáturinn U-300]]'' sökkti breska olíuskipinu ''[[SS Shirvan]]'' og íslenska farþegaskipinu ''[[E/S Goðafoss|Goðafossi]]'' út af Garðskaga er skipin voru að koma frá Bandaríkjunum. 18 fórust af Shirvan og 27 björguðust. 24 fórust en 19 björguðust af Goðafossi. Dráttarbáturinn ''[[Empire Wold]]'' var sendur til að koma Shirvan til aðstoðar en fórst á Faxaflóa og með honum 16 manns. ==Tenglar== *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5057 Hve margir Íslendingar dóu í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=3976 Hversu mörgum íslenskum skipum var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=54906 Hversu margar flugvélar fórust hér á landi í seinni heimstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4609 Hvar eru mestu stríðsminjar á Íslandi? - Vísindavefurinn] == Tengt efni == * [[Aðgerð Íkarus]] * [[Hernám Íslands]] * [[Kalda stríðið]] * [[Keflavíkursamningurinn]] * [[Varnarsamningurinn]] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|Ísland}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni| ]] chxe9dzrxkpvbb5h2uyf639sfa0aqdu 1958525 1958522 2026-04-01T17:27:39Z Berserkur 10188 1958525 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Army 1940.png|thumb|Bretar kenna íslenskum lögreglumönnum á skotvopn.]] [[Mynd:IBC US Army Troops Arriving In Reykjavik January 1942.jpg|thumb|Bandarískir hermenn á Íslandi árið 1942.]] [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|Bandarískir hermenn við æfingar á Sandskeiði í júní 1943.]] [[File:Iceland during WW2.ogv|thumb|right|Stuttmynd um Ísland í stríðinu; nóvember 1941 til vors 1942]] [[Mynd:Iceland during WW2 reel 2.ogv|thumb|Klippa 2.; nóvember 1941 til vors 1942.]] [[Mynd:80-CF-73193-1 Box 127 (22543838605).jpg|thumb|Herstöðin í Hvalfirði 1941.]] '''Seinni heimsstyrjöld á Íslandi''' (einnig kallað '''Stríðsárin''') á við árin [[1939]]–[[1945]] í [[saga Íslands|sögu Íslands]], þegar [[seinni heimsstyrjöldin]] geisaði. Tímabilið er mikilvægur þáttur í sögu landsins á [[20. öld]]. [[Mynd:80-G-24831 (22347017022).jpg|thumb|Herskip í Hvalfirði.]] Íslendingar lýstu yfir hlutleysi í byrjun stríðs. Bretar reyndu að fá Íslendinga til að ganga til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] og vöktu meðal annars þýskir diplómatar á landinu ugg hjá þeim sem varð til þess að þeir létu til skarar skríða og sendu herlið til Íslands landsmönnum að óvörum. [[Hernám Íslands|Hernám Breta 1940 og síðar Bandaríkjamanna]] olli miklu umróti í samfélaginu og varanlegum breytingum, t.d. í atvinnuháttum og búsetu. Samskipti hermannanna við íslenskar konur leiddu til ''[[ástandið|ástandsins]]''. Tugþúsundir hermanna voru á landinu og var stór herstöð í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. Mannfall Íslendinga í styrjöldinni var nálægt 230 og voru það mestmegnis fiski og verslunarskip sem þýskir kafbátar, herskip og flugvélar réðust á. Í febrúar 1944, sökkti þýsk herflugvél breska olíuskipinu [[El Grillo]] við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]]. Fjórir voru myrtir af hernámsliðinu á Íslandi. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins] Rúv</ref> Árásir voru gerðar á skipalestir sem fóru nálægt Íslandi og voru mestu hörmungarnar 5. júlí, 1942, þá fórust 240 úti fyrir [[Straumnes]] þegar bandarísk og bresk skipalest lenti í tundurduflaslæðum. Annar eins fjöldi bjargaðist. <ref>[https://sjavarafl.is/mesta-sjoslys-islandssogunnar/ Mesta sjóslys íslandssögunnar] Sjávarafl.is </ref> Áður en stríðinu lauk lýsti Ísland yfir sjálfstæði frá Danmörku þann 17. júní 1944. Stríðsminjar má finna t.d. í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]], [[Öskjuhlíð]] og á [[Valhúsahæð]]. Samgöngumannvirki eins og [[Reykjavíkurflugvöllur]] og [[Keflavíkurflugvöllur]] <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6646 Hvernig varð Keflavíkurflugvöllurinn til, ég þarf að vita allt um hann?] Vísindavefurinn</ref> voru byggð af hernámsliðinu. ==Árásir á og við Ísland== ===1941=== *Febrúar: Þýsk herflugvél gerði árás á breska hermenn við [[Ölfusárbrú]], tveir særðust. *Mars: **Togaranum ''Reykjaborg RE 64'' var sökkt af þýskum kafbáti. Tveir komust lífs af en 13 létust. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85567 Hversu margir fórust þegar Reykjaborginni var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni?] Vísindavefurinn</ref> **Línuveiðarinn ''Fróði'' varð fyrir árás þýska kafbátsins ''U-74'', undir stjórn [[Eitel-Friedrich Kentrat]], suður af Vestmannaeyjum. Fimm sjómenn fórust í árásinni. * Nóvember: Bandarískir hermenn skutu á hóp Íslendinga á veitingastað í Hafnarfirði. Einn lést. ===1942=== * Janúar: Þýskur tundurspillir sökkti bandaríska herskipinu ''[[USCGC Alexander Hamilton]]'' á Faxaflóa með þeim afleiðingum að 26 létust. * Mars: Bandarískur hermaður skaut að tveimur Íslendingum í bíl og fékk annar þeirra skotið í höfuðið og lést á sjúkrahúsi sama dag. Ökumaðurinn hafði ekki farið eftir skipun hermannsins að stöðva bílinn. *Apríl: Tveir Íslendingar og 22 Norðmenn fórust með norska skipinu ''Fanefeld'' á leið frá [[Bíldudalur|Bíldudal]] til [[Ísafjörður|Ísafjarðar]]. Líklegt er að [[tundurdufl]] hafi grandað skipinu. * Maí: Hermaður skaut tólf ára pilt í höfuðið og lést hann. * Júlí: 240 manns fórust í bandarískum og breskum skipalestum vestur af Straumnesi þegar skipin lentu í tundurduflum. * Ágúst: Þýsk sprengjuflugvél sem stefndi til Reykjavíkur var skotin niður. Var þetta fyrsta óvinaflugvél sem Bandaríkjamenn grönduðu í síðari heimsstyrjöld. * September: Fjórir drengir slösuðust og skemmdir urðu á húsum er þýskar sprengjuflugvélar gerðu loftárás á Seyðisfjörð. ===1943=== * Júní: ''[[Súðin]]'', strandferðarskip varð fyrir loftárás þýskrar orrustuflugvélar á Skjálfandaflóa. Tveir menn létust. ===1944=== * Febrúar: Þrjár þýskar flugvélar gerðu sprengjuárás á 10 þúsund lesta breskt olíuskip, ''[[El Grillo]]'', á Seyðisfirði. Áhöfnin slapp en skipið var það laskað að Bretar ákváðu að sökkva því. * September: Bandarískur hermaður réðst á 13 ára stúlku með hnífi og höggum. Hún lést nokkrum mánuðum síðar. * Nóvember: ''[[Þýski kafbáturinn U-300]]'' sökkti breska olíuskipinu ''[[SS Shirvan]]'' og íslenska farþegaskipinu ''[[E/S Goðafoss|Goðafossi]]'' út af Garðskaga er skipin voru að koma frá Bandaríkjunum. 18 fórust af Shirvan og 27 björguðust. 24 fórust en 19 björguðust af Goðafossi. Dráttarbáturinn ''[[Empire Wold]]'' var sendur til að koma Shirvan til aðstoðar en fórst á Faxaflóa og með honum 16 manns. ==Tenglar== *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5057 Hve margir Íslendingar dóu í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=3976 Hversu mörgum íslenskum skipum var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=54906 Hversu margar flugvélar fórust hér á landi í seinni heimstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4609 Hvar eru mestu stríðsminjar á Íslandi? - Vísindavefurinn] == Tengt efni == * [[Aðgerð Íkarus]] * [[Hernám Íslands]] * [[Kalda stríðið]] * [[Keflavíkursamningurinn]] * [[Varnarsamningurinn]] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|Ísland}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni| ]] hm1vslml6eqalm1zkf338pcmf3vimbk 1958527 1958525 2026-04-01T17:39:31Z Berserkur 10188 /* 1942 */ mynd og viðbót 1958527 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Army 1940.png|thumb|Bretar kenna íslenskum lögreglumönnum á skotvopn.]] [[Mynd:IBC US Army Troops Arriving In Reykjavik January 1942.jpg|thumb|Bandarískir hermenn á Íslandi árið 1942.]] [[Mynd:Iceland, Sanskeid Range. 37mm sub-caliber mounted on a 75mm field howitzer, 19th and 21st Field Artillery Regiment.jpg|thumb|Bandarískir hermenn við æfingar á Sandskeiði í júní 1943.]] [[File:Iceland during WW2.ogv|thumb|right|Stuttmynd um Ísland í stríðinu; nóvember 1941 til vors 1942]] [[Mynd:Iceland during WW2 reel 2.ogv|thumb|Klippa 2.; nóvember 1941 til vors 1942.]] [[Mynd:80-CF-73193-1 Box 127 (22543838605).jpg|thumb|Herstöðin í Hvalfirði 1941.]] '''Seinni heimsstyrjöld á Íslandi''' (einnig kallað '''Stríðsárin''') á við árin [[1939]]–[[1945]] í [[saga Íslands|sögu Íslands]], þegar [[seinni heimsstyrjöldin]] geisaði. Tímabilið er mikilvægur þáttur í sögu landsins á [[20. öld]]. [[Mynd:80-G-24831 (22347017022).jpg|thumb|Herskip í Hvalfirði.]] Íslendingar lýstu yfir hlutleysi í byrjun stríðs. Bretar reyndu að fá Íslendinga til að ganga til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] og vöktu meðal annars þýskir diplómatar á landinu ugg hjá þeim sem varð til þess að þeir létu til skarar skríða og sendu herlið til Íslands landsmönnum að óvörum. [[Hernám Íslands|Hernám Breta 1940 og síðar Bandaríkjamanna]] olli miklu umróti í samfélaginu og varanlegum breytingum, t.d. í atvinnuháttum og búsetu. Samskipti hermannanna við íslenskar konur leiddu til ''[[ástandið|ástandsins]]''. Tugþúsundir hermanna voru á landinu og var stór herstöð í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]]. Mannfall Íslendinga í styrjöldinni var nálægt 230 og voru það mestmegnis fiski og verslunarskip sem þýskir kafbátar, herskip og flugvélar réðust á. Í febrúar 1944, sökkti þýsk herflugvél breska olíuskipinu [[El Grillo]] við [[Seyðisfjörður|Seyðisfjörð]]. Fjórir voru myrtir af hernámsliðinu á Íslandi. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-04-09-mord-a-13-ara-stulku-a-timum-hernamsins-oskrad Morð á 13 ára stúlku á tímum hernámsins] Rúv</ref> Árásir voru gerðar á skipalestir sem fóru nálægt Íslandi og voru mestu hörmungarnar 5. júlí, 1942, þá fórust 240 úti fyrir [[Straumnes]] þegar bandarísk og bresk skipalest lenti í tundurduflaslæðum. Annar eins fjöldi bjargaðist. <ref>[https://sjavarafl.is/mesta-sjoslys-islandssogunnar/ Mesta sjóslys íslandssögunnar] Sjávarafl.is </ref> Áður en stríðinu lauk lýsti Ísland yfir sjálfstæði frá Danmörku þann 17. júní 1944. Stríðsminjar má finna t.d. í [[Hvalfjörður|Hvalfirði]], [[Öskjuhlíð]] og á [[Valhúsahæð]]. Samgöngumannvirki eins og [[Reykjavíkurflugvöllur]] og [[Keflavíkurflugvöllur]] <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6646 Hvernig varð Keflavíkurflugvöllurinn til, ég þarf að vita allt um hann?] Vísindavefurinn</ref> voru byggð af hernámsliðinu. ==Árásir á og við Ísland== ===1941=== *Febrúar: Þýsk herflugvél gerði árás á breska hermenn við [[Ölfusárbrú]], tveir særðust. *Mars: **Togaranum ''Reykjaborg RE 64'' var sökkt af þýskum kafbáti. Tveir komust lífs af en 13 létust. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85567 Hversu margir fórust þegar Reykjaborginni var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni?] Vísindavefurinn</ref> **Línuveiðarinn ''Fróði'' varð fyrir árás þýska kafbátsins ''U-74'', undir stjórn [[Eitel-Friedrich Kentrat]], suður af Vestmannaeyjum. Fimm sjómenn fórust í árásinni. * Nóvember: Bandarískir hermenn skutu á hóp Íslendinga á veitingastað í Hafnarfirði. Einn lést. ===1942=== [[Mynd:Fw200C wreck Iceland.jpg|thumb|Flak þýskrar flugvélar sem var skotin niður.]] * Janúar: Þýskur tundurspillir sökkti bandaríska herskipinu ''[[USCGC Alexander Hamilton]]'' á Faxaflóa með þeim afleiðingum að 26 létust. * Mars: Bandarískur hermaður skaut að tveimur Íslendingum í bíl og fékk annar þeirra skotið í höfuðið og lést á sjúkrahúsi sama dag. Ökumaðurinn hafði ekki farið eftir skipun hermannsins að stöðva bílinn. *Apríl: Tveir Íslendingar og 22 Norðmenn fórust með norska skipinu ''Fanefeld'' á leið frá [[Bíldudalur|Bíldudal]] til [[Ísafjörður|Ísafjarðar]]. Líklegt er að [[tundurdufl]] hafi grandað skipinu. * Maí: Hermaður skaut tólf ára pilt í höfuðið og lést hann. * Júlí: 240 manns fórust í bandarískum og breskum skipalestum vestur af Straumnesi þegar skipin lentu í tundurduflum. * Ágúst: Þýsk sprengjuflugvél sem stefndi til Reykjavíkur var skotin niður. Var þetta fyrsta óvinaflugvél sem Bandaríkjamenn grönduðu í síðari heimsstyrjöld. * September: Fjórir drengir slösuðust og skemmdir urðu á húsum er þýskar sprengjuflugvélar gerðu loftárás á Seyðisfjörð. * Október: Þýsk Focke-Wulf flugvél var skotin niður yfir Vesturlandi og brotlenti á [[Arnarvatnsheiði]]. Sjö áhafnarmeðlimir létust. ===1943=== * Júní: ''[[Súðin]]'', strandferðarskip varð fyrir loftárás þýskrar orrustuflugvélar á Skjálfandaflóa. Tveir menn létust. ===1944=== * Febrúar: Þrjár þýskar flugvélar gerðu sprengjuárás á 10 þúsund lesta breskt olíuskip, ''[[El Grillo]]'', á Seyðisfirði. Áhöfnin slapp en skipið var það laskað að Bretar ákváðu að sökkva því. * September: Bandarískur hermaður réðst á 13 ára stúlku með hnífi og höggum. Hún lést nokkrum mánuðum síðar. * Nóvember: ''[[Þýski kafbáturinn U-300]]'' sökkti breska olíuskipinu ''[[SS Shirvan]]'' og íslenska farþegaskipinu ''[[E/S Goðafoss|Goðafossi]]'' út af Garðskaga er skipin voru að koma frá Bandaríkjunum. 18 fórust af Shirvan og 27 björguðust. 24 fórust en 19 björguðust af Goðafossi. Dráttarbáturinn ''[[Empire Wold]]'' var sendur til að koma Shirvan til aðstoðar en fórst á Faxaflóa og með honum 16 manns. ==Tenglar== *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5057 Hve margir Íslendingar dóu í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=3976 Hversu mörgum íslenskum skipum var sökkt í seinni heimsstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=54906 Hversu margar flugvélar fórust hér á landi í seinni heimstyrjöldinni? - Vísindavefurinn] * [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4609 Hvar eru mestu stríðsminjar á Íslandi? - Vísindavefurinn] == Tengt efni == * [[Aðgerð Íkarus]] * [[Hernám Íslands]] * [[Kalda stríðið]] * [[Keflavíkursamningurinn]] * [[Varnarsamningurinn]] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Saga Íslands}} {{stubbur|saga|Ísland}} [[Flokkur:Ísland í seinni heimsstyrjöldinni| ]] hy48lekeja8ekkzplmy0nrbsyojlvr6 0 116358 1958590 1957476 2026-04-02T07:42:22Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 1958590 wikitext text/x-wiki {{Infobox non-profit | Name = EuroFIR AISBL | type = Non-profit | founded_date = <!-- {{Founding date|2009|03|23}} --> | founder = Former partner institutions of EuroFIR NoE | location_city = Brussels | location_country = Belgium | key_people = [Paul Finglas]<br>({{small|President}})<br>[Heikki Pakkala]<br>({{small|Vice-president}})<br>[Prof Maria Glibetic, Prof Barbara Korousic Seljak, Heikki Pakkala, Dr Aida Turrini,Luísa Oliveira and Susanne Westenbrink ]<br>({{small|Executive directors}}) | area_served = Worldwide | product = Food Information | method = Research, service provision, consultancy | num_employees = 4 | num_members = 80 | homepage = https://eurofir.org | image = }} '''EuroFIR''' (European Food Information Resource) er alþjóðleg sjálfseignarstofnun sem styður við notkun á upplýsingum um efnainnihald matvæla og öðrum gögnum með samstarfi og samræmingu þeirra,<ref>[http://www.eurofir.org/food_information/quality_and_standards/ Quality and standards on food composition databases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120913014053/http://www.eurofir.org/food_information/quality_and_standards |date=2012-09-13 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref>. Markmið stofnunarinnar er þróun, umsýsla, útgáfa og hagnýting gagna um efnainnihald matvæla, og kynning á alþjóðlegu samstarfi og samræmingu með því að bæta gæði gagna og staðla ásamt því að auka leitarmöguleika í gagnagrunnum. == Saga == Evrópska netverkefnið um gögn um efnainnihald matvæla (2005-10; EuroFIR<ref>[http://www.eurofir.org/eurofir_aisbl/projects/noe_eurofir/ EuroFIR Network of Excellence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403003455/http://www.eurofir.org/eurofir_aisbl/projects/noe_eurofir/ |date=2013-04-03 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref>) var öndvegisverkefni [[Framework Programmes for Research and Technological Development| Network of Excellence (NoE)]] með þátttöku 48 aðila frá háskólum, rannsóknastofnunum og litlum og meðalstórum fyrirtækjum (SMEs) í 27 löndum. Verkefnið var fjármagnað af 6. Rammaáætlun Evrópusambandsins (Priority 5: Food Quality and Safety; Contract no FP6-513944). Eitt af meginmarkmiðunum var að þróa, í fyrsta skipti í Evrópu, opinn aðgang að gögnum um efnainnihald matvæla á Netinu.<ref>[http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_publications/synthesis_reports/ Church S. (2009) Food composition explained. EuroFIR Synthesis report No. 7. Nutrition Bulletin, 34, 250-272.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810132636/http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_publications/synthesis_reports/ |date=2014-08-10 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> Annar mikilvægur afrakstur EuroFIR öndvegisnetsins var að koma á laggirnar sjálfbæru starfi til framtíðar þannig að hægt væri að halda áfram vinnu við suma þá verkþætti sem unnið var að innan verkefnisins. Þessu var náð fram með stofnun sjálfseignarstofnunarinnar EuroFIR AISBL.<ref>[http://www.eurofir.org/eurofir_history/ History of EuroFIR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130330002551/http://www.eurofir.org/eurofir_history |date=2013-03-30 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> Aðilar að stofnuninni eru 42 af þeim 48 aðilum sem tóku upphaflega þátt í EuroFIR öndvegisnetinu. Aðalmarkmið stofnunarinnar er að styðja og efla þróun, umsýslu, útgáfu og hagnýtingu gagna um efnainnihald matvæla með alþjóðlegu samstarfi og samræmingu. == Félagar == === Félagar með fulla aðild === (*) Félagar sem reka gagnagrunna [[food composition database]] á landsgrundvelli. {| class="wikitable sortable" |- ! Institution !! Acronym !! Country |- | Agricultural University of Athens || AUA || Greece |- | [[British Nutrition Foundation]] || BNF || United Kingdom |- | [[ETH Zurich]] || ETHZ || Switzerland |- | Food Research Institute || FRI * || Slovakia |- | FoodCon || FCN || Belgium |- | French Agency for Food, Environmental and Occupational Health and Safety || ANSES * || France |- | Hellenic Health Foundation || HHF * || Greece |- | [[Institute of Food Research]] || IFR * || United Kingdom |- | Institute of Medical Research, [[University of Belgrade]] || IMR * || Serbia |- | [[Netherlands National Institute for Public Health and the Environment| Institute of Public Health and the Environment]] || RIVM * || Netherlands |- | [[Instituto Nacional de Saúde Dr. Ricardo Jorge]] || INSA * || Portugal |- | Istituto Nazionale di Ricerca per gli Alimenti e la Nutrizione || INRAN * || Italy |- | Ricerca dell'Istituto Europeo di Oncologica || IEO * || Italy |- | National Food &amp; Nutrition Institute || NFNI || Poland |- | [[National Institute for Health and Welfare (Finland)|National Institute for Health and Welfare]] || THL * || Finland |- | Nutrienten Belgie vzw || NUBEL * || Belgium |- | [[National Food Administration (Sweden)| National Food Administration]] || NFA * || Sweden |- | [[Swedish University of Agricultural Sciences]] || SLU || Sweden |- | The National Food Institute at the [[Technical University of Denmark]] || DTU * || Denmark |- | The [[Norwegian Food Safety Authority]] || NFSA || Norway |- | [[Scientific and Technological Research Council of Turkey|Tubitak]] Marmara Research Centre || TUBITAK * || Turkey |- | [[University College Cork]] || UCC * || Ireland |- | [[University of Helsinki]] || UHEL || Finland |- | [[University of Leeds]] || UL || United Kingdom |- | [[Wageningen University and Research Centre| Wageningen University]] || WU || Netherlands |} === Aukafélagar === (*) Félagar sem reka gagnagrunna á landsgrundvelli. {| class="wikitable sortable" |- ! Institution !! Acronym !! Country |- | Food Centre of Food and Veterinary Service of Latvia || FCF-VS * || Latvia |- | Food Standards Australia New Zealand || FSANZ * || Australia |- | Gent University || UGENT || Belgium |- | Government of Canada || || Canada |- | Institute of Agricultural Economics and Information || IAEI || Czech Republic |- | Josep Stefan Institute || JSI* || Slovenia |- | Matis - Icelandic Food and Biotech R&D || MATIS * || Iceland |- | Max Rubner Institute || MRI * || Germany |- | University of Granada || UGR * || Spain |- | University of Vienna || UVI || Austria |} === Venjulegir félagar === {| class="wikitable sortable" |- ! Institution !! Acronym !! Country |- | Creme Global || || Ireland |- | Culmarex S.A. || || Spain |- | Czech Agriculture and Food Inspection Authority || || Czech Republic |- | Herbalife Europe Limited || || United Kingdom |- | Ian D. Unwin Food Information Consultancy || IDUFIC || United Kingdom |- | Imperial College London || || United Kingdom |- | Pamida International, Ltd. || || Slovakia |- | Polytec || Polytec || Denmark |- | Procter & Gamble || || United Kingdom |- | REPLY Santer || REPLY || Italy |- | Topshare International BV || || Belgium |- | Treviso Tecnologia - Azienda Speciale per l'Innovazione della Camera Di Commercio Di Treviso || TVT || Italy |- | Uzhhorod National University Medical Faculty || || The Ukraine |- | Universidad Complutense De Madrid || || Spain |- | Universita Del Salento || || Italy |- | University of Ljubljana || UoL || Slovenia |- | University of Minho || || Portugal |- | University of Otago || || New Zealand |- | Universidad Politecnica de Cartagena || UPCT || Spain |- | University St. Kliment Ohridski – Bitola || || Macedonia |- | University of Vigo || UoV || Spain |- | University of Wollogong || || Australia |- | University of Wolverhampton || UoW || United Kingdom |- | Verein zur Förderung des Technologietransfers an der Hochschule Bremerhaven e.V. || TTZ || Germany |- | VitalinQ Lifestyle Support BV || || The Netherlands |- | Vivsan Salud Sociedad Limitada || || Spain |} === Heiðursfélagar === {| class="wikitable sortable" |- ! Institution !! Acronym !! Country |- | Danish Food Information || DFI * || Denmark |} Listi yfir EuroFIR AISBL lykileinstaklinga, félaga og samstarfsaðila á vefsíðu EuroFIR.<ref>[http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_aisbl_people/ EuroFIR AISBL people] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120913013939/http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_aisbl_people/ |date=2012-09-13 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> == Mikilvægi og nytsemi gagna um matvæli == Næringarefnatöflur eða [[gagnagrunnar um efnainnihald matvæla]] (FCDBs)<ref>[http://www.eurofir.org/eurofir_knowledge/food_composition_databases/ Food composition databases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120915105146/http://www.eurofir.org/eurofir_knowledge/food_composition_databases |date=2012-09-15 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> veita upplýsingar um [[næringarefni]] í matvælum, venjulega frá tilteknu landi. Upphaflega voru þessar upplýsingar aðeins fáanlegar á prentuðu formi og má rekja fyrstu töflurnar aftur til fyrstu ára 19. aldar. Nú á tímum má merkja þróun í átt að rafrænum gagnagrunnum um efnainnihald matvæla. Þeir geta innihaldið mikið af gögnum og getur aðgangur verið auðveldur og vinna við gögnin möguleg með einföldum hætti. Á seinustu árum hafa margir evrópskir gagnagrunnar um efnainnihald matvæla verið gerðir aðgengilegir á netinu og hefur þessi þróun verið studd af EuroFIR innan Evrópu. Gagnagrunnar um efnainnihald matvæla innihalda venjulega upplýsingar um fjölmarga þætti, svo sem: [[orku]], [[meginefni]] (til dæmis [[prótein]], [[kolvetni]], [[fitu]]) og undirflokka (t.d. [[sykrur]], [[sterkju]], [[fitusýrur]]), steinefni (til dæmis [[kalk]], [[járn]], [[natríum]]) og [[vítamín]]. Að auki birta sumir gagnagrunnar gildi fyrir einstakar [[amínósýrur]] og/eða vítamínþætti (t.d. einstök [[karótenóíð]], svo sem [[lýkópen]] og [[lúteín]]). Nokkrir sérhæfðir gagnagrunnar eru einnig til; til dæmis er [[lífvirk efni]] að finna í EuroFIR eBASIS gagnagrunninum, í bandaríska ísóflavona gagnagrunninum og í franska Phenol-Explorer gagnagrunninum. Gagnagrunnar um efnainnihald matvæla veita grundvallarupplýsingar fyrir rannsóknir í [[næringarfræði]]. Notkun þeirra er þó ekki takmörkuð við næringarfæðina og viðfangsefni tengd lýðheilsu. Nefna má að matvælaiðnaður, löggjafarvaldið og neytendur þurfa og/eða nota gögn um efnainnihald matvæla.<ref>[http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_publications/synthesis_reports/ Williamson C. (2005) The different uses of food composition databases. Synthesis report No. 2.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810132636/http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_publications/synthesis_reports/ |date=2014-08-10 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> Ein best þekkta notkun gagna um efnainnihald matvæla er við mat á neyslu næringarefna fyrir einstaklinga, svæði, þjóðir og hópa sem eru afmarkaðir alþjóðlega. [[Næringarráðgjafi|Næringarráðgjafar]] og aðrar heilbrigðisstéttir nota gögn um efnainnihald matvæla til að meta fæði sjúklinga sinna en [[faraldursfræði]]ngar þurfa að meta fæði til að rannsaka hlutverk efnisþátta í fæðinu og samband heilsu og sjúkdóma. Þessi viðfangsefni geta verið lítil verkefni en einnig alþjóðlegar faraldursfræðilega rannsóknir og sameiginlegar rannsóknir margra aðila. Opinberar stofnanir rannsaka oft fæði heilla þjóða með landskönnunum á mataræði til að fylgjast með breytingum á næringarástandi og meta áhrif manneldisstefnu. Gögn um efnainnihald matvæla eru einnig mikið notuð við þróun uppskrifta, máltíða og matseðla fyrir [[sjúkrafæði]], mötuneyti og matvælaiðnað. Gögn um efnainnihald matvæla eru mikilvæg við skipulagningu máltíða á elliheimilum, sjúkrahúsum og fangelsum til að ganga úr skugga um að fæðið sé fullnægjandi. Einnig færist í vöxt að veittar séu upplýsingar um næringargildi máltíða á sölustöðum og hefur þetta aukið notkun á gögnum um efnainnihald matvæla í matvælaiðnaði. Eftirspurn eftir næringarupplýsingum hefur verið hvatinn að auknum næringargildismerkingum á umbúðum matvæla. Gögn um efnainnihald matvæla eru notuð þegar unnið er við að skilgreina þörfina fyrir fræðslu um næringu og heilsueflingu og þegar lagt er á ráðin um aðgerðir. Þau eru mikilvægur hluti af kennsluefni um matvæli og næringu í skólum og í vaxandi mæli á vinnustöðum. Þau eru einnig hagnýtt með almennum hætti í [[Landbúnaður|landbúnaði]] og viðskiptum. Til dæmis er hægt að nota gögn um efnainnihald matvæla til að fylgjast með næringargildi, öryggi og því hvort um vörusvik geti verið að ræða. Hægt er að meta breytingar á innihaldi matvæla með gögnum um efnainnihald, svo sem breytingar vegna kynbóta og nýrra aðferða við ræktun, uppskeru og varðveislu. Loks eru gögnin mikilvæg viðmiðun þegar bera þarf saman matvörur og gögn koma fram um líffræðilegan fjölbreytileika. Þróun upplýsingatækni hefur gert mögulegt að flytja mikið gagnamagn. Það hvetur til þróunar og notkunar á gögnum um efnainnihald matvæla eftir ýmsum leiðum sem henta ólíkum þjóðfélagshópum, aldri og þörfum. Nú er hægt að afla gagna um matvæli hvar og hvenær sem er (heima eða í verslunum) þegar þörf krefur með því að nota litlar fartölvur, síma eða önnur tæki sem eru tengd netinu. Mikilvægt er að tryggja að upplýsingarnar komi frá áreiðanlegum, nákvæmum og opinberum aðilum eins og EuroFIR. == Þátttaka í rannsókna- og þróunarverkefnum == EuroFIR er þátttakandi í nokkrum rannsókna- og þróunarverkefnum sem Evrópusambandið styrkir og hófust á árunum 2010 til 2012.<ref>[http://www.eurofir.org/about_us/projects/ EC projects where EuroFIR AISBL is a partner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120913013959/http://www.eurofir.org/about_us/projects/ |date=2012-09-13 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> Þessi verkefni fjalla um áhættu- og ávinningsgreiningu á fæðubótarefnum með lífvirkum efnum sem eru ekki næringarefni, upplýsingar um matvæli og rekjanleika við framleiðslu matvæla, framfarir í næringu Evrópubúa með styrkingu á faglegum vinnubrögðum við næringarráðgjöf, þróun á samsetningu matvæla í þeim tilgangi að draga úr vægi vissra efnisþátta og rannsóknir á heildarneyslu aðskotaefna. == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.eurofir.org EuroFIR website] * [https://www.fao.org/infoods/index_en.stm/ INFOODS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023065932/http://www.fao.org/infoods/index_en.stm |date=2012-10-23 }}&nbsp;– International Network of Food Data Systems * [http://www.codexalimentarius.net/web/index_en.jsp/ Codex Alimentarius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120602215547/http://www.codexalimentarius.net/web/index_en.jsp |date=2012-06-02 }}&nbsp;– Set up by FAO and WHO to develop food standards, guidelines and related texts such as codes of practice under the Joint FAO/WHO Food Standards Programme. * [https://www.langual.org/ LanguaL]&nbsp;– The International Framework for Food Description * [https://www.efsa.europa.eu/ EFSA]&nbsp;– European Food Safety Authority * [http://www.cen.eu/ CEN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071109103820/http://www.cen.eu/ |date=2007-11-09 }}&nbsp;– European Committee for Standardisation * [http://www.eurofir.org/ EuroFIR NEXUS] * [http://www.plantlibra.eu/ PlantLIBRA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180813142449/http://www.plantlibra.eu/ |date=2018-08-13 }} (PLANT food supplements: Levels of Intake, Benefit and Risk Assessment) * [http://www.rfid-f2f.eu/ RFID-F2F] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217050446/http://www.rfid-f2f.eu/ |date=2013-02-17 }} (RFID From Farm to Fork) * [http://www.thematicnetworkdietetics.eu/everyone DIETS2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130425040406/http://www.thematicnetworkdietetics.eu/everyone |date=2013-04-25 }} (Thematics Network of Dietetics) * [http://www.pleasure-fp7.com/ PLEASURE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130507162404/http://www.pleasure-fp7.com/ |date=2013-05-07 }} (novel processing approaches for the development of food products low in fat, salt and sugar reduced) * [http://www.tds-exposure.eu/ TDS-Exposure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130510094229/http://www.tds-exposure.eu/ |date=2013-05-10 }} (Total Diet Study Exposure) lx4fzd1rpepqnxp96q89oqdtwn8m0ps 1958591 1958590 2026-04-02T07:43:20Z MáneyMánadóttir 103358 /* Mikilvægi og nytsemi gagna um matvæli */ 1958591 wikitext text/x-wiki {{Infobox non-profit | Name = EuroFIR AISBL | type = Non-profit | founded_date = <!-- {{Founding date|2009|03|23}} --> | founder = Former partner institutions of EuroFIR NoE | location_city = Brussels | location_country = Belgium | key_people = [Paul Finglas]<br>({{small|President}})<br>[Heikki Pakkala]<br>({{small|Vice-president}})<br>[Prof Maria Glibetic, Prof Barbara Korousic Seljak, Heikki Pakkala, Dr Aida Turrini,Luísa Oliveira and Susanne Westenbrink ]<br>({{small|Executive directors}}) | area_served = Worldwide | product = Food Information | method = Research, service provision, consultancy | num_employees = 4 | num_members = 80 | homepage = https://eurofir.org | image = }} '''EuroFIR''' (European Food Information Resource) er alþjóðleg sjálfseignarstofnun sem styður við notkun á upplýsingum um efnainnihald matvæla og öðrum gögnum með samstarfi og samræmingu þeirra,<ref>[http://www.eurofir.org/food_information/quality_and_standards/ Quality and standards on food composition databases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120913014053/http://www.eurofir.org/food_information/quality_and_standards |date=2012-09-13 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref>. Markmið stofnunarinnar er þróun, umsýsla, útgáfa og hagnýting gagna um efnainnihald matvæla, og kynning á alþjóðlegu samstarfi og samræmingu með því að bæta gæði gagna og staðla ásamt því að auka leitarmöguleika í gagnagrunnum. == Saga == Evrópska netverkefnið um gögn um efnainnihald matvæla (2005-10; EuroFIR<ref>[http://www.eurofir.org/eurofir_aisbl/projects/noe_eurofir/ EuroFIR Network of Excellence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403003455/http://www.eurofir.org/eurofir_aisbl/projects/noe_eurofir/ |date=2013-04-03 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref>) var öndvegisverkefni [[Framework Programmes for Research and Technological Development| Network of Excellence (NoE)]] með þátttöku 48 aðila frá háskólum, rannsóknastofnunum og litlum og meðalstórum fyrirtækjum (SMEs) í 27 löndum. Verkefnið var fjármagnað af 6. Rammaáætlun Evrópusambandsins (Priority 5: Food Quality and Safety; Contract no FP6-513944). Eitt af meginmarkmiðunum var að þróa, í fyrsta skipti í Evrópu, opinn aðgang að gögnum um efnainnihald matvæla á Netinu.<ref>[http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_publications/synthesis_reports/ Church S. (2009) Food composition explained. EuroFIR Synthesis report No. 7. Nutrition Bulletin, 34, 250-272.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810132636/http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_publications/synthesis_reports/ |date=2014-08-10 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> Annar mikilvægur afrakstur EuroFIR öndvegisnetsins var að koma á laggirnar sjálfbæru starfi til framtíðar þannig að hægt væri að halda áfram vinnu við suma þá verkþætti sem unnið var að innan verkefnisins. Þessu var náð fram með stofnun sjálfseignarstofnunarinnar EuroFIR AISBL.<ref>[http://www.eurofir.org/eurofir_history/ History of EuroFIR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130330002551/http://www.eurofir.org/eurofir_history |date=2013-03-30 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> Aðilar að stofnuninni eru 42 af þeim 48 aðilum sem tóku upphaflega þátt í EuroFIR öndvegisnetinu. Aðalmarkmið stofnunarinnar er að styðja og efla þróun, umsýslu, útgáfu og hagnýtingu gagna um efnainnihald matvæla með alþjóðlegu samstarfi og samræmingu. == Félagar == === Félagar með fulla aðild === (*) Félagar sem reka gagnagrunna [[food composition database]] á landsgrundvelli. {| class="wikitable sortable" |- ! Institution !! Acronym !! Country |- | Agricultural University of Athens || AUA || Greece |- | [[British Nutrition Foundation]] || BNF || United Kingdom |- | [[ETH Zurich]] || ETHZ || Switzerland |- | Food Research Institute || FRI * || Slovakia |- | FoodCon || FCN || Belgium |- | French Agency for Food, Environmental and Occupational Health and Safety || ANSES * || France |- | Hellenic Health Foundation || HHF * || Greece |- | [[Institute of Food Research]] || IFR * || United Kingdom |- | Institute of Medical Research, [[University of Belgrade]] || IMR * || Serbia |- | [[Netherlands National Institute for Public Health and the Environment| Institute of Public Health and the Environment]] || RIVM * || Netherlands |- | [[Instituto Nacional de Saúde Dr. Ricardo Jorge]] || INSA * || Portugal |- | Istituto Nazionale di Ricerca per gli Alimenti e la Nutrizione || INRAN * || Italy |- | Ricerca dell'Istituto Europeo di Oncologica || IEO * || Italy |- | National Food &amp; Nutrition Institute || NFNI || Poland |- | [[National Institute for Health and Welfare (Finland)|National Institute for Health and Welfare]] || THL * || Finland |- | Nutrienten Belgie vzw || NUBEL * || Belgium |- | [[National Food Administration (Sweden)| National Food Administration]] || NFA * || Sweden |- | [[Swedish University of Agricultural Sciences]] || SLU || Sweden |- | The National Food Institute at the [[Technical University of Denmark]] || DTU * || Denmark |- | The [[Norwegian Food Safety Authority]] || NFSA || Norway |- | [[Scientific and Technological Research Council of Turkey|Tubitak]] Marmara Research Centre || TUBITAK * || Turkey |- | [[University College Cork]] || UCC * || Ireland |- | [[University of Helsinki]] || UHEL || Finland |- | [[University of Leeds]] || UL || United Kingdom |- | [[Wageningen University and Research Centre| Wageningen University]] || WU || Netherlands |} === Aukafélagar === (*) Félagar sem reka gagnagrunna á landsgrundvelli. {| class="wikitable sortable" |- ! Institution !! Acronym !! Country |- | Food Centre of Food and Veterinary Service of Latvia || FCF-VS * || Latvia |- | Food Standards Australia New Zealand || FSANZ * || Australia |- | Gent University || UGENT || Belgium |- | Government of Canada || || Canada |- | Institute of Agricultural Economics and Information || IAEI || Czech Republic |- | Josep Stefan Institute || JSI* || Slovenia |- | Matis - Icelandic Food and Biotech R&D || MATIS * || Iceland |- | Max Rubner Institute || MRI * || Germany |- | University of Granada || UGR * || Spain |- | University of Vienna || UVI || Austria |} === Venjulegir félagar === {| class="wikitable sortable" |- ! Institution !! Acronym !! Country |- | Creme Global || || Ireland |- | Culmarex S.A. || || Spain |- | Czech Agriculture and Food Inspection Authority || || Czech Republic |- | Herbalife Europe Limited || || United Kingdom |- | Ian D. Unwin Food Information Consultancy || IDUFIC || United Kingdom |- | Imperial College London || || United Kingdom |- | Pamida International, Ltd. || || Slovakia |- | Polytec || Polytec || Denmark |- | Procter & Gamble || || United Kingdom |- | REPLY Santer || REPLY || Italy |- | Topshare International BV || || Belgium |- | Treviso Tecnologia - Azienda Speciale per l'Innovazione della Camera Di Commercio Di Treviso || TVT || Italy |- | Uzhhorod National University Medical Faculty || || The Ukraine |- | Universidad Complutense De Madrid || || Spain |- | Universita Del Salento || || Italy |- | University of Ljubljana || UoL || Slovenia |- | University of Minho || || Portugal |- | University of Otago || || New Zealand |- | Universidad Politecnica de Cartagena || UPCT || Spain |- | University St. Kliment Ohridski – Bitola || || Macedonia |- | University of Vigo || UoV || Spain |- | University of Wollogong || || Australia |- | University of Wolverhampton || UoW || United Kingdom |- | Verein zur Förderung des Technologietransfers an der Hochschule Bremerhaven e.V. || TTZ || Germany |- | VitalinQ Lifestyle Support BV || || The Netherlands |- | Vivsan Salud Sociedad Limitada || || Spain |} === Heiðursfélagar === {| class="wikitable sortable" |- ! Institution !! Acronym !! Country |- | Danish Food Information || DFI * || Denmark |} Listi yfir EuroFIR AISBL lykileinstaklinga, félaga og samstarfsaðila á vefsíðu EuroFIR.<ref>[http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_aisbl_people/ EuroFIR AISBL people] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120913013939/http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_aisbl_people/ |date=2012-09-13 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> == Mikilvægi og nytsemi gagna um matvæli == Næringarefnatöflur eða [[gagnagrunnar um efnainnihald matvæla]] (FCDBs)<ref>[http://www.eurofir.org/eurofir_knowledge/food_composition_databases/ Food composition databases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120915105146/http://www.eurofir.org/eurofir_knowledge/food_composition_databases |date=2012-09-15 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> veita upplýsingar um [[næringarefni]] í matvælum, venjulega frá tilteknu landi. Upphaflega voru þessar upplýsingar aðeins fáanlegar á prentuðu formi og má rekja fyrstu töflurnar aftur til fyrstu ára 19. aldar. Nú á tímum má merkja þróun í átt að rafrænum gagnagrunnum um efnainnihald matvæla. Þeir geta innihaldið mikið af gögnum og getur aðgangur verið auðveldur og vinna við gögnin möguleg með einföldum hætti. Á seinustu árum hafa margir evrópskir gagnagrunnar um efnainnihald matvæla verið gerðir aðgengilegir á netinu og hefur þessi þróun verið studd af EuroFIR innan Evrópu. Gagnagrunnar um efnainnihald matvæla innihalda venjulega upplýsingar um fjölmarga þætti, svo sem: [[orku]], [[meginefni]] (til dæmis [[prótein]], [[kolvetni (næringarfræði)|kolvetni]], [[fita]]) og undirflokka (t.d. [[sykrur]], [[sterkju]], [[fitusýrur]]), steinefni (til dæmis [[kalk]], [[járn]], [[natríum]]) og [[vítamín]]. Að auki birta sumir gagnagrunnar gildi fyrir einstakar [[amínósýrur]] og/eða vítamínþætti (t.d. einstök [[karótenóíð]], svo sem [[lýkópen]] og [[lúteín]]). Nokkrir sérhæfðir gagnagrunnar eru einnig til; til dæmis er [[lífvirk efni]] að finna í EuroFIR eBASIS gagnagrunninum, í bandaríska ísóflavona gagnagrunninum og í franska Phenol-Explorer gagnagrunninum. Gagnagrunnar um efnainnihald matvæla veita grundvallarupplýsingar fyrir rannsóknir í [[næringarfræði]]. Notkun þeirra er þó ekki takmörkuð við næringarfæðina og viðfangsefni tengd lýðheilsu. Nefna má að matvælaiðnaður, löggjafarvaldið og neytendur þurfa og/eða nota gögn um efnainnihald matvæla.<ref>[http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_publications/synthesis_reports/ Williamson C. (2005) The different uses of food composition databases. Synthesis report No. 2.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810132636/http://www.eurofir.org/about_us/eurofir_publications/synthesis_reports/ |date=2014-08-10 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> Ein best þekkta notkun gagna um efnainnihald matvæla er við mat á neyslu næringarefna fyrir einstaklinga, svæði, þjóðir og hópa sem eru afmarkaðir alþjóðlega. [[Næringarráðgjafi|Næringarráðgjafar]] og aðrar heilbrigðisstéttir nota gögn um efnainnihald matvæla til að meta fæði sjúklinga sinna en [[faraldursfræði]]ngar þurfa að meta fæði til að rannsaka hlutverk efnisþátta í fæðinu og samband heilsu og sjúkdóma. Þessi viðfangsefni geta verið lítil verkefni en einnig alþjóðlegar faraldursfræðilega rannsóknir og sameiginlegar rannsóknir margra aðila. Opinberar stofnanir rannsaka oft fæði heilla þjóða með landskönnunum á mataræði til að fylgjast með breytingum á næringarástandi og meta áhrif manneldisstefnu. Gögn um efnainnihald matvæla eru einnig mikið notuð við þróun uppskrifta, máltíða og matseðla fyrir [[sjúkrafæði]], mötuneyti og matvælaiðnað. Gögn um efnainnihald matvæla eru mikilvæg við skipulagningu máltíða á elliheimilum, sjúkrahúsum og fangelsum til að ganga úr skugga um að fæðið sé fullnægjandi. Einnig færist í vöxt að veittar séu upplýsingar um næringargildi máltíða á sölustöðum og hefur þetta aukið notkun á gögnum um efnainnihald matvæla í matvælaiðnaði. Eftirspurn eftir næringarupplýsingum hefur verið hvatinn að auknum næringargildismerkingum á umbúðum matvæla. Gögn um efnainnihald matvæla eru notuð þegar unnið er við að skilgreina þörfina fyrir fræðslu um næringu og heilsueflingu og þegar lagt er á ráðin um aðgerðir. Þau eru mikilvægur hluti af kennsluefni um matvæli og næringu í skólum og í vaxandi mæli á vinnustöðum. Þau eru einnig hagnýtt með almennum hætti í [[Landbúnaður|landbúnaði]] og viðskiptum. Til dæmis er hægt að nota gögn um efnainnihald matvæla til að fylgjast með næringargildi, öryggi og því hvort um vörusvik geti verið að ræða. Hægt er að meta breytingar á innihaldi matvæla með gögnum um efnainnihald, svo sem breytingar vegna kynbóta og nýrra aðferða við ræktun, uppskeru og varðveislu. Loks eru gögnin mikilvæg viðmiðun þegar bera þarf saman matvörur og gögn koma fram um líffræðilegan fjölbreytileika. Þróun upplýsingatækni hefur gert mögulegt að flytja mikið gagnamagn. Það hvetur til þróunar og notkunar á gögnum um efnainnihald matvæla eftir ýmsum leiðum sem henta ólíkum þjóðfélagshópum, aldri og þörfum. Nú er hægt að afla gagna um matvæli hvar og hvenær sem er (heima eða í verslunum) þegar þörf krefur með því að nota litlar fartölvur, síma eða önnur tæki sem eru tengd netinu. Mikilvægt er að tryggja að upplýsingarnar komi frá áreiðanlegum, nákvæmum og opinberum aðilum eins og EuroFIR. == Þátttaka í rannsókna- og þróunarverkefnum == EuroFIR er þátttakandi í nokkrum rannsókna- og þróunarverkefnum sem Evrópusambandið styrkir og hófust á árunum 2010 til 2012.<ref>[http://www.eurofir.org/about_us/projects/ EC projects where EuroFIR AISBL is a partner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120913013959/http://www.eurofir.org/about_us/projects/ |date=2012-09-13 }} Sótt 8. ágúst 2012</ref> Þessi verkefni fjalla um áhættu- og ávinningsgreiningu á fæðubótarefnum með lífvirkum efnum sem eru ekki næringarefni, upplýsingar um matvæli og rekjanleika við framleiðslu matvæla, framfarir í næringu Evrópubúa með styrkingu á faglegum vinnubrögðum við næringarráðgjöf, þróun á samsetningu matvæla í þeim tilgangi að draga úr vægi vissra efnisþátta og rannsóknir á heildarneyslu aðskotaefna. == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.eurofir.org EuroFIR website] * [https://www.fao.org/infoods/index_en.stm/ INFOODS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023065932/http://www.fao.org/infoods/index_en.stm |date=2012-10-23 }}&nbsp;– International Network of Food Data Systems * [http://www.codexalimentarius.net/web/index_en.jsp/ Codex Alimentarius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120602215547/http://www.codexalimentarius.net/web/index_en.jsp |date=2012-06-02 }}&nbsp;– Set up by FAO and WHO to develop food standards, guidelines and related texts such as codes of practice under the Joint FAO/WHO Food Standards Programme. * [https://www.langual.org/ LanguaL]&nbsp;– The International Framework for Food Description * [https://www.efsa.europa.eu/ EFSA]&nbsp;– European Food Safety Authority * [http://www.cen.eu/ CEN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071109103820/http://www.cen.eu/ |date=2007-11-09 }}&nbsp;– European Committee for Standardisation * [http://www.eurofir.org/ EuroFIR NEXUS] * [http://www.plantlibra.eu/ PlantLIBRA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180813142449/http://www.plantlibra.eu/ |date=2018-08-13 }} (PLANT food supplements: Levels of Intake, Benefit and Risk Assessment) * [http://www.rfid-f2f.eu/ RFID-F2F] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217050446/http://www.rfid-f2f.eu/ |date=2013-02-17 }} (RFID From Farm to Fork) * [http://www.thematicnetworkdietetics.eu/everyone DIETS2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130425040406/http://www.thematicnetworkdietetics.eu/everyone |date=2013-04-25 }} (Thematics Network of Dietetics) * [http://www.pleasure-fp7.com/ PLEASURE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130507162404/http://www.pleasure-fp7.com/ |date=2013-05-07 }} (novel processing approaches for the development of food products low in fat, salt and sugar reduced) * [http://www.tds-exposure.eu/ TDS-Exposure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130510094229/http://www.tds-exposure.eu/ |date=2013-05-10 }} (Total Diet Study Exposure) hfyhi35duq6h11sn5l1ud0ck4psyji8 0 116405 1958603 1756455 2026-04-02T10:25:46Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958603 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Infant with blepharitis on the right side.jpg|thumbnail|Ungbarn með vægt einkenni af hvarmabólgu í hægra auga]] [[Mynd:Blepharitis.JPG|thumbnail|Hvarmabólga]] '''Hvarmabólga''' ([[fræðiheiti]]: ''blepharitis'') er augnsjúkdómur. Hvarmabólga er yfirleitt góðkynja sjúkdómur sem veldur oft litlum einkennum en getur valdið augnskaða og sjóntapi ef erting frá hvörmum er svo mikil að slímhimna augans vex inn á hornhimnu eða hornhimna á auga þynnist og skemmist. Flestar gerðir hvarmabólgu eru ekki af völdum sýkingar og því er hvarmabólga sjaldnast smitandi. Talið er að hvarmabólga stafi af [[ofnæmi]] fyrir bakteríum á hvörmum og veldur það ofnæmi bólgu í hvörmum sem truflar oft starfsemi fitukirtla. Fitukirtlar í hvörmum framleiða fitu sem myndar brák ofan á tárum og það er þessi fitubrák sem veldur því að tár haldast á augum og smyrja þau. Ef þessi fitubrák er ekki nógu mikil þá gufa tárin upp eða renna niður og það veldur augnþurrki. Hvarmabólga getur líka valdið því að stíflaðir fitukirtlar blása út og valda augnloksþrymlum (fræðiheiti ''chalazion'') en í börnum kemur það oft fram sem vogris (fræðiheiti ''stye''). Hvarmabólga virðist tengjast litarefni í [[húð]] og er algengari hjá ljóshærðu fólki og rauðhærðu. Fólki með [[Downs heilkenni]] er hættara við hvarmabólgu en öðrum. Sum [[lyf]] geta stuðlað að hvarmabólgu. Þar á meðal er lyfið ''Roaccutane''. Hvarmabólga er mjög algeng hjá þeim sem eru með húðsjúkdóma eins og flösuexem (''seborrhois dermatitis'') og rósaróða (''rosacea''). Helstu einkenni hvarmabólgu eru sviði í augum, óskýr sjón, pirringur eins og aðskotahlutur sé í auga, kláði, roði, óþægindi í augum og [[bjúgur]] á hvörmum. Meðferð við hvarmabólgu er að setja heita vatnsbakstra við augu og er stundum mikið útþynntu barnasjampó blandað í vatnið en það er talið bakteríudrepandi. Einnig er talið til bóta að taka [[lýsi]] eða [[Omega-3]] fitusýruperlur. == Heimild == {{Commonscat|Blepharitis}} * [http://www.sjonlag.is/Frodleikur/Augnsjukdomar/Hvarmabolga/ Hvarmabólga (Sjónlag)] [[Flokkur:Augnsjúkdómar]] mpjaj0q38lbdlkz9s5xnn1dybkz3r49 0 119652 1958510 1763371 2026-04-01T16:31:39Z Berserkur 10188 1958510 wikitext text/x-wiki [[File:Bali_in_Indonesia.svg|300px|thumb|]] [[Mynd:Bali's Gunung Agung seen at sunset from Gunung Rinjani.jpg|thumb|Agung-fjall er hæsti punktur Bali, 3031 metri.]] [[Mynd:Besakih Bali Indonesia Pura-Besakih-02.jpg|thumb|Besakih hofið er stærsta hindúahof Bali.]] '''Balí''' er eyja og smæsta hérað [[Indónesía|Indónesíu]]. Hún er vestlægust af [[Litlu-Sundaeyjar|Litlu-Sundaeyjum]], milli [[Java|Jövu]] og [[Lombok]]. Stærð eyjunnar er 5636 ferkílómetrar. [[Agung]]-fjall er hæsti punkturinn eða rúmlega 3000 metrar. Mannfjöldi Bali er 4,4 milljónir (2019) og er [[Denpasar]] stærsta borgin. Hvergi í Indónesíu býr jafnhátt hlutfall [[hindúar|hindúa]] en 83,5 % íbúa Balí eru hindúatrúar. Balí er ennfremur mesti ferðamannastaður Indónesíu en 80% efnahagsins reiðir sig á ferðamennsku. ==Tengt efni== *[[Balíska]] {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Eyjar Indónesíu]] [[Flokkur:Héruð Indónesíu]] 8gn50sxfwdfew8waefei5nane432ugu 0 119964 1958543 1441424 2026-04-01T21:28:11Z Akigka 183 1958543 wikitext text/x-wiki '''Jarðbundið sjónvarp''' er [[sjónvarpsútsending]] þar sem notast er við hvorki [[gervihnattasjónvarp|gervihnött]] né [[kapalsjónvarp|kapal]]. Í staðinn er sjónvarpið sent út með [[útvarpsbylgjur|útvarpsbylgjum]] í gegnum [[mastur|möstur]] og tekið er á móti þeim með [[sjónvarpsloftnet|loftnet]]i. Jarðbundið sjónvarp er eins gamalt og sjónvarp sjálft. Fyrsta jarðbundna sjónvarpsútsendingin var í [[Washington D.C.]] þann [[7. apríl]] [[1927]]. [[BBC|Breska ríkisútvarpið]] hóf útsendingu á jarðbundu sjónvarpi árið [[1929]] og var með reglulega dagskrá með [[sjónvarpsþáttur|sjónvarpsþáttum]] frá [[1930]]. Engin önnur dreifileið fyrir sjónvarp var til fyrir sjötta áratuginn þegar kapalsjónvarp var fundið upp. Sjónvarpsútsendingar með gervihnetti hófust á sjöunda og áttunda ártugunum. == Tengt efni == * [[Gervihnattasjónvarp]] * [[Stafrænt jarðbundið sjónvarp]] * [[Kapalsjónvarp]] {{stubbur|sjónvarp}} [[Flokkur:Sjónvarp]] evo87pz9og8oqdehmv6o7som080pmwo 0 120300 1958583 1957819 2026-04-02T06:07:12Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958583 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Oak-wine-barrel-at-toneleria-nacional-chile.jpg|thumb|Eikartunnur]] [[Mynd:Schaenke im Schottenhammel Faesser Zapfzeug.JPG|thumb|Bjórtunnur á októberhátíð í Munchen]] [[Mynd:Fra storsildfisket Sildesalting, 1920 (7999416608).jpg|thumbnail|Síldarsöltun í trétunnur í Noregi 1920|left]] [[Mynd:Castle Rock Brewery - Nottingham - England - 2004-11-04.jpg|thumbnail|right|Tunnur úr stáli]] '''Tunna''' er [[ílát]] sem er holur sívalningur sem vanalega var gerður úr viðarstöfum sem haldið var saman með gjörð úr málmi eða við. Tunnustafir voru beygðir í rétt form með að hita þá.Tunnur eru oft breiðastar í miðju. Þessi lögun gerir að verkum að auðveldara er að velta tunnum á hlið og áfram og breyta um stefnu. Þessi lögun gerir líka tunnuna sterkari. Tunnur voru notaðar til að geyma í og flytja vörur. Tunna var einnig notuð sem [[mælieining]] tunnumál yfir magn eða þyngd af tiltekinni vöru. Þannig er bresk bjórtunna {{convert|36|impgal|L}} en vín var flutt í tunnum sem voru 119 lítrar. Tunnur voru bæði til að flytja þurrvöru eins og rúg og [[sykur]] en einnig [[Vökvi|vökva]] eins og [[brennivín]] og matvæli eins og [[síld]]. Tunnusmíði var fyrr á tímum stór iðngrein og var tunnusmiður kallaður [[beykir]]. Í árþúsundir voru tunnur hentugasta ílátið til að flytja vörur milli staða en smán saman dró úr mikilvægi tunna fyrir flutninga með tilkomu pappaumbúða, gáma og tankskipa. [[Mynd:Lightmatter wine barrels.jpg|thumb|right|Víntunnur í Napa dalnum í Kaliforníu.]] [[Mynd:Beam Rack House.jpg|thumb|Eikartunnur með viskí sem látið er vera í tunnunum í fjögur til níu ár til að það verði koparlitt og fái sérstakt bragð.]] [[Mynd:Sherry cellar, Solera system 2, 2003.jpg|thumb|[[Sherry]] framleiðsla]] Trétunnur eru notaðar við vínframleiðslu og vín látið gerjast ákveðinn tíma í slíkum ílátum. Vökvinn drekkur í sig efni frá tunnunum svo sem [[vanillin]] og [[tannín]]. Vatnstunnur eru oft notaðar til að safna regnvatni frá híbýlum. [[Mynd:Bluebbl.png|thumb|upright| 55-US gallon (208 L) olíutunna]] Tunna er stöðluð eining fyrir [[Hráolía|hráolíu]] og aðrar olíuafurðir og þó olía sé e ekki lengur flutt í tunnum heldur tankskipum þá er {{convert|42|USgal|L}} stærðin er ennþá notuð sem mælieining. == Tengt efni == * [[Tunnumál]] ==Tenglar== {{Wikiorðabók|tunna}} {{Commonscat|Barrels}} * [https://www.worldwidewords.org/qa/qa-ove2.htm Origin of "over a barrel"] * [http://www.homebrewing.com/articles/barrel-basics.php Barrel Basics] [[Flokkur:Ílát]] 9yd50clyei9nerb1olnjqb5odcy45ov 0 124134 1958561 1957044 2026-04-01T22:26:39Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1958561 wikitext text/x-wiki '''Sértæk átröskun''' (Selective Eating Disorder, SED)<ref>[https://selectiveeating.com/what-is-sed/ What is SED?][https://www.facebook.com/groups/151856528170748/ Selective Eating Disorder]</ref> er tegund af átröskun sem hefur nýverið verið viðurkennd af ''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'' (DSM-V) en hún er einnig þekkt undir nafninu „Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder“ (ARFID), ''Perservative Eating Disorder'' og er stundum líkt við [[fæðu-nýjungafælni]] (Food Neophobia). Sértæk átröskun kemur í veg fyrir neylsu ákveðins matar en oftast er slík hegðun talin partur af barnæsku sem yfirleitt hverfur með árunum. Hins vegar getur það gerst að þessi hegðun þroskist ekki af börnum og getur sértæk átröskun haft áframhaldandi áhrif á líf fólks gegnum fullorðinsárin. Þann 18. maí 2013 kom út fimmta útgáfa leiðarvísisins DSM, en þar má finna lista yfir allar geðraskanir sem hafa verið viðurkenndar. Fyrsta útgáfa DSM kom út árið 1960 en síðan þá hefur bæst töluvert við. Í DSM-IV-TR, sem kom út árið 2000, mátti finna röskun sem kölluð var „Feeding Disorder in Infancy or Early Childhood“, sem er sértæk átröskun sem á við um ungabörn og snemma í barnæsku. Þessarri röskun var síðan breytt í Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder í DSM-V, þar sem viðurkennt var að slík átröskun finnist einnig hjá fullorðnum. Ekki er vitað mikið um þessa röskun en í tímaritinu ''The British Journal of Clinical Child Psycholgy and Psychiatry'' er sagt að sértæk átröskun sé lítið rannsakað fyrirbæri þar sem fólk borðar afskaplega takmarkaðar fæðutegundir, ásamt því að geta ekki smakkað mat sem það hefur aldrei neytt áður. Þar stendur einnig að þessi röskun sé algeng hjá börnum og geti haldið áfram að unglingsárum, sérstaklega hjá strákum. Sértæk átröskun getur þá orsakað félagsfælni, kvíða og sálræn átök. Taka má þó fram að allt að 20% barna undir fimm ára aldri eru matvönd og í um einum þriðja af þeim tilfellum endist það til um það bil átta ára aldurs. ==Einkenni sértækrar átröskunar== * Að geta ekki neytt sérstaks matar, sökum áferðar, lyktar, litar eða hitastigs. * Matur sem talinn er öruggur, eða ''safe foods'' getur verið takmarkaður við sérstakar fæðutegundir og jafnvel sérstök vörumerki. * Í sumum tilfellum útilokar fólk með sértæka átröskun heilu fæðutegundirnar, svo sem ávexti eða grænmeti, og sumir vilja aðeins fæðu sem hefur ákveðna áferð, eins og mjúka eða stökka fæðu. * Áköf mótmæli þegar þeim er boðin óæskileg fæða. * Hræðslu viðbrögð, kúgast við [[lykt]] og snertingu við ákveðinn mat. * Hræðsla við óhreinindi og mengun, sökum þess hvernig maturinn var útbúinn. ==Orsakir== * Sérstaklega næmt bragðskyn, sem orsakast af meira hlutfalli svepplaga nabba á tungu en eðlilegt þykir. Þetta er algengasta orsök sértækrar átröskunar. Þessir einstaklingar eru kallaðir „supertasters“. * Geta átt rætur í vandræðum með inntöku fæðu frá barnsaldri, eða vanafestu. * Einhverfuróf, líklega afleiðing erfiðleika hvað varðar [[samþættingu skynfæra]]. * Sérþarfir ýmissa fullorðinna. * [[Áráttu-þráhyggjuröskun]]. * [[Glúteiniðrakvilli]]. * Áfall tengt fæðu. ==Afleiðingar== * Vannæring * Tafir á þroska * Vandamál hvað varðar vöxt og þyngd (bæði þyngdartap eða -aukningu) * Félagsfælni; felst meðal annars í því að geta ekki borðað fyrir framan aðra, getur haft áhrif á nám, vinnu, sambönd innan fjölskyldu, sem og utan. * Skömm, vanlíðan, [[kvíði]], einangrun. ==Mögulegar meðferðir== * [[Huglæg atferlismeðferð]]. * Að bæta hægt og rólega einhverju nýju við öruggu fæðuna. * [[Dáleiðsla|Dáleiðslu]] / slökun, sem felur í sér að fjarlægja hræðsluna við að reyna nýjar fæðutegundir Athugið að ekkert af ofangreindum meðferðum getur látið einstakling með sértæka átröskun líka við fæðu sem hann neytti ekki áður, heldur er reynt að fjarlægja hræðsluna sem veldur því að einstaklingur neitar að prufa nýjar fæðutegundir. Með því að fjarlægja slíka hindrun getur einstaklingur með sértæka átröskun frekar prufað nýja fæðu og í kjölfarið mögulega fundið eitthvað nýtt sem honum líkar við eða getur vanið sig á áferðir sem hann áður þoldi ekki, svo dæmi séu tekin. Sértækri átröskun má ekki rugla saman við fæðu fælni sökum tilfinningalegra raskana (Food Avoidance Emotional Disorder)<ref>[http://adc.bmj.com/content/64/3/346.short Anorexia nervosa and food avoidance emotional disorder]</ref>, þar sem börn fara að forðast fæðu sökum tilfinningalegra erfiðleika. Né heldur má rugla henni saman við [[lystastol]], sem einkennist af lítilli neyslu matar til að léttast og tengist óánægju einstaklings við líkamsþyngd sína, og þá heldur ekki við aðrar gerðir átraskana. Einstaklingar sem þjást af einhverskonar átröskun geta í lang flestum tilfellum ekki tekist á við hana sjálfir, ráða ekki við hana og vilja losna við hana. ''Rogers Memorial'' spítalinn í Milwaukee, Winsconsin, sem og ''Monell Chemical Senses Center'' í Philadelphiu, Pennsylvaniu vinna nú við rannsóknir á sértækri átröskun. Sálfræðingurinn ''Felix Economakis''<ref>[https://www.the-heath.co.uk/practitioners/felix-economakis.php Felix Economakis]</ref>, staðsettur í London, Bretlandi, hefur þróað aðferð til að meðhöndla sértæka átröskun, og er hann sérfræðingur á þessu sviði. Hann hefur meðhöndlað hundruði einstaklinga með sértæka átröskun og náð ótrúlegum árangri. == Tilvísanir == <references/> [[Flokkur:Átröskun]] pg4ptjccj838guzshfp5hiqeihw062o 1958562 1958561 2026-04-01T22:30:02Z Arnastjarna 114982 1958562 wikitext text/x-wiki '''Sértæk átröskun''' (Selective Eating Disorder, SED)<ref>[https://selectiveeating.com/what-is-sed/ What is SED?][https://www.facebook.com/groups/151856528170748/ Selective Eating Disorder]</ref> er tegund af átröskun sem hefur nýverið verið viðurkennd af ''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders'' (DSM-V) en hún er einnig þekkt undir nafninu „Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder“ (ARFID), ''Perservative Eating Disorder'' og er stundum líkt við [[fæðu-nýjungafælni]] (Food Neophobia). Sértæk átröskun kemur í veg fyrir neylsu ákveðins matar en oftast er slík hegðun talin partur af barnæsku sem yfirleitt hverfur með árunum. Hins vegar getur það gerst að þessi hegðun þroskist ekki af börnum og getur sértæk átröskun haft áframhaldandi áhrif á líf fólks gegnum fullorðinsárin. Þann 18. maí 2013 kom út fimmta útgáfa leiðarvísisins DSM, en þar má finna lista yfir allar geðraskanir sem hafa verið viðurkenndar. Fyrsta útgáfa DSM kom út árið 1960 en síðan þá hefur bæst töluvert við. Í DSM-IV-TR, sem kom út árið 2000, mátti finna röskun sem kölluð var „Feeding Disorder in Infancy or Early Childhood“, sem er sértæk átröskun sem á við um ungabörn og snemma í barnæsku. Þessarri röskun var síðan breytt í Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder í DSM-V, þar sem viðurkennt var að slík átröskun finnist einnig hjá fullorðnum. Ekki er vitað mikið um þessa röskun en í tímaritinu ''The British Journal of Clinical Child Psycholgy and Psychiatry'' er sagt að sértæk átröskun sé lítið rannsakað fyrirbæri þar sem fólk borðar afskaplega takmarkaðar fæðutegundir, ásamt því að geta ekki smakkað mat sem það hefur aldrei neytt áður. Þar stendur einnig að þessi röskun sé algeng hjá börnum og geti haldið áfram að unglingsárum, sérstaklega hjá strákum. Sértæk átröskun getur þá orsakað félagsfælni, kvíða og sálræn átök. Taka má þó fram að allt að 20% barna undir fimm ára aldri eru matvönd og í um einum þriðja af þeim tilfellum endist það til um það bil átta ára aldurs. ==Einkenni sértækrar átröskunar== * Að geta ekki neytt sérstaks matar, sökum áferðar, lyktar, litar eða hitastigs. * Matur sem talinn er öruggur, eða ''safe foods'' getur verið takmarkaður við sérstakar fæðutegundir og jafnvel sérstök vörumerki. * Í sumum tilfellum útilokar fólk með sértæka átröskun heilu fæðutegundirnar, svo sem ávexti eða grænmeti, og sumir vilja aðeins fæðu sem hefur ákveðna áferð, eins og mjúka eða stökka fæðu. * Áköf mótmæli þegar þeim er boðin óæskileg fæða. * Hræðslu viðbrögð, kúgast við [[lykt]] og snertingu við ákveðinn mat. * Hræðsla við óhreinindi og mengun, sökum þess hvernig maturinn var útbúinn. ==Orsakir== * Sérstaklega næmt bragðskyn, sem orsakast af meira hlutfalli svepplaga nabba á tungu en eðlilegt þykir. Þetta er algengasta orsök sértækrar átröskunar. Þessir einstaklingar eru kallaðir „supertasters“. * Geta átt rætur í vandræðum með inntöku fæðu frá barnsaldri, eða vanafestu. * Einhverfuróf, líklega afleiðing erfiðleika hvað varðar [[samþættingu skynfæra]]. * Sérþarfir ýmissa fullorðinna. * [[Áráttu-þráhyggjuröskun]]. * [[Glúteiniðrakvilli]]. * Áfall tengt fæðu. ==Afleiðingar== * Vannæring * Tafir á þroska * Vandamál hvað varðar vöxt og þyngd (bæði þyngdartap eða -aukningu) * Félagsfælni; felst meðal annars í því að geta ekki borðað fyrir framan aðra, getur haft áhrif á nám, vinnu, sambönd innan fjölskyldu, sem og utan. * Skömm, vanlíðan, [[kvíði]], einangrun. ==Mögulegar meðferðir== * [[Huglæg atferlismeðferð]]. * Að bæta hægt og rólega einhverju nýju við öruggu fæðuna. * [[Dáleiðsla|Dáleiðslu]] / slökun, sem felur í sér að fjarlægja hræðsluna við að reyna nýjar fæðutegundir Athugið að ekkert af ofangreindum meðferðum getur látið einstakling með sértæka átröskun líka við fæðu sem hann neytti ekki áður, heldur er reynt að fjarlægja hræðsluna sem veldur því að einstaklingur neitar að prufa nýjar fæðutegundir. Með því að fjarlægja slíka hindrun getur einstaklingur með sértæka átröskun frekar prufað nýja fæðu og í kjölfarið mögulega fundið eitthvað nýtt sem honum líkar við eða getur vanið sig á áferðir sem hann áður þoldi ekki, svo dæmi séu tekin. Sértækri átröskun má ekki rugla saman við fæðuforðun sökum tilfinningalegra raskana (Food Avoidance Emotional Disorder)<ref>[http://adc.bmj.com/content/64/3/346.short Anorexia nervosa and food avoidance emotional disorder]</ref>, þar sem börn fara að forðast fæðu sökum tilfinningalegra erfiðleika. Né heldur má rugla henni saman við [[lystarstol]], sem einkennist af lítilli neyslu matar til að léttast og tengist óánægju einstaklings við líkamsímynd sína, og þá heldur ekki við aðrar gerðir átraskana. Einstaklingar sem þjást af einhverskonar átröskun geta í lang flestum tilfellum ekki tekist á við hana sjálfir, ráða ekki við hana og vilja losna við hana. ''Rogers Memorial'' spítalinn í Milwaukee, Winsconsin, sem og ''Monell Chemical Senses Center'' í Philadelphiu, Pennsylvaniu vinna nú við rannsóknir á sértækri átröskun. Sálfræðingurinn ''Felix Economakis''<ref>[https://www.the-heath.co.uk/practitioners/felix-economakis.php Felix Economakis]</ref>, staðsettur í London, Bretlandi, hefur þróað aðferð til að meðhöndla sértæka átröskun, og er hann sérfræðingur á þessu sviði. Hann hefur meðhöndlað hundruði einstaklinga með sértæka átröskun og náð ótrúlegum árangri. == Tilvísanir == <references/> [[Flokkur:Átröskun]] kcbjvrssllbxh51sx9wnr5ptyrgy7v1 0 131754 1958588 1956799 2026-04-02T07:41:06Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1958588 wikitext text/x-wiki '''Glúten''' (eða '''jurtalím''') er [[prótín]] sem finnst í [[korn]]tegundum eins og [[hveiti]], [[bygg]]i og [[rúgur|rúgkorni]]. Glútenofnæmi er talið hrjá um 1% Evrópubúa. Glútenlaust [[mataræði]] hefur verið vinsælt meðal þeirsa sem jafnvel eru ekki með óþol við því. Mataræðið getur aukið líkur á [[Offita|offitu]] <ref>[https://www.ruv.is/frett/glutenlaust-mataraedi-eykur-haettu-a-offitu Glútenlaust mataræði eykur hættu á offitu] Rúv, skoðað, 11. maí, 2017</ref> == Heimildir == *{{Vísindavefurinn|4131|Hvernig lýsir glútenóþol sér?}} * [http://www.mataraedi.is/heilsublogg/gluten-eda-glutensnautt.html Glúten eða glútensnautt] ==Tenglar== [[Flokkur:Prótín]] i86899xzrbrydut011zsbu6p2z4chad 0 134470 1958531 1593240 2026-04-01T18:51:40Z Redaktor GLAM 102452 Higher resolution version of image 1958531 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Johannes Mathesius (11498021).jpg|thumb|Johannes Mathesius (1504–1565)]] '''Johannes Mathesius''' (24. júlí 1504 í [[Rochlitz]] &ndash; 7. október 1565) var þýskur prestur, rithöfundur og sálmaskáld. Johannes (eða Johann) orti vöggusálm sem séra [[Stefán Ólafsson (f. 1619)|Stefán Ólafsson]] sneri á íslensku á 17. öld. Hann kynntist siðbótarmanninum [[Marteinn Lúther|Marteini Lúther]] á námsárum sínum í Wittenberg og snæddi hjá honum reglulega árið [[1540]]. Hann varð prestur í [[Joachimsthal]] og þjónaði þar til æviloka. {{DEFAULTSORT:Mathesius, Johannes}} {{fde|1504|1565|Mathesius, Johannes}} [[Flokkur:Þýskir prestar]] [[Flokkur:Þýskir rithöfundar]] 6fxzqm87pup3o2ewy3ub9a8akd5t1d8 0 135318 1958571 1702025 2026-04-01T22:49:53Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 1958571 wikitext text/x-wiki '''Blóðsýking''' er [[sýking]] í [[Blóð|blóði]] af völdum bakteríu, veiru, svepps, eða sníkjudýrs.<ref name=":0" /> Ef sýkingin dreifist út um líkamann getur [[Bólga|bólgusvar]] líkamans farið úr böndum og lífshættulegt ástand skapast sem nefnist '''sýklasótt'''.{{efn|Stundum nefnt ''blóðeitrun'', á erlendum málum ''sepsis''}} Afleiðingin er lækkun [[Blóðþrýstingur|blóðþrýstings]] og líffærabilun.<ref name=":0">{{cite web|url=https://skemman.is/bitstream/1946/25868/1/Blo%CC%81%C3%B0sy%CC%81kingar%20a%CC%81%20I%CC%81slandi%20Hulda%20%C3%9Eorsteinsdo%CC%81ttir.pdf|title=Blóðsýkingar á Íslandi|author=Hulda Þorsteinsdóttir|year=2016}}</ref> Mjög alvarlegar sýkingar valda sýklasóttarlosti.<ref name=":0" /> Einkenni sýklasóttar eru mismunandi eftir uppruna en lýsa sér í óeðlilegum líkamshita, útbrotum, slappleika, hraðri öndun og hjartslætti, skerti meðvitund og ruglástandi.<ref>[https://doktor.frettabladid.is/grein/syklasott-blodeitrun Sýklasótt-blóðeitrun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190813215452/https://doktor.frettabladid.is/grein/syklasott-blodeitrun |date=2019-08-13 }} Doktor.is, skoðað 13 ágúst, 2019</ref> Dánartíðni sýklasóttar er á milli 30 og 50% en skjót meðferð er mikilvæg. Hún er flókin og getur falið í sér m.a. vökvameðferð, sýklalyf, stera, æðaherpandi [[lyf]] og blóðgjöf. ==Neðanmálsgreinar== {{notelist}} ==Heimild== *{{tímaritsgrein|höfundur=Gísli H. Sigurðsson, Alma D. Möller|grein=[https://www.laeknabladid.is/2004/12/nr/1775 Sigrumst á sýklasótt]|titill=Læknablaðið|árgangur=90|tölublað=12|ár=2004|blaðsíðutal=}} ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Sjúkdómar]] 4et9cj0i5rbrkc8km7ouq8dkcj7bzxo 0 135519 1958474 1924892 2026-04-01T13:40:27Z Berserkur 10188 1958474 wikitext text/x-wiki {{Hljómsveit | heiti = Gojira | mynd = Gojira Hellfest 2022.jpg | mynd_lýsing = Gojira á Hellfest 2022 | uppruni = Ondres, Frakkland | land = {{FRA}} Frakkland | ár_starfandi = 1996 | stefna = Teknískt [[dauðarokk]], [[framsækið þungarokk]], [[groove metal]], [[post-metal]] | útgefandi = | dreifing = | meðlimir = Christian Andreu, Joe Duplantier, Mario Duplantier, Jean-Michel Labadie | gamlir_meðlimir = | vefsíða = http://www.gojira-music.com | sveit = já |}} [[Mynd:Gojira live at Unipol Arena, Bologna, December 9th, 2016.jpg|thumb|Gojira.]] [[Mynd:13-03-30 Paaspop Gojira 01.jpg|thumb|Joe Duplantier.]] '''Gojira''' er [[þungarokk]]ssveit frá [[Nýja-Akvitanía|Nýju-Akvitaníu]] í suðvesturhluta Frakklands. Hljómsveitin var stofnuð árið 1996 undir nafninu Godzilla en breytti nafninu í Gojira árið 2001 (sem er umritun á japönskum framburði á Godzilla) <ref>[https://www.allmusic.com/artist/gojira-mn0000721409#biography Biography] Allmusic</ref>. Meðal meðlima sveitarinnar eru bræðurnir Joe Duplantier (söngur) og Mario Duplantier (trommur). Sveitin er þekkt fyrir texta sem styðja við [[umhverfisvernd]]. Árið 2006 spilaði Gojira á [[Iceland Airwaves]]<ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1101092/ Mínus og Gojira á Airwaves] Mbl. Skoðað 10. nóv, 2016</ref>. Gojira varð fyrsta þungarokkssveitin til að spila í opnunaratriði Ólympíuleikanna þegar [[Sumarólympíuleikarnir 2024|Sumarólympíuleikanna 2024]] hófust í París. <ref>[https://blabbermouth.net/news/watch-gojira-performs-at-2024-paris-olympics-opening-ceremony Gojira performs at 2024 Paris Olympics ceremony] Blabbermouth.net 27/7 2024 </ref> Gojira hlaut [[Grammy-verðlaun]] fyrir besta þungarokksflutninginn árið 2025 fyrir lagið ''Mea culpa''.<ref>[https://www.revolvermag.com/news/gojira-wins-best-metal-performance-grammy-for-mea-culpa-ah-ca-ira/ Gojira wins best metal performance Grammy for Mea culpa] Revolver magazine, sótt 3. febrúar 2025</ref> ==Meðlimir== *Christian Andreu − gítar (1996–) *Joe Duplantier − söngur, gítar (1996–) *Mario Duplantier − trommur (1996-) *Jean-Michel Labadie − bassi (1998–) ==Breiðskífur== *Terra Incognita (2001) *The Link (2003) *From Mars to Sirius (2005) *The Way of All Flesh (2008) *L'Enfant Sauvage (2012) *Magma (2016) *Fortitude (2021) ==Tilvísanir== [[Flokkur:Franskar þungarokkshljómsveitir]] [[Flokkur:stofnað 1996]] jrgj48mz2wp91k5gvw68jy0p9bf02kt 0 141249 1958532 1957508 2026-04-01T18:55:51Z TKSnaevarr 53243 1958532 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Kólombó | nafn_á_frummáli = කොළඹ<br>கொழும்பு | nafn_í_eignarfalli = Kólombó | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] (aðsetur framkvæmdavalds og dómsvalds) | mynd = Colombo skyline 2024.jpg | mynd_texti = | mynd_alt = | fáni = Flag of Colombo MC.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Colombo Municipal Council.svg | teiknibóla_kort = Srí Lanka | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning Kólombó á Srí Lanka | hnit = {{coord|6|56|04|N|79|50|34|E|region:LK|display=it}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Srí Lanka}} | undirskipting_gerð1 = Hérað | undirskipting_nafn1 = [[Vesturhérað (Srí Lanka)|Vesturhérað]] | leiðtogi_titill = Borgarstjóri | leiðtogi_nafn = [[Vraîe Cally Balthazaar]] | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = Borg | flatarmál_heild_km2 = 37,31 | hæð_m = 1 | mannfjöldi_heild = 752.993 | mannfjöldi_frá_og_með = 2011 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 20.182 | tímabelti = [[UTC+05:30]] | Póstnúmer = 0xxxx | svæðisnúmer = 011 | vefsíða = {{URL|colombo.mc.gov.lk}} }} '''Kólombó''' (කොළඹ eða ''Kolamba'' á [[Singalíska|singalísku]]; கொழும்பு eða Koḻumpu á [[Tamílska|tamílsku]]) er efnahagsleg höfuðborg og stærsta borg [[Srí Lanka]].<ref>{{cite web|url=http://www.priu.gov.lk/Parliament/ParliamentHistory.html|title=Colombo is the Commercial Capital.|accessdate=2015-01-07|work=Official Sri Lanka government website|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141220234944/http://www.priu.gov.lk/Parliament/ParliamentHistory.html|archivedate=2014-12-20|df=}}</ref> Samkvæmt Brookings-stofnuninni búa um 5,6 milljónir manna á stórborgarsvæðinu.<ref>{{cite web|last1=Kumarage A|first1=Amal|title=Impacts of Transportation Infrastructure and Services on Urban Poverty and Land Development in Colombo, Sri Lanka|url=https://www.globalurban.org/GUDMag07Vol3Iss1/Kumerage%20PDF.pdf|website=1 November 2007|publisher=Global Urban Development Volume 3 Issue 1|accessdate=8 March 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=The 10 Traits of Globally Fluent Metro Areas|url=http://www.brookings.edu/~/media/Multimedia/Interactives/2013/tentraits/Colombo.pdf|website=2013|publisher=[[Brookings Institution]]|accessdate=17 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402111046/http://www.brookings.edu/~/media/Multimedia/Interactives/2013/tentraits/Colombo.pdf|archivedate=2 April 2015|df=}}</ref><ref>{{cite web|title=Colombo: The Heartbeat of Sri Lanka/ Metro Colombo Urban Development Project|url=http://www.worldbank.org/en/news/feature/2013/03/21/colombo-heartbeat-sri-lanka|website=21 March 2013|publisher=The World Bank|accessdate=17 March 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=Turning Sri Lanka's Urban Vision into Policy and Action|url=http://www.unhabitat.lk/downloads/wburbanpolicy.pdf|website=2012|publisher=UN Habitat, Chapter 1, Page 7|accessdate=17 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304044031/http://www.unhabitat.lk/downloads/wburbanpolicy.pdf|archivedate=4 March 2016|df=}}</ref> og 752.993 manns í borginni sjálfri. Borgin er efnahagskjarni eyjunnar og vinsæll ferðamannastaður. Borgin er staðsett á vesturströnd eyjunnar og er nærri stærra Kólombó-svæðinu þar sem [[Srí Jajevardenepúra]], stjórnsýsluleg höfuðborg landsins, er einnig staðsett. Oft er talað um Kólombó sem höfuðborg landsins þar sem Srí Jajevardenepúra er innan stórborgarsvæðisins og í reynd úthverfi Kólombó. Kólombó er einnig stjórnsýsluhöfuðborg vesturhéraðs Srí Lanka og höfuðborg Kólombó-héraðs. Kólombó er lifandi borg þar sem finna má blöndu af nútímalífi, byggingum frá nýlendutímanum og eldri rústir.<ref name="rweb1">{{cite web |last=Jayewarden+-e |first=Mr |title=How Colombo Derived its Name |url=http://www.rootsweb.ancestry.com/~lkawgw/colombo.html |doi= |accessdate=2007-01-18}}</ref> Kólombó var talin stjórsýsluleg höfuðborg Srí Lanka til ársins 1982. Vegna mikillar hafnar borgarinnar og hentugrar staðsetningar hennar þekktu fornir kaupmenn Kólombó fyrir 2.000 árum. Kólombó varð höfuðborg eyjunnar þegar Srí Lanka féll undir stjórn [[Breska heimsveldið|breska heimsveldisins]] árið 1815<ref name="HoC">{{cite web |last= |first= |title=History of Colombo |url=http://www.cmc.lk/History.asp |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111202185302/http://www.cmc.lk/History.asp |archivedate=2011-12-02 |doi= |accessdate=2007-03-21}}</ref> og varð áfram höfuðborg landsins þegar Srí Lanka hlaut sjálfstæði árið 1948. Árið 1978 var Srí Jajevardenepúra gerð að stjórnsýslulegri höfuðborg en Kólombó var áfram talin efnahagsleg höfuðborg landsins. ==Tilvísanir== <references/> {{Höfuðborgir í Asíu}} [[Flokkur:Höfuðborgir í Asíu]] [[Flokkur:Borgir í Srí Lanka]] socnhyinn1b0pj0iq89vgo68zpo5k45 0 142351 1958578 1953939 2026-04-02T03:45:13Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5 1958578 wikitext text/x-wiki {{taxobox | image = Koeh-062.jpg | image_caption = ''[[Fraxinus ornus]]''<br/>1862 illustration<ref>Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen</ref> | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | unranked_ordo = [[Asterids]] | ordo = [[Varablómabálkur]] (''Lamiales'') | familia = [[Smjörviðarætt]] (''Oleaceae'') | genus = ''Eskiættkvísl'' (''Fraxinus'') | genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?4752 |title=''Fraxinus'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=3 April 2006 |accessdate=21 August 2016}}</ref> | synonyms_ref = <ref name="ashley"/> | synonyms = *''Ornus'' <small>Boehm.</small> *''Fraxinoides'' <small>Medik.</small> *''Mannaphorus'' <small>Raf.</small> *''Calycomelia'' <small>Kostel.</small> *''Leptalix'' <small>Raf.</small> *''Ornanthes'' <small>Raf.</small> *''Samarpses'' <small>Raf.</small> *''Aplilia'' <small>Raf.</small> *''Meliopsis'' <small>Rchb.</small> *''Petlomelia'' <small>Nieuwl.</small> }} [[File:Ash flower.JPG|thumb|Askblóm]] [[File:NarrowleafAsh.jpg|thumb|''Fraxinus angustifolia'']] '''Eskiætt''' ([[fræðiheiti]]: ''Fraxinus'') er ættkvísl blómstrandi trjáa af [[smjörviðarætt]] (''Oleaceae''). Hún er með um 45–65 tegundir af meðalstórum til stórum trjám, yfirleitt lauffellandi, þó örfáar tegundir í heittempruðum svæðum eru [[sígræn]]ar. Ættkvíslin er útbreidd um mestalla Evrópu, Asíu og Norður Ameríku.<ref name="ashley">{{cite web |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=369462 |title=Fraxinus |work=World Checklist of Selected Plant Families |publisher=Kew Royal Botanical Gardens |accessdate=16 April 2016 |archive-date=16 október 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016140710/http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=369462 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url= https://luirig.altervista.org/flora/taxa/floraspecie.php?genere=Fraxinus |title=''Fraxinus'' |work=Altervista Flora Italiana |accessdate=16 April 2016}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=113002 |work=Flora of China |volume=15 |pages=273 |via= 衿属 qin shu |title=''Fraxinus'' Linnaeus, Sp. Pl. 2: 1057. 1753}}</ref><ref>Philips, Roger (1979). [https://books.google.com/books?id=FV62KNVkDNIC ''Trees of North America and Europe: A Guide to Field Identification, Revised and Updated'']. New York: Random House. {{ISBN|0-394-50259-0}}. .</ref><ref>{{cite web |url=https://plants.usda.gov/core/profile?symbol=FRAXI |title=Genus ''Fraxinus'' |publisher=US Department of Agriculture |accessdate=21 August 2016}}</ref> ==Helstu tegundir== Tegundunum er raðað í deildir eftir phylogenetic analysis.<ref>{{cite web |url=http://www.oleaceae.info/publications/Wallander2008.pdf |title=Systematics of Fraxinus (Oleaceae) and evolution of dioecy |accessdate=28 August 2016 |archive-date=24 september 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924055819/http://www.oleaceae.info/publications/Wallander2008.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal|url=https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0080431|title=The Phylogeny and Biogeographic History of Ashes ( Fraxinus, Oleaceae) Highlight the Roles of Migration and Vicariance in the Diversification of Temperate Trees|first1=Damien Daniel|last1=Hinsinger|first2=Jolly|last2=Basak|first3=Myriam|last3=Gaudeul|first4=Corinne|last4=Cruaud|first5=Paola|last5=Bertolino|first6=Nathalie|last6=Frascaria-Lacoste|first7=Jean|last7=Bousquet|date=21 November 2013|publisher=|journal=PLOS ONE|volume=8|issue=11|pages=e80431|via=PLoS Journals|doi=10.1371/journal.pone.0080431|pmid=24278282|pmc=3837005}}</ref> ; Section ''Dipetalae'' * ''[[Fraxinus anomala]]'' <small>Torr. ex S.Watson</small> – * ''[[Fraxinus dipetala]]'' <small>Hook. & Arn.</small> – * ''[[Fraxinus quadrangulata]]'' <small>Michx.</small> – [[Bláaskur]] * ''[[Fraxinus trifoliolata]]'' ; Section ''Fraxinus'' * ''[[Fraxinus angustifolia]]'' <small>Vahl</small> – - ** ''[[Fraxinus angustifolia]]'' subsp. ''oxycarpa'' <small></small> – - ** ''[[Fraxinus angustifolia]]'' subsp. ''syriaca'' <small></small> * ''[[Fraxinus excelsior]]'' <small>L.</small> – [[Evrópuaskur]] * ''[[Fraxinus holotricha]]'' <small>Koehne</small> * ''[[Fraxinus mandschurica]]'' <small>Rupr.</small> – [[Grænaskur]] * ''[[Fraxinus nigra]]'' <small>Marshall</small> – [[Svartaskur]] * ''[[Fraxinus pallisiae]]'' <small>Wilmott</small> – * ''[[Fraxinus sogdiana]]'' <small>Bunge</small> ; Section ''Melioides'' sensu lato * ''[[Fraxinus chiisanensis]]'' <small>Nakai</small> * ''[[Fraxinus cuspidata]]'' <small>Torr.</small> – * ''[[Fraxinus platypoda]]'' <small>Oliv.</small> * ''[[Fraxinus spaethiana]]'' <small>Lingelsh.</small> – ; Section ''Melioides'' sensu stricto * ''[[Fraxinus albicans]]'' <small>Buckley</small> – * ''[[Fraxinus americana]]'' <small>L.</small> – [[Hvítaskur]] * ''[[Fraxinus berlandieriana]]'' <small>DC.</small> – * ''[[Fraxinus caroliniana]]'' <small>Mill.</small> – [[Karólínuaskur]] * ''[[Fraxinus latifolia]]'' <small>Benth.</small> – * ''[[Fraxinus papillosa]]'' <small>Lingelsh.</small> – * ''[[Fraxinus pennsylvanica]]'' <small>Marshall</small> – [[Kvekaraaskur]] * ''[[Fraxinus profunda]]'' <small>(Bush) Bush</small> – [[Mýraskur]] * ''[[Fraxinus uhdei]]'' <small>(Wenz.) Lingelsh.</small> – * ''[[Fraxinus velutina]]'' <small>Torr.</small> – ; Section ''Ornus'' * ''[[Fraxinus apertisquamifera]]'' * ''[[Fraxinus baroniana]]'' * ''[[Fraxinus bungeana]]'' <small>DC.</small> – [[Buskaaskur]] * ''[[Fraxinus chinensis]]'' <small>Roxb.</small> – * ''[[Fraxinus floribunda]]'' <small>Wall.</small> – * ''[[Fraxinus griffithii]]'' <small>C.B.Clarke</small> – * ''[[Fraxinus japonica]]'' <small></small> – * ''[[Fraxinus lanuginosa]]'' <small>Koidz.</small>– * ''[[Fraxinus longicuspis]]'' <small>Siebold & Zucc.</small> * ''[[Fraxinus malacophylla]]'' <small>Hemsl.</small> * ''[[Fraxinus micrantha]]'' <small>Lingelsh.</small> * ''[[Fraxinus ornus]]'' <small>L.</small> – [[Mannaaskur]] * ''[[Fraxinus paxiana]]'' <small>Lingelsh.</small> * ''[[Fraxinus sieboldiana]]'' <small>Blume</small> – ; Section ''Pauciflorae'' * ''[[Fraxinus dubia]]'' * ''[[Fraxinus gooddingii]]'' <small></small> – * ''[[Fraxinus greggii]]'' <small>A.Gray</small> – * ''[[Fraxinus purpusii]]'' * ''[[Fraxinus rufescens]]'' ; Section ''Sciadanthus'' * ''[[Fraxinus dimorpha]]'' * ''[[Fraxinus hubeiensis]]'' <small>Ch'u & Shang & Su</small> – 湖北梣 hu bei qin * ''[[Fraxinus xanthoxyloides]]'' <small>(G.Don) Wall. ex DC.</small> – <ref name="GRINspecies">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?4752 |title=Species Records of ''Fraxinus'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |accessdate=22 February 2010 |archive-date=25 ágúst 2011 |archive-url=https://www.webcitation.org/61D5JdzrT?url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?4752 |url-status=dead }}</ref><ref name="ITIS">{{cite web |url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=32928 |title=''Fraxinus'' L. |work=ITIS Standard Reports |publisher=Integrated Taxonomic Information System |accessdate=22 February 2010}}</ref> <gallery widths="200px" heights="200px"> File:EurAshSeeds.jpg| File:Fraxinus ornus JPG1b.jpg|''Fraxinus ornus'' File:Treelets on fallen Ash tree.JPG| </gallery> ==Tilvísanir== {{Reflist}} ==Ytri tenglar== *[https://www.uwgb.edu/biodiversity/herbarium/trees/Fraxinus_comparison01.htm Cofrin Center for Biodiversity Herbarium, University of Wisconsin, Trees of Wisconsin, ''Fraxinus'' comparison chart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141017234542/http://www.uwgb.edu/BIODIVERSITY/herbarium/trees/Fraxinus_comparison01.htm |date=2014-10-17 }} {{Stubbur|líffræði}} {{wikiorðabók|Askur}} {{commonscat|Fraxinus}} {{wikilífverur|Fraxinus}} 3g7ttaio330es100nbzha5v6oi2rvpy 0 142694 1958530 1732032 2026-04-01T18:20:02Z Berserkur 10188 1958530 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = Pink | name = Vísindaleg flokkun | image = 05062105-tomky-geoduck-adult.jpg | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Lindýr]] (''Mollusca'') | classis = [[Samlokur]] (''Bivalvia'') | ordo = [[Adapedonta]] | familia = [[Hiatellidae]] | genus = [[Panopea]] | species = P. generosa | binomial = Panopea generosa | binomial_authority = [[Augustus Addison Gould|A. A. Gould]], 1850 | synonyms = ''Panopea generosa solida'' <small>Dall, 1898</small> }} '''Koddaskel''' er lindýr sem finnst við Kyrrahafsströnd Kanada og Bandaríkjanna. Hún er á meðal sérstæðustu sjávarnytja í heiminum. Koddaskelin getur náð allt að 20 cm á lengd og 5,4 kg í þyngd. Hún grefur sig ofan í mölina á hafsbotninum þar sem hún nærist á smáum lífverum. Koddaskel hefur fót sem hún notar til að færa sig á milli staða. Koddaskeljarnar eru langlífar og elsta koddaskel sem skráð hefur verið í Kanada er talin hafa náð 168 ára aldri. Hægt er að meta aldur koddaskeljar með því að telja árhringina sem myndast á skelinni. Koddaskel er að meðaltali 195 mm að lengd. Koddaskeljar eru þekktar fyrir sitt óvenjulega útlit, þar sem þær minna óneitanlega á getnaðarlim karlmanns, þar sem sogpípan liggur út úr skelinni. Sogpípuna notar koddaskelin við fæðuleit og losar sig síðan við sjóinn í gegnum hana. Ólíkt mörgum öðrum samlokum geta koddaskeljarnar ekki lokað samlokunni sinni. == Hrygning == Í lok apríl og fram í júní sleppa karldýrin sæði sínu út í sjóinn sem veldur því að kvendýrin fara að hrygna 7 – 10 milljón hrognum. Innan 48 klst byrja síðan litlar lirfur með skel að synda um; að viku liðinni falla lirfurnar á hafsbotninn þar sem þær grafa sig í mölina. Talið er að lirfurnar nái kynþroska á þriðja ári. == Veiðar == Reyndir kafarar eru sendir með bátum meðfram strönd Bresku Kólumbíu þar sem er að finna hreint og tært vatn við fjöruborðið; kafararnir vinna á 10 – 20 m dýpi í leit sinni af Koddaskel. Þeir nota einskonar stút með háþrýstivatni sem dælt er úr bátnum sem þeir koma fyrir í sandinum, til að mýkja eða leysa sandinn. Þegar þeir hafa fundið Koddaskel er hún tekin varlega upp úr sandinum og sett í poka sem kafararnir hafa meðferðir og þegar hann hefur verið fylltur senda þeir boð til áhafnar sem tekur við pokanum. [[Mynd:Koddaskeljar.png|thumb|Afli]] == Markaðir == Koddaskel er helst seld í Alaska, Washington, Oregon og í Bresku Kolumbíu. Skelin er mjög verðmæt. Kína og Hong Kong eru mikilvægustu markaðir Koddaskeljanna þar sem 95% af öllum útflutningi fer þangað. Þrátt fyrir að Koddaskeljarnar séu verðlagaðar 20$ á pundið í heimalandinu geta markaðirnir selt þær á 100 – 150$ á pundið við komu til landanna. Einnig fæst hærra verð fyrir lifandi Koddaskeljar. Frá árinu 2011 hefur mikið dregið úr eftirspurn á japönskum markaði og má rekja það til hárrar verðlagningar. Talið er að markaðirnir í Kína eigi eftir að fara stækkandi.    == Koddaskel sem afurð == Koddaskeljarnar eru hátt verðlagðar af veitingastöðum sem sjaldgæfur og dýr málsverður. Hún er með fínt og sætt kjöt með stökkri áferð sem gerir hana fullkomna til að borða hráa í réttum eins og t.d „crudo og sashimi“. Koddaskelin er einnig vinsæl í Asíu til suðu. Brothætt, stökk áferð aðskilur koddaskelina frá öðrum skeldýrum. Þegar koddaskelin er hrá þá hefur hún þessa stökka yfirbragð sem er mjög einstakt fyrir koddaskelina. Koddaskeljarnar eru taldar vera ástarlyf – sérstaklega í Kína. == Heimildir == {{reflist}} ChefSteps. Fun facts for the geoduck aficioonado. Sótt af <nowiki>https://www.chefsteps.com/activities/cleaning-geoduck</nowiki> Geoduck.(e.d). The Fishery. Sótt af <nowiki>http://www.geoduck.org/fishery.html#harves</nowiki> Jón Már Halldórsson. (2004). Ég hef verið að lesa um sérkennilegt skeldýr sem heitir "geoduck á ensku. Hvað heitir það á íslensku og finnst það hér? ''Visindavefurinn.'' Sótt af <nowiki>https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4654</nowiki> Lina Tran. (2016). Everything you need to know about Geoducks. ''Eater.'' Sótt af <nowiki>https://www.eater.com/2016/7/17/11691958/what-is-geoduck</nowiki> World Register of Marine Species. (e.d) Panopea generosa A.A Gould, 1850. Sótt af <nowiki>http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=545994</nowiki> {{commonscat|Panopea generosa}} {{Wikilífverur|Panopea generosa}} {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Samlokur]] 8p96hks5s3gp0mf3x0gmwdl4lquosuu 0 144836 1958586 1958248 2026-04-02T07:40:01Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958586 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Listi yfir ''Capsicum'' afbrigði}} [[File:Madame Jeanette and other chillies.jpg|thumb|[[Bird's eye chili|Bird's eye]] (grænn), '[[Madame Jeanette]]' (gulur), og [[cayenne]] (rauður)]] Þetta er listi yfir [[Kvæmi|ræktunarafbrigði]] af ''Capsicum'', sem tilheyra fimm megintegundunum (genus ''[[Capsicum]]''): ''[[Capsicum annuum|C. annuum]], [[Capsicum chinense|C. chinense]], [[Capsicum baccatum|C. baccatum]], [[Capsicum frutescens|C. frutescens]], og [[Capsicum pubescens|C. pubescens]].'' Vegna mikils (og stækkandi) fjölda ræktunarafbrigða, og breitileika á nafngjöf þeirra eftir svæðum, sýnir þessi listi bara brot af þeim 50,000 (áætlað) afbrigðum sem eru til. == ''Capsicum'' tegundir == Það eru kannski fimmtíu þúsund ''Capsicum'' [[afbrigði]] ræktuð á heimsvísu.<ref>{{cite web|title=introducing the capsicum to the world|url=http://www.worldofchillies.com/Chilli-plant-varieties/growing-chilli-plants.html|website=World Of Chillies|accessdate=7 February 2015|archive-date=21 janúar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150121011748/http://www.worldofchillies.com/Chilli-plant-varieties/growing-chilli-plants.html|url-status=dead}}</ref> Fræsafn [[National Plant Germplasm System|USDA-ARS GRIN]] inniheldur eitt og sér um 6,200 ''[[Capsicum]]'' afbrigði, af þeim eru 4000 ''[[Capsicum annuum]]''. Aðrar ''Capsicum'' tegundir í [[United States Department of Agriculture|USDA]] [[germplasm]] [[Gene bank|repository]] eru: ''[[Capsicum chinense|C. chinense]], [[Capsicum baccatum|C. baccatum]], [[Capsicum frutescens|C. frutescens]], [[Capsicum pubescens|C. pubescens]], [[Capsicum cardenasii|C. cardenasii]], [[Capsicum chacoense|C. chacoense]], C. flexuosum, [[Capsicum eximium|C. eximium]], [[Capsicum rhomboideum|C. rhomboideum]], C. galapagoense,'' og ''C. tovarii.'' <ref>USDA-ARS GRIN pepper seed collection, Experiment, Georgia</ref> Það eru um fimm megintegundir af ''[[Capsicum]]'', ''[[Capsicum annuum|C. annuum]], [[Capsicum chinense|C. chinense]], [[Capsicum baccatum|C. baccatum]], [[Capsicum frutescens|C. frutescens]] og [[Capsicum pubescens|C. pubescens]]''. <ref>{{Cite journal|last=Jarret|first=Robert L.|title=DNA Barcoding in a Crop Genebank: The Capsicum annuum Species Complex|url=https://www.researchgate.net/publication/228375272_DNA_Barcoding_in_a_Crop_Genebank_The_Capsicum_annuum_Species_Complex|journal=The Open Biology Journal|volume=1|issue=1|pages=35–42|doi=10.2174/1874196700801010035}}</ref> This includes the ''Capsicum annuum complex,'' which consists of ''C. annuum, C. frutescens,'' and ''C. chinense''. Major species and their taxonomic varieties:<ref>{{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=Capsicum|title=The Plant List|access-date=2018-06-26|archive-date=2013-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130604204026/http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=capsicum|url-status=dead}}</ref> *''[[Capsicum annuum]]'', sem eru paprikur og sætur eldpipar, serrano, cayenne og jalapeños *''[[Capsicum baccatum]]'', sem telur Suður Amerísk afbrigði, svo sem ají amarillo, ají limon og criolla sella *''[[Capsicum chinense]]'', sem telur alla Habaneróa,<ref>{{citation |url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=8910 |title=USDA GRIN Taxonomy, Taxon: ''Capsicum chinense'' Jacq. |accessdate=6 January 2017 |archive-date=5 júlí 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705033232/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=8910 |url-status=dead }}</ref> Scotch Bonnets, Trinidad Scorpions, Bhut Jolokia og Carolina Reaper. *''[[Capsicum frutescens]],'' sem telur Tabascos og mörg afbrigði sem eru ræktuð í Indlandi;<ref>{{citation |url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=8913 |title=USDA GRIN Taxonomy, Taxon: ''Capsicum frutescens'' Jacq. |accessdate=6 January 2017 |archive-date=7 janúar 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170107003842/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=8913 |url-status=dead }}</ref> stundum ekki talin aðskiin tegund frá ''C. annuum''.<ref name="DeWitt">{{cite book|title=The Complete Chile Pepper Book: A Gardener's Guide to Choosing, Growing, Preserving, and Cooking|url=https://archive.org/details/completechilepep0000dewi|publisher=Timber Press|author=Dave DeWitt and Paul W. Bosland|isbn=978-0881929201|year=2009}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tropicos.org/Name/29602638?tab=acceptednames |title=''Capsicum frutescens'' L. |website=Tropicos.org |publisher=Missouri Botanical Garden |accessdate=19 Jul 2015}}</ref> *''[[Capsicum pubescens]]'', sem telja Rocoto og Manzano pepper, og eru einkennandi með að hafa fjólublá [[blóm]], svört [[fræ]] og hærð dökkgræn blöð, og að vaxa sem margstofna klifurplanta, að 5 m há. === ''Capsicum'' gerðir === [[File:Arrangement of jalapeño, banana, cayenne, chili, and habanero peppers.jpg|thumb| [[Jalapeño]], [[banana pepper|banana]], [[Cayenne pipar]], [[chili pepper|chili]], og [[habanero]] ]] == Afbrigði== ===''Capsicum annuum''=== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; height:auto;" |+ ''Capsicum annuum'' ! style="width:8%;" class="unsortable"| Mynd ! style="width:12%;"| Nafn ! style="width:6%;" | Gerð ! style="width:12%;"| Uppruni ! style="width:12%;"| Styrkur ! style="width:12%;"| Belgstærð ! style="width:38%;" class="unsortable"| Lýsing |- | | Aci Sivri<ref name="Cornell University Vegetable Varieties">{{cite web|title=Vegetable Varieties for Gardeners|url=http://vegvariety.cce.cornell.edu/main/showVarieties.php?searchCriteria=&searchIn=0&crop_id=41&sub1=0&sortBy=variety&order=ASC&sideSearch=Search|website=Vegetable Varieties for Gardeners|publisher=Cornell University|accessdate=21 May 2015}}</ref> | | Tyrkland | | {{convert|15|-|20|cm|abbr=on}} | |- | | Afghan Short | | Afghanistan | 5,000–30,000 Scoville | {{convert|5|-|8|cm|abbr=on}} | Ræktaður í Afghanistan. |- | | Albino Bullnose<ref name="Cornell University Vegetable Varieties" /> | Sætur | | | | |- | [[File:Aleppopepper.jpg|120px]] | [[Aleppo pepper|Aleppo]] | | Sýrland og Tyrkland | 15,000 Scoville | | Ræktaður í Sýrlandi og Tyrklandi og notaður grófmalaður og þurrkaður. |- | | Alma Paprika<ref name="Cornell University Vegetable Varieties" /> | | Ungverjaland | 10,000 Scoville | | Ungversk paprika oft þurrkuð og möluð |- | [[File:Anaheim Chili Peppers.jpg|120px]] | [[Anaheim pepper|Anaheim]]<ref name="Cornell University Vegetable Varieties" /> | Anaheim | Bandaríkin | 500–2,500 Scoville | 15 sm | A mild variety of [[New Mexico chile]]. It was later brought to [[California]] from [[New Mexico]] by Emilio Ortega in the 1900s. Often it is used for ''[[chile relleno]]''. When mature, it takes on a red color and is referred to as a ''colorado''. |- | | Ancient Sweet | | | 0 Scoville | {{convert|10|-|12|in|cm|abbr=on|order=flip}} long by {{convert|1.5|-|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} wide | Medium tall plant produce heavy loads of extra sweet red in color fruits, plant have white flowers & thin flesh. This variety sets the record for the sweetest pepper with 1.5 times the sweetness of a ripe red bell pepper. |- | [[File:Banana peppers.jpg|120px]] | [[Banana pepper|Banana]] | Waxy | | 0–500 Scoville | {{convert|15|cm|abbr=on}} | Often it is pickled and used as an ingredient in sandwiches; its piquancy is not very hot. Its shape and color resemble a banana. |- | | Barkers Hot | | | | | |- | [[File:C annuum beaver dam fruit.jpg|120px]] | Beaver Dam<ref name="Cornell University Vegetable Varieties" /> | | Bandaríkin | | | |- | [[File:Thai peppers.jpg|120px]] | [[Bird's eye chili|Bird's Eye]] | Small hot | Suðaustur Asía | 50,000–100,000<ref>{{cite web|title=Bird's Eye Chili Peppers|url=https://www.chilipeppermadness.com/chili-pepper-types/medium-hot-chili-peppers/bird-s-eye-chili-peppers|website=Chili Pepper Madness|accessdate=7 February 2015}}</ref> Scoville | {{convert|4|cm|abbr=on}} | A Southeast Asian cultivar known by many local names, but generally it is called Thai chili in the United States. It has thin fruit with a pointed tip. |- | | Black Cuban<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | | |- | [[File:C annuum black hungarian fruits.jpg|120px]] | Black Hungarian<ref>{{cite web|url=https://www.pepperscale.com/black-hungarian-pepper/|title=Black Hungarian Pepper|last=|first=|date=|website=PepperScale|archive-url=|archive-date=|access-date=24 April 2018}}</ref> |Skraut/ Til matar | Ungverjaland | 5,000–10,000 Scoville | 5–7&nbsp;cm (≈ 2–3 in) | Grows in a conical shape with a slight curve near the tip. Starting from green, they ripen first to a slightly shiny deep purple to black which is only skin deep; when you slice one open, the thick flesh of the interior is green. As it continues to ripen, it morphs to red. |- | | Black Pearl | Skraut | Bandaríkin | | | Ornamental plant. Winner of the All-America Selections (AAS) Flower Award in 2006.<ref>{{cite web|title=New Ornamental Pepper Wins Prestigious Award|url=http://www.usna.usda.gov/Research/BlackPearl.html|website=The United States National Arboretum|accessdate=5 February 2015|archive-date=18 mars 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318011504/http://www.usna.usda.gov/Research/BlackPearl.html|url-status=dead}}</ref> Dark leaves with berry-shaped fruit. |- | [[File:20171014 - Capsicum nigrum Willd. 'Black Prince'.jpg|120px]] | Black Prince | Skraut | | | | Skraut. |- | | Brigadier | Blocky | Evrópa | 0 Scoville | {{convert|5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Large, red, blocky hybrid variety with good texture that has disease resistance to [[Bacterial leaf spot|Bacterial Leaf Spot]] and [[Potato virus Y|Potato Virus Y]]. It is adapted to cooler, wetter climates. |- | | Bulgarian Carrot | | Búlgaria | 12,000 Scoville | {{convert|3|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Bulgarian Ratund | | | 0 Scoville | {{convert|2.5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Bullnose | Long Sweet | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | | California Wonder<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Blocky | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | [[File:Yellow Bell Pepper group store.jpg|120px]] | Canary Bell | Blocky | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | [[File:Cascabelchilipeppersdried.jpg|120px]] | [[Cascabel chili|Cascabel]] | | Mexico | 3,000 Scoville | {{convert|1|in|cm|abbr=on|order=flip}} | The small, round fruit are usually dried, and have a distinct, nutty flavor. The name, Spanish for "rattle" or "jingle bell", derives from the rattling noise made by the seeds inside the dried pod. |- | [[File:Large Cayenne.jpg|120px]] | [[Cayenne pipar|Cayenne]] (Red)<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Cayenne | Franska Guiana | 30,000–50,000 Scoville | {{convert|5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | This long, thin fruit was transported by the Portuguese to China and India, where it is used widely. Often it is dried and ground into powder. |- | | Charleston Belle | Bell | Bandaríkin | | | The first nematode-resistant bell pepper. Created in Charleston, South Carolina by the USDA.<ref>{{cite web|title=Charleston Belle Pepper|url=http://www.rareseeds.com/charleston-belle-pepper/?F_Keyword=pepper|website=Baker Creek Heirloom Seeds|accessdate=6 February 2015|archive-date=6 febrúar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150206175429/http://www.rareseeds.com/charleston-belle-pepper/?F_Keyword=pepper|url-status=dead}}</ref> |- | [[File:Cherrypeppers.jpg|120px]] | [[Pimento|Cherry]] | Pimiento | | 3,500 Scoville | {{convert|1|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Named for the fruit it resembles, this cultivar's fruit is small, red, and round. It is typically used fresh, or pickled and jarred, and is often used to stuff green olives. It is also called '''pimento'''. |- | | Chervena Chuska | | Búlgaría | 0 Scoville | {{convert|6|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Einnig stafað "Chushka". Mjög sæt. |- | [[File:청양고추3.jpg|120px]] | [[Cheongyang]] | langur, sterkur | Kórea | 10,000 Scoville | | a medium-sized chilli cultivar, named after [[Cheongsong County|Cheongsong]] and [[Yeongyang County|Yeongyang Counties]] when developed by Dr Yoo Il-Woong(유일웅), by hybridizing local [[Jejudo]] chilli with [[Bird's eye chili|Bird's eye chilli]]. |- | [[File:Pasillachiles.jpg|120px]] | [[Pasilla|Chilaca]] | Pasilla | | 1,000–2,000 Scoville | {{convert|15|cm|abbr=on}} | Popular in Mexican cuisine, it is almost always encountered dried; in this state, it is referred to as a '''pasilla'''. The pasilla has a dark brown color and a smoky flavor. |- | | Chile Rama | | Nicaragua | | | |- | [[Mynd:Capsicum annuum chiltepin dried.jpg|120x120dp]] | [[Chiltepin]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Chiltepin | | 50,000–100,000 Scoville | {{convert|0.5|cm|abbr=on}} | This small, hot fruit is often eaten by birds. The plant is thought to be the ancestor of the cultivated ''C. annuum'' peppers. Evidence indicates it has been consumed by humans as far back as 7,500 BC.<ref>Gil-Jurado, A. T., ''Il senso del chile e del piccante: dalla traduzione culturale alla rappresentazione visiva'' in (G. Manetti, ed.), ''Semiofood: Communication and Culture of Meal, Centro Scientifico Editore, Torino, Italy, 2006:34–58''</ref> |- | | [[Chimayo]] | | Bandaríkin | 4,000–6,000 Scoville | | |- | | Chinese Five-Color | | | 5,000–30,000 Scoville | {{convert|3.5|cm|abbr=on}} | The fruit starts out purple, then changes to white, yellow, orange, and red. Similar to [[Bolivian rainbow pepper]] and '[[NuMex Twilight]]' pepper, it is also called Chinese multicolor pepper. |- | | Chiltoma Grande de Ometepe | | Nicaragua | | | |- | | Chocolate Beauty | Blocky | | 0 Scoville | | |- | | Ciliegia Piccante | | Italy | | | |- | | Coban Red Pimiento | Pimiento | Guatemala | | | |- | | Corne De Chevre | Italian | Spain | | | |- | | Corno di Toro Giallo | Italian | Italy | 0 Scoville | | |- | | Corno di Toro Rosso | Italian | Italy | | | |- | | Costeno Amarillo<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | | |- | | Cowhorn | Italian | | 0–500 Scoville | {{convert|8|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Plant produces good yields of {{convert|8|in|cm|abbr=on|order=flip}} long, sweet pepper. Pepper are very sweet and flavorful. Peppers turn from green to red when mature. One of the largest non-bell stuffing peppers. |- | | Criolla De Cocina Pepper | | Nicaragua | | | |- | [[File:Cubanelle Peppers.jpg|120px]] | [[Cubanelle]] | | | 1–1,000 Scoville | {{convert|5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Medium in thickness, the tapered fruit is green when unripe, but turns red when mature. Often it is fried in Italian cooking. |- | [[File:Dangjo chili peppers.jpg|frameless|120x120px]] | [[Dangjo chili pepper|Dangjo]]<ref name="Park">{{Cite journal|last1=Park|first1=Mi-Sung|last2=Zhu|first2=Ya Xin|last3=Pae|first3=Hyun-Ock|last4=Park|first4=Seong Hoon|title=In Vitro and In Vivo α-Glucosidase and α-Amylase Inhibitory Effects of the Water Extract of Leaves of Pepper (Capcicum Annuum L. Cultivar Dangjo) and the Active Constituent Luteolin 7-O-Glucoside|journal=[[Journal of Food Biochemistry]]|date=9 March 2016|volume=40|issue=5|pages=696–703|doi=10.1111/jfbc.12252|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jfbc.12252/full|accessdate=3 February 2018}}</ref> | | Kórea | | | Light green or bright yellow chili peppers with mild heat. |- | [[File:Chilesdearbol.jpg|120px]] | [[De árbol]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | Mexico | 15,000–30,000 Scoville | {{convert|8|cm|abbr=on}} | This slender-fruited cultivar is grown primarily in Mexico, its name is Spanish for "from a tree". |- | | Doux D'Espagne | Lamuyo | | 0 Scoville | | Einnig þekktur sem Spanish Mammoth Pepper. |- | [[File:Immature jalapeno capsicum annuum var annuum.jpeg|120px]] | Early Jalapeño<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Jalapeño | Bandaríkin | 1,000–3,000 Scoville | {{convert|6|cm|abbr=on}} | This variety is one of the most popular home-gardening varieties. It matures faster than many jalapeños, and although it may have small peppers, it produces high yields. |- | | Elephant Trunk | | | 5,000–10,000 Scoville | {{convert|6|to|10|in|cm|abbr=on|order=flip}} long by {{convert|1|in|cm|abbr=on|order=flip}} wide | Plant produces good yields of 6–10 inch long by 1 inch wide tapered and wrinkled hot peppers. Pepper resemble an elephant's trunk. They are mild and turn from green to red when mature. Plant has green stems, green leaves, and white flowers. Can be used green or red. A variety from India. Plant Height: 50" tall |- | | Emerald Giant | | | 0 Scoville | | |- | | Espanola Improved<ref name="New Mexico State University List">{{cite web|title=The Chile Cultivars of New Mexico State University|url=http://www.chilepepperinstitute.org/content/files/chilecultof-nmsu.pdf|website=The Chile Pepper Institute|publisher=New Mexico State University|accessdate=21 May 2015|archive-date=23 september 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923202817/http://www.chilepepperinstitute.org/content/files/chilecultof-nmsu.pdf|url-status=dead}}</ref> | | Bandaríkin | 2,000–4,000 Scoville | | |- | | Estaceno | | Bandaríkin | | {{convert|10|in|cm|abbr=on|order=flip}} | New Mexican-style chili pepper. |- | | Ethiopian Brown | | | | | |- | | Etuida | | Pólland | | | |- | [[File:Facing heaven chili.jpg|120px|]] | Facing Heaven | Pimiento | Kína | | 30,000-50,000 Scoville | | |- | | Filius Blue | Skraut | | | | Skrautleg með marglitum ávöxtum. |- | [[File:Fishpepper.jpeg|120px]] | Fish | | | 5,000–30,000 Scoville | | |- | | Floral Gem<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | | |- | [[File:Illustration Capsicum annuum0.jpg|120px]] | Fresno | Fresno | Bandaríkin | 2,500–10,000 Scoville | {{convert|9|cm|abbr=on}} | Similar to the jalapeño, but with thinner walls, it is generally used ripe, and has a higher vitamin content. Frequently it is used in ceviche, and is one of the most frequently used chilis in salsa. |- | | Friariello di Napoli | | Ítalía | 0 Scoville | | |- | [[File:Pickled friggitelli.jpg|120px]] | [[Friggitelli]] (''Peperoncini'') | Waxy | Ítalía | 100–500 Scoville | {{convert|8|cm|abbr=on}} | Sweet-tasting and mild, used extensively in Italian and Greek cuisine, very frequently pickled. |- | | Fushimi | | Japan | 0 Scoville | {{convert|6|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Gambo | | | | | |- | | Georgescu Chocolate | | Rúmenía | 0 Scoville | {{convert|5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Goat Horn | Lamuyo | | | | |- | | Golden Cal Wonder | Blocky | | 0 Scoville | | |- | [[File:Madame Jeanette and other chillies.jpg|120px]] | Golden Cayenne | Cayenne | | | {{convert|4|-|6|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Golden Marconi | | Ítalía | 0 Scoville | {{convert|7|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Golden Treasures | | Ítalía | 0 Scoville | | |- | [[File:Andhra Chillies.jpg|120px]] | [[Guntur Sannam]] | | | 35,000–40,000 Scoville | | It is well known as a commercial crop used as a condiment, culinary supplement, or vegetable. |- | | Hinkelhatz | | Bandaríkin | | {{convert|1|-|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Einnig þekktur sem Hinkel Hatz eða Hinklehatz. |- | | Hole Mole | | Bandaríkin | 700 Scoville | {{convert|7|-|9|in|cm|abbr=on|order=flip}} | 2007 All-America Selection. |- | | Hontaka<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | | Asian heirloom. |- | | Horizon Bell | Blocky | | 0 Scoville | | Medium green to orange-yellow at maturity. |- | [[File:Hungarianwaxpeppers.jpg|120px]] | [[Hungarian Wax]] | Waxy | | 2,500–8,000 Scoville | | This wide, medium-hot variety is used in Hungarian cuisine, frequently pickled. Also it is commonly dried, ground, and presented as "[[paprika]]". |- | [[File:Italian sweet peppers.jpg|120px]] | Italian Sweet | Langur, sætur | Ítalía | | | Used in Spanish cuisine |- | [[File:Jalapenyo.jpg|120px]] | [[Jalapeño]] | Jalapeño | Mexíkó | 2,500–8,000 Scoville | {{convert|9|cm|abbr=on}} | Very popular, especially in the United States, it is often pickled or canned. A smoke-dried ripe jalapeño is referred to as a '''[[chipotle]]'''. |- | | Japones | | | 15,000–35,000 Scoville | | Yfirleitt þurrkaður. Flatari og þykkari en arbol chili. |- | | Jigsaw<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | | Skraut. |- | | Jimmy Nardello Italian | | Ítalía | 0 Scoville | | |- | | Joe's Long Cayenne | Cayenne | | | {{convert|8|-|10|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Jupiter<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Blocky | | 0 Scoville | | |- | | Jwala | | Indland | 20,000–30,000 Scoville | {{convert|4|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Einnig þekktur sem Pusa Jwala. |- | | King of the North | Blocky | | 0 Scoville | {{convert|1|-|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Works well for short-season growers. Productive in northern climates. |- | | Korean Dark Green | Small Hot | | | {{convert|3|-|4|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Krimzon Lee | | | | {{convert|8|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Large Red Antigua | | Guatemala | 0 Scoville | | Also known as the Large Sweet Antigua. |- | | Leutschauer Paprika | | Ungverjaland | | | |- | | Lilac Bell | | | 0 Scoville | | |- | | Lipstick | Lamuyo | | 0 Scoville | {{convert|4|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Lumbre | | Bandaríkin | } 9,000–10,000 Scoville | {{convert|5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Macho | | Mexíkó | | | |- | | Mammi Huber's Stuffing | | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | | Marta Polka | | Poland | 0 Scoville | | |- | | Maule's Red Hot | | Bandaríkin | | {{convert|10|-|12|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | [[File:Piment fort.jpg|120px]] | [[Medusa pepper|Medusa]] | Skraut | | | | It is a sweet, ornamental chili pepper which grows upright and has brightly colored fruit. |- | | Melrose | Lamuyo | Ítalía | 0 Scoville | {{convert|4|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Midnight Dreams Bell | Blocky | | 0 Scoville | | Black ebony-colored bell pepper. |- | [[File:Miniature bell peppers.jpg|120px]] | Miniature Bell | Blocky | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | [[File:Guajillos.jpg|120px]] | Mirasol | | Mexíkó | 2,000–5,000<ref>{{cite web|title=Mirasol Chili Peppers|url=https://www.chilipeppermadness.com/chili-pepper-types/sweet-mild-chili-peppers/mirasol-chili-peppers|website=Chili Pepper Madness|accessdate=5 February 2015}}</ref> Scoville | | Its dried form is called [[Guajillo chili|guajillo]],<ref name="NMSU Catalog 2013" /><ref>{{cite book|url=https://books.google.com.au/books?id=_fUh4YXWPikC|title=The Peppers Cookbook: 200 Recipes from the Pepper Lady's Kitchen|author=Jean Andrews|page=14|year=2005|publisher=University of North Texas Press|isbn=9781574411935}}</ref> and is used to make a red sauce used for [[tamale]]s. |- | [[File:20171014 - Capsicum annuum var minimum - close-up.jpg|120px]] | Minimum | | | | {{convert|0.5-1|cm|abbr=on|}} | |- | | Mora | | | | {{convert|5|in|cm|abbr=on|order=flip}} long by {{convert|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} wide | A small, purple chili, it is always used dry. It is extremely spicy, and is used as a substitute for chipotle when more powerful spice is needed. |- | | Morita | | | | | Morita: A variety of the chipotle style of chiles (dried smoked jalapeños). Not actually a cultivar, a Morita is certain type of jalapeño {{clarify|date=January 2018|reason=What cultivar(s)?}} at the fully ripened, purplish color (hence the name – ''mora'' = 'berry'), and dried when they are leathery but still shiny. Also called mora chile and {{lang|es|chipotle colorado}} (literally 'colored chipotle' but implies 'ruddy', 'rosy', or 'blushing'). Usually smaller – about {{convert|3|-|4|cm|abbr=on}} – after drying.{{clarify|date=January 2018|reason=Why say this? All chiles, etc., are smaller after desiccation.}} Usually spicier than the typical chipotle. |- | [[File:Mulato chile pods (dried).JPG|120px]] | [[Mulato pepper|Mulato]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Poblano | Mexíkó | 2,500–3,000 Scoville | {{convert|10|cm|abbr=on}} | Grown in Mexico, the mulato is a mild to medium chili pepper, closely related to the poblano (ancho), and usually sold dried. |- | | Moshi | | Tanzanía | | {{convert|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | [[File:20171014 - Capsicum annuum 'Naschzipfel rot'.jpg|120px]] | Naschzipfel | | | | | mildur, sætur |- | | New Mexico No. 6<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | New Mexico 6-4<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | New Mexico No. 9<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | Nippon Taka | | Japan | | | |- | | NuMex April Fool's Day<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with long, thin pods, fruits mature from purple to red. |- | | NuMex Bailey Piquin<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | 97,000 Scoville | | |- | | NuMex Barker's X-Hot | | Bandaríkin | 9,000–15,000 Scoville | {{convert|5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | [[File:C annuum big jim fruits.jpg|120px]] | NuMex Big Jim<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | 2,000–4,000 Scoville | | |- | [[File:20171014 - Capsicum annuum 'Nu Mex Centennial'.jpg|120px]] | NuMex Centennial<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with upright, bullet-shaped pods. Colour transitions from purple to yellow, orange and finally red. |- | | NuMex Chinese New Year<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Skraut | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with bullet-shaped fruits that grow in clusters. Fruits mature from light green to red. |- | | NuMex Christmas<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | United States | | | Ornamental chili plant with upright, bullet-shaped pods. Colour transitions from green to bright red. |- | | NuMex Cinco de Mayo<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Ornamental | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with long, thin pods; fruits mature from yellow to red. |- | | NuMex Conquistador<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Earth Day | | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Easter<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Skraut | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with upright, bullet-shaped pods, fruits turning purple–white–red while ripening. |- | | NuMex Eclipse<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Garnet<ref name="New Mexico State University List" /> | Anaheim | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | [[File:Numex Halloween.JPG|120px]] | NuMex Halloween<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | 20,000–30,000 Scoville | {{convert|2|-|3|cm|abbr=on}} | Ornamental chili plant with small, upright, bullet-shaped black pods, fruits turning orange while ripening. |- | | NuMex Heritage 6-4<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | 3,000–5,000 Scoville | | |- | | NuMex Jalmundo<ref name="NMSU Catalog 2013">{{cite web|title=The Chile Pepper Institute Merchandise Catalog|url=http://www.chilepepperinstitute.org/content/files/2013%20Catalog%5B1%5D.pdf|website=The Chile Pepper Institute|publisher=New Mexico State University|accessdate=21 May 2015|archive-date=23 september 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923202755/http://www.chilepepperinstitute.org/content/files/2013%20Catalog%5B1%5D.pdf|url-status=dead}}</ref> | Jalapeño | Bandaríkin | 17,000 Scoville | {{convert|5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | NuMex Joe E. Parker<ref name="New Mexico State University List" /> | Anaheim | Bandaríkin | 2,000–4,000 Scoville | | |- | | NuMex Las Cruces Cayenne | Cayenne | Bandaríkin | | | A well yield cayenne cultivar with virus resistance to [[Beet curly top virus]]. |- | | NuMex Memorial Day<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with small, upright, bullet-shaped pods; colour transitions from pale ivory to yellow. |- | | NuMex Mirasol<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | Used for cooking in a ground powder and as an ornamental on wreaths. |- | | NuMex Nematador<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Piñata<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Primavera<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | NuMex R. Naky<ref name="New Mexico State University List" /> | Anaheim | Bandaríkin | 260 Scoville | | A great mild paprika cultivar. |- | | NuMex Sandia Hot | | Bandaríkin | 7,000–9,000 Scoville | {{convert|7|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | [http://newscenter.nmsu.edu/Photos/get/6435/full/NuMex.jpg Picture of NuMex Sandia Select] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142324/http://newscenter.nmsu.edu/Photos/get/6435/full/NuMex.jpg |date=2016-03-04 }} <ref>{{cite web |url=http://newscenter.nmsu.edu/Articles/view/9970/nmsus-chile-pepper-institute-goes-from-red-to-green-with-latest-variety-numex |title=Geymd eintak |access-date=2018-06-26 |archive-date=2017-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702091308/http://newscenter.nmsu.edu/Articles/view/9970/nmsus-chile-pepper-institute-goes-from-red-to-green-with-latest-variety-numex |url-status=dead }}</ref> | NuMex Sandia Select<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | NuMex St. Patrick's Day<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with upright, bullet-shaped pods. Colour transitions from green to orange. |- | | NuMex Sunburst<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Sunflare<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Sunglo<ref name="New Mexico State University List" /> | Ornamental | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Sunrise<ref name="New Mexico State University List" /> | Ornamental | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Sunset<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Sweet<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | | NuMex Thanksgiving<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with upright, bullet-shaped pods. Colour transitions from pale ivory to orange. |- | [[File:Capsicum annuum Twilight.jpg|120px]] | [[NuMex Twilight]]<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | 30,000–50,000 Scoville | | Ornamental chili plant with upright, bullet-shaped pods. Colour transitions from purple to yellow, orange, and finally red. |- | | NuMex Valentine's Day<ref name="New Mexico State University List" /> | Skraut | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with upright, bullet-shaped pods. Colour transitions from pale ivory to red. |- | | NuMex Vaquero<ref name="New Mexico State University List" /> | Jalapeño | Bandaríkin | | | |- | | NuMex Veteran's Day | | Bandaríkin | | | Ornamental chili plant with upright, bullet-shaped fruits that grow in clusters. Fruits turn from dark violet to dark orange while ripening. |- | | Oda | | | 0 Scoville | | |- | | Onza<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Pasilla | Mexíkó | | | Usually dried for sauces and soups. |- | | Orange Bell Pepper | Blocky | | 0 Scoville | | |- | | Ostra-Cyklon | | Pólland | | {{convert|4.5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Ozark Giant | | | 0 Scoville | | |- | | Padrón | Pasilla | Spánn | 0 Scoville | {{convert|1|-|1.5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | An heirloom variety usually dried and used as spcices in traditional Spanish dishes. |- | | Paradicsom Alaku Sarga Szentes | | Ungverjaland | | | Pumpkin-shaped fruit. |- | [[File:Pasilla.jpg|120px]] | Pasilla Bajio | Pasilla | Mexíkó | 1,000–2,000 Scoville | | |- | | Peperone di Cuneo | | Ítalía | 0 Scoville | | |- | | Peruvian Purple | | Perú | | {{convert|1|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | [[Mynd:Peter pepper,Capsicum annuum var. annuum.jpg|120x120dp]] | [[Peter pepper|Peter Pepper]] | Ornamental | Bandaríkin og Mexíkó | 5,000–30,000 Scoville | {{convert|8|–|10|cm|abbr=on}} | Rare, [[heirloom plant|heirloom]]-type hot pepper cultivated for its unique shape. |- | [[File:Capsicum -Chili - Peperoncino - Il Viagra Calabrese - Calabria - Italy - July 17th 2013 - 02.jpg|120px]] | [[Peperoncino]] | Cayenne | Ítalía | 15,000–30,000 Scoville] | | Generic Italian name for hot chili peppers, specifically the cultivars of the species ''Capsicum annuum'' and ''Capsicum frutescens''. |- | [[File:Piquinbush.jpg|120px]] | [[Pequin pepper|Pequin]] | Small Hot | Bandaríkin og Mexíkó | 100,000–140,000 Scoville | | Einnig stafað '''piquín''' |- | [[File:Saint Jean Pied de Port Piments.jpg|120px]] | [[Piment d'Espelette]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Pimiento | Baskaland (Frakklandsmegin) | 1,500 - 2,500 Scoville | | Fresh fruits, plants and seeds are known as "Gorria", dried fruits are called "Piment d'Espelette". "Gorria" is the Basque word for "red". Grown in Espelette since ca. 1650. |- | [[File:Pementos de Padron.jpg|120px]] | [[Padrón peppers|Pimiento De Padrón]] | Pimiento | Spánn | | | |- | [[File:Poblano Pepper.jpg|120px]] | [[Poblano]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Poblano | Mexico | 1,000–2,000 Scoville | {{convert|13|cm|abbr=on}} | The large, heart-shaped, dark green fruit is extremely popular in Mexico, often to make ''[[chile relleno]]''. When dried, it is referred to as an '''ancho''' or '''mulato'''. |- | | Polostra-Rokita Pepper | | | 30,000–50,000 Scoville | | |- | [[File:20171014 - Capsicum annuum 'Prairie fire'.jpg|120px]] | Prairie Fire | Ornamental | Bandaríkin | 70,000 Scoville | | |- | [[File:Thai peppers.jpg|120px]] | [[Prik Kee Nu]] | Small Hot | Taíland | 50,000–100,000 Scoville | {{convert|3|cm|abbr=on}} | One of many cultivars called Thai pepper, it has very short fruit, and is very hot.<ref name="DeWitt" /> {{lang-th|พริกขี้หนู}}, {{RTGS|''phrik khi nu''}}, {{IPA-th|pʰrík kʰîː nǔː|IPA}}, [[Literal meaning|literal]]: Mouse/rat dropping chili. |- | [[File:20171014 - Capsicum annuum 'Purple flash'.jpg|120px]] | Purple Flash | Skraut | | | | Skraut |- | | Purple Jalapeño | Jalapeño | | | | Jalapeño-like pepper that turns purple before ripening and becoming red. |- | | Puya | | Mexíkó | 5,000 Scoville<ref>{{cite web|url=https://wiw.org/~corey/chile/scoville.html |title=The Scoville Heat Measurement Chart |publisher=Wiw.org |date= |accessdate=2012-02-29}}</ref> | | ''Capsicum annuum'' L.,<ref>{{cite web|url=http://www.oocities.org/wstarron/capsaicinarticle12.htm |title=Selective Enzyme-Mediated Extraction of Capsaicinoids and Carotenoids from Chili Guajillo Puya (Capsicum annuum L.) Using Ethanol as Solvent |publisher=Oocities.org |date= |accessdate=2012-02-29}}</ref> hot, medium-size, green to red, and tapered<ref>{{cite web |url=http://cubits.org/salsagarden/db/pepperdatabase/view/3171/ |title=Salsa Garden cubit: Salsa Garden Pepper Database: Puya, Capsicum annuum (Hot Pepper) |publisher=Cubits.org |date=2010-05-12 |accessdate=2012-02-29 |archive-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318085737/http://cubits.org/salsagarden/db/pepperdatabase/view/3171/ |url-status=dead }}</ref> Also known as a 'Pulla'. |- | | Purple Beauty | Blocky | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | | Quadrato d'Asti Rosso | Blocky | Ítalía | 0 Scoville | | |- | | Ram Horn Fireboy | Lamuyo | Ungverjaland | 35,000 Scoville | {{convert|7|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Red Belgian | | Belgía | | {{convert|3.5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Red Cheese | Long sweet | | 0 Scoville | | |- | | Red Marconi | Long Sweet | Ítalía | 0 Scoville | {{convert|7|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Red Mini Bell | Blocky | | | {{convert|1.5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Rezha Macedonian | | Makedónía | | | |- | | Ring of Fire | | | 50,000 Scoville | | |- | | Rio Grande 21<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | Rooster Spur | | | | {{convert|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Santa Fe Grande<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Fresno | | | | The Santa Fe Grande is a very prolific variety used in the Southwestern United States. The conical, blunt fruits ripen from greenish-yellow, to orange-yellow to red. The peppers grow upright on 24-in plants. Santa Fe Grande has a slightly sweet taste and is fairly mild in pungency. |- | | Sandia<ref name="New Mexico State University List" /> | | Bandaríkin | | | |- | | Santaka<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | | Heirloom Asian chili. |- | [[File:Serranochilis.jpg|120px]] | Serrano<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Serrano | Mexíkó | 10,000–23,000 Scoville | {{convert|5|cm|abbr=on}} | The thin, tapered fruit turns red when mature. Due to its thin skin, it does not need to be peeled before use. |- | | Serrano Tampiqueño | Serrano | Bandaríkin | 15,000–25,000 Scoville | {{convert|2.25|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Sheepnose Pimento | Pimiento | Bandaríkin | 0 Scoville | | |- | | [[Shishito]] | | Japan | | | |- | | Sigaretta di Bergamo | | Ítalía | 0 Scoville | | |- | | [[Siling mahaba|Siling Mahaba]] | | [[Filippseyjar]] | | | A chili pepper grown in the Philippines, and a popular ingredient in [[Filipino Cuisine]] |- | | Spanish Piquillo<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | Spánn | | | |- | | <span id="sportPepper">Sport Pepper</span> | | Bandaríkin | 300–500 Scoville | 4 sm | Superficially resembling both Tabasco and serrano peppers, the sport pepper is its own distinct cultivar<ref>{{cite web |url=http://www.fiery-foods.com/ask-dave-faq/118-chile-varieties/1619-AskDave |title=What Are Sport Peppers? |publisher=Fireyfoods.com |date= |accessdate=2013-08-12 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130802133613/http://www.fiery-foods.com/ask-dave-faq/118-chile-varieties/1619-AskDave |archivedate=2013-08-02 |df= }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tomatogrowers.com/SPORT/productinfo/9044/ |title=SPORT |publisher=Tomato Growers Supply Company |date= |accessdate=2013-08-12 |archive-date=2014-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310023155/http://www.tomatogrowers.com/SPORT/productinfo/9044/ |url-status=dead }}</ref> that is much milder than either of those. It is commonly pickled and used in [[Southern cooking]] and on [[Chicago-style hot dog]]s. |- | | Super Chili<ref>{{cite web|title=Super Chili Chili Peppers|url=https://www.chilipeppermadness.com/chili-pepper-types/medium-hot-chili-peppers/super-chili-chili-peppers|website=Chili Pepper Madness|accessdate=7 February 2015}}</ref> | | | 40,000–50,000 Scoville | | Long and thin. Grows from green to red. |- | | Sweet Chocolate | | | 0 Scoville | | |- | | Sweet Red Stuffing Pepper | Long Sweet | Bandaríkin | 0 Scoville | {{convert|1|-|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Sweet Yellow Stuffing Pepper | Long Sweet | Bandaríkin | 0 Scoville | {{convert|1|-|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Syrian Goat Horn | | | | {{convert|7|-|8|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Syrian Three Sided | | Syria | | {{convert|6|-|8|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Takanotsume<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | | |- | | Tangerine Dream | | | | {{convert|3|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Tam Jalapeño | Jalapneo | | 1,000–1,500 Scoville | | Similar to a jalapeño, but with significantly less heat. |- | | Tequila | | | 0 Scoville | | Purple bell variety, not to be confused with the Tequila Sunrise, which is yellow. |- | | Tequila Sunrise Pepper | | | 1000–5000 Scoville | {{convert|6|-|6.5|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Pastel orange in color. |- | | Tiburon Pepper | | | 2,000 Scoville | | Hybrid improvement of the poblano pepper. Resistant to bacterial spot and tobacco mosaic virus. |- | | Topepo Rosso | | | 0 Scoville | | |- | | Thai Yellow Chili | Small, hot | | | | Golden yellow version of the Bird's Eye (Thai) chili. |- | [[File:20171014 - Capsicum annuum 'Thunder Mountain Longhorn' - 2.jpg|120px]] | Thunder Mountain Longhorn | Complex flavor with very mild heat | Kína | | {{convert|12|-|15|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Tochiigi Santaka - 栃木三鷹 | Lítill, sterkur | Japan | 40,000–50,000 Scoville | {{convert|1|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Mjög algengur í japanskri matseld. |- | | Tunisian Baklouti | | Túnis | | | |- | | Tien Tsin | | Kína | 50,000–75,000 Scoville | | |- | [[File:Phrik khi nu.jpg|120px]] | Thai Bird | Lítill, sterkur | Taíland | 3,000- 7,000 Scoville | | Open-pollinated variety with long, thin erect fruit that mature to red. Used especially in thai dishes. Can be used fresh or dried. Exceptional flavor and spiciness. |- | | Violet Sparkle | | | 0 Scoville | | |- | [[File:Bell peppers.JPG|120px]] | White Cloud | Blocky | Bandaríkin | 0 Scoville | | An heirloom ivory colored bell pepper when immature, that matures to red-orange. It has a sweet, mild flavor that bears fruit on an upright, compact plant. |- | | White Lakes Pepper | | Rússland | 0 Scoville | | |- | | Yellow Monster | Blocky | | | {{convert|8|in|cm|abbr=on|order=flip}} | |- | | Yolo Wonder | Blocky | | | | |} ===''Capsicum baccatum''=== Þessir hefa einkennandi ávaxtabragð, og eru oft malaðir í skrautlegt duft í matseld. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; height:auto;" |+ ''Capsicum baccatum'' ! style="width:8%;" class="unsortable"| Mynd ! style="width:12%;"| Nafn ! style="width:12%;"| Uppruni ! style="width:12%;"| Styrkur ! style="width:12%;"| Stærð belgs ! style="width:44%;" class="unsortable"| Lýsing |- | | Ají Amarillo | | | | |- | | Ají Brazilian Red Pumpkin | | | | |- | | Ají Criolla Sella | Bolivia | 30,000 - 40,000 Scoville | {{convert|2|-|3|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Thin yellow fruits. |- | | Ají Crystal | Chile | | {{convert|2.5|-|9|cm|abbr=on}} | |- | | Ají Omnicolor<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | 50,000 Scoville | | This multi-colored plant produces orange, red, purple and ivory chilis. |- | | Ají Pineapple | | | | |- | | Atomic Starfish | | | | |- | [[Image:Pimiento campanilla.jpg|120px]] | [[Bishop's Crown]] | | 10,000–30,000 Scoville | 6 sm | ''C. baccatum'' strain from Barbados. Medium hot pods have a unique shape which resembles the hat of a Bishop. Sturdy plants, can be grown as perennials. Also known as bishops hat, orchid, ají flor, monks hat. |- | | Christmas Bell<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | |- | [[File:C baccatum lemon drop fruit.jpg|120px]] | [[Lemon drop]] | | 30,000–50,000 Scoville | {{convert|4|cm|abbr=on}} | Very productive ''C. baccatum'' variety. Pods are thin walled and have a fruity taste with medium heat. |- | [[File:Peppadew.jpg|120px]] | [[Peppadew|Piquanté]] | | 1,000–2,000 Scoville | 2 sm | Mild, sweet and tangy flavour, usable in many dishes |- | [[File:20171014 - Capsicum baccatum var. praetermissum - 3.jpg|120px]] | Praetermissum | Brazil | | {{convert|0.5-1|cm|abbr=on}} | Nowadays regarded as wild form on its own, not as Capsicum baccatum |- | [[File:20171014 - Capsicum baccatum 'Rainforest'.jpg|120px]] | Rain Forest | Brazil | | {{convert|0.5-0.6|cm|abbr=on}} | |- | | Sugar Rush Peach | | | | |- |} ===''Capsicum chinense''=== ''Capsicum chinense'' er í raun rangnefni þar sem allar ''Capsicum'' tegundir eru upprunnar frá [[Ameríka|Ameríku]]. [[Nikolaus Joseph von Jacquin]] (1727–1817), Hollenskur grasafræðingur, nefndi tegundina þannig 1776 vegna þess að hann hélt að hún væri upprunnin í [[Kína]]. {| class="wikitable sortable" style="width:100%; height:auto;" |+ ''Capsicum chinense'' ! style="width:8%;" class="unsortable"| Mynd ! style="width:12%;"| Nafn ! style="width:12%;"| Uppruni ! style="width:12%;"| Styrkur ! style="width:12%;"| Belgstærð ! style="width:44%;" class="unsortable"| Lýsing |- | | 7 Pod | Trinidad | 1,000,000 Scoville | | |- | | 7 Pot Douglah | Trinidad | 923,000–1,853,396 Scoville | | |- | | 7 Pot Jonah | Trinidad | | | Breytist úr grænum í rautt við þroska. |- | | 7 Pot Jonah Yellow | Trinidad | | | Yellow color and a more fruity flavor than the normal 7 Pot Jonah. |- | | 7 Pot Long | | | | Lengri og stærri en aðrir 7 Pot peppers. |- | | 7 Pot Primo Yellow | Australia | | | Verður gulur. |- | [[File:20171014 - Capsicum chinense Jacq. '7 Pot White' - 2.jpg|120px]] | 7 Pot White | Trinidad | | | Þroskast úr grænum í hvítt. |- | [[File:Adjoema chili.jpg|120px]] | [[Adjuma]] | | 100,000–500,000 Scoville | | Mjög sterkur, upphaflega ræktaður í [[Surínam]] |- | [[File:Aji Dulce.jpg|120px]] | [[Ají dulce|Ají Dulce]] | | 0–50 Scoville | | |- | | Aribibi Gusano | Bolivia | 10,000 - 30,000 Scoville | {{convert|4|-|5|cm|abbr=on}} | Smá, krumpuð aldin, liturinn breytist frá ljósgrænum í beinhvítan eða fölgulan við þroska. Mikið ávaxtabragð. Einnig þekktur sem Arivivi Gusano eða Caterpillar Pepper. |- | | Bahamian Goat Pepper | Bahamas | | | |- | [[Mynd:Yellow Bhut Jolokia Ghost Pepper.jpg|120x120dp]] | [[Bhut Jolokia chili pepper|Bhut Jolokia]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | 1,500,000 (allt að) Scoville | 6 sm} | This cultivar originated in [[Northeast India]], and was once confirmed by [[Guinness World Records]] to be the hottest pepper. Þetta er tegundablendingur, aðallega ''C. chinense'' með ''C. frutescens'' gen. Einnig þekktur sem ''naga jolokia'' og ghost pepper. |- | | [[Cachucha]] | | | | |- | | Cajamarca | | | | |- | [[File:Caribbean Red Pepper.jpg|120px]] | Caribbean Red<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | Mexíkó | 445,000 Scoville | | |- | [[File:Carolina Reaper pepper pods.jpg|120px]] | [[Carolina Reaper]] | United States | 1,569,300–2,200,000 <ref>{{cite web|last1=Hallock|first1=Betty|title=World's hottest pepper hits 2.2 million Scoville heat units|url=https://www.latimes.com/food/dailydish/la-dd-worlds-hottest-pepper-scoville-heat-units-20131226-story.html|website=Los Angeles Times|publisher=Los Angeles Times|accessdate=11 July 2014}}</ref> Scoville | | Einstaklega sterkur sílípipar, <!--currently the Guinness book of world records holder as of August 7, 2013.--><ref>{{cite web|title=Hottest chili|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/1/hottest-chili|website=Guinness World Records|accessdate=11 July 2014}}</ref> |- | | Chocolate Habanero | | 300,000–425,000 Scoville | | Brúnt afbrigði af hefðbundnum Habanero, en mun sterkari. |- | [[File:20171014 - Capsicum chinense Jacq. 'Dorset Naga Orange'.jpg|120px]] | Chupetinha | | | | |- | [[File:Datil.jpg|120px]] | [[Datil]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | 100,000–300,000 Scoville | | A very hot chili; primarily grown in Florida |- | | Devil's Tongue Red | | 250,000–500,000 Scoville | | |- | | Devil's Tongue Yellow | United States | 125,000–325,000 Scoville | | |- | | Dorset Naga | England | 1,000,000–1,500,000 Scoville | | |- | [[File:Fatalii.jpg|120px]] | [[Fatalii]] | | 125,000–325,000 Scoville | 6 sm | Grown in central and southern Africa, it is very similar in appearance to and often confused with the devil's tongue habanero. |- | [[File:Habanero.jpg|120px]] | [[Habanero]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | 100,000–350,000 Scoville | 5 sm | Once considered to be the hottest chili pepper, the habanero has been surpassed by other hot varieties, but it is nonetheless hotter than most commonly available cultivars. The habanero has a subtle, fruity flavour and a floral aroma. It is closely related to many of the other very hot peppers, including the [[bhut jolokia]] from India, and the [[Scotch bonnet]], [[Trinidad Scorpion Butch T]], and [[Trinidad Moruga Scorpion]] peppers from the Caribbean. Disseminated to China over 500 years ago by Spanish and Portuguese explorers, it became so much a part of Chinese cuisine, botanists who found it in China thought it was native to the area and thus named this species ''Capsicum chinense'', based on the habaneros from China. |- | [[File:Capsicum chinense - Hainan Yellow Lantern Chili - 02.jpg|120px]] | [[Hainan yellow lantern]] | | 300,000 Scoville | {{convert|5|x|3|cm|abbr=on}} | Also known as the yellow emperor chili, it grows only in [[Hainan]], China. |- | [[File:20171014 - Capsicum chinense Jacq. 'Halloween Ghost'.jpg|120px]] | Halloween Ghost | | | |- | | [[Infinity chili]] | | 1,176,182 Scoville {{refn |group=note |name=PopSci |Contested as being the result of testing a single specimen and thus not establishing a consistent result for a cultivar.<ref>{{cite magazine |author=Paul Adams |title=FYI: What is the Hottest Pepper in the World? |url=https://www.popsci.com/science/article/2011-06/fyi-what-hottest-pepper-world |magazine=[[Popular Science]] |date=7 July 2011 |accessdate=12 October 2016}}</ref>}} | | |- | | Lemon Yellow Habanero | | | | |- | [[File:Madame Jeanette chili.jpg|120px]] | [[Madame Jeanette]] | | 100,000–350,000 Scoville | | Originally cultivated in Suriname |- | | Mustard Habanero | Bandaríkin | | | Habanero variety, the colour is mustard yellow. |- | | [[Naga Morich]] | Bangladesh og Indland | 1,000,000 Scoville | | |- | [[File:Naga Viper 486 orig.jpg|120px]] | [[Naga Viper]] | England | 1,382,118 Scoville | | |- | [[File:20171014 - Capsicum chinense Jacq. 'Habanero NuMex Suave Orange'.jpg|120px]] | NuMex Suave Orange<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | United States | 800 Scoville | | Very little heat, yet with a habanero taste. |- | | NuMex Suave Red<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | United States | 800 Scoville | | Similar to a habanero in taste, yet with very little heat. |- | [[File:20171014 - Capsicum chinense Jacq. 'Pimenta da Neyde' - close-up.jpg|120px]] | Pimenta da Neyde | Brasil | 150,000–250,000 Scoville | | |- | | Peach Habanero | | | | Peach coloured variety of the classic habanero. |- | | [[Red Savina]] | Bandaríkin | 200,000–580,000 Scoville | | |- | [[File:Scotch-bonnet.jpg|120px]] | [[Scotch Bonnet]] | | 150,000–325,000 Scoville | {{convert|5|cm|abbr=on}} | Named because of its resemblance to a [[Tam o' Shanter (cap)|Tam o' Shanter]], this fruit is closely related to the habanero and is similarly hot. Due to its heat and distinct flavour, it is often used in Caribbean cuisine. |- | [[File:Trinidad Moruga Scorpion.jpg|120px]] | [[Trinidad Moruga Scorpion]]<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | 2,000,000 Scoville (allt að) | | former World-record holder for hottest chili as of 2012 |- | | Trinidad Scorpion<ref name="NMSU Catalog 2013" /> | | | | |- | [[File:Pots of Trinidad Scorpion.jpg|120px]] | [[Trinidad Scorpion Butch T pepper|Trinidad Scorpion 'Butch T']] | | 1,400,000 Scoville (allt að) | | Former world-record hottest chili. |- | | White Habanero | | | {{convert|1|-|2|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Also known as the Peruvian White Habanero Pepper. |- | | Yucatán White Habanero | Mexico | 200,000–500,000 Scoville | | |} ===''Capsicum frutescens''=== Stundum talinn sama tegund og ''C. annuum'' {| class="wikitable sortable" style="width:100%; height:auto;" |+ ''Capsicum frutescens'' ! style="width:8%;" class="unsortable"| Mynd ! style="width:12%;"| Nafn ! style="width:12%;"| Uppruni ! style="width:12%;"| Styrkur ! style="width:12%;"| Stærð belgs ! style="width:44%;" class="unsortable"| Lýsing |- | [[File:African red devil peppers.jpg|120px]] | [[Piri piri|African Birdseye]] | | 50,000–175,000 Scoville | {{convert|1|in|cm|abbr=on|order=flip}} | Also known as ''piri piri'', it is common in [[Portuguese cuisine|Portuguese]], Mozambican, and Angolan cuisines. |- | [[File:Kambuzi Chili Pepper.jpg|120px]] | [[Kambuzi]] | Malawi | | | Kambuzi is a small, round chili pepper cultivar that is found in central region of Malawi, a landlocked country in southeast Africa. |- | [[File:Capsicum 'Siling Labuyo' (Mindanao, Philippines) 2.jpg|120px]] | [[Siling labuyo|Siling Labuyo]] | | 80,000–100,000 Scoville | {{convert|1|in|cm|abbr=on|order=flip}} | A small, cone-shaped cultivar grown in the Philippines. |- | [[File:Tabasco peppers.JPG|120px]] | [[Tabasco]] | | 30,000–50,000 Scoville | {{convert|4|cm|abbr=on}} | Used in [[Tabasco sauce]]. The fruit is only used when it is a particular red color measured with “le petit bâton rouge”.<ref>{{Cite web|url=https://www.tabasco.com/tabasco-products/how-its-made/making-original-tabasco-sauce/|title=How We Make Original Red Sauce {{!}} TABASCO® Products {{!}} TABASCO.com|website=TABASCO.com|access-date=2016-04-01}}</ref> |} ===''Capsicum pubescens''=== ''Capsicum pubescens'' er ein elsta ræktaða Capsicum tegundin, og er með amk 5000 ár ræktunarsögu.{{heimild vantar|date=August 2012}} Hann er líklega náskyldur villtum tegundum í [[Suður-Ameríka|Suður Ameríku]] (''C. cardenasii'', ''C. eximium'', og öðrum). {| class="wikitable sortable" style="width:100%; height:auto;" |+ ''Capsicum pubescens'' ! style="width:8%;" class="unsortable"| Mynd ! style="width:12%;"| Nafn ! style="width:12%;"| Uppruni ! style="width:12%;"| Styrkur ! style="width:12%;"| Stærð belgs ! style="width:44%;" class="unsortable"| Lýsing |- | | Canário | Peru | 30,000–50,000 Scoville | 6,5 sm | Canário is a medium hot ''C. pubescens'' variety. Thick walled pods are dark yellow, when fully ripe and have the size of a small apple. This South American strain trives well under cool growing conditions and can be grown as a perennial. |- | [[File:Capsicum pubescens (Rocoto).JPG|120px]] | Rocoto | Peru, Bolivia | 30,000–100,000<ref>{{cite web|title=Which Chile Peppers are Which?|url=http://phoenix.about.com/od/foodanddrink/ss/chilepepper_7.htm|website=About Travel|accessdate=5 February 2015|archive-date=5 febrúar 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205204438/http://phoenix.about.com/od/foodanddrink/ss/chilepepper_7.htm|url-status=dead}}</ref> Scoville | | Also known as a Manzano pepper,<ref>{{cite web|title=Rocoto Chili Peppers|url=https://www.chilipeppermadness.com/chili-pepper-types/medium-hot-chili-peppers/rocoto-chili-peppers|website=Chile Pepper Madness|accessdate=7 February 2015}}</ref> although there are a lot of other Rocoto varieties. Rocoto Manzano is only one of them. "Manzano" is the Spanish word for "apple", it describes the fruits' shape. Sometimes Rocoto is known as 'Locoto'. |} == Sjá einnig == * ''[[Capsicum]]'' * [[International Code of Nomenclature for Cultivated Plants]] * [[National Plant Germplasm System|USDA National Plant Germplasm System]] * [[Chile Pepper Institute|New Mexico State University: Chile Pepper Insititute]] ==Athugasemdir== {{reflist|group=note}} ==Tilvísanir== {{Reflist|30em}} ==Viðbótarlesning== *[https://web.archive.org/web/20031010151200/http://www.g6csy.net/chile/database.html G6CSY chile database]: Used as source for information on various cultivars in this article. *[https://web.archive.org/web/20120825200213/http://www.chillisgalore.co.uk/pages/chilli_varieties.html chillisgalore database]: More can be found here. *[https://web.archive.org/web/20100802205934/http://www.chilepepperinstitute.org/files/tiny_mce/file_manager/educ_info/ChileCultof%20NMSU.pdf NMSU Chile Pepper Institute list of chile cultivars] 4tbylx0mhr865dvv7ev50zvrt5jbkmc 0 146659 1958581 1956362 2026-04-02T06:05:59Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1958581 wikitext text/x-wiki {{taxobox | name = Bókhveiti | image = Japanese Buckwheat Flower.JPG | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | unranked_ordo = [[Polygonales]] | ordo = [[Caryophyllales]] | familia = [[Súruætt]] (''Polygonaceae'') | genus = [[Fagopyrum]] | species = F. esculentum | binomial = Fagopyrum esculentum | binomial_authority = [[Conrad Moench|Moench]] | synonyms = {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Polygonum fagopyrum'' <small>L. 1753</small> *''Fagopyrum cereale'' <small>Raf.</small> *''Fagopyrum dryandrii'' <small>Fenzl</small> *''Fagopyrum emarginatum'' <small>(Roth) [[Carl Meissner|Meisn.]] 1840</small> *''Fagopyrum emarginatum'' <small>Moench 1802</small> *''Fagopyrum fagopyrum'' <small>(L.) H.Karst., invalid tautonym</small> *''Fagopyrum polygonum'' <small>Macloskie</small> *''Fagopyrum sagittatum'' <small>Gilib.</small> *''Fagopyrum sarracenicum'' <small>Dumort.</small> *''Fagopyrum vulgare'' <small>Hill ex Druce 1913</small> *''Fagopyrum vulgare'' <small>T.Nees 1853</small> *''Polygonum emarginatum'' <small>Roth</small> }} |synonyms_ref = <ref>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2807310 |title=The Plant List: A Working List of All Plant Species |accessdate=3 October 2014 |archive-date=22 desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191222073237/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2807310 |url-status=dead }}</ref> |}} [[File:Buckwheat Bhutan.jpg|thumb|Akur af bókhveiti í Bumthang (Bhutan)]] '''Bókhveiti''' ([[fræðiheiti]]: ''Fagopyrum esculentum'')<ref name="GRIN">{{cite web|url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?16528|title=USDA GRIN Taxonomy|accessdate=16 December 2014|archive-date=5 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305022224/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?16528|url-status=dead}}</ref> er jurt af súruætt sem er ræktuð vegna frækorna sinna sem líkjast hveiti og byggi, og tið að þekja. Skyld og áþekk, en bitrari tegund, ''[[Fagopyrum tataricum]]'', er ræktuð í Asíu en er sjaldgæfari í [[Evrópa|Evrópu]] og Norður Ameríku er einnig kölluð bókhveiti. == Orðsifjar == Nafnið bókhveiti er dregið af einhverri útgáfu orðanna "buckwheat", "beech wheat" og ''boecweite'' sem er líklega dregið af líkingu fræjanna við beykifræ, og því að það var notað eins og hveiti.<ref>{{cite web|url=https://www.etymonline.com/index.php?term=buckwheat |title=Online Etymology Dictionary |publisher=Etymonline.com |accessdate=2013-11-24}}</ref> == Saga == [[File:Fagopyrum esculentum1.jpg|thumb|right|Blómstrandi bókhveiti]] Upprunaleg tegund bókhveitis er ''F. esculentum'' ssp. ''ancestrale''. ''F. homotropicum'' er ófrjó með ''F. esculentum'' og villi afbrigði hafa sameiginlega útbreiðsla, í [[Yunnan]], í suðvestur Kína. Upphafleg villitegund tatarabókhveitis er ''F. tataricum'' ssp. ''potanini''.<ref>{{cite journal|author1= Ohnishi, O. |author2= Matsuoka, Y. |year= 1996|title= Search for the wild ancestor of buckwheat II. Taxonomy of ''Fagopyrum'' (Polygonaceae) species based on morphology, isozymes and cpDNA variability|journal= Genes and Genetic Systems|volume= 71|issue= 6|pages= 383–390 | doi = 10.1266/ggs.71.383}}</ref> Bókhveiti var fyrst ræktað inn í landi í Suðaustur Asíu, hugsanlega um 6000 fyrir krist, og breiddist þaðan út til Mið Asíu og Tíbet, og þaðan til Miðausturlanda og Evrópu.<ref>{{cite journal | doi= 10.1007/BF02861199 | author= Ohnishi, O | year= 1998 | title= Search for the wild ancestor of buckwheat III. The wild ancestor of cultivated common buckwheat, and of tatary buckwheat | journal= Economic Botany | volume= 52 | issue= 2 | pages= 123–133 }}</ref> Bókhveiti er fyrst skráð í Evrópu í Finnlandi um 5300 BCE<ref>http://www.helsinki.fi/hum/ajankohtaista/2013/01/0128b.htm</ref> sem fyrstu ummerki um arðrækt, og í Balkanskaga um 4000 BCE. [[File:Fagopyrum esculentum seed 001.jpg|thumb|[[Fræ]] og visin blóm á bókhveiti]] [[File:Fagopyrum_%D0%B3%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%BA%D0%B0.jpg|thumb|220px|Bókhveitifræ]] == Ræktun == Bókhveiti þarf stuttan ræktunartíma, vex vel í ófrjóum jarðvegi eða súrum, en þarf gott frárennsli. Of mikill [[áburður]], sérstaklega nitur dregur úr uppskeru. Í heitu loftslagi er aðeins hægt að rækta það með því að sá því seint, svo það geti blómstrað í svölu veðri. Nærvera frjóbera (t.d [[alibýflugur]]) auka mjög uppskeru. Blómsafinn gefur af sér dökkt [[hunang]]. Bókhveiti er stundum notað sem grænn áburður, til varnar jarðvegseyðingu eða sem [[fóður]]. Plantan er með greinótta rót með megin [[stólparót]] sem nær niður í raka og næringu dýpri laga jarðvegsins.<ref name="Stone, J. L. 1906 pp. 184-193">] Stone, J. L. (1906). Buckwheat. ''Agricultural experiment station of the College of Agriculture Department of Agronomy'' (Bulletin 238 ed., pp. 184-193). Ithaca, New York, United States: Cornell University.</ref> Bókhveiti er með þríhyrnd fræ og myndar [[blóm]] sem eru yfirleitt hvít, en geta líka verið bleik eða gul.<ref name="ReferenceA">{{cite journal | last1 = Li | first1 = S. | last2 = Zhang | first2 = Q. H. | year = 2001 | title = Advances in the development of functional foods from buckwheat | url = | journal = Food Science and Nutrition | volume = 41 | issue = 6| pages = 451–464 | doi=10.1080/20014091091887| pmid = 11592684 }}</ref> Bókhveiti myndar greinar auðveldlega, í stað þess að koma með hliðarsprota eða rótarskot.<ref name="Stone, J. L. 1906 pp. 184-193"/> Bókhveiti er ræktað þar sem ræktunartímabilið er stutt, annað hvort sem seinni uppskera tímabilsins, eða vegna erfiðs loftslags. Það kemur fljótt til sem dregur úr samkeppni við [[illgresi]].<ref name="Buckwheat cover crop handbook" /> Bókhveiti þarf yfirleitt aðeins 10 til 12 viknur til uppskeru<ref>Agriculture Canada. (1978). ''Growing buckwheat''. Ottawa Canada: Canadian Department of Agriculture.</ref> og getur verið ræktað hátt til fjalla eða norðarlega.<ref>Quisenberry, K. S., & Taylor, J. W. (1939). Growing buckwheat. ''Farmers' bulletin'' (No.1835 ed., pp. 1-17) U.S. Department of Agriculture.</ref> Það verður 75 til 125 sm hátt.<ref name="Buckwheat cover crop handbook">{{cite book| author=T. Björkman| author2=R.R. Bellinder| author3=R.R. Hahn| author4=J. Shail|name-list-style = amp|title=Buckwheat cover crop handbook|publisher=Cornell University| year=2008| url=http://www.hort.cornell.edu/bjorkman/lab/buck/handbook/main.php}}</ref> == Næringarefni == Þar sem bókhveiti inniheldur ekkert [[glútein]] og getur því verið í fæði fólks með glúteintengd vandamál.<ref name=CiacciCiclitira2015>{{cite journal| vauthors=Ciacci C, Ciclitira P, Hadjivassiliou M, Kaukinen K, Ludvigsson JF, McGough N et al.| title=The gluten-free diet and its current application in coeliac disease and dermatitis herpetiformis | journal=United European Gastroenterol J | year= 2015 | volume= 3 | issue= 2 | pages= 121–35 | pmid=25922672 | doi=10.1177/2050640614559263 | pmc=4406897 | type=Review}}</ref><ref name=NIH2016>{{cite web|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/celiac-disease/eating-diet-nutrition|title=Eating, Diet, & Nutrition for Celiac Disease|date=June 2016|publisher=[[National Institutes of Health]]}}</ref> Hinsvegar getur bókhveiti mengast af glúteini í vinnslu, t.d. við mölun.<ref name=CiacciCiclitira2015 /> Þekkt er að fólk geti fengið ofnæmisviðbrögð af bókhveiti.<ref name=WieslanderNorback2001>{{cite journal| vauthors=Wieslander G, Norbäck D| title=Buckwheat allergy | journal=Allergy | year= 2001 | volume= 56 | issue= 8 | pages= 703–4 | pmid=11488663 | type=Review | doi=10.1034/j.1398-9995.2001.056008703.x}}</ref> Einnig getur mikil neysla á bókhveiti valdið eitrunum vegna [[fagopyrin]]a.<ref>{{cite journal|pmid=26024291|year=2015|author1=Benković|first1=E. T|title=Fagopyrins and Protofagopyrins: Detection, Analysis, and Potential Phototoxicity in Buckwheat|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|volume=63|issue=24|pages=5715–24|last2=Kreft|first2=S|doi=10.1021/acs.jafc.5b01163}}</ref> Einkenni eitrunar getur verið [[Bólga|bólga]] í húð þar sem sól hefur skinið á hana, viðkvæmni við kulda, og náladoði eða doði í höndum.<ref name=BenkovicKreft2015>{{cite journal| vauthors=Benković ET, Kreft S| title=Fagopyrins and Protofagopyrins: Detection, Analysis, and Potential Phototoxicity in Buckwheat | journal=J Agric Food Chem | year= 2015 | volume= 63 | issue= 24 | pages= 5715–24 | pmid=26024291 | doi=10.1021/acs.jafc.5b01163 | type=Review }}</ref> {{næringargildi | name=Bókhveiti | kJ=1435 | protein=13.25 g | fat=3.4 g | satfat=0.741 g | monofat=1.04 g | polyfat=1.039 g | omega3fat=0.078 g | omega6fat=0.961 g | carbs=71.5 g | fiber=10 g | calcium_mg=18 | iron_mg=2.2 | magnesium_mg=231 | phosphorus_mg=347 | potassium_mg=460 | sodium_mg=1 | zinc_mg=2.4 | manganese_mg=1.3 | vitC_mg=0 | thiamin_mg=0.101 | riboflavin_mg=0.425 | niacin_mg=7.02 | pantothenic_mg=1.233 | vitB6_mg=0.21 | folate_ug=30 | opt1n = Copper | opt1v = 1.1 mg | opt2n = Selenium | opt2v = 8.3 µg | note=[https://ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list?qlookup=20008&format=Full Link to USDA Database entry] }} ==Framleiðsla== {| class="wikitable" style="float:right; clear:left; width:18em;" ! colspan=2|Bókhveitiframleiðslu – 2016 |- ! style="background:#ddf; width:75%;"| Land ! style="background:#ddf; width:25%;"| <small>[[tonn]]</small> |- | <center>{{RUS}} || <center>1,186,333 |- | <center>{{CHN}} || <center>404,259 |- | <center>{{UKR}} || <center>176,430 |- | <center>{{FRA}} || <center>122,206 |- | <center>{{POL}} || <center>118,562 |- | style="text-align:center" | '''Á heimsvísu''' || '''2,395,822''' |- |colspan=2|<small>Heimild: [[FAOSTAT]] of the [[United Nations]]<ref name="faostat16">{{cite web|url=https://www.fao.org/faostat/en/#data/QC |title= Buckwheat production in 2016, Crops/Regions/World list/Production Quantity (pick lists)|date=2017|publisher=UN Food and Agriculture Organization, Corporate Statistical Database (FAOSTAT)|accessdate=19 March 2018}}</ref> |} [[File:Buckwheat Flour (4107890675).jpg|thumb|right|Bókhveitimjöl]] [[File:Buckwheat and products from it 01.jpg|thumb|right|Vörur úr bókhveiti]] Árið 2016 var heimsframleiðslan 2.4 milljón tonn, með [[Rússland]] með 50% af heimsframleiðslunni og [[Kína]] með 17%.<ref name=faostat16/> ==Tilvísanir== {{Reflist|30em}} {{Commons|Fagopyrum esculentum|''Fagopyrum esculentum''}} {{Wikilífverur|Fagopyrum esculentum|''Fagopyrum esculentum''}} {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Plöntur á Íslandi]] [[Flokkur:Matjurtir]] [[Flokkur:Súruætt]] 96q6xfj3tcbmltwxs1jnx54bttsh39c 0 147917 1958464 1949948 2026-04-01T13:06:55Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Top Gun]] á [[Þeir bestu]] 1949948 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd |nafn = Top Gun |upprunalegt = Top Gun |leikstjóri = [[Tony Scott]] |handritshöfundur = Jim Cash<br />Jack Epps |land = Bandaríkin | |byggt á = |framleiðandi = Don Simpson<br />Jerry Bruckheimer |útgáfudagur = [[16. maí]] [[1986]] |sýningartími = 110 mínútur |tónlist = [[Harold Faltermeyer]]<br />[[Giorgio Moroder]] |meginhlutverk = [[Tom Cruise]]<br />[[Kelly McGillis]]<br />[[Anthony Edwards]]<br />[[Vai Kilmer]]<br />[[Tim Robbins]]<br />[[Meg Ryan]]<br />[[Tom Skerritt]] |klipping = Chris Lebenzon<br />Billy Weber |kvikmyndagerð = Jeffrey Kimball |tungumál = [[Enska]] |fyrirtæki = [[Paramount Pictures]] |ráðstöfunarfé = [[Bandaríkjadalur|US$]]15 miljónum |heildartekjur = 356.8 miljónum dollara |imdb_id = 0092099 }} '''''Top Gun''''' er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[hasarmynd]] frá árinu [[1986]]. Leikstjóri myndarinnar [[Tony Scott]] og með aðalhlutverk fóru [[Tom Cruise]], [[Kelly McGillis]], [[Anthony Edwards]] og [[Val Kilmer]]. Þemalagið, „Take My Breath Away“, samið af [[Giorgio Moroder]] og flutt af hljómsveitinni [[Berlin (hljómsveit)|Berlin]], hlaut [[Óskarsverðlaunin]] og [[Golden Globe]]-verðlaun fyrir besta lagið.<ref>{{Cite web|url=https://the-shortlisted.co.uk/take-my-breath-away-top-gun-berlin-interview/|title=Top Gun's Take My Breath Away: interview with Berlin|last=Pingitore|first=Silvia|date=2022-04-01|website=The Shortlisted|language=en-GB|access-date=2023-06-15}}</ref> == Leikendur == {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Hlutverk !! Leikari |- | Pete Mitchell | [[Tom Cruise]] |- | Charlotte Blackwood | [[Kelly McGillis]] |- | Tom Kazansky | [[Vai Kilmer]] |- | Nick Bradshaw | [[Anthony Edwards]] |} == Tenglar == *{{imdb titill|0092099}} [[Flokkur:Bandarískar kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] sk50qyob3jbzuhnizkem2ucc5wh2x2q 1958466 1958464 2026-04-01T13:07:26Z TKSnaevarr 53243 1958466 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd |nafn = Þeir bestu |upprunalegt = Top Gun |leikstjóri = [[Tony Scott]] |handritshöfundur = Jim Cash<br />Jack Epps |land = Bandaríkin | |byggt á = |framleiðandi = Don Simpson<br />Jerry Bruckheimer |útgáfudagur = [[16. maí]] [[1986]] |sýningartími = 110 mínútur |tónlist = [[Harold Faltermeyer]]<br />[[Giorgio Moroder]] |meginhlutverk = [[Tom Cruise]]<br />[[Kelly McGillis]]<br />[[Anthony Edwards]]<br />[[Vai Kilmer]]<br />[[Tim Robbins]]<br />[[Meg Ryan]]<br />[[Tom Skerritt]] |klipping = Chris Lebenzon<br />Billy Weber |kvikmyndagerð = Jeffrey Kimball |tungumál = [[Enska]] |fyrirtæki = [[Paramount Pictures]] |ráðstöfunarfé = [[Bandaríkjadalur|US$]]15 miljónum |heildartekjur = 356.8 miljónum dollara |imdb_id = 0092099 }} '''''Þeir bestu''''' (ensku: ''Top Gun'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[hasarmynd]] frá árinu [[1986]]. Leikstjóri myndarinnar [[Tony Scott]] og með aðalhlutverk fóru [[Tom Cruise]], [[Kelly McGillis]], [[Anthony Edwards]] og [[Val Kilmer]]. Þemalagið, „Take My Breath Away“, samið af [[Giorgio Moroder]] og flutt af hljómsveitinni [[Berlin (hljómsveit)|Berlin]], hlaut [[Óskarsverðlaunin]] og [[Golden Globe]]-verðlaun fyrir besta lagið.<ref>{{Cite web|url=https://the-shortlisted.co.uk/take-my-breath-away-top-gun-berlin-interview/|title=Top Gun's Take My Breath Away: interview with Berlin|last=Pingitore|first=Silvia|date=2022-04-01|website=The Shortlisted|language=en-GB|access-date=2023-06-15}}</ref> == Leikendur == {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Hlutverk !! Leikari |- | Pete Mitchell | [[Tom Cruise]] |- | Charlotte Blackwood | [[Kelly McGillis]] |- | Tom Kazansky | [[Vai Kilmer]] |- | Nick Bradshaw | [[Anthony Edwards]] |} == Tenglar == *{{imdb titill|0092099}} [[Flokkur:Bandarískar kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] pt2nj36tksm2bn17v8y3f8x4e5tc4gl 1958467 1958466 2026-04-01T13:07:57Z TKSnaevarr 53243 1958467 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd |nafn = Þeir bestu |upprunalegt heiti = Top Gun |leikstjóri = [[Tony Scott]] |handritshöfundur = Jim Cash<br />Jack Epps |land = Bandaríkin | |byggt á = |framleiðandi = Don Simpson<br />Jerry Bruckheimer |útgáfudagur = [[16. maí]] [[1986]] |sýningartími = 110 mínútur |tónlist = [[Harold Faltermeyer]]<br />[[Giorgio Moroder]] |meginhlutverk = [[Tom Cruise]]<br />[[Kelly McGillis]]<br />[[Anthony Edwards]]<br />[[Vai Kilmer]]<br />[[Tim Robbins]]<br />[[Meg Ryan]]<br />[[Tom Skerritt]] |klipping = Chris Lebenzon<br />Billy Weber |kvikmyndagerð = Jeffrey Kimball |tungumál = [[Enska]] |fyrirtæki = [[Paramount Pictures]] |ráðstöfunarfé = [[Bandaríkjadalur|US$]]15 miljónum |heildartekjur = 356.8 miljónum dollara |imdb_id = 0092099 }} '''''Þeir bestu''''' (ensku: ''Top Gun'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[hasarmynd]] frá árinu [[1986]]. Leikstjóri myndarinnar [[Tony Scott]] og með aðalhlutverk fóru [[Tom Cruise]], [[Kelly McGillis]], [[Anthony Edwards]] og [[Val Kilmer]]. Þemalagið, „Take My Breath Away“, samið af [[Giorgio Moroder]] og flutt af hljómsveitinni [[Berlin (hljómsveit)|Berlin]], hlaut [[Óskarsverðlaunin]] og [[Golden Globe]]-verðlaun fyrir besta lagið.<ref>{{Cite web|url=https://the-shortlisted.co.uk/take-my-breath-away-top-gun-berlin-interview/|title=Top Gun's Take My Breath Away: interview with Berlin|last=Pingitore|first=Silvia|date=2022-04-01|website=The Shortlisted|language=en-GB|access-date=2023-06-15}}</ref> == Leikendur == {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Hlutverk !! Leikari |- | Pete Mitchell | [[Tom Cruise]] |- | Charlotte Blackwood | [[Kelly McGillis]] |- | Tom Kazansky | [[Vai Kilmer]] |- | Nick Bradshaw | [[Anthony Edwards]] |} == Tenglar == *{{imdb titill|0092099}} [[Flokkur:Bandarískar kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] bih60r4sai7ssk67brcaz66ir77a7p6 0 147921 1958460 1951551 2026-04-01T12:56:07Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Ferris Bueller's Day Off]] á [[Ferris Bueller]] yfir tilvísun 1951551 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd |nafn = Ferris Bueller's Day Off |upprunalegt heiti = |plakat = |stærð = |land = Bandaríkin |tungumál = Enska |sýningartími = 103 mínútur |útgáfudagur = [[11. júní]] [[1986]] |leikstjóri = [[John Hughes]] |handritshöfundur = John Hughes |framleiðandi = John Hughes<br />Tom Jacobson |tónlist = Ira Newborn |kvikmyndagerð = Tai Fujimoto |klipping = Paul Hirsch |meginhlutverk = [[Matthew Broderick]]<br />[[Alan Ruck]]<br />[[Mia Sara]] |dreifingaraðili = [[Paramount Pictures]] |ráðstöfunarfé = [[Bandaríkjadalur|USD]] 5.8 milljónir |heildartekjur = [[Bandaríkjadalur|USD]] 70.1 milljónir |imdb_id = 0091042 }} '''''Ferris Bueller's Day Off''''' er [[Bandaríkin|bandarísk]] kvikmynd frá árinu [[1986]]. Myndir sem leikstýrði af John Hughes og bæði skrifað handritið og framleidd með Tom Jacobson. Myndin er með [[Matthew Broderick]], [[Alan Ruck]] og Mia Sara í aðalhlutverkum. Myndin kom út í kvikmyndahús í [[Bandaríkjunum]] [[11. júní]] [[1986]]. Myndin er dreift af [[Paramount Pictures]] == Leikendur == {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Hlutverk !! Leikari |- | Ferris Bueller |[[Matthew Broderick]] |- | Cameron Frye |[[Alan Ruck]] |- | Sloane Peterson |[[Mia Sara]] |- | Skolastjórinn Ed Rooney |[[Jeffrey Jones]] |- | Jeanie Bueller |[[Jennifer Grey]] |- | Tom Bueller | Lyman Ward |- | Katie Bueller | [[Cindy Pickett]] |- | Grace | [[Edie McClurg]] |} == Tenglar == *{{imdb titill|0091042}} *{{kvikmyndir.is titill|2183}} [[Flokkur:Bandarískar gamanmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] [[Flokkur:Kvikmyndir í leikstjórn Johns Hughes]] [[Flokkur:Paramount Pictures-kvikmyndir]] 5xzwjtaq4i1p89vtxbuafyd25ejv81b 1958462 1958460 2026-04-01T12:56:42Z TKSnaevarr 53243 1958462 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd |nafn = Ferris Bueller |upprunalegt heiti =Ferris Bueller's Day Off |plakat = |stærð = |land = Bandaríkin |tungumál = Enska |sýningartími = 103 mínútur |útgáfudagur = [[11. júní]] [[1986]] |leikstjóri = [[John Hughes]] |handritshöfundur = John Hughes |framleiðandi = John Hughes<br />Tom Jacobson |tónlist = Ira Newborn |kvikmyndagerð = Tai Fujimoto |klipping = Paul Hirsch |meginhlutverk = [[Matthew Broderick]]<br />[[Alan Ruck]]<br />[[Mia Sara]] |dreifingaraðili = [[Paramount Pictures]] |ráðstöfunarfé = [[Bandaríkjadalur|USD]] 5.8 milljónir |heildartekjur = [[Bandaríkjadalur|USD]] 70.1 milljónir |imdb_id = 0091042 }} '''''Ferris Bueller''''' (enska: ''Ferris Bueller's Day Off'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] kvikmynd frá árinu [[1986]]. Myndir sem leikstýrði af John Hughes og bæði skrifað handritið og framleidd með Tom Jacobson. Myndin er með [[Matthew Broderick]], [[Alan Ruck]] og Mia Sara í aðalhlutverkum. Myndin kom út í kvikmyndahús í [[Bandaríkjunum]] [[11. júní]] [[1986]]. Myndin er dreift af [[Paramount Pictures]] == Leikendur == {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Hlutverk !! Leikari |- | Ferris Bueller |[[Matthew Broderick]] |- | Cameron Frye |[[Alan Ruck]] |- | Sloane Peterson |[[Mia Sara]] |- | Skolastjórinn Ed Rooney |[[Jeffrey Jones]] |- | Jeanie Bueller |[[Jennifer Grey]] |- | Tom Bueller | Lyman Ward |- | Katie Bueller | [[Cindy Pickett]] |- | Grace | [[Edie McClurg]] |} == Tenglar == *{{imdb titill|0091042}} *{{kvikmyndir.is titill|2183}} [[Flokkur:Bandarískar gamanmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] [[Flokkur:Kvikmyndir í leikstjórn Johns Hughes]] [[Flokkur:Paramount Pictures-kvikmyndir]] os3jdm86ywezb61o39rh2ytzt0zqoxb 1958498 1958462 2026-04-01T16:05:59Z Akigka 183 1958498 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} {{Kvikmynd |nafn = Ferris Bueller |upprunalegt heiti =Ferris Bueller's Day Off |plakat = |stærð = |land = Bandaríkin |tungumál = Enska |sýningartími = 103 mínútur |útgáfudagur = [[11. júní]] [[1986]] |leikstjóri = [[John Hughes]] |handritshöfundur = John Hughes |framleiðandi = John Hughes<br />Tom Jacobson |tónlist = Ira Newborn |kvikmyndagerð = Tai Fujimoto |klipping = Paul Hirsch |meginhlutverk = [[Matthew Broderick]]<br />[[Alan Ruck]]<br />[[Mia Sara]] |dreifingaraðili = [[Paramount Pictures]] |ráðstöfunarfé = [[Bandaríkjadalur|USD]] 5.8 milljónir |heildartekjur = [[Bandaríkjadalur|USD]] 70.1 milljónir |imdb_id = 0091042 }} '''''Ferris Bueller''''' (enska: ''Ferris Bueller's Day Off'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[gamanmynd]] og [[unglingamynd]] frá árinu [[1986]]. Leikstjóri var [[John Hughes]] sem jafnframt skrifaði handritið og framleiddi myndina ásamt [[Tom Jacobson]]. Í aðalhlutverkum eru [[Matthew Broderick]], [[Alan Ruck]] og [[Mia Sara]]. Myndin kom í kvikmyndahús í Bandaríkjunum 11. júní 1986. Dreifingaraðili er [[Paramount Pictures]] == Leikendur == {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Hlutverk !! Leikari |- | Ferris Bueller |[[Matthew Broderick]] |- | Cameron Frye |[[Alan Ruck]] |- | Sloane Peterson |[[Mia Sara]] |- | Skólastjórinn Ed Rooney |[[Jeffrey Jones]] |- | Jeanie Bueller |[[Jennifer Grey]] |- | Tom Bueller | Lyman Ward |- | Katie Bueller | [[Cindy Pickett]] |- | Grace | [[Edie McClurg]] |} == Tenglar == *{{imdb titill|0091042}} *{{kvikmyndir.is titill|2183}} [[Flokkur:Bandarískar gamanmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] [[Flokkur:Kvikmyndir í leikstjórn Johns Hughes]] [[Flokkur:Paramount Pictures-kvikmyndir]] 3gtm351ogi5fqc92mm647wly3utt1he 0 148224 1958471 1892669 2026-04-01T13:09:47Z TKSnaevarr 53243 1958471 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd | nafn = Hálendingurinn | plakat = | upprunalegt heiti = Highlander | leikstjóri = [[Russell Mulcahy]] | framleiðandi = [[Peter S. Davis]] | handritshöfundur = [[Gregory Widen]] | leikarar = [[Christopher Lambert]]<br />[[Sean Connery]]<br />[[Clancy Brown]] | útgáfudagur = {{UK}} [[7. mars]], [[1986]]<br />{{ISL}} [[30. ágúst]], [[1986]] | sýningartími = 116 mín. | aldurstakmark = [[Mynd:Flag of the United States.svg|22px|MPAA: Rated R for violence and brief language.]] R <br /> [[Mynd:Flag of Iceland.svg|22px|MPAA: Rated R for violence and brief language.]]16 | tungumál = [[enska]] | ráðstöfunarfé = $16.000.000 | framhald = [[Hálendingurinn 2]] | verðlaun = | imdb_id = 0091203 }} '''''Hálendingurinn''''' (enska: Highlander) er bresk-[[Bandaríkin|bandarísk]] kvikmynd frá árinu 1986 sem leikstýrt er af [[Russel Mulcahy]] og byggð á handriti eftir [[Gregory Widen]]. Upprunalega uppkast sögunnar hét ''Myrkraættin (The Shadow Clan)'' og var mun óhugnalegri saga heldur en lokaútgáfan. {{heimild vantar}} Leikarar eru meðal annars [[Christopher Lambert]], [[Sean Connery]], [[Clancy Brown]] og [[Roxanne Hart]]. Kvikmyndin er spennuþrungin furðusaga sem segir frá raunum 16. aldar [[Hálendingar|hálendingsins]] Connor MacLeod. Connor er einn af nokkrum ódauðlegum mönnum sem fyrirfinnast á jörðinnni án vitneskju almennings, engin vopn bíta á þeim að undanskildu því ef höfuð þeirra er hoggið af. Áhorfandinn fylgist með lífsferli Connors sem spannar nokkur hundruð ár meðan sagan flakkar stöðugt milli fortíðar og nútíðar. Nútímasögusviðið er [[New York-borg|New York]] borg árið 1985 og verður það þungamiðja sögunar. Kvikmyndin náði nægilegum vinsældum til þess að fjórar framhaldsmyndir voru gerðar ásamt sjónvarpsþáttaröðum sem sýndar voru árið 1992. {{heimild vantar}} Kvikmyndin skaut Christopher Lambert upp á stjörnuhimininn og er af mörgum talin hans besta hlutverk. Hálendingurinn fékk misjafna gagnrýni á sínum tíma en hlaut engu að síður mikið fylgi frá fjölmennum undirmenningarhópum samfélagsins. {{heimild vantar}} [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] [[flokkur:bandarískar kvikmyndir]] [[flokkur:spennumyndir]] 4xi5s3ik2ez85vl6z4ynkm7ta3txrl7 0 148543 1958494 1945604 2026-04-01T15:53:06Z Berserkur 10188 1958494 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = James Harden | image = Harden dribbling midcourt, Cavaliers vs Nets on January 17, 2022 (cropped).jpg | image_size = | caption = Harden með [[Brooklyn Nets]] árið 2022 | position = Bakvörður | height_ft = 6 | height_in = 5 | weight_lb = 220 | league = [[National Basketball Association|NBA]] | team = Cleveland Cavaliers | number = 1 | birth_date = {{birth date and age|1989|8|26}} | birth_place = [[Los Angeles]], [[Kalifornía]], Bandaríkin | national_team = {{flagdeco|USA}} [[Bandaríska karlalandsliðið í körfuknattleik|Bandaríkin]] (2012–2014) | college = Arizona State (2007–2009) | draft_year = 2009 | draft_round = 1 | draft_pick = 3 | draft_team = [[Oklahoma City Thunder]] | career_start = 2009 | career_end = | years1 = 2009–2012 | team1 = [[Oklahoma City Thunder]] | years2 = 2012–2021 | team2 = [[Houston Rockets]] | years3 = 2021–2022 | team3 = [[Brooklyn Nets]] | years4 = 2022–2023 | team4 = [[Philadelphia 76ers]] | years5 = 2023–2026 | team5 = [[Los Angeles Clippers]] | team6 = [[Cleveland Cavaliers]] | years6 = 2026– }} '''James Harden''' er bandarískur körfuknattleiksmaður sem spilar fyrir [[Cleveland Cavaliers]] í [[NBA]]-deildinni.<ref name="britannica">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/James-Harden|title=James Harden {{!}} Biography, Stats, Age, Teams, & Facts {{!}} Britannica|date=2025-06-23|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2025-06-23}}</ref> Harden var valinn í 3. vali árið 2009 af [[Oklahoma City Thunder]] frá Arizona State háskólanum. Árið 2012 komst hann með liðinu í NBA úrslit en tapaði fyrir [[Miami Heat]]. Harden var valinn valinn MVP árin 2018 og 2019; eða besti leikmaður deildarinnar og varð þriðji Houston leikmaðurinn til að verða það (á eftir [[Moses Malone]] og [[Hakeem Olajuwon]]).<ref name="britannica"/> Í byrjun árs [[2019]] skoraði hann meira en 30 stig í meira en 32 leikjum í röð, en aðeins [[Wilt Chamberlain]] hefur lengri óslitna leikjaröð. Einnig varð hann fyrsti leikmaðurinn til að skora meira en 30 stig gegn hinum 29 liðunum í deildinni. Hann er í 9. sæti yfir stigahæstu leikmenn NBA frá upphafi og er í 2. sæti yfir flestar þriggja stiga körfur. Tíu sinnum hefur Harden verið valinn í All Star-liðið.<ref name="britannica"/> Í upphafi árs 2021 fór hann til [[Brooklyn Nets]] og hitti þar fyrir [[Kevin Durant]] sem spilaði með honum í Oklahoma. Ári síðar hélt hann til [[Philadelphia 76ers]].<ref name="britannica"/> Harden hefur tvívegis unnið gull með bandaríska landsliðinu: Árið 2012 á [[Sumarólympíuleikarnir|Ólympíuleikunum]] og 2014 á [[Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik|HM í körfubolta]].<ref name="britannica"/> ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Heimild== {{commonscat|James Harden}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= James Harden|mánuðurskoðað= 21. jan.|árskoðað= 2019 }} {{DEFAULTSORT:Harden, James}} [[Flokkur:Fólk fætt árið 1989]] [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Bandarískir Ólympíuverðlaunahafar]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] qeislddm70yklyt00jss2qu91ifnzf1 0 151246 1958477 1918314 2026-04-01T13:56:45Z TKSnaevarr 53243 1958477 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Sirimavo Bandaranaike | nafn_á_frummáli = {{nobold|සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක}} | mynd = Sirimavo Ratwatte Dias Bandaranayaka (1916-2000) (Hon.Sirimavo Bandaranaike with Hon.Lalith Athulathmudali Crop).jpg | titill= Forsætisráðherra Srí Lanka | stjórnartíð_start3 = [[21. júní]] [[1960]] | stjórnartíð_end3 = [[27. mars]] [[1965]] | einvaldur3 = [[Elísabet 2. Bretadrottning|Elísabet 2.]] | landstjóri3 = [[Oliver Goonetilleke]]<br>[[William Gopallawa]] | forveri3 = [[Dudley Senanayake]] | eftirmaður3 = [[Dudley Senanayake]] | stjórnartíð_start2 = [[29. maí]] [[1970]] | stjórnartíð_end2 = [[23. júlí]] [[1977]] | einvaldur2 = [[Elísabet 2. Bretadrottning|Elísabet 2.]] (1970–1972) | forseti2 = [[William Gopallawa]] (1972–1977) | landstjóri2 =[[William Gopallawa]] (1970–1972) | forveri2 = [[Dudley Senanayake]] | eftirmaður2 = [[J. R. Jayewardene]] | stjórnartíð_start = [[14. nóvember]] [[1994]] | stjórnartíð_end = [[10. ágúst]] [[2000]] | forseti = [[Chandrika Kumaratunga]] | forveri = [[Chandrika Kumaratunga]] | eftirmaður = [[Ratnasiri Wickremanayake]] | myndatexti = | fæddur = [[17. apríl]] [[1916]] | fæðingarstaður = [[Ratnapura]], [[Srí Lanka|Ceylon]] | fæðingarnafn = | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2000|10|10|1916|4|17}} | dánarstaður = [[Kadawatha]], [[Srí Lanka]] | þjóderni = [[Srí Lanka|Srílönsk]] | maki = [[Solomon Bandaranaike]] (g. 1940; d. 1959) | stjórnmálaflokkur = [[Frelsisflokkurinn (Srí Lanka)|Frelsisflokkurinn]] | börn = 3 | bústaður = | atvinna = | háskóli = | starf = | trúarbrögð = [[Búddismi]] |undirskrift = }} '''Sirima Ratwatte Dias Bandaranaike''' (17. apríl 1916 – 10. október 2000), yfirleitt kölluð '''Sirimavo Bandaranaike''', var [[Srí Lanka|srílanskur]] stjórnmálamaður sem var þrisvar sinnum forsætisráðherra Srí Lanka. Hún var fyrsti kvenkyns forsætisráðherra í heimi. ==Æviágrip== Sirimavo Bandaranaike fæddist árið 1916 til einnar auðugustu fjölskyldu Srí Lanka, sem þá hét Ceylon og var undir breskum yfirráðum. Hún gekk í búddískan klausturskóla sem barn og giftist árið 1940 að undirlagi foreldra sinna [[Solomon Bandaranaike]], einum helsta stjórnmálaleiðtoga eyjunnar. Solomon stofnaði nýjan vinstriflokk undir nafninu [[Frelsisflokkurinn (Srí Lanka)|Frelsisflokkurinn]] og var útnefndur forsætisráðherra landsins fyrir flokkinn árið 1956.<ref name=mbl2000>{{Vefheimild|titill=Fyrsta konan í embætti forsætisráðherra látin|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1980876|útgefandi=''Morgunblaðið''|ár=2000|mánuður=11. október|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=16. maí}}</ref> Árið 1959 var Solomon myrtur af [[Búddismi|búddískum]] öfgamanni. Í kjölfarið tók Sirimavo við formennsku í frelsisflokknum og leiddi hann til afgerandi sigurs í kosningum sem haldnar voru árið 1960. Bandaranaike varð þar með fyrst kvenna til að vera kjörin forsætisráðherra ríkis síns.<ref>{{Vefheimild|titill=Fyrsti kvenforsætisráðherra í heimi|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4996129|útgefandi=''Melkorka''|ár=1960|mánuður=1. september|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=16. maí}}</ref> Sem forsætisráðherra tók Bandaranaike upp róttæka vinstristefnu og lét lýsa því yfir í stjórnarskrá landsins að Srí Lanka væri [[Sósíalismi|sósíalískt]] [[lýðveldi]].<ref>{{Vefheimild|höfundur=Lína H. Blöndal|titill=Sirimavo Bandaranaike: Forsætisráðherrann á Sri Lanka|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000553990|útgefandi=''Vera''|ár=1999|mánuður=1. desember|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=16. maí}}</ref> Hún þjóðnýtti ýmis einkafyrirtæki, bannaði vöruinnflutning til eyjunnar, lokaði sendiráði Ísraels á Srí Lanka og bannaði bandarískum friðargæslusveitum að hafa starfsemi á eyjunni.<ref name=mbl2000/> Uppreisn var gerð gegn Bandaranaike snemma á valdatíð hennar en henni tókst að kæfa hana niður.<ref>{{Vefheimild|höfundur=Jörgen Bast|titill=„Sterka ekkjan“ á Ceylon|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1049009|útgefandi=''Tíminn''|ár=1962|mánuður=8. febrúar|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=16. maí}}</ref> Hún sat sem forsætisráðherra til ársins 1965, en þá tapaði flokkur hennar þingkosningum vegna efnahagsörðugleika. Bandaranaike tókst að komast til valda á ný þegar flokksbandalag hennar vann kosningasigur árið 1970. Stefnuskrá hennar í aðdraganda kosningarinnar var mjög róttæk og kvað m. a. á um að bankar Srí Lanka skyldu þjóðnýttir og að landið myndi viðhalda ævarandi hlutleysi.<ref>{{Vefheimild|titill=Grátandi ekkjan verður forsætisráðherra í annað sinn|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3683494|útgefandi=''Tíminn''|ár=1970|mánuður=3. júní|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=16. maí}}</ref> Frelsisflokkurinn tapaði þingkosningum árið 1977 og Bandaranaike varð aftur leiðtogi stjórnarandstöðunnar. Árið 1980 sakaði srílanska þingið Bandaranaike um að hafa misnotað vald sitt og vék henni því úr þingsæti sínu. Jafnframt var Bandaranaike svipt pólitískum réttindum sínum og henni bannað að gegna opinberu embætti í sjö ár. Eftir að þetta bann rann út bauð Bandaranaike sig fram til forseta í kosningum árið 1988 en bað ósigur.<ref name=mbl2000/> Árið áður hafði stjórnarskrá landsins verið breytt svo að völd forsetans jukust gífurlega á kostnað forsætisráðherrans. Dóttir Bandaranaike, [[Chandrika Kumaratunga]], varð formaður Frelsisflokksins árið 1993 og var kjörin forseti Srí Lanka næsta ár. Kumaratunga útnefndi móður sína sem forsætisráðherra og þar með var komin upp sú fordæmalausa staða að þjóðhöfðingi og ríkisstjórnarleiðtogi landsins væru mæðgur. Forsætisráðherraembættið var á þessum tíma orðið valdalítið og að mestu táknrænt, en Bandaranaike naut þó enn talsverðra áhrifa innan Frelsisflokksins. Kumaratunga leysti móður sína úr embætti sökum aldurs í ágúst árið 2000<ref>{{Vefheimild|titill=Forsætisráðherra Sri Lanka hættir|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2437414|útgefandi=''Dagur''|ár=2000|mánuður=11. ágúst|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=16. maí}}</ref> og Bandaranaike lést aðeins tveimur mánuðum síðar.<ref name=mbl2000/> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla |titill=Forsætisráðherra Srí Lanka |frá=[[21. júní]] [[1960]] |til=[[27. mars]] [[1965]] |fyrir=[[Dudley Senanayake]] |eftir=[[Dudley Senanayake]] }} {{Erfðatafla |titill=Forsætisráðherra Srí Lanka |frá=[[29. maí]] [[1970]] |til=[[23. júlí]] [[1977]] |fyrir=[[Dudley Senanayake]] |eftir=[[J. R. Jayewardene]] }} {{Erfðatafla |titill=Forsætisráðherra Srí Lanka |frá=[[14. nóvember]] [[1994]] |til=[[10. ágúst]] [[2000]] |fyrir=[[Chandrika Kumaratunga]] |eftir=[[Ratnasiri Wickremanayake]] }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Bandaranaike, Sirimavo}} {{fd|1916|2000}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Srí Lanka]] fj8i3429y6jd3ztrttc619ysgnt18gy 0 153978 1958538 1837399 2026-04-01T21:11:21Z Akigka 183 1958538 wikitext text/x-wiki {{Skáletrað}} {{Taxobox | image = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Hjartagrasabálkur]] (''Caryophyllales'') | familia = [[Hjartagrasaætt]] (''Caryophyllaceae'') | genus = [[Fræhyrnur]] (''Cerastium'') | species = '''C. qingliangfengicum''' | binomial = ''Cerastium qingliangfengicum'' | binomial_authority = H.W.Zhang & X.F.Jin<ref name = "C132">H.W.Zhang & X.F.Jin, 2008 ''In: Ann. Bot. Fenn. 45(4): 307''</ref> | synonyms = }} '''''Cerastium qingliangfengicum''''' er jurt af [[hjartagrasaætt]]. Hún er ættuð frá Kína.<ref>{{cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=250089885|title=Cerastium qingliangfengicum|website=Flora of China|access-date=1.4.2026}}</ref><ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16879314|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 May 2014}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Stubbur|grasafræði}} [[Flokkur:Fræhyrnur]] 9lvnn9q2hzjadnl31crfrvfxtsykwak 0 154521 1958469 1890949 2026-04-01T13:09:20Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Valhalla (teiknimynd)]] á [[Valhöll (teiknimynd)]] 1890949 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd | nafn = Valhöll | upprunalegt_nafn = Valhalla | leikstjóri = [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]]<br/>Jeffrey J. Varab | handritshöfundur = Peter Madsen<br/>Henning Kure<br/>Niels Søndergaard | byggt_á = "[[Goðheimar]]" eftir [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]] | framleiðandi = Anders Mastrup | leikarar = Thomas Eje<br/>Dick Kaysø<br/>Preben Kristensen<br/>Kirsten Rolffes<br/>Claus Ryskjær<br/>Susse Wold<br/>Nis Bank-Mikkelsen | kvikmyndagerð = Niels Grønlykke<br/>Jan-Erik Sandberg | klipping = Lidia Sablone | tónlist = Ron Goodwin<br/>Bent Hesselmann | fyrirtæki = Swan Film Production A/S | dreifiaðili = {{DNK}} Warner & Metronome | frumsýning = {{DNK}} [[10. október]] [[1986]]<br/>{{ISL}} [[22. ágúst]] [[1987]] | lengd = 76 mínútur | land = Danmörku | tungumál = ensku, dönsku | ráðstöfunarfé = 40 milljónir [[Dönsk króna|DDK]] }} '''''Valhöll''''' (Upprunalegur titill: ''Valhalla'') er [[Danmörk|dönsk]] [[teiknimynd]] frá árinu [[1986]] í leikstjórn [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]] og Jeffrey James Varab og framleidd af Swan Film Production. Hún byggir á [[Goðheimar|Goðheimum]], vinsælum myndasöguflokki sem fjallar um helstu persónur [[norræn goðafræði|norrænnar goðafræði]]. Myndin hlaut fjölda verðlauna og nýtur enn í dag mikilla vinsælda meðal danskra áhorfenda, en engu að síður varð stórtap á gerð hennar. Myndin var frumsýnd á [[Ísland|Íslandi]] í [[Laugarásbíó|Laugarásbíói]] [[22. ágúst]] [[1987]] þar sem hún var einnig talsett á [[Íslenska|íslensku]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2911131?iabr=on#page/n1/mode/2up/search/Valh%C3%B6ll%20teiknimynd|title=Þjóðviljinn - 182. tölublað (21.08.1987) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4041184?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Valh%C3%B6ll%20teiknimynd|title=Tíminn - 181. Tölublað (21.08.1987) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1662058?iabr=on#page/n47/mode/2up/search/Valh%C3%B6ll%20teiknimynd|title=Morgunblaðið - 187. tölublað (22.08.1987) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2533337?iabr=on#page/n37/mode/2up/search/Valh%C3%B6ll%20teiknimynd|title=Dagblaðið Vísir - DV - 192. tölublað (27.08.1987) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-12-08}}</ref>. == Söguþráður == Norrænu guðirnir [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] og [[Loki]] eru á ferð í [[Miðgarður|Miðgarði]] og hvílast á bóndabæ. Í kjölfarið tekur Þór tvö ung systkini í þjónustu sína, þau Þjálfa og Röskvu. Mannabörnin fara með þeim til [[Ásgarður|Ásgarðs]], hitta þar hina [[Æsir|æsina]] og fræðast um það sem fyrir augu ber. Einn daginn skýtur Loki upp kollinum með jötnadrenginn Kark, sem jötuninn Útgarða-Loki hafði narrað hann til að taka að sér. Karkur vingast við mannabörnin en stendur fyrir óteljandi óknyttum. Að lokum afráða Þór og Loki að halda á fund Útgarða-Loka og skila óþekktaranganum. Jötnarnir hafa engan áhuga á að fá drenginn til baka. Útgarða-Loki skorar á Þór og föruneyti hans í keppni í ýmsum greinum og vinnur þær allar með blekkingum og sjónhverfingum. Sannleikurinn kemst loks í ljós, en Karkur snýr þó aftur til Valhallar með hinum nýju vinum sínum. == Íslensk talsetning == {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Tæknieiningar |- |Leikstjóri |[[Þorbjörn Erlingsson]] |} {| class="wikitable" |+ !'''Hlutverk''' !'''Leikari''' |- |Sögumaður |[[Flosi Ólafsson]] |- |Þór |[[Jóhann Sigurðarson]] |- |Loki |[[Laddi]] |- |Útgarða-Loki |[[Kristinn Sigmundsson]] |- |Auka raddir |Páll Úlfar Júlíusson, Nanna K. Jóhannsdóttir, [[Lísa Pálsdóttir]], [[Eggert Þorleifsson]] og Ragnheiður Arnadóttir |} == Framleiðsla == Miklar vinsældir fyrstu þriggja Goðheima-myndasagnanna í Danmörku urðu kveikjan að þeirri hugmynd að nýta sögusvið þeirra í teiknimynd í fullri lengd. Bandaríkjamaðurinn ''Jeffrey J. Varab'' og Daninn ''Jakob Stegelmann'' höfðu frumkvæði að verkefninu, en þeir ráku um þær mundir skóla í teiknimyndagerð í [[Kaupmannahöfn]]. Varab, sem starfað hafði hjá [[Disney|Disney-fyrirtækinu]] átti síðar eftir að koma að gerð fjölda stórra teiknimynda í [[Hollywood]]. Þeir Varab og Stegelmann sannfærðu [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]] teiknara Goðheima um að taka þátt í verkefninu. Madsen, sem þá þegar farinn að vinna að fjórðu sögunni í bókaflokknum samdi handrit myndarinnar. Söguþráður hennar var síðar rakinn í tveimur bókum: [[Sagan um Kark|Sögunni um Kark]] og [[Förin til Útgarða-Loka|Förinni til Útgarða-Loka]]. Ýmis vandamál komu upp við gerð myndarinnar, einkum tengd kostnaði. Stegelmann hætti þátttöku í verkefninu og hvarf til annarra starfa og Varab, sem hafði verið titlaður leikstjóri, dró sig til baka vegna ósættis við aðra aðstandendur. Hann er því sagður aðstoðarleikstjóri myndarinnar en Peter Madsen aðalleikstjóri. [[Flokkur:danskar kvikmyndir]] Viðtökur áhorfenda voru góðar og varð Valhalla til að mynda mest sótta danska kvikmyndin árið 1986. Framleiðslukostnaðurinn varð hins vegar alltof hár, myndin telst sú dýrasta í danskri kvikmyndasögu og leiddi hún til gjaldþrots framleiðslufyrirtækisins. Hópur starfsmanna sem unnu við myndina stofnuðu hins vegar nýtt fyrirtæki sem framleitt hefur vinsælar myndir á borð við [[Skógardýrið Húgó]] og má því segja að Valhalla hafi lagt grunninn að danska teiknimyndaiðnaðinum. == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] 9mt90no15aetq24iwv5afrf00jng4s9 0 157062 1958619 1936598 2026-04-02T11:20:41Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1958619 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Broken fixed arm.jpg|thumb|Myndir af handarbrotum.]] '''Beinbrot'''<ref>[https://doktor.frettabladid.is/grein/beinbrot Beinbrot]Doktor.is, skoðað 21. apríl 2020</ref> er þegar brot eða sprunga myndast í [[bein]]i við áverka. Við hnjöskunina verður [[bólga]] og minnkuð hreyfigeta í mislangan tíma eftir alvarleika brotsins. Í alvarlegri tilfellum getur brein brotnað í marga hluta eða orðið opið brot þar sem bein rýfur húðina. [[Röngten]]mynd er tekin til að staðfesta brot. Við brot getur fólk þurft að vera í [[gifs]]i í nokkrar vikur. Í ákveðnum tilvikum þarf að setja skrúfur og málmplötur til að styðja við byggingu beins. Þegar bein gróa myndast bólga umhverfis brotið vegna blæðingar frá beininu og sködduðum vef. [[Beinátfrumur]] (e. osteoclasts) eyða dauðu beini kringum brotið. [[Beinbris]] (e. callus) úr brjósk- og [[Beinvefur|beinvef]] umvefja brotið. Svo fjölga sér [[beinmyndunarfrumur]] (e. osteoblasts) um beinbrotið og tengja beinhlutana saman á ný. <ref>[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=55103 Er eðlilegt að finna til þegar bein grær saman eftir beinbrot? Eru það vaxtarverkir?] Vísindavefur, skoðað 21. apríl 2020</ref> [[Reykingar]], áfengisneysla, lélegt mataræði og hreyfingarleysi auka hættu á beinbrotum. ==Tenglar== *[https://www.landspitali.is/library/Sameiginlegar-skrar/Gagnasafn/Sjuklingar-og-adstandendur/Sjuklingafraedsla---Upplysingarit/Skurdlaekningasvid/beinbrot_ahaettuthaettir_og_forvarnir_2019.pdf Beinbrot - áhættuþættir og forvarnir, bæklingur Landspítala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240514183940/https://www.landspitali.is/library/Sameiginlegar-skrar/Gagnasafn/Sjuklingar-og-adstandendur/Sjuklingafraedsla---Upplysingarit/Skurdlaekningasvid/beinbrot_ahaettuthaettir_og_forvarnir_2019.pdf |date=2024-05-14 }} ==Tilvísanir== [[Flokkur:Bein]] [[Flokkur:Slys]] 5rbbhd2jojpx4rjj8a9nzz3mf2olnzm 0 159345 1958582 1956952 2026-04-02T06:06:47Z MáneyMánadóttir 103358 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 1958582 wikitext text/x-wiki '''Laugavegur 22''' er timburhús á horni [[Laugavegur|Laugavegs]] og [[Klapparstígur|Klapparstígs]]. Það var reist árið 1905 og hefur í gegnum tíðina m.a. hýst fjölda [[veitingahús|veitingahúsa]] og skemmtistaða. Nú um stundir eru þar reknir skemmtistaðirnir ''Kíkí Queer Bar'' og ''22''. == Saga == Ýmis konar verslunar- og atvinnustarfsemi var rekin á Laugavegi 22 fyrstu áratugina. Má þar nefna skóbúðina B. Stefánsson, sem Björgvin Stefánsson opnaði þar árið 1922 og starfaði þar fram á miðjan sjötta áratuginn. Veitingastarfsemi hófst í húsinu árið 1959. ===Rauða myllan=== Í desember 1959 opnaði [[kaffi]]<nowiki/>- og veitingastofan ''Rauða myllan'' í húsinu. Í tilkynningu um opnunina kom fram að þar yrði boðið upp á hvers konar kaffiveitingar, svo sem: expressokaffi, smárétti og súpur sem Benny Sigurðardóttir húsmæðrakennari sæi um framreiðslu á. Málverkasýningar yrðu á veggjum kaffistofunnar.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/1325694?iabr=on|titill=Morgunblaðið 10. desember 1959}}</ref> Rekstur kaffihússins var í höndum ýmissa aðila, síðast mæðginanna Jakobínu Soffíu Grímsdóttur Snædahl og Gylfa Snædahl Guðmundssonar.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/3868178?iabr=on|titill=Tíminn 4. janúar 1976}}</ref> Á árinu 1977 breyttu þau nafni staðarins í ''Kirnan'' en Gylfi hafði árið áður stofnað veitingastaðinn ''Skrínuna'' við [[Skólavörðustígur|Skólavörðustíg]]. ===Kirnan=== Veitingastaðurinn fékk nýtt nafn og innréttingar vorið 1977 og nefndist þá Kirnan. Staðnum var skipt upp í bása og var innréttingin sögð miða að því "að matargestum finnist þeir vera í gömlum sveitabæ" þar sem hvert borð væri í sérstökum bás og veggir meira og minna hljóðeinangraðir. Staðurinn var sagður rekinn í samvinnu við Skrínuna á Skólavörðustíg um mat og hráefni, en auk kaffiveitinga yrði áherslan lögð á "rétt dagsins", [[hamborgari|hamborgara]] og grillrétti.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/3219259?iabr=on|titill=Alþýðublaðið 20. maí 1977}}</ref> Eigandaskipti urðu á staðnum í ársbyrjun 1981 þegar Bragi Guðmundsson og Guðrún Gísladóttir tóku við rekstri Kirnunar. Staðurinn var endurnýjaður og matseðlinum breytt. Áfram var áhersla á kaffiveitingar, hamborgara og [[pizza|pizzur]] en að auki var [[Víetnam|víetnamskur]] kokkur fenginn til að bjóða upp á rétti í anda [[Kína|kínverskrar]] og víetnamskrar matargerðarlistar.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/3974058?iabr=on|titill=Tíminn 4. febrúar 1981}}</ref> Asíumaturinn varð fljótlega einkennismerki staðarins og í ársbyrjun 1982 var skrefið stigið til fulls og nafninu breytt í ''Drekann''.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/977972?iabr=on|titill=Helgapósturinn 22. janúar 1982}}</ref> ===Drekinn=== Útliti veitingastaðarins var breytt við nafnabreytinguna, básarnir fjarlægðir en borðum fjölgað. Austurlensk [[matargerð]] var Íslendingum framandi en vakti mikinn áhuga. Lýsti Bragi Guðmundsson því síðar að gestir hafi í stórum stíl stolið [[matarprjónar|matprjónum]] og borðbúnaði af staðnum og hafi því í sífelldu orðið að flytja inn meira postulín. Mikil áhersla var lögð á [[sjávarfang]] og kom staðurinn m.a. að útgerð báts sem sérhæfði sig í veiðum á [[trjónukrabbi|trjónukrabba]] fyrir vinsæla krabbasúpu Drekans.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/1713574?iabr=on|titill=Morgunblaðið B 30. des. 1989}}</ref> Árið 1984 seldi Bragi reksturinn nýjum aðilum og var nafninu fljótlega breytt í kjölfarið. ===Keisarinn frá Kína & Ölkeldan=== Sigurður Tómasson veitingamaður tók við rekstri Drekans þegar vel var liðið á árið 1984. Hann tók sjálfur við eldamennskunni og endurskrifaði matseðilinn sem skiptist í austurlenskan mat og íslenskan grillmat. Staðurinn fékk nýtt heiti, ''Keisarinn frá Kína''.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/3591611?iabr=on|titill=NT 30. nóv. 1984}}</ref> Um þessar mundir stóð [[bjórlíki|bjórlíkistíminn]] í reykvísku skemmtanalífi sem hæst og ölkrár spruttu upp eins og gorkúlur. Á efri hæð Keisarans frá Kína var sett upp slík bjórstofa, ''Ölkeldan''. Var hún opin til kl. 1 á virkum kvöldum og 3 um helgar, en fyrri staðir í húsinu höfðu lokað um miðnæturbil. Ölkeldan taldist ekki til fínni kráa bæjarins og var henni lýst sem "vafasömum stað". Seinni árin sem Ölkeldan starfaði tóku [[samkynhneigð|samkynhneigðir]] að sækja staðinn sérstaklega og varð hann athvarf þeirra. Árið 1988 var rekstri Ölkeldunnar hætt en nýir aðilar tóku við.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/1834099?iabr=on|titill=Morgunblaðið B 21. júlí. 1995}}</ref> ===Krákan=== Rekstur Ölkeldunnar reyndist lífseigari en Keisarans frá Kína, sem var lagður niður sumarið 1985. Sigfríð Þórisdóttir keypti þá staðinn og opnaði veitingahúsið ''Matkrákuna''. Fljótlega kom þó í ljós að vikublaðið [[Helgarpósturinn]] átti [[vörumerki|vörumerkið]] og var nafninu þá breytt í ''Veitingahúsið Krákan''.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/2506432?iabr=on|titill=DV 4. sept. 1985}}</ref> Rekstur Krákunnar einkenndist af tilraunastarfsemi og kynningu á mat frá fjarlægum heimshornum. [[Indland|Indversk]] matargerð var áberandi á matseðlinum og þurfti veitingahúsið að framleiða sínar eigin kryddblöndur í því skyni. Matargerð frá [[Mexíkó]] og [[Karíbahaf|Karíbahafslöndum]] fékk sinn skerf, sem og [[Indónesía]], [[Miðjarðarhafið|Miðjarðarhafslönd]], [[Rússland]] og Kína.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/2509413?iabr=on|titill=DV 23. nóv. 1985}}</ref> Veggir staðarins voru nýttir til myndlistarsýninga og bryddað upp á menningaruppákomum til að draga að gesti. Krákan var starfrækt til ársins 1988. ===22=== ''Veitingahúsið 22'' opnaði á árinu 1988 og voru þá bæði rýmin í húsnæðinu sameinuð á ný í einn stað. Að deginum varð 22, eins og staðurinn var almennt kallaður, vinsælt [[kaffihús]] ungskálda og bóhema. Efri hæðin varð vinsæll skemmtistaður homma- og lesbíusamfélagsins, þau samskipti gengu þó misjafnlega og var samkynhneigðum um tíma stuggað burt af staðnum. Höfðu yfirvöld sett ýmsar íþyngjandi kröfur um rekstursins sem talin voru spretta af því að um skemmtistað hinseginfólks væri að ræða.<ref>{{vefheimild|url= https://www.ruv.is/frett/talin-ikveikjuhaetta-af-olvudu-hinsegin-folki|titill= "Talin íkveikjuhætta af ölvuðu hinsegin fólki", RÚV 14. sept. 2019}}</ref> Árið 2002 var ráðist í breytingar á húsnæðinu og nýju dansgólfi bætt við á þriðju hæð hússins. Með tímanum fjaraði þó undan rekstrinum. Skemmtistöðum sem gerðu út á hinseginfólk fór fjölgandi, sem leiddi af sér harðnandi [[samkeppni]]. Árið 2006 var skipt um rekstraraðila sem gáfu staðnum nýtt heiti, ''Barinn'', með þeim orðum að nauðsynlegt hafi verið að "taka þetta nafn og grafa það".<ref>{{Vefheimild|url= https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1083125/|titill= "22 breytist í Barinn", Morgunblaðið 19. maí. 2006|aðgengi=áskrift}}</ref> ===Ýmsir aðilar=== Ör eigenda- og nafnaskipti hafa einkennt skemmtistaðareksturinn á Laugavegi 22 í seinni tíð og er erfitt að halda utan um þær. Hefur húsið ýmist verið tvískipt með kaffihús á jarðhæð en skemmtistaði á efri hæðum eða rekið sem ein heild. ''Barinn'' starfaði til ársins 2009, þegar hann varð gjaldþrota.<ref>{{vefheimild|url= https://www.veitingageirinn.is/fjogur-veitingahus-i-throt/|titill= "Fjögur veitingahús í þrot", Veitingageirinn 21. febrúar 2009}}</ref> Skemmtistaðurinn ''Karamba'' opnaði í hluta húsnæðisins sama ár, en skellti í lás einu og hálfu ári síðar.<ref>{{vefheimild|url= https://www.visir.is/g/2010674656068/ha-afengisgjold-sliga-karamba|titill= "Há áfengisgjöld sliga Karamba", Vísir 15. júlí 2010}}</ref> Um svipað leyti og Karamba hóf göngu sína opnaði Barbara, skemmtistaður hinseginfólks í hinum hluta húsnæðisins.<ref>{{vefheimild|url= https://samtokin78.is/barbara/|titill= "Nýr hinseginskemmtistaður opnar", Vefsíða Samtakanna 78, 5. mars 2009}}</ref> Á árinu 2010 opnaði hinseginkaffihúsið "Trúnó" í fyrrum húsnæði Karamba og var rekið í nánum tengslum við Barböru á efri hæðunum.<ref>{{vefheimild|url= https://timarit.is/page/5339996?iabr=on|titill= Morgunblaðið 20. okt. 2010}}</ref> Í ársbyrjun 2012 fluttist skemmtistaðurinn ''Bakkus'' úr [[Tryggvagata|Tryggvagötu]] í rýmið á efri hæðunum, en ''Barbara'' fluttist þá niður á jarðhæðina og rann saman við ''Trúnó''.<ref>{{vefheimild|url= https://www.visir.is/article/2012701199971|titill= "Bakkus flytur á Laugaveg 22", Vísir, 19. janúar 2012}}</ref> Ekki reyndist Bakkus langlífur á Laugaveginum og sumarið 2013 var nýr skemmtistaður opnaður í öllu húsinu eftir talsverðar breytingar innanstokks. Hlaut hann nafnið ''Bravó''.<ref>{{vefheimild|url= https://www.visir.is/g/2013130719159|titill= "Bravó er barinn", Vísir, 18. júlí 2013}}</ref> Ári síðar var nýr hinseginskemmtistaður, ''Kiki Queer Bar'', stofnaður á efri hæðunum á vegum sömu rekstaraðila. == Tenglar og tilvísanir == {{Reflist}} * https://www.kiki.is/ [[Flokkur:Laugavegur]] {{S|1905}} gi8hb70g1kvgmvj7g2krxjpzxk8btem 0 164202 1958537 1938471 2026-04-01T20:58:51Z Alvaldi 71791 1958537 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Giannis Antetokounmpo | image = Giannis Antetokounmpo (51915153421) (cropped).jpg | caption = Antetokounmpo með [[Milwaukee Bucks|Bucks]] árið 2022 | position = Framherji | height_ft = 6 | height_in = 11 | weight_lb = 243 | league = [[National Basketball Association|NBA]] | team = Milwaukee Bucks | number = 34 | birth_date = {{birth date and age|1994|12|6}} | birth_place = [[Aþena]], Grikkland | national_team = {{flagdeco|GRE}} Grikkland | draft_year = 2013 | draft_round = 1 | draft_pick = 15 | draft_team = [[Milwaukee Bucks]] | years1 = 2011–2013 | team1 = [[EFAO Zografou B.C.|Filathlitikos]] | years2 = 2013–nú | team2 = [[Milwaukee Bucks]] }} '''Giannis Sina Ugo Antetokounmpo''' (fæddur árið 1994) er grískur körfuknattleiksmaður sem spilar með [[Milwaukee Bucks]]. Hann hefur verið kallaður ''gríska undrið'' eða ''Greek Freak'' og hefur unnið til tveggja MVP (Most valuable player) titla í [[NBA]]-deildinni 2019 og 2020, og varð ásamt [[Kareem Abdul-Jabbar]] og [[LeBron James]] sem einn af leikmönnum sem hafa unnið til þessa verðlauna fyrir 26 ára aldur. Antetokounmpo vann einnig verðlaunin varnarmaður ársins 2020 og varð sá eini ásamt [[Michael Jordan]] (1988) og [[Hakeem Olajuwon]] (1994) til að hreppa þann titil með MVP sama ár. Að auki hefur hann verið valinn 5 sinnum í NBA-stjörnuleikinn. Antetokounmpo er í 42. sæti yfir stigahæstu leikmönnum NBA-deildarinnar og í 12. sæti yfir flestar þrefaldar tvennur. Giannis leiddi Bucks til úrslita NBA 2021 þegar liðið vann [[Phoenix Suns]] 4-2. Hann var valinn MVP í úrslitum og skoraði 50 stig í lokaleiknum. Hann vann [[Bikarkeppni NBA]] með Bucks árið 2024. Antetokounmpo er sonur nígerískra innflytjenda í Grikklandi. Hann á fjóra bræður og hafa þrír þeirra, Alex, Kostas og Thanasis, leikið í NBA. Fjölskyldan flutti til [[Milwaukee]] þegar hann hóf að spila með Bucks, 18 ára að aldri. ==Heimild== * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Giannis Antetokounmpo|mánuðurskoðað= 24. júní.|árskoðað= 2021 }} ==Tengill== *[https://www.nba.com/stats/player/203507/ NBA tölfræði Giannis A.] {{DEFAULTSORT:Antetokounmpo, Giannis }} [[Flokkur:Fólk fætt árið 1994]] [[Flokkur:Grískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:NBA leikmenn]] i6u3icgxtz9lm0j4ae5sjojtu2k2y7d 0 168515 1958541 1760718 2026-04-01T21:21:11Z Akigka 183 1958541 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} {{Taxobox | name = ''Doronicum limprichtii'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Körfublómabálkur]] (''Asterales'') | familia = [[Körfublómaætt]] (''Asteraceae'') | genus = ''[[Doronicum]]'' | species = '''''D. calotum''''' | binomial = ''Doronicum calotum'' | binomial_authority = ([[Friedrich Ludwig Diels|Diels]]) [[Qiong Yuan|Q. Yuan]]<ref name = "col53616421">Q. Yuan (2008) , In: Acta Bot. Yunnan. 30(4): 439</ref> | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Doronicum limprichtii'' <small>[[Friedrich Ludwig Diels|Diels]]</small><br>''Doronicum thibetanum'' <small>Cavillier</small> }} '''''Doronicum calotum''''' er fjölær [[jurt]] af [[körfublómaætt]], ættuð frá Mið- og Vestur-Kína.<ref>{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77093343-1|title= Doronicum calotum (Diels) Q.Yuan {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|website=Plants of the World Online|language=en|access-date=2022-07-11}}</ref><ref name = "COL">{{cite web |url= https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/37DTL|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 53616418|accessdate= 2019-11-11}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Körfublómaætt]] 5iinfcu3tbbsglmt2xqt3kdrxzjty3k 0 168833 1958595 1909197 2026-04-02T07:53:08Z HermannHermannHermannHermannHermann 115104 1958595 wikitext text/x-wiki {{hagsmunaárekstur}} '''Kristján Gíslason''' einnig þekktur sem '''Hringfarinn''' ( f. 1956) er íslenskur [[kerfisfræði]]ngur og ævintýramaður sem hefur ferðast um heiminn á mótórhjóli sínu. Hann varð fyrstur Íslendinga til að ferðast einn um heiminn á [[mótorhjól]]i árið 2015. Tvær bækur hafa verið gefnar út um ferðir hans og einnig 19 heimildarþættir sem sýndir voru á RÚV. Öll innkoma af sölu bókanna rennur í styrktarsjóð Hringfarans og hafa Kristján og Ásdís Rósa Baldursdóttir, eiginkona hans, úthlutað 37 milljónum króna úr sjóðnum til ýmissa góðgerðarmála. Þar má nefna t.d. forvarnaverkefni gegn vímuefnanotkun ungmenna, Broskallaverkefnið í Eþíópíu (sjá: Tenglar), Vildarbarnasjóð Icelandair og Bandalag íslenskra skáta. Þá stofnuðu þau hjón sérstakan sjóð í minningu Helga Árnasonar, fv. skólastjóra, [https://skak.is/2025/04/11/skaksjodur-helga-arnasonar-styrktarsjodur-hringfarans/ til að styðja við unga skákunnendur.] ==Störf og fjölskylda== Kristján er menntaður kerfisfræðingur. Hann vann fyrir  SÍS  (Samband íslenskra samvinnufélaga) 1978-1985, rak sitt eigið fyrirtæki, Radíómiðun 1985-2013, en fyrirtækið seldi einkum siglinga- og fiskileitartæki og ýmiss konar fjarskiptatæki. Kristján hefur setið í stjórnum fjölda fyrirtækja í gegnum árin og 2008-2012 var hann formaður skiptinemasamtakanna  AFS  á Íslandi. Kristján var skiptinemi á vegum samtakanna í Ohio í Bandaríkjunum á árunum 1973-1974.  Árið 2023 var hann sæmdur viðurkenningunni ''Distinguished Alumni Award'' frá gamla skólanum sínum, Ottawa Hills High School. Kristján er kvæntur Ásdísi Rósu Baldursdóttur (f. 1956), fv. kennara við Verzlunarskóla Íslands. Þau eiga þrjá syni: Gísla (f. 1981), Baldur (f. 1983) og Árna (f. 1989) og 6 barnabörn. Ásdís hefur hin síðari ár oft fylgt Kristjáni á mótorhjólaferðum hans og þá hefur Baldur nokkrum sinnum slegist með í för með föður sínum. Hringfarinn hefur gefið út tvær bækur um ævintýraleg ferðalög sín. Þetta eru ríkulega myndskreyttar ferðasögur og rennur öll innkoma (100%) vegna sölu þeirra til góðgerðarmála. Þá hefur Kristján haldið um 150 fyrirlestra um ferðirnar og sagt sögu sína í ýmsum viðtölum og hlaðvarpsþáttum. ==Ferðalög== Kristján ákvað að hlýða hvatningarorðum föður síns um að hætta aldrei að þora og lagði upp í hnattferð á mótórhjóli sínu árið 2014. Upphaflega var ætlunin að fara með öðrum mótorhjólamanni í leiðangurinn en sá hætti við og fór því Kristján einn og varði ferðalagið í 10 mánuði í stað þriggja. Hann hjólaði rétt um 48.000 kílómetra í gegnum 35 lönd í fimm heimsálfum. Hann fór síðar ásamt eiginkonu sinni í leiðangra um Bandaríkin, Ástralíu, Nýja-Sjáland og ýmis lönd í Evrópu. Á árunum 2016-2023 fór fór Kristján í fleiri leiðangra á mótorhjólinu, m.a. til Rússlands, Hvíta-Rússlands, Miðausturlönd, 13 ríki Afríku, Færeyjar, Patagoniu í Suður Ameríku - og einnig um heimahéruð á Íslandi. Áratug eftir hnattferðina 2015 endurtók Kristján leikinn en fór þá aðra leið. Að hluta til fór hann svokallaða ''Silkileið,'' þ.e. frá Mið-Evrópu austur til Kína og þaðan hélt hann yfir til Ameríku og svo til Íslands. Ferðinni lauk svo þar sem hún hófst, í München í Þýskalandi. Í þessari hnattferð hjólaði Kristján um 27 þúsund km leið um 20 lönd. Ferðalög Kristjáns === Heimsreisa #1 === 12. ágúst 2014 - 17. júní 2015 Um 10 mánuðir 35 lönd og 5 heimsálfur 47.864 km / 29.741 mílur === Nýja Sjáland === 5. febrúar 2017 - 25. mars 2017 49 dagar 8.000 km / 4.971 mílur === Bandaríkin - frá strönd til strandar === 11. apríl 2018 - 16. maí 2018 36 dagar 8.311 km / 5.164 mílur === Frá Íslandi til Suður-Afríku === 28. maí 2018 - 9. janúar 2020 Um 19 mánuðir 27 lönd / 2 heimsálfur 37.500 km / 23.301 mílur === Ísland - Nordkapp (norðausturhluti Noregs) === 19. júlí 2021 - 1. ágúst 2023 Um 2 ár 12.178 km / 7.567 mílur === Patagónía (Suður-Ameríka) === 25. október 2022 - 6. desember 2022 43 dagar 5.866 km / 3.645 mílur === Japan === 25. september 2023 - 2. nóvember 2023 39 dagar 4.600 km / 2.858 mílur === Heimsreisa #2 (í gegnum Kína) === 17. september 2024 - 7. nóvember 2025 Um 14 mánuðir 20 lönd og 4 heimsálfur 27.115 km / 16.848 mílur == Bækur == 2018 ''Hringfarinn – einn á hjóli í hnattferð'', 190 síðna bók með hundruð ljósmynda og 66 sögum. Texti: Helga Guðrún Johnson. Heiti ensku útgáfu bókarinnar er ''Sliding through – Around the World on a Motorbike, Alone.'' '''2021''' ''Andlit Afríku – Hringfarinn – Einn á ferð um Afríku,'' 185 blaðsíðna ljósmyndabók, 23 sögur og QR-kóðar inn á 33 stutt myndbönd úr ferðinni. == Heimildamyndir == '''2019:''' ''Hringfarinn – í kringum hnöttinn á mótorhjóli,'' 3 þættir. '''2020:''' ''Hringfarinn – Bandaríkin, ''1 þáttur. ''Hringfarinn – '' Rússland, 1 þáttur. '''2022:''' ''Hringfarinn – Á leið til Afríku (Evrópa, Miðausturlönd), ''2 þættir. ''Hringfarinn – Afríka, ''3 þættir. '''2023:''' ''Hringfarinn – Ísland, ''3 þættir. '''2024:''' ''Hringfarinn –'' ''Chile, Argentína (Patagonia)'', 2 þættir. '''2025''' ''Hringfarinn - Japan'', 2 þættir '''2026:''' ''Hringfarinn'' ''– Færeyjar og Nordkapp'', 2 þættir (verða sýndir haustið 2026). ==Tenglar== ** [https://hringfarinn.is Hringfarinn] ** [https://slidingthrough.com Sliding Through] ** [https://www.hi.is/frettir/broskallar_vinna_med_hringfaranum_ad_thvi_ad_fjolga_haskolanemum_i_afriku Háskóli Íslands - Broskallar vinna með Hringfaranum] ** [https://k100.mbl.is/frettir/2019/07/29/kristjan_festist_i_sudan_og_komst_ekki_ur_landinu/ K100 - Kristján festist í Súdan og komst ekki úr landinu] ** [https://www.visir.is/g/20212195088d Hringfarinn styrkir íslenska skáta] ** [https://lifdununa.is/grein/med-motorhjoladellu-a-midjum-aldri/ Með mótorhjóladellu á miðjum aldri - Lifðu núna] ** [https://www.visir.is/g/20181543572d Vísir - Kristján fyrstur í kringum hnöttinn einn á mótorhjóli] ** [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2018/10/28/enginn_vill_58_ara_skiptinema/ Morgunblaðið - Enginn vill 58 ára skiptinema] ** [https://www.ruv.is/frett/2021/10/15/eg-kom-heim-breyttur-madur RÚV - Ég kom heim breyttur maður] ** [https://lifdununa.is/grein/ad-ferdast-til-ad-fraedast-en-ekki-fordaema/ Lifðu núna - Að ferðast til að fræðast, en ekki fordæma] ** [https://www.mbl.is/frettir/burdargrein/2024/01/21/foru_i_sex_vikna_eftirminnilega_ferd_um_japan/ Sex vikna ferð um Japan - mbl.is] ** [https://www.mbl.is/ferdalog/frettir/2023/05/20/snyst_meira_um_ferdalagid_sjalft_en_afangastadinn/ Snýst meira um ferðalagið sjálft (ferð um Ísland) - mbl.is] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/33-kristjn-gslason-hringurinn-kringum-jrina-mtorhjli-einn-sns-lis Hringferðin í kringum jörðina - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/148-kristjn-gslason-suur-amerka Ferðin um Suður Ameríku - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/110-kristjn-gslason-ekki-vera-fullkomin-sleppi-af-ykkur-beislinu Ekki vera fullkomin! - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://www.youtube.com/watch?v=aECn6htcCl4 Ég klökkna enn þegar ég hugsa um þau - Sölvi Tryggvason, hlaðvarpsviðtal] ** [https://open.spotify.com/episode/4Z8PygtrgiKVDiNzGXZ9lb?si=e9eda2302563438e&nd=1&dlsi=ff995c4e64584aac On two wheels around the world - Andy Duke (BMW), hlaðvarp] ** [https://open.spotify.com/episode/1H82Sh5ni1gi1F6oIG4j2u?si=0256f7499e1d4400&nd=1&dlsi=668add1c46cf4ee1 Minning um pabba - Sirrý Arnardóttir, hlaðvarpsviðtal] ** [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2023-05-21-hafa-safnad-22-milljonum-a-motorhjolaferdalogum Hafa safnað 22 milljónum á mótorhjólaferðalögum - útvarpsviðtal RÚV 2023] ** [https://www.visir.is/g/20252800821d/motorhjoladi-aftur-i-kringum-hnottinn-folk-er-gott- Mótorhjólaði aftur í kringum hnöttinn – Vísir (2025)] ** [https://skak.is/2025/04/11/skaksjodur-helga-arnasonar-styrktarsjodur-hringfarans/ Skáksjóður Helga Árnasonar – Skáksambandið 2025] ** [https://www.icelandreview.com/travel/story_of_hringfarinn/?srsltid=AfmBOoqD-52XQRFYLjGNVZ_G_plbenC602on1hLBA-_d0GDE5QwzF056 How one Icelander‘s Global Ride sparked a Mission to Give Back – Iceland Review (2025)] ** [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/21/leidin_aegifogur_og_hladin_mystik/ Leiðin ægifögur og hlaðin mystík – Sunnudagsblað Morgunblaðsins (2025)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=a2REKB-GqlQ Kristján Gíslason með Sölva Tryggva (2025)] ** [https://online.fliphtml5.com/blcdx/BMW_RA_OTL_Jan-Feb-2026/?fbclid=IwY2xjawQyDPhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeno5u0x_LCJsmIKLciTCxWlX8-XsFCch_1IiEAoLtS5mAG2vr1fNzJy_BIV4_aem_qugCUqrhlP-SQ5b1al3lVQ Saddle up – viðtal við Kristján Gíslason í BMW tímaritinu On the Level (2026)] [https://open.spotify.com/episode/1H82Sh5ni1gi1F6oIG4j2u?si=0256f7499e1d4400&nd=1&dlsi=668add1c46cf4ee1 {{f|1956}}] [[Flokkur:Íslenskir ævintýramenn]] ibupforhvyvmx21sqzeelez5miqrkbv 1958601 1958595 2026-04-02T09:50:02Z HermannHermannHermannHermannHermann 115104 1958601 wikitext text/x-wiki {{hagsmunaárekstur}} '''Kristján Gíslason''' einnig þekktur sem '''Hringfarinn''' ( f. 1956) er íslenskur [[kerfisfræði]]ngur og ævintýramaður sem hefur ferðast um heiminn á mótórhjóli sínu. Hann varð fyrstur Íslendinga til að ferðast einn um heiminn á [[mótorhjól]]i árið 2015. Tvær bækur hafa verið gefnar út um ferðir hans og einnig 19 heimildarþættir sem sýndir voru á RÚV. Öll innkoma af sölu bókanna rennur í styrktarsjóð Hringfarans og hafa Kristján og Ásdís Rósa Baldursdóttir, eiginkona hans, úthlutað 37 milljónum króna úr sjóðnum til ýmissa góðgerðarmála. Þar má nefna t.d. forvarnaverkefni gegn vímuefnanotkun ungmenna, Broskallaverkefnið í Eþíópíu (sjá: Tenglar), Vildarbarnasjóð Icelandair og Bandalag íslenskra skáta. Þá stofnuðu þau hjón sérstakan sjóð í minningu Helga Árnasonar, fv. skólastjóra, [https://skak.is/2025/04/11/skaksjodur-helga-arnasonar-styrktarsjodur-hringfarans/ til að styðja við unga skákunnendur.] ==Störf og fjölskylda== Kristján er menntaður kerfisfræðingur. Hann vann fyrir  SÍS  (Samband íslenskra samvinnufélaga) 1978-1985, rak sitt eigið fyrirtæki, Radíómiðun 1985-2013, en fyrirtækið seldi einkum siglinga- og fiskileitartæki og ýmiss konar fjarskiptatæki. Kristján hefur setið í stjórnum fjölda fyrirtækja í gegnum árin og 2008-2012 var hann formaður skiptinemasamtakanna  AFS  á Íslandi. Kristján var skiptinemi á vegum samtakanna í Ohio í Bandaríkjunum á árunum 1973-1974.  [https://resources.finalsite.net/images/v1709742077/ohschoolsk12ohus/jhfvkarvsnmnpfvubhjn/2023ProgramBook.pdf Árið 2023 var hann sæmdur viðurkenningunni ''Distinguished Alumni Award'' frá gamla skólanum sínum, Ottawa Hills High School.] Kristján er kvæntur Ásdísi Rósu Baldursdóttur (f. 1956), fv. kennara við Verzlunarskóla Íslands. Þau eiga þrjá syni: Gísla (f. 1981), Baldur (f. 1983) og Árna (f. 1989) og 6 barnabörn. Ásdís hefur hin síðari ár oft fylgt Kristjáni á mótorhjólaferðum hans og þá hefur Baldur nokkrum sinnum slegist með í för með föður sínum. Hringfarinn hefur gefið út tvær bækur um ævintýraleg ferðalög sín. Þetta eru ríkulega myndskreyttar ferðasögur og rennur öll innkoma (100%) vegna sölu þeirra til góðgerðarmála. Þá hefur Kristján haldið um 150 fyrirlestra um ferðirnar og sagt sögu sína í ýmsum viðtölum og hlaðvarpsþáttum. ==Ferðalög== Kristján ákvað að hlýða hvatningarorðum föður síns um að hætta aldrei að þora og lagði upp í hnattferð á mótórhjóli sínu árið 2014. Upphaflega var ætlunin að fara með öðrum mótorhjólamanni í leiðangurinn en sá hætti við og fór því Kristján einn og varði ferðalagið í 10 mánuði í stað þriggja. Hann hjólaði rétt um 48.000 kílómetra í gegnum 35 lönd í fimm heimsálfum. Hann fór síðar ásamt eiginkonu sinni í leiðangra um Bandaríkin, Ástralíu, Nýja-Sjáland og ýmis lönd í Evrópu. Á árunum 2016-2023 fór fór Kristján í fleiri leiðangra á mótorhjólinu, m.a. til Rússlands, Hvíta-Rússlands, Miðausturlönd, 13 ríki Afríku, Færeyjar, Patagoniu í Suður Ameríku - og einnig um heimahéruð á Íslandi. Áratug eftir hnattferðina 2015 endurtók Kristján leikinn en fór þá aðra leið. Að hluta til fór hann svokallaða ''Silkileið,'' þ.e. frá Mið-Evrópu austur til Kína og þaðan hélt hann yfir til Ameríku og svo til Íslands. Ferðinni lauk svo þar sem hún hófst, í München í Þýskalandi. Í þessari hnattferð hjólaði Kristján um 27 þúsund km leið um 20 lönd. Ferðalög Kristjáns === Heimsreisa #1 === 12. ágúst 2014 - 17. júní 2015 Um 10 mánuðir 35 lönd og 5 heimsálfur 47.864 km / 29.741 mílur === Nýja Sjáland === 5. febrúar 2017 - 25. mars 2017 49 dagar 8.000 km / 4.971 mílur === Bandaríkin - frá strönd til strandar === 11. apríl 2018 - 16. maí 2018 36 dagar 8.311 km / 5.164 mílur === Frá Íslandi til Suður-Afríku === 28. maí 2018 - 9. janúar 2020 Um 19 mánuðir 27 lönd / 2 heimsálfur 37.500 km / 23.301 mílur === Ísland - Nordkapp (norðausturhluti Noregs) === 19. júlí 2021 - 1. ágúst 2023 Um 2 ár 12.178 km / 7.567 mílur === Patagónía (Suður-Ameríka) === 25. október 2022 - 6. desember 2022 43 dagar 5.866 km / 3.645 mílur === Japan === 25. september 2023 - 2. nóvember 2023 39 dagar 4.600 km / 2.858 mílur === Heimsreisa #2 (í gegnum Kína) === 17. september 2024 - 7. nóvember 2025 Um 14 mánuðir 20 lönd og 4 heimsálfur 27.115 km / 16.848 mílur == Bækur == 2018 ''Hringfarinn – einn á hjóli í hnattferð'', 190 síðna bók með hundruð ljósmynda og 66 sögum. Texti: Helga Guðrún Johnson. Heiti ensku útgáfu bókarinnar er ''Sliding through – Around the World on a Motorbike, Alone.'' '''2021''' ''Andlit Afríku – Hringfarinn – Einn á ferð um Afríku,'' 185 blaðsíðna ljósmyndabók, 23 sögur og QR-kóðar inn á 33 stutt myndbönd úr ferðinni. == Heimildamyndir == '''2019:''' ''Hringfarinn – í kringum hnöttinn á mótorhjóli,'' 3 þættir. '''2020:''' ''Hringfarinn – Bandaríkin, ''1 þáttur. ''Hringfarinn – '' Rússland, 1 þáttur. '''2022:''' ''Hringfarinn – Á leið til Afríku (Evrópa, Miðausturlönd), ''2 þættir. ''Hringfarinn – Afríka, ''3 þættir. '''2023:''' ''Hringfarinn – Ísland, ''3 þættir. '''2024:''' ''Hringfarinn –'' ''Chile, Argentína (Patagonia)'', 2 þættir. '''2025''' ''Hringfarinn - Japan'', 2 þættir '''2026:''' ''Hringfarinn'' ''– Færeyjar og Nordkapp'', 2 þættir (verða sýndir haustið 2026). ==Tenglar== ** [https://hringfarinn.is Hringfarinn] ** [https://slidingthrough.com Sliding Through] ** [https://www.hi.is/frettir/broskallar_vinna_med_hringfaranum_ad_thvi_ad_fjolga_haskolanemum_i_afriku Háskóli Íslands - Broskallar vinna með Hringfaranum] ** [https://k100.mbl.is/frettir/2019/07/29/kristjan_festist_i_sudan_og_komst_ekki_ur_landinu/ K100 - Kristján festist í Súdan og komst ekki úr landinu] ** [https://www.visir.is/g/20212195088d Hringfarinn styrkir íslenska skáta] ** [https://lifdununa.is/grein/med-motorhjoladellu-a-midjum-aldri/ Með mótorhjóladellu á miðjum aldri - Lifðu núna] ** [https://www.visir.is/g/20181543572d Vísir - Kristján fyrstur í kringum hnöttinn einn á mótorhjóli] ** [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2018/10/28/enginn_vill_58_ara_skiptinema/ Morgunblaðið - Enginn vill 58 ára skiptinema] ** [https://www.ruv.is/frett/2021/10/15/eg-kom-heim-breyttur-madur RÚV - Ég kom heim breyttur maður] ** [https://lifdununa.is/grein/ad-ferdast-til-ad-fraedast-en-ekki-fordaema/ Lifðu núna - Að ferðast til að fræðast, en ekki fordæma] ** [https://www.mbl.is/frettir/burdargrein/2024/01/21/foru_i_sex_vikna_eftirminnilega_ferd_um_japan/ Sex vikna ferð um Japan - mbl.is] ** [https://www.mbl.is/ferdalog/frettir/2023/05/20/snyst_meira_um_ferdalagid_sjalft_en_afangastadinn/ Snýst meira um ferðalagið sjálft (ferð um Ísland) - mbl.is] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/33-kristjn-gslason-hringurinn-kringum-jrina-mtorhjli-einn-sns-lis Hringferðin í kringum jörðina - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/148-kristjn-gslason-suur-amerka Ferðin um Suður Ameríku - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/110-kristjn-gslason-ekki-vera-fullkomin-sleppi-af-ykkur-beislinu Ekki vera fullkomin! - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://www.youtube.com/watch?v=aECn6htcCl4 Ég klökkna enn þegar ég hugsa um þau - Sölvi Tryggvason, hlaðvarpsviðtal] ** [https://open.spotify.com/episode/4Z8PygtrgiKVDiNzGXZ9lb?si=e9eda2302563438e&nd=1&dlsi=ff995c4e64584aac On two wheels around the world - Andy Duke (BMW), hlaðvarp] ** [https://open.spotify.com/episode/1H82Sh5ni1gi1F6oIG4j2u?si=0256f7499e1d4400&nd=1&dlsi=668add1c46cf4ee1 Minning um pabba - Sirrý Arnardóttir, hlaðvarpsviðtal] ** [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2023-05-21-hafa-safnad-22-milljonum-a-motorhjolaferdalogum Hafa safnað 22 milljónum á mótorhjólaferðalögum - útvarpsviðtal RÚV 2023] ** [https://www.visir.is/g/20252800821d/motorhjoladi-aftur-i-kringum-hnottinn-folk-er-gott- Mótorhjólaði aftur í kringum hnöttinn – Vísir (2025)] ** [https://skak.is/2025/04/11/skaksjodur-helga-arnasonar-styrktarsjodur-hringfarans/ Skáksjóður Helga Árnasonar – Skáksambandið 2025] ** [https://www.icelandreview.com/travel/story_of_hringfarinn/?srsltid=AfmBOoqD-52XQRFYLjGNVZ_G_plbenC602on1hLBA-_d0GDE5QwzF056 How one Icelander‘s Global Ride sparked a Mission to Give Back – Iceland Review (2025)] ** [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/21/leidin_aegifogur_og_hladin_mystik/ Leiðin ægifögur og hlaðin mystík – Sunnudagsblað Morgunblaðsins (2025)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=a2REKB-GqlQ Kristján Gíslason með Sölva Tryggva (2025)] ** [https://online.fliphtml5.com/blcdx/BMW_RA_OTL_Jan-Feb-2026/?fbclid=IwY2xjawQyDPhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeno5u0x_LCJsmIKLciTCxWlX8-XsFCch_1IiEAoLtS5mAG2vr1fNzJy_BIV4_aem_qugCUqrhlP-SQ5b1al3lVQ Saddle up – viðtal við Kristján Gíslason í BMW tímaritinu On the Level (2026)] [https://open.spotify.com/episode/1H82Sh5ni1gi1F6oIG4j2u?si=0256f7499e1d4400&nd=1&dlsi=668add1c46cf4ee1 {{f|1956}}] [[Flokkur:Íslenskir ævintýramenn]] 8vgbjv8wqbcjy0mwx952jhx40w4eqd0 1958602 1958601 2026-04-02T09:56:05Z HermannHermannHermannHermannHermann 115104 /* Heimildamyndir */ 1958602 wikitext text/x-wiki {{hagsmunaárekstur}} '''Kristján Gíslason''' einnig þekktur sem '''Hringfarinn''' ( f. 1956) er íslenskur [[kerfisfræði]]ngur og ævintýramaður sem hefur ferðast um heiminn á mótórhjóli sínu. Hann varð fyrstur Íslendinga til að ferðast einn um heiminn á [[mótorhjól]]i árið 2015. Tvær bækur hafa verið gefnar út um ferðir hans og einnig 19 heimildarþættir sem sýndir voru á RÚV. Öll innkoma af sölu bókanna rennur í styrktarsjóð Hringfarans og hafa Kristján og Ásdís Rósa Baldursdóttir, eiginkona hans, úthlutað 37 milljónum króna úr sjóðnum til ýmissa góðgerðarmála. Þar má nefna t.d. forvarnaverkefni gegn vímuefnanotkun ungmenna, Broskallaverkefnið í Eþíópíu (sjá: Tenglar), Vildarbarnasjóð Icelandair og Bandalag íslenskra skáta. Þá stofnuðu þau hjón sérstakan sjóð í minningu Helga Árnasonar, fv. skólastjóra, [https://skak.is/2025/04/11/skaksjodur-helga-arnasonar-styrktarsjodur-hringfarans/ til að styðja við unga skákunnendur.] ==Störf og fjölskylda== Kristján er menntaður kerfisfræðingur. Hann vann fyrir  SÍS  (Samband íslenskra samvinnufélaga) 1978-1985, rak sitt eigið fyrirtæki, Radíómiðun 1985-2013, en fyrirtækið seldi einkum siglinga- og fiskileitartæki og ýmiss konar fjarskiptatæki. Kristján hefur setið í stjórnum fjölda fyrirtækja í gegnum árin og 2008-2012 var hann formaður skiptinemasamtakanna  AFS  á Íslandi. Kristján var skiptinemi á vegum samtakanna í Ohio í Bandaríkjunum á árunum 1973-1974.  [https://resources.finalsite.net/images/v1709742077/ohschoolsk12ohus/jhfvkarvsnmnpfvubhjn/2023ProgramBook.pdf Árið 2023 var hann sæmdur viðurkenningunni ''Distinguished Alumni Award'' frá gamla skólanum sínum, Ottawa Hills High School.] Kristján er kvæntur Ásdísi Rósu Baldursdóttur (f. 1956), fv. kennara við Verzlunarskóla Íslands. Þau eiga þrjá syni: Gísla (f. 1981), Baldur (f. 1983) og Árna (f. 1989) og 6 barnabörn. Ásdís hefur hin síðari ár oft fylgt Kristjáni á mótorhjólaferðum hans og þá hefur Baldur nokkrum sinnum slegist með í för með föður sínum. Hringfarinn hefur gefið út tvær bækur um ævintýraleg ferðalög sín. Þetta eru ríkulega myndskreyttar ferðasögur og rennur öll innkoma (100%) vegna sölu þeirra til góðgerðarmála. Þá hefur Kristján haldið um 150 fyrirlestra um ferðirnar og sagt sögu sína í ýmsum viðtölum og hlaðvarpsþáttum. ==Ferðalög== Kristján ákvað að hlýða hvatningarorðum föður síns um að hætta aldrei að þora og lagði upp í hnattferð á mótórhjóli sínu árið 2014. Upphaflega var ætlunin að fara með öðrum mótorhjólamanni í leiðangurinn en sá hætti við og fór því Kristján einn og varði ferðalagið í 10 mánuði í stað þriggja. Hann hjólaði rétt um 48.000 kílómetra í gegnum 35 lönd í fimm heimsálfum. Hann fór síðar ásamt eiginkonu sinni í leiðangra um Bandaríkin, Ástralíu, Nýja-Sjáland og ýmis lönd í Evrópu. Á árunum 2016-2023 fór fór Kristján í fleiri leiðangra á mótorhjólinu, m.a. til Rússlands, Hvíta-Rússlands, Miðausturlönd, 13 ríki Afríku, Færeyjar, Patagoniu í Suður Ameríku - og einnig um heimahéruð á Íslandi. Áratug eftir hnattferðina 2015 endurtók Kristján leikinn en fór þá aðra leið. Að hluta til fór hann svokallaða ''Silkileið,'' þ.e. frá Mið-Evrópu austur til Kína og þaðan hélt hann yfir til Ameríku og svo til Íslands. Ferðinni lauk svo þar sem hún hófst, í München í Þýskalandi. Í þessari hnattferð hjólaði Kristján um 27 þúsund km leið um 20 lönd. Ferðalög Kristjáns === Heimsreisa #1 === 12. ágúst 2014 - 17. júní 2015 Um 10 mánuðir 35 lönd og 5 heimsálfur 47.864 km / 29.741 mílur === Nýja Sjáland === 5. febrúar 2017 - 25. mars 2017 49 dagar 8.000 km / 4.971 mílur === Bandaríkin - frá strönd til strandar === 11. apríl 2018 - 16. maí 2018 36 dagar 8.311 km / 5.164 mílur === Frá Íslandi til Suður-Afríku === 28. maí 2018 - 9. janúar 2020 Um 19 mánuðir 27 lönd / 2 heimsálfur 37.500 km / 23.301 mílur === Ísland - Nordkapp (norðausturhluti Noregs) === 19. júlí 2021 - 1. ágúst 2023 Um 2 ár 12.178 km / 7.567 mílur === Patagónía (Suður-Ameríka) === 25. október 2022 - 6. desember 2022 43 dagar 5.866 km / 3.645 mílur === Japan === 25. september 2023 - 2. nóvember 2023 39 dagar 4.600 km / 2.858 mílur === Heimsreisa #2 (í gegnum Kína) === 17. september 2024 - 7. nóvember 2025 Um 14 mánuðir 20 lönd og 4 heimsálfur 27.115 km / 16.848 mílur == Bækur == 2018 ''Hringfarinn – einn á hjóli í hnattferð'', 190 síðna bók með hundruð ljósmynda og 66 sögum. Texti: Helga Guðrún Johnson. Heiti ensku útgáfu bókarinnar er ''Sliding through – Around the World on a Motorbike, Alone.'' '''2021''' ''Andlit Afríku – Hringfarinn – Einn á ferð um Afríku,'' 185 blaðsíðna ljósmyndabók, 23 sögur og QR-kóðar inn á 33 stutt myndbönd úr ferðinni. == Heimildamyndir == '''2019:''' ''Hringfarinn – í kringum hnöttinn á mótorhjóli,'' 3 þættir.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt39028261/episodes/?season=1|website=www.imdb.com|access-date=2026-04-02}}</ref> '''2020:''' ''Hringfarinn – Bandaríkin, ''1 þáttur.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt39028373/|website=www.imdb.com|access-date=2026-04-02}}</ref> ''Hringfarinn – '' Rússland, 1 þáttur.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt39028378/|website=www.imdb.com|access-date=2026-04-02}}</ref> '''2022:''' ''Hringfarinn – Afríka, 5'' þættir.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt39028261/episodes/?season=3|website=www.imdb.com|access-date=2026-04-02}}</ref> '''2023:''' ''Hringfarinn – Ísland, ''3 þættir.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt39028261/episodes/?season=3|website=www.imdb.com|access-date=2026-04-02}}</ref> '''2024:''' ''Hringfarinn –'' ''Chile, Argentína (Patagonia)'', 2 þættir.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt39028261/episodes/?season=5|website=www.imdb.com|access-date=2026-04-02}}</ref> '''2025''' ''Hringfarinn - Japan'', 2 þættir<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt39028261/episodes/?season=6|website=www.imdb.com|access-date=2026-04-02}}</ref> '''2026:''' ''Hringfarinn'' ''– Færeyjar og Nordkapp'', 2 þættir (verða sýndir haustið 2026). ==Tenglar== ** [https://hringfarinn.is Hringfarinn] ** [https://slidingthrough.com Sliding Through] ** [https://www.hi.is/frettir/broskallar_vinna_med_hringfaranum_ad_thvi_ad_fjolga_haskolanemum_i_afriku Háskóli Íslands - Broskallar vinna með Hringfaranum] ** [https://k100.mbl.is/frettir/2019/07/29/kristjan_festist_i_sudan_og_komst_ekki_ur_landinu/ K100 - Kristján festist í Súdan og komst ekki úr landinu] ** [https://www.visir.is/g/20212195088d Hringfarinn styrkir íslenska skáta] ** [https://lifdununa.is/grein/med-motorhjoladellu-a-midjum-aldri/ Með mótorhjóladellu á miðjum aldri - Lifðu núna] ** [https://www.visir.is/g/20181543572d Vísir - Kristján fyrstur í kringum hnöttinn einn á mótorhjóli] ** [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2018/10/28/enginn_vill_58_ara_skiptinema/ Morgunblaðið - Enginn vill 58 ára skiptinema] ** [https://www.ruv.is/frett/2021/10/15/eg-kom-heim-breyttur-madur RÚV - Ég kom heim breyttur maður] ** [https://lifdununa.is/grein/ad-ferdast-til-ad-fraedast-en-ekki-fordaema/ Lifðu núna - Að ferðast til að fræðast, en ekki fordæma] ** [https://www.mbl.is/frettir/burdargrein/2024/01/21/foru_i_sex_vikna_eftirminnilega_ferd_um_japan/ Sex vikna ferð um Japan - mbl.is] ** [https://www.mbl.is/ferdalog/frettir/2023/05/20/snyst_meira_um_ferdalagid_sjalft_en_afangastadinn/ Snýst meira um ferðalagið sjálft (ferð um Ísland) - mbl.is] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/33-kristjn-gslason-hringurinn-kringum-jrina-mtorhjli-einn-sns-lis Hringferðin í kringum jörðina - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/148-kristjn-gslason-suur-amerka Ferðin um Suður Ameríku - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://snorribjorns.libsyn.com/110-kristjn-gslason-ekki-vera-fullkomin-sleppi-af-ykkur-beislinu Ekki vera fullkomin! - Snorri Björnsson, hlaðvarpsviðtal] ** [https://www.youtube.com/watch?v=aECn6htcCl4 Ég klökkna enn þegar ég hugsa um þau - Sölvi Tryggvason, hlaðvarpsviðtal] ** [https://open.spotify.com/episode/4Z8PygtrgiKVDiNzGXZ9lb?si=e9eda2302563438e&nd=1&dlsi=ff995c4e64584aac On two wheels around the world - Andy Duke (BMW), hlaðvarp] ** [https://open.spotify.com/episode/1H82Sh5ni1gi1F6oIG4j2u?si=0256f7499e1d4400&nd=1&dlsi=668add1c46cf4ee1 Minning um pabba - Sirrý Arnardóttir, hlaðvarpsviðtal] ** [https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2023-05-21-hafa-safnad-22-milljonum-a-motorhjolaferdalogum Hafa safnað 22 milljónum á mótorhjólaferðalögum - útvarpsviðtal RÚV 2023] ** [https://www.visir.is/g/20252800821d/motorhjoladi-aftur-i-kringum-hnottinn-folk-er-gott- Mótorhjólaði aftur í kringum hnöttinn – Vísir (2025)] ** [https://skak.is/2025/04/11/skaksjodur-helga-arnasonar-styrktarsjodur-hringfarans/ Skáksjóður Helga Árnasonar – Skáksambandið 2025] ** [https://www.icelandreview.com/travel/story_of_hringfarinn/?srsltid=AfmBOoqD-52XQRFYLjGNVZ_G_plbenC602on1hLBA-_d0GDE5QwzF056 How one Icelander‘s Global Ride sparked a Mission to Give Back – Iceland Review (2025)] ** [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/21/leidin_aegifogur_og_hladin_mystik/ Leiðin ægifögur og hlaðin mystík – Sunnudagsblað Morgunblaðsins (2025)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=a2REKB-GqlQ Kristján Gíslason með Sölva Tryggva (2025)] ** [https://online.fliphtml5.com/blcdx/BMW_RA_OTL_Jan-Feb-2026/?fbclid=IwY2xjawQyDPhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeno5u0x_LCJsmIKLciTCxWlX8-XsFCch_1IiEAoLtS5mAG2vr1fNzJy_BIV4_aem_qugCUqrhlP-SQ5b1al3lVQ Saddle up – viðtal við Kristján Gíslason í BMW tímaritinu On the Level (2026)] [https://open.spotify.com/episode/1H82Sh5ni1gi1F6oIG4j2u?si=0256f7499e1d4400&nd=1&dlsi=668add1c46cf4ee1 {{f|1956}}] [[Flokkur:Íslenskir ævintýramenn]] ga26u2myyo0oaswn45h73a6rj8wiziv 0 182461 1958553 1937480 2026-04-01T22:07:44Z ~2026-20265-13 115094 1958553 wikitext text/x-wiki {{Söngvakeppni | ár = 2025 | þema = ''Welcome Home'' | mynd = EuroSuiza.svg | mynd_stærð = 100px | undanúrslit1 = 13. maí 2025 | undanúrslit2 = 15. maí 2025 | úrslit = 17. maí 2025 | vettvangur = [[St. Jakobshalle]]<br />[[Basel]], [[Sviss]] | kynnar = | framkvæmdastjóri = Martin Green<ref name="2025director">{{Cite web |date=2024-10-15 |url=https://www.ebu.ch/news/2024/10/martin-green-joins-eurovision-song-contest-in-new-director-role |title=Martin Green joins Eurovision Song Contest in new Director role |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |access-date=2024-10-15}}</ref> | sjónvarpsstöð = [[SRG SSR]] | þátttakendur = 37 | frumraun = | endurkomur = {{Esc|Svartfjallaland}} | ekki_þátttaka = {{Esc|Moldóva}} | kort = ESC 2025 Map 2.svg | fjólublár = | rauður = Y | gulur = Y | grænn = Y | núll_undarúrslit = | núll = | kosning = Hvert land gefur eitt sett (í undanúrslitum) eða tvö sett (í úrslitum) af 12, 10, 8–1 stigum til tíu laga. Á öllum sýningunum er einnig gefið eitt samanlagt sett af stigum frá löndum sem taka ekki þátt. | sigurvegari = {{Esc|Austurríki}}<br />[[JJ (söngvari)|JJ]] | sigurlag = „Wasted Love“ }} '''Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025''' var haldin í borginni [[Basel]] í [[Sviss]] eftir að landið vann keppnina árið {{escyr|2024}} með lagið „The Code“ eftir [[Nemo (rappari)|Nemo]]. Keppnin var í umsjón [[Samband evrópskra sjónvarpsstöðva|Sambands evrópskra sjónvarpsstöðva]] (EBU) og sjónvarpsstöðvarinnar [[SRG SSR]], og var haldin í [[St. Jakopshalle]]. Hún samanstóð af tveim undankeppnum þann 13. og 15. maí, og úrslitakeppni þann 17. maí 2025. Kynnar voru Hazel Brugger, Sandra Studer og Michelle Hunziker. Sjónvarpsstöðvar frá 37 löndum tóku þátt. {{esccnty|Svartfjallaland}} sneri aftur eftir tveggja ára fjarveru, meðan {{esccnty|Moldóva}} dró sig úr keppni. Þátttaka {{esccnty|Ísrael}}s olli áframhaldandi deilum vegna [[Stríð Ísraels og Hamas 2023–|stríðsins á Gaza-ströndinni]]. Sigurvegarinn var {{esccnty|Austurríki}} með lagið „Wasted Love“, flutt af [[JJ (söngvari)|JJ]].<ref>{{cite news |date=2025-05-17 |url=https://www.visir.is/g/20252727753d/austur-riki-sigur-vegari-euro-vision-2025 |title=Austurríki sigurvegari Eurovision 2025 |work=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]] |access-date=2025-05-18}}</ref> Austurríki vann stigagjöf dómnefndar og var í 4. sæti í símakosningunni. Hin löndin sem enduðu í topp-5 voru {{esccnty|Ísrael}}, {{esccnty|Eistland}}, {{esccnty|Svíþjóð}} og {{esccnty|Ítalía}}. == Þátttakendur == {| class="wikitable sortable plainrowheaders sticky-header" |+ Þátttakendur í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2025<ref>{{Cite web |title=Participants of Basel 2025 |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/participants |access-date=19 December 2024 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> |- ! scope="col" | Land ! scope="col" | Flytjandi ! scope="col" | Lag ! scope="col" | Tungumál |- | {{Esc|Albanía}} | Shkodra Elektronike | „Zjerm“ | [[albanska]] |- | {{Esc|Armenía}} | Parg | „Survivor“ | [[enska]] |- | {{Esc|Aserbaísjan}} | Mamagama | „Run with U“ | enska |- | {{Esc|Austurríki}} | [[JJ (söngvari)|JJ]] | „Wasted Love“ | enska |- | {{Esc|Ástralía}} | Go-Jo | „Milkshake Man“ | enska |- | {{Esc|Belgía}} | Red Sebastian | „Strobe Lights“ | enska |- | {{Esc|Bretland}} | Remember Monday | „What the Hell Just Happened?“ | enska |- | {{Esc|Danmörk}} | Sissal | „Hallucination“ | enska |- | {{Esc|Eistland}} | Tommy Cash | „Espresso Macchiato“ | [[ítalska]], enska |- | {{Esc|Finnland}} | Erika Vikman | „Ich komme“ | [[finnska]] |- | {{Esc|Frakkland}} | Louane | „Maman“ | [[franska]] |- | {{Esc|Georgía}} | Mariam Shengelia | „Freedom“ | [[georgíska]], enska |- | {{Esc|Grikkland}} | Klavdia | „Asteromata“ <small>(Αστερομάτα)</small> | [[gríska]] |- | {{Esc|Holland}} | Claude | „C'est la vie“ | franska, enska |- | {{Esc|Írland}} | Emmy | „Laika Party“ | enska |- | {{Esc|Ísland}} | [[VÆB|Væb]] | „[[Róa (lag)|Róa]]“ | [[íslenska]] |- | {{Esc|Ísrael}} | Yuval Raphael | „New Day Will Rise“ | enska, franska, [[hebreska]] |- | {{Esc|Ítalía}} | Lucio Corsi | „Volevo essere un duro“ | ítalska |- | {{Esc|Króatía}} | Marko Bošnjak | „Poison Cake“ | enska |- | {{Esc|Kýpur}} | Theo Evan | „Shh“ | enska |- | {{Esc|Lettland}} | Tautumeitas | „Bur man laimi“ | [[lettneska]] |- | {{Esc|Litáen}} | Katarsis | „Tavo akys“ | [[litáíska]] |- | {{Esc|Lúxemborg}} | Laura Thorn | „La poupée monte le son“ | franska |- | {{Esc|Malta}} | Miriana Conte | „Serving“ | enska |- | {{Esc|Noregur}} | Kyle Alessandro | „Lighter“ | enska |- | {{Esc|Portúgal}} | Napa | „Deslocado“ | [[portúgalska]] |- | {{Esc|Pólland}} | Justyna Steczkowska | „Gaja“ | [[pólska]], enska |- | {{Esc|San Marínó}} | Gabry Ponte | „Tutta l'Italia“ | ítalska |- | {{Esc|Serbía}} | Princ | „Mila“ <small>(Мила)</small> | [[serbneska]] |- | {{Esc|Slóvenía}} | Klemen | „How Much Time Do We Have Left“ | enska |- | {{Esc|Spánn}} | Melody | „Esa diva“ | [[spænska]] |- | {{Esc|Svartfjallaland}} | Nina Žižić | „Dobrodošli“ <small>(Добродошли)</small> | [[svartfellska]] |- | {{Esc|Sviss}} | Zoë Më | „Voyage“ | franska |- | {{Esc|Svíþjóð}} | KAJ | „Bara bada bastu“ | [[sænska]] |- | {{Esc|Tékkland}} | Adonxs | „Kiss Kiss Goodbye“ | enska |- | {{Esc|Úkraína}} | Ziferblat | „Bird of Pray“ | [[úkraínska]], enska |- | {{Esc|Þýskaland}} | Abor & Tynna | „Baller“ | [[þýska]] |} == Yfirlit keppninnar == === Undankeppni 1 === Fyrri undankeppnin fór fram 13. maí 2025 klukkan 19:00 ([[Staðartími Greenwich|GMT]]) þar sem fimmtán lönd tóku þátt.<ref name="calendar">{{Cite web |date=2025-01-28 |title=Eurovision Calendar 2025 |url=https://eurovision.tv/calendar |access-date=28 January 2025 |website=Eurovision.tv |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) }}</ref> {{Esccnty|Ítalía}}, {{Esccnty|Spánn}} og {{Esccnty|Sviss}} fluttu einnig lögin sín og kusu um hvaða lönd færu áfram í úrslit.<ref name=":8">{{Cite web |date=2025-01-28 |title=Eurovision 2025: Semi-Final Draw results |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2025-semi-final-draw-results |access-date=28 January 2025 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en}}</ref> {{Legend|navajowhite|Komst áfram}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ class="nowrap" | Fyrri undankeppni Eurovision 2025<ref name="SF1_results">{{Cite web |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/first-semi-final |title=First Semi-Final of Basel 2025 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |access-date=28 January 2025}}</ref> |- ! scope="col" | Röð ! scope="col" | Land ! scope="col" | Flytjandi ! scope="col" | Lag ! scope="col" | Stig ! scope="col" | Sæti |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 1 | {{Esc|Ísland}} | [[VÆB|Væb]] | „[[Róa (lag)|Róa]]“ | 97 | 6 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 2 | {{Esc|Pólland}} | Justyna Steczkowska | „Gaja“ | 85 | 7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 3 | {{Esc|Slóvenía}} | Klemen | „How Much Time Do We Have Left“ | 23 | 13 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 4 | {{Esc|Eistland}} | Tommy Cash | „Espresso Macchiato“ | 113 | 5 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 5 | {{Esc|Úkraína}} | Ziferblat | „Bird of Pray“ | 137 | 1 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 6 | {{Esc|Svíþjóð}} | KAJ | „Bara bada bastu“ | 118 | 4 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 7 | {{Esc|Portúgal}} | Napa | „Deslocado“ | 56 | 9 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 8 | {{Esc|Noregur}} | Kyle Alessandro | „Lighter“ | 82 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 9 | {{Esc|Belgía}} | Red Sebastian | „Strobe Lights“ | 23 | 14 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 | {{Esc|Aserbaísjan}} | Mamagama | „Run with U“ | 7 | 15 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | {{Esc|San Marínó}} | Gabry Ponte | „Tutta l'Italia“ | 46 | 10 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Esc|Albanía}} | Shkodra Elektronike | „Zjerm“ | 122 | 2 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 | {{Esc|Holland}} | Claude | „C'est la vie“ | 121 | 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Esc|Króatía}} | Marko Bošnjak | „Poison Cake“ | 28 | 12 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Esc|Kýpur}} | Theo Evan | „Shh“ | 44 | 11 |} === Undankeppni 2 === Seinni undankeppnin fór fram 15. maí 2025 klukkan 19:00 ([[Staðartími Greenwich|GMT]]) þar sem sextán lönd tóku þátt.<ref name="calendar"/> {{Esccnty|Bretland}}, {{Esccnty|Frakkland}} og {{Esccnty|Þýskaland}} fluttu einnig lögin sín og kusu um hvaða lönd færu áfram í úrslit.<ref name=":8" /> {{Legend|navajowhite|Komst áfram}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ class="nowrap" | Seinni undankeppni Eurovision 2025<ref name="SF2_results">{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/second-semi-final |title=Second Semi-Final of Basel 2025 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |access-date=28 January 2025}}</ref> |- ! scope="col" | Röð ! scope="col" | Land ! scope="col" | Flytjandi ! scope="col" | Lag ! scope="col" | Stig ! scope="col" | Sæti |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 1 | {{Esc|Ástralía}} | Go-Jo | „Milkshake Man“ | 41 | 11 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 2 | {{Esc|Svartfjallaland}} | Nina Žižić | „Dobrodošli“ | 12 | 16 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 3 | {{Esc|Írland}} | Emmy | „Laika Party“ | 28 | 13 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 4 | {{Esc|Lettland}} | Tautumeitas | „Bur man laimi“ | 130 | 2 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 5 | {{Esc|Armenía}} | Parg | „Survivor“ | 51 | 10 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 6 | {{Esc|Austurríki}} | [[JJ (söngvari)|JJ]] | „Wasted Love“ | 104 | 5 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 7 | {{Esc|Grikkland}} | Klavdia | „Asteromata“ | 112 | 4 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 8 | {{Esc|Litáen}} | Katarsis | „Tavo akys“ | 103 | 6 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 9 | {{Esc|Malta}} | Miriana Conte | „Serving“ | 53 | 9 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 | {{Esc|Georgía}} | Mariam Shengelia | „Freedom“ | 28 | 15 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | {{Esc|Danmörk}} | Sissal | „Hallucination“ | 61 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Esc|Tékkland}} | Adonxs | „Kiss Kiss Goodbye“ | 29 | 12 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 | {{Esc|Lúxemborg}} | Laura Thorn | „La poupée monte le son“ | 62 | 7 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Esc|Ísrael}} | Yuval Raphael | „New Day Will Rise“ | 203 | 1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Esc|Serbía}} | Princ | „Mila“ | 28 | 14 |-style="font-weight: bold; background: navajowhite;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 16 | {{Esc|Finnland}} | Erika Vikman | „Ich komme“ | 115 | 3 |} === Úrslit === Úrslitin fóru fram 17. maí 2025 klukkan 19:00 ([[Staðartími Greenwich|GMT]]) þar sem tuttugu og sex lönd tóku þátt.<ref name="calendar"/> {{Legend|gold|Sigurvegari}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ class="nowrap" | Úrslit Eurovision 2025<ref name="Final_results">{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/grand-final |title=Grand Final of Basel 2025 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |access-date=28 January 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-17 |title=Switzerland has been drawn to perform 19th in the Grand Final |url=https://eurovision.tv/story/switzerland-draws-perform-19th-grand-final |access-date=2025-03-17 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> |- ! scope="col" | Röð ! scope="col" | Land ! scope="col" | Flytjandi ! scope="col" | Lag ! scope="col" | Stig ! scope="col" | Sæti |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 1 | {{Esc|Noregur}} | Kyle Alessandro | „Lighter“ | 89 | 18 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 2 | {{Esc|Lúxemborg}} | Laura Thorn | „La poupée monte le son“ | 47 | 22 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 3 | {{Esc|Eistland}} | Tommy Cash | „Espresso Macchiato“ | 356 | 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 4 | {{Esc|Ísrael}} | Yuval Raphael | „New Day Will Rise“ | 357 | 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 5 | {{Esc|Litáen}} | Katarsis | „Tavo akys“ | 96 | 16 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 6 | {{Esc|Spánn}} | Melody | „Esa diva“ | 37 | 24 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 7 | {{Esc|Úkraína}} | Ziferblat | „Bird of Pray“ | 218 | 9 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 8 | {{Esc|Bretland}} | Remember Monday | „What the Hell Just Happened?“ | 88 | 19 |-style="font-weight: bold; background: gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 9 | {{Esc|Austurríki}} | [[JJ (söngvari)|JJ]] | „Wasted Love“ | 436 | 1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 | {{Esc|Ísland}} | [[VÆB|Væb]] | „[[Róa (lag)|Róa]]“ | 33 | 25 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | {{Esc|Lettland}} | Tautumeitas | „Bur man laimi“ | 158 | 13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Esc|Holland}} | Claude | „C'est la vie“ | 175 | 12 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 | {{Esc|Finnland}} | Erika Vikman | „Ich komme“ | 196 | 11 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Esc|Ítalía}} | Lucio Corsi | „Volevo essere un duro“ | 256 | 5 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Esc|Pólland}} | Justyna Steczkowska | „Gaja“ | 156 | 14 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 16 | {{Esc|Þýskaland}} | Abor & Tynna | „Baller“ | 151 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 17 | {{Esc|Grikkland}} | Klavdia | „Asteromata“ | 231 | 6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 18 | {{Esc|Armenía}} | Parg | „Survivor“ | 72 | 20 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 19 | {{Esc|Sviss}} | Zoë Më | „Voyage“ | 214 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 20 | {{Esc|Malta}} | Miriana Conte | „Serving“ | 91 | 17 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 21 | {{Esc|Portúgal}} | Napa | „Deslocado“ | 50 | 21 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 22 | {{Esc|Danmörk}} | Sissal | „Hallucination“ | 47 | 23 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 23 | {{Esc|Svíþjóð}} | KAJ | „Bara bada bastu“ | 321 | 4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 24 | {{Esc|Frakkland}} | Louane | „Maman“ | 230 | 7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 25 | {{Esc|San Marínó}} | Gabry Ponte | „Tutta l'Italia“ | 27 | 26 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 26 | {{Esc|Albanía}} | Shkodra Elektronike | „Zjerm“ | 218 | 8 |} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva}} {{stubbur|sjónvarp}} [[Flokkur:Söngvakeppnir evrópskra sjónvarpsstöðva eftir árum|2025]] [[Flokkur:2025]] 2v3v6mc2v7j0wfopr0hnj6b56cx0wuw 0 182543 1958568 1927571 2026-04-01T22:45:33Z TKSnaevarr 53243 1958568 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Anura Kumara Dissanayake | nafn_á_frummáli = {{nobold|අනුර කුමාර දිසානායක<br>அநுர குமார திசாநாயக்க}} | mynd = Dissanayake 2026.jpg | myndatexti1 =Anura Kumara Dissanayake árið 2026. | titill = Forseti Srí Lanka | stjórnartíð_start = [[23. september]] [[2024]] | forsætisráðherra = [[Harini Amarasuriya]] | forveri = [[Ranil Wickremesinghe]] | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1968|11|24}} | fæðingarstaður = [[Galewela]], [[Matale]]-sýslu, [[Miðhérað (Srí Lanka|Miðhéraði]], [[Srí Lanka]] | þjóderni = [[Srí Lanka|Srílanskur]] | maki = Mallika Dissanayake | stjórnmálaflokkur = [[Janatha Vimukthi Peramuna]] | börn = 1 | háskóli = [[Háskólinn í Peradeniya]] (útskrifaðist ekki)<br>[[Háskólinn í Kelaniya]] | undirskrift = Anura Kumara Dissanayake Signature.svg }} '''Dissanayaka Mudiyanselage Anura Kumara Dissanayake''' (f. 24. nóvember 1968), gjarnan kallaður '''AKD''', er srílanskur stjórnmálamaður sem hefur verið forseti Srí Lanka frá árinu 2024.<ref>{{Cite web |title=Anura Kumara to be sworn in as President today |url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=102200 |access-date=23 September 2024 |website=www.adaderana.lk |language=en |archive-date=23 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923045317/https://adaderana.lk/news.php?nid=102200 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=R. K. |date=22 September 2024 |title=Anura Kumara Dissanayake Wins Sri Lanka Presidential Election 2024 |url=https://frontline.thehindu.com/news/sri-lanka-anura-kumara-dissanayake-wins-2024-presidential-election-jvp-leader-secures-victory/article68671030.ece |access-date=22 September 2024 |website=Frontline |language=en |archive-date=23 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923011032/https://frontline.thehindu.com/news/sri-lanka-anura-kumara-dissanayake-wins-2024-presidential-election-jvp-leader-secures-victory/article68671030.ece |url-status=live }}</ref> Hann er núverandi leiðtogi stjórnmálaflokksins [[Janatha Vimukthi Peramuna]] (JVP) og [[Alþýðuvald þjóðarinnar|Alþýðuvalds þjóðarinnar]], kosningabandalags vinstriflokka. Dissanayake hefur starfað með JVP frá því hann var í gagnfræðaskóla og var virkur í stúdentapólitík í háskóla áður en hann hlaut sæti í stjórnmálanefnd JVP árið 1995. Hann hefur setið á srílanska þinginu frá árinu 2009. Hann var jafnframt landbúnaðar-, búfjár-, jarða- og áveitumálaráðherra frá 2004 til 2005 og var agameistari þingflokks stjórnarandstöðunnar frá 2015 til 2018. Hann var útnefndur leiðtogi JVP á 17. landsþingi flokksins þann 2. febrúar 2014.<ref>{{cite news |title=Anura Kumara Dissanayake is new JVP leader |url=https://www.dailymirror.lk/print/breaking-news/anura-kumara-dissanayakeis-new-jvp-leader/108-42454 |access-date=23 September 2024 |work=[[Daily Mirror (Sri Lanka)|Daily Mirror]] |date=2 February 2014 |language=English |archive-date=23 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923051533/https://www.dailymirror.lk/print/breaking-news/anura-kumara-dissanayakeis-new-jvp-leader/108-42454 |url-status=live }}</ref> ==Æska, menntun og stúdentapólitík== Dissanayake Mudiyanselage Anura Kumara Dissanayake fæddist 24. nóvember 1968 í þorpinu Galewela í Matale-sýslu í Norðurmiðhéraði Srí Lanka.<ref>{{cite news |title=Who is Sri Lanka’s new president Anura Kumara Dissanayake?|url=https://www.bbc.com/news/articles/c206l7pz5v1o |access-date=23 September 2024 |agency=BBC |archive-date= |archive-url= |url-status=live }}</ref> Faðir hans var skrifstofumaður<ref>{{Cite news |last=Ellis-Petersen |first=Hannah |date=2024-09-23 |title=Anura Kumara Dissanayake: who is Sri Lanka’s new leftist president? |url=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/23/anura-kumara-dissanayake-who-is-sri-lanka-new-leftist-president |access-date=2024-09-23 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> og móðir hans heimasæta. Hann átti eina systur.<ref name="David">{{cite web |last1=David |first1=Anusha |title=Anusha David speaks to Anura Kumara Dissanayake |url=https://www.jvpsrilanka.com/english/anusha-david-speaks-to-anura-kumara-dissanayake/ |website=jvpsrilanka.com |publisher=JVP |access-date=8 February 2024 |archive-date=8 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240208165130/https://www.jvpsrilanka.com/english/anusha-david-speaks-to-anura-kumara-dissanayake/ |url-status=live }}</ref> Dissanayake hlaut menntun sína hjá skólanum Thambuthegama Gamini Maha Vidyalaya og Thambuthegama-miðháskólanum. Hann varð fyrsti nemandinn frá skólanum sem hlaut inngöngu í háskóla.<ref name="David" /> Dissanayake hafði starfað með JVP frá skólaárum sínum og gekk formlega í flokkinn árið 1987 með þátttöku í stúdentapólitík. Hann helgaði líf sitt stjórnmálum frá árinu 1987, þegar [[Uppreisn JVP 1987–1989|uppreisn JVP]] hófst.<ref name="David" /> Hann gekk í [[Háskólinn í Peradeniya|Háskólann í Peradeniya]] en hætti námi stuttu síðar vegna stríðsátaka. Hann flutti sig yfir í [[Háskólinn í Kelaniya|Háskólann í Kelaniya]] árið 1992 og útskrifaðist árið 1995 með BA-gráðu í raunvísindum.<ref name="Newsfirst1">{{cite news |title=A look back into the life of the NPP Presidential candidate; Anura K. |url=https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/ |access-date=8 February 2024 |publisher=Newsfirst |archive-date=23 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923011037/https://www.newsfirst.lk/2019/08/18/a-look-back-into-the-life-of-the-npp-presidential-candidate-anura-k/ |url-status=live }}</ref> == Stjórnmálaferill == ===Stjórnmálanefnd JVP=== Árið 1995 varð Dissanayake aðalskipuleggjandi landssamtaka sósíalískra stúdenta og hlaut sæti í miðnefnd JVP. Hann var útnefndur í [[stjórnmálanefnd]] JVP árið 1998.<ref name="Newsfirst1"/> JVP, sem hafði hafið þátttöku í borgaralegum stjórnmálum á ný undir forystu [[Somawansa Amarasinghe]], studdi [[Chandrika Kumaratunga]] í þingkosningum Srí Lanka árið 1994. Flokkurinn varð hins vegar brátt mjög gagnrýninn á stjórn Kumaratunga eftir kosningarnar. ===Ráðherra=== Dissanayake hlaut sæti á þingi árið 2000 eftir þingkosningar það ár. Hann var kjörinn af þjóðarlista JVP og hélt sæti sínu á þingi eftir kosningar árið 2001. Árið 2004 gekk JVP í bandalag með [[Frelsisflokkurinn (Srí Lanka)|Frelsisflokknum]] og bauð fram á þing með [[Frelsisbandalag sameinaðrar alþýðu|Frelsisbandalagi sameinaðrar alþýðu]]. Flokkurinn vann 39 þingsæti og Dissanayake var kjörinn á þing fyrir kjördæmi í Kurunegala-sýslu. Kumaratunga forseti útnefndi hann landbúnaðar-, búfjár-, jarða- og áveitumálaráðherra í samsteypustjórn Frelsisflokksins og JVP í febrúar 2004.<ref>{{cite web|url=http://asiantribune.com/news/2004/08/18/agriculture-minister-anura-kumara-dissanayake-will-launch-tomorrow-tank-renovation-s|title=Agriculture Minister Anura Kumara Dissanayake will launch tomorrow Tank renovation scheme at Yapahuwa.|access-date=25 September 2015|archive-date=25 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925144940/http://asiantribune.com/news/2004/08/18/agriculture-minister-anura-kumara-dissanayake-will-launch-tomorrow-tank-renovation-s|url-status=live}}</ref> Hann sagði af sér þann 16. júní 2005 ásamt öðrum ráðherrum JVP eftir að flokksleiðtoginn Amerasinghe ákvað að draga flokkinn úr flokkabandalaginu vegna andstöðu við ákvörðun forsetans um að starfa með [[Tamíltígrar|Tamíltígrum]] við veitingu neyðarhjálpar vegna flóðbylgju í norður- og austurhéruðum landsins.<ref>{{cite news |date=16 June 2005 |title=JVP leaves coalition Government |publisher=[[TamilNet]] |url=http://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=15172 |access-date=11 November 2023 |archive-date=23 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923013235/https://www.tamilnet.com/art.html?catid=13&artid=15172 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last=Weerasinghe |first=Chamikara |date=17 June 2005 |title=VP leaves Govt with regret |work=Daily News, Sri Lanka |url=http://www.dailynews.lk/2005/06/17/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605020409/http://www.dailynews.lk/2005/06/17/ |archive-date=5 June 2011 |df=dmy-all}}</ref> Hann var agameistari stjórnarandstöðunnar frá september 2015 til desembr 2018.<ref>{{cite web |title=Parliament of Sri Lanka - Chief Opposition Whips |url=https://www.parliament.lk/en/chief-opposition-whips |website=parliament.lk |publisher=[[Parliament of Sri Lanka]] |access-date=19 September 2024 |language=en-gb}}</ref> ===Flokksleiðtogi JVP=== Þann 2. febrúar 2015, á 17. landsþingi JVP, var Dissanayake útnefndur nýr leiðtogi JVP. Hann tók við af [[Somawansa Amarasinghe]].<ref>{{cite news |last1=Liyanasuriya |first1=Sathya |title=Can Anura’s logical oratory spur people’s imagination? |url=https://www.dailymirror.lk/print/opinion/can-anuras-logical-oratory-spur-peoples-imagination/172-42702 |access-date=22 September 2024 |work=[[Daily Mirror (Sri Lanka)|Daily Mirror]] |date=6 Feb 2014 |language=English |archive-date=5 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191005064231/http://www.dailymirror.lk/print/opinion/can-anuras-logical-oratory-spur-peoples-imagination/172-42702 |url-status=live }}</ref> === Forsetakosningarnar 2019=== Þann 18. ágúst 2019 tilkynnti [[Alþýðuvald þjóðarinnar]], stjórnmálabandalag undir forystu JVP, að Dissanayake yrði forsetaframbjóðandi bandalagsins í kosningunum árið 2019. Dissanayake lenti í þriðja sæti í kosningunum og hlaut 3% atkvæða, alls um 418.553 atkvæði.<ref>{{cite web|url=https://www.colombotelegraph.com/index.php/nppm-declares-jvp-leader-anura-kumara-dissanayake-as-its-2019-presidential-candidate/comment-page-1/|title=NPPM Declares JVP Leader Anura Kumara Dissanayake As Its 2019 Presidential Candidate|newspaper=[[Colombo Telegraph]]|date=18 August 2019|access-date=19 August 2019|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810230557/https://www.colombotelegraph.com/index.php/nppm-declares-jvp-leader-anura-kumara-dissanayake-as-its-2019-presidential-candidate/comment-page-1/|url-status=live}}</ref> === Forsetakosningarnar 2024 === Þann 29. ágúst 2023 tilkynnti Alþýðuvald þjóðarinnar að Dissanayake yrði frambjóðandi bandalagsins á ný í forsetakosningum árið 2024.<ref>{{Cite web |title=JVP on the track before race is announced |url=https://www.dailymirror.lk/opinion/JVP-on-the-track-before-race-is-announced/172-266406 |access-date=2023-11-06 |website=Daily Mirror |language=English |archive-date=6 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106145946/https://www.dailymirror.lk/opinion/JVP-on-the-track-before-race-is-announced/172-266406 |url-status=live }}</ref> == Stjórnmálaskoðanir == Dissanayake hefur verið kallaður [[Marxismi|marxisti]]<ref>{{Cite web |date=September 22, 2024 |title=Marxist Dissanayake wins Sri Lanka's presidential election as voters reject old guard |url=https://www.npr.org/2024/09/22/nx-s1-5122448/sri-lanka-election-marxist-lawmaker-anura-dissanayake |access-date=September 23, 2024 |website=[[NPR]] |agency=[[Associated Press]] |archive-date=23 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923015055/https://www.npr.org/2024/09/22/nx-s1-5122448/sri-lanka-election-marxist-lawmaker-anura-dissanayake |url-status=live }}</ref> og [[Nýmarxismi|nýmarxisti]].<ref>{{Cite news |last=Reed |first=John |last2=Ratnaweera |first2=Mahendra |date=September 22, 2024 |title=Neo-Marxist Dissanayake upsets odds to win Sri Lanka presidency |url=https://www.ft.com/content/a4d7218c-7760-44e0-9222-5cd72662fe14 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240923013705/https://www.ft.com/content/a4d7218c-7760-44e0-9222-5cd72662fe14 |archive-date=September 23, 2024 |access-date=2024-09-23 |work=[[Financial Times]]}}</ref> Dissanayake hefur heitið því að rjúfa þing innan 45 daga frá embættistöku sinni og sækjast eftir almennu umboði til að framkvæma stefnumál sín. Í kosningunum 2024 lagði hann áherslu á baráttu gegn spillingu og gegn fátækt.<ref>{{Cite news |last=Ganguly |first=Sudipto |last2=Jayasinghe |first2=Uditha |date=September 22, 2024 |title=Sri Lanka's president-elect breaks a tradition of political lineage |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sri-lankas-marxist-leaning-dissanayake-promises-change-his-popularity-soars-2024-09-20/ |agency=[[Reuters]]}}</ref> Dhananath Fernando, framkvæmdastjóri hugveitunnar Advocata Institute í [[Kólombó]], sagði um Dissanayake að hann talaði nú fyrir auknu verslunarfrelsi og legði áherslu á einföldun tollakerfisins, umbætur í viðskiptageiranum, umbætur í skattkerfinu, baráttu gegn spillingu og eflingu einkageirans til að stuðla að hagvexti. Enn væri þó margt á huldu um afstöðu hans til skuldaviðræðna.<ref>{{Cite web |last=Pathirana |first=Saroj |date=13 September 2024 |title=Could Marxist Anura Dissanayake become Sri Lanka’s next president? |url=https://www.aljazeera.com/features/2024/9/13/could-marxist-anura-dissanayake-become-sri-lankas-next-president |access-date=2024-09-23 |website=[[Al Jazeera]] |language=en |archive-date=22 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922025142/https://www.aljazeera.com/features/2024/9/13/could-marxist-anura-dissanayake-become-sri-lankas-next-president |url-status=live }}</ref> === Skattaumbætur === Dissanayake hefur farið hörðum orðum um ríkisstjórn Srí Lanka og um [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðinn]] (AGS). Hann hefur fullyrt að Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hafi aðeins áhuga á að hjálpa spilltum stjórnum.<ref>{{cite news |title=Sri Lanka needs a national liberation movement, not mere regime change: Anura Kumara Dissanayake |url=https://economynext.com/sri-lankas-jvp-rubbishes-imf-deal-claims-imf-only-wants-to-bail-out-corrupt-regimes-116076/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240508052053/https://economynext.com/sri-lankas-jvp-rubbishes-imf-deal-claims-imf-only-wants-to-bail-out-corrupt-regimes-116076/ |archive-date=8 May 2024 |access-date=6 May 2024 |publisher=THG PUBLISHING PVT LTD}}</ref> Hann hefur sagt að semja þurfi um sum skilyrði AGS upp á nýtt, til dæmis með því að lækka tiltekna skatta eins og staðgreiðslukerfisskatta. Hann hefur gefið til kynna að stjórn hans myndi hækka velferðarstyrki en afnema virðisaukaskatta á nauðsynjavörur eins og mat, heilbrigðisþjónustu, heilbrigðisvörur og menntaþjónustur.<ref>{{cite news |last1=Ranasinghe |first1=Imesh |date=25 August 2024 |title=Presidential Election 2024: A look at economic policies of key candidates |url=https://www.themorning.lk/articles/KvfkADOpMzBFAhjs8tzq |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913040218/https://www.themorning.lk/articles/KvfkADOpMzBFAhjs8tzq |archive-date=13 September 2024 |access-date=19 September 2024 |work=The Morning}}</ref> Dissanayake hefur lofað að halda áfram samningi við AGS.<ref>{{Cite web |last=Perera |first=Ayeshea |last2=Guinto |first2=Joel |date=September 22, 2024 |title=Anura Kumara Dissanayake: Left-leaning leader wins Sri Lanka election |url=https://www.bbc.com/news/articles/clyznjz3d78o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922085120/https://www.bbc.com/news/articles/clyznjz3d78o |archive-date=22 September 2024 |access-date=2024-09-23 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla |titill=Forseti Srí Lanka |frá=[[23. september]] [[2024]] |til= |fyrir=[[Ranil Wickremesinghe]] |eftir=Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Dissanayake, Anura Kumara}} {{f|1968}} [[Flokkur:Forsetar Srí Lanka]] k9x40hqwr31j5ku2y3t9wa3ywcw7mt6 0 183363 1958488 1937355 2026-04-01T14:51:02Z ~2026-20234-97 115082 /* Fróðleiksmolar */ 1958488 wikitext text/x-wiki '''Gegnum eld og vatn''' ([[danska]]: ''Gennem ild og vand'') er tólfta bókin í bókaflokknum um [[Goðheimar|Goðheima]]. Hún kom út árið [[2001]]. Teiknari hennar var listamaðurinn [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]], en auk hans kom Henning Kure að gerð handritsins. Hún byggir á frásögn [[Snorra-Edda|Snorra-Eddu]], einkum varðandi sköpun Jarðarinnar, frásögn [[Grímnismál|Grímnismála]] af því þegar jötuninn [[Geirröður (norræn goðafræði)|Geirröður]] tók Óðinn til fanga og [[Skáldskaparmál|Skáldskaparmála]] af fundum Geirraðar og Óðins. == Söguþráður == [[Óðinn]] og [[Loki]] eru staddir í Bjarmalandi í konungsríki Geirraðar, sem er illur konungur sem svikið hafði Agnar hinn göfuglynda bróður sinn í tryggðum. Geirröður hefur gengist [[jötunn|jötnum]] á hönd og á meira að segja tvær illskeyttar jötnadætur. Eymd og volæði er allsráðandi í ríkinu. Ekki tekst betur til í rannsóknarleiðangri þeirra Óðins og Loka en að Geirröður konungur handsamar þá, en áttar sig ekki á því hverjir gíslar hans séu. Með göldrum heldur hann Óðni föngnum milli tveggja brennandi elda meðan hann freistar þess að yfirheyra hann um sitt rétta nafn - en Loka er sleppt lausum gegn loforði um að snúa aftur með verðmætan gísl í stað þeirra félaga. Loki heldur til hallarinnar [[Bilskirnir|Bilskirnis]] að sækja [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] og telur að með kröftum hans og hamrinum [[Mjölnir|Mjölni]] verði þeim ekki skotaskuld að berja á jötnunum og frelsa Óðinn. Loki og Þór halda af stað til hallar Geirraðar í Bjarmalandi, en á leiðinni upplýsir Þór að hann hafi skilið hamarinn eftir heima til að sýna fram á að hann gæti leyst vandamál með vitsmunum en ekki bara ofbeldi. Þetta reynist misráðið því jötnar handsama félagana snarlega, en þá kemur [[Víðar|Viðar]] ''hinn þögli ás'', þeim til bjargar og slæst í för með þeim áleiðis til Geirröðar. Í varðhaldinu í höllinni kemst Óðinn í kynni við hugrakkan drenghnokka sem er alinn upp við kúgun og ofríki jötna og telur að þannig hafi ástandið alltaf verið. Óðinn rekur fyrir hann sköpunarsögu veraldarinnar, þar á meðal tilurð jötna og guðanna. Drenghnokkanum mistekst að frelsa Óðinn og er sjálfur gripinn af Geirröði. Loki og Þór komast í hann krappann þegar jötnadætur Geirröðar reyna að hindra för þeirra með því fyrst að míga með slíkum ósköpum að stórflóð hlýst af og síðar með því að reyna að kremja þá undir þaklofti, en Þór nær með ýta á móti með göngustaf Viðars að vopni og endar á að brjóta bak jötnadætranna tveggja. Þór og Loki koma aðvífandi á síðustu stundu, þegar Geirrröður hefur uppgötvað leyndarmál Óðins. Um leið kemur í ljós að drenghnokkinn reynist vera Agnar sonur hins hugdjarfa Agnars sem Geirröður hafði svikið. Geirröður deyr í átökum við þá og Agnar verður konungur ríkisins eftir að jötnaþjóðin hefur sig á brott. == Fróðleiksmolar == * [[Víðar|Viðar]] ''hinn þögli ás'', sonur Óðins og frillu hans [[Gríður|Gríðar]] jötnameyjar kemur í fyrsta sinn við sögu í bókaflokknum. * Höfundar bókarinnar steypa tveimur ólíkum persónum úr goðsögnum saman í eina: jötninum Geirröði og Geirröði konungi. == Íslensk útgáfa == ''Gegnum eld og vatn'' kom út hjá [[Forlagið|Forlaginu]] árið 2022, í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar. == Heimildir == *{{bókaheimild|titill=Valhalla - Den samlede saga 4|útgefandi=Carlsen|ár=2010|ISBN=ISBN 978-87-114-2584-8}} [[Flokkur:Goðheimar]] [[Flokkur:Bókaárið 2001]] 96tzz0lp74c8bifk8vavyh4y6k01unw 0 185012 1958497 1939994 2026-04-01T16:04:12Z Berserkur 10188 leiðrétting 1958497 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild |nafn=Bikarkeppni NBA |mynd = [[Mynd:NBA Cup logo.png|180px]] |Íþrótt=[[Körfubolti]] |Stofnuð=[[2023]] |Fjöldi liða=30 |Land=[[Mynd:Flag of the United States.svg|21px]] [[Bandaríkin]] [[Mynd:Flag of Canada.svg|21px]] [[Kanada]] |Meistarar= |Sigursælast= |Heimasíða=[http://www.nba.com/cup nba.com/cup] }} '''Bikarkeppni NBA''' (Enska: NBA Cup) er bikarkeppni á vegum [[National Basketball Association|NBA deildarinnar]]. Fyrst var leikið um bikarinn árið 2023 og kallaðist keppnin þá ''NBA In-Season Tournament''.<ref name="NBACup">{{Cite web |last=Herbert |first=James |date=February 8, 2024 |title=NBA In-Season Tournament renamed 'NBA Cup' with Emirates as a sponsor |url=https://www.cbssports.com/nba/news/nba-in-season-tournament-renamed-nba-cup-with-emirates-as-a-sponsor/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240208085528/https://www.cbssports.com/nba/news/nba-in-season-tournament-renamed-nba-cup-with-emirates-as-a-sponsor/ |archive-date=February 8, 2024 |access-date=February 8, 2024 |website=[[CBS Sports]]}}</ref> Fyrsta félagið til að vinna bikarinn var [[Los Angeles Lakers]] og var [[LeBron James]] valinn besti leikmaður bikarkeppninnar.<ref name="cup">{{Cite news |last=Dopirak |first=Dustin |date=December 9, 2023 |title=Anthony Davis posts 41 points, 20 rebounds to beat Pacers in IST final |url=https://www.msn.com/en-us/sports/other/anthony-davis-posts-41-points-20-rebounds-to-beat-pacers-in-ist-final/ar-AA1lgsCn |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240208090414/https://login.microsoftonline.com/common/oauth2/v2.0/authorize?client_id=d7b530a4-7680-4c23-a8bf-c52c121d2e87&scope=User.Read%20openid%20profile%20offline_access&redirect_uri=https%3A%2F%2Fwww.msn.com%2Fstaticsb%2Fstatics%2Flatest%2Fauth%2Fauth-redirect-blank.html&client-request-id=9a927484-5ad7-4cca-a03e-f7a6378d7bb6&response_mode=fragment&response_type=code&x-client-SKU=msal.js.browser&x-client-VER=2.18.0&x-client-OS=&x-client-CPU=&client_info=1&code_challenge=c34_0DEsvx_WL6j4jnYlDMbpdOa_8m9o2DCQut5hHAY&code_challenge_method=S256&prompt=none&nonce=5d50cb08-d30e-44b7-9c49-9e657ab3beaa&state=eyJpZCI6ImNiMDYwNWQ3LTI2YTctNGQyZi05Zjk2LWU2ODcxZDQ2MTA0MCIsIm1ldGEiOnsiaW50ZXJhY3Rpb25UeXBlIjoic2lsZW50In19 |archive-date=February 8, 2024 |access-date=December 10, 2023 |work=[[Indianapolis Star]] |department=Sports |language=en-US |issn=1930-2533}}</ref> ==Bikarmeistarar== {|class="wikitable" |- | bgcolor=#FFFF99|'''Bold''' | Sigurliðið |} {| class="wikitable sortable" |- ! Ár ! Vesturdeild ! Þjálfari ! class="unsortable"|Úrslit ! Austurdeild ! Þjálfari ! Besti leikmaðurinn ! class="unsortable" |Heimildir |- | align="center"| 2023 || style="background:#FFFF99"|'''[[Los Angeles Lakers]]''' (1) || {{sortname|Darvin|Ham}} || align=center|123–109 || [[Indiana Pacers]] || {{sortname|Rick|Carlisle}} || {{sortname|LeBron|James}} | align="center" |<ref>{{cite web|title=NBA In-Season Tournament Tracker: Lakers win NBA Cup|url=https://www.nba.com/news/2023-nba-in-season-tournament-tracker|website=NBA.com|publisher=[[National Basketball Association]]|location=[[New York City]]|access-date=June 13, 2023}}</ref><ref>{{cite web|title=LeBron James wins first-ever In-Season Tournament MVP|url=https://www.nba.com/news/lebron-james-in-season-mvp|website=NBA.com|publisher=[[National Basketball Association]]|location=[[New York City]]|access-date=December 10, 2023}}</ref> |- | align="center"| 2024 || [[Oklahoma City Thunder]] || {{sortname|Mark|Daigneault}} || align=center|81–97 || style="background:#FFFF99"|'''[[Milwaukee Bucks]]''' (1) || {{sortname|Doc|Rivers}} || {{sortname|Giannis|Antetokounmpo}}|| align="center" |<ref>{{cite web|title=NBA Cup Tracker: Thunder, Bucks make title game|url=https://www.nba.com/news/2024-emirates-nba-cup-tracker |website=NBA.com|publisher=[[National Basketball Association]]|location=[[New York City]]|access-date=December 14, 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Giannis Named MVP for 2024 NBA Cup Bracket as Bucks Win Championship vs. SGA, Thunder|url=https://bleacherreport.com/articles/10147704-giannis-named-mvp-for-2024-nba-cup-bracket-as-bucks-win-championship-vs-sga-thunder|publisher=[[Bleacher Report]]|access-date=December 17, 2024}}</ref> |- | align="center"| 2025 || [[San Antonio Spurs]] || {{sortname|Mitch|Johnson}} || align=center|113–124 || style="background:#FFFF99"|'''[[New York Knicks]]''' (1) || {{sortname|Mike|Brown}} || {{sortname|Jalen|Brunson}}|| align="center" |<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252818489d/new-york-knicks-vann-titil-i-nott|title=New York Knicks vann titil í nótt - Vísir|author=Óskar Ófeigur Jónsson|date=2025-12-17|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-17}}</ref> |} ==Tilvísanir== {{reflist}} {{NBA}} {{s|2023}} [[Flokkur:NBA]] 7sy4kpfbpnnx4xve3k5o29uv9bavn20 0 185609 1958567 1943143 2026-04-01T22:36:28Z Arnastjarna 114982 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1958567 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Herpes zoster chest.png|thumb|right|Maður með ristilútbrot á brjóstkassanum.]] '''Ristill''' eða '''herpes zoster''' er [[Veira|veirusjúkdómur]] sem orsakast af [[Hlaupabólu-ristilveira|hlaupabólu-ristilveiru]] (Varicella zoster) og birtist með sársaukafullum smáblöðrum. Sjúkdómurinn er endurvakning á [[Hlaupabóla|hlaupabóluveirunni]] sem kemur venjulega upp mörgum árum eftir upprunalegu sýkinguna.<ref name=vísindavefur>{{Vísindavefurinn|50781|Hvað er ristill lengi að ganga yfir?|höfundur=Doktor.is|dags=8. janúar 2009|skoðað=27. mars 2025}}</ref> Eftir að hlaupabóla gengur yfir fer hlaupabóluveiran úr húðinni eftir taugum inn að taugarótum og leggst í [[Dvali|dvala]]. Veiran fer sömu leið út í húðina aftur þegar hún er endurvakin. Ekki er ljóst hvaða þættir endurvekja veiruna. Ristill er algengastur hjá fólki yfir sextugt og fólki með veiklað [[ónæmiskerfi]] en sjúkdómurinn getur komið upp hjá fólki á öllum aldri. Sjúkdómurinn getur verið vísbending um að ónæmiskerfið starfi ekki rétt vegna ónæmisbælingar, til dæmis vegna lyfjameðferðar eða [[alnæmi]]s.<ref name=vísindavefur/> Ristill er smitandi og getur valdið hlaupabólu hjá fólki sem ekki hefur fengið hlaupabólu áður. Hjá 90% fólks leggst veiran aftur í dvala innan mánaðar frá því að sjúkdómseinkennin birtust.<ref name=vísindavefur/> Flestir fá ristil aðeins einu sinni eða tvisvar á ævinni.<ref>{{Vefheimild|url=https://doktor.is/sjukdomur/ristill|titill= Ristill|útgefandi=Doktor.is|vefsíða=www.doktor.is|skoðað=27. mars 2025}}</ref> Einkenni ristils eru sársaukafull útbrot sem birtast venjulega sem stök rönd eða svæði á annarri hlið líkamans, oft á bol eða andliti. Yfir þau myndast blöðrur sem rofna og skorpa. Áður en útbrotin koma fram finnst [[kláði]], náladofi eða sviðatilfinning. Ristill getur valdið fylgikvillum eins og viðvarandi taugaverkjum sem geta varið í nokkra mánuði eða ár. Ef ristill hefur áhrif á augu getur það leitt til augnsýkinga eða sjónskerðingar.<ref>{{Vefheimild|url=https://vaccination-info.europa.eu/is/ristill|titill= Ristill (Herpes zoster)|útgefandi=Evrópska upplýsingagáttin um bólusetningu|vefsíða=vaccination-info.europa.eu|skoðað=27. mars 2025}}</ref> Einkennin eru mismikil og fara yfirleitt eftir staðsetningu útbrotanna og aldri og heilsu hins smitaða. Útbrotin eru yfirleitt einungis öðru megin á líkamanum, fylgja ákveðnu taugasvæði og fara ekki yfir miðlínu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.hudvaktin.is/copy-of-perioral-dermatitis|titill= Ristill|útgefandi=Húðvaktin|vefsíða=www.hudvaktin.is|skoðað=27. mars 2025}}</ref> Útbrotið er vanalega eins og band eða belti í laginu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.heilsuvera.is/markhopar/sjukdomar-fravik-einkenni/ristill/|titill= Ristill|útgefandi=Heilsuvera|vefsíða=www.heilsuvera.is|skoðað=27. mars 2025}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Veirusjúkdómar]] tc5u6t2ok2m18sl3q6ej4bgmmabjhcz 0 185948 1958552 1911791 2026-04-01T21:54:23Z Arnastjarna 114982 leiðrétti ártöl, hann lét af störfum 2012 en ekki 2001 1958552 wikitext text/x-wiki '''Garðar K. Gíslason''' (1942) er íslenskur [[lögfræðingur]] og fyrrum hæstaréttardómari. Garðar er fæddur í Reykjavík, þann 29. október árið 1942.<ref>[https://timarit.is/page/3011259#page/n21/mode/2up Garðar Gíslason]</ref> Hann útskrifaðist með stúdentspróf frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] árið 1962 og lauk embættisprófi frá lagadeild [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] 1967. Garðar var borgardómari í Reykjavík frá 1974 til 1991.<ref name=":0" /> Hann var skipaður dómari við hæstarétt árið 1992, hann lét af störfum árið 2012. <ref name=":0">[https://www.haestirettur.is/um-haestarett/fyrrverandi-domarar/ Fyrrverandi dómarar]</ref> ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] [[Flokkur:Dómarar við Hæstarétt Íslands]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] 3cghpog5xp814gxypqkplthfwrz86hp 0 189233 1958485 1951068 2026-04-01T14:38:30Z Alvaldi 71791 /* Meistarar */ 1958485 wikitext text/x-wiki '''1. deild kvenna''' er næst efsta deild kvenna í [[körfuknattleikur|körfuknattleik]] á [[Ísland|Íslandi]] en [[Körfuknattleikssamband Íslands|Körfuknattleikssamband Íslands]] fer með málefni íþróttarinnar á Íslandi. Deildin var stofnuð árið 1984 og fram að 2005 gekk hún undir nafninu 2. deild kvenna. Fyrsti sigurvegari deildarinnar var [[Keflavík (körfuknattleikur kvenna)|Keflavík]]. ==Meistarar== {{columns-list|colwidth=20em| *1984–1985: [[Keflavík (körfuknattleikur kvenna)|Keflavík]] *1993–1994: [[Breiðablik (körfuknattleikur kvenna)|Breiðablik]] *1994–1995: [[Víðir Garði|Víðir]]<ref>{{cite news |title=Víðisstúlkur Íslandsmeistarar |url=https://timarit.is/page/6759480 |access-date=9 December 2022 |work=[[Víkurfréttir]] |date=19 April 1995 |page=11 |language=Icelandic |via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref> *1995–1996: [[Skallagrímur (körfuknattleikur kvenna)|Skallagrímur]] *1996–1997: [[Skallagrímur (körfuknattleikur kvenna)|Skallagrímur]] *1997–1998: [[Tindastóll (körfuknattleikur kvenna)|Tindastóll]] *1998–1999: [[Tindastóll (körfuknattleikur kvenna)|Tindastóll]] *1999–2000: [[Njarðvík (körfuknattleikur kvenna)|Njarðvík]] *2000–2001: [[Njarðvík (körfuknattleikur kvenna)|Njarðvík]] *2001–2002: [[Haukar (körfuknattleikur kvenna)|Haukar]] *2002–2003: [[ÍR (körfuknattleikur kvenna)|ÍR]] *2003–2004: [[Haukar (körfuknattleikur kvenna)|Haukar]] *2004–2005: [[Breiðablik (körfuknattleikur kvenna)|Breiðablik]] *2005–2006: [[Hamar (körfuknattleikur kvenna)|Hamar/Selfoss]]* *2006–2007: [[Fjölnir (körfuknattleikur kvenna)|Fjölnir]] *2007–2008: [[Snæfell (körfuknattleikur kvenna)|Snæfell]] *2008–2009: [[Njarðvík (körfuknattleikur kvenna)|Njarðvík]] *2009–2010: [[Fjölnir (körfuknattleikur kvenna)|Fjölnir]] *2010–2011: [[Stjarnan (körfuknattleikur kvenna)|Stjarnan]] *2011–2012: [[Grindavík (körfuknattleikur kvenna)|Grindavík]] *2012–2013: [[Hamar (körfuknattleikur kvenna)|Hamar]] *2013–2014: [[Breiðablik (körfuknattleikur kvenna)|Breiðablik]] *2014–2015: [[Njarðvík (körfuknattleikur kvenna)|Njarðvík]] *2015–2016: [[Skallagrímur (körfuknattleikur kvenna)|Skallagrímur]] *2016–2017: [[Þór Akureyri (körfuknattleikur kvenna)|Þór Akureyri]] *2017–2018: [[KR (körfuknattleikur kvenna)|KR]]<ref>{{cite news|author1=Helgi Hrafn Ólafsson|title=Umfjöllun: KR sigruðu ÍR og tóku á móti deildarmeistaratitlinum|url=http://karfan.is/read/2018-03-03/umfjollun-kr-sigrudu-ir-og-toku-a-moti-deildarmeistaratitlinum/|accessdate=3 March 2018|work=karfan.is|date=3 March 2018|language=Icelandic|archive-date=4 mars 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180304054851/http://karfan.is/read/2018-03-03/umfjollun-kr-sigrudu-ir-og-toku-a-moti-deildarmeistaratitlinum/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=KR í úrvalsdeildina|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2018/04/10/kr_i_urvalsdeildina/|accessdate=6 May 2018|work=[[Morgunblaðið]]|date=10 April 2018|language=Icelandic}}</ref> *2018–2019: [[Fjölnir (körfuknattleikur kvenna)|Fjölnir]]<ref>{{cite news |author1=Ólafur Þór Jónsson |title=Fjölnir deildarmeistarar í 1. deild kvenna |url=https://www.karfan.is/2019/03/fjolnir-deildarmeistarar-i-1-deild-kvenna/ |accessdate=2 March 2019 |work=Karfan.is |date=2 March 2019 |language=Icelandic |archive-date=1 september 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200901084523/https://www.karfan.is/2019/03/fjolnir-deildarmeistarar-i-1-deild-kvenna/ |url-status=dead }}</ref> *2019–2020: [[Fjölnir (körfuknattleikur kvenna)|Fjölnir]]<ref>{{cite news |author1=Ingvi Þór Sæmundsson |title=Körfuboltatímabilið blásið af - Engir Íslandsmeistarar |url=https://www.visir.is/g/202021806d/korfuboltatimabilid-blasid-af-engir-islandsmeistarar |accessdate=18 March 2020 |work=[[Vísir.is]] |date=18 March 2020 |language=Icelandic}}</ref> *2020–2021: [[Njarðvík (körfuknattleikur kvenna)|Njarðvík]] *2021–2022: [[Ármann (körfuknattleikur kvenna)|Ármann]] *2022–2023: [[Stjarnan (körfuknattleikur kvenna)|Stjarnan]] *2023–2024: [[Hamar/Þór Þorlákshöfn (körfuknattleikur kvenna)|Hamar/Þór Þorlákshöfn]]*<ref>{{cite news |title=Hamar/Þór upp í úrvalsdeild |url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2024/04/02/hamar_thor_upp_i_urvalsdeild/ |access-date=3 April 2024 |work=[[Morgunblaðið]] |date=2 April 2024 |language=Icelandic}}</ref> *2024–2025: [[Ármann (körfuknattleikur kvenna)|Ármann]]<ref>{{cite news |author1=Óskar Ófeigur Jónsson |title=Ármannskonur upp í efstu deild í fyrsta sinn í 65 ár |url=https://www.visir.is/g/20252698305d/armannskonur-upp-i-efstu-deild-i-fyrsta-sinn-i-65-ar |access-date=8 March 2025 |work=[[Vísir.is]] |date=7 March 2025 |language=Icelandic}}</ref> *2025–2026: Aþena |}} <small>*Sameiginlegt lið.</small> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{KKÍ}} [[Flokkur:Íslenskar körfuknattleiksdeildir]] hltvsmnqfv7z7hvd5vbbpdnmg5osz8d 2 190473 1958542 1952715 2026-04-01T21:24:19Z Arnastjarna 114982 1958542 wikitext text/x-wiki {{#babel:is-N|en-3|sv-2||rvk|háskólanemi}} lbr3j65xusbabaj2qe8bd0lurgnqiw0 0 190512 1958609 1958380 2026-04-02T11:01:56Z Cinquantecinq 12601 Íslenskir titlar 1958609 wikitext text/x-wiki {{Verðlaun | nafn = Besta myndin á Evrópsku kvikmyndaverðlaununum | veitt_fyrir = Besta evrópska kvikmynd ársins | umsjón = [[Evrópska kvikmyndaakademían]] | ár = ''[[Stutt mynd um dráp]]'' (1988) | sigurvegari = ''[[Affeksjonsverdi]]'' (2025) | vefsíða = {{URL|europeanfilmacademy.org}} | sigurvegari_titill = Núverandi sigurvegari | undirtitill = ''European Film Award for Best Film'' ([[enska]]) }} '''Besta myndin á Evrópsku kvikmyndaverðlaununum''' eru verðlaun á [[Evrópsku kvikmyndaverðlaunin|Evrópsku kvikmyndaverðlaununum]] og veitt af [[Evrópska kvikmyndaakademían|Evrópsku kvikmyndaakademíunni]]. Verðlaunin, sem fyrst voru veitt árið 1988, eru veitt bestu evrópsku kvikmynd hvers árs. == Sigurvegarar og tilnefningar == === 1988-1989 === {| class="wikitable" width="95%" ! width="5%" |Ár ! width="20%" |Upprunalegur titill ! width="20%" |Íslenskur titill ! width="20%" |Leikstjórn ! width="20%" |Land |- | rowspan="8" align="center" |'''1988'''<br /><br /><small>(1.)</small> |- style="background:#FAEB86" |''Krótki film o zabijaniu'' |''Stutt mynd um dráp'' |[[Krzysztof Kieślowski]] |{{Fáni|Pólland}} |- |''Au revoir les enfants'' |''Bless krakkar'' |[[Louis Malle]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Vestur-Þýskaland}} |- |''El bosque animado'' |''Skógarlíf'' |[[José Luis Cuerda]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Distant Voices, Still Lives'' |''Köll úr fjarska, kyrrt líf'' |[[Terence Davies]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Der Himmel über Berlin'' |''Himininn yfir Berlín'' |[[Wim Wenders]] |{{Fáni|Vestur-Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Iacob'' | |[[Mircea Daneliuc]] |{{Fáni|Rúmenía}} |- |''Pelle Erobreren'' / ''Pelle Erövraren'' |''Pelle sigurvegari'' |[[Bille August]] |{{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Svíþjóð}} |- | rowspan="7" align="center" |'''1989'''<br /><br /><small>(2.)</small> | | | | |- style="background:#FAEB86" |''Topio stin omichli'' |''Landslag í þokunni'' |[[Þeo Angelopúlos]] |{{Fáni|Grikkland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Ítalía}} |- |''Eldorádó'' | |[[Géza Bereményi]] |{{Fáni|Ungverjaland}} |- | colspan="2" |[[Magnús (kvikmynd)|Magnús]] |[[Þráinn Bertelsson]] |{{Fáni|Ísland}} |- |''Recordações da Casa Amarela'' | |[[João César Monteiro]] |{{Fáni|Portúgal}} |- |''High Hopes'' | |[[Mike Leigh]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Malenkaya Vera'' | |[[Vasili Pichul]] |{{Fáni|Sovétríkin}} |- |} === 1990-1999 === {| class="wikitable" !Ár !Upprunalegur titill !Íslenskur titill !Leikstjórn !Land |- | colspan="1" rowspan="8" |'''1990''' '''(3.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Porte aperte'' |''Opnar dyr'' |[[Gianni Amelio]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''Tulitikkutehtaan tyttö'' |''Eldspýtnaverksmiðjustúlkan'' |[[Aki Kaurismäki]] |{{Fáni|Finnland}} |- | colspan="2" |''Cyrano de Bergerac'' |[[Jean-Paul Rappeneau]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Przesłuchanie'' | |[[Ryszard Bugajski]] |{{Fáni|Pólland}} |- |''¡Ay Carmela!'' | |[[Carlos Saura]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Skyddsängeln'' | |[[Suzanne Osten]] |{{Fáni|Svíþjóð}} |- |''Мать'' | |[[Gleb Panfilov]] |{{Fáni|Sovétríkin}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''1991''' '''(4.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Riff-Raff'' | |[[Ken Loach]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Homo Faber'' | |[[Volker Schlöndorff]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''Le petit criminel'' | |[[Jacques Doillon]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Toto le héros'' |''Hetjan Toto'' |[[Jaco Van Dormael]] |{{Fáni|Belgía}} |- |''Delicatessen'' | |[[Marc Caro]], [[Jean-Pierre Jeunet]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Ultrà'' | |[[Ricky Tognazzi]] |{{Fáni|Ítalía}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''1992''' '''(5.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Il ladro di bambini'' |''Stolin börn'' |[[Gianni Amelio]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''La Vie de Bohème'' |''Bóhemlíf'' |[[Aki Kaurismäki]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Les Amants du Pont-Neuf'' |''Elskendurnir á Nýjubrú'' |[[Leos Carax]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Nord'' | |[[Xavier Beauvois]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Trys dienos'' | |[[Šarūnas Bartas]] |{{Fáni|Litháen}} |- |''De Noorderlingen'' | |[[Alex van Warmerdam]] |{{Fáni|Holland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''1993''' '''(6.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Урга — территория любви'' | |[[Nikita Mikhalkov]] |{{Fáni|Rússland}} |- |''Benny's Video'' | |[[Michael Haneke]] |{{Fáni|Austurríki}} |- |''Un cœur en hiver'' |''Kalið hjarta'' |[[Claude Sautet]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''C'est arrivé près de chez vous'' | |[[Rémy Belvaux]], [[André Bonzel]], [[Benoît Poelvoorde]] |{{Fáni|Belgía}} |- |''Orlando'' | |[[Sally Potter]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''La petite amie d'Antonio'' | |[[Manuel Poirier]] |{{Fáni|Frakkland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''1994''' '''(7.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Lamerica'' |''Ameríka'' |[[Gianni Amelio]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''In the Name of the Father'' |''Í nafni föðurins'' |[[Jim Sheridan]] |{{Fáni|Írland}}, {{Fáni|Bretland}} |- |''Trois couleurs: Bleu, Trois couleurs: Blanc, Trois couleurs: Rouge'' |''[[Þrír litir: Blár]]'' |[[Krzysztof Kieślowski]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Pólland}}, {{Fáni|Sviss}} |- |''Кош ба кош'' | |[[Bakhtyar Khudojnazarov]] |{{Fáni|Rússland}} |- |''Le Fils du requin'' | |[[Agnès Merlet]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Woyzeck'' | |[[János Szász]] |{{Fáni|Ungverjaland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''1995''' '''(8.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Land and Freedom'' |''Land og frelsi'' |[[Ken Loach]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Les Rendez-vous de Paris'' | |[[Éric Rohmer]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Το βλέμμα του Οδυσσέα'' | |[[Þeo Angelopúlos]] |{{Fáni|Grikkland}} |- |''Butterfly Kiss'' | |[[Michael Winterbottom]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Der Totmacher'' | |[[Romuald Karmakar]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''La Haine'' | |[[Mathieu Kassovitz]] |{{Fáni|Frakkland}} |- | colspan="1" rowspan="6" |'''1996''' '''(9.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Breaking the Waves'' |''Brimbrot'' |[[Lars von Trier]] |{{Fáni|Danmörk}} |- |''Kolja'' | |[[Jan Svěrák]] |{{Fáni|Tékkland}} |- |''Secrets & Lies'' |''Leyndarmál og lygar'' |[[Mike Leigh]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Lea'' | |[[Ivan Fila]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''Some Mother's Son'' | |[[Terry George]] |{{Fáni|Írland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''1997''' '''(10.)''' |- style="background:#FAEB86" |''The Full Monty'' |''[[Með fullri reisn]]'' |[[Peter Cattaneo]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Capitaine Conan'' | |[[Bertrand Tavernier]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Le Cinquième Élément'' |''Fimmta frumefnið'' |[[Luc Besson]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Savršeni krug'' | |[[Ademir Kenović]] |{{Fáni|Bosnía og Hersegóvína}} |- |''The English Patient'' |''Enski sjúklingurinn'' |[[Anthony Minghella]] |{{Fáni|Bandaríkin}}, {{Fáni|Bretland}} |- |''Вор'' | |[[Pavel Chukhrai]] |{{Fáni|Rússland}} |- | colspan="1" rowspan="8" |'''1998''' '''(11.)''' |- style="background:#FAEB86" |''La vita è bella'' |''Lífið er fallegt'' |[[Roberto Benigni]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''The Butcher Boy'' | |[[Neil Jordan]] |{{Fáni|Írland}} |- |''Carne trémula'' |''Lifandi hold'' |[[Pedro Almodóvar]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Festen'' |''Veislan'' |[[Thomas Vinterberg]] |{{Fáni|Danmörk}} |- |''La Vie rêvée des anges'' | |[[Erick Zonca]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Lola rennt'' |''Hlauptu, Lóla, hlauptu'' |[[Tom Tykwer]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''My Name Is Joe'' |''Ég heiti Joe'' |[[Ken Loach]] |{{Fáni|Bretland}} |- | colspan="1" rowspan="9" |'''1999''' '''(12.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Todo sobre mi madre'' |''Allt um móður mína'' |[[Pedro Almodóvar]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Fucking Åmål'' |''Árans Åmål'' |[[Lukas Moodysson]] |{{Fáni|Svíþjóð}} |- |''Mifunes sidste sang'' | |[[Søren Kragh-Jacobsen]] |{{Fáni|Danmörk}} |- |''Молох'' | |[[Alexander Sokurov]] |{{Fáni|Rússland}} |- | colspan="2" |''[[Notting Hill (kvikmynd)|Notting Hill]]'' |[[Roger Michell]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Rosetta'' | |[[Dardenne-bræður|Luc og Jean-Pierre Dardenne]] |{{Fáni|Belgía}} |- |''Sunshine'' | |[[István Szabó]] |{{Fáni|Kanada}}, {{Fáni|Ungverjaland}}, {{Fáni|Austurríki}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''The War Zone'' | |[[Tim Roth]] |{{Fáni|Bretland}} |} === 2000-2009 === {| class="wikitable" !Ár !Upprunalegur titill !Íslenskur titill !Leikstjórn !Land |- | colspan="1" rowspan="8" |'''2000''' '''(13.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Dancer in the Dark'' |''[[Myrkradansarinn]]'' |[[Lars von Trier]] |{{Fáni|Danmörk}} |- | colspan="2" |''[[Billy Elliot]]'' |[[Stephen Daldry]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Chicken Run'' |''[[Kjúklingaflóttinn]]'' |[[Peter Lord]], [[Nick Park]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Harry, un ami qui vous veut du bien'' |''Harry kemur til hjálpar'' |[[Dominik Moll]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Le Goût des autres'' |''Smekkur annarra'' |[[Agnès Jaoui]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Pane e tulipani'' |''Brauð og túlípanar'' |[[Silvio Soldini]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''Trolösa'' |''Trúlaus'' |[[Liv Ullmann]] |{{Fáni|Svíþjóð}} |- | colspan="1" rowspan="9" |'''2001''' '''(14.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain'' |''[[Hin stórkostlegu örlög Amélie Poulain]]'' |[[Jean-Pierre Jeunet]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Bridget Jones's Diary'' |''Dagbók Bridget Jones'' |[[Sharon Maguire]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Das Experiment'' |''Tilraunin'' |[[Oliver Hirschbiegel]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''Intimacy'' |''Nánd'' |[[Patrice Chéreau]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Ítalía}} |- |''Italiensk for begyndere'' |''Ítalska fyrir byrjendur'' |[[Lone Scherfig]] |{{Fáni|Danmörk}} |- |''La Pianiste'' |''Píanókennarinn'' |[[Michael Haneke]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Austurríki}} |- |''La stanza del figlio'' |''Herbergi sonarins'' |[[Nanni Moretti]] |{{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''The Others'' | |[[Alejandro Amenábar]] |{{Fáni|Spánn}} |- | colspan="1" rowspan="9" |'''2002''' '''(15.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Hable con ella'' |''Talaðu við hana'' |[[Pedro Almodóvar]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Bend It Like Beckham'' |''Skoraðu eins og Beckham'' |[[Gurinder Chadha]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Bloody Sunday'' |''Blóðugur sunnudagur'' |[[Paul Greengrass]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''8 femmes'' |''8 konur'' |[[François Ozon]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Lilya 4-ever'' |''Lilja að eilífu'' |[[Lukas Moodysson]] |{{Fáni|Svíþjóð}} |- |''Mies vailla menneisyyttä'' |''Maður án fortíðar'' |[[Aki Kaurismäki]] |{{Fáni|Finnland}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''The Magdalene Sisters'' |''Magdalenu-systurnar'' |[[Peter Mullan]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''The Pianist'' |''Píanóleikarinn'' |[[Roman Polanski]] |{{Fáni|Pólland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Bretland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''2003''' '''(16.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Good Bye, Lenin!'' |''Bless Lenín!'' |[[Wolfgang Becker]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''Dirty Pretty Things'' |''Gimsteinar í soranum'' |[[Stephen Frears]] |{{Fáni|Bretland}} |- | colspan="2" |''Dogville'' |[[Lars von Trier]] |{{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Holland}}, {{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''In This World'' |''Í veröld þessari'' |[[Michael Winterbottom]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Mi vida sin mí'' | |[[Isabel Coixet]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Swimming Pool'' |''Sundlaugin'' |[[François Ozon]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Bretland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''2004''' '''(17.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Gegen die Wand'' |''Hlaupa á vegg'' |[[Fatih Akın]] |{{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Tyrkland}} |- |''Ett hål i mitt hjärta'' |''Gatið í hjarta mínu'' |[[Lukas Moodysson]] |{{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Danmörk}} |- |''La mala educación'' |''Slæm menntun'' |[[Pedro Almodóvar]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Les choristes'' |''Kórinn'' |[[Christophe Barratier]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Sviss}} |- |''Mar adentro'' |''Innri ólgusjór'' |[[Alejandro Amenábar]] |{{Fáni|Spánn}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Ítalía}} |- | colspan="2" |''Vera Drake'' |[[Mike Leigh]] |{{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''2005''' '''(18.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Caché'' |''Í leyni'' |[[Michael Haneke]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Austurríki}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Ítalía}} |- |''Brødre'' |''Bræður'' |[[Susanne Bier]] |{{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Noregur}} |- |''Don't Come Knocking'' | |[[Wim Wenders]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''L'enfant'' | |[[Dardenne-bræður|Luc og Jean-Pierre Dardenne]] |{{Fáni|Belgía}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''My Summer of Love'' |''Sumarást'' |[[Paweł Pawlikowski|Pawel Pawlikowski]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Sophie Scholl – Die letzten Tage'' |''Síðustu dagar Sophie Scholl'' |[[Marc Rothemund]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''2006''' '''(19.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Das Leben der Anderen'' |''Líf annarra'' |[[Florian Henckel von Donnersmarck]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''Breakfast on Pluto'' |Morgunverður á Plútó |[[Neil Jordan]] |{{Fáni|Írland}}, {{Fáni|Bretland}} |- | colspan="2" |''[[Grbavica (kvikmynd)|Grbavica]]'' |[[Jasmila Žbanić]] |{{Fáni|Bosnía og Hersegóvína}}, {{Fáni|Austurríki}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Króatía}} |- |''The Road to Guantanamo'' |''Leiðin til Guantanamo'' |[[Michael Winterbottom]], [[Mat Whitecross]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Volver'' |''Endurkoman'' |[[Pedro Almodóvar]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''The Wind That Shakes the Barley'' |''Vindurinn sem skekur byggið'' |[[Ken Loach]] |{{Fáni|Írland}}, {{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Spánn}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''2007''' '''(20.)''' |- style="background:#FAEB86" |''4 luni, 3 săptămâni şi 2 zile'' |''Fjórir mánuðir, 3 vikur og 2 dagar'' |[[Cristian Mungiu]] |{{Fáni|Rúmenía}} |- |''Auf der anderen Seite'' |''Hin hliðin'' |[[Fatih Akın]] |{{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Tyrkland}} |- |''The Last King of Scotland'' |''Síðasti konungur Skotlands'' |[[Kevin Macdonald]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''La Môme'' |''Litli spörfuglinn'' |[[Olivier Dahan]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Tékkland}}, {{Fáni|Bretland}} |- |''Persepolis'' |''Persepólis'' |[[Marjane Satrapi]], [[Vincent Paronnaud]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''The Queen'' |''Drottningin'' |[[Stephen Frears]] |{{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Ítalía}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''2008''' '''(21.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Gomorra'' |''Gómorra'' |[[Matteo Garrone]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''Il Divo'' | |[[Paolo Sorrentino]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''Entre les murs'' |''Skólabekkurinn'' |[[Laurent Cantet]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Happy-Go-Lucky'' | |[[Mike Leigh]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''El orfanato'' |''Munaðarleysingjahælið'' |[[Juan Antonio Bayona]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''ואלס עם באשיר'' |''Vals við Bashir'' |[[Ari Folman]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- | colspan="1" rowspan="7" |'''2009''' '''(22.)''' |- style="background:#FAEB86" |''Das weiße Band'' |''Hvíti borðinn'' |[[Michael Haneke]] |{{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Austurríki}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Ítalía}} |- |''Fish Tank'' | |[[Andrea Arnold]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Låt den rätte komma in'' |''Hleyptu þeim rétta inn'' |[[Tomas Alfredson]] |{{Fáni|Svíþjóð}} |- |''Un prophète'' |''Spámaðurinn'' |[[Jacques Audiard]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''The Reader'' | |[[Stephen Daldry]] |{{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''Slumdog Millionaire'' |''Villtu vinna milljarð?'' |[[Danny Boyle]] |{{Fáni|Bretland}} |} === 2010-2019 === {| class="wikitable" width="95%" ! width="5%" |Ár ! width="20%" |Upprunalegur titill ! width="20%" |Íslenskur titill ! width="20%" |Leikstjórn ! width="20%" |Land |- | rowspan="7" align="center" |'''2010'''<br /><small> (23.) </small> |- style="background:#FAEB86" |''The Ghost Writer'' |''Skrifað af öðrum'' |[[Roman Polanski]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Bretland}} |- |''Bal'' |''Hunang'' |[[Semih Kaplanoğlu]] |{{Fáni|Tyrkland}} |- |''Des hommes et des dieux'' | |[[Xavier Beauvois]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''לבנון'' |''Líb­anon'' |[[Samuel Maoz]] |{{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Bretland}} |- |''El secreto de sus ojos'' |''Leyndarmál augna þeirra'' |[[Juan José Campanella]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Soul Kitchen'' | |[[Fatih Akın]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- | rowspan="7" align="center" |'''2011'''<br /><small> (24.) </small> |- style="background:#FAEB86" |''Melancholia'' |''Hryggð'' |[[Lars von Trier]] |{{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''The Artist'' |''Listamaðurinn'' |[[Michel Hazanavicius]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Le Gamin au vélo'' |''Strákur á hjóli'' |[[Dardenne-bræður|Luc og Jean-Pierre Dardenne]] |{{Fáni|Belgía}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Ítalía}} |- |''Hævnen'' |''Hefndin'' |[[Susanne Bier]] |{{Fáni|Danmörk}} |- |''The King's Speech'' |''[[Ræða konungs]]'' |[[Tom Hooper]] |{{Fáni|Bretland}} |- | colspan="2" |''Le Havre'' |[[Aki Kaurismäki]] |{{Fáni|Finnland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- | rowspan="7" align="center" |'''2012'''<br /><small> (25.)</small> |- style="background:#FAEB86" |''Amour'' |''Ást'' |[[Michael Haneke]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Austurríki}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''Barbara'' | |[[Christian Petzold]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''Jagten'' |''Veiðin'' |[[Thomas Vinterberg]] |{{Fáni|Danmörk}} |- |''Intouchables'' |''Ósnertanlegir'' |[[Éric Toledano]], [[Olivier Nakache]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Shame'' | |[[Steve McQueen]] |{{Fáni|Bretland}} |- |''Cesare deve morire'' |''Sesar verður að deyja'' |Paolo Taviani, Vittorio Taviani |{{Fáni|Ítalía}} |- | rowspan="7" align="center" |'''2013'''<br /><small> (26.)</small> |- style="background:#FAEB86" |''La grande bellezza'' |''Fegurðin mikla'' |[[Paolo Sorrentino]] |{{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Blancanieves'' | |[[Pablo Berger]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''The Broken Circle Breakdown'' | |[[Felix Van Groeningen]] |{{Fáni|Belgía}} |- |''La Migliore Offerta'' |''Besta tilboðið'' |[[Giuseppe Tornatore]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''Oh Boy!'' | |[[Jan Ole Gerster]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''La Vie d'Adèle – Chapitres 1 & 2'' |''Líf Adele'' |[[Kechiche]] |{{Fáni|Frakkland}} |- | rowspan="6" align="center" |'''2014'''<br /><small> (27.) </small> |- style="background:#FAEB86" |''Ida'' | |[[Paweł Pawlikowski]] |{{Fáni|Pólland}}, {{Fáni|Danmörk}} |- |''Turist'' |''Túristi'' |[[Ruben Östlund]] |{{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Noregur}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Левиафан (Leviafan)'' |''Levíatan'' |[[Andrej Zvjagíntsev]] |{{Fáni|Rússland}} |- |''Nymphomaniac – Director's Cut'' |''Vergjarna konan'' |[[Lars von Trier]] |{{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Belgía}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Bretland}} |- |''Kış Uykusu'' | |[[Nuri Bilge Ceylon]] |{{Fáni|Danmörk}} |- | rowspan="7" align="center" |'''2015'''<br /><small> (28.)</small> |- style="background:#FAEB86" |''Youth – La giovinezza'' |''Æska'' |[[Paolo Sorrentino]] |{{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Sviss}} |- |''The Lobster'' |''Humarinn'' |[[Gíorgos Lanþímos]] |{{Fáni|Írland}}, {{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Grikkland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Holland}} |- |''Mustang'' |''Óbeisluð fegurð'' |[[Deniz Gamze Ergüven]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''En duva satt på en gren och funderade på tillvaron'' |''Dúfa sat á grein og íhugaði tilveruna'' |[[Roy Andersson]] |{{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Noregur}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- | colspan="2" |''[[Hrútar]]'' |[[Grímur Hákonarson]] |{{Fáni|Ísland}}, {{Fáni|Danmörk}} |- |''Victoria'' | |[[Sebastian Schipper]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- | rowspan="6" align="center" |'''2016'''<br /><small> (29.)</small> |- style="background:#FAEB86" | colspan="2" |''Toni Erdmann'' |[[Maren Ade]] |{{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Austurríki}} |- |''Elle'' |''Hún'' |[[Paul Verhoeven]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''I, Daniel Blake'' |''Ég, Daniel Blake'' |[[Ken Loach]] |{{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- | colspan="2" |''Julieta'' |[[Pedro Almodóvar]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Room'' | |[[Lenny Abrahamson]] |{{Fáni|Írland}} |- | rowspan="6" align="center" |'''2017'''<br /><small> (30.) </small> |- style="background:#FAEB86" |''The Square'' |''Ferningurinn'' |[[Ruben Östlund]] |{{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Danmörk}} |- |''120 battements par minute'' |''120 slög á mínútu'' |[[Robin Campillo]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Nelyubov'' |''Kærleiksþrot'' |[[Andrej Zvjagíntsev]] |{{Fáni|Rússland}}, {{Fáni|Belgía}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Testről és lélekről'' |''Af líkama og sál'' |[[Ildikó Enyedi]] |{{Fáni|Ungverjaland}} |- |''Toivon tuolla puolen'' |''Handan vonar'' |[[Aki Kaurismäki]] |{{Fáni|Finnland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- | rowspan="6" align="center" |'''2018'''<br /><small> (31.)</small> |- style="background:#FAEB86" |''Zimna wojna'' |''Kalt stríð'' |[[Paweł Pawlikowski|Pawel Pawlikowski]] |{{Fáni|Pólland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Bretland}} |- |''Gräns'' |''Mæri'' |[[Ali Abbasi]] |{{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Danmörk}} |- |''Dogman'' |''Hundamaðurinn'' |[[Matteo Garrone]] |{{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Girl'' |''Stúlka'' |[[Lukas Dhont]] |{{Fáni|Belgía}}, {{Fáni|Holland}} |- |''Lazzaro felice'' |''Lazarus alsæli'' |[[Alice Rohrwacher]] |{{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Sviss}} |- | rowspan="7" align="center" |'''2019'''<br /><small> (32.) </small> |- style="background:#FAEB86" |''The Favourite'' |''Dálætið'' |[[Gíorgos Lanþímos|Yorgos Lanthimos]] |{{Fáni|Bretland}}, {{Fáni|Írland}} |- |''Les Misérables'' |''Vesalingarnir'' |[[Ladj Ly]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''J'accuse'' |''Ég ákæri'' |[[Roman Polanski]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Ítalía}} |- |''Dolor y gloria'' |''Sársauki og dýrð'' |[[Pedro Almodóvar]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Systemsprenger'' | |[[Nora Fingscheidt]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''Il traditore'' | |[[Marco Bellocchio]] |{{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |} === 2020- === {| class="wikitable" width="95%" ! width="5%" |Ár ! width="20%" |Upprunalegur titill ! width="20%" |Íslenskur titill ! width="20%" |Leikstjórn ! width="20%" |Land |- | rowspan="7" align="center" |'''2020'''<br /><br /><small>(33.)</small> |- style="background:#FAEB86" |''Druk'' |''Drykkja'' |[[Thomas Vinterberg]] |{{Fáni|Danmörk}} |- |''Berlin Alexanderplatz'' | |[[Burhan Qurbani]] |{{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Holland}} |- |''Boże Ciało'' |''Líkami Krists'' |[[Jan Komasa]] |{{Fáni|Pólland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Martin Eden'' | |[[Pietro Marcello]] |{{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Nabarvené ptáče'' | |[[Václav Marhoul]] |{{Fáni|Tékkland}}, {{Fáni|Slóvakía}}, {{Fáni|Úkraína}} |- |''Undine'' | |[[Christian Petzold]] |{{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- | rowspan="6" align="center" |'''2021'''<br /><br /><small>(34.)</small> | | | | |- style="background:#FAEB86" |''Quo Vadis, Aida?'' |''Hvert ferðu, Aida?'' |[[Jasmila Žbanić]] |{{Fáni|Bosnía og Hersegóvína}}, {{Fáni|Austurríki}}, {{Fáni|Holland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Pólland}}, {{Fáni|Noregur}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Rúmenía}}, {{Fáni|Tyrkland}} |- |''Hytti nro 6'' |''Klefi númer sex'' |[[Juho Kuosmanen]] |{{Fáni|Finnland}}, {{Fáni|Eistland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''The Father'' | |[[Florian Zeller]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |''È stata la mano di Dio'' |''Hönd guðs'' |[[Paolo Sorrentino]] |{{Fáni|Ítalía}} |- |''Titane'' | |[[Julia Ducournau]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Belgía}} |- | rowspan="6" align="center" |'''2022'''<br /><br /><small>(35.)</small> | | | | |- style="background:#FAEB86" |''Triangle of Sadness'' |''Sorgarþríhyrningurinn'' |[[Ruben Östlund]] |{{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Alcarràs'' | |[[Carla Simón]] |{{Fáni|Spánn}}, {{Fáni|Ítalía}} |- |''Close'' |''Nánd'' |[[Lukas Dhont]] |{{Fáni|Belgía}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Holland}} |- |''Corsage'' |''Lífstykkið'' |[[Marie Kreutzer]] |{{Fáni|Austurríki}}, {{Fáni|Lúxemborg}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''Ankabut-e moqaddas'' | |[[Ali Abbasi]] |{{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Svíþjóð}}, {{Fáni|Frakkland}} |- | rowspan="5" align="center" |'''2023'''<br /><br /><small>(36.)</small> | style="background:#FAEB86" |''Anatomie d'une chute'' | style="background:#FAEB86" |''Fallið er hátt'' | style="background:#FAEB86" |[[Justine Triet]] | style="background:#FAEB86" |{{Fáni|Frakkland}} |- |''Kuolleet lehdet'' |''Fallin lauf'' |[[Aki Kaurismäki]] |{{Fáni|Finnland}}, {{Fáni|Þýskaland}} |- |''Zielona granica'' |''Græn landamæri'' |[[Agnieszka Holland]] |{{Fáni|Belgía}}, {{Fáni|Tékkland}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Pólland}} |- |''Io Capitano'' | |[[Matteo Garrone]] |{{Fáni|Belgía}}, {{Fáni|Ítalía}} |- |''The Zone of Interest'' |''Hagsmunasvæðið'' |[[Jonathan Glazer]] |{{Fáni|Pólland}} |- | rowspan="5" align="center" |'''2024'''<br /><br /><small>(37.)</small> | style="background:#FAEB86" |''Emilia Pérez'' | style="background:#FAEB86" | | style="background:#FAEB86" |[[Jacques Audiard]] | style="background:#FAEB86" |{{Fáni|Frakkland}} |- |''La habitación de al lado'' |''Næsta herbergi'' |[[Pedro Almodóvar]] |{{Fáni|Spánn}} |- |''Danaye Anjir-e Moabad'' | |[[Mohammad Rasoulof]] |{{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''The Substance'' | |[[Coralie Fargeat]] |{{Fáni|Frakkland}} |- |Vermiglio | |[[Maura Delpero]] |{{Fáni|Ítalía}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Belgía}} |- | rowspan="5" align="center" |'''2025'''<br /><br /><small>(38.)</small> | style="background:#FAEB86" |''Affeksjonsverdi'' | style="background:#FAEB86" | | style="background:#FAEB86" |[[Joachim Trier]] | style="background:#FAEB86" |{{Fáni|Noregur}}, {{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Þýskaland}}, {{Fáni|Danmörk}}, {{Fáni|Svíþjóð}} |- |''Yek Tasadof-e Sadeh'' |''Þetta var bara slys'' |[[Jafar Panahi]] |{{Fáni|Frakkland}}, {{Fáni|Lúxemborg}} |- |''Sirāt'' | |[[Óliver Laxe]] |{{Fáni|Spánn}}, {{Fáni|Frakkland}} |- |''In die Sonne schauen'' |''Starað á sólina'' |[[Mascha Schilinski]] |{{Fáni|Þýskaland}} |- |''Ṣawt Hind Rajab'' | |[[Kaouther Ben Hania]] |{{Fáni|Frakkland}} |} == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Kvikmyndaverðlaun]] 7j22ndw3rctwlndu2o7ohvhywzv8jwe 0 190514 1958535 1957583 2026-04-01T20:52:34Z Akigka 183 1958535 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} [[Mynd:Opdracht_Columbia,_tram_met_reclame_voor_Casino_Royale,_Bestanddeelnr_920-9382.jpg|thumb|Auglýsing fyrir myndina á sporvagni í Hollandi.]] '''''Royale spilavítið''''' ([[enska]]: ''Casino Royale'') er bandarísk [[njósnamynd|njósna]]-[[grínmynd]] framleidd af [[Charles K. Feldman]] og [[Jerry Bresler]] fyrir [[Columbia Pictures]] árið 1967. Myndin er [[skopstæling]] á [[James Bond]]-kvikmyndunum með mörgum stórstjörnum í hlutverkum; meðal annars [[David Niven]], [[Joanna Pettet]], [[Ursula Andress]], [[Peter Sellers]], [[Woody Allen]] og [[Orson Welles]]. Myndin hefst á því að forstjórar leyniþjónusta Bretlands, Bandaríkjanna, Sovétríkjanna og Frakklands koma á sveitasetur hins upprunalega James Bond (Niven) af því nafni hans hefur verið drepinn af dularfullu glæpasamtökunum SMERSH, ásamt flestum aðalnjósnurum allra leyniþjónusta heims. Bond gerir áætlun þar sem allir fulltrúar MI6 fá nafnið „James Bond“. Bond fær Vesper Lynd (Andress) til að ráða [[bakkarat]]meistarann Evelyn Tremble (Sellers) til að spila á móti spillta fjármálamanninum Le Chiffre (Welles). Í lokin kemur í ljós að höfuðpaur samtakanna SMERSH er Jimmy Bond (Allen), frændi James Bond, sem hyggst gera allar konur fallegar og drepa alla karlmenn sem eru hærri en hann sjálfur. Lokaatriðið er slagur milli allra aðila, þar á meðal bandarískra fallhlífarhermanna og frönsku útlendingaherdeildarinnar sem mæta á staðinn. Loks springur lítil kjarnorkusprengja sem Jimmy Bond gleypti í töfluformi og allir deyja. Framleiðsla myndarinnar byggðist á kvikmyndarétti fyrir fyrstu skáldsöguna um James Bond sem [[Ian Fleming]] hafði selt á 6. áratugnum.<ref>{{cite book|last1=Field|first1=Matthew|last2=Chowdhury|first2=Ajay|url=https://archive.org/details/somekindofhero000000fiel|title=Some Kind of Hero: The Remarkable Story of the James Bond Films|location=Stroud, Gloucestershire|publisher=[[The History Press]]|year=2015|isbn=978-0-7509-6421-0|url-access=registration}}</ref> Eftir áralanga handritsgerð þar sem sagan tók miklum breytingum hafði Feldman þegar fjárfest 550.000 dölum í verkefnið. Þegar kom að framleiðslu höfðu [[Eon Productions]] hafið gerð vinsællar kvikmyndaraðar á grundvelli bóka Flemings, svo Feldman ákvað að gera [[skopstæling]]u í staðinn.<ref name="Missing" /> Handritið var endurskrifað frá grunni af [[Billy Wilder]] og sumir leikaranna bættu síðar við breytingum.<ref name="TimeMagazine">{{cite magazine |url=https://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,901872,00.html |title=On Location: Little Cleopatra |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=6 May 1966 |access-date=8 January 2022}}</ref> Tökur fóru eingöngu fram á [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]], meðal annars í [[Pinewood Studios]]. Hinn mikli fjöldi stórstjarna reyndist áskorun. Peter Sellers varð svo uppsigað við Orson Welles að hann þverneitaði að vera með honum í sviðsmyndinni, sem flækti tökurnar verulega.<ref name="Lewis">{{cite book |last=Lewis |first=Roger |author-link=Roger Lewis (biographer) |url=https://archive.org/details/lifedeathofpeter0000lewi_k9q3 |title=The Life and Death of Peter Sellers |location=London |publisher=[[Arrow Books]] |year=1995 |isbn=978-0-09-974700-0 |url-access=registration}}</ref> Mörgum atriðum var sleppt í klippingu, svo sumir leikarar myndarinnar birtast aðeins örstutt eða alls ekki.<ref name=Missing>{{cite web|url=http://shatterhand007.com/MadRoyale/ItsAMadMadRoyale.html|title=It's a Mad, Mad, Mad, Mad Royale|last=Bassinger|first=Stuart|website=Dr. Shatterhand's Botanical Garden|access-date=13 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928091450/http://shatterhand007.com/MadRoyale/ItsAMadMadRoyale.html|archive-date=28 September 2007}}</ref> Tónlistin í myndinni var eftir [[Burt Bacharach]], sem hafði líka gert tónlist fyrir fyrri mynd Feldmans, ''[[Hvað er að frétta kisulóra?]]'' (''What's New Pussycat?'').<ref name=burl>{{cite book|last=Burlingame|first=Jon|chapter=5: Casino Royale (1967)|chapter-url=https://archive.org/details/musicofjamesbond0000burl/page/60/mode/2up|title=The Music of James Bond|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2012|pages=60–70|isbn=978-0-19-986330-3|chapter-url-access=registration}}</ref> Sum lögin voru flutt af hljómsveitinni [[Herb Alpert & the Tijuana Brass]]. Myndin inniheldur smellinn „[[The look of love]]“ í flutningi [[Dusty Springfield]] sem hlaut tilnefningu til [[Óskarsverðlaun]]a fyrir besta frumsamda lag. ''Royale spilavítið'' var frumsýnd í London 13. apríl 1967, tveimur mánuðum á undan Bondmynd Eon Productions, ''[[Þú lifir aðeins tvisvar]]''. Hún var sýnd í [[Stjörnubíó]]i á Íslandi í september 1969.<ref>{{tímarit.is|3185334|Stjörnubíó|blað=Alþýðublaðið|bls=10}}</ref> Hún náði 41,7 milljón dala tekjum á heimsvísu, samanborið við tæplega 10 milljón dala kostnað,<ref name="new">{{cite news |last=Canby |first=Vincent |author-link=Vincent Canby |title=007 To Multiply in 'Casino Royale' |url=https://www.nytimes.com/1966/10/05/archives/007-to-multiply-in-casino-royale-a-halfdozen-james-bonds-cast-in.html |newspaper=[[The New York Times]] |date=5 October 1966 |page=38 |url-access=subscription}}</ref> og varð 13. tekjuhæsta mynd Norður-Ameríku þetta ár.<ref>{{Cite web |title=Casino Royale (1967) |url=https://www.the-numbers.com/movie/Casino-Royale|access-date=10 January 2022 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20220110023946/https://www.the-numbers.com/movie/Casino-Royale%23tab=summary |archive-date=10 January 2022 |publisher_hide=yes}}</ref> Þrátt fyrir þessa velgengni fékk myndin fremur slæma dóma, þótti ruglingsleg og ekki nógu fyndin.<ref>{{cite magazine |url=https://variety.com/1966/film/reviews/casino-royale-1200421405/ |title=Film Reviews: Casino Royale |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=19 April 1967 |access-date=29 May 2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112062321/http://variety.com/1966/film/reviews/casino-royale-1200421405/ |archive-date=12 January 2015}}</ref><ref>{{cite news|last=Crowther|first=Bosley|author-link=Bosley Crowther|url=https://www.nytimes.com/1967/04/29/archives/screen-population-explosion-victimssecret-agents-abound-in-casino.html|title=Screen: Population Explosion Victims|newspaper=[[The New York Times]]|date=29 April 1967|access-date=12 August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925013351/https://www.nytimes.com/1967/04/29/archives/screen-population-explosion-victimssecret-agents-abound-in-casino.html|archive-date=25 September 2020}}</ref> Seinni tíma gagnrýnendur hafa sumir hrósað [[hugvíkkandi fagurfræði]] myndarinnar og [[leikhús fáránleikans|absúrd húmor]].<ref name="allmovie.com">{{cite web|last=LeVasseur|first=Andrea|url=https://www.allmovie.com/movie/casino-royale-vm1055530/review|title=Casino Royale (1967) – John Huston, Joseph McGrath, Robert Parrish, Val Guest, Ken Hughes, Richard Talmadge {{!}} Review|website=[[AllMovie]]|access-date=13 May 2024}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{James Bond-kvikmyndir}} {{stubbur}} [[Flokkur:Bandarískar gamanmyndir]] [[Flokkur:James Bond-kvikmyndir]] [[Flokkur:Skopstælingar]] {{K|1967}} j83w8rcrjmwm6ge5w37bdzkdassda7s 0 190525 1958584 1956358 2026-04-02T06:39:08Z TKSnaevarr 53243 /* Söguþráður */ 1958584 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Dr. Strangelove, eða: Hvernig ég vann bug á óttanum og lærði að elska sprengjuna | upprunalegt heiti = Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb | image = Dr. Strangelove poster.png | caption = Auglýsingaplakat eftir [[Tomi Ungerer]] | director = [[Stanley Kubrick]] | producer = Stanley Kubrick | screenplay = {{Plainlist| * Stanley Kubrick * [[Terry Southern]] * [[Peter George (rithöfundur)|Peter George]] }} | based_on = ''[[Red Alert]]'' eftir Peter George | starring = {{Plainlist| * [[Peter Sellers]] * [[George C. Scott]] * [[Sterling Hayden]] * [[Keenan Wynn]] * [[Slim Pickens]] * [[Tracy Reed (ensk leikkona)|Tracy Reed]] }} | music = [[Laurie Johnson]] | cinematography = [[Gilbert Taylor]] | editing = [[Anthony Harvey]] | studio = {{Plainlist| * [[Columbia Pictures Corporation]]<ref name="BFI Collections">{{cite web|title=Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb |url=https://collections-search.bfi.org.uk/web/Details/ChoiceFilmWorks/150018309 |website=[[BFI Film & TV Database]] |access-date=March 15, 2026}}</ref> * [[Hawk Films]]<ref name="BFI Collections"/><ref name="AFI" /> * Polaris Productions<ref name="AFI" /> }} | distributor = Columbia Pictures Corporation | released = {{Film date|1964|01|29}} | runtime = 94 mínútur<ref>{{cite web |title=Dr. Strangelove |url=http://www.bbfc.co.uk/releases/dr-strangelove-1970-0 |publisher=[[British Board of Film Classification]] |access-date=July 6, 2013 |archive-date=November 13, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113041053/http://www.bbfc.co.uk/releases/dr-strangelove-1970-0 |url-status=dead }}</ref> | country = {{Plain list| * Bretland<ref name="Britannica">{{cite web |title=Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb |url=https://www.britannica.com/topic/Dr-Strangelove-or-How-I-Learned-to-Stop-Worrying-and-Love-the-Bomb |last=Pfeiffer |first=Lee |date=March 8, 2017 |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |access-date=December 3, 2020 |archive-date=December 23, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201223082926/https://www.britannica.com/topic/Dr-Strangelove-or-How-I-Learned-to-Stop-Worrying-and-Love-the-Bomb |url-status=live }}</ref><ref name="Variety">{{cite web |title=Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb |url=https://variety.com/1964/film/reviews/dr-strangelove-or-how-i-learned-to-stop-worrying-and-love-the-bomb-1200420465/ |last=Kaufman |first=Dave |date=January 21, 1964 |publisher=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=December 3, 2020 |archive-date=January 1, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210101164623/https://variety.com/1964/film/reviews/dr-strangelove-or-how-i-learned-to-stop-worrying-and-love-the-bomb-1200420465/ |url-status=live }}</ref><ref name="BFI" /><ref name="AFI" /> * Bandaríkin<ref name="BFI">{{cite web|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6a906793|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310140444/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6a906793|url-status=dead|archive-date=March 10, 2016|title=Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb|publisher=[[British Film Institute]]|date=June 15, 2021}}</ref><ref name="AFI">{{cite web|url=https://catalog.afi.com/Catalog/moviedetails/23082|title=Dr. Strangelove or: How I learned to Stop Worrying and Love the Bomb|publisher=[[American Film Institute]]|date=June 15, 2021}}</ref> }} | language = Enska | budget = $1,8 milljónir<ref name="BOM">{{cite web|title=Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt0057012/?ref_=bo_se_r_1 |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=March 15, 2026}}</ref> | gross = $9,7 milljónir<ref name="BOM"/> }} '''''Dr. Strangelove, eða: Hvernig ég vann bug á óttanum og lærði að elska sprengjuna''''' (enska: ''Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb'') er kvikmynd frá árinu 1964 sem [[Stanley Kubrick]] leikstýrði, framleiddi og skrifaði. Myndin er lauslega byggð á skáldsögunni ''[[Red Alert]]'' (1958) eftir [[Peter George (rithöfundur)|Peter George]], sem skrifaði handrit myndarinnar ásamt Kubrick og [[Terry Southern]]. [[Columbia Pictures]] fjármagnaði og dreifði myndinni, sem var framleidd sameiginlega í Bandaríkjunum og á Bretlandi. ''Dr. Strangelove'' er gráglettin háðsádeila á [[kalda stríðið]] og möguleikann á [[kjarnorkustríð]]i á milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna. Í aðalhlutverkum birtast [[Peter Sellers]] (sem leikur þrjár mismunandi persónur), [[George C. Scott]], [[Sterling Hayden]], [[Keenan Wynn]], [[Slim Pickens]] og [[Tracy Reed (ensk leikkona)|Tracy Reed]]. Sagan fjallar um sturlaðan [[Stórfylkisforingi|stórfylkisforingja]] í [[Flugher Bandaríkjanna|bandaríska lofthernum]] sem skipar fyrirbyggjandi kjarnorkuárás á [[Sovétríkin]]. Forseti Bandaríkjanna (Sellers), vísindaráðgjafi hans, Dr. Strangelove (Sellers), skiptiliði úr [[Breski flugherinn|breska flughernum]] (Sellers) og formaður herforingjaráðs Bandaríkjaráðs (Scott) reyna að koma í veg fyrir að áhöfn [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52-flugvélar]] komist til Sovétríkjanna með sprengju sem mun hrinda af stað kjarnorkustyrjöld. Myndin er gjarnan talin með bestu gamanmyndum allra tíma og með áhrifamestu kvikmyndum sögunnar. Árið 1998 setti [[Kvikmyndastofnun Bandaríkjanna]] myndina í 26. sæti á lista sínum yfir 100 bestu bandarísku kvikmyndirnar (hún var í 39. sæti á uppfærðum lista árið 2007) og árið 2000 var hún í þriðja sæti á lista stofnunarinnar yfir fyndnustu bandarísku myndirnar. Árið 1989 var myndin meðal 25 „menningarlega, sögulega eða fagurfræðilega mikilvægra“ kvikmynda sem [[Þjóðskjalasafn Bandaríkjanna]] valdi til varðveislu í kvikmyndasafninu [[National Film Registry]].<ref>{{cite news|date=September 19, 1989|title=ENTERTAINMENT: Film Registry Picks First 25 Movies|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-09-19-mn-347-story.html|work=[[Los Angeles Times]]|location=[[Washington, D.C.]]|access-date=April 22, 2020|archive-date=May 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200505082616/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-09-19-mn-347-story.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Complete National Film Registry Listing |url=https://www.loc.gov/programs/national-film-preservation-board/film-registry/complete-national-film-registry-listing/|access-date=June 8, 2020|website=Library of Congress|archive-date=October 31, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161031213743/https://www.loc.gov/programs/national-film-preservation-board/film-registry/complete-national-film-registry-listing/|url-status=live}}</ref> ''Dr. Strangelove'' var tilnefnd til fernra [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlauna]]: fyrir bestu myndina, besta leikstjórann, besta handritið byggt á áður útgefnu efni og besta leikarann fyrir Sellers. Myndin var einnig tilnefnd til sjö [[BAFTA-verðlaunin|BAFTA-kvikmyndaverðlauna]] og vann verðlaun sem besta myndin, besta breska myndin og besta hönnunin í svarthvítu. Myndin vann jafnframt [[Hugo-verðlaunin]] fyrir bestu söguframsetninguna. == Söguþráður == Jack D. Ripper, stórfylkisforingi í bandaríska flughernum og yfirmaður Burpelson-herflugstöðvarinnar, skipar starfsmannastjóra sínum, Lionel Mandrake flugfylkisforingja (skiptiliða úr breska flughernum) að gefa út rauða viðvörun fyrir stöðina, gera allar talstöðvar í einkaeigu upptækar frá starfsfólki stöðvarinnar og skipa flugvélum 843. sprengiflugsveitarinnar að framkvæma „vængárásaráætlun R“. Þegar skipunin er gefin eru flugvélar sveitarinnar, [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52-sprengjuflugvélar]] vopnaðar [[Kjarnorkuvopn|kjarnorkusprengjum]], í tveggja klukkustunda fjarlægð frá skotmörkum sínum innan [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]]. Flugvélarnar fljúga í átt að skotmörkum sínum og stilla talstöðvar sínar þannig að aðeins sé hægt að hafa samband við þær með þriggja orða aðgangskóða sem einungis Ripper þekkir. Þegar Mandrake rambar á talstöð sem áður hafði sést yfir gerir hann sér grein fyrir því að skipunin kom ekki frá [[Pentagon]] og reynir að stöðva Ripper, sem lokar þá báða inni á skrifstofu sinni. Ripper segir Mandrake að hann telji að Sovétmenn hafi sett [[flúor]] í vatnsbirgðir Bandaríkjanna til þess að spilla „dýrmætum líkamsvökvum“ bandarískra karlmanna. Það rennur upp fyrir Mandrake að Ripper er genginn af göflunum. [[File:Dr. Strangelove (1964) - Trailer.webm|thumb|upright=1.3|Auglýsingastikla fyrir myndina.]] Í stríðssalnum í Pentagon veitir Buck Turgidson hershöfðingi Merkin Muffley Bandaríkjaforseta skýrslu þar sem hann útskýrir að „áætlun R“ heimili háttsettum herforingja að fyrirskipa gagnárás með kjarnavopnum á Sovétríkin ef allir yfirmenn hans hafa áður verið drepnir í árás á Bandaríkin. Þar sem það tæki tvo daga að reikna út alla mögulega aðgangskóða að talstöðvunum skipar Muffley [[Bandaríkjaher]] að gera árás á herstöðina og handtaka Ripper. Turgidson bendir á að litlar líkur séu á því að hægt verði að afturkalla flugvélarnar í tæka tíð og stingur upp á því að Muffley heimili ekki aðeins árásina, heldur sendi liðsauka. Muffley hafnar hugmynd Turgidsons og kallar sovéska sendiherrann Aleksej de Sadeskíj þess í stað á sinn fund til þess að hringja í Dmítríj Kíssov, forsætisráðherra Sovétríkjanna. Muffley varar Kíssov við því að flugvélarnar séu á leiðinni og býðst til að segja honum frá skotmörkunum, flugáætlununum og varnarkerfum [[sprengjuflugvél]]anna svo Sovétmenn geti varið sig. Eftir erfitt símtal Muffley við hinn blindfulla Kíssov greinir sendiherrann honum frá því að Sovétríkin séu búin að smíða dómsdagsvél til þess að verja landið fyrir kjarnorkuárásum. Vélin samanstendur af fjölda niðurgrafinna [[kóbaltsprengja]] sem munu springa sjálfkrafa ef kjarnorkuárás er gerð á landið. [[Kjarnorkufall]]ið myndi síðan gera yfirborð jarðar ólífvænlegt næstu 93 árin. Ekki sé hægt að aftengja vélina þar sem hún sé stillt til að springa sjálfkrafa ef það er reynt. Vísindaráðgjafi forsetans, lamaður fyrrverandi [[Nasismi|nasisti]] að nafni Dr. Strangelove, bendir á að dómsdagsvél af þessu tagi hafi engan fælingarmátt nema allir viti af henni. De Sadeskíj svarar því að Kíssov hafi ætlað að tilkynna heiminum um vélina í næstu viku á [[Kommúnistaflokkur Sovétríkjanna|flokksþingi Kommúnistaflokksins]]. Þegar bandarískir hermenn ná aftur stjórn í Burpelson-stöðinni fyrirfer Ripper sér með því að skjóta sig. Mandrake tekst hins vegar að álykta aðgangskóðann út frá krassi á skrifborði Rippers og sendir hann áfram til Pentagon. Með kóðanum tekst stjórn flughersins að afturkalla allar sprengjuflugvélarnar nema eina, sem flogið er af T. J. „King“ Kong majór. Þar sem talstöð flugvélar hans hefur orðið fyrir skemmdum vegna sovéskra loftflauga ná skilaboðin ekki til Kongs. Kong flýgur fyrir neðan ratsjá til þess að spara eldsneyti og skiptir um skotmark og kemur þannig í veg fyrir að Sovétmenn geti numið eða skotið vél hans niður. Þar sem sprengjuhurð vélarinnar laskaðist einnig í loftflaugaárásinni fer Kong inn í sprengjuklefann og gerir við rafmagnssnúrurnar. Þegar honum heppnast verkið er sprengjunni varpað úr flugvélinni með honum á henni. Kong æpir af fögnuði og veifar kúrekahatti sínum á meðan hann hrapar með kjarnorkusprengjunni niður að jörðu og springur. Í stríðssalnum mælir Dr. Strangelove með því við forsetann að hann safni saman nokkrum hundruðum þúsunda af fólki til þess að setjast að í námum neðanjarðar, þar sem geislavirknin nær ekki. Turgidson, sem óttast að Sovétmenn muni gera slíkt hið sama, varar við því að það gæti orðið til „námugangabil“ milli ríkjanna (sem er skopstæling á hugtakinu „[[eldflaugabil]]“). Á meðan tekur de Sadeskíj ljósmyndir af stríðssalnum í laumi. Dr. Strangelove gerir sig líklegan til að kynna áætlanir sínar um framhaldið þegar hann stendur skyndilega upp úr [[Hjólastóll|hjólastól]] sínum og hrópar: „[[Adolf Hitler|Mein Führer]], ég get gengið!“ Kvikmyndinni lýkur með myndaröð af kjarnorkusprengingum ásamt laginu „[[We'll Meet Again]]“, til merkis um að dómsdagsvélin hafi verið virkjuð. == Leikarar == * [[Peter Sellers]] sem: ** Lionel Mandrake flugfylkisforingi, skiptiliði úr breska flughernum. ** Merkin Muffley, [[forseti Bandaríkjanna]]. ** Dr. Strangelove (fæddur undir nafninu Merkwürdigliebe), þýskur kjarnorkusérfræðingur og fyrrum meðlimur í [[Nasistaflokkurinn|Nasistaflokknum]] með [[framandi handarheilkenni]] (einnig kallað „Strangelove-heilkenni“ í höfuðið á þessari persónu).<ref>{{cite web|url=http://www.slate.com/articles/news_and_politics/explainer/1999/03/who_was_dr_strangelove.html|title=Who Was Dr. Strangelove?|date=March 9, 1999|website=Slate (magazine)|access-date=February 13, 2016|archive-date=February 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160203072410/http://www.slate.com/articles/news_and_politics/explainer/1999/03/who_was_dr_strangelove.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=50 Years Later "Dr. Strangelove" Remains a Must-See Film and Humorous Reminder of Our Civilization's Fragility |url=https://fas.org/pir-pubs/50-years-later-dr-strangelove-remains-must-see-film-humorous-reminder-civilizations-fragility/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308111157/https://fas.org/pir-pubs/50-years-later-dr-strangelove-remains-must-see-film-humorous-reminder-civilizations-fragility/ |archive-date=March 8, 2021 |access-date=August 27, 2022 |website=Federation Of American Scientists |language=en-US }}</ref> * [[George C. Scott]] sem Buck Turgidson hershöfðingi, formaður herforingjaráðs Bandaríkjahers * [[Sterling Hayden]] sem Jack D. Ripper stórfylkisforingi, ofsóknarbrjálaður leiðtogi Burpelson-herflugstöðvarinnar. * [[Keenan Wynn]] sem Bat Guano ofursti, hermaðurinn sem finnur Mandrake og Ripper. * [[Jack Creley]] sem hr. Staines, þjóðaröryggisráðgjafi Bandaríkjaforseta. * [[Slim Pickens]] sem T. J. „King“ Kong, flugmaður [[B-52]]-sprengjuflugvélarinnar. * [[Peter Bull]] sem Aleksej de Sadeskíj, sendiherra Sovétríkjanna í Bandaríkjunum. * [[James Earl Jones]] sem Lothar Zogg, yfirliðsforingi, stórskotaliði B-52-vélarinnar (í fyrsta kvikmyndahlutverki sínu). * [[Tracy Reed (ensk leikkona)|Tracy Reed]] sem fröken Scott, ritari og frilla Turgidsons hershöfðingja, eina kvenpersónan í myndinni. Hún birtist einnig sem „fröken utanríkismál“ á forsíðu af ''[[Playboy]]'' sem Kong majór sést skoða í einu atriði.<ref>Grant B. Stillman, [http://www.visual-memory.co.uk/amk/doc/0112.html "Last Secrets of Strangelove Revealed"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090815112636/http://www.visual-memory.co.uk/amk/doc/0112.html |date=August 15, 2009}}, 2008.</ref><ref name=reed>Brian Siano, [http://www.visual-memory.co.uk/amk/doc/0017.html "A Commentary on Dr. Strangelove"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050507165910/http://www.visual-memory.co.uk/amk/doc/0017.html |date=May 7, 2005}}, 1995 og „Inside the Making of Dr. Strangelove“, heimildarmynd á 40 ára afmælisútgáfu myndarinnar á DVD.</ref> * [[Shane Rimmer]] sem Ace Owens höfuðsmaður, varaflugmaður B-52-vélarinnar. ==Tilvísanir== <references/> {{stubbur|kvikmynd}} {{k|1964}} [[Flokkur:Bandarískar gamanmyndir]] [[Flokkur:Breskar gamanmyndir]] [[Flokkur:Columbia Pictures-kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir í leikstjórn Stanley Kubrick]] k5d1v1uaj70f5ozvhjks3xoxml470h6 0 190539 1958458 1958453 2026-04-01T12:41:01Z Berserkur 10188 Hreingera 1958458 wikitext text/x-wiki {{Hreingera}} '''Björn Halldórsson (1823–1882)''' var prestur, sálmaskáld og ættfaðir [[Laufásættin|Laufásættarinnar]]. Hann gengdi prestsþjónustu í [[Laufás (Grýtubakkahreppi)|Laufási í Eyjafirði]] frá 1853 og hélt staðinn til æviloka 1882. Þar lét hann reisa torfbæ sem stendur enn. Torfbærinn er nú í umsjá [[Þjóðminjasafn Íslands|Þjóðminjasafns Íslands]]. Björn var virt sálmaskáld og eftir hann liggja nokkrir þekktir sálmar, þar á meðal jólasálmurinn „[[Sjá himins opnast hlið]]". iu7sqcd04jglgnk1n8stnxq2s99n2nu 0 190540 1958461 2026-04-01T12:56:07Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Ferris Bueller's Day Off]] á [[Ferris Bueller]] yfir tilvísun 1958461 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Ferris Bueller]] 1d0w9clq3r5ouazcsl9yftjk0n52etk 0 190541 1958465 2026-04-01T13:06:56Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Top Gun]] á [[Þeir bestu]] 1958465 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Þeir bestu]] lyhq7o7jnlwerqw5dqd33refgs5v4v9 0 190542 1958470 2026-04-01T13:09:20Z TKSnaevarr 53243 TKSnaevarr færði [[Valhalla (teiknimynd)]] á [[Valhöll (teiknimynd)]] 1958470 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Valhöll (teiknimynd)]] 4fur8puan2xiibdstr3p0mh3h68bmhd 0 190543 1958502 2026-04-01T16:12:02Z Berserkur 10188 Berserkur færði [[Córdoba]] á [[Córdoba (Spáni)]] 1958502 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Córdoba (Spáni)]] 56ir7zyb0ror6lmtotr7gmjtgq9lw78 1958503 1958502 2026-04-01T16:14:31Z Berserkur 10188 Fjarlægði endurbeiningu á [[Córdoba (Spáni)]] 1958503 wikitext text/x-wiki '''Córdoba''' getur átt við: * [[Córdoba (Spáni)|Córdoba]], borg á Spáni * [[Córdoba-hérað (Argentínu)|hérað í Argentínu]]. * [[Córdoba (Argentína)|Córdoba]], borg í Argentínu. [[Flokkur:Aðgreiningarsíður]] sfbo6l2nj1qy38bfj2a483do6zs4ziu 14 190544 1958507 2026-04-01T16:30:49Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Indónesía]]“ 1958507 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Indónesía]] sha0bru12sm1k3sydwzzd7tcs721vhx 0 190545 1958554 2026-04-01T22:13:14Z Akigka 183 Tilvísun á [[Hófdýr]] 1958554 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Hófdýr]] c6nikbnz6b2vt7i3pdcz8ndnp6p82zk 0 190546 1958556 2026-04-01T22:14:16Z Akigka 183 Tilvísun á [[Hnubbar]] 1958556 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Hnubbar]] qtpm9v6y6pqvduedjw3w55v7bzpprxz 0 190547 1958557 2026-04-01T22:14:47Z Akigka 183 Tilvísun á [[Skartönnungar]] 1958557 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Skartönnungar]] ea2eecza6xbtpfmpipw7gh8iq2sv2xv